Wikipedia bswiki https://bs.wikipedia.org/wiki/Po%C4%8Detna_strana MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedia Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk Topic Travnik 0 80 3900225 3830730 2026-06-24T03:51:15Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900225 wikitext text/x-wiki {{Drugo značenje|Travnik (višeznačnica)}} {{Infokutija naselje u BiH | ime = Travnik | drugo_ime = | službeno_ime = Općina Travnik | naselje_vrsta = Općina i naseljeno mjesto | slika = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = border:1; | perrow = 1/3/3 | image1 = Travnik – from Mt Vlašić (1).jpg | image2 = Tvrđava i medresa u Travniku 0509.jpg | image3 = Maison natale de Ivo Andric.jpg | image4 = Šarena džamija.jpg | image5 = Sahat Kule 01.JPG | image6 = The Fortress (42442504775).jpg | image7 = Crkva Ivana Krstitelja, Travnik.jpg }} | slika_veličina = | slika_alt = | slika_opis = Od vrha, s lijeva na desno: panorama Travnika, [[Elči Ibrahim-pašina medresa]], rodna kuća [[Ivo Andrić|Ive Andrića]], [[Šarena džamija (Travnik)|Šarena džamija]], sahat-kula u centru grada i crkva Ivana Krstitelja. | slika_zastava = Flag_of_Travnik.jpg | zastava_alt = | slika_grb = Coat of Arms of Travnik.png | grb_alt = | etimologija = | nadimak = Vezirski grad | moto = | slika_karta = BiH municipality location Travnik.svg | karta_alt = | karta_opis = Općina Travnik u Bosni i Hercegovini | koordinate = {{coord|44|13|38.3|N|17|40|01.4|E|type:city|display=inline,title}} | entitet = [[Federacija Bosne i Hercegovine]] | kanton = [[Srednjobosanski kanton|Srednjobosanski]] | osnovan = | osnivač = | sjedište = | načelnik = Kenan Dautović<ref name="Izbori 2020">{{Cite web |url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=30&langId=1#/8/91/0 |title=Rezultati lokalnih izbora 2020. za načelnika općine Travnik |work=izbori.ba |access-date= 23. 3. 2024}}</ref> | načelnik_stranka = [[Stranka demokratske akcije|SDA]] | površina_naselja = 11.85 | površina_općine = 539.38 | površina_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | površina_bilješka = | nadmorska_visina = 514 | visina_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | najveća_visina = | najveća_visina_vrh = | najmanja_visina = | najmanja_visina_vrh = | stanovništvo_datum = [[Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013.|2013]] | stanovništvo_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | stanovništvo_naselje = 15344 | stanovništvo_naselje_izvor = | stanovništvo_općina = 53482 | stanovništvo_općina_izvor = | stanovništvo_demonim = Travničanin, Travničanka | poštanski_broj = 72 270 | pozivni_broj = (+387) 30 | matični_broj_naselja = 152692<ref>{{Cite web |url=http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaBiH.pdf |title=Sistematski spisak općina i naseljenih mjesta u Bosni i Hercegovini |work=fzs.ba |access-date=24. 11. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305101405/http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaBiH.pdf |archive-date=5. 3. 2016 |url-status=dead }}</ref> | matični_broj_općine = 11061 | veb-sajt = {{URL|http://www.opcinatravnik.com.ba/}} | fusnote = }} '''Travnik''' je [[naseljeno mjesto]] i sjedište istoimene [[općina|općine]] u centralnom dijelu [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]], 90&nbsp;km zapadno od [[Sarajevo|Sarajeva]], te je ujedno sjedište [[Srednjobosanski kanton|Srednjobosanskog kantona]]. U Travniku živi oko 57.000 stanovnika. Poznat je po tome što je bio prijestolnica [[Osmansko Carstvo|osmanskih]] [[vezir]]a od 1686. do 1850. == Geografija i klima == === Geografija === Travnik se nalazi vrlo blizu geografskog centra Bosne i Hercegovine. Rijeka [[Lašva (rijeka)|Lašva]] protiče kroz grad, od zapada prema istoku, prije svoga ušća u rijeku [[Bosna (rijeka)|Bosnu]]. Grad Travnik se nalazi u velikoj lašvanskoj dolini, koja povezuje dolinu rijeke Bosne na zapadu sa dolinom rijeke [[Vrbas]], na istoku. Travnik leži na nadmorskoj visini od 514&nbsp;m. Njegovo najistaknutije geografsko obilježje su planine [[Vilenica (planina)|Vilenica]] i [[Vlašić]], sa nadmorskom visinom od 1943&nbsp;m. === Klima === Travnik ima kontinentalnu klimu, sudeći po svom položaju između [[Jadransko more|Jadranskog mora]] na jugu i Panonije na sjeveru. Prosječna ljetna temperatura je 18,2&nbsp;°C. Sa druge strane, prosječna zimska temperatura je 5&nbsp;°C. == Historija == [[Datoteka:Travnička tvrđava.jpg|mini|desno|275px|Pogled na [[Travnička tvrđava|travničku tvrđavu]].]] U vrijeme [[Iliri|Ilira]] područje doline rijeke Lašve naseljavalo je pleme [[Desidijati]]. Tragovi njihovog života vidljivi su u velikom broju [[Gradine u dolini Lašve|gradina]]. === Srednji vijek === [[Datoteka:Bogomilen-Schrein Travnik crop.jpg|mini|desno|275px|Turbe u Travniku]] U vrijeme [[Bosna i Hercegovina u srednjem vijeku|srednjovjekovne bosanske države]] na ovom području je postojala srednjovjekovna župa Lašva. Ona se prvi put spominje 1244. u popisu biskupskih posjeda.<ref>Vjekoslav Klaić: Povijest Bosne do propasti kraljevstva,str. 62.</ref> Župa se protezala na cijeli kraj dolinom rijeke Lašve i njenih pritoka, a u upravnom pogledu pripadala je Gornjoj Bosni. Drugi put je spominje bosanski kralj [[Tvrtko I, kralj Bosne|Tvrtko I]] 1380. u pismu [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoju Vukčiću]], kojim ga postavlja za velikog vojvodu i daruje mu kao leno: Bilu, Trebeušu i Lupnicu u župi Lašva.<ref>Ljubomir Stojanović: Jedan prilog poznavanju bosanskih bogumila, Starine XVIII, str. 230-232.</ref> Krajem 14. vijeka župom je upravljao bosanski plemić Batalo koji je bio i dvorski dostojanstvenik sa titulom "tepčija", odgojitelj mladih plemića. Živio je u vrijeme slabljenja bosanske države, a za vrijeme vladavine [[Stjepan Dabiša, kralj Bosne|kralja Dabiše]], [[Jelena Gruba|Jelene Grube]] i u početku vladavine [[Stjepan Ostoja, kralj Bosne|Ostoje]]. Batalo je držao u svojim rukama i utvrdu Toričan, čije ruševine postoje i danas kod sela [[Varošluk]] u blizini [[Turbe (Travnik)|Turbeta]], iz kojeg je gospodario cijelim krajem. Treći značajan pomen župe je u vrijeme hrvatsko-ugarskog [[Sigismund, car Svetog Rimskog Carstva|kralja Sigismunda]], približno 1400, kojom velikašu Vuku (iz župe Lašva, sinu Nikole Drusića iz [[Guča Gora|Guče Gore]]) dodjeljuje kao nagradu imanje Paka (današnji [[Pakrac]]) u [[Slavonija|Slavoniji]].<ref>Thalloczy: Zur Gesch. Bosniens und Serbiens im Mittelalter, Wissench. Mitteilungen aus Bosnien, VI str. 288</ref> Kako je Travnik dobio ime, još nije protumačeno, iako se odmah može pretpostaviti da ga je dobio po pašnjacima i iz korijena riječi trava. Ima mišljenja da je dobio ime po tvrđavi koja je nastala prije osmanlijske okupacije, a gdje je bio smješten činovnik koji ubire travarinu, pa je po njegovo nazivu "travnik" grad dobio ime.<ref>Martin Udovičić: Travnik u vrijeme vezira, str. 12.</ref> Sam grad Travnik prvi put se spominje 1463. u vezi s događajima koji su doveli do propasti bosanskog kraljevstva. Prvi ga spominje Dursun-beg koji je pratio sultana [[Mehmed II|Mehmeda II]] u njegovom pohodu na Bosnu. On doslovno kaže: "Idući sultan Mehmed II prema Jajcu zaustavi se u Travniku".<ref>Đoko Mazalić: Travnik i Toričan, GZM, 1948, str. 147.</ref> Prema narodnoj predaji, na mjestu gdje se sultan zaustavio da klanja danas se nalazi "[[Šarena džamija (Travnik)|Šarena Džamija]]" ili "Sulejmanija". [[Travnička tvrđava]] (kaštel) podignuta je prije dolaska [[Turci|Turaka]] s ciljem odbrane, pošto su Osmanlije sve dublje prodirali u kraljeve posjede. Vjerovatno je izgrađena za vrijeme bosanskog kralja Tvrtka II ili Ostoje, a potom dograđivana i proširena za vrijeme [[Stjepan Tomaš, kralj Bosne|Stjepana Tomaša]]. Da je grad građen u vrijeme bosanske samostalnosti potvrđuje i činjenica, što je građen kao i ostali utvrđeni bosanski gradovi kasnog srednjeg vijeka. Pošto je Travnik, nakon konačnog pada pod Osmanlije, brzo ostao iza glavnih borbenih linija, jer su Osmanlije prodrli daleko na zapad, grad je ostao sačuvan u svom izvornom obliku. === Osmanlijsko doba === [[Datoteka:Travnik City Centre 1.jpg|mini|desno|275px|[[Hadži-Alibegova džamija]] i [[Sahat-kula]] u centru grada]]Nakon osmanskog osvajanja Bosne 1463, Travnik se razvio kao upravno i trgovačko središte. U osmanskoj administraciji bio je sjedište nahije Lašva od 1470.<ref name="HE" /> Njegov položaj na važnim komunikacijama između doline [[Vrbas]]a i srednje Bosne pogodovao je razvoju čaršije, zanata i lokalne trgovine.<ref name="HE" /> Presudan preokret u historiji grada dogodio se krajem 17. vijeka. Nakon što je [[Eugen Savojski]] 1697. spalio [[Sarajevo]], bosanski veziri premjestili su svoje sjedište u Travnik, gdje su, uz kraće prekide, ostali od 1699. do 1850. Time je Travnik postao političko i administrativno središte [[Bosanski ejalet|Bosanskog ejaleta]], a ujedno i jedno od najvažnijih mjesta osmanske vlasti na zapadnim granicama Carstva. Vezirski period snažno je obilježio urbani razvoj grada. U tom vremenu oblikovani su ili obnovljeni brojni javni i sakralni objekti, među kojima su [[Šarena džamija (Travnik)|Šarena džamija]], [[Jeni džamija|Jeni-džamija]], medresa, sahat-kule, konaci, mostovi, turbeta i čaršijski sadržaji. Travnik je u prvoj polovini 19. vijeka bio i mjesto djelovanja stranih konzulata, što svjedoči o njegovoj međunarodnoj političkoj važnosti u kasnom osmanskom razdoblju. U doba osmanskih reformi i bosanskih unutrašnjih previranja Travnik je ostao jedno od ključnih mjesta bosanske politike. Tokom pokreta [[Husein-kapetan Gradaščević|Husein-kapetana Gradaščevića]] 1831, travnički vezir bio je privremeno potisnut, što pokazuje koliko je kontrola nad Travnikom značila kontrolu nad bosanskom upravom.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Bosnia-and-Herzegovina/History|title=Bosnia and Herzegovina: History|website=Encyclopaedia Britannica|access-date=11. 3. 2026}}</ref> === Austro-Ugarska uprava === Poslije austrougarskog zauzimanja Bosne i Hercegovine 1878. Travnik je izgubio nekadašnji status vezirskog sjedišta, ali je ostao važno kotarsko i regionalno središte. Novi upravni sistem, modernizacija uprave i jačanje saobraćajne povezanosti postepeno su mijenjali izgled i funkcije grada.<ref>{{cite journal|last=Jäger-Klein|first=Caroline|year=2020|title=Fire prevention in Ottoman and Habsburg building codes and legislation in Bosnia and Herzegovina|url=https://uscholar.univie.ac.at/detail/o%3A1084338.pdf|journal=e-Perimetron|volume=15|issue=2|access-date=11. 3. 2026|archive-date=23. 9. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250923093916/https://uscholar.univie.ac.at/detail/o:1084338.pdf|url-status=dead}}</ref> U austrougarskom razdoblju Travnik je dobio više javnih, školskih i upravnih zgrada, a u grad je uvedena i željeznička veza. Pruga Lašva–Travnik otvorena je 26. oktobra 1893, a nastavak prema [[Bugojno|Bugojnu]] 14. oktobra 1894.<ref>{{cite web|url=https://www.zfbh.ba/en/o-nama/historija/|title=History – Railways|website=Željeznice Federacije Bosne i Hercegovine|access-date=11. 3. 2026}}</ref> Veliki požar u septembru 1903. teško je pogodio Travnik i uništio znatan dio gradske čaršije i stambenih objekata.<ref name="Jager1903">{{cite journal|last=Jäger-Klein|first=Caroline|year=2020|title=Fire prevention in Ottoman and Habsburg building codes and legislation in Bosnia and Herzegovina|url=https://uscholar.univie.ac.at/detail/o%3A1084338.pdf|journal=e-Perimetron|volume=15|issue=2|access-date=11. 3. 2026|archive-date=23. 9. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250923093916/https://uscholar.univie.ac.at/detail/o:1084338.pdf|url-status=dead}}</ref> Poslije požara uslijedile su obnove i građevinske intervencije koje su ostavile prepoznatljiv sloj austrougarske arhitekture u urbanom tkivu grada. === 20. stoljeće === Travnik je od 1922. do 1929. bio sjedište Travničke oblasti. U kasnijim upravnim preustrojima pripadao je različitim banovinama Kraljevine Jugoslavije. U [[Narodnooslobodilačka borba Jugoslavije|Drugom svjetskom ratu]] Travnik je, kao i ostatak Bosne i Hercegovine, bio zahvaćen okupacijom, represijom i ratnim sukobima. U poratnom razdoblju u sastavu [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine]] razvijao se kao općinsko, obrazovno i privredno središte srednje Bosne. Industrijski razvoj, školstvo i saobraćajne veze dali su gradu novu funkcionalnu ulogu, iako je njegov historijski identitet ostao snažno vezan za staru čaršiju, tvrđavu i osmansko naslijeđe. Tokom [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]] područje Travnika bilo je napadano 1992, a zatim je 1993. i 1994. bilo zahvaćeno i [[Bošnjačko-hrvatski sukob|hrvatsko-bošnjačkim sukobom]]. Rat je ostavio teške demografske, društvene i ekonomske posljedice, ali je veći dio historijske jezgre grada sačuvan. === Savremeni period === Nakon [[Dejtonski sporazum|Dejtonskog sporazuma]] Travnik je postao sjedište [[Srednjobosanski kanton|Srednjobosanskog kantona]].<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Travnik|title=Travnik|website=Encyclopaedia Britannica|access-date=11. 3. 2026}}</ref> U savremenom periodu grad razvija upravne, obrazovne, kulturne i turističke funkcije, a njegova historijska baština predstavlja jedno od glavnih obilježja lokalnog identiteta. [[Zavičajni muzej Travnik]] od 1950. prikuplja, čuva i istražuje kulturno-historijsku i prirodnu baštinu travničkog kraja, te ima važnu ulogu u proučavanju historije grada i njegove okoline.<ref>{{cite web|url=https://muzejtravnik.ba/en/|title=Regional Museum of Travnik|website=Zavičajni muzej Travnik|access-date=11. 3. 2026}}</ref> == Stanovništvo == {{Glavni|Demografija Travnika|Spisak naseljenih mjesta u općini Travnik}} Prema popisu stanovništva iz 1991, općina Travnik imala je 70.747 stanovnika, raspoređenih u 88 naselja. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, općina Travnik gotovo u cjelini ušla je u sastav [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]]. U sastav [[Republika Srpska|Republike Srpske]] ušli su dijelovi naseljenih mjesta: [[Donji Korićani (Travnik)|Donji Korićani]] i [[Gornji Korićani (Travnik)|Gornji Korićani]]. === Nacionalni sastav stanovništva - općina Travnik === {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Travnik | vrsta_naseljenog_mjesta = općina | maticni_broj = 11061 | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live }}</ref> | g1991_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991.">{{Cite web |url=http://fzs.ba/wp-content/uploads/2016/06/nacionalni-sastav-stanovnistva-po-naseljenim-mjestima-bilten-234.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991. (str. 104/5/6) |work=fzs.ba |access-date= 28. 1. 2016}}</ref> | g1981_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981.">{{Cite web| url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1981/pdf/G19814001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981. |work=stat.gov.rs |access-date= 28. 1. 2016}}</ref> | g1971_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971.">{{Cite web| url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1971/pdf/G19714001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971. |work=stat.gov.rs |access-date= 28. 1. 2016}}</ref> | g1961_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva FNR Jugoslavije 1961.">{{Cite web |url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1961/pdf/G19614001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva FNR Jugoslavije 1961. |work=stat.gov.rs |access-date= 27. 4. 2016}}</ref> | g2013_ukupno = 53482 | g2013_bosnjaci = 35648 | g2013_srbi = 640 | g2013_hrvati = 15102 | g2013_bosanci = 524 | g2013_romi = 210 | g2013_muslimani = 535 | g2013_bosanciihercegovci = 129 | g2013_albanci = 55 | g2013_jugosloveni = 15 | g2013_crnogorci = 10 | g2013_turci = 13 | g2013_slovenci = 3 | g2013_pravoslavci = 13 | g2013_makedonci = 6 | g2013_nisu_izjasnili = 327 | g2013_nepoznato = 137 | g1991_ukupno = 70747 | g1991_muslimani = 31813 | g1991_srbi = 7777 | g1991_hrvati = 26118 | g1991_jugosloveni = 3743 | g1981_ukupno = 64100 | g1981_muslimani = 27691 | g1981_srbi = 7487 | g1981_hrvati = 24411 | g1981_jugosloveni = 3920 | g1981_slovenci = 32 | g1981_crnogorci = 126 | g1981_albanci = 63 | g1981_madari = 7 | g1981_romi = 16 | g1981_makedonci = 22 | g1971_ukupno = 55822 | g1971_muslimani = 24480 | g1971_srbi = 7554 | g1971_hrvati = 22645 | g1971_jugosloveni = 626 | g1971_slovenci = 49 | g1971_crnogorci = 133 | g1971_albanci = 36 | g1971_madari = 10 | g1971_romi = 18 | g1971_makedonci = 25 | g1961_ukupno = 47857 | g1961_muslimani = 18054 | g1961_srbi = 8004 | g1961_hrvati = 19609 | g1961_jugosloveni = 1562 | g1961_slovenci = 80 | g1961_crnogorci = 161 | g1961_albanci = 55 | g1961_madari = 11 | g1961_romi = 13 | g1961_makedonci = 70 }} === Nacionalni sastav stanovništva - naseljeno mjesto Travnik === {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Travnik | vrsta_naseljenog_mjesta = naseljeno mjesto | maticni_broj = 152692 | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013" /> | g1991_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991." /> | g1981_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981." /> | g1971_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971." /> | g1961_izvor = <ref name="Nacionalni sastav stanovništva FNR Jugoslavije 1961." /> | g2013_ukupno = 15344 | g2013_bosnjaci = 10899 | g2013_srbi = 322 | g2013_hrvati = 2847 | g2013_bosanci = 397 | g2013_romi = 104 | g2013_muslimani = 179 | g2013_bosanciihercegovci = 107 | g2013_albanci = 36 | g2013_jugosloveni = 9 | g2013_crnogorci = 6 | g2013_turci = 9 | g2013_slovenci = 3 | g2013_pravoslavci = 2 | g2013_makedonci = 3 | g2013_nisu_izjasnili = 286 | g2013_nepoznato = 64 | g1991_ukupno = 19041 | g1991_muslimani = 7373 | g1991_srbi = 2131 | g1991_hrvati = 6043 | g1991_jugosloveni = 2800 | g1981_ukupno = 15888 | g1981_muslimani = 5822 | g1981_srbi = 1901 | g1981_hrvati = 5026 | g1981_jugosloveni = 2867 | g1981_slovenci = 30 | g1981_crnogorci = 89 | g1981_albanci = 48 | g1981_madari = 7 | g1981_makedonci = 9 | g1971_ukupno = 12977 | g1971_muslimani = 5730 | g1971_srbi = 1894 | g1971_hrvati = 4538 | g1971_jugosloveni = 486 | g1971_slovenci = 44 | g1971_crnogorci = 102 | g1971_albanci = 30 | g1971_madari = 10 | g1971_makedonci = 21 | g1961_ukupno = 10225 | g1961_muslimani = 2863 | g1961_srbi = 2393 | g1961_hrvati = 3378 | g1961_jugosloveni = 1084 | g1961_slovenci = 76 | g1961_crnogorci = 117 | g1961_albanci = 41 | g1961_madari = 9 | g1961_romi = 8 | g1961_makedonci = 59 }} == Ekonomija == Povoljan geografski položaj, ali i izuzetna prirodna bogatstva učinili su da Travnik kroz historiju bude frekventno i razvijeno područje. I danas su u okolini grada razvijeni poljoprivreda i stočarstvo. A posljednjih decenija Travnik je imao nekoliko preduzeća u različitim industrijskim granama, koja su činila kičmu razvoja grada, ali i regije. "Borac" - firma koja zapošljava najviše radnika je uprkos ratnim dešavanjima, sačuvala domaće i inostrano tržište. Nakon rata, javlja se mogućnost većeg ulaganja privatnog [[kapital]]a, pa se pojavljuju tada nova, ali danas već prepoznatljiva imena u privredno industrijskom razvoju grada Travnika: "Pharmamed" ([[farmacija|farmaceutska]] industrija), "Bajra" i "Prima-inter" (mesna industrija), "Vlašić-milk" u Karauli (proizvodnja mlijeka), "Nuno-flips" (proizvodnja smokija), "Feniks" (proizvodnja tjestenine), "Best" marketi i drugi. Poseban pečat privredi grada Travnika daje Udruženje privrednika Travnik UPUT, koje je zapravo baza razvoja ideja i velika podrška preduzećima i pojedincima koji rade na ekonomskom razvoju ovog kraja. == Kultura == Travnik ima snažnu kulturu, koja datira još iz perioda kada je ovaj grad bio sjedište vezira Osmanskog Carstva, odgovornih za [[Bosanski pašaluk|Bosanski ejalet]]. Stari dio Travnika postoji još od vremena bosanske nezavisnosti u prvoj polovini 15. vijeka. U gradu se nalaze brojne džamije i crkve, kao i grobovi važnih historijskih ličnosti, te značajni primjeri osmanske [[Arhitektura|arhitekture]]. [[Zavičajni muzej u Travniku|Gradski muzej]], izgrađen 1950, je jedna od najimpresivnijih kulturnih institucija u regiji. === Nacionalni spomenici === [[Datoteka:Suleimania Mosque.JPG|mini|desno|275px|[[Šarena džamija]] (Sulejmanija) u Travniku]] {{Glavni|Spisak nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine u Travniku}} == Sport == *[[RK "Borac" Travnik|Rukometni klub "Borac" Travnik]] *[[NK Travnik|Nogometni klub Travnik]] *Košarkaški klub Travnik == Turizam == [[Datoteka:BiH 2012 - Travnik (8144162598).jpg|mini|desno|275px|Panorama Travnika]] Kao i kod mnogih bosanskih gradova, [[turizam]] Travnika je uveliko zasnovan na [[Historija|historiji]] i [[Geografija|geografiji]]. Obližnja planina Vlašić je jedna od najvećih u Bosni i Hercegovini, što je čini mjestom za skijanje, pješačenje i sankanje. Zbog toga što turizam nije jak u gradu, Vlašić je glavna turistička atrakcija. Mnoge građevine u Travniku, koje potiču iz osmanskog perioda, dobro su očuvane, od kojih brojne [[Džamija|džamije]], orijentalne kuće, [[sahat-kula]], te ulične česme. Stari dio grada datira iz ranog [[15. vijek]]a. == Gradovi partneri == * [[Leipzig]], [[Njemačka]] == Poznate ličnosti == * [[Ivo Andrić]], književnik i diplomata, dobitnik Nobelove nagrade za književnost; * [[Batalo]], tepčija, gospodar Lašve i Toričana; * [[Muharem Bazdulj]], književnik * [[Miroslav Bilać]], slikar; * [[Miroslav Blažević|Miroslav Blažević Ćiro]], nogometni trener i selektor; * [[Srebrenka Jurinac]], operna pjevačica; * [[Elvedin Varupa]], bivši fudbaler [[NK Travnik]] * [[Seid Memić Vajta]], pjevač zabavne i pop muzike i zabavljač; * [[Josip Pejaković]], dramski umjetnik; * [[Nura Bazdulj-Hubijar]], književnica; == Također pogledajte == * [[Spisak džamija u Bosni i Hercegovini|Džamije u Travniku]] * [[Travnička tvrđava|Tvrđava Travnik]] * [[Travničko muftijstvo]] == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Travnik Municipality}} {{Portal Bosna i Hercegovina}} * [http://www.opcinatravnik.com.ba/ba/ Zvanični sajt općine Travnik] * [https://www.youtube.com/watch?v=4bvc7jfasKI Travnik kroz vijekove (RTS Kvadratura kruga - Zvanični kanal)] {{Administrativna podjela Bosne i Hercegovine}} {{Srednjobosanski kanton}} {{Općina Travnik}} [[Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Općine Federacije Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Općine u Srednjobosanskom kantonu]] [[Kategorija:Travnik|*]] gnqwropfk6m49ml6urhoqevu5b2tnag Istočno Sarajevo 0 3085 3900033 3886960 2026-06-23T13:31:14Z Temidar 181781 3900033 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje u BiH | ime = Istočno Sarajevo | službeno_ime = Grad Istočno Sarajevo | izvorno_ime = Град Источно Сарајево | drugo_ime = Srpsko Sarajevo (1996–2004) | naselje_vrsta = Grad | slika = File:Istočno_Sarajevo.jpg | slika_opis = Glavno šetalište | slika_veličina = 280px | slika_zastava = Flag of East Sarajevo.svg | slika_grb = Veliki grb Istočnog Sarajeva.png | slika_karta = Istočno Sarajevo.svg | karta_opis = Grad Istočno Sarajevo u Bosni i Hercegovini | koordinate = {{coord|43|49||N|18|21||E|type:city|display=inline,title}} | entitet = [[Republika Srpska]] | regija = [[Regija Istočno Sarajevo]] | općina = [[Istočna Ilidža]]<br>[[Istočno Novo Sarajevo]]<br>[[Pale (RS)|Pale]]<br>[[Sokolac]]<br>[[Istočni Stari Grad]]<br>[[Trnovo (RS)|Trnovo]] | osnovan = 1996. (implementacijom [[Dejtonski sporazum|Dejtonskog sporazuma]]) | sjedište = [[Istočno Novo Sarajevo]] | gradonačelnik = Ljubiša Ćosić<ref name="LI_2024"/> | gradonačelnik_stranka = [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] | površina_ukupno = 1450 | površina_fusnote = <ref name="GIS_Povrsina"/> | nadmorska_visina = | stanovništvo_datum = [[Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013.|2013]] | stanovništvo_ukupno = 61516 | stanovništvo_fusnote = <ref name="popis2013"/> | stanovništvo_demonim = Stanovnik Istočnog Sarajeva | poštanski_broj = 71123 | pozivni_broj = (+387) 57 | matični_broj_općine = 4400589230003<ref name="JIB_GIS"/> | veb-sajt = {{URL|http://gradistocnosarajevo.net/}} | fusnote = }} '''Grad Istočno Sarajevo''' je teritorijalno najveći grad u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]], odnosno [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Prema broju stanovnika u Republici Srpskoj se nalazi na petom, dok se u Bosni i Hercegovini nalazi na jedanaestom mjestu. Jedan je od 32 [[Službeni gradovi Bosne i Hercegovine|službena grada Bosne i Hercegovine]]. Od 1993. do 1996. ovaj grad nosio je ime 'Srpski grad Sarajevo' od 1996. do 2005. 'grad Srpsko Sarajevo', a od 2005. 'grad Istočno Sarajevo'. Jedini je grad u Republici Srpskoj koji obuhvata više opština, a to su: [[Pale (Republika Srpska)|Pale]], [[Sokolac]], [[Istočno Novo Sarajevo]], [[Istočna Ilidža]], [[Istočni Stari Grad]] i [[Trnovo (Republika Srpska)|Trnovo]]. Prema konačnim podacima [[Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013.|Popisa stanovništva BiH]] iz 2013. za Republiku Srpsku koje je izdao Republički zavod za statistiku u Gradu Istočnom Sarajevu je popisano 59.916<ref>{{Cite web|url=https://www2.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/popis/rezultati_popisa/Rezultati_Popisa_2013_WEB.pdf|title=„Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Republici Srpskoj 2013, REZULTATI POPISA”}}</ref>, a prema konačnim podacima Agencije za statistiku BiH 61.516 lica.<ref>{{Cite web|url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/doc/RezultatiPopisa_SR.pdf|title=„Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013. — konačni rezultati popisa”}}</ref> Prema procjeni u 2024. godini na teritoriji grada živi oko 70.000 stanovnika. Grad je nastao tokom [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u BiH]], kada je veliki broj gradova podijeljen na [[Srbi|srpske]], [[Muslimani (narod)|muslimanske]] i [[Hrvati|hrvatske]] dijelove. Tokom samog rata Srpsko Sarajevo je obuhvatalo mnogo veću teritoriju od one koja mu je pripala [[Dejtonski sporazum|Dejtonskim sporazumom]]. Tada su se u gradu pored današnjih dijelova nalazili: [[Ilidža]], [[Hadžići]], [[Ilijaš]], [[Vogošća]], kao i druga naselja samog grada [[Sarajevo|Sarajeva]]. Istočno Sarajevo nastalo je kao utočište za oko 157.000 Srba koji su tokom ratnog egzodusa 1995. bili prinuđeni da napuste svoja ognjišta u Sarajevu. Oni su se nastanili na okolnim područjima te izgradili novi grad, očuvavši svoju zajednicu, identitet i tradiciju. Administrativni centar grada Istočno Sarajevo smješten je na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo u ulici Stefana Nemanje broj 14.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/|title=Град Источно Сарајево}}</ref> == Geografija == === Položaj === Istočno Sarajevo se nalazi u istočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Smješten je u Sarajevsko-romanijskoj regiji, čiji se centralni dijelovi prostiru u plodnom Sarajevskom polju. Sastoji se od 6 opština: Pale, Istočno Novo Sarajevo, Istočni Stari Grad, Istočna Ilidža, Trnovo i Sokolac, dok je ranije u svom sastavu obuhvatao i opštine Rogatica i Han Pijesak. Najjužnija tačka grada nalazi se u opštini Trnovo, a najsjevernija i najistočnija u opštini Sokolac, dok je najzapadnija tačka u podnožju planine Igman u opštini Istočna Ilidža. Najniža tačka grada je u dolini Željeznice u ataru naselja Vojkovići i iznosi oko 515 m. Najviša tačka se nalazi na planini Jahorini. Riječ je o vrhu Ogorjelica koji ima visinu od 1.916 m i lociran je u ataru naselja Zabojska u opštini Trnovo. Ukupna površina grada Istočno Sarajevo iznosi 1.425,77&nbsp;km². Teritorija grada se sastoji od dva dijela (većeg - 1.380,61&nbsp;km² i znatno manjeg - 45,16&nbsp;km²), koji su međusobno odvojeni teritorijom opštine [[Trnovo (Federacija Bosne i Hercegovine)|Trnovo (FBiH)]], odnosno [[Kanton Sarajevo|Kantona Sarajevo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.poslovnivodic.com/grad-istocno-sarajevo.html|title=Poslovni vodič}}</ref> Grad graniči sa ukupno 13 opština. Granične opštine iz Republike Srpske su: [[Han-Pijesak|Han Pijesak]], [[Kalinovik]] i [[Rogatica]], a iz [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]]: [[Stari Grad (Sarajevo)|Stari Grad Sarajevo]], [[Novi Grad (Sarajevo)|Novi Grad Sarajevo]], [[Novo Sarajevo]], [[Centar (Sarajevo)|Centar Sarajevo]], Ilijaš, Ilidža, Trnovo (FBiH), [[Olovo (općina)|Olovo]], [[Pale (Federacija Bosne i Hercegovine)|Pale-Prača]] i [[Foča (Federacija Bosne i Hercegovine)|Foča-Ustikolina]]. === Prirodna bogatstva === U geološkoj građi grada Istočno Sarajevo dominiraju krečnjaci i [[dolomit]]i [[Mezozoik|mezozojske]] starosti. Gromadasti dolomiti su najzastupljeniji i prisutni su na većem dijelu opitina Sokolac i Istočni Stari Grad. Područje grada izgrađuju raznovrsne stijene koje su nosioci više vrsta mineralnih sirovina. Istraživanja su pokazala da na ovom prostoru postoji tehnički građevinski kamen i arhitektonski ukrasni kamen (krečnjak i dolomit), zatim pojave [[barit]]a, [[kvarc]]a, [[bakar]]nih, [[Olovo|olovnih]], [[mangan]]skih i [[Željezo|željeznih]] mineralizacija. Prema podacima JPŠ „Šume Republike Srpske" a. d. Sokolac iz 2021. šume i šumska zemljišta na područu grada Istočno Sarajevo imaju površinu od 96.375,22 ha. U strukturi šuma i šumskog zemljišta dominiraju listopadne i četinarske šume sa 70%.<ref>{{Cite web|url=https://www.docdroid.net/QXHKx0i/nacrt-strategija-razvoja-grada-istocno-sarajevo-za-period-2023-2029-godine-doc|title=Strategija razvoja grada Istocno Sarajevo za period 2023-2029.}}</ref> ==== Rijeke ==== Rijeka [[Miljacka]] koja izvire u Palama, jedna je od mnogih rijeka ove regije nastala spajanjem Paljanske (izvor Ravna planina) i Mokranjske Miljacke (izvor Kadino selo). [[Željeznica (pritoka Bosne)|Željeznica]] nastaje od Hrasničkog i Godinjskog potoka, koji izviru na planini Treskavici. Rijeka [[Prača (rijeka)|Prača]] je lijeva pritoka rijeke [[Drina|Drine]], izvire na sjevernim padinama Jahorine na 1.540 metara nadmorske visine. Lukavička rijeka izvire u mjestu Gornji Miljevići i teče kroz: Donje Miljeviće i Lukavicu gdje se spaja sa rijekom Tilavom i pravi rijeku Dobrinju. Rijeka Tilava protiče kroz naselja Toplik i Tilava. Kasindolska rijeka izvire u podnožju Jahorine, a uliva se u Željeznicu. ==== Jezera ==== Na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo nalazi se vještačko jezero, manjih dimenzija, koje predstavlja jedan od najljepših simbola grada, privlačeći sve veći broj turista i pružajući idealno mjesto za odmor i rekreaciju posjetiocima grada. ==== Planine ==== [[Datoteka:Романија.jpg|lijevo|mini|207x207piksel|Romanija]] [[Datoteka:Jahorina - panoramio (1).jpg|mini|191x191px|Jahorina]] Grad okružuju planine Jahorina, Romanija, Trebević, Treskavica, Bjelašnica i Igman, koje dosežu i do 2.000 metara nadmorske visine. [[Jahorina]], poznata kao olimpijska ljepotica nakon Olimpijskih igara 1984.<ref>{{Cite web|url=https://okbih.ba/bs/tekst/zoi-84/75|title=ZOI Sarajevo '84}}</ref> postala je sin onim za vrhunske skijaške staze i prirodnu raskoš, privlačeći turiste tokom cijele godine svojim panoramskim pejzažima i raznovrsnim aktivnostima. [[Romanija]], svojim lokalitetima poput Novakove pećine, nazvane po Starini Novaku i Crvenim stijenama iznad Mokrog, privlači posjetioce zainteresovane za kulturno-istorijsko nasljeđe. Ima bogatu istoriju kao hajdučko utočište. Danas, čelična staza po stijenama (Via ferrata „Sokolov put”)<ref>{{Cite web|url=https://viaferrata.rs/mapa-via-ferrata-u-regionu/via-ferrate-bosna-i-hercegovina/via-ferrata-sokolov-put/|title=Via ferrata "Sokolov put"}}</ref>, mami brojne ljubitelje adrenalinskih sportova. [[Trebević]], nekada centar olimpijskih aktivnosti, uključujući bob stazu iz 1984., danas je popularan za planinarenje i rekreaciju, iako je tokom rata 1990-ih pretrpio znatna oštećenja, planina se aktivno obnavlja i vraća svoj turistički sjaj. [[Bjelašnica]] i [[Igman]] se prostiru jugozapadno od grada. [[Treskavica]] je planinski masiv koji pripada Dinaridima koju krasi veliki broj jezera što je čini idealnom destinacijom za planinare i one koji traže mir u netaknutoj prirodi. === Klima === Istočno Sarajevo ima [[Umjereno-kontinentalna klima|umjereno kontinentalnu klimu]] s alpskim uticajima, što je tipično za planinske predjele Bosne i Hercegovine. Grad se nalazi na prosječnoj nadmorskoj visini od oko 500 metara, okružen visokim planinama. Prosječna godišnja temperatura je 9,5&nbsp;°C, uz januar (-1,3&nbsp;°C) koji je najhladniji mjesec u godini i jul (19,1&nbsp;°C) koji je najtopliji. Najviša zabilježena temperatura je 40,0&nbsp;°C 19. avgusta 1946, dok je najniža zabilježena temperatura bila -26,4&nbsp;°C dana 25. januara 1942. U prosjeku, Istočno Sarajevo ima 68 ljetnjih dana godišnje (temperatura veća od 30,0&nbsp;°C). Grad odlikuju izrazite zime, umjereno topla ljeta, znatne promjene temperature, te obilne padavine početkom ljeta. Ova klima čini Istočno Sarajevo privlačnim za aktivnosti tokom cijele godine: zimske sportove na okolnim planinama i planinarenje ili biciklizam tokom toplijih mjeseci.<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/sry?wealocations=wc:BKXX0004|title=„Sarajevo, BIH Weather”.}}</ref> == Historija == Današnje područje grada Istočno Sarajevo je bilo naseljeno još u [[Prahistorija|praistoriji]], na šta ukazuje veliki broj praistorijskih nekropola (gromile) i gradina na području Glasinca, od kojih su najznačajnije Mala Gradina u [[Bjelosavljevići]]ma, Gradina Puhovac, Kočev do i Taline (sokolačka opština). Po Glasinačkoj visoravni ime je dobila i jedna od najznačajnijih kultura [[Bronzano doba|bronzanog]] i [[Željezno doba|željeznog]] doba na evropskom kontinentu. To je bila kultura jednog od najvećih ilirskih plemenskih saveza — Auterijata i podeljena je u tri faze (1800 — 800 godine p. n. e.). Ova kultura predstavlja istorijski kontinuitet s butmirskom neolitskom kulturom (2400 — 2000. p. n. e.) čija se nalazišta nalaze u pograničnom području FBiH i Kantona Sarajevo sa opštinom Istočna Ilidža. Iako je prostor današnjeg grada Istočno Sarajevo bio u sastavu [[Rimsko Carstvo|Rimske Imperije]], rimski odnosno antički arheološki lokaliteti nisu značajnije zastupljeni. U [[Srednji vijek|srednjem vijeku]] ovaj prostor je bio u sastavu [[Bosansko Kraljevstvo|Kraljevine Bosne]], koja predstavlja treći period u razvoju srpske feudalne države, pod imenom Bosna, koja je nastala na Mitrovdan 1377. kada se tadašnji ban [[Tvrtko I, kralj Bosne|Stefan Tvrtko I Kotromanić]] krunisao na grobu Svetog Save u Mileševi i ovenčao za u Hristu Isusu blagovjernog i Bogom postavljenog Stefana, kralja Srbima i Bosni i Pomorju i Zapadnim stranama, čime je potvrđivao nemanjićku tradiciju i težnju očuvanju Carstva koje se praktično raspalo nakon [[Bitka na Marici|Maričke bitke 1371]].. Stefan Tvrtko je po majčinoj liniji bio krvno vezan za [[Nemanjići|Nemanjiće]], [[Stefan Dragutin|kralj Dragutin]] mu je bio deda, pa je imao mnogo više uslova od ostalih oblasnih gospodara da se nametne kao obnovitelj carstva. Nakon njegove smrti 1391. dolazi do slabljenja srpske države u Bosni, i do osamostaljivanja krupnih vlastelinskih porodica. U kasnom srednjem vijeku, u periodu feudalnog partikularizma, krajem 14. i početkom 15. vijeka oblastima koje danas pokriva teritorija grada Istočno Sarajevo, ali i većom regijom istočnog dijela Bosne i Hercegovine upravlja vlastelinska porodica [[Pavlovići|Pavlović]]. Iz tog perioda i ranije potiču stari gradovi i utvrđenja kao što su Vitanj, Hreljin grad i Stari grad iznad izvorišta Paljanske Miljacke. Stari grad Hodidjed iznad Miljacke i Sarajeva jedini je ostao pod kontrolom  srpskog kralja i jedan je od prvih gradova u Bosni koji su osvojile [[Osmansko Carstvo|Osmanlije]]. Na čitavom području su prisutne i brojne nekropole [[stećak]]a iz srednjovjekovnog perioda. Najpoznatije nekropole su nekropole stećaka u Vojkovićima, Krupcu i Hreši, ali ne manje značajne nekropole se nalaze u okolini Sokoca i Rogatice. Zemlju Pavlovića činili su njihovi posjedi u istočnoj Bosni koji su zahvatali područja Krivaje, Prače i srednje Drine, od Olova do Vrhbosne (Sarajevo) na zapadu, do Dobruna i Priboja na istoku, bez Srebrenice i njene okoline. Na jugu su se njihovi posjedi pružali do Lima i Drine. U sastavu zemlje Pavlovića nalazile su se župe: Borač,  Brodar, Višegrad, Dobrun, Hrtar, Vratar, Studena, Olovci i Osat, uz Vrhbosnu, Bistricu, Osanicu i Dramešin. Pored ovih posjeda u jednom istorijskom trenutku Pavlovići su upravljali područjem Bileće i Trebinja, dijelom Konavala sa Cavtatom.<ref>{{Cite book|last=Skarić|first=Vladislav|title=Izabrana djela, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austrougarske okupacije|year=1937|location=Sarajevo}}</ref> Sa padom Kraljevstva 1463. i ovo područje dospijeva pod tursku vlast. Značajniji spomenici iz turskog perioda su bili Selimija džamija u Knežini i Jahijino turbe u Bjelasovićima. Godine [[Aneksijska kriza|1878. Austrougarska]] preuzima upravljanje Bosnom i Hercegovinom, pa tako i današnjim područjem grada Istočno Sarajevo. Vojna kasarna u Podromaniji (u sklopu današnjeg kompleksa psihijatrijske bolnice) predstavlja graditeljsko nasljeđe iz ovog perioda. ==== Utvrđenja ==== Na teritoriji Istočnog Sarajeva postoje tri utvrđenja: * [[Hodidjed]] — srednjovjekovni stari grad čiji se ostaci nalaze u selu Bulozi, Istočni Stari Grad; * Stari grad — srednjovjekovni stari grad čiji se ostaci nalaze na sastavcima Paljanske Miljacke i Mokranjske Miljacke; * Gradina — srednjovjekovno utvrđenje koje se nalazi u Gornjim Palama i postojala je kao upravni centar za područje paljanskog polja, a možda i šireg područja vlastelinske porodice Pavlovića. Kroz paljansku kotlinu prolazio je veoma važan put Via Drine, a raspored utvrđenja je išao prateći trgovački put i tokove Miljacke, Prače, Drine i Rzava, što govori o važnosti govori o važnosti zemlje Pavlovića kroz koju je prolazila saobraćajna trasa koja je spajala istok i zapad.<ref>{{Cite book|title=Kulturna istorije Bosne i Hercegovine}}</ref> === Rat u Bosni i Hercegovini === Tokom rata taj je prostor bio povezan s opsadom Sarajeva, političkom i teritorijalnom podjelom grada te kasnijim dejtonskim razgraničenjem, iz čega je postepeno izrastao današnji grad Istočno Sarajevo.<ref name="BritannicaSiege">{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Sarajevo|title=Siege of Sarajevo|website=Encyclopaedia Britannica|access-date=13. 3. 2026}}</ref><ref name="GalicIndictment">{{cite web|url=https://www.icty.org/x/cases/galic/ind/en/gal-ii990326e.pdf|title=Galic - Initial Indictment|website=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|publisher=ICTY|access-date=13. 3. 2026}}</ref><ref name="Aquilue2016">{{cite journal|last1=Aquilué Junyent|first1=Inés|last2=Roca Blanch|first2=Estanislao|year=2016|title=Urban development after the Bosnian War: The division of Sarajevo's territory and the construction of East Sarajevo|journal=Cities|volume=58|pages=152–163|doi=10.1016/j.cities.2016.05.008}}</ref> Do početka rata Sarajevo je činilo jedinstven gradski prostor unutar [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine]]. Izbijanjem rata 1992. grad i njegova šira okolina našli su se na liniji razdvajanja između snaga [[Republika Bosna i Hercegovina|Republike Bosne i Hercegovine]] i snaga Vojske Republike Srpske. [[Opsada Sarajeva]] trajala je od 5. aprila 1992. do 29. februara 1996. i smatra se najdužom opsadom nekog evropskog glavnog grada u savremenom ratovanju.<ref name="BritannicaSiege" /> Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju naveo je da je [[Sarajevsko-romanijski korpus]] do 10. septembra 1992. kontrolirao područja oko Sarajeva, uključujući linije sukoba i artiljerijske položaje, te da je s tih položaja vođena dugotrajna kampanja snajperskog i artiljerijskog djelovanja po civilnom stanovništvu Sarajeva.<ref name="GalicIndictment" /> ==== Nastanak ratnog administrativnog prostora ==== U toku rata vlasti Republike Srpske uspostavile su posebne srpske općinske i gradske strukture na području prijeratnog Sarajeva i njegovih prigradskih naselja. Kao formalni datum nastanka kasnijeg Istočnog Sarajeva obično se uzima 13. mart 1993, kada je donesena statutarna odluka o organizaciji ''Srpskog grada Sarajeva''.<ref name="ISWikiHist">{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Isto%C4%8Dno_Sarajevo|title=Istočno Sarajevo|website=Wikipedia|access-date=13. 3. 2026}}</ref> Prvi zakon kojim je taj grad pravno uređen usvojen je 30. decembra 1993. u [[Narodna skupština Republike Srpske|Narodnoj skupštini Republike Srpske]].<ref name="CCBiHBulletin">{{cite web|url=https://www.ustavnisud.ba/uploads/documents/bulletin-no-1_1614714151.pdf|title=Bulletin of the Constitutional Court of Bosnia and Herzegovina, No. 1|website=Ustavni sud Bosne i Hercegovine|access-date=13. 3. 2026}}</ref> Ratni prostor iz kojega će nastati Istočno Sarajevo obuhvatao je dijelove prijeratnog sarajevskog urbanog područja i više prigradskih i planinskih cjelina istočno i jugoistočno od grada.<ref name="Aquilue2016" /> Područja iz kojih je nastalo Istočno Sarajevo nalazila su se na srpskoj strani opsadnog prstena oko Sarajeva.<ref name="BritannicaSiege" /><ref name="GalicIndictment" /> Rat je izazvao duboke demografske i prostorne promjene. Prema urbanističkim i društvenim analizama, proces teritorijalne podjele Sarajeva počeo je već tokom rata, a nastavljen je nakon [[Dejtonski mirovni sporazum|Dejtonskog mirovnog sporazuma]], kada su se administrativne, etničke i urbane granice učvrstile i kada se počeo oblikovati novi urbani centar u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]].<ref name="Aquilue2016" /> ==== Dejtonski sporazum ==== [[Dejtonski mirovni sporazum]] iz decembra 1995. godine okončao je rat i uspostavio međuentitetsku liniju razgraničenja između [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]] i Republike Srpske. Time je prijeratni prostor Sarajeva administrativno podijeljen između dvaju entiteta, a dio istočnih i jugoistočnih prigradskih zona uključen je u Republiku Srpsku, što je predstavljalo neposrednu osnovu za razvoj kasnijeg Istočnog Sarajeva.<ref name="Aquilue2016" /> Međunarodni izvori iz 1996. bilježe da je prijenos vlasti u sarajevskim predgrađima protekao uz velike napetosti, razaranja i izbjegličke pokrete. U prvom izvještaju Visokog predstavnika navedeno je da je tranzicija na sarajevskom području bila opterećena velikim brojem izbjeglica i ozbiljnim političkim poteškoćama.<ref name="OHR1996">{{cite web|url=https://www.ohr.int/1st-report-of-the-high-representative-for-implementation-of-the-bosnian-peace-agreement-to-the-secretary-general-of-the-united-nations/|title=1st Report of the High Representative for Implementation of the Bosnian Peace Agreement to the Secretary-General of the United Nations|website=Office of the High Representative|access-date=13. 3. 2026}}</ref> U dokumentima [[Ujedinjene nacije|Ujedinjenih nacija]] iz istog perioda posebno se ističe prijenos pet sarajevskih predgrađa pod vlast Federacije do 19. marta 1996, kao i masovni odlazak dijela srpskog stanovništva iz tih naselja.<ref name="UN1996">{{cite web|url=https://digitallibrary.un.org/record/235228|title=Situation of human rights in the territory of the former Yugoslavia: periodic report submitted by Mr. Tadeusz Mazowiecki, Special Rapporteur, pursuant to Commission resolution 1995/89|website=United Nations Digital Library|access-date=13. 3. 2026}}</ref> Nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma 21. novembra 1995., dio opština grada Sarajeva koje su bile pod kontrolom Srba, pripale su Federaciji BiH, što je rezultovalo Egzodusom oko 157 000 sarajevskih Srba, koji su napustili grad noseći sa sobom i posmrtne ostatke svojih poginulih ali i predaka. Većina izbjeglog stanovništva zaustavila se u nekoj od šest opština u sastavu grada Istočno Sarajevo. ==== Preimenovanje i nasljeđe ==== Nakon rata grad je 2. aprila 1996. preimenovan iz ''Srpskog grada Sarajeva'' u ''Srpsko Sarajevo'', a nakon odluke [[Ustavni sud Bosne i Hercegovine|Ustavnog suda Bosne i Hercegovine]] o neustavnosti prefiksa ''srpski'' u nazivima gradova i općina dobio je današnje ime, Istočno Sarajevo.<ref name="CCBiHBulletin" /> Historija Istočnog Sarajeva u ratu ostala je trajno povezana s ratnom podjelom prijeratnog Sarajeva, opsadom grada, raseljavanjem stanovništva i dejtonskim teritorijalnim rješenjem. U poslijeratnom periodu Istočno Sarajevo razvilo se kao zaseban administrativni i urbani centar Republike Srpske, ali njegov nastanak i identitet ostali su neposredno vezani za događaje iz 1992–1996. godine.<ref name="Aquilue2016" /><ref name="OHR1996" /> ==== Zločini i presude za teroriziranje stanovništva ==== Područje iz kojega je nastalo današnje Istočno Sarajevo bilo je tokom rata povezano s položajima [[Sarajevsko-romanijski korpus|Sarajevsko-romanijskog korpusa]] Vojske Republike Srpske, s kojih je [[Sarajevo]] bilo izloženo dugotrajnom granatiranju i snajperskom djelovanju. [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju]] utvrdio je da je nad civilnim stanovništvom Sarajeva vođena kampanja snajperskih i artiljerijskih napada s primarnim ciljem širenja [[Terorizam|terora]] među civilima.<ref name="IRMCTGalicCIS">{{cite web|url=https://eld.irmct.org/x/cases/galic/cis/en/cis_galic_en.pdf|title=Case Information Sheet: Stanislav Galić|website=International Residual Mechanism for Criminal Tribunals|publisher=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref><ref name="ICTYGalicJudgement">{{cite web|url=https://www.icty.org/x/cases/galic/tjug/en/gal-tj031205e.pdf|title=Prosecutor v. Stanislav Galić – Trial Judgement|website=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|publisher=ICTY|access-date=13. 3. 2026}}</ref> General [[Stanislav Galić]], komandant Sarajevsko-romanijskog korpusa od 1992. do 1994, pravosnažno je osuđen jer je rukovodio kampanjom snajperskih i artiljerijskih napada na Sarajevo, pri čemu je Sud zaključio da je primarna svrha tih napada bila teroriziranje civilnog stanovništva grada.<ref name="IRMCTGalicCIS" /><ref name="IRMCTGalicAppeal">{{cite web|url=https://r.irmct.org/en/press/stanislav-gali%C4%87-sentenced-life-imprisonment-appeals-chamber-crimes-committed-during-siege|title=Stanislav Galić sentenced to life imprisonment by Appeals Chamber for crimes committed during the siege of Sarajevo|website=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref> Njegov nasljednik [[Dragomir Milošević]], koji je komandovao korpusom od augusta 1994. do novembra 1995, također je pravosnažno osuđen za zločine počinjene u okviru iste kampanje snajperskog i artiljerijskog djelovanja protiv civila Sarajeva.<ref name="IRMCTDMilosevicCIS">{{cite web|url=https://ctr.irmct.org/x/cases/dragomir_milosevic/cis/en/cis_milosevic_dragomir_en.pdf|title=Case Information Sheet: Dragomir Milošević|website=International Residual Mechanism for Criminal Tribunals|publisher=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref><ref name="IRMCTDMilosevicAppeal">{{cite web|url=https://r.irmct.org/en/press/appeals-chamber-partially-affirms-convictions-against-dragomir-milo%C5%A1evi%C4%87-and-reduces-his|title=Appeals Chamber partially affirms the convictions against Dragomir Milošević and reduces his sentence to 29 years' imprisonment|website=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref> U presudama je utvrđeno da su granatiranje gradskih četvrti, pijaca, redova za vodu, tramvaja, sahrana i drugih civilnih lokacija bili dio šireg obrasca nasilja usmjerenog protiv stanovništva koje nije neposredno učestvovalo u neprijateljstvima.<ref name="ICTYGalicJudgement" /><ref name="IRMCTGalicAppeal" /><ref name="IRMCTDMilosevicCIS" /><ref name="IRMCTDMilosevicAppeal" /> == Povjereništvo za Grad Srpsko Sarajevo == Povjereništvo za Grad Srpsko Sarajevo je formirano 1996. na osnovu Tačke 2. Amandmana XXXV na [[Ustav Republike Srpske]] i Tačke 2. Odluke o obrazovanju povjereništava za opštine odnosno područja koja su u cjelini ili djelimično ušla u sastav Federacije BiH. Povjereništvo grada izvršava naloge Narodne skupštine, Predsjednika Republike i Vlade Republike Srpske i vrši poslove iz nadležnosti Skupštine Grada i Izvršnog odbora u skladu sa zakonom. Povjereništvo je obrazovano u sljedećem sastavu: # [[Mirko Šarović]], predsjednik, # Momčilo Ćeklić, # Rajko Koprivica, # Boško Lemez, # Jovo Božić, # Ratko Radić, # Milovan Bjelica, # Nenad Veselinoć, # Trifko Radić. Prvi lokalni izbori u Republici Srpskoj održani su 1997., i od tada do danas na čelu grada Istočno Sarajevo je bilo osam gradonačelnika: # Mirko Šarović (1997 – 1999) # Predrag Lasica (2000 – 2003) # Milivoje Gutalj (2003 2005) # Radomir Kezunović (2005 – 2009) # Vinko Radovanović (2009 – 2013) # Nenad Samardžija (2013 – 2017) # Nenad Vuković (2017 – 2020) # Ljubiša Ćosić (2020 – traje) == Političko uređenje == Glavni članak: [[Списак начелника и градоначелника у Републици Српској|Spisak načelnika i gradonačelnika u Republici Srpskoj]] === Gradska administracija === Gradonačelnik grada od 2020.<ref>{{Cite web|url=https://vladars.rs/sr-SP-Cyrl/Vlada/Ministarstva/muls/Documents/%D0%97%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%20%D0%BE%20%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%20%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%BE%20%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%98%D0%B5%D0%B2%D0%BE_447030187.pdf|title=Zakon o gradu Istočno Sarajevo}}</ref> bira se putem neposrednih izbora, dok je do 2020. biran posredno putem Skupštine grada. Gradsku administraciju, pored gradonačelnika koji vrši izvršnu vlast, čini i Skupština grada koja vrši normativnu vlast. Administrativni centar Grada Istočno Sarajevo je u opštini Istočno Novo Sarajevo, dok je dio gradskih organa smješten na teritoriji drugih opština. Trenutni gradonačelnik je Ljubiša Ćosić, koji je na tu funkciju stupio nakon lokalnih izbora u Bosni i Hercegovini 2020..<ref>{{Cite web|url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=27&langId=2#/8/195/0|title=Rezultati izbora 2020.}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=36&langId=2#/8/195/0|title=Rezultati izbora 2024.}}</ref> Skupštinu Grada Istočno Sarajevo čini 31 odbornik. Gradski odbornici su delegirani iz opštinskih skupština. Broj delegiranih odbornika proporcionalan je broju stanovnika svake opštine.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/skupstina/odbornici-skupstine-grada/|title=Odbornici u Skupštini Grada Istočno Sarajevo 2025-2028.}}</ref> == Republičke i državne institucije == === Republičke institucije === U periodu građanskog rata, od 1992. do 1995., u Palama odnosno Srpskom Sarajevu su bile smještene ključne političke i pravne institucije Republike Srpske, uključujući kabinet [[Predsjednik Republike Srpske|predsjednika Republike Srpske]], [[Vlada Republike Srpske|Vladu Republike Srpske]] i njene organe, [[Narodna skupština Republike Srpske|Narodnu skupštinu Republike Srpske]], novinsku agenciju SRNA, televizijski studio Kanal S, kao i novine Javnost i Ognjišta. Trenutno na teritoriji grada Istočno Sarajevo smještene su sljedeće republičke institucije: * Republička uprava civilne zaštite je do 1997. bila u sastavu Ministarstva odbrane Republike Srpske, nakon čega se izdvaja iz Ministarstva Zakonom o civilnoj zaštiti Republike Srpske;<ref>{{Cite web|url=https://ruczrs.org/|title=Republička uprava civilne zaštite RS}}</ref> * Okružni sud u Istočnom Sarajevu osnovan je u maju 1992. pod nazivom Viši sud u Sarajevu. Zakonom o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu BiH provedena je reforma pravosuđa kojom su konstituisani pravosudni organi u skladu sa novim propisim;<ref>{{Cite web|url=https://oksud-istocnosarajevo.pravosudje.ba/vstvfo/S/14|title=Okružni sud u Istočnom Sarajevu}}</ref> * Okružno tužilaštvo u Istočnom Sarajevu ustanovljeno je na osnovu Odluke Visokog sudskog i tužilačkog savjeta Republike Srpske, dana 10. novembra 2003.. Okružno tužilaštvo u svom sastavu ima dvije područne kancelarije u Višegradu i [[Vlasenica|Vlasenici]];<ref>{{Cite web|url=https://ot-istocnosarajevo.pravosudje.ba/vstvfo/S/113|title=Okružno javno tužilaštvo u Istočnom Sarajevu}}</ref> * Okružni privredni sud<ref>{{Cite web|url=https://okprivsud-istocnosarajevo.pravosudje.ba/vstvfo/S/164|title=Okružni privredni sud}}</ref>; * Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Republike Srpske je osnovan Odlukom Vlade Republike Srpske od 4. septembra 1992. pod nazivom Republički izdavački zavod „Prosvjeta“, dok od 1. avgusta 2004. posluje kao Javno preduzeće „Zavod za udžbenike i nastavna sredstva“;<ref>{{Cite web|url=https://zunsrs.com/|title=Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Republike Srpske}}</ref> * Kinoteka Republike Srpske osnovana je početkom 2009. odlukom Vlade kao ustanova od značaja za Republiku Srpsku. Osnivanjem Kinoteke, [[СРНА филм|„Srna film“]] zvanično prestaje sa radom;<ref>{{Cite web|url=https://www.kinotekars.com/|title=Kinoteka Republike Srpske}}</ref> * Crveni krst Republike Srpske je jedinstvena humanitarna, dobrovoljna nevladina organizacija koja djeluje u oblasti zdravstva i socijalne politike na teritoriji Republike Srpske; * JP „Šume Republike Srpske” osnovano je Odlukom Vlade Srpske Republike Bosne i Hercegovine dana 8. juna 1992. s ciljem objedinjenja svih šumskih gazdinstava na području Republike Srpske. === Državne institucije === * Državna agencija za istrage i zaštitu (SIPA) * Agencija za forenzička ispitivanja i vještačenja * Agencija za nadzor nad tržištem * Agencija za prevenciju korupcije i koordinaciju borbe protiv korupcije * Imigracioni centar Službe za poslove sa strancima * Institut za standardizaciju == Stanovništvo == Istočno Sarajevo je novi grad nastao zahvaljujući društveno-političkim dešavanjima u BiH, 1992-1995.. Ovo područje naseljeno je u ratnim i poslijeratnim godinama srpskim izbjeglicama iz sarajevskih opština koje su kontrolisali Bošnjaci. Tokom Jugoslavije popisi stanovništva su vršeni svakih 10 godina, te je poslednji popis u bivšoj državi izvršen 1991.. Zvanični popis stanovništva u BiH nakon rata izvršen je 2013.. Međutim, Republički zavod za statistiku Republike Srpske je odbacio rezultate tog popisa navodeći da su u ukupni broj stanovnika nepravilno uvrštena i lica koja nemaju prebivalište u BiH.<ref>{{Cite news|url=https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=207476&komentari|title=Парламент Српске одбацио Јукићеву одлуку о попису}}</ref> === Nacionalni sastav stanovništva – grad Istočno Sarajevo === {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Istočno Sarajevo | vrsta_naseljenog_mjesta = grad | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013"/> | g2013_ukupno = 61516 | g2013_bosnjaci = 2429 | g2013_srbi = 57953 | g2013_hrvati = 442 | g2013_bosanci = 57 | g2013_muslimani = 23 | g2013_jugosloveni = 40 | g2013_ukrajinci = 11 | g2013_crnogorci = 60 | g2013_nisu_izjasnili = 238 | g2013_nepoznato = 51 | g2013_romi = 74 | g2013_bosanciihercegovci = 20 | g2013_slovenci = 17 | g2013_makedonci = 17 | g2013_albanci = 4 }} == Religija == ==== Vjerski objekti ==== Glavni članak: [[Списак вјерских објеката на подручју Града Источно Сарајево|Spisak vjerskih objekata na području Grada Istočno Sarajevo]] Na teritorija grada Istočnog Sarajeva najveći dio stanovništva je pravoslavne vjeroispovijesti, dok postoji i određen broj rimokatolika, kao i pripadnika islamske vjeroispovijesti. == Privreda == Grad Istočno Sarajevo je administrativno, privredno, turističko i kulturno središte istočnog dijela Republike Srpske. Smješten u neposrednoj blizini Sarajeva, glavnog grada Bosne i Hercegovine, i povezan [[Međunarodni aerodrom Sarajevo|Međunarodnim aerodromom Sarajevo]] sa svjetskim metropolama, grad ima strateški povoljan položaj koji privlači investitore i posjetioce. Sa tržištem od oko 600.000 ljudi u široj regiji, Istočno Sarajevo je pogodna lokacija velikim tržnim centrima, poslovnim kompleksima i predstavništvima brojnih domaćih i međunarodnih kompanija i banaka. Privreda Istočnog Sarajeva bazira se na nekoliko ključnih sektora: turizmu, šumarstvu, industriji, građevinarstvu i trgovini. U opštini Sokolac nalazi se preduzeće od republičkog i regionalnog značaja: * Javno preduzeće „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac koje upravlja šumskim resursima Republike Srpske, bavi se proizvodnjom i preradom drveta, te igra ključnu ulogu u gazdovanju šumama. U opštini Istočno Novo Sarajevo djeluju preduzeća iz oblasti mašinske i elektroindustrije, dok su u opštini Pale smještene značajne firme iz turističkog i ugostiteljskog sektora. Tokom perioda [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFRJ]], na teritoriji današnjeg Istočnog Sarajeva postojalo je više značajnih privrednih subjekata (fabrika u metalnoj, dravnoj i tekstilnoj industriji). Nakon rata, mnoge firme su se suočile s poteškoćama u privatizaciji, što je dovelo do smanjenja proizvodnje ili gašenja. Ipak, dolaskom stranih investitora, neke kompanije su se reorganizovale i nastavile uspješno poslovanje, posebno u sektorima građevinarstva i trgovine. Istočno Sarajevo raspolaže bogatim prirodnim resursima koji podržavaju privredni razvoj. Šume pokrivaju značajan dio teritorije, posebno u opštinama Trnovo (67% površine) i Pale, čineći šumarstvo jednim od nosilaca privrede. Bukva, jela, smrča i hrast osnovni su resursi za primarnu i finalnu preradu drveta, ali i za razvoj ekoturizma i zaštitu zemljišta. Planinski masivi Jahorina, Trebević, Romanija, Bjelašnica i Treskavica čine osnovu za razvoj turizma, uključujući zimski turizam, planinarenje i avanturističke aktivnosti poput via ferrata. Rijeke poput Prače i Željeznice, uz brojna planinska vrela, pogoduju ribarstvu, proizvodnji zdrave hrane i ekoturizmu. Potencijal za male hidroelektrane i navodnjavanje poljoprivrednih površina trenutno je nedovoljno iskorišten. Opština Istočni Stari Grad je bogata mineralnim resursima gdje postoje značajne količine kamena, posebno ukrasnog, koji se koristi u građevinarstvu. Metalna, drvna i tekstilna industrija prisutne su, ali uglavnom kroz mala i mikro preduzeća. U Istočnom Novom Sarajevu djeluju firme iz mašinske i elektroindustrije. Zbog globalnog trenda prelaska na obnovljive izvore energije, povoljnih klimatskih uslova i razvijene elektro-mreže Fotonaponske elektrane u Istočnom Sarajevu doživljavaju sve veću popularnost. Istočno Sarajevo, smješteno u planinskom području, ima dobar potencijal za korištenje solarne energije s obzirom na značajan broj sunčanih sati godišnje (oko 1.800 sati). Ovo omogućava efikasnu proizvodnju električne energije putem fotonaponskih sistema. Poslijeratni period donio je procvat građevinarstva, posebno u stambenoj izgradnji i infrastrukturi.<ref>{{Cite web|url=https://komorars.ba/is/grane-privrede/|title=Grane privrede grada Istočno Sarajevo}}</ref> Istočno Sarajevo, sa svojim prirodnim bogatstvima, strateškim položajem i turističkim potencijalom predstavlja privlačnu destinaciju za investitore i posjetioce nudeći prilike za razvoj moderne i održive privrede. == Saobraćaj == Preko teritorije grada prelaze četiri značajne drumske saobraćajnice prema [[Srbija|Srbiji]] i [[Crna Gora|Crnoj Gori]]: Istočno Sarajevo–Sokolac–[[Zvornik]]–[[Loznica]], Istočno Sarajevo–Sokolac–[[Rogatica]]–[[Višegrad]]–[[Užice]], Istočno Sarajevo–Pale–[[Goražde]]–Višegrad–Užice, Istočno Sarajevo–Trnovo–[[Dobro Polje (Kalinovik)|Dobro Polje]]–Foča–Crna Gora. [[Željeznički saobraćaj u Bosni i Hercegovini|Željeznički saobraćaj]] nije prisutan na teritoriji grada. Najbliža željeznička stanica je [[Glavna željeznička stanica u Sarajevu|Centralna željeznička stanica Sarajevo]], a najbliža željeznička pruga je pruga [[Zenica]]–[[Sarajevo]]–[[Mostar]]. Do 70–ih godina prošlog vijeka preko teritorije grada je prolazila uskotračna željeznička pruga Sarajevo–Pale–Prača–Ustiprača–Višegrad–Užice. Međunarodni aerodrom Sarajevo gotovo prostorno graniči sa gradom Istočno Sarajevo, u području opštine Istočna Ilidža. == Komunikacija i Medij == Kako je sam grad Istočno Sarajevo nastajao u periodu [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata]] (1992-1995.) i počeo da se razvija neposredno nakon njegovog završetka, tako je i znatan broj medijskih kuća nastajao u tom periodu. Tokom ratnog perioda i nekoliko godina kasnije, tadašnje Srpsko Sarajevo je kao dejure i defakto glavni grad Republike Srpske, bilo sjedište javnog radio-televizijskog servisa - Srpske radio-televizije (današnja Radio-televizija Republike Srpske), Srpske novinske agencije Srna (današnja Novinska agencija Republike Srpske), Radio Romanije (današnji Info centar Sokolac), kao i štampanih medija poput Glasa Srpske i Oslobođenja (Oslobođenje - ratno ili "Srpsko Oslobođenje", a zvanično samo NIŠP "Oslobođenje"). U Istočnom Sarajevu danas su smješteni Gradska radio-televizija Istočno Sarajevo, čiji je osnivač Grad Istočno Sarajevo, Informativno-tehnički centar Radio-televizije Republike Srpske, Radio OSM, Info centar Sokolac, kao i dopisništva [[BN Televizija|BN televizije]] iz [[Bijeljina|Bijeljine]], [[Alternativna televizija|Alternativne televizije]] iz [[Banja Luka|Banje Luke]], K3 televizije iz [[Prnjavor]]a, te dopisništva Novinske agencije Republike Srpske, Glasa Srpske i Blica.  U Istočnom Sarajevu sjedište ima i određen broj informativnih portala. * [[Radiotelevizija Republike Srpske]] je javni radio-televizijski servis sa sjedištem u Banjoj Luci. Na teritoriji grada djeluje u okviru Informativno-tehničkog centra Istočno Sarajevo. Osnovana je 6. maja 1992., kao Studio S, (buduća Srpska radio-televizija – SRT, a kasnije Radio-televizija Republike Srpske). Iz studija u Palama emitovan je prvi televizijski Dnevnik, koji je u to vrijeme bio jedini način informisanja stanovnika istočnog dijela Republike Srpske. Tehničkim uvezivanjem studija u Palama sa studijom u Banjaluci počelo je emitovanje programa na prostoru cijele Republike Srpske i BiH. Ovakav način rada trajao je do 1998., kada studio u Banjaluci postaje centralni studio, a studio u Palama nastavlja rad kao informativno - tehnički centar. Sjedište ITC-a Istočno Sarajevo, u julu 1999., premješteno je iz Pala u opštinu Istočno Novo Sarajevo, odakle i danas emituje program. * [[Novinska agencija Republike Srpske — SRNA]], ranije Srpska novinska agencija, zvanična je novinska agencija Republike Srpske. Osnovana je 7. aprila 1992. u Palama kao prva novinska agencija Republike Srpske. Odlukom Vlade Republike Srpske od 27. marta 2008. promijenila je naziv u Novinska agencija Republike Srpske — SRNA. Osnovana je iz potrebe da se šira javnost tadašnje Jugoslavije obavijesti o dešavanjima koja su prethodila početku rata u Sarajevu. Tadašnja SRNA je već 1996. imala dopisnike u svim gradovima Republike Srpske i u inostranstvu. * [[Radio-televizija Istočno Sarajevo]] je gradski medij, osnovan odlukom Skupštine grada Istočno Sarajevo. Program ove medijske kuće je idejno i tematski posvećen prvenstveno gledaocima sa područja grada Istočno Sarajevo i Sarajevsko-romanijske regije, ali i opština u istočnom dijelu Republike Srpske. Sjedište ove radio-televizijske stanice nalazi se u ulici Stefana Nemanje 14 u Istočnom Novom Sarajevu, gdje su smještene prostorije radija, dok se televizijski program emituje iz studija smještenog u opštini Pale. U planu je obezbjeđivanje novog, objedinjenog, prostora za ovu gradsku radio-televiziju u budućoj Gradskoj kući koja je planirana u opštini Pale. * [[Radio OSM]] je privatna radio stanica sa sjedištem u Istočnom Sarajevu, u opštini Pale. Ova radio stanica je programski komercijalna, uređivački samostalna, a žanrovski je opšteg tipa. * Info centar Sokolac je nastao iz nekadašnjeg JP „Radio Romanija” koje je osnovano 1975. kao 39. radio stanica u BiH. Iz studijskih prostorija koje su bile smještene u objektu Srednjoškolskog centra, 30. novembra 1975., prvi put se oglasio signal Radio Romanije. Današnji Info centar Sokolac (nasljednik tadašnjeg Radija Romanija) svakodnevno, prema programskoj šemi, emituje radijski program, uz informaivne sadržaje i autorske emisije, a u okviru ovog medija štampaju se i Sokolačke novine, koje izlaze mjesečno, kao, lokalno, informativno glasilo.<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinasokolac.net/javna-preduzeca/jp-infocentar/|title=JP Info cetar Sokolac}}</ref> == Kultura == [[Datoteka:Народно позориште И. Сарајево.jpg|mini|Narodno pozorište Istočno Sarajevo]] U gradu Istočno Sarajevo egzistira pet kulturnih centara: * Kulturni centar Istočno Novo Sarajevo, * Kulturni centar Pale, * Centar za kulturu i informisanje Istočna Ilidža, * Centar za kulturu Trnovo i * Ustanova za kulturu „Pero Kosorić” Sokolac.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/o-gradu/kultura/kulturni-centri/|title=Kulturni centri na području Grada Istočno Sarajevo}}</ref> U opštini Istočno Novo Sarajevo 2024. otvoreno je Narodno pozorište Istočno Sarajevo.<ref>{{Cite web|url=https://junpis.net/|title=Narodno pozorište Istočno Sarajevo}}</ref> [[Matična biblioteka Istočno Sarajevo]] je osnovana odlukom Skupštine grada Istočno Sarajevo 1996., a od 28. juna iste godine je počela sa radom. Danas raspolaže sa preko 100.000 knjiga smještenih u pet odjeljenja. Svih šest opština u sastavu grada, imaju narodne biblioteke, s tim što su opštine Istočno Novo Sarajevo i Istočna Ilidža formirali zajedničku biblioteku. U Istočnom Novom Sarajevu nalazi se Galerija Kućanski koja je prvobitno zamišljena kao legat akademika i umjetnika Boška Kućanskog, ali naknadnom promjenom plana i znatnim proširenjem objekta dobija namjenu muzeja. U opštini Pale nalazi se Cekovića kuća koja je izgrađena 1915.. Predstavlja jednu od najočuvanijih i najljepših kuća na ovim prostorima sa početka XX vijeka. Rekonstruisana je 2007. i u njoj se danas nalazi Galerija likovne kolonije Pale. Na teritoriji grada se organizuju brojne kulturne manifestacije. Neke od njih su: * Međunarodni festival malih scena i monodrame – Istočno Novo Sarajevo * Jahorina film festival – Pale * Lut fest – Istočno Novo Sarajevo * Međunarodni filmski festival „Prvi kadar“ – Istočno Novo Sarajevo * Dani Duška Trifunovića – Pale ==== Značajni datumi ==== Krsna slava Grada Istočno Sarajevo je Sveti Petar Sarajevski 17. septembra. * 40 dana nakon Vaskrsa, Spasovdan, krsna slava opštine Istočno Novo Sarajevo. * 6. maj Sveti Georgije, krsna slava opštine Istočna Ilidža. * 12. juli Petrovdan, krsna slava opštine Trnovo. * 2. august Sveti prorok Ilija, krsna slava opštine Sokolac. * 9. august Sveti Pantelejmon, krsna slava opštine Istočni Stari Grad. * 28. august Velika Gospojina, krsna slava opštine Pale. == Obrazovanje == {{Glavni|Univerzitet u Istočnom Sarajevu|}} [[Datoteka:Ректорат Универзитета у Источном Сарајеву.jpg|mini|Rektorat Univerziteta u Istočnom Sarajevu]] Univerzitet u Istočnom Sarajevu jedan je od dva vodeća univerzitetska centra u Republici Srpskoj. U sastavu Univerziteta nalazi se 16 fakulteta i dvije umjetničke akademije, smješteni u 9 gradova Republike Srpske, dok je Rektorat kao administrativni centar smješten u Istočnom Novom Sarajevu. Nastavu na ovom integrisanom Univerzitetu danas pohađa oko 8.000 studenata. Univerzitet u Istočnom Sarajevu baštini tradiciju jedne od prvih visokoškolskih institucija u BiH – Bogoslovije u Sarajevu koja je osnovana 1882.. Pod imenom Univerzitet u Sarajevu Republike Srpske, osnovan je 14. septembra 1992. odlukom Narodne skupštine Republike Srpske.<ref>{{Cite web|url=https://www.ues.rs.ba/o-univerzitetu/|title=O Univerzitetu}}</ref> Članice Univerziteta organizuju brojne naučne, umjetničke i stručne skupove, a to su: * Poljoprivredni fakultet – „AGROSYM“, * Pravni fakultet – Naučni skup povodom Dana Pravnog fakulteta, * Elektrotehnički fakultet – „INFOTEH Jahorina“, * Mašinski fakultet – „Conference on Mechanical Engineering Technologies and Applications COMET-a“, * Ekonomski fakultet – „Jahorinski poslovni forum“.<ref>{{Cite web|url=https://www.ues.rs.ba/nauka/naucni-skupovi/|title=Naučni skupovi na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu}}</ref> Na području Istočnog Sarajeva djeluje nekoliko naučno-istraživačkih institucija, među kojima su značajne: * Institut za elektroenergetiku (IRCE) i Institut za osiguranje kvaliteta, oba u okviru [[Energoinvest]]a, smještena u naselju Lukavica, opština Istočna Ilidža; * UNIS Institut za zaštitu i ekologiju, smješten u opštini Pale, koji se bavi istraživanjima u oblasti zaštite životne sredine i bezbjednosti.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/o-gradu/obrazovanje/|title=„Institucije koje se bave naučno-istraživačkim radom”.}}</ref> Ove institucije doprinose razvoju nauke i tehnologije u regionu, sarađujući sa privrednim i akademskim sektorom. U Istočnom Sarajevu postoji devet osnovnih škola i Škola za osnovno muzičko obrazovanje, koje pružaju temeljno obrazovanje djeci u šest opština grada. Srednjoškolski sistem obuhvata četiri ustanove: * Srednja škola „28. juni“ Istočno Novo Sarajevo, * Srednjoškolski centar „Istočna Ilidža“ Istočna Ilidža, * Srednjoškolski centar „Pale“ Pale, * Srednjoškolski centar „Vasilije Ostroški“ Sokolac. Ove škole nude raznovrsne programe, uključujući gimnazijske, stručne i zanatske smjerove, prilagođene potrebama lokalne zajednice. U Istočnom Sarajevu je smješten Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Republike Srpske koji je odgovoran za izdavanje i distribuciju udžbenika, nastavnih materijala i drugih obrazovnih resursa za škole u Republici Srpskoj. Zavod ima ključnu ulogu u standardizaciji i unapređenju kvaliteta obrazovanja. == Turizam == Istočno Sarajevo nudi raznovrsne turističke doživljaje. Grad je idealna destinacija za zimske sportove, planinarenje, biciklizam, kulturna istraživanja i opuštanje u netaknutoj prirodi. Jahorina i „Ravna planina“ su svjetski poznati ski centri zbog svojih 55&nbsp;km alpskih i 10&nbsp;km nordijskih staza, što ih čini epicentrom zimskog turizma gdje zimska sezona traje 5 mjeseci. Moderna infrastruktura, uključujući gondolu, ski-liftove i ugostiteljske objekte privlače profesionalne skijaše i amatere. Ljeti nude staze idealne za planinarenje i brdski biciklizam uz panoramski pogled.<ref>{{Cite web|url=https://www.oc-jahorina.com/olimpijski-centar-jahorina/|title=Olimpisjki centar "Jahorina"}}</ref> Planine Trebević i Romanija raj su za planinare i rekreativce. Via ferrate „Bijele stijene“ na Trebeviću i „Sokolov put“ na Romaniji nude uzbudljive uspone kroz stjenovite terene uz sigurnosnu opremu, privlačeći ljubitelje adrenalina. Na strmim liticama Romanije na nadmorskoj visini 1515 m nalazi se Novakova pećina, koja je dobila ime po narodnom junaku Starina Novaku. Na izvoru mokranjske Miljacke nalazi se Pećina ledenjača gdje se led zadržava i tokom ljetnih mjeseci.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/privreda/turizam/|title=Turizam Grada Istočno Sarajevo}}</ref> Treskavica je poznata po kristalno čistim jezerima i netaknutoj prirodi, idealnoj za kampovanje i planinarenje. [[Datoteka:Орловача.jpg|lijevo|mini|Pećina Orlovača|214x214piksel]] [[Orlovača (pećina)|Pećina Orlovača]], speleološko čudo, je jedinstvena atrakcija uređena za turističke posjete. Njeni stalagmiti, stalaktiti i halaktiti različitih boja i oblika oduševljavaju posjetioce. Pronađeni ostaci pećinskog medvjeda (Ursus spelaeus), crvenog alpskog vuka i insekta iz porodice [[Coleoptera]] čine je značajnom za [[Speleologija|speleološke]] i naučne entuzijaste. Istočno Sarajevo je raj za ljubitelje lova i ribolova. Bistre rijeke poput Prače i Željeznice obiluju potočnom pastrkom i riječnim rakovima, privlačeći ribolovce. Grad privlači turiste netaknutom prirodom i svojom gastronomskom ponudom, kao i raznovrsnim mogućnostima za aktivan odmor, a zahvaljujući blizini Međunarodnog aerodroma Sarajevo odlično je povezan sa svjetskim destinacijama. == Parkovi i rekreacione površine == Na teritoriji grada Istočnog Sarajeva, postoji veliki broj, parkova, rekreacionih površina, planinskih i pješačkih staza. [[Datoteka:Парк Сунца Источно Ново Сарајево.jpg|mini|198x198px|Park Sunca]] Park Sunca je prvi izgrađen i uređen park u Istočnom Sarajevu, smješten u Istočnom Novom Sarajevu. Velike je površine, sa stazama za šetnju i prostorima za odmor i rekreaciju. Izgradnja Memorijalnog kompleksa posvećenog stradalim srpskim civilima Sarajeva i Sarajevsko-romanijske regije u XX vijeku predstavlja jedan od bitnih segmenata koji daju značaj ovam parku. Sportsko-rekreativna zona Čiča je moderna zona smještena je u Istočnom Novom Sarajevu, površine 5 810 m². Odraz je vrhunskog prostora za sportske aktivnosti i opuštanje u prirodnom okruženju. Izgradnja Gradskog parka, koji je nakon završetka dobio ime Principov park počela je u decembru 2013. u samom centru Istočnog Sarajeva, na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo (naselje Lukavica). Park je svečano otvoren na Vidovdan 2014., kao dio ceremonije obilježavanja stogodišnjice Velikog rata. U parku dominira spomenik [[Gavrilo Princip|Gavrilu Principu]], koji gleda prema Sarajevu, i dječijem igralištu u sklopu parka. Park velikana prepoznatljiv je po bistama 10 istorijskih ličnosti koje su u različitim oblastima i vremenskim periodima uticale na opstanak i razvoj srpskog i ostalih naroda na ovim prostorima. Pored bisti nalazi se prostor za igru, odmor i rekreaciju. Smješten je u centralnom dijelu opštine Istočno Novo Sarajevo.<ref>{{Cite web|url=https://opstinains.net/parkvelikana/|title=Park velikana Istočno Novo Sarajevo}}</ref> Amfiteatar „Beli vuk“ nalazi se na lokaciji Pomoli, Tvrdimići na nadmorskoj visini od 1052 m. Smješten je u prirodi i simbolizuje jedinstvo i slobodu. Posvećen je komandantu jedinice Beli vukovi, Srđanu Kneževiću. Predviđen je kao turističko-rekreativni kompleks te raspolaže smještajnim kapacitetima, vikendicama i sportskim terenima. Gradski park u opštini Pale krase zelene površine, teren za basket, amfiteatar na otvorenom, površine obilježene za igranje šaha, te dječije igralište što ga čini idealnim za sve generacije. Na Palama se nalazi Olimpijski park, sa spomenikom Olimpijska pahuljica, na kojoj su urezana imena paljanskih olimpijaca koji su učestvovali na olimpijskim igrama kroz istoriju. Pored Olimpijskog parka, na Palama se nalazi i Spomen-park Srđanu Kneževiću, sa izgrađenim spomenikom legendarnom komandantu jedinice Beli vukovi. Takođe, u opštini Pale u čast palim borcima u Drugom svjetskom ratu izgrađen je i Spomen-park narodnom heroju Milanu Simoviću. Dino park je smješten na Ravnoj planini. Predstavlja pravu avanturističku destinaciju sa čudesnim replikama dinosaurusa. Okružen je prirodom i velikim brojem pješačkih staza koje se prostiru duž planine kroz šumu. Park prirode „Goli Koran“ prirodni je rezervat, idealan za šumski biciklizam i rekreativne šetnje. Na Sokocu postoje tri parka. Park boraca Romanije u Sokocu izgrađen je 1978. uz Spomen-kosturnicu u Sokocu na kojoj su ispisana imena 969 partizanskih boraca poginulih na području opštine Sokolac u Drugom svjetskom ratu. U parku su postavljene biste deset narodnih heroja ovog kraja. Ovaj prostor je mjesto okupljanja mladih. Park srpskih boraca se nalazi u blizini zgrade opštine Sokolac uz Centralno spomen-obilježje srpskim borcima poginulim u Odbrambeno-otadžbinskom ratu na ratištima u okolini Sarajeva. Na ovom obilježju ispisana su imena 1250 boraca VRS. Park solunskih boraca je izgrađen krajem 2008. postavljanjem spomenika srpskim dobrovoljcima, učesnicima ratova za odbranu Srbije od 1912-1918.. Spomenik je izgrađen po uzoru na obilježje srpskom ratniku koje se nalazi ispred crkve Ružica na Kalemegdanu. Na ovom spomeniku ispisana su imena 360 dobrovoljaca sa područja Romanije. == Sport == {{Glavni|Spisak sportskih klubova u Istočnom Sarajevu}} Najznačajniji sportovi u Istočnom Sarajevu su: fudbal, košarka, odbojka, borilačke vještine, kao i zimski sportovi – biatlon, nordijsko i alpsko skijanje. Grad je sjedište velikog broja sportskih klubova. U košarci se ističu OKK „Slavija 1996“  i KK „Jahorina“ kao predstavnici grada u Premijer ligi BiH. Stubovi fudbalskog života grada su FK „Slavija“ i FK „Romanija“, dok dugu tradiciju u zimskim sportovima održavaju klubovi SK „Romanija“<ref>{{Cite web|url=https://skromanija.com/sr/|title=SK "Romanija"}}</ref> i SK „Jahorina“<ref>{{Cite web|url=https://skiteamjahorina.ba/|title=SK "Jahorina"|access-date=20. 11. 2025|archive-date=11. 7. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250711235113/https://skiteamjahorina.ba/|url-status=dead}}</ref>. Značajno mjesto u sportskoj kulturi grada imaju borilačke vještine gdje se ističu imena Nemanja Majdov, svjetski šampion u džudou, Miloš Golić svjetski šampion u kik-boksu i legenda u džudou Rajko Kušić. Grad okružuju poznate olimpijske planine te je isti bogat planinarskim društvima od kojih su najznačajniji „Treskavica“ iz Trnova i „Javorina“ i „Jahorina“ iz Pala. Opština Sokolac raspolaže savremenim gradskim sportskim terenom, prilagođenim za trening i razvoj vrhunskih atletičara. Istočno Sarajevo je zahvaljujući savremenim sportskim objektima i povoljnim prirodnim uslovima privlačna destinacija za sportske pripreme nacionalnih reprezentacija i dječije sportske kampove. Odbojkaška reprezentacija Srbije godinama je birala opštinu Pale za pripreme pred svjetska prvenstva i druge međunarodne nastupe.<ref>{{Cite news|url=https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=519655|title=Odbojkašice na pripremama u Palama}}</ref> ==== Stadioni i dvorane ==== * Sportsko-rekreativni centar Slavija * Sportsko-rekreativni kompleks „Čiča“ Istočno Novo Sarajevo * Sportska dvorana „Slavija“ Istočno Novo Sarajevo * Sportska dvorana Istočno Sarajevo * Gradski stadion „Vlajko Petrović“ Pale * Sportska dvorana „Peki“ Pale * Stadion „Vojkovići“ Istočna Ilidža * Sportsko rekreativni centar Istočna Ilidža * Gradski stadion Trnovo * Gradski stadion „Bara“ Sokolac * Sportska dvorana Sokolac ==== Sportska takmičenja ==== Grad Istočno Sarajevo, poznat kao grad omladine i sporta, bogat je raznovrsnim sportskim manifestacijama, kako međunarodnim, tako memorijalnim i tradicionalnim. Grad je bio domaćin [[Evropski olimpijski festival mladih|Evropskog olimpijskog festivala mladih]] (EYOF) 2019..<ref>{{Cite web|url=https://okbih.ba/bs/tekst/eyof-2019-sarajevo-i-istocno-sarajevo/77|title=EYOF 2019.}}</ref> Tradicionalna takmičenja koja se održavaju su: * Međunarodni turnir u uličnom basketu „FIBA 3x3: Lite quest tournament Pale – East Sarajevo“ – Pale * 3x3 Istočno Novo Sarajevo – Istočno Novo Sarajevo * Božićni turnir u malom fudbalu — Istočno Novo Sarajevo * Ljetni turnir u malom fudbalu — Pale * Jahorina kup (alpsko skijanje) — Jahorina * Prvenstvo BiH i Republike Srpske (biatlon i nordijsko trčanje) – Pale * Turnir u odbojci na pijesku — Pale * Tradicionalni međunarodni atletski miting — Sokolac * Džudo prvenstvo Republike Srpske — Istočna Ilidža Grad je sve popularniji među ljubiteljima planinskog trčanja zbog raznovrsnih šumskih i planinskih staza, te se organizuju trejl trke: „Termag Challenge Race“, „Trebević Trail“ i „Jahorina Ultra Trail“. == Gradovi pobratimi == * [[Kruševac]], Srbija * [[Niš]], Srbija * [[Novi Sad]], Srbija * [[Krasnodar]], Rusija * Landžou, Kina * Cangdžou, Kina * [[Plužine]], Crna Gora * [[Herceg Novi]], Crna Gora === Prijateljski gradovi === * Opština Pantelej, [[Niš]], Srbija * [[Sombor]], Srbija * [[Nižnji Novgorod]], Rusija * [[Nikšić]], Crna Gora == Napomene == {{refspisak|group=napomena}} == Reference == {{refspisak|refs= <ref name="LI_2024">{{cite web|url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=36&langId=1#/8/195/0|title=Lokalni izbori 2024 - Istočno Sarajevo|date=5. 11. 2024|website=izbori.ba|publisher=[[Centralna izborna komisija Bosne i Hercegovine]]|access-date=16. 11. 2024}}</ref> <ref name="UstavniSud_U4-04">{{cite web|url=https://www.ustavnisud.ba/bs/odluka/_/obavjestenje-o-sjednici-vijeca-od-pet-sudija-ustavnog-suda-bosne-i-hercegovine-odrzanoj-27-februara-2004-godine-u-sarajevu|title=Odluka Ustavnog suda BiH U 4/04 (Odluka o nazivu "Srpsko Sarajevo")|publisher=Ustavni sud Bosne i Hercegovine|date=27. 2. 2004|access-date=13. 11. 2025}}{{Mrtav link}}</ref> <ref name="GIS_Povrsina">{{cite web|url=https://www.gradistocnosarajevo.net/o-gradu/licna-karta/|title=Lična karta Grada Istočno Sarajevo|website=gradistocnosarajevo.net|publisher=Grad Istočno Sarajevo|access-date=13. 11. 2025}}{{Mrtav link}}</ref> <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live |page=39}}</ref> <ref name="JIB_GIS">{{cite web|url=https://www.companywall.ba/firma/grad-istocno-sarajevo/MMx73vIb|title=Grad Istočno Sarajevo - CompanyWall Poslovni portal|publisher=CompanyWall.ba|access-date=13. 11. 2025}}</ref> <ref name="TurizamISA">{{cite web |url=http://www.turizam-isa.ba/rijecni_biseri.html |title=Riječni biseri |access-date=26. 12. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216094816/http://www.turizam-isa.ba/rijecni_biseri.html |archive-date=16. 12. 2008 |url-status=dead }}</ref> }} == Vanjski linkovi == {{commonscat}} * [http://www.gradistocnosarajevo.net/ Zvanični sajt Istočnog Sarajeva] * [http://www.turizam-isa.ba Turistička organizacija Istočno Sarajevo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227094220/http://www.turizam-isa.ba/ |date=27. 12. 2012 }} * [http://www.unssa.rs.ba Univerzitet u Istočnom Sarajevu] {{Administrativna podjela Bosne i Hercegovine}} [[Kategorija:Istočno Sarajevo|*]] [[Kategorija:Službeni gradovi Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Gradovi u Republici Srpskoj]] g98p370zg01fgdrv6xcpd7ja70gs8bi 3900035 3900033 2026-06-23T13:32:52Z AnToni 2325 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/Temidar|Temidar]] ([[User talk:Temidar|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:NeptuneBot|NeptuneBot]] 3886960 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje u BiH | ime = Istočno Sarajevo | službeno_ime = Grad Istočno Sarajevo | izvorno_ime = Град Источно Сарајево | drugo_ime = Srpsko Sarajevo (1996–2004) | naselje_vrsta = Grad | slika = File:Lukavica,_Istočno_Novo_Sarajevo.jpg | slika_opis = Glavna raskrsnica | slika_veličina = 280px | slika_zastava = Flag of East Sarajevo.svg | slika_grb = Veliki grb Istočnog Sarajeva.png | slika_karta = Istočno Sarajevo.svg | karta_opis = Grad Istočno Sarajevo u Bosni i Hercegovini | koordinate = {{coord|43|49||N|18|21||E|type:city|display=inline,title}} | entitet = [[Republika Srpska]] | regija = [[Regija Istočno Sarajevo]] | općina = [[Istočna Ilidža]]<br>[[Istočno Novo Sarajevo]]<br>[[Pale (RS)|Pale]]<br>[[Sokolac]]<br>[[Istočni Stari Grad]]<br>[[Trnovo (RS)|Trnovo]] | osnovan = 1996. (implementacijom [[Dejtonski sporazum|Dejtonskog sporazuma]]) | sjedište = [[Istočno Novo Sarajevo]] | gradonačelnik = Ljubiša Ćosić<ref name="LI_2024"/> | gradonačelnik_stranka = [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] | površina_ukupno = 1450 | površina_fusnote = <ref name="GIS_Povrsina"/> | nadmorska_visina = | stanovništvo_datum = [[Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013.|2013]] | stanovništvo_ukupno = 61516 | stanovništvo_fusnote = <ref name="popis2013"/> | stanovništvo_demonim = Stanovnik Istočnog Sarajeva | poštanski_broj = 71123 | pozivni_broj = (+387) 57 | matični_broj_općine = 4400589230003<ref name="JIB_GIS"/> | veb-sajt = {{URL|http://gradistocnosarajevo.net/}} | fusnote = }} '''Grad Istočno Sarajevo''' je teritorijalno najveći grad u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]], odnosno [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Prema broju stanovnika u Republici Srpskoj se nalazi na petom, dok se u Bosni i Hercegovini nalazi na jedanaestom mjestu. Jedan je od 32 [[Službeni gradovi Bosne i Hercegovine|službena grada Bosne i Hercegovine]]. Od 1993. do 1996. ovaj grad nosio je ime 'Srpski grad Sarajevo' od 1996. do 2005. 'grad Srpsko Sarajevo', a od 2005. 'grad Istočno Sarajevo'. Jedini je grad u Republici Srpskoj koji obuhvata više opština, a to su: [[Pale (Republika Srpska)|Pale]], [[Sokolac]], [[Istočno Novo Sarajevo]], [[Istočna Ilidža]], [[Istočni Stari Grad]] i [[Trnovo (Republika Srpska)|Trnovo]]. Prema konačnim podacima [[Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013.|Popisa stanovništva BiH]] iz 2013. za Republiku Srpsku koje je izdao Republički zavod za statistiku u Gradu Istočnom Sarajevu je popisano 59.916<ref>{{Cite web|url=https://www2.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/popis/rezultati_popisa/Rezultati_Popisa_2013_WEB.pdf|title=„Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Republici Srpskoj 2013, REZULTATI POPISA”}}</ref>, a prema konačnim podacima Agencije za statistiku BiH 61.516 lica.<ref>{{Cite web|url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/doc/RezultatiPopisa_SR.pdf|title=„Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013. — konačni rezultati popisa”}}</ref> Prema procjeni u 2024. godini na teritoriji grada živi oko 70.000 stanovnika. Grad je nastao tokom [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u BiH]], kada je veliki broj gradova podijeljen na [[Srbi|srpske]], [[Muslimani (narod)|muslimanske]] i [[Hrvati|hrvatske]] dijelove. Tokom samog rata Srpsko Sarajevo je obuhvatalo mnogo veću teritoriju od one koja mu je pripala [[Dejtonski sporazum|Dejtonskim sporazumom]]. Tada su se u gradu pored današnjih dijelova nalazili: [[Ilidža]], [[Hadžići]], [[Ilijaš]], [[Vogošća]], kao i druga naselja samog grada [[Sarajevo|Sarajeva]]. Istočno Sarajevo nastalo je kao utočište za oko 157.000 Srba koji su tokom ratnog egzodusa 1995. bili prinuđeni da napuste svoja ognjišta u Sarajevu. Oni su se nastanili na okolnim područjima te izgradili novi grad, očuvavši svoju zajednicu, identitet i tradiciju. Administrativni centar grada Istočno Sarajevo smješten je na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo u ulici Stefana Nemanje broj 14.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/|title=Град Источно Сарајево}}</ref> == Geografija == === Položaj === Istočno Sarajevo se nalazi u istočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Smješten je u Sarajevsko-romanijskoj regiji, čiji se centralni dijelovi prostiru u plodnom Sarajevskom polju. Sastoji se od 6 opština: Pale, Istočno Novo Sarajevo, Istočni Stari Grad, Istočna Ilidža, Trnovo i Sokolac, dok je ranije u svom sastavu obuhvatao i opštine Rogatica i Han Pijesak. Najjužnija tačka grada nalazi se u opštini Trnovo, a najsjevernija i najistočnija u opštini Sokolac, dok je najzapadnija tačka u podnožju planine Igman u opštini Istočna Ilidža. Najniža tačka grada je u dolini Željeznice u ataru naselja Vojkovići i iznosi oko 515 m. Najviša tačka se nalazi na planini Jahorini. Riječ je o vrhu Ogorjelica koji ima visinu od 1.916 m i lociran je u ataru naselja Zabojska u opštini Trnovo. Ukupna površina grada Istočno Sarajevo iznosi 1.425,77&nbsp;km². Teritorija grada se sastoji od dva dijela (većeg - 1.380,61&nbsp;km² i znatno manjeg - 45,16&nbsp;km²), koji su međusobno odvojeni teritorijom opštine [[Trnovo (Federacija Bosne i Hercegovine)|Trnovo (FBiH)]], odnosno [[Kanton Sarajevo|Kantona Sarajevo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.poslovnivodic.com/grad-istocno-sarajevo.html|title=Poslovni vodič}}</ref> Grad graniči sa ukupno 13 opština. Granične opštine iz Republike Srpske su: [[Han-Pijesak|Han Pijesak]], [[Kalinovik]] i [[Rogatica]], a iz [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]]: [[Stari Grad (Sarajevo)|Stari Grad Sarajevo]], [[Novi Grad (Sarajevo)|Novi Grad Sarajevo]], [[Novo Sarajevo]], [[Centar (Sarajevo)|Centar Sarajevo]], Ilijaš, Ilidža, Trnovo (FBiH), [[Olovo (općina)|Olovo]], [[Pale (Federacija Bosne i Hercegovine)|Pale-Prača]] i [[Foča (Federacija Bosne i Hercegovine)|Foča-Ustikolina]]. === Prirodna bogatstva === U geološkoj građi grada Istočno Sarajevo dominiraju krečnjaci i [[dolomit]]i [[Mezozoik|mezozojske]] starosti. Gromadasti dolomiti su najzastupljeniji i prisutni su na većem dijelu opitina Sokolac i Istočni Stari Grad. Područje grada izgrađuju raznovrsne stijene koje su nosioci više vrsta mineralnih sirovina. Istraživanja su pokazala da na ovom prostoru postoji tehnički građevinski kamen i arhitektonski ukrasni kamen (krečnjak i dolomit), zatim pojave [[barit]]a, [[kvarc]]a, [[bakar]]nih, [[Olovo|olovnih]], [[mangan]]skih i [[Željezo|željeznih]] mineralizacija. Prema podacima JPŠ „Šume Republike Srpske" a. d. Sokolac iz 2021. šume i šumska zemljišta na područu grada Istočno Sarajevo imaju površinu od 96.375,22 ha. U strukturi šuma i šumskog zemljišta dominiraju listopadne i četinarske šume sa 70%.<ref>{{Cite web|url=https://www.docdroid.net/QXHKx0i/nacrt-strategija-razvoja-grada-istocno-sarajevo-za-period-2023-2029-godine-doc|title=Strategija razvoja grada Istocno Sarajevo za period 2023-2029.}}</ref> ==== Rijeke ==== Rijeka [[Miljacka]] koja izvire u Palama, jedna je od mnogih rijeka ove regije nastala spajanjem Paljanske (izvor Ravna planina) i Mokranjske Miljacke (izvor Kadino selo). [[Željeznica (pritoka Bosne)|Željeznica]] nastaje od Hrasničkog i Godinjskog potoka, koji izviru na planini Treskavici. Rijeka [[Prača (rijeka)|Prača]] je lijeva pritoka rijeke [[Drina|Drine]], izvire na sjevernim padinama Jahorine na 1.540 metara nadmorske visine. Lukavička rijeka izvire u mjestu Gornji Miljevići i teče kroz: Donje Miljeviće i Lukavicu gdje se spaja sa rijekom Tilavom i pravi rijeku Dobrinju. Rijeka Tilava protiče kroz naselja Toplik i Tilava. Kasindolska rijeka izvire u podnožju Jahorine, a uliva se u Željeznicu. ==== Jezera ==== Na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo nalazi se vještačko jezero, manjih dimenzija, koje predstavlja jedan od najljepših simbola grada, privlačeći sve veći broj turista i pružajući idealno mjesto za odmor i rekreaciju posjetiocima grada. ==== Planine ==== [[Datoteka:Романија.jpg|lijevo|mini|207x207piksel|Romanija]] [[Datoteka:Jahorina - panoramio (1).jpg|mini|191x191px|Jahorina]] Grad okružuju planine Jahorina, Romanija, Trebević, Treskavica, Bjelašnica i Igman, koje dosežu i do 2.000 metara nadmorske visine. [[Jahorina]], poznata kao olimpijska ljepotica nakon Olimpijskih igara 1984.<ref>{{Cite web|url=https://okbih.ba/bs/tekst/zoi-84/75|title=ZOI Sarajevo '84}}</ref> postala je sin onim za vrhunske skijaške staze i prirodnu raskoš, privlačeći turiste tokom cijele godine svojim panoramskim pejzažima i raznovrsnim aktivnostima. [[Romanija]], svojim lokalitetima poput Novakove pećine, nazvane po Starini Novaku i Crvenim stijenama iznad Mokrog, privlači posjetioce zainteresovane za kulturno-istorijsko nasljeđe. Ima bogatu istoriju kao hajdučko utočište. Danas, čelična staza po stijenama (Via ferrata „Sokolov put”)<ref>{{Cite web|url=https://viaferrata.rs/mapa-via-ferrata-u-regionu/via-ferrate-bosna-i-hercegovina/via-ferrata-sokolov-put/|title=Via ferrata "Sokolov put"}}</ref>, mami brojne ljubitelje adrenalinskih sportova. [[Trebević]], nekada centar olimpijskih aktivnosti, uključujući bob stazu iz 1984., danas je popularan za planinarenje i rekreaciju, iako je tokom rata 1990-ih pretrpio znatna oštećenja, planina se aktivno obnavlja i vraća svoj turistički sjaj. [[Bjelašnica]] i [[Igman]] se prostiru jugozapadno od grada. [[Treskavica]] je planinski masiv koji pripada Dinaridima koju krasi veliki broj jezera što je čini idealnom destinacijom za planinare i one koji traže mir u netaknutoj prirodi. === Klima === Istočno Sarajevo ima [[Umjereno-kontinentalna klima|umjereno kontinentalnu klimu]] s alpskim uticajima, što je tipično za planinske predjele Bosne i Hercegovine. Grad se nalazi na prosječnoj nadmorskoj visini od oko 500 metara, okružen visokim planinama. Prosječna godišnja temperatura je 9,5&nbsp;°C, uz januar (-1,3&nbsp;°C) koji je najhladniji mjesec u godini i jul (19,1&nbsp;°C) koji je najtopliji. Najviša zabilježena temperatura je 40,0&nbsp;°C 19. avgusta 1946, dok je najniža zabilježena temperatura bila -26,4&nbsp;°C dana 25. januara 1942. U prosjeku, Istočno Sarajevo ima 68 ljetnjih dana godišnje (temperatura veća od 30,0&nbsp;°C). Grad odlikuju izrazite zime, umjereno topla ljeta, znatne promjene temperature, te obilne padavine početkom ljeta. Ova klima čini Istočno Sarajevo privlačnim za aktivnosti tokom cijele godine: zimske sportove na okolnim planinama i planinarenje ili biciklizam tokom toplijih mjeseci.<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/sry?wealocations=wc:BKXX0004|title=„Sarajevo, BIH Weather”.}}</ref> == Historija == Današnje područje grada Istočno Sarajevo je bilo naseljeno još u [[Prahistorija|praistoriji]], na šta ukazuje veliki broj praistorijskih nekropola (gromile) i gradina na području Glasinca, od kojih su najznačajnije Mala Gradina u [[Bjelosavljevići]]ma, Gradina Puhovac, Kočev do i Taline (sokolačka opština). Po Glasinačkoj visoravni ime je dobila i jedna od najznačajnijih kultura [[Bronzano doba|bronzanog]] i [[Željezno doba|željeznog]] doba na evropskom kontinentu. To je bila kultura jednog od najvećih ilirskih plemenskih saveza — Auterijata i podeljena je u tri faze (1800 — 800 godine p. n. e.). Ova kultura predstavlja istorijski kontinuitet s butmirskom neolitskom kulturom (2400 — 2000. p. n. e.) čija se nalazišta nalaze u pograničnom području FBiH i Kantona Sarajevo sa opštinom Istočna Ilidža. Iako je prostor današnjeg grada Istočno Sarajevo bio u sastavu [[Rimsko Carstvo|Rimske Imperije]], rimski odnosno antički arheološki lokaliteti nisu značajnije zastupljeni. U [[Srednji vijek|srednjem vijeku]] ovaj prostor je bio u sastavu [[Bosansko Kraljevstvo|Kraljevine Bosne]], koja predstavlja treći period u razvoju srpske feudalne države, pod imenom Bosna, koja je nastala na Mitrovdan 1377. kada se tadašnji ban [[Tvrtko I, kralj Bosne|Stefan Tvrtko I Kotromanić]] krunisao na grobu Svetog Save u Mileševi i ovenčao za u Hristu Isusu blagovjernog i Bogom postavljenog Stefana, kralja Srbima i Bosni i Pomorju i Zapadnim stranama, čime je potvrđivao nemanjićku tradiciju i težnju očuvanju Carstva koje se praktično raspalo nakon [[Bitka na Marici|Maričke bitke 1371]].. Stefan Tvrtko je po majčinoj liniji bio krvno vezan za [[Nemanjići|Nemanjiće]], [[Stefan Dragutin|kralj Dragutin]] mu je bio deda, pa je imao mnogo više uslova od ostalih oblasnih gospodara da se nametne kao obnovitelj carstva. Nakon njegove smrti 1391. dolazi do slabljenja srpske države u Bosni, i do osamostaljivanja krupnih vlastelinskih porodica. U kasnom srednjem vijeku, u periodu feudalnog partikularizma, krajem 14. i početkom 15. vijeka oblastima koje danas pokriva teritorija grada Istočno Sarajevo, ali i većom regijom istočnog dijela Bosne i Hercegovine upravlja vlastelinska porodica [[Pavlovići|Pavlović]]. Iz tog perioda i ranije potiču stari gradovi i utvrđenja kao što su Vitanj, Hreljin grad i Stari grad iznad izvorišta Paljanske Miljacke. Stari grad Hodidjed iznad Miljacke i Sarajeva jedini je ostao pod kontrolom  srpskog kralja i jedan je od prvih gradova u Bosni koji su osvojile [[Osmansko Carstvo|Osmanlije]]. Na čitavom području su prisutne i brojne nekropole [[stećak]]a iz srednjovjekovnog perioda. Najpoznatije nekropole su nekropole stećaka u Vojkovićima, Krupcu i Hreši, ali ne manje značajne nekropole se nalaze u okolini Sokoca i Rogatice. Zemlju Pavlovića činili su njihovi posjedi u istočnoj Bosni koji su zahvatali područja Krivaje, Prače i srednje Drine, od Olova do Vrhbosne (Sarajevo) na zapadu, do Dobruna i Priboja na istoku, bez Srebrenice i njene okoline. Na jugu su se njihovi posjedi pružali do Lima i Drine. U sastavu zemlje Pavlovića nalazile su se župe: Borač,  Brodar, Višegrad, Dobrun, Hrtar, Vratar, Studena, Olovci i Osat, uz Vrhbosnu, Bistricu, Osanicu i Dramešin. Pored ovih posjeda u jednom istorijskom trenutku Pavlovići su upravljali područjem Bileće i Trebinja, dijelom Konavala sa Cavtatom.<ref>{{Cite book|last=Skarić|first=Vladislav|title=Izabrana djela, Sarajevo i njegova okolina od najstarijih vremena do austrougarske okupacije|year=1937|location=Sarajevo}}</ref> Sa padom Kraljevstva 1463. i ovo područje dospijeva pod tursku vlast. Značajniji spomenici iz turskog perioda su bili Selimija džamija u Knežini i Jahijino turbe u Bjelasovićima. Godine [[Aneksijska kriza|1878. Austrougarska]] preuzima upravljanje Bosnom i Hercegovinom, pa tako i današnjim područjem grada Istočno Sarajevo. Vojna kasarna u Podromaniji (u sklopu današnjeg kompleksa psihijatrijske bolnice) predstavlja graditeljsko nasljeđe iz ovog perioda. ==== Utvrđenja ==== Na teritoriji Istočnog Sarajeva postoje tri utvrđenja: * [[Hodidjed]] — srednjovjekovni stari grad čiji se ostaci nalaze u selu Bulozi, Istočni Stari Grad; * Stari grad — srednjovjekovni stari grad čiji se ostaci nalaze na sastavcima Paljanske Miljacke i Mokranjske Miljacke; * Gradina — srednjovjekovno utvrđenje koje se nalazi u Gornjim Palama i postojala je kao upravni centar za područje paljanskog polja, a možda i šireg područja vlastelinske porodice Pavlovića. Kroz paljansku kotlinu prolazio je veoma važan put Via Drine, a raspored utvrđenja je išao prateći trgovački put i tokove Miljacke, Prače, Drine i Rzava, što govori o važnosti govori o važnosti zemlje Pavlovića kroz koju je prolazila saobraćajna trasa koja je spajala istok i zapad.<ref>{{Cite book|title=Kulturna istorije Bosne i Hercegovine}}</ref> === Rat u Bosni i Hercegovini === Tokom rata taj je prostor bio povezan s opsadom Sarajeva, političkom i teritorijalnom podjelom grada te kasnijim dejtonskim razgraničenjem, iz čega je postepeno izrastao današnji grad Istočno Sarajevo.<ref name="BritannicaSiege">{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Sarajevo|title=Siege of Sarajevo|website=Encyclopaedia Britannica|access-date=13. 3. 2026}}</ref><ref name="GalicIndictment">{{cite web|url=https://www.icty.org/x/cases/galic/ind/en/gal-ii990326e.pdf|title=Galic - Initial Indictment|website=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|publisher=ICTY|access-date=13. 3. 2026}}</ref><ref name="Aquilue2016">{{cite journal|last1=Aquilué Junyent|first1=Inés|last2=Roca Blanch|first2=Estanislao|year=2016|title=Urban development after the Bosnian War: The division of Sarajevo's territory and the construction of East Sarajevo|journal=Cities|volume=58|pages=152–163|doi=10.1016/j.cities.2016.05.008}}</ref> Do početka rata Sarajevo je činilo jedinstven gradski prostor unutar [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine]]. Izbijanjem rata 1992. grad i njegova šira okolina našli su se na liniji razdvajanja između snaga [[Republika Bosna i Hercegovina|Republike Bosne i Hercegovine]] i snaga Vojske Republike Srpske. [[Opsada Sarajeva]] trajala je od 5. aprila 1992. do 29. februara 1996. i smatra se najdužom opsadom nekog evropskog glavnog grada u savremenom ratovanju.<ref name="BritannicaSiege" /> Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju naveo je da je [[Sarajevsko-romanijski korpus]] do 10. septembra 1992. kontrolirao područja oko Sarajeva, uključujući linije sukoba i artiljerijske položaje, te da je s tih položaja vođena dugotrajna kampanja snajperskog i artiljerijskog djelovanja po civilnom stanovništvu Sarajeva.<ref name="GalicIndictment" /> ==== Nastanak ratnog administrativnog prostora ==== U toku rata vlasti Republike Srpske uspostavile su posebne srpske općinske i gradske strukture na području prijeratnog Sarajeva i njegovih prigradskih naselja. Kao formalni datum nastanka kasnijeg Istočnog Sarajeva obično se uzima 13. mart 1993, kada je donesena statutarna odluka o organizaciji ''Srpskog grada Sarajeva''.<ref name="ISWikiHist">{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Isto%C4%8Dno_Sarajevo|title=Istočno Sarajevo|website=Wikipedia|access-date=13. 3. 2026}}</ref> Prvi zakon kojim je taj grad pravno uređen usvojen je 30. decembra 1993. u [[Narodna skupština Republike Srpske|Narodnoj skupštini Republike Srpske]].<ref name="CCBiHBulletin">{{cite web|url=https://www.ustavnisud.ba/uploads/documents/bulletin-no-1_1614714151.pdf|title=Bulletin of the Constitutional Court of Bosnia and Herzegovina, No. 1|website=Ustavni sud Bosne i Hercegovine|access-date=13. 3. 2026}}</ref> Ratni prostor iz kojega će nastati Istočno Sarajevo obuhvatao je dijelove prijeratnog sarajevskog urbanog područja i više prigradskih i planinskih cjelina istočno i jugoistočno od grada.<ref name="Aquilue2016" /> Područja iz kojih je nastalo Istočno Sarajevo nalazila su se na srpskoj strani opsadnog prstena oko Sarajeva.<ref name="BritannicaSiege" /><ref name="GalicIndictment" /> Rat je izazvao duboke demografske i prostorne promjene. Prema urbanističkim i društvenim analizama, proces teritorijalne podjele Sarajeva počeo je već tokom rata, a nastavljen je nakon [[Dejtonski mirovni sporazum|Dejtonskog mirovnog sporazuma]], kada su se administrativne, etničke i urbane granice učvrstile i kada se počeo oblikovati novi urbani centar u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]].<ref name="Aquilue2016" /> ==== Dejtonski sporazum ==== [[Dejtonski mirovni sporazum]] iz decembra 1995. godine okončao je rat i uspostavio međuentitetsku liniju razgraničenja između [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]] i Republike Srpske. Time je prijeratni prostor Sarajeva administrativno podijeljen između dvaju entiteta, a dio istočnih i jugoistočnih prigradskih zona uključen je u Republiku Srpsku, što je predstavljalo neposrednu osnovu za razvoj kasnijeg Istočnog Sarajeva.<ref name="Aquilue2016" /> Međunarodni izvori iz 1996. bilježe da je prijenos vlasti u sarajevskim predgrađima protekao uz velike napetosti, razaranja i izbjegličke pokrete. U prvom izvještaju Visokog predstavnika navedeno je da je tranzicija na sarajevskom području bila opterećena velikim brojem izbjeglica i ozbiljnim političkim poteškoćama.<ref name="OHR1996">{{cite web|url=https://www.ohr.int/1st-report-of-the-high-representative-for-implementation-of-the-bosnian-peace-agreement-to-the-secretary-general-of-the-united-nations/|title=1st Report of the High Representative for Implementation of the Bosnian Peace Agreement to the Secretary-General of the United Nations|website=Office of the High Representative|access-date=13. 3. 2026}}</ref> U dokumentima [[Ujedinjene nacije|Ujedinjenih nacija]] iz istog perioda posebno se ističe prijenos pet sarajevskih predgrađa pod vlast Federacije do 19. marta 1996, kao i masovni odlazak dijela srpskog stanovništva iz tih naselja.<ref name="UN1996">{{cite web|url=https://digitallibrary.un.org/record/235228|title=Situation of human rights in the territory of the former Yugoslavia: periodic report submitted by Mr. Tadeusz Mazowiecki, Special Rapporteur, pursuant to Commission resolution 1995/89|website=United Nations Digital Library|access-date=13. 3. 2026}}</ref> Nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma 21. novembra 1995., dio opština grada Sarajeva koje su bile pod kontrolom Srba, pripale su Federaciji BiH, što je rezultovalo Egzodusom oko 157 000 sarajevskih Srba, koji su napustili grad noseći sa sobom i posmrtne ostatke svojih poginulih ali i predaka. Većina izbjeglog stanovništva zaustavila se u nekoj od šest opština u sastavu grada Istočno Sarajevo. ==== Preimenovanje i nasljeđe ==== Nakon rata grad je 2. aprila 1996. preimenovan iz ''Srpskog grada Sarajeva'' u ''Srpsko Sarajevo'', a nakon odluke [[Ustavni sud Bosne i Hercegovine|Ustavnog suda Bosne i Hercegovine]] o neustavnosti prefiksa ''srpski'' u nazivima gradova i općina dobio je današnje ime, Istočno Sarajevo.<ref name="CCBiHBulletin" /> Historija Istočnog Sarajeva u ratu ostala je trajno povezana s ratnom podjelom prijeratnog Sarajeva, opsadom grada, raseljavanjem stanovništva i dejtonskim teritorijalnim rješenjem. U poslijeratnom periodu Istočno Sarajevo razvilo se kao zaseban administrativni i urbani centar Republike Srpske, ali njegov nastanak i identitet ostali su neposredno vezani za događaje iz 1992–1996. godine.<ref name="Aquilue2016" /><ref name="OHR1996" /> ==== Zločini i presude za teroriziranje stanovništva ==== Područje iz kojega je nastalo današnje Istočno Sarajevo bilo je tokom rata povezano s položajima [[Sarajevsko-romanijski korpus|Sarajevsko-romanijskog korpusa]] Vojske Republike Srpske, s kojih je [[Sarajevo]] bilo izloženo dugotrajnom granatiranju i snajperskom djelovanju. [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju]] utvrdio je da je nad civilnim stanovništvom Sarajeva vođena kampanja snajperskih i artiljerijskih napada s primarnim ciljem širenja [[Terorizam|terora]] među civilima.<ref name="IRMCTGalicCIS">{{cite web|url=https://eld.irmct.org/x/cases/galic/cis/en/cis_galic_en.pdf|title=Case Information Sheet: Stanislav Galić|website=International Residual Mechanism for Criminal Tribunals|publisher=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref><ref name="ICTYGalicJudgement">{{cite web|url=https://www.icty.org/x/cases/galic/tjug/en/gal-tj031205e.pdf|title=Prosecutor v. Stanislav Galić – Trial Judgement|website=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|publisher=ICTY|access-date=13. 3. 2026}}</ref> General [[Stanislav Galić]], komandant Sarajevsko-romanijskog korpusa od 1992. do 1994, pravosnažno je osuđen jer je rukovodio kampanjom snajperskih i artiljerijskih napada na Sarajevo, pri čemu je Sud zaključio da je primarna svrha tih napada bila teroriziranje civilnog stanovništva grada.<ref name="IRMCTGalicCIS" /><ref name="IRMCTGalicAppeal">{{cite web|url=https://r.irmct.org/en/press/stanislav-gali%C4%87-sentenced-life-imprisonment-appeals-chamber-crimes-committed-during-siege|title=Stanislav Galić sentenced to life imprisonment by Appeals Chamber for crimes committed during the siege of Sarajevo|website=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref> Njegov nasljednik [[Dragomir Milošević]], koji je komandovao korpusom od augusta 1994. do novembra 1995, također je pravosnažno osuđen za zločine počinjene u okviru iste kampanje snajperskog i artiljerijskog djelovanja protiv civila Sarajeva.<ref name="IRMCTDMilosevicCIS">{{cite web|url=https://ctr.irmct.org/x/cases/dragomir_milosevic/cis/en/cis_milosevic_dragomir_en.pdf|title=Case Information Sheet: Dragomir Milošević|website=International Residual Mechanism for Criminal Tribunals|publisher=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref><ref name="IRMCTDMilosevicAppeal">{{cite web|url=https://r.irmct.org/en/press/appeals-chamber-partially-affirms-convictions-against-dragomir-milo%C5%A1evi%C4%87-and-reduces-his|title=Appeals Chamber partially affirms the convictions against Dragomir Milošević and reduces his sentence to 29 years' imprisonment|website=IRMCT|access-date=13. 3. 2026}}{{Mrtav link}}</ref> U presudama je utvrđeno da su granatiranje gradskih četvrti, pijaca, redova za vodu, tramvaja, sahrana i drugih civilnih lokacija bili dio šireg obrasca nasilja usmjerenog protiv stanovništva koje nije neposredno učestvovalo u neprijateljstvima.<ref name="ICTYGalicJudgement" /><ref name="IRMCTGalicAppeal" /><ref name="IRMCTDMilosevicCIS" /><ref name="IRMCTDMilosevicAppeal" /> == Povjereništvo za Grad Srpsko Sarajevo == Povjereništvo za Grad Srpsko Sarajevo je formirano 1996. na osnovu Tačke 2. Amandmana XXXV na [[Ustav Republike Srpske]] i Tačke 2. Odluke o obrazovanju povjereništava za opštine odnosno područja koja su u cjelini ili djelimično ušla u sastav Federacije BiH. Povjereništvo grada izvršava naloge Narodne skupštine, Predsjednika Republike i Vlade Republike Srpske i vrši poslove iz nadležnosti Skupštine Grada i Izvršnog odbora u skladu sa zakonom. Povjereništvo je obrazovano u sljedećem sastavu: # [[Mirko Šarović]], predsjednik, # Momčilo Ćeklić, # Rajko Koprivica, # Boško Lemez, # Jovo Božić, # Ratko Radić, # Milovan Bjelica, # Nenad Veselinoć, # Trifko Radić. Prvi lokalni izbori u Republici Srpskoj održani su 1997., i od tada do danas na čelu grada Istočno Sarajevo je bilo osam gradonačelnika: # Mirko Šarović (1997 – 1999) # Predrag Lasica (2000 – 2003) # Milivoje Gutalj (2003 2005) # Radomir Kezunović (2005 – 2009) # Vinko Radovanović (2009 – 2013) # Nenad Samardžija (2013 – 2017) # Nenad Vuković (2017 – 2020) # Ljubiša Ćosić (2020 – traje) == Političko uređenje == Glavni članak: [[Списак начелника и градоначелника у Републици Српској|Spisak načelnika i gradonačelnika u Republici Srpskoj]] === Gradska administracija === Gradonačelnik grada od 2020.<ref>{{Cite web|url=https://vladars.rs/sr-SP-Cyrl/Vlada/Ministarstva/muls/Documents/%D0%97%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%20%D0%BE%20%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%20%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%BE%20%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%98%D0%B5%D0%B2%D0%BE_447030187.pdf|title=Zakon o gradu Istočno Sarajevo}}</ref> bira se putem neposrednih izbora, dok je do 2020. biran posredno putem Skupštine grada. Gradsku administraciju, pored gradonačelnika koji vrši izvršnu vlast, čini i Skupština grada koja vrši normativnu vlast. Administrativni centar Grada Istočno Sarajevo je u opštini Istočno Novo Sarajevo, dok je dio gradskih organa smješten na teritoriji drugih opština. Trenutni gradonačelnik je Ljubiša Ćosić, koji je na tu funkciju stupio nakon lokalnih izbora u Bosni i Hercegovini 2020..<ref>{{Cite web|url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=27&langId=2#/8/195/0|title=Rezultati izbora 2020.}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=36&langId=2#/8/195/0|title=Rezultati izbora 2024.}}</ref> Skupštinu Grada Istočno Sarajevo čini 31 odbornik. Gradski odbornici su delegirani iz opštinskih skupština. Broj delegiranih odbornika proporcionalan je broju stanovnika svake opštine.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/skupstina/odbornici-skupstine-grada/|title=Odbornici u Skupštini Grada Istočno Sarajevo 2025-2028.}}</ref> == Republičke i državne institucije == === Republičke institucije === U periodu građanskog rata, od 1992. do 1995., u Palama odnosno Srpskom Sarajevu su bile smještene ključne političke i pravne institucije Republike Srpske, uključujući kabinet [[Predsjednik Republike Srpske|predsjednika Republike Srpske]], [[Vlada Republike Srpske|Vladu Republike Srpske]] i njene organe, [[Narodna skupština Republike Srpske|Narodnu skupštinu Republike Srpske]], novinsku agenciju SRNA, televizijski studio Kanal S, kao i novine Javnost i Ognjišta. Trenutno na teritoriji grada Istočno Sarajevo smještene su sljedeće republičke institucije: * Republička uprava civilne zaštite je do 1997. bila u sastavu Ministarstva odbrane Republike Srpske, nakon čega se izdvaja iz Ministarstva Zakonom o civilnoj zaštiti Republike Srpske;<ref>{{Cite web|url=https://ruczrs.org/|title=Republička uprava civilne zaštite RS}}</ref> * Okružni sud u Istočnom Sarajevu osnovan je u maju 1992. pod nazivom Viši sud u Sarajevu. Zakonom o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu BiH provedena je reforma pravosuđa kojom su konstituisani pravosudni organi u skladu sa novim propisim;<ref>{{Cite web|url=https://oksud-istocnosarajevo.pravosudje.ba/vstvfo/S/14|title=Okružni sud u Istočnom Sarajevu}}</ref> * Okružno tužilaštvo u Istočnom Sarajevu ustanovljeno je na osnovu Odluke Visokog sudskog i tužilačkog savjeta Republike Srpske, dana 10. novembra 2003.. Okružno tužilaštvo u svom sastavu ima dvije područne kancelarije u Višegradu i [[Vlasenica|Vlasenici]];<ref>{{Cite web|url=https://ot-istocnosarajevo.pravosudje.ba/vstvfo/S/113|title=Okružno javno tužilaštvo u Istočnom Sarajevu}}</ref> * Okružni privredni sud<ref>{{Cite web|url=https://okprivsud-istocnosarajevo.pravosudje.ba/vstvfo/S/164|title=Okružni privredni sud}}</ref>; * Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Republike Srpske je osnovan Odlukom Vlade Republike Srpske od 4. septembra 1992. pod nazivom Republički izdavački zavod „Prosvjeta“, dok od 1. avgusta 2004. posluje kao Javno preduzeće „Zavod za udžbenike i nastavna sredstva“;<ref>{{Cite web|url=https://zunsrs.com/|title=Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Republike Srpske}}</ref> * Kinoteka Republike Srpske osnovana je početkom 2009. odlukom Vlade kao ustanova od značaja za Republiku Srpsku. Osnivanjem Kinoteke, [[СРНА филм|„Srna film“]] zvanično prestaje sa radom;<ref>{{Cite web|url=https://www.kinotekars.com/|title=Kinoteka Republike Srpske}}</ref> * Crveni krst Republike Srpske je jedinstvena humanitarna, dobrovoljna nevladina organizacija koja djeluje u oblasti zdravstva i socijalne politike na teritoriji Republike Srpske; * JP „Šume Republike Srpske” osnovano je Odlukom Vlade Srpske Republike Bosne i Hercegovine dana 8. juna 1992. s ciljem objedinjenja svih šumskih gazdinstava na području Republike Srpske. === Državne institucije === * Državna agencija za istrage i zaštitu (SIPA) * Agencija za forenzička ispitivanja i vještačenja * Agencija za nadzor nad tržištem * Agencija za prevenciju korupcije i koordinaciju borbe protiv korupcije * Imigracioni centar Službe za poslove sa strancima * Institut za standardizaciju == Stanovništvo == Istočno Sarajevo je novi grad nastao zahvaljujući društveno-političkim dešavanjima u BiH, 1992-1995.. Ovo područje naseljeno je u ratnim i poslijeratnim godinama srpskim izbjeglicama iz sarajevskih opština koje su kontrolisali Bošnjaci. Tokom Jugoslavije popisi stanovništva su vršeni svakih 10 godina, te je poslednji popis u bivšoj državi izvršen 1991.. Zvanični popis stanovništva u BiH nakon rata izvršen je 2013.. Međutim, Republički zavod za statistiku Republike Srpske je odbacio rezultate tog popisa navodeći da su u ukupni broj stanovnika nepravilno uvrštena i lica koja nemaju prebivalište u BiH.<ref>{{Cite news|url=https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=207476&komentari|title=Парламент Српске одбацио Јукићеву одлуку о попису}}</ref> === Nacionalni sastav stanovništva – grad Istočno Sarajevo === {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Istočno Sarajevo | vrsta_naseljenog_mjesta = grad | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013"/> | g2013_ukupno = 61516 | g2013_bosnjaci = 2429 | g2013_srbi = 57953 | g2013_hrvati = 442 | g2013_bosanci = 57 | g2013_muslimani = 23 | g2013_jugosloveni = 40 | g2013_ukrajinci = 11 | g2013_crnogorci = 60 | g2013_nisu_izjasnili = 238 | g2013_nepoznato = 51 | g2013_romi = 74 | g2013_bosanciihercegovci = 20 | g2013_slovenci = 17 | g2013_makedonci = 17 | g2013_albanci = 4 }} == Religija == ==== Vjerski objekti ==== Glavni članak: [[Списак вјерских објеката на подручју Града Источно Сарајево|Spisak vjerskih objekata na području Grada Istočno Sarajevo]] Na teritorija grada Istočnog Sarajeva najveći dio stanovništva je pravoslavne vjeroispovijesti, dok postoji i određen broj rimokatolika, kao i pripadnika islamske vjeroispovijesti. == Privreda == Grad Istočno Sarajevo je administrativno, privredno, turističko i kulturno središte istočnog dijela Republike Srpske. Smješten u neposrednoj blizini Sarajeva, glavnog grada Bosne i Hercegovine, i povezan [[Međunarodni aerodrom Sarajevo|Međunarodnim aerodromom Sarajevo]] sa svjetskim metropolama, grad ima strateški povoljan položaj koji privlači investitore i posjetioce. Sa tržištem od oko 600.000 ljudi u široj regiji, Istočno Sarajevo je pogodna lokacija velikim tržnim centrima, poslovnim kompleksima i predstavništvima brojnih domaćih i međunarodnih kompanija i banaka. Privreda Istočnog Sarajeva bazira se na nekoliko ključnih sektora: turizmu, šumarstvu, industriji, građevinarstvu i trgovini. U opštini Sokolac nalazi se preduzeće od republičkog i regionalnog značaja: * Javno preduzeće „Šume Republike Srpske“ a.d. Sokolac koje upravlja šumskim resursima Republike Srpske, bavi se proizvodnjom i preradom drveta, te igra ključnu ulogu u gazdovanju šumama. U opštini Istočno Novo Sarajevo djeluju preduzeća iz oblasti mašinske i elektroindustrije, dok su u opštini Pale smještene značajne firme iz turističkog i ugostiteljskog sektora. Tokom perioda [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFRJ]], na teritoriji današnjeg Istočnog Sarajeva postojalo je više značajnih privrednih subjekata (fabrika u metalnoj, dravnoj i tekstilnoj industriji). Nakon rata, mnoge firme su se suočile s poteškoćama u privatizaciji, što je dovelo do smanjenja proizvodnje ili gašenja. Ipak, dolaskom stranih investitora, neke kompanije su se reorganizovale i nastavile uspješno poslovanje, posebno u sektorima građevinarstva i trgovine. Istočno Sarajevo raspolaže bogatim prirodnim resursima koji podržavaju privredni razvoj. Šume pokrivaju značajan dio teritorije, posebno u opštinama Trnovo (67% površine) i Pale, čineći šumarstvo jednim od nosilaca privrede. Bukva, jela, smrča i hrast osnovni su resursi za primarnu i finalnu preradu drveta, ali i za razvoj ekoturizma i zaštitu zemljišta. Planinski masivi Jahorina, Trebević, Romanija, Bjelašnica i Treskavica čine osnovu za razvoj turizma, uključujući zimski turizam, planinarenje i avanturističke aktivnosti poput via ferrata. Rijeke poput Prače i Željeznice, uz brojna planinska vrela, pogoduju ribarstvu, proizvodnji zdrave hrane i ekoturizmu. Potencijal za male hidroelektrane i navodnjavanje poljoprivrednih površina trenutno je nedovoljno iskorišten. Opština Istočni Stari Grad je bogata mineralnim resursima gdje postoje značajne količine kamena, posebno ukrasnog, koji se koristi u građevinarstvu. Metalna, drvna i tekstilna industrija prisutne su, ali uglavnom kroz mala i mikro preduzeća. U Istočnom Novom Sarajevu djeluju firme iz mašinske i elektroindustrije. Zbog globalnog trenda prelaska na obnovljive izvore energije, povoljnih klimatskih uslova i razvijene elektro-mreže Fotonaponske elektrane u Istočnom Sarajevu doživljavaju sve veću popularnost. Istočno Sarajevo, smješteno u planinskom području, ima dobar potencijal za korištenje solarne energije s obzirom na značajan broj sunčanih sati godišnje (oko 1.800 sati). Ovo omogućava efikasnu proizvodnju električne energije putem fotonaponskih sistema. Poslijeratni period donio je procvat građevinarstva, posebno u stambenoj izgradnji i infrastrukturi.<ref>{{Cite web|url=https://komorars.ba/is/grane-privrede/|title=Grane privrede grada Istočno Sarajevo}}</ref> Istočno Sarajevo, sa svojim prirodnim bogatstvima, strateškim položajem i turističkim potencijalom predstavlja privlačnu destinaciju za investitore i posjetioce nudeći prilike za razvoj moderne i održive privrede. == Saobraćaj == Preko teritorije grada prelaze četiri značajne drumske saobraćajnice prema [[Srbija|Srbiji]] i [[Crna Gora|Crnoj Gori]]: Istočno Sarajevo–Sokolac–[[Zvornik]]–[[Loznica]], Istočno Sarajevo–Sokolac–[[Rogatica]]–[[Višegrad]]–[[Užice]], Istočno Sarajevo–Pale–[[Goražde]]–Višegrad–Užice, Istočno Sarajevo–Trnovo–[[Dobro Polje (Kalinovik)|Dobro Polje]]–Foča–Crna Gora. [[Željeznički saobraćaj u Bosni i Hercegovini|Željeznički saobraćaj]] nije prisutan na teritoriji grada. Najbliža željeznička stanica je [[Glavna željeznička stanica u Sarajevu|Centralna željeznička stanica Sarajevo]], a najbliža željeznička pruga je pruga [[Zenica]]–[[Sarajevo]]–[[Mostar]]. Do 70–ih godina prošlog vijeka preko teritorije grada je prolazila uskotračna željeznička pruga Sarajevo–Pale–Prača–Ustiprača–Višegrad–Užice. Međunarodni aerodrom Sarajevo gotovo prostorno graniči sa gradom Istočno Sarajevo, u području opštine Istočna Ilidža. == Komunikacija i Medij == Kako je sam grad Istočno Sarajevo nastajao u periodu [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata]] (1992-1995.) i počeo da se razvija neposredno nakon njegovog završetka, tako je i znatan broj medijskih kuća nastajao u tom periodu. Tokom ratnog perioda i nekoliko godina kasnije, tadašnje Srpsko Sarajevo je kao dejure i defakto glavni grad Republike Srpske, bilo sjedište javnog radio-televizijskog servisa - Srpske radio-televizije (današnja Radio-televizija Republike Srpske), Srpske novinske agencije Srna (današnja Novinska agencija Republike Srpske), Radio Romanije (današnji Info centar Sokolac), kao i štampanih medija poput Glasa Srpske i Oslobođenja (Oslobođenje - ratno ili "Srpsko Oslobođenje", a zvanično samo NIŠP "Oslobođenje"). U Istočnom Sarajevu danas su smješteni Gradska radio-televizija Istočno Sarajevo, čiji je osnivač Grad Istočno Sarajevo, Informativno-tehnički centar Radio-televizije Republike Srpske, Radio OSM, Info centar Sokolac, kao i dopisništva [[BN Televizija|BN televizije]] iz [[Bijeljina|Bijeljine]], [[Alternativna televizija|Alternativne televizije]] iz [[Banja Luka|Banje Luke]], K3 televizije iz [[Prnjavor]]a, te dopisništva Novinske agencije Republike Srpske, Glasa Srpske i Blica.  U Istočnom Sarajevu sjedište ima i određen broj informativnih portala. * [[Radiotelevizija Republike Srpske]] je javni radio-televizijski servis sa sjedištem u Banjoj Luci. Na teritoriji grada djeluje u okviru Informativno-tehničkog centra Istočno Sarajevo. Osnovana je 6. maja 1992., kao Studio S, (buduća Srpska radio-televizija – SRT, a kasnije Radio-televizija Republike Srpske). Iz studija u Palama emitovan je prvi televizijski Dnevnik, koji je u to vrijeme bio jedini način informisanja stanovnika istočnog dijela Republike Srpske. Tehničkim uvezivanjem studija u Palama sa studijom u Banjaluci počelo je emitovanje programa na prostoru cijele Republike Srpske i BiH. Ovakav način rada trajao je do 1998., kada studio u Banjaluci postaje centralni studio, a studio u Palama nastavlja rad kao informativno - tehnički centar. Sjedište ITC-a Istočno Sarajevo, u julu 1999., premješteno je iz Pala u opštinu Istočno Novo Sarajevo, odakle i danas emituje program. * [[Novinska agencija Republike Srpske — SRNA]], ranije Srpska novinska agencija, zvanična je novinska agencija Republike Srpske. Osnovana je 7. aprila 1992. u Palama kao prva novinska agencija Republike Srpske. Odlukom Vlade Republike Srpske od 27. marta 2008. promijenila je naziv u Novinska agencija Republike Srpske — SRNA. Osnovana je iz potrebe da se šira javnost tadašnje Jugoslavije obavijesti o dešavanjima koja su prethodila početku rata u Sarajevu. Tadašnja SRNA je već 1996. imala dopisnike u svim gradovima Republike Srpske i u inostranstvu. * [[Radio-televizija Istočno Sarajevo]] je gradski medij, osnovan odlukom Skupštine grada Istočno Sarajevo. Program ove medijske kuće je idejno i tematski posvećen prvenstveno gledaocima sa područja grada Istočno Sarajevo i Sarajevsko-romanijske regije, ali i opština u istočnom dijelu Republike Srpske. Sjedište ove radio-televizijske stanice nalazi se u ulici Stefana Nemanje 14 u Istočnom Novom Sarajevu, gdje su smještene prostorije radija, dok se televizijski program emituje iz studija smještenog u opštini Pale. U planu je obezbjeđivanje novog, objedinjenog, prostora za ovu gradsku radio-televiziju u budućoj Gradskoj kući koja je planirana u opštini Pale. * [[Radio OSM]] je privatna radio stanica sa sjedištem u Istočnom Sarajevu, u opštini Pale. Ova radio stanica je programski komercijalna, uređivački samostalna, a žanrovski je opšteg tipa. * Info centar Sokolac je nastao iz nekadašnjeg JP „Radio Romanija” koje je osnovano 1975. kao 39. radio stanica u BiH. Iz studijskih prostorija koje su bile smještene u objektu Srednjoškolskog centra, 30. novembra 1975., prvi put se oglasio signal Radio Romanije. Današnji Info centar Sokolac (nasljednik tadašnjeg Radija Romanija) svakodnevno, prema programskoj šemi, emituje radijski program, uz informaivne sadržaje i autorske emisije, a u okviru ovog medija štampaju se i Sokolačke novine, koje izlaze mjesečno, kao, lokalno, informativno glasilo.<ref>{{Cite web|url=https://www.opstinasokolac.net/javna-preduzeca/jp-infocentar/|title=JP Info cetar Sokolac}}</ref> == Kultura == [[Datoteka:Народно позориште И. Сарајево.jpg|mini|Narodno pozorište Istočno Sarajevo]] U gradu Istočno Sarajevo egzistira pet kulturnih centara: * Kulturni centar Istočno Novo Sarajevo, * Kulturni centar Pale, * Centar za kulturu i informisanje Istočna Ilidža, * Centar za kulturu Trnovo i * Ustanova za kulturu „Pero Kosorić” Sokolac.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/o-gradu/kultura/kulturni-centri/|title=Kulturni centri na području Grada Istočno Sarajevo}}</ref> U opštini Istočno Novo Sarajevo 2024. otvoreno je Narodno pozorište Istočno Sarajevo.<ref>{{Cite web|url=https://junpis.net/|title=Narodno pozorište Istočno Sarajevo}}</ref> [[Matična biblioteka Istočno Sarajevo]] je osnovana odlukom Skupštine grada Istočno Sarajevo 1996., a od 28. juna iste godine je počela sa radom. Danas raspolaže sa preko 100.000 knjiga smještenih u pet odjeljenja. Svih šest opština u sastavu grada, imaju narodne biblioteke, s tim što su opštine Istočno Novo Sarajevo i Istočna Ilidža formirali zajedničku biblioteku. U Istočnom Novom Sarajevu nalazi se Galerija Kućanski koja je prvobitno zamišljena kao legat akademika i umjetnika Boška Kućanskog, ali naknadnom promjenom plana i znatnim proširenjem objekta dobija namjenu muzeja. U opštini Pale nalazi se Cekovića kuća koja je izgrađena 1915.. Predstavlja jednu od najočuvanijih i najljepših kuća na ovim prostorima sa početka XX vijeka. Rekonstruisana je 2007. i u njoj se danas nalazi Galerija likovne kolonije Pale. Na teritoriji grada se organizuju brojne kulturne manifestacije. Neke od njih su: * Međunarodni festival malih scena i monodrame – Istočno Novo Sarajevo * Jahorina film festival – Pale * Lut fest – Istočno Novo Sarajevo * Međunarodni filmski festival „Prvi kadar“ – Istočno Novo Sarajevo * Dani Duška Trifunovića – Pale ==== Značajni datumi ==== Krsna slava Grada Istočno Sarajevo je Sveti Petar Sarajevski 17. septembra. * 40 dana nakon Vaskrsa, Spasovdan, krsna slava opštine Istočno Novo Sarajevo. * 6. maj Sveti Georgije, krsna slava opštine Istočna Ilidža. * 12. juli Petrovdan, krsna slava opštine Trnovo. * 2. august Sveti prorok Ilija, krsna slava opštine Sokolac. * 9. august Sveti Pantelejmon, krsna slava opštine Istočni Stari Grad. * 28. august Velika Gospojina, krsna slava opštine Pale. == Obrazovanje == {{Glavni|Univerzitet u Istočnom Sarajevu|}} [[Datoteka:Ректорат Универзитета у Источном Сарајеву.jpg|mini|Rektorat Univerziteta u Istočnom Sarajevu]] Univerzitet u Istočnom Sarajevu jedan je od dva vodeća univerzitetska centra u Republici Srpskoj. U sastavu Univerziteta nalazi se 16 fakulteta i dvije umjetničke akademije, smješteni u 9 gradova Republike Srpske, dok je Rektorat kao administrativni centar smješten u Istočnom Novom Sarajevu. Nastavu na ovom integrisanom Univerzitetu danas pohađa oko 8.000 studenata. Univerzitet u Istočnom Sarajevu baštini tradiciju jedne od prvih visokoškolskih institucija u BiH – Bogoslovije u Sarajevu koja je osnovana 1882.. Pod imenom Univerzitet u Sarajevu Republike Srpske, osnovan je 14. septembra 1992. odlukom Narodne skupštine Republike Srpske.<ref>{{Cite web|url=https://www.ues.rs.ba/o-univerzitetu/|title=O Univerzitetu}}</ref> Članice Univerziteta organizuju brojne naučne, umjetničke i stručne skupove, a to su: * Poljoprivredni fakultet – „AGROSYM“, * Pravni fakultet – Naučni skup povodom Dana Pravnog fakulteta, * Elektrotehnički fakultet – „INFOTEH Jahorina“, * Mašinski fakultet – „Conference on Mechanical Engineering Technologies and Applications COMET-a“, * Ekonomski fakultet – „Jahorinski poslovni forum“.<ref>{{Cite web|url=https://www.ues.rs.ba/nauka/naucni-skupovi/|title=Naučni skupovi na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu}}</ref> Na području Istočnog Sarajeva djeluje nekoliko naučno-istraživačkih institucija, među kojima su značajne: * Institut za elektroenergetiku (IRCE) i Institut za osiguranje kvaliteta, oba u okviru [[Energoinvest]]a, smještena u naselju Lukavica, opština Istočna Ilidža; * UNIS Institut za zaštitu i ekologiju, smješten u opštini Pale, koji se bavi istraživanjima u oblasti zaštite životne sredine i bezbjednosti.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/o-gradu/obrazovanje/|title=„Institucije koje se bave naučno-istraživačkim radom”.}}</ref> Ove institucije doprinose razvoju nauke i tehnologije u regionu, sarađujući sa privrednim i akademskim sektorom. U Istočnom Sarajevu postoji devet osnovnih škola i Škola za osnovno muzičko obrazovanje, koje pružaju temeljno obrazovanje djeci u šest opština grada. Srednjoškolski sistem obuhvata četiri ustanove: * Srednja škola „28. juni“ Istočno Novo Sarajevo, * Srednjoškolski centar „Istočna Ilidža“ Istočna Ilidža, * Srednjoškolski centar „Pale“ Pale, * Srednjoškolski centar „Vasilije Ostroški“ Sokolac. Ove škole nude raznovrsne programe, uključujući gimnazijske, stručne i zanatske smjerove, prilagođene potrebama lokalne zajednice. U Istočnom Sarajevu je smješten Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Republike Srpske koji je odgovoran za izdavanje i distribuciju udžbenika, nastavnih materijala i drugih obrazovnih resursa za škole u Republici Srpskoj. Zavod ima ključnu ulogu u standardizaciji i unapređenju kvaliteta obrazovanja. == Turizam == Istočno Sarajevo nudi raznovrsne turističke doživljaje. Grad je idealna destinacija za zimske sportove, planinarenje, biciklizam, kulturna istraživanja i opuštanje u netaknutoj prirodi. Jahorina i „Ravna planina“ su svjetski poznati ski centri zbog svojih 55&nbsp;km alpskih i 10&nbsp;km nordijskih staza, što ih čini epicentrom zimskog turizma gdje zimska sezona traje 5 mjeseci. Moderna infrastruktura, uključujući gondolu, ski-liftove i ugostiteljske objekte privlače profesionalne skijaše i amatere. Ljeti nude staze idealne za planinarenje i brdski biciklizam uz panoramski pogled.<ref>{{Cite web|url=https://www.oc-jahorina.com/olimpijski-centar-jahorina/|title=Olimpisjki centar "Jahorina"}}</ref> Planine Trebević i Romanija raj su za planinare i rekreativce. Via ferrate „Bijele stijene“ na Trebeviću i „Sokolov put“ na Romaniji nude uzbudljive uspone kroz stjenovite terene uz sigurnosnu opremu, privlačeći ljubitelje adrenalina. Na strmim liticama Romanije na nadmorskoj visini 1515 m nalazi se Novakova pećina, koja je dobila ime po narodnom junaku Starina Novaku. Na izvoru mokranjske Miljacke nalazi se Pećina ledenjača gdje se led zadržava i tokom ljetnih mjeseci.<ref>{{Cite web|url=https://gradistocnosarajevo.net/privreda/turizam/|title=Turizam Grada Istočno Sarajevo}}</ref> Treskavica je poznata po kristalno čistim jezerima i netaknutoj prirodi, idealnoj za kampovanje i planinarenje. [[Datoteka:Орловача.jpg|lijevo|mini|Pećina Orlovača|214x214piksel]] [[Orlovača (pećina)|Pećina Orlovača]], speleološko čudo, je jedinstvena atrakcija uređena za turističke posjete. Njeni stalagmiti, stalaktiti i halaktiti različitih boja i oblika oduševljavaju posjetioce. Pronađeni ostaci pećinskog medvjeda (Ursus spelaeus), crvenog alpskog vuka i insekta iz porodice [[Coleoptera]] čine je značajnom za [[Speleologija|speleološke]] i naučne entuzijaste. Istočno Sarajevo je raj za ljubitelje lova i ribolova. Bistre rijeke poput Prače i Željeznice obiluju potočnom pastrkom i riječnim rakovima, privlačeći ribolovce. Grad privlači turiste netaknutom prirodom i svojom gastronomskom ponudom, kao i raznovrsnim mogućnostima za aktivan odmor, a zahvaljujući blizini Međunarodnog aerodroma Sarajevo odlično je povezan sa svjetskim destinacijama. == Parkovi i rekreacione površine == Na teritoriji grada Istočnog Sarajeva, postoji veliki broj, parkova, rekreacionih površina, planinskih i pješačkih staza. [[Datoteka:Парк Сунца Источно Ново Сарајево.jpg|mini|198x198px|Park Sunca]] Park Sunca je prvi izgrađen i uređen park u Istočnom Sarajevu, smješten u Istočnom Novom Sarajevu. Velike je površine, sa stazama za šetnju i prostorima za odmor i rekreaciju. Izgradnja Memorijalnog kompleksa posvećenog stradalim srpskim civilima Sarajeva i Sarajevsko-romanijske regije u XX vijeku predstavlja jedan od bitnih segmenata koji daju značaj ovam parku. Sportsko-rekreativna zona Čiča je moderna zona smještena je u Istočnom Novom Sarajevu, površine 5 810 m². Odraz je vrhunskog prostora za sportske aktivnosti i opuštanje u prirodnom okruženju. Izgradnja Gradskog parka, koji je nakon završetka dobio ime Principov park počela je u decembru 2013. u samom centru Istočnog Sarajeva, na teritoriji opštine Istočno Novo Sarajevo (naselje Lukavica). Park je svečano otvoren na Vidovdan 2014., kao dio ceremonije obilježavanja stogodišnjice Velikog rata. U parku dominira spomenik [[Gavrilo Princip|Gavrilu Principu]], koji gleda prema Sarajevu, i dječijem igralištu u sklopu parka. Park velikana prepoznatljiv je po bistama 10 istorijskih ličnosti koje su u različitim oblastima i vremenskim periodima uticale na opstanak i razvoj srpskog i ostalih naroda na ovim prostorima. Pored bisti nalazi se prostor za igru, odmor i rekreaciju. Smješten je u centralnom dijelu opštine Istočno Novo Sarajevo.<ref>{{Cite web|url=https://opstinains.net/parkvelikana/|title=Park velikana Istočno Novo Sarajevo}}</ref> Amfiteatar „Beli vuk“ nalazi se na lokaciji Pomoli, Tvrdimići na nadmorskoj visini od 1052 m. Smješten je u prirodi i simbolizuje jedinstvo i slobodu. Posvećen je komandantu jedinice Beli vukovi, Srđanu Kneževiću. Predviđen je kao turističko-rekreativni kompleks te raspolaže smještajnim kapacitetima, vikendicama i sportskim terenima. Gradski park u opštini Pale krase zelene površine, teren za basket, amfiteatar na otvorenom, površine obilježene za igranje šaha, te dječije igralište što ga čini idealnim za sve generacije. Na Palama se nalazi Olimpijski park, sa spomenikom Olimpijska pahuljica, na kojoj su urezana imena paljanskih olimpijaca koji su učestvovali na olimpijskim igrama kroz istoriju. Pored Olimpijskog parka, na Palama se nalazi i Spomen-park Srđanu Kneževiću, sa izgrađenim spomenikom legendarnom komandantu jedinice Beli vukovi. Takođe, u opštini Pale u čast palim borcima u Drugom svjetskom ratu izgrađen je i Spomen-park narodnom heroju Milanu Simoviću. Dino park je smješten na Ravnoj planini. Predstavlja pravu avanturističku destinaciju sa čudesnim replikama dinosaurusa. Okružen je prirodom i velikim brojem pješačkih staza koje se prostiru duž planine kroz šumu. Park prirode „Goli Koran“ prirodni je rezervat, idealan za šumski biciklizam i rekreativne šetnje. Na Sokocu postoje tri parka. Park boraca Romanije u Sokocu izgrađen je 1978. uz Spomen-kosturnicu u Sokocu na kojoj su ispisana imena 969 partizanskih boraca poginulih na području opštine Sokolac u Drugom svjetskom ratu. U parku su postavljene biste deset narodnih heroja ovog kraja. Ovaj prostor je mjesto okupljanja mladih. Park srpskih boraca se nalazi u blizini zgrade opštine Sokolac uz Centralno spomen-obilježje srpskim borcima poginulim u Odbrambeno-otadžbinskom ratu na ratištima u okolini Sarajeva. Na ovom obilježju ispisana su imena 1250 boraca VRS. Park solunskih boraca je izgrađen krajem 2008. postavljanjem spomenika srpskim dobrovoljcima, učesnicima ratova za odbranu Srbije od 1912-1918.. Spomenik je izgrađen po uzoru na obilježje srpskom ratniku koje se nalazi ispred crkve Ružica na Kalemegdanu. Na ovom spomeniku ispisana su imena 360 dobrovoljaca sa područja Romanije. == Sport == {{Glavni|Spisak sportskih klubova u Istočnom Sarajevu}} Najznačajniji sportovi u Istočnom Sarajevu su: fudbal, košarka, odbojka, borilačke vještine, kao i zimski sportovi – biatlon, nordijsko i alpsko skijanje. Grad je sjedište velikog broja sportskih klubova. U košarci se ističu OKK „Slavija 1996“  i KK „Jahorina“ kao predstavnici grada u Premijer ligi BiH. Stubovi fudbalskog života grada su FK „Slavija“ i FK „Romanija“, dok dugu tradiciju u zimskim sportovima održavaju klubovi SK „Romanija“<ref>{{Cite web|url=https://skromanija.com/sr/|title=SK "Romanija"}}</ref> i SK „Jahorina“<ref>{{Cite web|url=https://skiteamjahorina.ba/|title=SK "Jahorina"|access-date=20. 11. 2025|archive-date=11. 7. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250711235113/https://skiteamjahorina.ba/|url-status=dead}}</ref>. Značajno mjesto u sportskoj kulturi grada imaju borilačke vještine gdje se ističu imena Nemanja Majdov, svjetski šampion u džudou, Miloš Golić svjetski šampion u kik-boksu i legenda u džudou Rajko Kušić. Grad okružuju poznate olimpijske planine te je isti bogat planinarskim društvima od kojih su najznačajniji „Treskavica“ iz Trnova i „Javorina“ i „Jahorina“ iz Pala. Opština Sokolac raspolaže savremenim gradskim sportskim terenom, prilagođenim za trening i razvoj vrhunskih atletičara. Istočno Sarajevo je zahvaljujući savremenim sportskim objektima i povoljnim prirodnim uslovima privlačna destinacija za sportske pripreme nacionalnih reprezentacija i dječije sportske kampove. Odbojkaška reprezentacija Srbije godinama je birala opštinu Pale za pripreme pred svjetska prvenstva i druge međunarodne nastupe.<ref>{{Cite news|url=https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=519655|title=Odbojkašice na pripremama u Palama}}</ref> ==== Stadioni i dvorane ==== * Sportsko-rekreativni centar Slavija * Sportsko-rekreativni kompleks „Čiča“ Istočno Novo Sarajevo * Sportska dvorana „Slavija“ Istočno Novo Sarajevo * Sportska dvorana Istočno Sarajevo * Gradski stadion „Vlajko Petrović“ Pale * Sportska dvorana „Peki“ Pale * Stadion „Vojkovići“ Istočna Ilidža * Sportsko rekreativni centar Istočna Ilidža * Gradski stadion Trnovo * Gradski stadion „Bara“ Sokolac * Sportska dvorana Sokolac ==== Sportska takmičenja ==== Grad Istočno Sarajevo, poznat kao grad omladine i sporta, bogat je raznovrsnim sportskim manifestacijama, kako međunarodnim, tako memorijalnim i tradicionalnim. Grad je bio domaćin [[Evropski olimpijski festival mladih|Evropskog olimpijskog festivala mladih]] (EYOF) 2019..<ref>{{Cite web|url=https://okbih.ba/bs/tekst/eyof-2019-sarajevo-i-istocno-sarajevo/77|title=EYOF 2019.}}</ref> Tradicionalna takmičenja koja se održavaju su: * Međunarodni turnir u uličnom basketu „FIBA 3x3: Lite quest tournament Pale – East Sarajevo“ – Pale * 3x3 Istočno Novo Sarajevo – Istočno Novo Sarajevo * Božićni turnir u malom fudbalu — Istočno Novo Sarajevo * Ljetni turnir u malom fudbalu — Pale * Jahorina kup (alpsko skijanje) — Jahorina * Prvenstvo BiH i Republike Srpske (biatlon i nordijsko trčanje) – Pale * Turnir u odbojci na pijesku — Pale * Tradicionalni međunarodni atletski miting — Sokolac * Džudo prvenstvo Republike Srpske — Istočna Ilidža Grad je sve popularniji među ljubiteljima planinskog trčanja zbog raznovrsnih šumskih i planinskih staza, te se organizuju trejl trke: „Termag Challenge Race“, „Trebević Trail“ i „Jahorina Ultra Trail“. == Gradovi pobratimi == * [[Kruševac]], Srbija * [[Niš]], Srbija * [[Novi Sad]], Srbija * [[Krasnodar]], Rusija * Landžou, Kina * Cangdžou, Kina * [[Plužine]], Crna Gora * [[Herceg Novi]], Crna Gora === Prijateljski gradovi === * Opština Pantelej, [[Niš]], Srbija * [[Sombor]], Srbija * [[Nižnji Novgorod]], Rusija * [[Nikšić]], Crna Gora == Napomene == {{refspisak|group=napomena}} == Reference == {{refspisak|refs= <ref name="LI_2024">{{cite web|url=https://www.izbori.ba/Rezultati_izbora/?resId=36&langId=1#/8/195/0|title=Lokalni izbori 2024 - Istočno Sarajevo|date=5. 11. 2024|website=izbori.ba|publisher=[[Centralna izborna komisija Bosne i Hercegovine]]|access-date=16. 11. 2024}}</ref> <ref name="UstavniSud_U4-04">{{cite web|url=https://www.ustavnisud.ba/bs/odluka/_/obavjestenje-o-sjednici-vijeca-od-pet-sudija-ustavnog-suda-bosne-i-hercegovine-odrzanoj-27-februara-2004-godine-u-sarajevu|title=Odluka Ustavnog suda BiH U 4/04 (Odluka o nazivu "Srpsko Sarajevo")|publisher=Ustavni sud Bosne i Hercegovine|date=27. 2. 2004|access-date=13. 11. 2025}}{{Mrtav link}}</ref> <ref name="GIS_Povrsina">{{cite web|url=https://www.gradistocnosarajevo.net/o-gradu/licna-karta/|title=Lična karta Grada Istočno Sarajevo|website=gradistocnosarajevo.net|publisher=Grad Istočno Sarajevo|access-date=13. 11. 2025}}{{Mrtav link}}</ref> <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live |page=39}}</ref> <ref name="JIB_GIS">{{cite web|url=https://www.companywall.ba/firma/grad-istocno-sarajevo/MMx73vIb|title=Grad Istočno Sarajevo - CompanyWall Poslovni portal|publisher=CompanyWall.ba|access-date=13. 11. 2025}}</ref> <ref name="TurizamISA">{{cite web |url=http://www.turizam-isa.ba/rijecni_biseri.html |title=Riječni biseri |access-date=26. 12. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216094816/http://www.turizam-isa.ba/rijecni_biseri.html |archive-date=16. 12. 2008 |url-status=dead }}</ref> }} == Vanjski linkovi == {{commonscat}} * [http://www.gradistocnosarajevo.net/ Zvanični sajt Istočnog Sarajeva] * [http://www.turizam-isa.ba Turistička organizacija Istočno Sarajevo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227094220/http://www.turizam-isa.ba/ |date=27. 12. 2012 }} * [http://www.unssa.rs.ba Univerzitet u Istočnom Sarajevu] {{Administrativna podjela Bosne i Hercegovine}} [[Kategorija:Istočno Sarajevo|*]] [[Kategorija:Službeni gradovi Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Gradovi u Republici Srpskoj]] tkk5z90mswze46pkwkkkkmqzcmx0c81 Tony Blair 0 3991 3900211 3877365 2026-06-24T02:21:13Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900211 wikitext text/x-wiki {{Infokutija politički vođa | ime = Tony Blair | slika = Presidente Bernardo Arévalo se reúne con Tony Blair, ex primer ministro del Reino Unido - 54169169198 (cropped).jpg | redoslijed = [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva]] | vrijeme_na_vlasti = 2. maj 1997 – 27. juni 2007. | prethodnik = John Major | nasljednik = [[Gordon Brown]] | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1953|05|06}} | mjesto_rođenja = [[Edinburgh]], [[Škotska]], [[UK]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | puno_ime = Anthony Charles Lynton Blair | nacionalnost = | politička_stranka = [[Laburistička stranka (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Laburistička stranka]] | supruga = Cherie Booth | djeca = Euan <br> Nicky <br> Kathryn <br> Leo | obrazovanje = St John's College, [[Oxford]] <br> Inns of Court School of Law | vjera = [[Katoličanstvo]] | potpis = | web_stranica = [http://www.tonyblairoffice.org/ Ured Tonyja Blaira] }} '''Anthony Charles Lynton Blair''' ([[Edinburgh]], [[6. maj]] [[1953.]]) britanski je političar i bivši [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva|britanski premijer]]. ==Biografija== Tony Blair rođen je u Edinburghu u Škotskoj kao drugo dijete svojih roditelja koji su neko vrijeme provelu u Australiji, odnosno u Adelaideu gdje je otac radio kao profesor prava na Sveučilištu u Adelaideu. Njegova porodica se vrlo brzo vratila u Englesku gdje je otac Blaira nastavio raditi kao profesor na Sveučilištu u Durhamu, gdje je Blair proveo ostatak svog djetinjstva. Svoje školovanje odradio je na najboljim školama, a nastavio na visoko cijenjenom sveučilištu Oxfordu gdje je uspio diplomirati s počastima.<ref>{{Cite web|url=https://biografija.net/tony-blair/|title=Tony Blair biografija {{!}} Biografija|website=biografija.net|access-date=10. 2. 2022}}{{Mrtav link}}</ref> Pripada [[Laburistička stranka (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Laburističkoj stranci]] i bio je veliki protivnik [[Margaret Thatcher]] i uopće [[Konzervativna stranka (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Konzervativne stranke]]. Naime, laburisti tradicionalno podržavaju radničku klasu, dok konzervativci podržavaju srednju i višu klasu. Također, on je veliki saveznik američkog predsjednika [[George W. Bush]]a i [[SAD]]-a uopće (što je i opća politika svih premijera Velike Britanije). 2003. odlučio je pridružiti se SAD-u u "traženju" oružja za masovno uništenje u [[Irak]]u, iako su se u martu 2003. u Londonu održali najveći protesti u historiji Velike Britanije. Njegova politika u vezi s [[EU]] bila je postepena integracija (u monetarnoj politici), odnosno zalagao se za uvođenje [[euro|eura]], ali i za usvajanje Ustava EU. Protivio se referendumu u oba slučaja jer su postojale velike šanse da Britanci neće podržati [[euro]] ili [[Ustav]] (pod velikim utjecajem konzervativaca).<ref name="whoiswho">[http://www.whoswho.de/templ/te_bio.php?PID=69&RID=1 Biografija s stranice] ''whoiswho'' učitano 2.5.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref><ref>[http://www.biography.com/people/tony-blair-9214379#awesm=~oD5PUEVmKz2fbd Biografija s stranice] ''Biography'' učitano 2.5.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> 21. decembra 2007. Blair je prešao na [[katoličanstvo]], vjeru svoje supruge Cherie i njihovo četvero [[dijete|djece]]. ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== *{{Commonscat-inline}} {{Britanski premijeri}} {{Predsjednici Vijeća Evrope}} {{Dobitnici Karlove nagrade}} {{DEFAULTSORT:Blair, Tony}} [[Kategorija:Rođeni 1953.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Britanski političari]] 8hzgb5rnb2s2g726exnplnd1z9ngzyr Dom naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine 0 4094 3900298 3898863 2026-06-24T10:53:27Z Bakir123 110053 /* Trenutni saziv */ 3900298 wikitext text/x-wiki {{Infokutija parlament | ime = Dom naroda<br/>Parlamentarne skupštine<br/>Bosne i Hercegovine | izvorno_ime = | ime_transkripcija = | boja_pozadine = royalblue | saziv = [[Deveti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|IX saziv]] | logo = Logo of the Parliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina.png | logo_širina = | logo_opis = | vrsta = [[Gornji dom]] | domovi = | ograničenje_mandata = 2 godine <small>(1996-2002)</small><br>4 godine <small>(od 2002)</small> | osnovano = 14. decembar 1995. {{Small|([[Dejtonski sporazum]])}}<br>'''Prvi saziv: '''<br>3. januar 1997.<ref>{{Cite web|url=https://www.parlament.ba/session/SessionDetails?id=2537&ConvernerId=2|title=1. sjednica Doma naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|website=www.parlament.ba|access-date=24. 1. 2024}}</ref> | raspušteno = | prethodnik = [[Skupština Republike Bosne i Hercegovine|Skupština Republike BiH]] {{Small|([[Vijeće općina Skupštine Republike Bosne i Hercegovine|Vijeće općina]])}} | sljedbenik = | početak_saziva = 16. februar 2023. | lider1_vrsta = Predsjedavajući | lider1 = [[Dragan Čović]] | stranka1 = [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] | datum_izbora1 = 16. juni 2026. | lider2_vrsta = Prvi zamjenik | lider2 = [[Nikola Špirić]] | stranka2 = [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] | datum_izbora2 = | lider3_vrsta = Drugi zamjenik | lider3 = [[Kemal Ademović]] | stranka3 = [[Crvene linije|CL]] | datum_izbora3 = | lider4_vrsta = | lider4 = | stranka4 = | datum_izbora4 = | lider5_vrsta = | lider5 = | stranka5 = | datum_izbora5 = | lider6_vrsta = | lider6 = | stranka6 = | datum_izbora6 = | zastupnici = 15 | dom1 = | dom2 = | struktura1 = BiH HoP 2022–2026.svg | struktura1_rez = 250px | struktura1_alt = | struktura2 = | struktura2_rez = | struktura2_alt = | političke_grupe1 = '''Klub Bošnjaka (5)''': *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|SDA|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Stranka demokratske akcije|SDA]]&nbsp;(2) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|SBiH|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Stranka za Bosnu i Hercegovinu|SBiH]]&nbsp;(1) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|DF|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Demokratska fronta|DF]]&nbsp;(1) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|CL|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Crvene linije|CL]]&nbsp;(1) '''Klub Hrvata (5)''': *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|HDZ BiH|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]]&nbsp;(3) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|HDZ 1990|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Hrvatska demokratska zajednica 1990|HDZ 1990]]&nbsp;(1) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|Nezav.|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Nezavisni kandidat|Nezav.]]&nbsp;(1) '''Klub Srba (5)''': *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|SNSD|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]]&nbsp;(3) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|SDS|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Srpska demokratska stranka|SDS]]&nbsp;(1) *{{Color box|#{{Izborni dijagram/Partija/BS|PDP|tamno|BS}}|border=darkgray}} [[Partija demokratskog progresa|PDP]]&nbsp;(1) | političke_grupe2 = | odbori1 = | odbori2 = | zajednički_odbori = | izborni_sistem1 = | izborni_sistem2 = | posljednji_izbori1 = | posljednji_izbori2 = | posljednji_izbori3 = [[Opći izbori u Bosni i Hercegovini 2022.|2. oktobar 2022.]] | sljedeći_izbori1 = | sljedeći_izbori2 = | sljedeći_izbori3 = [[Opći izbori u Bosni i Hercegovini 2026.|2026.]] | prostor_zasjedanja = Flags of Bosnia and herzegovina.JPG | zasjedanja_rez = | zasjedanja_alt = | mjesto_zasjedanja = [[Zgrada Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|Zgrada Parlamenta]]<br>Trg Bosne i Hercegovine 1, [[Sarajevo]], [[Bosna i Hercegovina]] | web-stranica = [https://www.parlament.ba/Content/Read/36 www.parlament.ba] | fusnote = }} {{Politika Bosne i Hercegovine}} '''Dom naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine''' jest [[gornji dom]] [[Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine]] koji predstavlja tri [[Konstitutivni narod|konstitutivna naroda]] u Bosni i Hercegovini, [[Bošnjaci|Bošnjake]], [[Hrvati|Hrvate]] i [[Srbi|Srbe]]. [[Donji dom]] je [[Zastupnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|Predstavnički dom]] koji predstavlja sve državljane [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]. Ova odredba je u procesu [[Sejdić i Finci protiv Bosne i Hercegovine]] na [[Evropski sud za ljudska prava|Evropskom sudu za ljudska prava]] 2009. dokazana kao sporna, jer onemogućava aktivno glasačko pravo drugim nacionalnim manjinama u Bosni i Hercegovini. Izvršenje presude nije provedeno. == Nadležnosti == Dom naroda je ovlašten da stavi veto na usvajanje određenog zakona u [[parlament]]arnoj proceduri koji je već usvojen u [[Zastupnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|Predstavničkom domu]]. Ukoliko većina bošnjačkih, hrvatskih ili srpskih delegata zaključi da određeni zakon ugrožava vitalni nacionalni interes jednog od [[Konstitutivni narod|konstitutivnih naroda]] Bosne i Hercegovine, tada ulaže [[veto]] na taj zakon. U tom slučaju se saziva Zajednička komisija koja u roku od pet dana mora postići saglasnost, te se u protivnom zakon prosljeđuje [[Ustavni sud Bosne i Hercegovine|Ustavnom sudu Bosne i Heregovine]] koji donosi konačnu odluku. Zajedničku komisiju čine po jedan član iz [[Bošnjaci|bošnjačkog]], [[Hrvati|hrvatskog]] i [[Srbi|srpskog]] [[narod]]a koji je ujedno i delegat u Domu naroda. Ovlaštenja i sastav Doma naroda su propisana tačkama 2 i 3 člana 4. [[Ustav Bosne i Hercegovine|Ustava Bosne i Hercegovine]]. == Struktura == Dom se sastoji od 15 delegata, od kojih svaki konstitutivni narod ima po pet predstavnika. Dvije trećine delegata, 5 bošnjačkih i 5 hrvatskih, bira se s područja [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]], a preostala trećina, 5 srpskih delegata, bira se s područja [[Republika Srpska|Republike Srpske]]. Bošnjačke i hrvatske delegate u Domu naroda BiH biraju delegati navedenih naroda u [[Dom naroda Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine|Domu naroda Parlamenta Federacije BiH]], a srpske delegate bira [[Narodna skupština Republike Srpske]].<ref>{{cite web|url=http://www.parlament.ba/Content/Read/36?title=Op%C4%87i-podaci|title=Opći podaci - Dom naroda BiH|website=parlament.ba|access-date=24. 9. 2017}}</ref> Prema načelima federalnog [[Bikameralizam|bikameralizma]], gornji dom parlamenta treba predstavljati federalne jedinice, a ne narode, međutim, u Bosni i Hercegovini se ovaj zahtjev nije ostvario. To proizlazi iz različitosti njenih federalnih jedinica jer je Federacija BiH po svom uređenju federacija a Republika Srpska unitarna administrativna jedinica. Naime, u Republici Srpskoj teritorijalno se podudara s nacionalnim, dok to u Federaciji BiH nije slučaj. === Kolegij === Kolegij Doma naroda [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] čine predsjedavajući Doma naroda, prvi i drugi zamjenik predsjedavajućeg Doma naroda. Prema Poslovniku Doma naroda, Kolegij je zadužen za ostvarivanje prava i dužnosti delegata, koja su u vezi s obavljanjem njihove dužnosti, te izradu prijedloga kriterija kojim se reguliraju prava i obaveze delegata na profesionalnom radu, ostvarivanje saradnje s Predstavničkim domom, uključujući održavanje zajedničke sjednice oba doma na zahtjev Kolegija Predstavničkog doma, i za održavanje zajedničke sjednice kolegija oba doma, ostvarivanje prava i dužnosti Doma prema [[Predsjedništvo Bosne i Hercegovine|Predsjedništvu BiH]] i [[Vijeće ministara Bosne i Hercegovine|Vijeću ministara BiH]], u skladu sa [[Ustav Bosne i Hercegovine|Ustavom BiH]], zakonom i Poslovnikom, kao i druge poslove.<ref>{{cite web|url=http://www.parlament.ba/Content/Read/265?title=%C4%8ClanoviKolegijaDomanaroda|title=Kolegij Doma naroda BiH|website=parlament.ba|access-date=24. 9. 2017}}</ref> === Trenutni saziv === {{Glavni|Deveti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda}} {| class="wikitable" style="text-align:left; font-size: 90%; width:40%" |+[[Deveti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|Deveti saziv Doma naroda]] (2022–2026) |- !colspan="3" |Delegat !Stranka !rowspan="7" | !colspan="3" |Delegat !Stranka !rowspan="7" | !colspan="3" |Delegat !Stranka |- !colspan="4" |[[Bošnjaci]] !colspan="4" |[[Hrvati]] !colspan="4" |[[Srbi]] |- |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|DF|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Dženan Đonlagić]] |[[Demokratska fronta|DF]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|HDZ 1990|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Ilija Cvitanović.jpg|50x111piksel]] |[[Ilija Cvitanović]] |[[Hrvatska demokratska zajednica 1990|HDZ 1990]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SDS|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Želimir Nešković]] |[[Srpska demokratska stranka|SDS]] |- |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SDA|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Šefik Džaferović (2022-06-23).jpg|bez okvira|50x111piksel]] |[[Šefik Džaferović]] |rowspan="2" |[[Stranka demokratske akcije|SDA]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|HDZ BiH|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Zdenko Ćosić 2025 (cropped).jpg|bez okvira|50x158piksel]] |[[Zdenko Ćosić]] |rowspan="3" |[[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|PDP|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Nenad Vuković]] |[[Partija demokratskog progresa|PDP]] |- |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SDA|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Safet Sofić]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|HDZ BiH|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Dragan Čović 260609.jpg|bez okvira|50x105piksel]] |[[Dragan Čović]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SNSD|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Radovan Kovačević]] | rowspan="3" |[[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|CL|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Kemal Ademović (2025-09-24).jpg|bez okvira|50x110piksel]] |[[Kemal Ademović]] |[[Crvene linije|CL]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|HDZ BiH|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Marina-Pendes-2016.jpg|bez okvira|50x98piksel]] |[[Marina Pendeš]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SNSD|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Sredoje Nović cropped.jpg|bez okvira|50x113piksel]] |[[Sredoje Nović]] |- |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SBiH|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Džemal Smajić]] |[[Stranka za Bosnu i Hercegovinu|SBiH]] |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|Nezav.|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:No_image.png|50x50piksel]] |[[Zlatko Miletić]] |[[Nezavisni kandidat|Nezav.]]<ref>{{Cite web|url=https://www.slobodna-bosna.ba/vijest/414291/sad_i_formalno_zlatko_miletic_napustio_stranku_za_nove_generacije.html|title=SAD I FORMALNO: Zlatko Miletić napustio stranku Za nove generacije|website=slobodna-bosna.ba|language=bs-BA|access-date=30. 5. 2025}}</ref> |style="background:#{{Izborni dijagram/Partija|SNSD|tamno|BS}};"| |[[Datoteka:Visit of Nikola Špirić to the European Commission (cropped).jpg|bez okvira|50x112piksel]] |[[Nikola Špirić]] |} == Način rada i odlučivanja == [[Ustav Bosne i Hercegovine|Ustavom Bosne i Hercegovine]] određeno je da je za [[kvorum]] u Domu naroda BiH potrebna prisutnost devet od 15 delegata, s tim što na sjednicama moraju biti prisutna najmanje tri delegata iz reda svakog konstitutivnog naroda. Time vrlo lahko može doći do opstrukcije rada [[Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|Parlamentarne skupštine]] jer samim nedolaskom trojice delegata iz reda jednog konstitutivnog naroda blokira se rad [[Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|Parlamentarne skupštine]]. Dom naroda ravnopravan je sa [[Zastupnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|Predstavničkim domom]]. Odluke su usvojene tek onda kada ih u istom sadržaju usvoje oba doma. Prema Ustavu BiH, postoje tri načina odlučivanja u Domu naroda, odlučivanje prostom i kvalificiranom većinom te odlučivanje o pitanjima vitalnog nacionalnog interesa, koji je imanentan isključivo Domu naroda. Dom naroda većinom glasova donosi svoj Poslovnik i bira jednog predsjedavajućeg i dvojicu dopredsjedavajućih, s tim da svaki od njih mora biti iz reda različitih konstitutivnih naroda. Oni se svakih osam mjeseci smjenjuju na mjestu predsjedavajućeg, odnosno dopredsjedavajućih. Predsjedavajući Doma naroda ne može biti iste nacionalnosti kao i predsjedavajući Predstavničkog doma. == Komisije == Komisije imaju veoma značajnu ulogu i doprinose racionalnijem i efikasnijem radu domova. Dom naroda ima 3 stalne komisije: * Ustavnopravna komisija, * Komisija za vanjsku i trgovinsku politiku, carine, saobraćaj i komunikacije, * Komisija za finansije i budžet. Dom također može, na prijedlog delegata ili kluba, osnovati privremene komisije doma ili, na prijedlog drugog doma, privremene zajedničke komisije za realizaciju ili pripremanje određenog akta ili pitanja, kao i istražne komisije.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.parlament.ba/data/dokumenti/pdf/Monografijabs.pdf|title=Monografija Bosne i Hercegovine|year=2010|website=parlament.ba|publisher=Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|publication-place=[[Sarajevo]]|access-date=26. 3. 2024}}</ref> == Predsjedavajući == {| class="wikitable" style="text-align:left; font-size: 90%;" |-- ! # ! Ime ! colspan=2|Mandat !Saziv ! Partija |-- ! 1. | [[Momir Tošić]]|| 3. januar 1997. || 2. septembar 1997. | rowspan="3" | [[Prvi saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|I saziv]]|| [[Srpska demokratska stranka|SDS]] |-- ! 2. | [[Avdo Čampara]]|| 3. septembar 1997. || 2. maj 1998. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |-- ! 3. | [[Petar Majić]]|| 3. maj 1998. || 3. decembar 1998. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |-- ! 4. | [[Vladimir Šoljić]]|| 4. decembar 1998. || 3. august 1999. | rowspan="3" | [[Drugi saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|II saziv]]|| [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |-- ! 5. | [[Izet Žigić]]|| 4. august 1999. || 3. april 2000. || [[Stranka za Bosnu i Hercegovinu|SBiH]] |-- ! 6. | [[Drago Ljubičić]]|| 4. april 2000. || 20. mart 2001. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |-- ! 7. | [[Ilija Šimić]]|| 20. mart 2001. || 19. novembar 2001. | rowspan="3" | [[Treći saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|III saziv]]|| [[Hrvatska seljačka stranka Bosne i Hercegovine|HSS BiH]] |-- ! 8. | [[Sejfudin Tokić]]|| 20. novembar 2001. || 19. juli 2002. || [[Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine|SDP BiH]] |-- ! 9. | [[Nikola Špirić]] || 20. juli 2002. || 31. januar 2003. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |-- ! 10. | [[Velimir Jukić]]|| 31. januar 2003. || 29. septembar 2003. | rowspan="6" | [[Četvrti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|IV saziv]]|| [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |-- ! 11. | [[Mustafa Pamuk]]|| 30. septembar 2003. || 30. maj 2004. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |-- ! 12. | [[Goran Milojević]]|| 31. maj 2004. || 30. januar 2005. || [[Partija demokratskog progresa|PDP]] |-- ! 13. | [[Velimir Jukić]]|| 31. januar 2005. || 29. septembar 2005. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |-- ! 14. | [[Mustafa Pamuk]]|| 30. septembar 2005. || 30. maj 2006. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |-- ! 15. | [[Goran Milojević]]|| 31. maj 2006. || 14. mart 2007. || [[Partija demokratskog progresa|PDP]] |-- ! 16. | [[Ilija Filipović]]|| 14. mart 2007. || 13. novembar 2007. | rowspan="7" | [[Peti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|V saziv]]|| [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |-- ! 17. | [[Sulejman Tihić]] || 14. novembar 2007. || 13. juli 2008. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |-- ! 18. | [[Mladen Ivanić]] || 14. juli 2008. || 26. februar 2009. || [[Partija demokratskog progresa|PDP]] |-- ! | 19. | [[Dušanka Majkić]]|| 26. februar 2009. || 13. mart 2009. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- ! 20. | [[Ilija Filipović]]|| 14. mart 2009. || 13. novembar 2009. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 21. | [[Sulejman Tihić]] || 14. novembar 2009. || 13. juli 2010. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |- ! 22. | [[Dušanka Majkić]]|| 14. juli 2010. || 9. juni 2011. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- ! 23. | [[Ognjen Tadić]] || 9. juni 2011. || 8. februar 2012. | rowspan="6" | [[Šesti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|VI saziv]]|| [[Srpska demokratska stranka|SDS]] |- ! 24. | [[Dragan Čović]] || 9. februar 2012. || 8. oktobar 2012. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 25. | [[Sulejman Tihić]] || 9. oktobar 2012. || 8. juni 2013. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |- ! 26. | [[Ognjen Tadić]] || 9. juni 2013. || 5. novembar 2013. || [[Srpska demokratska stranka|SDS]] |- ! 27. | [[Staša Košarac]] || 5. novembar 2013. || 8. februar 2014. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- ! 28. | [[Dragan Čović]] || 9. februar 2014. || 16. februar 2015. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 29. | [[Bariša Čolak]] || 16. februar 2015. || 16. oktobar 2015. | rowspan="7" | [[Sedmi saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|VII saziv]]|| [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 30. | [[Ognjen Tadić]] || 17. oktobar 2015. || 15. juni 2016. || [[Srpska demokratska stranka|SDS]] |- ! 31. | [[Safet Softić]]|| 16. juni 2016. || 15. februar 2017. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |- ! 32. | [[Bariša Čolak]] || 16. februar 2017. || 15. oktobar 2017. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 33. | [[Ognjen Tadić]] || 16. oktobar 2017. || 15. juni 2018. || [[Demokratski narodni savez|DNS]] |- ! 34. | [[Safet Softić]]|| 16. juni 2018. || 6. decembar 2018. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |- ! 35. | [[Bariša Čolak]] || 7. decembar 2018. || 28. februar 2019. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 36. | [[Bakir Izetbegović]] || 28. februar 2019. || 28. oktobar 2019. | rowspan="6" | [[Osmi saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|VIII saziv]]|| [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |- ! 37. | [[Dragan Čović]] || 28. oktobar 2019. || 28. juni 2020. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 38. | [[Nikola Špirić]] || 28. juni 2020. || 28. februar 2021. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- ! 39. | [[Bakir Izetbegović]] || 28. februar 2021. || 28. oktobar 2021. || [[Stranka demokratske akcije|SDA]] |- ! 40. | [[Dragan Čović]] || 28. oktobar 2021. || 28. juni 2022. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 41. | rowspan="2" | [[Nikola Špirić]] || 28. juni 2022. || 16. februar 2023. || rowspan="2" | [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- !42. |16. februar 2023. || 16. oktobar 2023. | rowspan="6" |[[Deveti saziv Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine#Dom naroda|IX saziv]] |- ! 43. | [[Kemal Ademović]] || 16. oktobar 2023. || 16. juni 2024. || [[Narod i pravda|NiP]] |- ! 44. | [[Dragan Čović]] || 16. juni 2024. || 16. februar 2025. || [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |- ! 45. |[[Nikola Špirić]] || 16. februar 2025. || 16. oktobar 2025. || [[Savez nezavisnih socijaldemokrata|SNSD]] |- ! 46. | [[Kemal Ademović]] || 16. oktobar 2025. || 16. juni 2026. || [[Narod i pravda|NiP]] {{Malo|(do marta 2026)}}<br>[[Crvene linije|CL]] {{Malo|(od aprila 2026)}} |- !47. |[[Dragan Čović]] |16. juni 2026. |''trenutno'' |[[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine|HDZ BiH]] |} ==Također pogledajte== *[[Politika Bosne i Hercegovine]] *[[Zastupnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine]] *[[Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine]] *[[Parlament Federacije Bosne i Hercegovine]] *[[Narodna skupština Republike Srpske]] *[[Skupština Brčko distrikta]] *[[Šablon:Parlamenti Bosne i Hercegovine|Prethodna zakonodavna tijela]]: **[[Stanak|Bosanski stanak]] (1354–1463) **[[Bosanski sabor]] (1878–1918) **[[Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine|ZAVNOBiH]] (1943–1945) **[[Narodna skupština Bosne i Hercegovine|Narodna skupština BiH]] (1945–1963) **[[Skupština Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine|Skupština SR BiH]] (1963–1992) **[[Skupština Republike Bosne i Hercegovine|Skupština Republike BiH]] (1992–1996) == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Parliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina}} * [https://www.parlament.ba/ Službena stranica Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine] * [https://www.parlament.ba/data/dokumenti/pdf/Poslovnik%20doma%20naroda%20bs.pdf Poslovnik Doma naroda PS BiH] {{Bosna i Hercegovina po temama}} {{Sazivi Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine}} {{Predsjedavajući Doma naroda PSBiH}} [[Kategorija:Institucije Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|*]] [[Kategorija:Dom naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine|*]] [[Kategorija:Gornji domovi|Bosna i Hercegovina]] rjcxinwynlrtrh3sduuzhuo91x1okc9 31. mart 0 4728 3900272 3814545 2026-06-24T08:47:08Z AnToni 2325 /* 20. vijek */ 3900272 wikitext text/x-wiki {{MartKalendar}} '''31. mart / ožujak (31. 3)''' jest 90. dan godine po [[gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] (91. u [[prestupna godina|prestupnoj godini]]). Do kraja godine još je 275 dana. == Događaji == * [[1889]] – Otvoren [[Ajfelov toranj]], tada najviša građevina u svijetu. Čelična konstrukcija visoka 300 metara postala jedno od glavnih znamenitosti [[Pariz]]a. * [[1917]] – Danske Zapadne Indije postale su [[Djevičanska ostrva|Američka Djevičanska ostrva]] nakon što su [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjene Države]] platile [[Danska|Danskoj]] 25 miliona [[Američki dolar|US$]] za ta karipska ostrva. * [[1979]] – [[Britanija|Britanski]] razarač "London" isplovio iz luke u La Valeti, čime su okončane vojne veze [[Velika Britanija|Velike Britanije]] i [[Malta|Malte]], uspostavljene 181 godinu ranije. * [[2003.|2003]] – U Memorijalnom centru [[Srebrenica]] - Potočari ukopano je prvih 600 žrtava srebreničkog genocida. * [[2003.|2003]] – [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|Haški tribunal]] osudio [[Mladen Naletilić|Mladena Naletilića]] Tutu i Vinka Martinovića Štelu za nehumano postupanje protiv zatvorenika, mučenje i ubistva, te pljačku imovine u selima [[Doljani (Jablanica)|Doljani]], Sovići, Mostaru i koncentracionom logoru Heliodrom. Mladen Naletilić Tuta osuđen je na 20, a Vinko Martinović Štela na 18 godina zatvora. * [[2006]] – [[Ustavni sud BiH]] utvrdio je da grb i zastava [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije]] i zastava, grb i himna [[Republika Srpska|Republike Srpske]] nisu u skladu s Ustavom Bosne i Hercegovine, jer krše Međunarodnu konvenciju o ukidanju svih oblika rasne diskriminacije. Parlamentima oba entiteta naloženo je da u roku šest mjeseci usaglase navedene odredbe s državnim Ustavom. * [[2014]] – Jedanaest rudara povrijeđeno u gorskom udaru u jami [[Raspotočje]] rudnika [[Zenica]]. Nezgoda se dogodila 29 minuta iza ponoći u jamskim prostorijama na dubini između 850 i 900 m. == Rođeni == === 16. vijek === * [[1596]] – [[Rene Descartes]], francuski filozof i [[matematičar]] === 18. vijek === * [[1730]] – [[Étienne Bézout]], francuski matematičar * [[1732]] – [[Joseph Haydn]], austrijski kompozitor === 19. vijek === * [[1809]] – [[Edward FitzGerald]], engleski pisac i prevodilac * [[1890]] – [[William Lawrence Bragg]], engleski fizičar === 20. vijek === * [[1904]] – [[Đorđe Andrejević Kun]], jugoslavenski i srbijanski slikar i grafičar * [[1914]] – [[Octavio Paz]], meksički književnik * [[1934]] – [[Richard Chamberlain]], američki glumac i pjevač * [[1948]] – [[Al Gore]], američki političar * [[1955]] – [[Angus Young]], gitarist grupe [[AC/DC]] * [[1962]] – [[Olli Rehn]], finski političar * [[1971.]] ** [[Ewan McGregor]], škotski glumac ** [[Gundars Upenieks]], [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac * [[1985]] – [[Dijas Kenešev]], [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac * [[1995.]] ** [[Amar Alibegović]], bosanskohercegovački košarkaš ** [[Anna Magnusson]], [[Švedska]] [[biatlon]]ka * [[1996]] – [[Kira Hagi]], rumunska glumica == Umrli == * [[1727]] – [[Isaac Newton]], engleski fizičar, matematičar i astronom * [[1855]] – [[Charlotte Brontë]], britanska književnica * [[1955]] – [[Vladimir Vauhnik]], oficir Vojske Kraljevine Jugoslavije, vojni ataše i obavještajac u Ambasadi Jugoslavije u Berlinu * [[1997]] – [[Lyman Spitzer]], američki [[Teorijska fizika|teorijski fizičar]], astronom i planinar * [[2008]] – [[Nada Ludvig-Pečar]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[kompozitor]]ica * [[2016.]] ** [[Hans-Dietrich Genscher]], [[Njemačka|njemački]] [[političar]] i bivši ministar vanjskih poslova ** [[Zaha Hadid]], iračko-britanska arhitektica ** [[Meliha Husedžinović]], jugoslavenska i bosanskohercegovačka historičarka umjetnosti ** [[Imre Kertész]], mađarski [[pisac]], dobitnik [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] [[Nobelova nagrada za književnost|za književnost]] [[2002.]] == Praznici == * Dan Cesara Chaveza (Sjedinjene Američke Države) * Kršćanski praznik Abda iz Suze Akatije iz Melitene (Istočna pravoslavna crkva) * Anezije i pratioci * Benjamin * Balbina * John Donne (anglikanska zajednica, luteranski) * 31. mart (Istočna pravoslavna liturgija) * Međunarodni dan slobode (Malta) * Vidljivost * Dan sjećanja na kralja Nangklaoa (Tajland) * Dan Thomasa Mundyja Petersona (New Jersey, Sjedinjene Države) * Dan transfera (Američka Djevičanska ostrva) * Svjetski dan rezervnih kopija == Vanjski linkovi == {{Commonscat|31 March}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/31/ Na današnji dan (31. mart), ''BBC.co.uk''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050418181326/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/31/ |date=18. 4. 2005}} {{en simbol}} * [http://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/march-31/ Na današnji dan (31. mart), ''nytimes.com''] {{en simbol}} {{Mjeseci}} [[Kategorija:Mart|*-31]] 80kily9p2kjd3qcynw2m2bngin1x3z9 9. juli 0 4874 3900041 3828717 2026-06-23T13:43:01Z AnToni 2325 /* 20. vijek */ 3900041 wikitext text/x-wiki {{JuliKalendar}} '''9. juli / srpanj (9. 7)''' jest 190. dan godine po [[gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] (191. u [[prestupna godina|prestupnoj godini]]). Do kraja godine ima još 175 dana. == Događaji == * [[2006]] – [[Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2006.|Finale]] [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|SP-a u nogometu]] u [[Njemačka|Njemačkoj]]: [[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]]–[[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]]. == Rođeni == === 16. vijek === * [[1578]] – [[Ferdinand II, car Svetog rimskog carstva|Ferdinand II]], car Svetog Rimskog Carstva === 19. vijek === * [[1840]] – [[Števan Žemlič]], slovenski pisac * [[1858]] – [[Franz Boas]], američki antropolog === 20. vijek === * [[1901]] – [[Barbara Cartland]], britanska književnica ružičastih romana * [[1929]] – [[Hasan II]], marokanski kralj * [[1932]] – [[Donald Rumsfeld]], američki političar i državnik * [[1934]] – [[Józef Gąsienica-Sobczak]], poljski biatlonac * [[1935]] – [[Mercedes Sosa]], argentinska pjevačka diva * [[1935]] – [[Wim Duisenberg]], nizozemski ekonom i bivši predsjednik Evropske centralne banke * [[1941]] – [[Helena Buljan]], hrvatska glumica * [[1945]] – [[Dean Koontz]], američki pisac * [[1946]] – [[Bon Scott]], bivši pjevač grupe [[AC/DC]] * [[1956]] – [[Marc Almond]], britanski muzičar * [[1956]] – [[Tom Hanks]], američki glumac * [[1964.]] ** [[Courtney Love]], američka pjevačica i glumica ** [[Gianluca Vialli]], [[italija]]nski [[nogomet]]aš i trener * [[1965]] – [[Yvonne Visser]], [[Kanada|kanadska]] [[biatlon]]ka. * [[1968]] – [[Elin Kristiansen]], [[norveška]] [[biatlon]]ka * [[1970]] – [[Ilmārs Bricis]], [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac * [[1985]] – [[Ashley Young]], [[Engleska|engleski]] nogometaš * [[1989]] – [[Roman Koudelka]], [[Češka|češki]] [[skijaš-skakač]] * [[1991]] – [[Ivana Dudić]], srbijanska glumica * [[1993]] – [[Jevgenija Burtasova]], [[Rusija|ruska]] [[biatlon]]ka == Umrli == * [[1850]] – [[Zachary Taylor]], američki političar, [[Spisak predsjednika SAD-a|12.]] [[predsjednik SAD-a]] * [[1944]] – [[Niko Anđus]], [[narodni heroj Jugoslavije]] * [[2020.|2020]] - [[Gabriella Tucci]], italijanska operska sopranistica == Praznici == {{Proširiti sekciju}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|9 July}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/9/ Na današnji dan (9. juli), ''BBC.co.uk''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703154748/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/9/ |date=3. 7. 2006 }} {{en simbol}} * [http://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/july-9/ Na današnji dan (9. juli), ''nytimes.com''] {{en simbol}} {{Mjeseci}} [[Kategorija:Dani u godini|juli009]] k5r21c9y597elasuadaayok263kj4yb 1970. 0 6002 3900042 3894376 2026-06-23T13:43:21Z AnToni 2325 /* Juli */ 3900042 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{Godina u drugim kalendarima}} '''1970. ([[Rimski brojevi|MCMLXX]])''' bila je uobičajena godina koja je počela u četvrtak po gregorijanskom kalendaru, 1970. godina nove ere i ''Anno Domini'' (AD), 970. godina 2. milenija, 70. godina 20. stoljeća i prva godina 1970-ih. == Događaji == === Januar === === Februar === * [[1. februar]] – Počelo 10. [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1970.|svjetsko prvenstvo]] u [[biatlon]]u u muškoj konkurenciji, u [[Švedska|švedskom]] gradu [[Östersund]]u. === Mart === === April === * [[2. april]] – [[Katar]] postao nezavisan od [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenog Kraljevstva]]. === Maj === * [[10. maj]] – Otvoreno šesto [[Svjetsko prvenstvo u košarci 1970.]] * [[24. maj]] – Košarkaška reprezentacija [[SFRJ]] pobijedila [[SAD]] na svjetskom prvenstvu u košarci i postala prvak svijeta. === Juni === === Juli === === August === === Septembar === * [[4. septembar]] – [[Salvador Allende]] pobijedio na [[Predsjednički izbori u Čileu 1970.|predsjedničkim izborima]] u [[Čile]]u (36,3%). === Novembar === * [[6. novembar]] – [[Italija]] priznala [[Kina|Kinu]] i uspostavila s njom diplomatske odnose. * [[13. novembar]] – U istočnom [[Pakistan]]u [[ciklon]] brzine 190&nbsp;km/h izazvao plimni val koji je odnio 300.000 ljudskih života. Više od tri miliona stanovnika izgubilo imovinu. * [[16. novembar]] – [[Sirija|Sirijski]] predsjednik [[Nuraddin al Atasi]] svrgnut je [[puč]]em. Naslijedio ga je [[Ahmed Chartiv]], a najmoćniji čovjek je bio [[premijer]] [[Hafiz Asad]], koji je 1991. na [[referendum]]u izabran za [[predsjednik]]a s 99,2% glasova. * [[17. novembar]] – [[Luna program]]: Sovjetski savez spušta letjelicu Lunokhod 1 na Mare Imbrium (More kiša) na Mjesecu. To je bio prvi robot na daljinsko upravljanje koji je spušten na neko drugo svemirsko tijelo, a spustila ga je letjelica Luna 17. * [[17. novembar]] – [[Douglas Engelbart]] patentira prvi kompjuterski miš. * [[25. novembar]] – Japanski pisac [[Yukio Mishima]] počinio [[harakiri]], javno rutualno samoubistvo u znak protesta protiv "vesternizacije" Japana. * [[27. novembar]] – Drugog dana svog putovanja po zemljama [[Azija|Azije]] i [[Okeanija|Okeanije]] papa [[Pavao VI.]] umalo je stradao u atentatu u [[Manila|Manili]]. U svećenika prerušeni kolumbijski slikar pokušao je nožem ubiti vrhovnog crkvenog poglavara. Očito duševno bolesni čovjek stavljen je pod psihijatrijski nadzor. === Decembar === * [[7. decembar]] – Uvjerljiva pobjeda Avami lige na izborima u Istočnom Pakistanu, pobornika autonomije Bengala (kasnije [[Bangladeš]]), dovela je do duboke krize između Istočnog i Zapadnog Pakistana, koja je sljedeće godine eskalirala u građanski rat. == Rođeni == === Januar=== * [[1. januar]] ** [[Michelle Gildernew]], sjevernoirska političarka ** [[Eamonn Walker]], britanski glumac * [[3. januar]] – [[Matt Ross]], američki glumac * [[4. januar]] – [[Maria Kuhlberg]], švedska glumica * [[7. januar]] – [[Magnus Ringman]], švedski novinar * [[12. januar]] – [[Kristin Bengtsson]], švedski nogometaš * [[13. januar]] – [[Marco Pantani]], italijanski biciklist * [[18. januar]] – [[Helena Garabíková]],[[čehoslovačka]] i [[češka]] [[biatlon]]ka * [[19. januar]] ** [[Catarina Eklund]], [[švedska]] [[biatlon]]ka ** [[Christina Eklund]], [[švedska]] [[biatlon]]ka * [[24. januar]] – [[Matthew Lillard]], američki glumac * [[30. januar]] – [[Đorđe Popović (političar)|Đorđe Popović]], bosanskohercegovački političar === Februar === * [[2. februar]] – [[Jevgenij Redkin]], [[Sovjetski Savez|sovjetski]] i [[Bjelorusija|bjeloloruski]] [[biatlon]]ac, [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] i [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski prvak]] u biatlonu. * [[3. februar]] – [[Warwick Davis]], britanski glumac * [[6. februar]] – [[Tanja Miletić Oručević]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[Pozorište|pozorišna]] režiserka * [[14. februar]] – [[Simon Pegg]], britanski glumac * [[15. februar]] – [[Muamer Zukorlić]], srbijanski islamski teolog i političar * [[17. februar]] ** [[Zbigniew Filip]], [[Poljska|poljski]] [[biatlon]]ac ** [[Paul Ryan (biatlonac)|Paul Ryan]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|britanski]] [[biatlon]]ac * [[24. februar]] – [[Mihaela Cârstoi]], [[Rumunija|rumunska]] [[biatlon]]ka i [[Nordijsko skijanje|nordijska skijašica-trkačica]] * [[28. februar]] – [[Daniel Handler]], američki pisac === Mart === * [[5. mart]] ** [[John Frusciante]], američki gitarist ([[Red Hot Chili Peppers]]) ** [[Aleksandar Vučić]], srbijanski političar i državnik * [[10. mart]] – [[Selma Alispahić]], bosanskohercegovačka pozorišna i filmska glumica * [[12. mart]] – [[Anna Björk]], švedska glumica * [[15. mart]] – [[Aivo Udras]], estonski [[biatlon]]ac * [[16. mart]] – [[Joakim Berg]], švedski kompozitor i pjevač * [[20. mart]] – [[Edoardo Ballerini]], američki glumac * [[21. mart]] – [[Andžela Brice]], [[Latvija|latvijska]] [[biatlon]]ka i [[Nordijsko skijanje|nordijska skijašica-trkačica]] * [[28. mart]] – [[Vince Vaughn]], američki glumac * [[30. mart]] – [[Signe Trosten]], norveška [[biatlon]]ka === April === * [[4. april]] – [[Mark Kirchner]], [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac * [[8. april]] – [[Andrej Plenković]], hrvatski političar * [[13. april]] – [[Rick Schroder]], američki glumac * [[14. april]] – [[Faruk Šehić]], bosanskohercegovački književnik * [[17. april]] – [[Catherine Sénart]], kanadska glumica * [[22. april]] – [[Ante Tomić (književnik)|Ante Tomić]], [[Hrvatska|hrvatski]] književnik i novinar * [[24. april]] – [[Han Myung-hee]], [[Južna Koreja|južnokorejski]] [[biatlon]]ac * [[25. april]] ** [[Jason Lee]], američki glumac ** [[Jason Wiles]], američki glumac * [[29. april]] ** [[Andre Agassi]], američki teniser ** [[Jari Kainulainen]], finski muzičar ** [[Uma Thurman]], američka glumica === Maj === * [[1. maj]] – [[Siegrid Pallhuber]], italijanska [[biatlon]]ka * [[15. maj]] – [[Frank de Boer]], nizozemski nogometaš * [[22. maj]] ** [[Naomi Campbell]], britanska glumica i fotomodel ** [[Natalija Permjakova]], [[SSSR|sovjetska]] i [[Bjelorusija|bjeloruska]] [[biatlon]]ka * [[27. maj]] – [[Joseph Fiennes]], britanski glumac * [[28. maj]] – [[Glenn Quinn]], irski glumac * [[29. maj]] – [[Jasna Palić-Picukarić]], hrvatska glumica === Juni === * [[1. juni]] – [[Halina Guńka]], [[poljska]] [[biatlon]]ka * [[4. juni]] ** [[Deborah Compagnoni]], italijanska alpska skijašica ** [[Izabella Scorupco]], švedska glumica, fotomodel i pjevačica * [[6. juni]] – [[Alejandro Giró]], argentinski [[biatlon]]ac * [[7. juni]] – [[Cafú]], brazilski nogometaš * [[8. juni]] – [[Seu Jorge]], brazilski glumac * [[13. juni]] – [[Rivers Cuomo]], američki muzičar ([[Weezer]]) * [[18. juni]] – [[Adis Bećiragić]], bosanskohercegovački [[košarka]]š i trener * [[19. juni]] – [[Rahul Gandhi]], indijski političar * [[25. juni]] – [[Dorina Pieper]], [[njemačka]] [[biatlon]]ka * [[26. juni]] ** [[Paul Thomas Anderson]], američki režiser ** [[Chris O'Donnell]], američki glumac === Juli === * [[1. juli]] ** [[Päivi Kallio]], finska [[biatlon]]ka ** [[Tajči]], hrvatska pjevačica * [[8. juli]] – [[Beck Hansen]], američki muzičar * [[9. juli]] – [[Ilmārs Bricis]], [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac * [[19. juli]] – [[Nicola Sturgeon]], škotska političarka * [[21. juli]] – [[Al Dino]], bosanskohercegovački pjevač, tekstopisac i kantautor * [[30. juli]] – [[Christopher Nolan]], britanski režiser i producent * [[31. juli]] – [[Ben Chaplin]], američki glumac === August === * [[7. august]] – [[Michael DeLuise]], američki glumac * [[13. august]] ** [[Bojčo Popov]], [[bugarska|bugarski]] [[biatlon]]ac ** [[Alan Shearer]], britanski nogometaš * [[20. august]] – [[John Carmack]], američki programer * [[22. august]] ** [[Ricco Groß]], istočnonjemački i njemački biatlonac ** [[Janez Ožbolt]], [[SFRJ|jugoslavenski]] i slovenski [[biatlon]]ac * [[23. august]] ** [[Kim Woon-ki]], [[Južna Koreja|južnokorejski]] [[biatlon]]ac ** [[River Phoenix]], američki glumac * [[25. august]] – [[Claudia Schiffer]], njemačka manekenka * [[31. august]] ** [[Debbie Gibson]], američka pjevačica i glumica ** [[Nikola Gruevski]], makedonski političar === Septembar === * [[1. septembar]] – [[Vanna|Ivana Vrdoljak – Vanna]], hrvatska pjevačica * [[7. septembar]] – [[Wiesław Ziemianin]], [[Poljska|poljski]] [[biatlon]]ac * [[8. septembar]] – [[Neko Case]], američka pjevačica i tekstopisac * [[10. septembar]] – [[Nathalie Beausire]], francuska [[biatlon]]ka === Oktobar === * [[2. oktobar]] – [[Admir Jamak]], [[SFRJ|jugoslavenski]] [[biatlon]]ac * [[8. oktobar]] ** [[Matt Damon]], američki glumac ** [[Alem Korkut]], bosanskohercegovački likovni umjetnik * [[9. oktobar]] – [[Jasna Koteska]], sjevernomakedonska spisateljica i filozof * [[24. oktobar]] – [[Mustafa Zvizdić]], bosanskohercegovački književnik * [[25. oktobar]] ** [[Damir Mršić]], bosanskohercegovački košarkaš ** [[János Panyik]], [[Mađarska|mađarski]] [[biatlon]]ac i [[Skijaško trčanje|skijaš-trkač]] === Novembar === * [[5. novembar]] – [[Lynn-Marie Cranage]], [[Australija|australijska]] [[biatlon]]ka * [[8. novembar]] – [[Zehnija Bulić]], bošnjački književnik * [[14. novembar]] – [[Samir Mujagić]], bosanskohercegovački [[pjevač]], [[tekstopisac]] i [[muzički producent]] * [[15. novembar]] ** [[Uschi Disl]], zapadnonjemačka i njemačka [[biatlon]]ka ** [[Patrick M'Boma]], [[kamerun]]ski [[nogomet]]aš * [[22. novembar]] – [[Véronique Claudel]], francuska [[biatlon]]ka === Decembar === * [[13. decembar]] – [[Gerlinde Kaltenbrunner]], austrijska alpinistica * [[15. decembar]] – [[Michael Shanks]], kanadski glumac * [[16. decembar]] – [[František Jež]], čehoslovački i češki skijaš-skakač * [[20. decembar]] ** [[Nicole de Boer]], kanadska glumica ** [[Jasna Fazlić]], jugoslavenska i američka stonoteniserka * [[27. decembar]] – [[Song Aiqin]], [[Kina|kineska]] [[biatlon]]ka i [[Nordijsko skijanje|nordijska skijašica]]-[[Skijaško trčanje|trkačica]] == Umrli == === Januar === * [[3. januar]] – [[Carl Ericson]], švedski glumac * [[15. januar]] ** [[Eric von Gegerfelt]], švedski glumac ** [[Nafija Sarajlić]], bosanskohercegovačka književnica * [[19. januar]] – [[Hamza Humo]], bosanskohercegovački književnik * [[27. januar]] – [[Erich Heckel]], njemački slikar i grafičar === Februar === * [[2. februar]] – [[Bertrand Russell]], engleski filozof, matematičar i društveni reformator * [[15. februar]] – [[Hugh Dowding]], britanski oficir * [[25. februar]] – [[Mark Rothko]], američki umjetnik === Mart === * [[11. mart]] – [[Erle Stanley Gardner]], američki pisac === April === * [[16. april]] – [[Richard Neutra]], američki arhitekt * [[18. april]] – [[Paul Renne (biatlonac)|Paul Renne]], [[SAD|američki]] [[biatlon]]ac === Maj === * [[12. maj]] – [[Nelly Sachs]], njemačka književnica, dobitnica Nobelove nagrade [[1966.]] * [[14. maj]] – [[Billie Burke]], američki glumac * [[16. maj]] – [[Uno Henning]], švedski glumac === Juni === * [[3. juni]] – [[Adrian Conan Doyle]], engleski književnik * [[8. juni]] – [[Abraham Maslow]], američki psiholog * [[11. juni]] – [[Aleksandar Kerenski]], ruski političar * [[15. juni]] – [[Robert Morrison MacIver]], škotski sociolog * [[21. juni]] – [[Sukarno]], indonezijski predsjednik === Juli === * [[4. juli]] – [[Barnett Newman]], američki umjetnik * [[13. juli]] ** [[Roger Edens]], američki kompozitor, filmski producent i glumac ** [[Arthur Miller]], američki pisac === August === === Septembar === * [[1. septembar]] – [[François Mauriac]], francuski književnik * [[8. septembar]] – [[Percy Spencer]], američki izumitelj mikrovalne peći * [[18. septembar]] – [[Jimi Hendrix]], američki rock-muzičar * [[25. septembar]] – [[Erich Maria Remarque]], njemački književnik * [[21. septembar]] – [[Adolf Wiklund (biatlonac)|Adolf Wiklund]], [[Švedska|švedski]] [[biatlon]]ac i prvi [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu * [[28. septembar]] – [[Gamal Abdel Naser]], egipatski političar === Oktobar === * [[4. oktobar]] – [[Janis Joplin]], američka pjevačica * [[19. oktobar]] – [[Unica Zürn]], njemačka književnica === Novembar === * [[3. novembar]] – [[Fleming Lynge]], danski pisac * [[9. novembar]] – [[Charles de Gaulle]], francuski general i državnik * [[25. novembar]] – [[Yukio Mishima]], japanski pisac === Decembar === == [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] == * [[Nobelova nagrada za fiziku|Fizika]] ** [[Hannes Alfvén]], [[Švedska]] ** [[Louis Néel]], [[Francuska]] * [[Nobelova nagrada za hemiju|Hemija]] ** [[Luis Leloir]], [[Argentina]] * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|Fiziologija ili medicina]] ** [[Bernard Katz]], [[UK]] ** [[Ulf von Euler]], [[Švedska]] ** [[Julius Axelrod]], [[SAD]] * [[Nobelova nagrada za književnost|Književnost]] ** [[Aleksandr Solženjicin]], [[SSSR]] * [[Nobelova nagrada za mir|Mir]] ** [[Norman Borlaug]], [[SAD]] * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|Ekonomija]] ** [[Paul A. Samuelson]], [[SAD]] == Reference == {{Refspisak}} {{Commonscat|1970}} {{Normativna kontrola}} aaoy2r3kadvmmc1hjhjh0rl68ywls25 Titanij 0 6993 3900205 3891737 2026-06-24T01:37:36Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900205 wikitext text/x-wiki {{Infokutija hemijski element | Hemijski element = Titanij | Simbol = Ti | Atomski broj = 22 | Serija = [[Prelazni metal]]i | Grupa = 4 | Perioda = 4 | Blok = d | Slika = [[Datoteka:Titan-crystal bar.JPG|180px]] | Boja serije = LightCoral | Izgled = srebrenasti metal | Zastupljenost = 0,41<ref name="Harry H. Binder"/> | Atomska masa = 47,867(1)<ref name="IUPAC"/> | Atomski radijus = 140 | Atomski radijus izračunat = 176 | Kovalentni radijus = 160 | Van der Waalsov radijus = - | Elektronska konfiguracija = &#x5B;[[Argon|Ar]]&#x5D; 3d<sup>2</sup> 4s<sup>2</sup> | Izlazna energija = 4,33 eV<ref name="LANL"/> | Elektroni u energetskom nivou = 2, 8, 10, 2 | Agregatno stanje = čvrsto | Mohsova skala tvrdoće = 6 | Struktura kristala = heksagonalna (do 882 °C) | Gustoća = 4500<ref name="lide90"/> | Gustoća_K = 298,15 | Magnetizam = paramagnetičan (<math>\chi _{m}</math> = 1,8 · 10<sup>−4</sup>)<ref name="lide90"/> | Energija ionizacije_1 = 658,8 | Energija ionizacije_2 = 1309,8 | Energija ionizacije_3 = 2652,5 | Energija ionizacije_4 = 4174,6 | Tačka topljenja_K = 1941 | Tačka topljenja_C = 1668 | Tačka ključanja_K = 3533<ref name="zhang"/> | Tačka ključanja_C = 3260 | Molarni volumen = 10,64 · 10<sup>−6</sup> | Toplota isparavanja = 457<ref name="zhang"/> | Toplota topljenja = 18,7 | Pritisak pare = 0,49 | Pritisak pare_K = 1933 | Brzina zvuka = 4140 | Brzina zvuka_K = 293,15 | Specifična toplota = 523<ref name="Harry H. Binder" /> | Specifična toplota_K = | Specifična električna provodljivost = 2,5 · 10<sup>6</sup> | Specifična električna provodljivost_K = | Toplotna provodljivost = 22 | Toplotna provodljivost_K = | Oksidacioni broj = +2, +3, '''+4''' | Oksidi = TiO<sub>2</sub> | Elektrodni potencijal = –0,86 [[Volt|V]] (TiO<sup>2+</sup> + 2H<sup>+</sup> + 4e<sup>-</sup><br />→ Ti + 2H<sub>2</sub>O) | Elektronegativnost = 1,54 | Oznaka upozorenja = '''Prah'''<br />{{Oznake upozorenja|F|Xi}} | Oznake upozorenja R = {{Oznake upozorenja R|17|36/37/38}} (prah) | Oznake upozorenja S = {{Oznake upozorenja S|26}} (prah) | Radioaktivan = Ne | Izotopi = {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Ti | Maseni broj = 44 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 49 [[godina|god]] | Tipraspada1ZM = [[Elektronski zahvat|ε]] | Tipraspada1ZE = 0,268 | Tipraspada1ZP = <sup>44</sup>Sc }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Ti | Maseni broj = 45 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 184,8 [[Minuta|min]] | Tipraspada1ZM = [[Elektronski zahvat|ε]] | Tipraspada1ZE = 2,062 | Tipraspada1ZP = <sup>45</sup>Sc }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 0 | Simbol = Ti | Maseni broj = 46 | Rasprostranjenost u prirodi = 8,0 }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 0 | Simbol = Ti | Maseni broj = 47 | Rasprostranjenost u prirodi = 7,3 }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 0 | Simbol = Ti | Maseni broj = 48 | Rasprostranjenost u prirodi = '''73,8''' }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 0 | Simbol = Ti | Maseni broj = 49 | Rasprostranjenost u prirodi = 5,5 }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 0 | Simbol = Ti | Maseni broj = 50 | Rasprostranjenost u prirodi = 5,4 }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Ti | Maseni broj = 51 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 5,76 [[Minuta|min]] | Tipraspada1ZM = [[beta-zraci|β<sup>–</sup>]] | Tipraspada1ZE = 2,471 | Tipraspada1ZP = <sup>51</sup>V }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = Ti | Maseni broj = 52 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 1,7 [[Minuta|min]] | Tipraspada1ZM = [[beta-zraci|β<sup>–</sup>]] | Tipraspada1ZE = 1,973 | Tipraspada1ZP = <sup>52</sup>V }} |}} '''Titanij''' je [[hemijski element]] sa simbolom '''Ti''' i [[atomski broj|atomskim brojem]] 22. To je sjajni [[prelazni metal]], srebrenaste boje, male gustoće, ali veoma velike čvrstoće. Dosta je otporan na [[korozija|koroziju]] u morskoj vodi, [[aqua regia|zlatotopki]] i [[hlor]]u. Titanij je otkrio [[William Gregor]] 1791. u [[Cornwall]]u, [[Kraljevina Velika Britanija|Velika Britanija]] a ime mu je dao [[Martin Heinrich Klaproth]] po [[titani]]ma iz [[Grčka mitologija|grčke mitologije]]. Pojavljuje se unutar brojnih [[mineral]]nih depozita, uglavnom kao [[rutil]] i [[ilmenit]], koji su široko rasprostranjeni u Zemljinoj kori i [[litosfera|litosferi]], a ima ga i u gotovo svim živim bićima, [[stijena]]ma, vodotocima, morima i zemljištu.<ref name="EBC"/> Dobija se iz svojih osnovnih mineralnih ruda pomoću [[Krollov proces|Krollovog]]<ref name="LANL"/> i [[Hunterov proces|Hunterovog procesa]]. Njegov najčešći spoj, [[titanij-dioksid]], jest fotokatalizator, a koristi se i za proizvodnju bijelih pigmenata.<ref name="HistoryAndUse"/> Drugi spojevi su [[titanij-tetrahlorid]] (TiCl<sub>4</sub>), koji je sastojak [[dimna zavjesa|dimnih zavjesa]] i katalizator, te [[titanij-trihlorid]] (TiCl<sub>3</sub>), koji se koristi u proizvodnji [[polipropilen]]a kao katalizator.<ref name="EBC"/> Titanij se može [[legura|legirati]], između ostalih, i sa [[željezo]]m, [[aluminij]]em, [[vanadij]]em i [[molibden]]om, dajući vrlo jake, ali lahke legure pogodne za [[avion]]ske i aeronautičke aplikacije (mlazne motore, rakete i svemirske letjelice), vojne i industrijske procese (hemikalije i petrohemikalije, pogoni za desalinizaciju, proizvodnju papira), kao i za brojne aplikacije u autoindustriji, prehrambenoj industriji, medicinskim protezama, ortopedskim implantatima, zubnim i endodontskim instrumentima, [[zub]]nim implantatima, [[sport]]skoj opremi, [[nakit]]u, [[Mobilni telefon|mobitelima]] i drugim.<ref name="EBC"/> Dvije najkorisnije osobine ovog metala jesu otpornost na koroziju i najbolji odnos između čvrstoće i gustoće od bilo kojeg drugog metalnog elementa.<ref name="donachie1988"/> U nelegiranom obliku, titanij je čvrst poput nekih vrsta [[čelik]]a, ali je mnogo manje gustoće.<ref name="Barksdale1968p738"/> Postoje dva [[Alotropske modifikacije|alotropska]] oblika<ref name="TICE6th"/> i pet prirodnih [[izotop]]a ovog elementa, od <sup>46</sup>Ti do <sup>50</sup>Ti, među kojim je <sup>48</sup>Ti najrasprostranjeniji (73,8%).<ref name="EnvChem"/> Iako imaju isti broj valentnih elektrona i nalaze se u istoj grupi periodnog sistema elemenata, titanij i [[cirkonij]] se znatno razlikuju po mnogim hemijskim i fizičkim osobinama. == Historija == [[Datoteka:Martin Heinrich Klaproth.jpg|thumb|180px|lijevo|[[Martin Heinrich Klaproth]] je dao ime titaniju prema Titanima iz [[grčka mitologija|grčke mitologije]]]] Titanij je [[Otkriće hemijskih elemenata|otkrio]] amaterski geolog i klerik [[William Gregor]] (u to vrijeme na mjestu vikara župe Creed) 1791. kao inkluziju u jednom [[mineral]]u iz [[Cornwall]]a ([[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britanija]]).<ref name="Emsley2001p452"/> Gregor je opazio prisustvo novog elementa u [[ilmenit]]u<ref name="HistoryAndUse"/> kad je našao crni pijesak u vodotoku u susjednoj župi Manaccan, pri čemu je [[magnet]] mogao privlačiti taj pijesak.<ref name="Emsley2001p452"/> Pri njegovoj analizi otkrio je prisustvo dva metalna oksida: [[željezo-oksid]]a (što je objašnjavalo privlačenje magneta), dok 45,25% bijelog metalnog oksida nije mogao identificirati.<ref name="Barksdale1968p732"/> Nakon što je shvatio da nepoznati oksid sadrži metal koji dotad nije bio otkriven, Gregor je izvještaj o otkriću poslao Kraljevskom geološkom društvo Cornwalla te njemačkom naučnom časopisu ''[[Crell's Annalen]]''.<ref name="Emsley2001p452"/> Približno u isto vrijeme [[Franz-Joseph Müller von Reichenstein]] je dobio sličnu supstancu, ali je nije mogao identificirati.<ref name="HistoryAndUse"/> Oksid su ponovno otkrili 1795, nezavisno jedan od drugog, pruski hemičar [[Martin Heinrich Klaproth]] u rutilu iz sela Boinka (njemački naziv nepoznatog toponima u Mađarskoj).<ref name="Emsley2001p452"/><ref name="Untersuchung"/> Klaproth je otkrio da on sadrži novi element kojem je dao ime po [[Titani]]ma iz grčke mitologije.<ref name="Emsley2001p451"/> Nakon što je čuo o Gregorovom ranijem otkriću, dobavio je uzorak manaccanita te potvrdio da i on sadrži metal titanij. Trenutno poznati procesi za izdvajanje titanija iz raznih njegovih ruda su pretežno skupi i zahtijevaju mnogo rada. Nije moguće reducirati rudu zagrijavajući je sa [[ugalj|ugljom]] (kao što se to radi sa željezom), jer se titanij spada sa [[ugljik]]om gradeći [[titanij-karbid]].<ref name="Emsley2001p452" /> Čisti metalni titanij (99,9% čistoće) prvi je dobio [[Matthew A. Hunter]] 1910. pri Politehničkom institutu Rensselaer tako što je zagrijavao TiCl<sub>4</sub> u prisustvu [[natrij]]a pri temperaturi od 700–800&nbsp;°C i visokom pritisku<ref name="Roza2008p9"/> tokom serijske proizvodnje poznate kao [[Hunterov proces]].<ref name="LANL"/> Metalni titanij se nije koristio izvan laboratorije sve do 1932. kada je [[William Justin Kroll]] pokazao da se titanij može proizvesti redukcijom [[titanij-tetrahlorid]]a (TiCl<sub>4</sub>) u prisustvu [[kalcij]]a.<ref name="Greenwood1997p955"/> Osam godina kasnije on je poboljšao taj proces tako što je koristio [[magnezij]] ili čak [[kalij]], pa je taj proces po njemu i dobio ime [[Krollov proces]].<ref name="Greenwood1997p955"/> Iako su nastavljena istraživanja o efikasnijim i jeftnijim procesima (kao što su [[FFC Cambridge]], [[Armstrongov proces]] i dr), Krollov proces se i danas koristi za komercijalnu proizvodnju ovog metala.<ref name="LANL"/><ref name="HistoryAndUse"/> [[Datoteka:Titanium metal.jpg|thumb|180px|lijevo|"Titanijska spužva" napravljena Krollovim procesom]] Titanij veoma velikog stepena čistoće dobijen je u malim količinama kada su [[Anton Eduard van Arkel]] i [[Jan Hendrik de Boer]] otkrili jodid odnosno proces kristalne poluge 1925. godine, tako što su reakcijom sa [[jod]]om dobili pare koje su se raspale prevođenjem preko vrelog filamenta, dajući čisti metalni titanij.<ref name="varkel"/> Tokom 1950-ih i 1960-ih [[Savez sovjetskih socijalističkih republika|Sovjetski savez]] je predvodio svijet u korištenju titanija u vojne svrhe, naročito za [[podmornica|podmornice]]<ref name="Roza2008p9"/> (klase podmornica "Alfa" i "Mike" – ''K-278 Komsomoljec'')<ref name="Eugene"/> kao dio sovjetskih [[hladni rat|hladnoratovskih]] vojnih programa.<ref name="ssteel"/> Počev od ranih 1950-ih, titanij se znatno počeo koristiti u vojnoj avioindustriji, u najvećoj mjeri za mlazne avione visokih performansi, na početku kod [[F-100 Super Sabre]], zatim i aviona poput [[Lockheed A-12]] te [[Lockheed SR-71|SR-71]]. Prepoznajući stratešku važnost titanija,<ref name="Advisory"/> [[Ministarstvo odbrane Sjedinjenih Američkih Država]] (DoD) podržalo je prvobitne napore njegove komercijalizacije. U doba [[Hladni rat|Hladnog rata]], američka vlada je titanij smatrala strateškim materijalom, te su ogromne zalihe titanijske "spužve" skladištene u Nacionalnom centru za skladištenje vojnog materijala, iz kojeg je veći dio zaliha izbačen tek 2000-ih.<ref name="Piling"/> Prema podacima iz 2006. godine, najveći svjetski proizvođač ruska kompanija VSMPO-Avisma imala je približno 29% udjela u svjetskoj proizvodnji ovog metala.<ref name="Aeroflot"/> U 2015. titanijska "spužva" se proizvodila u šest zemalja svijeta (poredano po količini): Kina, Japan, Rusija, Kazahstan, SAD, Ukrajina i Indija.<ref name="roskill"/><ref name="Kerala"/> Američka agencija za projekte naprednog istraživanja iz područja odbrane (DARPA) dala je 2006. poticaj konzorciju od dvije kompanije u visini 5,7 miliona [[američki dolar|US$]] u cilju razvitka novog proces dobijanja metalnog praha titanija. Pod visokim [[pritisak|pritiskom]] i temperaturom takav prah se može koristiti za dobijanje snažnih, ali vrlo lahkih predmeta, u rasponu od aeronautičkih komponenti, [[tenk]]ovskih oplata te sirovina za hemijsku industriju.<ref name="awards2"/> Naučnici s Američkog nacionalnog instituta za standarde i tehnologiju (NIST) i hemijske korporacije Afton objavili su 2008. rezultate istraživanja o dodavanju titanijevih spojeva u pogonska [[gorivo|goriva]], gdje ti spojevi grade slojeve otporne na habanje, reda veličine u nanometrima, na površinama osjetljivih dijelova motora, što implicira njihovu upotrebu kao pogodnu zamjenu za ranije spojeve, štetne po okolinu.<ref name="Guevremont"/> Titanij je također i jedan od kandidata kojim bi se mogli zamijeniti [[otrov]]ni spojevi [[fosfor]]a, koji se nalaze u većini pogonskih goriva i maziva. ==Osobine== ===Fizičke=== Kao [[metal (hemija)|metalni]] [[hemijski element|element]], titanij je općepoznat po svom visokom omjeru između čvrstoće i gustoće.<ref name="TICE6th"/> On je vrlo čvrst metal niske [[gustoća|gustoće]] i relativno je [[duktilnost|duktilan]] (naročito u okruženju bez [[kisik]]a),<ref name="EBC"/> sjajan i metalno-bijele boje.<ref name="Stwertka1998"/> Relativno visoka tačka topljenja titanija (viša od 1650&nbsp;°C) čini ga korisnim vatrostalnim metalom. On je paramagnetičan i ima prilično nisku električnu i toplotnu provodljivost.<ref name="EBC"/> Titanij trgovačke (99,2% čist) čistoće ima apsolutni [[zatezna čvrstoća|otpor izvlačenju]] od oko 434&nbsp;MPa, što je približno jednako uobičajenim niskolegiranim čeličnim legurama, ali je od njih daleko lakši. Titanij ima oko 60% veću gustoću od aluminija, ali je više nego dvostruku jači od njega<ref name="Barksdale1968p738"/> u usporedbi sa najčešće korištenom legurom aluminija 6061-T6. Određene legure titanija (npr. Beta C) dostižu zateznu čvrstoću od preko 1400&nbsp;MPa.<ref name="donachie1988"/> Međutim, on gubi čvrstoću ako se zagrijava iznad 430&nbsp;°C.<ref name="Barksdale1968p734">{{harvnb|Barksdale|1968|p=734}}</ref> Titanij nije čvrst kao neke vrste toplotno obrađenog [[čelik]]a, nije magnetičan i vrlo slab je provodnik toplote i [[električna struja|električne struje]]. Mašinska obrada titanija zahtijeva posebne mjere opreza, jer bi se materijal mogao oštetiti i izgrebati ako se ne koriste vrlo oštri alati i adekvatne mjere hlađenja. Kao i one napravljene od čelika, predmeti i strukture od titanija također imaju sličnu granicu zamora koja garantira dugovječnost u nekim aplikacijama.<ref name="Stwertka1998"/> Njegove legure imaju daleko manju krutost od mnogih drugih strukturnih materijala poput legura aluminija ili karbonskih vlakana. Metal je dimorfni [[alotropske modifikacije|alotrop]] sa heksagonalnom α formom koja se mijenja u prostornu-centriranu kubičnu (rešetkastu) β formu pri 882&nbsp;°C.<ref name="Barksdale1968p734"/> Specifični toplotni kapacitet α forme znatno se povećava kada se zagrijava do ove prelazne temperature ali iznad nje pada i ostaje približno konstantna za β formu bez obzira na temperaturu.<ref name="Barksdale1968p734"/> Poput [[cirkonij]]a i [[hafnij]]a, postoje i omega faze, koje su [[termodinamika|termodinamički]] stabilne pri visokim pritiscima ali su metastabilne pri normalnom pritisku. Ova faza je obično heksagonalna (''idealna'') ili trigonalna (''nepravilna'') a smatra se da se javlja zbog mehkog longitudinalnog akustičnog [[fonon]]a β faze uzrokujući propadanje (111) ravni atoma.<ref name="Vohra"/> === Hemijske === [[Datoteka:Titanium in water porbiax diagram.png|thumb|lijevo|[[Pourbaixov dijagram]] za titanij u čistoj vodi, perhlornoj kiselini ili natrij-hidroksidu<ref name="medusa"/>]] Poput [[aluminij]]a i [[magnezij]]a, metalni titanij i njegove legure se [[redoks reakcija|oksidiraju]] odmah nakon izlaganja kisiku iz [[zrak]]a. Titanij vrlo lahko reagira sa kisikom iz zraka pri 1200&nbsp;°C, dok pri 610&nbsp;°C sa čistim kisikom nastaje [[titanij-dioksid]].<ref name="TICE6th"/> Međutim, on vrlo sporo reagira s [[voda|vodom]] i zrakom na sobnoj temperaturi jer na njegovoj površini nastaje [[pasivizacija|pasivni]] sloj oksida koji ostatak titanija štiti od daljnje oksidacije.<ref name="EBC"/> Čim se taj zaštitni sloj formira, on je debeo tek 1 do 2&nbsp;nm, ali postaje sve deblji te nakon približno četiri godine iznosi oko 25&nbsp;nm.<ref name="Emsley2001p453"/> Atmosferska pasivizacija omogućava titaniju odličnu otpornost na koroziju, toliku da se može porediti s [[platina|platinom]]. U sposobnosti je izdržati napad razrijeđene [[sumporna kiselina|sumporne]] i [[hlorovodična kiselina|hlorovodične kiseline]], hloridnih rastvora i većine organskih kiselina.<ref name="LANL"/> Ipak, ovaj metal mogu korodirati koncentrirane kiseline.<ref name="Pitting"/> Kao što to indicira negativni redoks potencijal, titanij je [[termodinamika|termodinamički]] veoma reaktivan metal koji sagorijeva u atmosferi i pri nižim temperaturama od svoje tačke topljenja. Topljenje je moguće samo u inertnoj atmosferi ili u [[vakuum]]u. Pri 550&nbsp;°C, on se spaja sa [[hlor]]om.<ref name="LANL"/> Također reagira i sa drugim halogenim i apsorbira vodik.<ref name="HistoryAndUse"/> Titanij je jedan od malobrojnih elemenata koji sagorijevaju u čistom gasovitom [[dušik]]u, s njim reagira pri 800&nbsp;°C gradeći [[titanij-nitrid]], koji uzrokuje krhkost.<ref name="titaniumindustry"/> Zbog reaktivnosti sa kisikom, dušikom i nekim drugim gasovima, titanijski filamenti se koriste u sublimacijskim pumpama kao "hvatači" ovih gasova. Takve pumpe vrlo jeftino i efikasno omogućavaju postizanje izuzetno niskih pritisaka u sistemima sa ultravisokim vakuumom. ===Izotopi=== Prirodni titanij se sastoji iz pet stabilnih [[izotop]]a: <sup>46</sup>Ti, <sup>47</sup>Ti, <sup>48</sup>Ti, <sup>49</sup>Ti i <sup>50</sup>Ti, od kojih je <sup>48</sup>Ti najviše zastupljen (73,8%). Osim njih, otkriveno je 11 radioizotopa, među kojim je najstabilniji <sup>44</sup>Ti sa [[vrijeme poluraspada|vremenom poluraspada]] od 63 godine, zatim slijede izotopi <sup>45</sup>Ti sa 184,8 minuta do poluraspada, <sup>51</sup>Ti sa 5,76 minuta i <sup>52</sup>Ti sa 1,7 minuta. Svi ostali [[radioaktivnost|radioaktivni]] izotopi raspadaju se za kraće od 33 sekunde, a većina kraće od pola sekunde.<ref name="EnvChem"/> Izotopi titanija imaju raspon atomskih težina od 39,99 [[jedinica atomske mase|u]] (<sup>40</sup>Ti) do 57,966 u (<sup>58</sup>Ti). Primarni način raspada kod izotopa lakših od najrasprostranjenijeg stabilnog, <sup>48</sup>Ti, jeste [[elektronski zahvat]] dok je kod onih težih beta-raspad. Osnovni proizvod raspada kod izotopa lakših od <sup>48</sup>Ti su izotopi elementa 21 ([[skandij]]a) dok su osnovni proizvodi izotopa težih od <sup>48</sup>Ti izotopi elementa 23 ([[vanadij]]a).<ref name="EnvChem"/> Titanij postaje radioaktivan nakon bombardiranja sa deuteronima, uglavnom emitirajući [[pozitron]]e i tvrde gama zrake.<ref name="LANL"/> == Rasprostranjenost == {|class="wikitable" style="float:right; text-align:center; margin-left:0.5em" |+ Proizvodnja rutila i ilmenita u 2011. godini<ref name=USGS/> ! Država !! hiljada <br>tona !! % udjela<br>svjetske proizvodnje |- |{{ZID|Australija}}||1.300||19,4 |- |{{ZID|Južnoafrička Republika}}||1.160||17,3 |- |{{ZID|Kanada}}||700||10,4 |- |{{ZID|Indija}}||574||8,6 |- |{{ZID|Mozambik}}||516||7,7 |- |{{ZID|Kina}}||500||7,5 |- |{{ZID|Vijetnam}}||490||7,3 |- |{{ZID|Ukrajina}}||357||5,3 |- |'''svijet'''||'''6.700'''||'''100''' |} Titanij je deveti element po rasprostranjenosti u [[Zemlja (planeta)|Zemljinoj]] [[Zemljina kora|kori]] (oko 0,63% po masi)<ref name="Barksdale1968p732"/> te sedmi metal po rasprostranjenosti. Prisutan je u vidu oksida u većini [[vulkan]]skih [[stijena]], kao i sedimentima nastalih iz njih, zatim živim bićima i većini vodenih površina.<ref name="LANL"/><ref name="EBC"/> Među 801 vrstom vulkanskih stijena koje je analizirao Američki geološki zavod, 784 vrste sadržavaju titanij. Njegov udio u zemljištu iznosi približno 0,5% do 1,5%.<ref name="Barksdale1968p732"/> Vrlo široko je rasprostranjen i javlja se uglavnom u [[mineral]]ima [[anatas]]u, [[brukit]]u, [[ilmenit]]u, [[perovskit]]u, [[rutil]]u i [[titanit]]u.<ref name="Emsley2001p453"/> Među ovim mineralima, samo rutil i ilmenit imaju određeni ekonomski značaj, mada ih je dosta teško naći u visokim koncentracijama. U 2011. godini iskopano je oko 6 miliona tona rutila i 0,7 miliona tona ilmenita.<ref name=USGS/> Značajni depoziti ilmenita sa visokim udjelom titanija postoje u zapadnoj [[Australija|Australiji]], [[Kanada|Kanadi]], [[Kina|Kini]], [[Indija|Indiji]], [[Mozambik]]u, [[Novi Zeland|Novom Zelandu]], [[Norveška|Norveškoj]], [[Ukrajina|Ukrajini]] i [[Južnoafrička Republika|Južnoafričkoj Republici]].<ref name="Emsley2001p453"/> U 2011. proizvedeno je oko 186 hiljada titanija u obliku metalne "spužve", uglavnom u Kini (60.000 t), Japanu (56 hiljada tona), Rusiji (40.000 t), SAD (32 hiljade tona) i Kazahstanu (20,7 hiljada tona). Ukupne rezerve titanija se procjenjuju na oko 600 miliona tona.<ref name=USGS/> Koncentracija titanija u [[okean]]u je oko 4 pikomola po litru. Pri 100&nbsp;°C procjenuje se da je koncentracija titanija u vodi manja od 10<sup>−7</sup> M uz [[pH|pH vrijednost]] 7. Identitet iona titanija u vodenom rastvoru nije dovoljno poznat jer je on vrlo slabo rastvorljiv te za to ne postoje dovoljno osjetljive [[spektroskopija|spektroskopske]] metode, međutim poznato je da je njegovo [[oksidacijsko stanje]] +4 stabilno u prisustvu zraka. Ne postoje dokazi da titanij ima neku [[biologija|biološku]] ulogu, mada su poznati rijetki organizmi koji akumuliraju velike koncentracije titanija u sebi.<ref name="Bioinorganic"/> Titanij je otkriven i u [[meteorit]]ima a detektovan je i u [[Sunce|Sunčevom]] spektru kao i [[zvijezda]]ma M-klase<ref name="LANL"/> (najhladniji tip) gdje je temperatura površine oko 3200&nbsp;°C.<ref name="Emsley2001p451"/> Uzorci stijena donesenih sa [[Mjesec (satelit)|Mjeseca]] tokom misije [[Apollo 17]] imali su u sebi oko 12,1% TiO<sub>2</sub>.<ref name="LANL"/> Također ga ima i u ugljenoj prašini, biljkama pa i u ljudskom tijelu. Samorodni titanij (čisto metalni) je veoma rijedak,<ref name="Mindat"/> a tek 2010. je priznat kao zaseban mineral. == Dobijanje == {{Glavni|Krollov proces|FFC Cambridge proces}} [[Datoteka:TitaniumUSGOV.jpg|thumb|180px|desno|Titanij (mineralni koncentrat)]] [[Datoteka:Titanium products.jpg|thumb|180px|desno|Osnovni proizvodi od titanija: ploče, cijevi, prah i šipke]] Proizvodnja i prerada metalnog titanija odvija se u četiri osnovna koraka:<ref name="donachie1988"/> redukcija titanijske rude u "spužvu", poroznu formu metala; topljenje "spužve" odnosno nje i osnovne [[legura|legure]] koja gradi [[ingot]]; osnovna proizvodnja kada se ingot pretvara u osnovne proizvode valjaonice poput ploča, šipki, cijevi, poluga i slično, te sekundarna prerada kada se iz poluproizvoda dobijaju gotovi predmeti. Pošto se ne može lahko proizvesti [[redoks reakcija|redukcijom]] [[titanij-dioksid]]a,<ref name="Stwertka1998"/> metalni titanij se dobija redukcijom [[Titanij-tetrahlorid|TiCl<sub>4</sub>]] sa metalnim [[magnezij]]em u Krollovom procesu. Složenost ove ''serijske proizvodnje'' u Krollovom procesu opravdava se relativno visokom vrijednošću titanija na [[tržište|tržištu]],<ref name="Barksdale1968p733">{{harvnb|Barksdale|1968|p=733}}</ref> iako je Krollov proces donekle jeftiniji od Hunterovog procesa.<ref name="Roza2008p9"/> Da bi se dobio TiCl<sub>4</sub> neophodan za Krollov proces, dioksid se mora podvrgnuti karbotermičkoj redukciji u prisustvu [[hlor]]a. U tom procesu, gasoviti hlor se propušta iznad užarene smjese rutila ili ilmenita uz prisustvo [[ugljik]]a. Nakon temeljitog pročišćavanja putem frakcionalne destilacije, TiCl<sub>4</sub> se reducira pri 800&nbsp;°C pomoću istopljenog magnezija u atmosferi internog gasa [[argon]]a.<ref name="TICE6th"/> Dalje se metalni titanij čisti van Arkel-de Boerovim procesom, koji uključuje termalno raspadanje titanij-tetrajodida. U posljednje vrijeme razvijen je metod serijske proizvodnje zvani ''FFC Cambridge proces'',<ref name="Farthing"/> u kojem se koristi prah titanij-dioksida (rafinirani oblik rutila) kao sirovinska baza a dobija se metalni titanij u obliku spužve ili praha. Ovaj proces zahtijeva nekoliko koraka manje od Krollovog procesa i oduzima manje vremena.<ref name="Roza2008p23">{{harvnb|Roza|2008|p=23}}</ref> Ako se u procesu pomiješaju prahovi oksida, proizvod je [[legura]]. Uobičajene legure titanij dobijaju se redukcijom. Primjeri takvih legura su kuprotitanij (reducira se rutil uz dodatak [[bakar|bakra]]), ferougljični titanij (reducira se ilmenit sa [[koks]]om u električnoj peći) te manganotitanij (rutil sa [[mangan]]om ili njegovim oksidima).<ref name="TI_Encarta2005"/> :2 FeTiO<sub>3</sub> + 7 Cl<sub>2</sub> + 6 C → 2 TiCl<sub>4</sub> + 2 FeCl<sub>3</sub> + 6 CO (900 °C) :TiCl<sub>4</sub> + 2 Mg → 2 MgCl<sub>2</sub> + Ti (1100 °C) Dobijeno je oko 50 vrsta i [[legura]] titanija koje su još u upotrebi, mada je samo nekoliko desetaka lahko dostupno na tržištu.<ref name="donachie1988"/> Međunarodna organizacija za standardizaciju (ASTM International) priznaje 31 leguru i stepene čistoće titanija među kojima se stepeni od 1 do 4 smatraju komercijalno čistim metalom (nelegiranim). Ova četiri stepena čistog titanija se razlikuju po čvrstoći, otporu izvlačenju kao funkciji udjela [[kisik]]a, pri čemu je stepen 1 najduktilniji (najmanja vlačna čvrstoća uz udio kisika od 0,18%), dok je stepen 4 najmanje duktilan (najviša vlačna čvrstoća uz udio kisika od 0,4%).<ref name="Emsley2001p453"/> Ostali stepeni titanija su legure titanija, među kojima je svaka dizajnirana za određene osobine duktilnosti, čvrstoće, tvrdoće, električnog otpora, otpornosti na puzanje, specifične otpornosti na koroziju kao i kombinacije ovih osobina.<ref name="ASTMStandards"/> Pored specifikacija određenih ASTM standardom, legure titanija se proizvode i u skladu s američkim vojnim i svemirskim standardima (SAE-AMS, MIL-T), [[Spisak ISO standarda|ISO standardima]] te specifikacijama karakterističnim za pojedine zemlje, kao i onima koje krajnji korisnici naruče za potrebe svemirskih programa, vojnih, medicinskih i raznih industrijskih aplikacija.<ref name="donachie1988"/> Prah titanija se proizvodi u procesu masovne proizvodnje, poznatog kao [[Armstrongov proces]],<ref name="Roza2008p25">{{harvnb|Roza|2008|p=25}}</ref> sličnog Hunterovom procesu serijske proizvodnje. Toku gasa [[titanij-tetrahlorid]]a se dodaje tok istopljenog metalnog natrija, proizvodi (so natrij-hlorid i čestice titanija) se [[filtracija|filtriraju]] od viška natrija. Zatim se titanij odvaja od soli ispiranjem vodom. I natrij i [[hlor]] se mogu reciklirati u ovom procesu kako bi se preradilo više titanij-tetrahlorida.<ref name="ECI online"/> Svo [[zavarivanje]] titanija se mora vršiti u inertnoj atmosferi [[argon]]a ili [[helij]]a da bi se on zaštitio od kontaminacije atmosferskim gasovima (kisikom, [[dušik]]om i [[vodik]]om).<ref name="Barksdale1968p734"/> Ako dođe do kontaminacije dešava se niz pojava, poput [[krhkost]]i, čime se smanjuje integritet zavarenih površina i dovodi do mogućeg loma. Komercijalno čisti valjani proizvodi (limovi, ploče) se vrlo lahko proizvode, ali se pri njihovom dobijanju mora paziti da metal ima vrstu "pamćenja" te teži da se vrati u prvobitni oblik. Ovo je naročito uočljivo kod nekih vrlo čvrstih legura.<ref name="AWS"/><ref name="timet"/> Titanij se ne može [[lemljenje|lemiti]] prije nego što se obloži nekim metalom koji je lemljiv.<ref name="Solderability"/> Titanij se može mašinski obrađivati istim alatima koji se koriste za obradu [[nehrđajući čelik|nehrđajućeg čelika]].<ref name="Barksdale1968p734"/> == Upotreba == [[Datoteka:titansch.jpg|mini|250px|Lopatica kompresora načinjena od titanija]] [[Datoteka:Ti covered watches.jpg|mini|200px|Ručni sat sa titanijskom narukvicom i kućištem]] Legure titanija su veoma lahke i mehanički izdržljive, posebno na razvlačenje i zbog toga se koriste u [[avioindustrija|avioindustriji]], a također i za pravljenje [[bicikl]]a i drugih sportskih sprava. Legure titanija imaju mnogo bolje osobine od legura [[aluminij]]a, ali su od njih značno skuplje te su zbog toga manje zastupljene. U nehrđajućim čelicima, titanij onemogućava međukristalnu koroziju. Legure na bazi titanija su sa oko 45€ po kilogramu znatno skuplje od superlegura. Zbog toga se one koriste samo u aplikacijama koje zahtjevaju najveće performanse: ; Primjena u brodogradnji i aplikacijama koje sadrže hlor: * Dijelovi propelera broda, poput vratila * Dijelovi postrojenja za desalinizaciju morske vode * Dijelovi za isparavanje rastvora [[Kuhinjska so|soli]] * Anode za podmorske kablove za prenos visokih napona istosmjerne struje * Aparati u hloro-hemijskim postrojenjima ; Proizvodi u oblasti [[sport]]a i vanjskih aktivnosti: * Visokokvalitetni ramovi za [[bicikl]], u vidu legura s aluminijem i [[vanadij]]em * Noževi i pribor za jelo za ronioce i druge upotrebe u morskoj vodi * Klinovi za pričvršćivanje šatora (zbog visoke čvrstoće uz malehnu težinu) * U [[golf]]u za glave palica ; Upotreba u obliku spojeva: * Proizvodnja relativno mehkih vještačkih [[drago kamenje|dragih kamenja]] * Izrada aktivnog medija u titanij-safir [[laser]]u, za ultrakratke pulseve u intervalima oko [[Sekunda|femtosekunde]] * Kao titanij tetrahlorid za proizvodnju staklenih ogledala i vještačke [[Magla|magle]] * Izrada međumetalnih faza (Ni<sub>3</sub>Ti) u nekim [[nikl]]ovim legurama [[Datoteka:Sr71 1.jpg|mini|Avion [[Lockheed SR-71]] je najvećim dijelom napravljen od titanija]] ; U [[medicina|medicini]]: * Kao biomaterijal za [[implantat]]e u medicinskoj tehnici i zubotehnici (zubni implantati), zbog svoje odlične otpornosti na koroziju u odnosu na ostale metale. Nije zabilježena imunološka reakcija odbacivanja (''alergija na titanijski implantat''). Također dosta su niži troškovi pravljenja zubnih kruna i zubnih mostova u odnosu na legure [[Zlato|zlata]]. * U hirurškoj ortopediji, koristi se kod metalnih nožnih proteza i proteza [[kuk]]ova i [[koljeno|koljena]]. ; Elektronika: * Godine 2002. [[Nokia]] je pustila na tržište [[mobilni telefon]] Nokia 8910, a godinu kasnije i model 8910i, čija kućišta su bila napravljena od titanija. * U aprilu 2002., [[Apple Inc.]] je izbacio na tržište laptop „[[PowerBook G4 Titanium]]“, čiji je najveći dio [[kućište|kućišta]] bio napravljen od titanija. Laptop je imao ekran od 15,2 inča, bio je debljine jedan inč, a težak samo 2,4&nbsp;kg. == Spojevi == [[Datoteka:Titanium nitride coating.jpg|thumb|lijevo|50px|Svrdlo obloženo TiN ([[titanij-nitrid]]om)]] [[Oksidacijsko stanje]] +4 je dominantno u hemiji titanija,<ref name="Greenwood1997p958"/> mada su poznati i spojevi oksidacijskog stanja +3.<ref name="Greenwood1997p970"/> Obično titanij usvaja oktaedarsku koordinacijsku geometriju u svojim kompleksima, a tetraedarski TiCl<sub>4</sub> je značajan izuzetak. Zbog tog visokog oksidacijskog stanja, spojevi titanija(IV) pokazuju visoki stepen [[kovalentna veza|kovalentnog vezivanja]]. Za razliku od većine drugih prelaznih metala, jednostavni vodeni Ti(IV)-kompleksi su nepoznati. === Oksidi, sulfidi i alkoksidi === Najvažniji oksid je TiO<sub>2</sub>, koji postoji u tri važna polimorfna oblika: [[anatas]], [[brukit]] i [[rutil]]. Svi oni su bijele dijamagnetične supstance, mada neki mineralni uzorci mogu biti tamni (vidi [[rutil]]). Oni usvajaju polimerne strukture u kojima je atom titanija okružen sa drugih šest oksidnih liganada, povezanih na druge '''Ti''' centre. Pod pojmom "titanati" obično se smatraju spojevi titanija(IV), a njihov predstavnik je [[barij-titanat]] (BaTiO<sub>3</sub>). Sa strukturom [[perovskit]]a, ovaj materijal ima piezoelektrične osobine te se koristi kao pretvarač za pretvaranje [[zvuk]]a u elektricitet i obrnuto.<ref name="TICE6th"/> Mnogi minerali spadaju u titanate, npr. [[ilmenit]] (FeTiO<sub>3</sub>). Zvjezdasti [[safir]]i i [[rubin]]i pokazuju svoj [[Asterizam (mineralogija)|asterizam]] (odsjaj u obliku zvijezde) zbog prisustva nečistoća [[titanij-dioksid]]a u njima.<ref name="Emsley2001p453"/> Poznati su raznovrsni reducirani oksidi titanija. Ti<sub>3</sub>O<sub>5</sub>, opisan kao vrsta Ti(IV)-Ti(III) spoja, jeste ružičasti poluprovodnik dobijen redukcijom TiO<sub>2</sub> sa vodikom pri visokim temperaturama,<ref name="Liu"/> a našao je industrijsku primjenu u slučajevima kada je potrebno da površina bude prekrivena parama titanij-dioksida. Ovaj spoj isparava u vidu čistog TiO, dok, za razliku od njega, TiO<sub>2</sub> isparava u vidu mješavine oksida te se taloži u sloju koji ima varijabilan [[indeks prelamanja]].<ref name="Bonardi"/> Također je proučavan i spoj [[Titanij(III)-oksid|Ti<sub>2</sub>O<sub>3</sub>]], sa strukturom [[korund]]a te [[Titanij(II)-oksid|TiO]] sa strukturom kamene soli, mada je ona često nestehiometrijska.<ref name="Greenwood1997p962"/> Alkoksidi titanija(IV), dobijeni reakcijom TiCl<sub>4</sub> sa [[alkohol]]ima, su bezbojne supstance koje prelaze u diokside njihovom reakcijom sa [[voda|vodom]]. Oni su industrijski korisni za procese gdje se treba nanijeti sloj čvrstog TiO<sub>2</sub> putem sol-gel procesa. [[Titanij-izopropoksid]] se koristi u sintezama hiralnih organskih spojeva pomoću [[Sharplessova epoksidacija|asimetrične katalitičke epoksidacije]]. Titanij gradi brojne vrste sulfida, međutim jedino za [[titanij-disulfid|TiS<sub>2</sub>]] postoji određeni naučni i ekonomski interes. On usvaja slojevitu strukturu a koristi se kao [[katoda]] u razvoju [[litij]]skih baterija. Pošto je [[ion]] Ti(IV) ''tvrdi kation'', sulfidi titanija su nestabilni i obično hidroliziraju do oksida uz otpuštanje vodik-sulfida. === Nitridi i karbidi === [[Datoteka:TiCl3.jpg|thumb|lijevo|100px|Titanijevi(III) spojevi su karakteristično ljubičasti, kao što to pokazuje ovaj vodeni rastvor [[titanij-trihlorid]]a.]] [[Titanij-nitrid]] (TiN) ima ekvivalent tvrdoće uporediv sa [[safir]]om i [[karborund]]om (9,0 na [[Mohsova skala tvrdoće|Mohsovoj skali]]),<ref name="schubert"/> te se često koristi za oblaganje alata za rezanje ili bušenje, poput svrdla.<ref name="Drill"/> Zbog zlatnog odsjaja koristi se i u dekorativne svrhe, a kao izolatorski metal u proizvodnji poluprovodnika.<ref name="Baliga"/> [[Titanij-karbid]], koji je također izuzetno tvrd, našao je primjenu u proizvodnji alata za sječenje i za oblaganje.<ref name="Starck"/> === Halidi === [[Titanij-tetrahlorid]] (titanij(IV)-hlorid, TiCl<sub>4</sub><ref name="seongs"/>) je bezbojna isparljiva tekućina (iako su trgovački uzorci žućkasti), koja u prisustvu kisika iz zraka [[hidroliza|hidrolizira]] uz spektakularno otpuštanje bijelog dima. Pomoću [[Krollov proces|Krollovog procesa]] TiCl<sub>4</sub> se dobija tokom konverzije titanijevih ruda do titanij-dioksida koji se naprimjer koristi kao bijeli pigment.<ref name="Richard"/> On se također vrlo široko koristi u [[organska hemija|organskoj hemiji]] kao Lewisova kiselina, naprimjer u procesu Mukaiyamine aldol kondenzacije.<ref name="Paquette"/> U van Arkelovom procesu, [[titanij-tetrajodid]] (TiI<sub>4</sub>) se generiše pri proizvodnji titanijevog metala izrazito visoke čistoće. Titanij(III) i titanij(II) također grade stabilne hloride. Značajan primjer je [[titanij(III)-hlorid]] (TiCl<sub>3</sub>), koji se koristi kao katalizator u proizvodnji [[poliolefin]]a (vidi Ziegle-Nattin katalizator) te kao redukciono sredstvo u organskoj hemiji. === Organometalni kompleksi === Zbog svoje važne uloge kao [[polierizacija|polimerizacijski]] katalizatori, spojevi titanija sa Ti-C vezama su vrlo detaljno proučavani. Među najčešćim organotitanijskim kompleksima je [[titanocen-dihlorid]] ((C<sub>5</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>TiCl<sub>2</sub>). Slični spojevi su i Tebbeov i Petasisov reagens. Titanij gradi i karbonilne komplekse kao što je naprimjer [[titanocen-dikarbonil]] (C<sub>5</sub>H<sub>5</sub>)<sub>2</sub>Ti(CO)<sub>2</sub>.<ref name="Hartwig"/> == Biološki značaj == Neke vrste gljivica poput ''[[Marasmius oreades]]'' i ''[[Hypholoma capnoides]]'' mogu biološki konvertirati titanij u zemljištima gdje se on nalazi kao zagađivač.<ref name="wseas"/> Titanij nije otrovan čak i u većim količinama, te ne igra nikakvu biološku ulogu unutar čovjekovog organizma.<ref name="Emsley2001p451"/> Procjenjuje se da čovjek svaki dan prosječno unese u organizam oko 0,7&nbsp;mg titanija, od čega većina prođe kroz tijelo bez apsorbovanja u tkiva.<ref name="Emsley2001p451"/> Međutim, ponekad se može bioakumulirati u tkiva koja sadrže [[silicij-dioksid]]. Jedna studija<ref name="Carlmark"/> navodi da postoji moguća povezanost između titanija i sindroma "žutih noktiju". Nepoznati mehanizam u biljkama može iskorištavati titanij za simuliranje proizovdnje [[Ugljikohidrati|ugljikohidrata]] i potpomoći njen rast. Ovo može objasniti zašto većina biljaka sadrže oko 1 ppm titanija, dok neke od njih koje se koriste u ishrani imaju do 2 ppm. [[Kopriva]] i [[preslica]] mogu sadržavati i do 80 [[ppm]] titanija.<ref name="Emsley2001p451"/> U vidu praha ili u obliku metalnih opiljaka, titanij može predstavljati značajnu opasnost od [[požar]]a, a pri zagrijavanju u prisustvu zraka, i opasnost od eksplozije.<ref name="Sprague"/> Voda i [[ugljik-dioksid]] nisu pogodni za gašenje vatre uzrokovane titanijom, nego se moraju koristiti suha praškasta sredstva D klase.<ref name="HistoryAndUse"/> == Reference == {{refspisak|3|refs= <ref name="Untersuchung">Martin Heinrich Klaproth, [https://books.google.com/books?id=5zFGAAAAYAAJ&pg=PA233#v=onepage&q&f=false "Chemische Untersuchung des sogenannten hungarischen rothen Schörls"] (Hemijska ispitivanja takozvanog mađarskog crvenog turmalina [rutila]) u: ''Beiträge zur chemischen Kenntniss der Mineralkörper'' (Prilozi hemijskom znanju mineralnih tvari), vol. 1, (Berlin): Heinrich August Rottmann, 1795), 233-244.</ref> <ref name="Roza2008p9">{{harvnb|Roza|2008|p=9}}</ref> <ref name="varkel">{{cite journal |author=Anton Eduard van Arkel; de Boer, J. H. |title=Preparation of pure titanium, zirconium, hafnium, and thorium metal |journal=Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie |year=1925 |volume=148 |pages=345–50 |doi=10.1002/zaac.19251480133}}</ref> <ref name="Eugene">{{cite web |url=http://warfare.be/db/catid/273/linkid/1756/title/submarines:-general-information/ |title=Submarines: general information |author=Eugene Yanko; Omsk VTTV Arms Exhibition and Military Parade JSC |year=2006 |access-date=10. 8. 2013 |archive-date=10. 8. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810073158/http://warfare.be/db/catid/273/linkid/1756/title/submarines:-general-information/ |url-status=bot: unknown }}</ref> <ref name="ssteel">{{cite news |author=Stainless Steel World |title=VSMPO Stronger Than Ever |pages=16–19 |publisher=KCI Publishing B.V. |datum=1. 8. 2001 |url=http://www.stainless-steel-world.net/pdf/ssw0107.pdf?issueID=30 |access-date=30. 8. 2016 |archive-date=5. 10. 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061005041506/http://www.stainless-steel-world.net/pdf/ssw0107.pdf?issueID=30 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Advisory">{{cite book |title=Titanium: Past, Present, and Future |publisher=national Academy Press |page=R9 |author=National Materials Advisory Board, Commission on Engineering and Technical Systems (CETS), National Research Council |id=NMAB-392 |location=Washington, D.C. |url=http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=1712&page=R1 |year=1983}}</ref> <ref name="Piling">{{cite book |title=Strategic and Critical Materials Report to the Congress. Operations under the Strategic and Critical Materials Stock Piling Act during the Period October 2007 through September 2008 |publisher=Ministarstvo odbrane SAD |page=3304 |author=Defense National Stockpile Center |url=https://www.dnsc.dla.mil/Uploads/Materials/esolomon_5-21-2009_13-29-4_2008OpsReport.pdf |format=PDF |year=2008 |access-date=18. 9. 2016 |archive-date=11. 2. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211093359/https://www.dnsc.dla.mil/Uploads/Materials/esolomon_5-21-2009_13-29-4_2008OpsReport.pdf |url-status=bot: unknown }}</ref> <ref name="Aeroflot">{{cite news|datum=15. 2. 2006 |title=Boeing's Plan to Land Aeroflot |author=Bush Jason |work=BusinessWeek |url=http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060215_694672.htm?campaign_id=search |access-date=29. 12. 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409221829/http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060215_694672.htm?campaign_id=search |archive-date=9. 4. 2009}}</ref> <ref name="roskill">[http://www.prnewswire.com/news-releases/roskill-information-services-global-supply-of-titanium-is-forecast-to-increase-105243193.html "Roskill Information Services: Global Supply of Titanium is Forecast to Increase"], Titanium Metal: Market Outlook to 2015 (5. izd. 2010).</ref> <ref name="Kerala">{{Cite web|title = ISRO's titanium sponge plant in Kerala fully commissioned|url = http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-08-10/news/65415517_1_kmml-isro-indian-space-research-organisation|website = timesofindia-economictimes|access-date = 8. 11. 2015|archive-date = 18. 8. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150818232952/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-08-10/news/65415517_1_kmml-isro-indian-space-research-organisation|url-status = dead}}</ref> <ref name="awards2">{{cite press release |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/us-defense-agency-awards-57-million-to-dupont-and-mer-corporation-for-new-titanium-metal-powder-process-56045122.html |title=U.S. Defense Agency Awards $5.7 Million to DuPont and MER Corporation for New Titanium Metal Powder Process |author=DuPont |datum=12. 12. 2006 |access-date=1. 8. 2009 |access-date=18. 9. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000035/http://www.prnewswire.com/news-releases/us-defense-agency-awards-57-million-to-dupont-and-mer-corporation-for-new-titanium-metal-powder-process-56045122.html |archive-date=4. 3. 2016 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Guevremont">{{cite journal|author=Guevremont Jeffrey M; Gregory H. Guinther, Dewey Szemenyei ''et al.''|title=Enhancement of Engine Oil Wear and Friction Control Performance through Titanium Additive Chemistry|journal=Tribology Transactions |datum=14. 6. 2008|volume=51|issue=3|pages=324-331 |doi=10.1080/10402000701772595}}</ref> <ref name="Farthing">{{cite journal|autor=Chen George Zheng; Fray, Derek J.; Farthing, Tom W. |title=Direct electrochemical reduction of titanium dioxide to titanium in molten calcium chloride|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2000-09-21_407_6802/page/360 |journal=Nature |year=2000 |volume=407|issue=6802|pmid=11014188|pages=361–364|doi=10.1038/35030069|bibcode = 2000Natur.407..361C }}</ref> <ref name="TI_Encarta2005">{{cite encyclopedia|title=Titanium|encyclopedia=Microsoft Encarta|year=2005|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569280/Titanium.html|access-date=29. 12. 2006|archive-url = https://web.archive.org/web/20061027112633/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569280/Titanium.html |archive-date = 27. 10. 2006}}</ref> <ref name="ASTMStandards">{{cite book|title=Annual Book of ASTM Standards (Volume 02.04: Non-ferrous Metals)|year=2006|author=ASTM International|publisher=ASTM International|location=West Conshohocken, SAD|pages=2|isbn=0-8031-4086-X}} {{cite book|title=Annual Book of ASTM Standards (Volume 13.01: Medical Devices; Emergency Medical Services)|year=1998|author=ASTM International|publisher=ASTM International|location=West Conshohocken, SAD|pages=2-13|isbn=0-8031-2452-X}}</ref> <ref name="ECI online">{{cite web|title=Titanium|url=http://www.essentialchemicalindustry.org/metals/titanium.html|website=The Essential Chemical Industry online|publisher=CIEC Promoting Science at the University of York|location=York, UK|datum=15. 1. 2015|access-date=18. 9. 2016|archive-date=11. 10. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011040746/https://www.essentialchemicalindustry.org/metals/titanium.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="AWS">{{cite book|title=AWS G2.4/G2.4M:2007 Guide for the Fusion Welding of Titanium and Titanium Alloys|year=2006|publisher=American Welding Society|location=Miami|url=http://pdfcast.org/pdf/titanium-design-and-fabrication-handbook-for-industrial-applications|access-date=18. 9. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306104447/http://pdfsr.com/pdf/titanium-design-and-fabrication-handbook-for-industrial-applications|archive-date=6. 3. 2016}}</ref> <ref name="timet">{{cite book|title=Titanium design and fabrication handbook for industrial applications|year=1997|author=Titanium Metals Corporation|publisher=Titanium Metals Corporation|location=Dallas|url=http://www.timet.com/design%26fabframe.html|access-date=30. 7. 2022|archive-date=9. 2. 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209014255/http://www.timet.com/design%26fabframe.html|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref name="Solderability">{{cite web|title=Solderability|url=http://www.efunda.com/materials/solders/solderability.cfm|access-date=16. 6. 2011}}</ref> <ref name="Bonardi">{{Cite journal|arxiv=1406.0622|author=Bonardi Antonio; Pühlhofer Gerd; Hermanutz Stephan; Santangelo Andrea |title=A new solution for mirror coating in $γ$-ray Cherenkov Astronomy|journal=Experimental Astronomy|volume=38|pages=1|year=2014|doi=10.1007/s10686-014-9398-x|bibcode=2014ExA....38....1B}}</ref> <ref name="schubert">{{cite web|url=http://www.rpi.edu/~schubert/Educational-resources/Materials-Hardness.pdf|title=The hardness scale introduced by Friederich Mohs|author=Schubert, E.F.|access-date=18. 9. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731160534/http://homepages.rpi.edu/~schubert/Educational-resources/Materials-Hardness.pdf|archive-date=31. 7. 2013}}</ref> <ref name="Drill">{{cite journal|author=Truini Joseph|title=Drill Bits|journal=Popular Mechanics|publisher=Hearst Magazines|volume=165|datum=1. 5. 1988|issue=5|page=91|issn=0032-4558|url=https://books.google.com/?id=Z-QDAAAAMBAJ&printsec=frontcover}}</ref> <ref name="Baliga">{{cite book|author=Baliga B. Jayant|title=Silicon carbide power devices|publisher=World Scientific|year=2005|page=91|isbn=981-256-605-8|url=https://books.google.com/?id=LNLVwAzhN7EC&printsec=frontcover}}</ref> <ref name="Starck">{{cite web|url=http://www.hcstarck.com/titanium_carbide_tic|title=Titanium carbide product information|publisher=H. C. Starck|access-date=18. 9. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170922194330/https://www.hcstarck.com/titanium_carbide_tic|archive-date=22. 9. 2017}}</ref> <ref name="seongs">{{cite book|url=https://books.google.com/?id=tIPFfYW304IC&pg=PA10|page=10|title=Titanium: industrial base, price trends, and technology initiatives|publisher=Rand Corporation|year=2009|isbn=0-8330-4575-X|author=Seong, S.; Younossi, O.; Goldsmith, B. W.}}</ref> <ref name="Richard">{{cite book|author=Johnson Richard W.|title=The Handbook of Fluid Dynamics |publisher=Springer |year=1998 |pages=38–21 |isbn=3-540-64612-4 |url=https://books.google.com/?id=JBTlucgGdegC}}</ref> <ref name="Paquette">{{cite book|author=Coates Robert M.; Paquette, Leo A. |title=Handbook of Reagents for Organic Synthesis |publisher=John Wiley and Sons |year=2000 |page=93|isbn=0-470-85625-4|url=https://books.google.com/?id=xxYjJgupBSMC}}</ref> <ref name="Hartwig">{{Cite book|author=Hartwig, J. F.|year=2010|title=Organotransition Metal Chemistry, from Bonding to Catalysis|url=https://archive.org/details/organotransition0000hart|publisher=University Science Books|location=New York|isbn=189138953X}}</ref> <ref name="wseas">{{cite journal|url=http://www.wseas.us/e-library/conferences/2010/Corfu/EDUCATION/EDUCATION-04.pdf|title=The Mycoremediation of Metals Polluted Soils Using Wild Growing Species of Mushrooms|journal=Engineering Education|author=Elekes, Carmen Cristina; Busuioc, Gabriela|date=|access-date=7. 6. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231241/http://www.wseas.us/e-library/conferences/2010/Corfu/EDUCATION/EDUCATION-04.pdf|archive-date=3. 3. 2016}}</ref> <ref name="Carlmark">{{cite journal|author=Berglund Fredrik; Carlmark, Bjorn |title=Titanium, Sinusitis, and the Yellow Nail Syndrome|journal=Biological Trace Element Research|datum=1. 10. 2011|pmc=3176400|volume=143|issue=1|pages=1–7|doi=10.1007/s12011-010-8828-5|pmid=20809268}}</ref> <ref name="Sprague">{{cite book |author=Cotell Catherine Mary; Sprague, J. A.; Smidt, F. A. |title=ASM Handbook: Surface Engineering |publisher=ASM International |year=1994 |edition=10. |page=836 |isbn=0-87170-384-X |url=https://books.google.com/?id=RGtsPjqUwy0C}}</ref> <ref name="Liu">{{cite journal|author=Liu Gang; Huang Wan-Xia; Yi Yong|title=Preparation and Optical Storage Properties of λTi<sub>3</sub>O<sub>5</sub> Powder|journal=Journal of Inorganic Materials|datum=26. 6. 2013|volume=28|issue=4|pages=425–430|doi=10.3724/SP.J.1077.2013.12309|language=zh}}</ref> <ref name="Greenwood1997p970">{{harvnb|Greenwood|1997|p=970}}</ref> <ref name="Greenwood1997p962">{{harvnb|Greenwood|1997|p=962}}</ref> <ref name="Greenwood1997p955">{{harvnb|Greenwood|1997|p=955}}</ref> <ref name="Greenwood1997p958">{{harvnb|Greenwood|1997|p=958}}</ref> <ref name="Emsley2001p451">{{harvnb|Emsley|2001|p=451}}</ref> <ref name="Mindat">[http://www.mindat.org/min-7339.html Titanium], u Mindat bazi podataka, pristupljeno 25. 6. 2016.</ref> <ref name="Emsley2001p452">{{harvnb|Emsley|2001|p=452}}</ref> <ref name="Barksdale1968p732">{{harvnb|Barksdale|1968|p=732}}</ref> <ref name=USGS>{{cite web|url=http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/titanium/|title=USGS Minerals Information: Titanium|author=Geološki zavod SAD|access-date=24. 6. 2016|archive-date=27. 2. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227092236/https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/titanium/|url-status=dead}}</ref><ref name="Bioinorganic">{{Cite journal | doi = 10.1021/cr1002886| title = Bioinorganic Chemistry of Titanium| url = https://archive.org/details/sim_chemical-reviews_2012-03_112_3/page/1863| journal = Chemical Reviews| volume = 112| issue = 3| pages = 1863| year = 2012|author = Buettner K. M.; Valentine A. M.}}</ref> <ref name="Pitting">{{cite journal|title=Pitting Corrosion of Titanium|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-electrochemical-society_1994-03_141_3/page/636|journal=J. Electrochem. Soc.|volume=141|issue=3|pages=636–642|year=1994|author=Casillas, N.; Charlebois, S.; Smyrl, W. H.; White, H. S.|doi=10.1149/1.2054783}}</ref> <ref name="titaniumindustry">{{cite book|title=Industrial Applications of itanium and Zirconium|url = https://books.google.com/books?id=0Adr4zleybgC&pg=PA112|page = 112|author = A. L. Forrest |chapter = Effects of Metal Chemistry on Behavior of Titanium in Industrial Applications|year=1981}}</ref> <ref name="medusa">Puigdomenech, Ignasi (2004) [https://web.archive.org/web/20130605034847/http://www.kth.se/che/medusa ''Hydra/Medusa Chemical Equilibrium Database and Plotting Software''], KTH Royal Institute of Technology.</ref> <ref name="Emsley2001p453">{{harvnb|Emsley|2001|p=453}}</ref> <ref name="Barksdale1968p734">{{harvnb|Barksdale|1968|p=734}}</ref> <ref name="Vohra">{{cite journal|author=Sikka S. K.; Vohra, Y. K.; Chidambaram, R. |title=Omega phase in materials|journal=Progress in Materials Science|year=1982|volume=27|pages=245–310|doi=10.1016/0079-6425(82)90002-0|issue=3–4}}</ref> <ref name="EnvChem">{{cite web|url=http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/Ti-pg2.html#Nuclides|title=Periodic Table of Elements: Ti – Titanium|access-date=18. 6. 2016|author=Barbalace, Kenneth L.|year=2006}}</ref> <ref name="Stwertka1998">{{cite book|title=Guide to the Elements|url=https://archive.org/details/guidetoelements00stwe|edition=rev.|author=Albert Stwertka|publisher=Oxford University Press|year=1998|chapter=Titanium|pages= [https://archive.org/details/guidetoelements00stwe/page/81 81]–82|isbn=0-19-508083-1}}</ref> <ref name="Barksdale1968p738">{{harvnb|Barksdale|1968|p=738}}</ref> <ref name="TICE6th">{{cite encyclopedia|title=Titanium|encyclopedia=Columbia Encyclopedia|edition=6.|year=2000–2006|publisher=Columbia University Press|url=https://archive.org/details/columbiaencyclop00laga|location=New York|isbn=0-7876-5015-3}}</ref> <ref name="EBC">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|title=Titanium|year=2006|url=http://www.britannica.com/eb/article-9072643/titanium|access-date=13. 6. 2016}}</ref> <ref name="donachie1988">{{cite book|title=TITANIUM: A Technical Guide|year=1988|author=Donachie, Matthew J., Jr.|publisher=ASM International|location=Metals Park, OH|page=11-16, i dodatak J|isbn=0-87170-309-2}}</ref> <ref name="LANL">{{Cite book|author=Lide, D. R. (ur)|year=2005|title=CRC Handbook of Chemistry and Physics|url=https://archive.org/details/crchandbookofche0000unse_86ed|edition=86|location=Boca Raton (FL)|publisher=CRC Press|isbn=0-8493-0486-5}}</ref> <ref name="HistoryAndUse">{{cite book|author=Krebs Robert E.|title=The History and Use of Our Earth's Chemical Elements: A Reference Guide|url=https://archive.org/details/historyuseofoure0000kreb|edition=2|publisher=Greenwood Press|location=Westport, CT|isbn=0-313-33438-2|year=2006}}</ref> <ref name="Harry H. Binder">{{Cite book|author=Harry H. Binder|title=Lexikon der chemischen Elemente|publisher=S. Hirzel Verlag|location=Stuttgart|year=1999|isbn=3-7776-0736-3}}</ref> <ref name="IUPAC">[http://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013.]</ref> <ref name="lide90">{{Cite book|author=David R. Lide (ur.)|title=CRC Handbook of Chemistry and Physics|edition=90|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, Florida|year=2009|chapter=sekcija 14, ''Geophysics, Astronomy, and Acoustics; Abundance of Elements in the Earth's Crust and in the Sea|pages=14-18|isbn=9781420090840}}</ref> <ref name="zhang">Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: ''Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks''. u: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, str. 328–337, {{doi|10.1021/je1011086}}</ref> }} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite book|author=Greenwood N. N.; Earnshaw, A. |title=Chemistry of the Elements|edition=2.|publisher=Butterworth-Heinemann|location=Oxford|year=1997|isbn=0-7506-3365-4|ref=CITEREFGreenwood1997}} * {{cite book|title=The Encyclopedia of the Chemical Elements|url=https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp|publisher=Reinhold Book Corporation|location=New York|year=1968|editor=Clifford A. Hampel|author=Barksdale Jelks|chapter=Titanium|pages= [https://archive.org/details/encyclopediaofch00hamp/page/732 732]–738|ref=CITEREFBarksdale1968|lccn=68029938}} * {{cite book|title=Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements|url=https://archive.org/details/naturesbuildingb0000emsl|author=Emsley John|publisher=Oxford University Press|year=2001|location=Oxford, England, UK|isbn=0-19-850340-7|chapter=Titanium |ref=CITEREFEmsley2001}} * {{cite book|author=Roza|first1=Greg|title=Titanium|url=https://archive.org/details/titanium0000roza|year=2008|publisher=The Rosen Publishing Group|location=New York, NY|isbn=978-1-4042-1412-5|edition=1|ref=CITEREFRoza2008}} * William Gregor (1791) "Beobachtungen und Versuche über den Menakanit, einen in Cornwall gefundenen magnetischen Sand" (Posmatranja i pokusi u vezi menakita (tj. ilmenita) pronađenog u magnetičnom pijesku iz Cornwalla), ''Chemische Annalen'' ... , '''1''', [https://books.google.com/books?id=ZFAyAQAAMAAJ&pg=PA40#v=onepage&q&f=false str. 40-54], [https://books.google.com/books?id=ZFAyAQAAMAAJ&pg=PA103#v=onepage&q&f=false 103-119.] * William Gregor (1791) "Sur le menakanite, espèce de sable attirable par l'aimant, trouvé dans la province de Cornouilles" (O mekanitu, vrsti magnetičnog pijeska, pronađenog u okrugu Cornwall), ''Observations et Mémoires sur la Physique'', '''39''' : [https://archive.org/stream/journaldephysiq23unkngoog#page/n77/mode/1up 72-78], [https://archive.org/stream/journaldephysiq23unkngoog#page/n159/mode/1up 152-160.] {{refend}} == Vanjski linkovi == {{Commons|Titanium}} * [http://daten.didaktikchemie.uni-bayreuth.de/umat/titan/titan.htm Titanij – proizvodnja i upotreba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213032023/http://daten.didaktikchemie.uni-bayreuth.de/umat/titan/titan.htm |date=13. 2. 2021 }} Univerzitet Bayreuth (19. februar 2010) * [http://www.chemie-master.de/pse/pse.php?modul=Ti Periodni sistem za školsku upotrebu] * [http://www.pniok.de/ti.htm Kristalni titanij] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111218211952/http://www.pniok.de/ti.htm |date=18. 12. 2011}} {{PSE}} {{Normativna kontrola}} {{Istaknuti članak}} [[Kategorija:Titanij| ]] [[Kategorija:Hemijski elementi]] [[Kategorija:Prijelazni metali]] [[Kategorija:Minerali samorodnih elemenata]] [[Kategorija:Aeronautički materijali]] [[Kategorija:Biomaterijali]] [[Kategorija:Pirotehnička goriva]] hs935cep2wcpk0y5hvpru84cmnxjrpo 1971. 0 7613 3900273 3899157 2026-06-24T08:47:28Z AnToni 2325 /* Mart */ 3900273 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{Godina u drugim kalendarima}} '''1971. ([[Rimski brojevi|MCMLXXI]])''' je uobičajena godina koja počinje u petak po [[Gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]], 1971. godina nove ere i ''Anno Domini'' (AD), 971. godina 2. milenija, 71. godina 20. stoljeća i 2. decenije 1970-ih. 1971. godina imala je tri djelimična pomračenja Sunca (25. februara, 22. jula i 20. augusta) i dva potpuna pomračenja Mjeseca (10. februara i 6. augusta). Svjetska populacija se ove godine povećala za 2,1%, što je najveći porast u historiji. == Događaji == * [[Michael Hart]], student univerziteta u [[Illinois]]u, putem univerzitetske mreže počeo distribuirati [[E-knjiga|knjige u digitalnoj formi]] * [[14. februar]] – U požaru dizel-lokomotive u tunelu kod [[Vranduk]]a [[Željeznička nesreća u Vranduku 1971.|poginula]] 34 putnika. * [[5. mart]] – Počelo 11. [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1971.|svjetsko prvenstvo]] u [[biatlon]]u u muškoj konkurenciji, u [[Finska|finskom]] gradu [[Hämeenlinna|Hämeenlinni]]. * [[15. april]] – U atentatu je ubijen jugoslavenski ambasador u [[Švedska|Švedskoj]] [[Vladimir Rolović]]. * [[14. novembar]] – [[Mariner 9]] stigao do [[Mars]]a. * [[18. novembar]] – [[Led Zeppelin]] objavio neimenovani album na kojem su klasici poput pjesama "Rock & Roll" i "[[Stairway to Heaven]]". * [[23. novembar]] – [[Kina]] postala stalna članica Vijeća sigurnosti [[Ujedinjene nacije|Ujedinjenih nacija]]. * [[25. novembar]] – [[Danska]] i [[Norveška]] kao prve članice [[NATO]] uspostavile diplomatske odnose sa Sjevernim Vijetnamom. * [[2. decembar]] ** Osnovana federacija [[Ujedinjeni Arapski Emirati|Ujedinjenih Arapskih Emirata]] u Perzijskom zaljevu. ** [[Sovjetski Savez|Sovjetski]] [[svemir]]ski brod [[Mars|„Mars 3“,]] bez ljudske posade, spustio se na Mars. * [[7. decembar]] – Sovjetska svemirska kapsula počela slati [[radio|radijske]] i [[televizija|televizijske]] signale s [[Mars]]a. == Rođeni == === Januar=== * [[1. januar]] – [[Jyotiraditya Scindia]], indijski političar * [[8. januar]] – [[Jesper Jansson]], švedski nogometaš * [[11. januar]] ** [[Mary J. Blige]], američka pjevacica ** [[Priyanka Gandhi]], indijska političarka * [[26. januar]] – [[Dorian Gregory]], američki glumac === Februar === * [[3. februar]] – [[Sarah Kane]], britanska dramatičarka i režiserka * [[4. februar]] – [[Eric Garcetti]] * [[12. februar]] – [[Liu Giulan]], [[Kina|kineska]] [[biatlon]]ka. * [[13. februar]] – [[Natalija Snitina]], [[Rusija|ruska]] [[biatlon]]ka === Mart === * [[1. mart]] – [[Allen Johnson]], američki atletičar * [[10. mart]] – [[Almir Imširević]], bosanskohercegovački dramski pisac * [[22. mart]] – [[Steven Hewitt]], američki muzičar, bubnjar u [[Placebo (grupa)|Placebu]] * [[31. mart]] ** [[Ewan McGregor]], škotski glumac ** [[Gundars Upenieks]], [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac === April === * [[3. april]] – [[Jonathan Stark (teniser)|Jonathan Stark]], američki teniser * [[11. april]] – [[Oliver Riedel]], njemački muzičar, basist u grupi [[Rammstein]] * [[12. april]] – [[Shannen Doherty]], američka glumica * [[16. april]] – [[Sven Fischer]], [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac * [[23. april]] – [[Yukio Mochizuki]], [[japan]]ski [[biatlon]]ac === Maj === * [[6. maj]] ** [[Chris Shiflett]], njemački muzičar, gitarista u [[Foo Fighters]] ** [[Karim Zaimović]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] novinar i pisac * [[11. maj]] – [[Wang Jinping (biatlonka)|Wang Jinping]], [[Kina|kineska]] [[biatlon]]ka * [[12. maj]] – [[María Giro]], argentinska [[biatlon]]ka. * [[14. maj]] – [[Radmila Tomović]], srbijanska glumica * [[20. maj]] – [[Šárka Kašpárková]], češka atletičarka * [[25. maj]] – [[Vera Albreht]], slovenska pjesnikinja, književnica, publicistkinja i prevoditeljica === Juni === * [[1. juni]] – [[Ghil'ad Zuckermann]], lingvista i profesor * [[10. juni]] – [[Bobby Jindal]], američki političar i guverner savezne države [[Louisiana]] * [[16. juni]] – [[Tupac Shakur]], američki hiphop-artist i glumac * [[17. juni]]– [[Jelena Meljnjikova]], [[SSSR|sovjetska]] i [[Rusija|ruska]] [[biatlon]]ka. * [[18. juni]] – [[Ismir Jusko]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] političar * [[21. juni]] – [[Anur Hadžiomerspahić]], bosanskohercegovački umjetnik i grafički dizajner * [[27. juni]] – [[Dipendra Bir Bikram Shah Dev]], kralj [[Nepal]]a 1–4. juna 2001. * [[30. juni]] – [[Tord Wiksten]], [[Švedska|švedski]] [[biatlon]]ac === Juli === * [[3. juli]] – [[Emma Laura]], meksička glumica * [[13. juli]] – [[Ivana Boban]], hrvatska glumica * [[14. juli]] – [[Howard Webb]], engleski nogometni sudija * [[15. juli]] – [[Danijela Martinović]], hrvatska pjevačica * [[19. juli]] – [[Vitalij Kličko]], ukrajinski bokser * [[20. juli]] – [[Ina Šeškil]], [[SSSR|sovjetska]], [[Kazahstan|kazaška]] i [[Bjelorusija|bjeloruska]] [[biatlon]]ka. === August === * [[6. august]] – [[Marcelo Vásquez]], argentinski [[biatlon]]ac * [[10. august]] – [[Roy Keane]], irski nogometaš * [[12. august]] – [[Pete Sampras]], američki teniser * [[18. august]] – [[Aphex Twin|Richard David James]], poznatiji po pseudonimu ''Aphex Twin'', [[Ujedinjeno Kraljevstvo|britanski]] [[elektronička muzika|elektronički]] muzičar iz [[Cornwall]]a * [[26. august]] – [[Heléne Dahlberg]], [[švedska]] [[biatlon]]ka === Septembar === * [[1. septembar]] – [[Hakan Şükür]], turski nogometaš * [[2. septembar]] – [[Andreja Koblar]], [[Slovenija|slovenska]] [[biatlon]]ka * [[6. septembar]] – [[Dolores O'Riordan]], irska muzičarka, pjevačica u grupi [[The Cranberries]] * [[8. septembar]] – [[Martin Freeman]], britanski glumac * [[11. septembar]] – [[Mari Lampinen]], finska [[biatlon]]ka * [[13. septembar]] ** [[Goran Ivanišević]], [[Hrvatska|hrvatski]] [[tenis]]er ** [[Ann-Elen Skjelbreid]], [[norveška]] [[biatlon]]ka * [[15. septembar]] – [[Anita Hakala]], finska [[biatlon]]ka i [[Nordijsko skijanje|nordijska skijašica-trkačica]] * [[17. septembar]] – [[Sergej Barbarez]], bosanskohercegovački nogometaš * [[20. septembar]] ** [[Spas Gulev]], [[bugarska|bugarski]] [[biatlon]]ac ** [[Henrik Larsson]], švedski nogometaš * [[21. septembar]] – [[Iva Karađozova]], bugarska biatlonka * [[22. septembar]] – [[Märtha Louise]], princeza [[Norveška|Norveške]] * [[27. septembar]] – [[Agata Suszka]], [[poljska]] [[biatlon]]ka === Oktobar === * [[5. oktobar]] – [[Nicola Rizzoli]], [[italija]]nski [[nogometni sudija]] * [[10. oktobar]] – [[Elvir Bolić]], bosanskohercegovački nogometaš * [[14. oktobar]] – [[Jorge Costa]], portugalski nogometaš i trener * [[15. oktobar]] – [[Andrew Cole]], engleski nogometaš * [[16. oktobar]] – [[Milan Tegeltija]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] pravnik * [[20. oktobar]] ** [[Snoop Dogg]], američki reper ** [[Dannii Minogue]], australska pjevačica * [[29. oktobar]] – [[Winona Ryder]], američka glumica === Novembar === * [[5. novembar]] – [[Corin Nemec]], američki glumac * [[7. novembar]] – [[Elvedin Beganović]], bosanskohercegovački nogometaš * [[11. novembar]] – [[Soňa Mihoková]], [[slovačka]] [[biatlon]]ka * [[24. novembar]] – [[Aleksandar Božović]], bosanskohercegovački golman * [[25. novembar]] – [[Christina Applegate]], američka glumica === Decembar === * [[16. decembar]] – [[Christof Duffner]], [[Njemačka|njemački]] [[skijaš-skakač]] * [[24. decembar]] – [[Ricky Martin]], portorikanski pjevač * [[25. decembar]] – [[Dido (pjevačica)|Dido Armstrong]], engleska pjevačica == Umrli == === Januar=== * [[10. januar]] – [[Coco Chanel]], francuska modna kreatorica === Februar === * [[1. februar]] – [[Amet-Han Sultan]], sovjetski pilot-lovac i probni pilot * [[26. februar]] ** [[Fernandel]], francuski filmski glumac ** [[Theodor Svedberg]], švedski fizičar i hemičar, dobitnik Nobelove nagrade [[1926.]] === Mart === * [[8. mart]] – [[Harold Lloyd]], američki glumac === April === * [[6. april]] – [[Igor Stravinski]], rusko-američki kompozitor, pijanista i dirigent === Maj === * [[23. maj]] – [[Josip Pupačić]], hrvatski književnik === Juni === * [[4. juni]] – [[Georg Lukács]], mađarski filozof i književni kritičar * [[28. juni]] – [[Franz Stangl]], njemački SS-oficir === Juli === * [[1. juli]] – [[Lawrence Bragg|William Lawrence Bragg]], engleski fizičar * [[3. juli]] – [[Jim Morrison]], pjevač, vođa [[Doors]]a * [[6. juli]] – [[Louis Armstrong]], američki [[džez]] muzičar * [[14. juli]] – [[Mak Dizdar|Mehmedalija Mak Dizdar]], bosanskohercegovački pjesnik === August === * [[1. august]] – [[Vincent Harris]], britanski arhitekt === Septembar === * [[11. septembar]] – [[Nikita Chrusjtjov]], sovjetski političar i državnik === Oktobar === * [[1. oktobar]] – [[Maguba Sirtlanova]], [[poručnik|poručnica]] i [[pilot]]kinja [[Sovjetska ratna avijacija|Sovjetske ratne avijacije]] * [[12. oktobar]] – [[Gene Vincent]], američki rok-muzičar * [[29. oktobar]] – [[Arne Tiselius]], švedski hemičar, dobitnik Nobelove nagrade 1948. === Novembar === === Decembar === * [[15. decembar]] – [[Paul Pierre Lévy]], francuski [[matematičar]] * [[22. decembar]] – [[Sulejman Filipović]], oficir Jugoslavenske armije i učesnik NOB-a == [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] == * [[Nobelova nagrada za fiziku|Fizika]] ** [[Dennis Gábor]], [[Velika Britanija]] * [[Nobelova nagrada za hemiju|Hemija]] ** [[Gerhard Herzberg]], [[Kanada]] * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|Fiziologija ili medicina]] ** [[Earl W. Sutherland Jr.]], [[SAD]] * [[Nobelova nagrada za književnost|Književnost]] ** [[Pablo Neruda]], [[Čile]] * [[Nobelova nagrada za mir|Mir]] ** [[Willy Brandt]], [[Njemačka]] * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|Ekonomija]] ** [[Simon Kuznets]], [[SAD]] == Reference == {{Refspisak}} {{Commonscat|1971|1971.}} {{Normativna kontrola}} agpv4zvuofwv7j4whjn03wwapfzzav8 Uranij 0 9076 3900301 3891694 2026-06-24T11:01:22Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900301 wikitext text/x-wiki {{Istaknuti članak}} {{Infokutija hemijski element | Hemijski element = Uranij | Simbol = U | Atomski broj = 92 | Serija = [[Aktinoidi]] | Grupa = Ac | Perioda = 7 | Blok = f | CAS registarski broj = 7440-61-1 | Boja serije = Orchid | Izgled = srebreno bijeli | Slika = [[Datoteka:Uranium238.jpg|100px]] | Zastupljenost = 3,2 · 10<sup>-4</sup><ref name="harry"/> | Atomska masa = 238,02891(3)<ref name="ipac"/> | Atomski radijus = ? | Atomski radijus izračunat =138,5 (α-U)<ref name="harry"/> | Kovalentni radijus = 142 | Van der Waalsov radijus = - | Elektronska konfiguracija = &#x5B;[[Radon|Rn]]&#x5D; 5f<sup>3</sup>6d<sup>1</sup>7s<sup>2</sup> | Izlazna energija = | Elektroni u energetskom nivou = 2, 8, 18, 32, 21, 9, 2 | Energija ionizacije_1 = 597,6 | Energija ionizacije_2 = 1420 | Agregatno stanje = čvrsto | Mohsova skala tvrdoće = 2,5-3<ref name="harry"/> | Struktura kristala = ortorompska (''Cmcm'') | Gustoća = 19160<ref name="wiberg"/> | Magnetizam = paramagnetičan (Χm = 4,1{{e|-4}})<ref name="weast"/> | Tačka topljenja_K = 1406<ref name="wiberg"/> | Tačka topljenja_C = 1133 | Tačka ključanja_K = 4203<ref name="wiberg"/> | Tačka ključanja_C = 3930 | Molarni volumen = 12,49{{e|-6}} | Toplota isparavanja = 417,1<ref name="wiberg"/> | Toplota topljenja = 15,5<ref name="wiberg"/> | Pritisak pare = | Pritisak pare_K = | Brzina zvuka = (''long.'') 3400 | Brzina zvuka_K = 293 | Specifična toplota = 116<ref name="harry"/> | Specifična toplota_K = 298 | Specifična električna provodljivost = 3,24{{e|6}}<ref name="harry"/> | Specifična električna provodljivost_K = 293 | Toplotna provodljivost = 27,6<ref name="harry"/> | Toplotna provodljivost_K = 300 | Oksidacioni broj = 3, 4, 5, '''6''' | Oksidi = | Elektrodni potencijal = -1,660 [[Volt|V]] (U<sup>3+</sup> + 3e<sup>-</sup> → U) | Elektronegativnost = 1,38 | Oznaka upozorenja = {{Oznake upozorenja|TT}} | Oznake upozorenja R = {{Oznake upozorenja R|26/28|33|53}} | Oznake upozorenja S = {{Oznake upozorenja S|(1/2)|20/21|45|61}} | Radioaktivan = Da | Izotopi = {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 2 | Simbol = U | Maseni broj = 232 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 68,9 [[godina|g]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 5,414 | Tipraspada1ZP = [[Torij|<sup>228</sup>Th]] | Tipraspada2ZM = [[Spontani raspad|SR]] | Tipraspada2ZE = | Tipraspada2ZP = }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 2 | Simbol = U | Maseni broj = 233 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 1,592{{e|5}} [[godina|g]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 4,824 | Tipraspada1ZP = [[Torij|<sup>229</sup>Th]] | Tipraspada2ZM = [[Spontani raspad|SR]] | Tipraspada2ZE = | Tipraspada2ZP = }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = U | Maseni broj = 234 | Rasprostranjenost u prirodi = 0,0055 | Vrijeme poluraspada = 2,455{{e|5}} [[godina|g]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 4,774 | Tipraspada1ZP = [[Torij|<sup>230</sup>Th]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 3 | Simbol = U | Maseni broj = 235 | Rasprostranjenost u prirodi = 0,72 | Vrijeme poluraspada = 7,038{{e|8}} [[godina|g]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 4,398 | Tipraspada1ZP = [[Torij|<sup>231</sup>Th]] | Tipraspada2ZM = [[Spontani raspad|SR]] | Tipraspada2ZE = | Tipraspada2ZP = | Tipraspada3ZM = [[Neon|<sup>20</sup>Ne]] | Tipraspada3ZE = (8,0{{e|-10}} %) | Tipraspada3ZP = [[Olovo|<sup>215</sup>Pb]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 3 | Simbol = U | Maseni broj = 238 | Rasprostranjenost u prirodi = '''99,27''' | Vrijeme poluraspada = 4,468{{e|9}} [[godina|g]] | Tipraspada1ZM = [[Alfa-zraci|α]] | Tipraspada1ZE = 4,270 | Tipraspada1ZP = [[Torij|<sup>234</sup>Th]] | Tipraspada2ZM = [[Spontani raspad|SR]] | Tipraspada2ZE = | Tipraspada2ZP = | Tipraspada3ZM = [[beta-zraci|β<sup>-</sup>β<sup>-</sup>]] | Tipraspada3ZE = | Tipraspada3ZP = [[Plutonij|<sup>238</sup>Pu]] }} {{Infokutija Hemijski element/Izotop | Broj tipova raspada = 1 | Simbol = U | Maseni broj = 239 | Rasprostranjenost u prirodi = 0 | Vrijeme poluraspada = 23,45 [[Minuta|min]] | Tipraspada1ZM = [[beta-zraci|β<sup>−</sup>]] | Tipraspada1ZE = | Tipraspada1ZP = [[Neptunij|<sup>239</sup>Np]] }} |}} '''Uranij''' (nazvan po [[planeta|planeti]] [[Uran]]) jest [[hemijski element]] sa simbolom '''U''' i [[atomski broj|atomskim brojem]] 92. U [[periodni sistem elemenata|periodnom sistemu elemenata]] svrstan je u grupu [[aktinoidi|aktinoida]] ([[Elementi 7. periode|7. perioda]], [[Blok periodnog sistema elemenata|f-blok]]). On je [[metal (hemija)|metal]] čiji su svi [[izotop]]i [[radioaktivnost|radioaktivni]]. Prirodni uranij, koji se u prirodi može naći u sastavu nekih [[mineral]]a, sastoji se iz 99,27% izotopa <sup>238</sup>U, 0,72% <sup>235</sup>U te vrlo malih količina <sup>234</sup>U (0,0055%). Ovaj element dobio je posebnu važnost nakon razbijanja atoma 1938. Izotop <sup>235</sup>U se može razbiti djelovanjem termičkih [[neutron]]a, čime se omogućuje lančana nuklearna reakcija razbijanja atoma, a osim toga nastaje i izuzetno rijedak izotop plutonija <sup>239</sup>Pu, jedini prirodni nuklid ovog elementa. Iz ovog razloga uranij je našao primjenu kao izvor primarne energije u nuklearnim elektranama i [[nuklearno oružje|nuklearnom oružju]]. == Historija == [[Datoteka:Georg Wagsfort.jpg|thumb|110px|lijevo|Ploča na mjestu gdje je prvi put nađena ruda uranija 1789. (uraninit) u blizini [[Johanngeorgenstadt]]a]] Uranij je 1789. otkrio [[Njemačka|njemački]] profesor hemije i apotekar [[Martin Heinrich Klaproth]], koji je u to vrijeme živio u [[Berlin]]u. Uranij je izdvojio iz minerala [[uraninit]]a (poznatog i pod imenom ''pehblenda''). Dobio je ime po planeti [[Uran]]u (a time i prema božanstvu iz [[grčka mitologija|grčke mitologije]], [[Uran (mitologija)|Uranu]]), koju je osam godine ranije (1781) otkrio astronom [[William Herschel]]. Dana 24. septembra 1789.<ref name="exact"/> Klaproth je otkriće elementa objavio u govoru pred Kraljevskom pruskom akademijom nauka.<ref name="dvavjeka"/> Njegovo otkriće najprije je nazvano ''uranit'', a sljedeće godine naziv je promijenjen u ''uranij''. Ruda koju je ispitivao Klaproth potjecala je iz rudnika "Georg Wagsfort" kod njemačkog grada [[Johanngeorgenstadt]]a u današnjoj [[Saksonija|Saksoniji]], na [[Granica između Češke i Njemačke|granici]] sa [[Češka|Češkom]]. On je rudu tretirao kiselinama te ju je jako zagrijavao. Kao rezultat dobio je crni prah, koji je nazvao ''uran''. Činjenica je da je zaista identificirao novi element, ali ono što je dobio nije bio elementarni uranij nego njegov oksid. Tek 50 godina kasnije, 1841, francuski naučnik [[Eugène Peligot]] uspio je dobiti čisti metalni uranij. U prvoj polovini 19. stoljeća uranij se dobijao zajedno s drugim mineralima u [[Češka|češkom]] gradu [[Jáchymov]]u, kao i iz nekoliko nalazišta i rudnika u engleskom [[Cornwall]]u.<ref name="depoziti"/> [[Datoteka:U glass above.jpg|thumb|110px|lijevo|Zeleno-žuta ploča za tortu s postoljem od uranijskog stakla]] Spojevi uranija tokom cijelog 19. stoljeća korišteni su za bojenje [[staklo|stakla]] i [[keramika|keramike]], kao i za bojenje svakodnevnih dekorativnih predmeta u zeleno-žutu boju, poput vaza, ključeva, čaša i drugo. Proizvođači stakla iz Jáchymova koristili su tehnike bojenja stakla uranijem već 1826. Upotreba uranija za bojenje stakla nastavljena je sve do sredine 20. stoljeća, nakon čega je uranij zamijenjen drugim, manje opasnim obojenim mineralima. Keramičke glazure obojene u paleti od narančaste do jarkocrvene korištene su u mnoge svrhe počev od posuđa pa do arhitektonske opreme. U području [[fotografija|fotografije]], dugi niz godina u 20. stoljeću koristio je [[uranil-nitrat]] u svrhu toniranja u crveno i smeđe dijapozitivskih ploča na bazi [[Platina|platine]] i [[srebro-bromid]]a.<ref name="Fritzschmidt"/> Rizici po zdravlje pri upotrebi ili sakupljanju uranijskog stakla i keramike s uranijskom glazurom do danas su predmet spora između kolekcionara i naučnika. Da je uranij radioaktivan prvi je utvrdio [[Henri Becquerel]] 1896. Smatran je elementom s najvećim atomskim brojem koji se može naći u prirodi. Tek 1971. otkriveni su sićušni tragovi izotopa [[plutonij]]a <sup>244</sup>Pu u prirodi, tako da se danas plutonij smatra prirodnim elementom s najvećom atomskom težinom u periodnom sistemu.<ref name="PU244"/> == Osobine == === Fizičke === Uranij je relativno mehak, srebrenasto-svijetli [[metal (hemija)|metal]] velike [[gustoća|gustoće]]. Javlja se u tri [[alotropske modifikacije]].<ref name="harry"/><ref name="brauer"/> {| class="wikitable" style="align:left" |+[[Polimorfizam (mineralogija)|Modifikacije]] pri<br/>atmosferskom pritisku |- ! Faza ! Stabilni<br/>temperaturni raspon ! [[Kristalni sistem]] |- | α-uranij | do 688&nbsp;°C | ortorompski<br/> (a = 285,4 pm, b = 586,9 pm, c = 495,6 pm) |- | β-uranij | između 688&nbsp;°C i 776&nbsp;°C | tetragonalni<br /> (a = 1075,9 pm, c = 565,6 pm) |- | γ-uranij | iznad 776&nbsp;°C | kubični<br/> (a = 352,5 pm) |} Uranij-rodij-germanij (URhGe) je prva otkrivena legura koja u izuzetno snažnim magnetnim poljima iskazuje protočno invarijantnu (reentrantnu) [[superprovodljivost]].<ref name="Levy"/> === Hemijske === Uranij u obliku praška je samozapaljiv. Većina kiselina rastvara uranij u metalnom obliku, dok ga [[baza (hemija)|baze]] ne napadaju. Stajanjem na zraku, na površini metalnog uranija nastaje sloj oksida koji ga štiti od daljnje oksidacije. Uranij gradi cijeli niz spojeva u kojim se može nalaziti u [[oksidacijsko stanje|stanjima]] od +2 do +6. Boja kompleksa uranija po pravilu jako zavisi od oksidacijskog broja, ali i od liganda u okruženju. U vodenim rastvorima, kao i u čvrstim [[hemijski spoj|spojevima]] najčešće se javljaju sljedeće kombinacije boje i oksidacijskog stanja: U<sup>3+</sup> (ljubičast), U<sup>4+</sup> (zelen), U<sup>V</sup>O<sub>2</sub><sup>+</sup> (roza) i U<sup>VI</sup>O<sub>2</sub><sup>2+</sup> (žut).<ref name="wiberg"/> U nevodenim rastvorima sa organskim ligandima najčešće se javljaju neke druge kombinacije boja. Uranij u prirodi pretežno se javlja u valencijama +4 ili +6. Četverovalentni minerali uranija u vodi sa normalnim [[pH]] uslovima okruženja su gotovo nerastvorljivi. Spojevi uranija su vrlo [[otrov]]ni. Otrovnost zavisi između ostalog i od njihove rastvorljivosti. Lahko rastvorljive soli uranila su najotrovnije, dok su teško rastvorljivi oksidi manje otrovni. Uranij je [[teratogen]] tj. uzrokuje deformacije i/ili oštećenja ploda ([[fetus]]a) u utrobi. === Biološke === Kod [[proteobakterija]] iz roda ''[[Desulfovibrionales|Desulfovibrio]]'' otkrivena je sposobnost da koriste uranij kao primalac (akceptor) [[elektron]]a, pri čemu se uranij(VI) reducira na uranij(IV). Vrsta ''Desulfovibrio vulgaris'' koristi citohrom-c3 kao uranij-reduktazu.<ref name="Widman"/> Međutim, kada je uranij(VI) dostupan za bakteriju kao jedini koristi primalac elektrona, nije zabilježen rast bakterije.<ref name="desulfo"/> Jedna od bakterija koja može koristiti uranij(VI) kao jedini primalac elektrona i pri tom još raste jeste ''[[Geobacter metallireducens]]'' iz porodice [[Geobacteraceae]].<ref name="Gorby"/> Nerastvorljivi uranij se može mobilizirati putem bakteriološke aktivnosti. U aerobnim uslovima okoline željezo-sumporne bakterije ''[[Thiobacillus ferrooxidans]]'' i ''[[Leptospirillum ferrooxidans]]'' mogu oksidirati [[Pirit (mineral)|pirit]] (FeS<sub>2</sub>) do [[željezo(II)-sulfat]]a (FeSO<sub>4</sub>) i zatim do [[željezo(III)-sulfat]]a (Fe<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>). Ioni željeza(III) mogu oksidirati nerastvorljivi uranij(IV) do rastvorljivog uranija(VI).<ref name="Tuovinen"/> Redukcija rastvorljivog uranija(VI) do nerastvorljivog uranija(IV) djelovanjem [[Prokarioti|prokariota]] se razmatra kao moguća metoda biološke sanacije podzemnih voda kontaminiranih uranijem i opasnim otpadom.<ref name="Bioremediation"/><ref name="ewag"/> == Rasprostranjenost == [[Datoteka:Pitchblende schlema-alberoda.JPG|thumb|180px|lijevo|Ruda uranija (uraninit, pehblenda)]] Uranij u prirodi se ne nalazi [[Samorodni elementi|samorodan]], već u sklopu oksidnih [[mineral]]a. Neki od značajnijih minerala uranija su, između ostalih, [[brannerit]] i [[uraninit]] (oksidi), [[torbernit]], [[heinrichit]] i [[karnotit]] (fosfati, arsenati i vanadati) kao i [[kofinit]] i [[uranofan]] (silikati). Ukupno je do danas otkriveno oko 230 minerala koji u svom sastavu sadrže uranij. Međutim, većina njih ima samo lokalni značaj za privredu. U sedimentarnim nalazištima mogu se javljati i pseudomorfoze minerala uranija (većinom uraninit u obliku pehblende) srasle sa fosilima drveta ili bakterija.<ref name="nachweis"/> Dva odlučujuća faktora za raspodjelu radioaktivnog elementa uranija na Zemlji su, kao prvo, litofilni karakter elementa a zatim i njegova različita mobilnost u vodenim rastvorima u oksidirajućim ili reducirajući uslovima okruženja. Litofilni karakter uranija odgovoran je za to da se on obogaćuje u [[Magmatske stijene|magmatskim stijena]] bogatim [[silikat]]ima. Stoga po pravilu, [[felzit]]ski magmatiti poput [[granit]]a kao plutonita ili [[riolit]]a kao vulkanita sadrže najvišu koncentraciju uranija. Kontinentalna [[Zemljina kora]] je područje na Zemlji sa najvišim prosječnim udjelom uranija od oko 2,5 [[parts per million|ppm]], dok okeanska Zemljina kora i Zemljin omotač općenito imaju znatno manji udio ovog elementa. U magmatskim stijenama uranij se pretežno srastao u pratećim mineralima poput [[cirkon]]a ili monacita, prema kojim se vrlo dobro može procijeniti starost stijena. Različita rastvorljivost uranija u oksidirajućim ili reducirajućim okruženjima u rastvorima jeste drugi odlučujući faktor za raspodjelu uranija, te igra vrlo značajnu ulogu u nastajanju uranijevih depozita i nalazišta. U oksidirajućim uslovima (UO<sub>2</sub><sup>2+</sup>), uranij u vodenim rastvorima je relativno mobilan, dok je u reducirajućim uslovima (U<sup>4+</sup>) veoma slabo i teško rastvorljiv. Stoga su redoks granice vrlo često faktori koji određuju izdašnost nalazišta uranija. Osim navedenih faktora i nekih drugih nepomenutih, postoji cijeli niz nalazišta uranija počev od hidrotermalnih magmatskih pa sve do sedimentarnih vrsta. [[Međunarodna agencija za atomsku energiju]] razlikuje neke od najvažnijih pojedinačnih tipova. Najveći udio uranija imaju nalazišta povezana sa [[diskordancija]]ma, gdje se prosječni udio uranija kreće od 0,3 do 20 %.<ref name="wngeo"/> U nalazišta ove vrsta također spadaju i dva najveća najveća proizvođača uranija današnjice. Najveći pojedinačno nalazište uranija na Zemlji je [[Olympic Dam]], gdje su rezerve uranija procijenjene na preko dva miliona tona, uz prosječni udio uranija od samo 0,03 %.<ref name="billiton"/> Prvi rudnik uranija na svijetu, gdje se kopao uranij u industrijskom obimu jeste [[Jáchymov]] (Češka). U njemu se uranij dobijao iz hidrotermalnih izvora.<ref name="radiz"/> Posebnost među nalazištima predstavlja [[prirodni nuklearni reaktor Oklo]] u [[Gabon]]u, kao i neka susjedna nalazišta uranija. Za njega je poznato da se u njemu već 1,5 do dvije milijarde godina odvijaju lančane nuklearne reakcije u prirodnom okruženju, pri čemu su nastali i neki izotopi [[plutonij]]a. U običnom zemljištu, uranij se nalazi kao element u tragovima. Američka agencija za otrovne supstance i registar oboljenja (ATSDR) procijenila je da se u gornjih 33&nbsp;cm zemljišta na površini od oko jedne kvadratne milje (2,58998&nbsp;km<sup>2</sup>) prosječno nalazi oko četiri tone uranija, što otprilike odgovara oko 1,5 tone po kvadratnom kilometru. Uranij vezan u kompleksima je također vrlo uobičajen element u [[hidrosfera|hidrosferi]]. Koncentracija uranija u morskoj vodi iznosi oko 3,3&nbsp;µg/l za razliku od dosta različitih koncentracija u rijekama (naprimjer od 0,03&nbsp;µg/l u [[Amazon]]u do 3,9&nbsp;µg/l u [[Ganges]]u). To ukazuje da se uranij u morskoj vodi stalno obogaćuje. Njemačke rijeke po pravilu sadrže koncentraciju uranija između 1 i 3&nbsp;µg/l. Izvor uranija nalazi se u geogenim područjima kroz koja protiču rijeke. U nekim slučajevima, sadržaj uranija u rijekama potiče i od ljudskog uticaja naprimjer zbog korištenja fosfatnih đubriva koja sadrže uranij ili iz rudnika uranija. Korištenje vode za piće u kojoj je povećana koncentracija uranija može dovesti do pojave raka bubrega. Iz tog razloga, [[Svjetska zdravstvena organizacija]] (WHO) preporučuje gornju granicu udjela uranija u vodi od 30&nbsp;µg/l.<ref name="merkel"/> Najveće svjetske rezerve rude uranija, prema podacima Međunarodne organizacije za atomsku energiju (IAEA) nalaze se u: [[Sjedinjene Američke Države|SAD]], [[Niger]]u, [[Australija|Australiji]], [[Kazahstan]]u, [[Namibija|Namibiji]], [[Južnoafrička Republika|Južnoafričkoj Republici]], [[Kanada|Kanadi]], [[Brazil]]u, [[Rusija|Rusiji]], [[Ukrajina|Ukrajini]] i [[Uzbekistan]]u.<ref name="sci"/> Uranij u tragovima je sadržan u [[kameni ugalj|kamenom uglju]] i [[lignit]]u. Godišnje se za potrebe proizvodnje [[električna energija|električne energije]] sagori ogromna količina uglja koja, između ostalog, sadrži oko deset hiljada tona uranija i 25 hiljada tona [[torij]]a, koji dalje ili dospijevaju u okolinu ili se nakupljaju u filterima za prašinu i pepelu. U manjem broju slučaja, postoje određena nastojanja da se uranij izdvaja iz pepela nastalog u termoelektranama.<ref name="norm"/> Na području Njemačke tokom 2009. je pokrenuto istraživanje o povezanosti između povećanog sadržaja uranija u mineralnim vodama i vodi za piće te [[geologija|geologiji]] vodonepropusnih stijena.<ref name="knolle"/> Rezultati su pokazali da se povećani udio uranija prvenstveno javlja u formacijama stijena kao što su stijene gornjeg [[trijas]]a ili obojeni pješčar, a one sami po sebi imaju geogeno povećani udio uranija. Međutim, mjestimično su pronađene količine uranija porijeklom iz poljoprivrednih fosfatnih đubriva a koje su dospjele u podzemne vode. Takvi sirovi fosfati mogu sadržavati od 10 do 200&nbsp;mg/kg uranija, što pri uobičajenoj primjeni i upotrebi đubriva može dovesti da se udio uranij u zemljištu poveća za oko 5 g/ha godišnje. == Dobijanje == [[Datoteka:Karte Urangewinnung.svg|thumb|lijevo|180px|Deset najvećih svjetskih proizvođača uranija (2008)]] Ukupna svjetska proizvodnja uranija 2006. iznosila je 39.603 tone. Zemlje s najvećom proizvodnjom su Australija, Kanada, Rusija, [[Niger]], Namibija, Kazahstan, Uzbekistan, Južnoafrička Republika i SAD. Do 1990. bivša [[Njemačka demokratska republika|Istočna Njemačka]] (DDR) bila je četvrta u svijetu po proizvodnji uranija, uglavnom za potrebe SSSR-a i sovjetskog nuklearnog programa. Nakon reunifikacije Njemačke, većina rudnika uranija u istočnoj Njemačkoj je zatvorena. Potrošnja uranija 2006. godine u svijetu iznosila je 66.500 tona, a [[Međunarodna agencija za atomsku energiju]] (IAEA) je procijenila da će se zbog gradnje novih nuklearnih centrala potrošnja do 2030. povećati na 93.775 do 121.955 tona. Proizvodnja pokriva oko 60 % današnjih potreba, a ostatak se pokriva iz nagomilanih zaliha, ponovne prerade i ugašenih nuklearnih centrala.<ref name="redbook2007"/> Prema procjenama IAEA, [[Greenpeace]]a i organizacija iz oblasti nuklearne energije, postoje dosta različita mišljenja i podaci o svjetskim izvorima i budućem obimu proizvodnja i potrošnje uranija, kao i preostalog vremena do potpunog iscrpljenja svjetskih zaliha. Procjene se kreću između 20 i 200 godina.<ref name="faz6106"/> Kopanjem uranijeve rude na površinu osim uranija dospijevaju i proizvodi njegovog radioaktivnog raspada, kao što je naprimjer plemeniti gas [[radon]]. U vezi s tim dolazi do oslobađanja materija štetnih za okolinu i zdravlje.<ref name="docplay"/> === Prerada rude === [[Datoteka:Yellowcake.jpg|desno|thumb|180px|Praškasti "[[žuti kolač]]"]] Uranijeva ruda, naprimjer [[uraninit]] (pehblenda, {{Chem|U|3|O|8}}) ili [[karnotit]] ({{Chem|K|U|O|2|V|O|4}} · 1,5 {{Chem|H|2|O}}), najprije se zakiseljava [[sumporna kiselina|sumpornom kiselinom]] ali umjesto nje može se tretirati i sodom ([[natrij-karbonat]]om). Nakon zakiseljavanja, nastali rastvor se tretira [[amonijak]]om pri čemu se istaloži "[[žuti kolač]]". On prvenstveno sadrži [[amonij-diuranat]] ((NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>U<sub>2</sub>O<sub>7</sub>), a može sadržavati i razne poliuranata, [[uranil-hidroksid]] i uranil-sulfat. U rastvor koji je tretiran alkalnim sredstvima najprije se dodaje [[natrij-hidroksid]], pri čemu se istaloži [[natrij-diuranat]] ({{Chem|Na|2|U|2|O|7}}). Da bi se natrij uklonio, taj spoj se rastvara u {{Chem|H|2|S|O|4}} te se pomoću amonij-hidroksida istaloži kao (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>U<sub>2</sub>O<sub>7</sub>. "Žuti kolač" se najprije rastvara s [[dušična kiselina|dušičnom kiselinom]] ({{Chem|H|N|O|3}}), čime se nerastvorljive nečistoće istalože te se filtriranje ili centrifugiranjem izdvajaju. Iz rastvora se može iskristalizirati sirovi [[uranil-nitrat]] (UO<sub>2</sub>(NO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>). Zatim se rastvor uranil-nitrila ekstrahira [[tributilfosfat]]om u takozvanom [[PUREX]] procesu, te se parenjem i pranjem dobija čisti urani-nitrat. Dalje se proces nastavlja pažljivom [[piroliza|pirolizom]] koja daje razne modifikacije [[uranij(VI)-oksid]]a(UO<sub>3</sub>), u zavisnosti od temperature i pritiska kisika.<ref name="fasorg"/><ref name="fest"/><ref name="carlw"/> U svrhu smanjenja težine pri transportu, "žuti kolač" se termički razlaže, pri čemu nastaje crni {{Chem|U|3|O|8}}. == Upotreba == [[Datoteka:Nuclear fuel pellets.jpeg|thumb|desno|180px|Peleti uranij-oksida]] === Mirnodopska === Izotop uranija <sup>235</sup>U koristi se za dobijanje energije u [[Nuklearna centrala|nuklearnim elektranama]]. Izotop <sup>238</sup>U se može upotrijebiti u [[oplodni reaktor|oplodnim reaktorima]] za sintezu [[plutonij]]a. Izotop <sup>235</sup>U ima vrlo mali udio u prirodnoj izotopskoj smjesi uranija (oko 0,72%), pa ga je prije upotrebe potrebno [[obogaćeni uranij|obogatiti]]. Preostala frakcija nakon obogaćivanja naziva se [[osiromašeni uranij]]. Pri cijepanju jezgra atoma uranija <sup>235</sup>U prosječno se oslobađa 210 [[elektronvolt|MeV]] energije. Od toga je u reaktoru termički iskoristivo oko 190 MeV.<ref name="zwjena"/> Cijepanje jednog grama uranija <sup>235</sup>U daje oko 0,95 MWd (megavat-dana) ili 22,8 MWh termičke energije. Ta energija teoretski odgovara korisnoj energiji od 78 teradžula (TJ) odnosno 2,7 miliona kilograma kamenog uglja po kilogramu <sup>235</sup>U. Stvarna količina električne struje dobijena iz 1&nbsp;kg uranija zavisi od vrste nuklearnog reaktora i ciklusa kruženja nuklearnog goriva a kreće se od 36 do 56 MWh u slučaju direktnog odlaganja potrošenih gorivih elemenata, bez ponovne prerade kao i bez "oplodnje" u oplodnom reaktoru.<ref name="redbook2007" /> (U ovu cifru nisu uzete potrebe energije za vađenje rude, eventualno obogaćivanje, prevoz i konačno odlaganje.) Zbog veoma izraženog apsorpcijskog djelovanja za ionizirajuće zračenje, osiromašeni uranij ({{jez-en|depleted uranium}}, DU) se koristi kao materijal za zaštitu od zračenja. Osiromašeni uranij se zbog velike gustoće također koristi i kao dodatni teret za avione ili balans za brodove i jedrilice visokih performansi. Nakon pada jednog teretnog aviona u blizini [[Amsterdam]]a, uslijedila je rasprava u naučnim krugovima da se u te svrhe osiromašeni uranij zamijeni [[volfram]]om.<ref name="usnrc"/> Pretežno u prvoj polovini 20. vijeka, uranij se koristio i kao osnovni sastojak [[uranijsko staklo|uranijskog stakla]] kao i glazura za keramiku, koje su se vrlo često koristili u SAD.<ref name="Rhodes" /> === Vojna === {{Glavni|Nuklearno oružje}} Nuklearni reaktori se koriste za pogon velikih ratnih brodova, kao i za pogone nosača aviona i [[podmornica]]. Međutim, vrlo mali broj zemalja u svijetu ima ratne brodove sa nuklearnim pogonom. Svaki od deset [[Nosač aviona|nosača aviona]] [[Nosači aviona klase Nimitz|klase Nimitz]] [[Američka ratna mornarica|američke ratne mornarice]] posjeduje po dva reaktora snage 140 MW. Izotop <sup>235</sup>U, pored plutonija, je najvažniji polazni materijal za izradu [[nuklearno oružje|nuklearnog oružja]] kao i za inicijatora za hidrogenske bombe. Mnoge vojske svijeta koriste uranijsku municiju.<ref name="physik"/> To je vrsta municije koja služi za probijanje oklopa, u kojoj se osiromašeni uranij koristi kao osnovni materijal za projektile. Takva municija pri ulasku u oklopljeni prostor (npr. tenka) mrvi se u prah i eksplozivno sagorijeva, pritom uništavajući metu. Nastali prah i [[aerosol]]i su izrazito otrovni te izazivaju ozbiljne zdravstvene probleme kod kontaminiranih osoba.<ref name="craftes"/> U nedavnoj historiji iskorišteno je nekoliko stotina tona uranijske municije u raznim konfliktima kao što su indijsko-pakistanski pogranični sukob, rat u [[Čečenija|Čečeniji]], tokom sovjetske invazije na Afganistan, [[Kosovski rat|rat na Kosovu]], [[Zalivski rat]] i [[rat u Iraku 2003.]] godine. Osiromašeni uranij se također koristi i za tenkovske oklope, kao što je naprimjer američki [[M1 Abrams]]. Radi se o takozvanom "sendvič"-oklopu gdje se sloj uranija stavlja između dva čelična oklopa. Kao posljedica ogromne vojne upotrebe ovog metala i velike potražnje za njim, pored legalne raširena je i nedozvoljena trgovina uranija, plutonija i materijala koji sadrže ove metale. == Spojevi == === Oksidacijska stanja === [[Datoteka:U Oxstufen.jpg|thumb|desno|180px|Uranij u oksidacijskim stanjima od +3 do +6 u vodenom rastvoru]] Uranij gradi cijeli niz spojeva u kojim se može nalaziti u [[oksidacijsko stanje|oksidacijskim stanjima]] od +2 do +6. U prirodi se javlja pretežno kao četvero- ili šesterovalentni ion. ==== Uranij(II) ==== [[Datoteka:Uranyl Acetate 10 3 07.jpg|desno|thumb|180px|Uranilacetat<br />({{Chem|U|O|2|(C|H|3|C|O|O)|2}})]] [[Datoteka:Uranyl Nitrate.jpg|desno|thumb|180px|Uranilnitrat<br />({{Chem|U|O|2|(N|O|3)||2}})]] Godine 2013. prvi put je dobijen uranij u oksidacijskom stanju +2. Sinteza se odvijala redukcijom spoja tris(ciklopentadienil) uranija(III) korištenjem ''in situ'' dobijenog alkalida.<ref name="EvansU2"/> Postojanje molekularnog spoja uranija(II) također je dokazano redukcijom tris(ariloksid)aren uranij(III) kompleksa, koji su se mogli hemijski reducirati pomoću elementarnog [[kalij]]a u okruženju 2.2.2-[[kriptand]]a,<ref name="MeyerU2"/> kao i [[elektrohemija|elektrohemijski]] gdje je iskazan potencijal od 2,5 V (u odnosu na ferocen (Fc<sup>+</sup>/Fc)).<ref name="henrysla"/> Oba kompleksa uranija(II) imaju različite elektronske konfiguracije, koji se mogu odrediti ligandnim poljem. Kompleks tris(ciklopentadienil) uranij(II) ima elektronsku konfiguraciju [Rn] 5''f''<sup>3</sup>6''d''<sup>1</sup>,<ref name="EvansU2" /> dok za razliku od njega spoj tris(ariloksid)aren uranij(II) ima konfiguraciju [Rn] 5''f<sup>4</sup>''.<ref name="MeyerU2"/> ==== Uranij(III) ==== Prvi spoj uranija(III) dobio je Peligot 1842. u vidu {{Chem|U|Cl|3}}. Ion U<sup>3+</sup> je vrlo snažno redukcijsko sredstvo (redukcioni potencijal iznosi između -2,2 i 1,5 V u odnosu na ferocen (Fc<sup>+</sup>/Fc)) te u dodiru s [[voda|vodom]] iz nje istiskuje [[vodik]].<ref name="expand"/> Spojevi uranija(III) su u organskim rastvaračima u kojim nema vodika i halogenih elemenata, relativno stabilni te se mogu držati u anaerobnim uslovima okruženja. Sinteza manje valentnih kompleksa uranija(III) po pravilu slijedi iz {{Chem|U|I|3}} ili iz njega dobijenog U[[Heksametildisilazan|HMDS]]. {{Chem|U|I|3}} se sintetizira iz metalnog uranija sa elementarnim [[jod]]om. Poseban interes za manje valentnim uranijem nastao je zbog njegove velike reaktivnosti u odnosu na male molekule s biološkom i industrijskom relevantnošću kao naprimjer CO, {{Chem|C|O|2}}, {{Chem|N|2}}, NO ili {{Chem|H|2|O}}.<ref name="wiley"/> ==== Uranij(IV) ==== Od spojeva uranija(IV) poznati je oksid ([[uranij-dioksid]]; {{Chem|U|O|2}}) i četiri halogenida ([[Uranij(IV)-fluorid|UF<sub>4</sub>]], [[Uranij(IV)-hlorid|UCl<sub>4</sub>]], [[Uranij(IV)-bromid|UBr<sub>4</sub>]] i [[Uranij(IV)-jodid|UI<sub>4</sub>]]). Radi se o spojevima u čvrstom stanju sa vrlo visokom tačkom topljenja iznad 500&nbsp;°C. ==== Uranij(V) ==== Godine 2003. otkriveni su spojevi uranila(V) u čvrstom stanju.<ref name="Berthet"/> Od tada do danas sintetizirani su brojni drugi spojevi uranila(V).<ref name="Arnold"/> ==== Uranij(VI) ==== Šestovalentni uranij u prirodi se javlja isključivo u obliku {{Chem|U|O|2|2+}} grupe (uranil grupe), odnosno ne postoji ion U<sup>6+</sup>. Ova grupa se uglavnom spaja sa tvarima koji sadrže kisik: kao fosfat, sulfat, karbonat i sa vodom kao hidroksid. [[Uranilacetat]] i [[uranilnitrat]] su rastvorljive soli uranija. Te soli su dostupne na tržištu, a otrovnošću odgovaraju drugim nitratima i acetatima teških metala. === Oksidi === [[Uranij-dioksid]] ({{Chem|U|O|2}}) jeste crni, kristalni prah koji se od kraja 19. do sredine 20. vijeka koristio kao glazura za [[keramika|keramiku]]. Danas se on pretežno koristi kao nuklearno gorivo u gorivim šipkama. Također su poznati i drugi oksidi poput [[uranij-trioksid]]a {{Chem|U|3|O|8}} i [[uranil-peroksid]]a {{Chem|U|O|4}}. === Žuti kolač === "[[Žuti kolač]]" je koncentrat uranij-oksida. Ime mu je izvedeno zbog njegove ranije boje i teksture. Danas se koriste mnogo više temperature [[kalcinacija|kalcinacije]] zbog čega se boja "žutih kolača" uglavnom kreće od tamno zelene do crne. Prvobitno se nije znalo koji hemijski spojevi ulaze u sastav "žutog kolača". Smatralo se da se radilo u amonij-diuranatu ili natrij-diuranatu. Sastav je znatno varirao i zavisio je od procesa dobijanja. Kasnije je otkriveno da se "žuti kolač" sastoji, između ostalog, iz uranil-hidroksida, [[uranil-sulfat]]a, natrij-parauranata i [[uranil-peroksid]]a, zajedno sa cijelim nizom oksida uranija. Danas "žuti kolač" obično sadrži između 70 % i 90 % uranij-oksida {{Chem|U|3|O|8}} po masenom udjelu. Svijetložuti [[amonij-diuranat]] je međuproizvod u procesu dobijanja "žutog kolača". I on se također ponekad naziva istim imenom "žuti kolač", ali se ne koristi u iste svrhe. === Halogenidi === [[Datoteka:UCl4.jpg|thumb|desno|180px|[[Uranij(IV)-hlorid]] (UCl<sub>4</sub>)]] [[Datoteka:Uranium hexafluoride crystals sealed in an ampoule.jpg|thumb|desno|180px|Kristali uranij-heksafluorida u staklenoj ampuli]] Kod uranija poznati su halogenidi u oksidacijskim brojevima od +3 do +6. Za stanja +3 do +5 poznati su spojevi četiri [[Halogeni elementi|halogena elementa]]: [[fluor]]a, [[hlor]]a, [[brom]]a i [[jod]]a, dok su za oksidacijsko stanje +6 poznati samo UF<sub>6</sub> i UCl<sub>6</sub>.<ref name="wiberg"/> {| class="wikitable" style="align: left; text-align:center; font-size:90%;" |- ! Oksidacijski broj || F || Cl || Br || I |- | +6 | [[uranij(VI)-fluorid]]<br />UF<sub>6</sub><br />bezbojan | [[uranij(VI)-hlorid]]<br />UCl<sub>6</sub><br />zelen | | |- | +5 | [[uranij(V)-fluorid]]<br />UF<sub>5</sub><br />bezbojan | [[uranij(V)-hlorid]]<br />UCl<sub>5</sub><br />smeđ | [[uranij(V)-bromid]]<br />UBr<sub>5</sub><br />crn | ([[uranij(V)-jodid]])<br />(UI<sub>5</sub>)<br />&nbsp; |- | +4 | [[uranij(IV)-fluorid]]<br />UF<sub>4</sub><br />zelen | [[uranij(IV)-hlorid]]<br />UCl<sub>4</sub><br />zelen | [[uranij(IV)-bromid]]<br />UBr<sub>4</sub><br />smeđ | [[uranij(IV)-jodid]]<br />UI<sub>4</sub><br />crn |- | +3 | [[uranij(III)-fluorid]]<br />UF<sub>3</sub><br />ružičast | [[uranij(III)-hlorid]]<br />UCl<sub>3</sub><br />crven | [[uranij(III)-bromid]]<br />UBr<sub>3</sub><br />crven | [[uranij(III)-jodid]]<br />UI<sub>3</sub><br />crn |} [[Uranij-tetrafluorid]] (UF<sub>4</sub>), poznat i kao ''"green salt"'' (zelena so), je međuproizvod u procesu dobijanja uranij-heksafluorida. [[Uranij-heksafluorid]] (UF<sub>6</sub>) jeste bijela čvrsta tvar, koja [[Sublimacija (fizika)|sublimira]] pri temperaturi od 56,5&nbsp;°C a samo pod pritiskom od najmanje 1,5 bara i temperaturi od 64,1&nbsp;°C gradi tečnu fazu. UF<sub>6</sub> je spoj uranija koji se koristi u dva najčešća procesa [[obogaćeni uranija|obogaćivanja uranija]]: gasnoj difuziji i gasnoj centrifugi. U industrijskom žargonu naziva se jednostavno "heks". === Organometalni === [[Uranocen]] U(C<sub>8</sub>H<sub>8</sub>)<sub>2</sub> je jedan od prvih organouranijskih spojeva i najpoznatiji spoj ciklooktatetraena sa nekim od elemenata iz f-bloka.<ref name="STREITWIESER"/><ref name="elsen"/> Osim njega, poznati su između ostalih, i derivati poput U(C<sub>8</sub>H<sub>4</sub>Ph<sub>4</sub>)<sub>2</sub> i cikloheptatrieniliona [U(C<sub>7</sub>H<sub>7</sub>)<sub>2</sub>]<sup>−</sup> koji su postojani na zraku.<ref name="seyferth"/> == Analitička hemija == Uranij se u rastvorima javlja uglavnom kao kation UO<sub>2</sub><sup>2+</sup>. U neorganskim analizama dokazuje se prisustvo UO<sub>2</sub><sup>2+</sup> u amonijsulfid-urotropinskoj grupi. Nakon mnogobrojnih koraka odvajanja i taloženja, ekstrahira se UO<sub>2</sub>(SCN)<sub>2</sub>·3 eter u fazi etera. Dokaz prisustva ogleda se u dodavanju žutog K<sub>4</sub>[Fe(CN)<sub>6</sub>] pri čemu pri relativno visokim koncentracijama nastaje miješani kompleks K<sub>2</sub>(UO<sub>2</sub>[Fe(CN)<sub>6</sub>]). On se zatim istaloži u vidu crveno-smeđeg taloga.<ref name="gjander"/> Atomska apsorpciona [[spektroskopija]] (AAS) u vidu AA spektroskopije plamena i [[optička emisijska spektrometrija]] indukovano-kuplovanom plazmom (ICP-OES) se zbog slabe osjetljivosti koriste samo u izuzetnim slučajevima za [[analitička hemija|analitiku]] uranija. Zbog smetnji nastalih naglim formiranjem karbida, i atomska apsorpciona spektrometrija na bazi [[grafit]]ne cijevi se vrlo rijetko koristi. Pomoću [[Masena spektrometrija|masene spektrometrije]] indukovano-kuplovanom plazmom (ICP-MS) uranij se vrlo precizno može izmjeriti, a njegova tri izotopa koja se nalaze u prirodi mogu se direktno odrediti ovom metodom. Tako naprimjer, izotop <sup>238</sup>U (udio 99,274 %) može se ICP-MS metodom dokazati u uzorcima čovjekove [[Kosa (glava)|kose]] do donje granice od 0,2&nbsp;ng/g.<ref name="hsela"/> [[Neutronsko-aktivacijska analiza|Neutronsko-aktivacijskom analizom]] (NAA) određuje se aktivirajuća reakcija uranija <sup>238</sup>U(n,γ)<sup>239</sup>U. Izotop <sup>239</sup>U ima vrijeme poluraspada od 23,5 minute. U svrhu kvantitativne procjene koristi se foto-vrh sa energijom gama zračenja od 74 keV. Ovom, vrlo osjetljivom, metodom može se dostići donja granica detekcije uranija u morskoj vodi od 4 pg/ml.<ref name="lobinski"/> Uranij u obliku uranil-iona (UO<sub>2</sub><sup>2+</sup>) može se kvantificirati korištenjem vremenski odgođene, laserski inducirane fluorescencijske spektrometrije (TR-LIF). Ova metoda se često koristi za kontrolu i dokazivanje uranija u površinskim i podzemnim vodama u blizini postrojenja za preradu uranija, jer, između ostalog, nudi i mogućnost praćenja putem interneta. Donja granica opažanja pomoću ove tehnike iznosi 40&nbsp;ng/l.<ref name="Romanovskaya"/> Za određivanje uranija u pitkoj vodi kao i u podzemnim i površinskim vodama, sve češće se koristi AdCSV metoda. Pri tom se ion UO<sub>2</sub><sup>2+</sup> kompleksira u kiseloj sredini [[Hloranilinska kiselina|hloranilinskom kiselinom]] te se apsorptivno [[elektrohemija|elektrohemijski]] obogaćuje na elektrodi sačinjenoj od kapljica žive koje prolaze kroz kapilare pri 150 mV. Kasnije se rezultati unose u voltamogram u rasponu od 50 mV do -200 mV. Redukcijski vrh se pokazuje na oko -90 mV. Pomoću ove metode donja granica detekcije uranija iznosi 24&nbsp;ng/l. Zbog vrlo dobre selektivnosti ova metoda je normirana kao standardna (DIN 38406-17).<ref name="henceg"/> == Opasnosti po zdravlje == Zbog svoje [[radioaktivnost]]i, uranij je vrlo opasan po zdravlje, te kao i većina teških metala, hemijski vrlo otrovan. Hemijski otrovni su, prije svega, spojevi uranija koji su rastvorljivi u vodi, a koji analogno spojevima [[olovo|olova]], [[kadmij]]a i [[živa|žive]], prvenstveno štete [[nefron]]ima u bubrezima.<ref name="efferth"/><ref name="Werner"/> [[Svjetska zdravstvena organizacija]] (WHO) predložila je 2003. godine, povodom upotrebe osiromašenog uranija u vojnoj municiji, gornju graničnu vrijednost dnevnog unosa rastvorljivih spojeva uranija u organizam od 0,5 μg po kilogramu tjelesne težine, te 5 μg/kg težine za nerastvorljive spojeve kao i najviše 1 μg/m<sup>3</sup> u okolnom zraku pri udisanju preko [[Respiratorni sistem|respiratornog sistema]].<ref name="who_DU" /> Pri uzimanju na usta (oralno) spojeva uranija ili samog elementa, resorbira se između 0,2% i 2% unijete količine, dok se pri udisanju resorbira oko 5%. Ostatak se izbacuje kroz [[mokraća|mokraću]].<ref name="who_DU" /> Njegova radioaktivnost proizvodi ionizirajuće zračenje, koje je uzrok promjena u [[genom]]u živih bića kao što su naprimjer mutacije, čime se između ostalog izaziva [[rak (bolest)|rak]]. Dugoživući izotopi uranija su emiteri α-zraka, u slučaju da dospiju u organizam mogu za posljedicu imati vrlo visoke doze zračenja u njemu. Pri skladištenju i korištenju uranija i njegovih spojeva posebno se treba imati na umu da se osim uranija u njemu mogu nalaziti i proizvodi raspada iz prirodnog niza raspada uranija, a koji također emitiraju beta- i vrlo prodorne gama-zrake. Između ostalih, može se javiti i [[radon]] koji kao gas može izaći izvan zatvorenog prostora ili zemljišta. == Reference == {{refspisak|3|refs= <ref name="zwjena">{{Cite web|url=http://www.zw-jena.de/energie/kernenergie.html|title=Kernenergie – woher kommt sie?|publisher=Zukunftswerkstatt Jena|access-date=28. 11. 2017|language=de}}</ref> <ref name="usnrc">{{Cite web|author=Američka komisija za nuklearnu regulaciju|title=Systematic Radiological Assessment of Exemption for Source and Byproduct Materials, odjeljak 3.17|pages=531–533|url=http://www.nrc.gov/reading-rm/doc-collections/nuregs/staff/sr1717/nureg-1717.pdf|format=pdf}}</ref> <ref name="Rhodes">{{Cite book|author=Daniel Rhodes|title=Clay and Glazes for the Potter|year=2015|isbn=9781614277996|publisher=Martino Fine Books}}</ref> <ref name="physik">{{Cite web|url=https://www.uni-oldenburg.de/physik/forschung/ehemalige/uwa/rad/du/|title=Informationen über Uran-Munition|publisher=Univerzitet Oldenburg|language=de|access-date=29. 11. 2017}}</ref> <ref name="craftes">{{Cite journal|author=E. S. Craft, A. W. Abu-Qare, M. M. Flaherty, M. C. Garofolo, H. L. Rincavage, M. B. Abou-Donia|title=Depleted and natural Uranium: Chemistry and toxicological effects|journal=Journal of Toxicology and Environmental Health – Part B – Critical Reviews|volume=7|number=4|year=2004|pages=297–317|doi=10.1080/10937400490452714}}</ref> <ref name="MeyerU2">{{Cite journal|author=Henry S. La Pierre, Andreas Scheurer, Frank W. Heinemann, Wolfgang Hieringer, Karsten Meyer|title=Synthesis and Characterization of a Uranium(II) Monoarene Complex Supported by ''δ'' Backbonding|journal=Angewandte Chemie International Edition|volume=53|number=28|year=2014|pages=7158–7162|doi=10.1002/anie.201402050}}</ref> <ref name="henrysla">{{Cite book|author=Henry S. La Pierre, Hajime Kameo, Dominik P. Halter, Frank W. Heinemann, Karsten Meyer |title=Coordination and Redox Isomerization in the Reduction of a Uranium(III) Monoarene Complex |publisher=Angewandte Chemie International Edition |volume=53 |edition=28 |date=7. 7. 2014 |pages=7154–7157 |doi=10.1002/anie.201402048 }}</ref> <ref name="expand">{{cite book |author=William J. Evans, Stosh A. Kozimor |title=Expanding the chemistry of U3+ reducing agents |publisher=Coordination Chemistry Reviews |volume=250 |number=7 |date=1. 4. 2006 |series=Actinide Chemistry |pages=911–935 |doi=10.1016/j.ccr.2006.01.017}}</ref> <ref name="wiley">{{Cite web|url=http://eu.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-1118792823.html|title=Wiley: Progress in Inorganic Chemistry, Volume 58 - Kenneth D. Karlin|access-date=14. 10. 2017|archive-date=13. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213095516/https://www.wiley.com/en-gb/Progress+in+Inorganic+Chemistry%2C+Volume+58-p-9781118792827|url-status=dead}}</ref> <ref name="STREITWIESER">{{Cite journal|author=A. Streitwieser, U. Müller-Westerhoff|title=Bis(cyclooctatetraenyl)uranium (Uranocene). A New Class of Sandwich Complexes That Utilize Atomic f Orbitals|journal=J. Am. Chem. Soc.|volume=90|number=26|year=1968|pages=7364–7364|doi=10.1021/ja01028a044}}</ref> <ref name="elsen">{{Cite book|author=Christoph Elschenbroich|title=Organometallchemie|edition=6|location=Wiesbaden|year=2008|isbn=978-3-8351-0167-8|pages=587–591}}</ref> <ref name="seyferth">{{Cite journal|author=D. Seyferth|title=Uranocene. The First Member of a New Class of Organometallic Derivatives of the f Elements|journal=Organometallics|volume=23|number=15|year=2004|pages=3562–3583|doi=10.1021/om0400705}}</ref> <ref name="gjander">{{Cite book|author=G. Jander, E. Blasius|title=Lehrbuch der analytischen und präparativen anorganischen Chemie|edition=16|publisher=S. Hirzel Verlag|location=Stuttgart|year=2006|isbn=3-7776-1388-6}}</ref> <ref name="hsela">{{Cite journal|author=H. Sela, Z. Karpas, C. Pickhardt, J.S. Becker|title=Biomonitoring of hair samples by laser ablation inductively couple plasma mass spectrometry (LA-ICP-MS)|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-mass-spectrometry_2007-03-15_261_2-3/page/n114|journal=International Journal of Mass Spectrometry|volume=261|number=2-3|year=2007|pages=199–207|doi=10.1016/j.ijms.2006.09.018}}</ref> <ref name="lobinski">{{Cite book|author=R. Lobinski, Z. Marczenko|title=Spectrochemical Trace Analysis for Metals and Metalloids|publisher=Elsevier|location=Amsterdam|year=1997|isbn=9780444828798}}</ref> <ref name="Romanovskaya">{{Cite journal|author=G. Romanovskaya, V. Pogonin, A. Chibisov|title=Determination of Trace Amounts of Uranium(VI) in Various Materials by a Repetitive Laser Technique|url=https://archive.org/details/sim_talanta_1987-01_34_1/page/207|journal=Talanta|volume=34|number=1|year=1987|pages=207–210|doi=10.1016/0039-9140(87)80028-0|pmid=18964281}}</ref> <ref name="henceg">{{Cite book|author=G. Henze|title=Polarographie – Voltammetrie; Grundlagen und analytische Praxis|publisher=Springer Verlag|location=Berlin/ Heidelberg/ New York|year=2001|isbn=9783540413943}}</ref> <ref name="efferth">{{Cite book|author=Thomas Efferth|title=Molekulare Pharmakologie und Toxikologie: Biologische Grundlagen von Arzneimitteln und Giften|publisher=Springer|year=2006|isbn=3-540-21223-X|page=238}}</ref> <ref name="Werner">{{Cite book|author=Werner Böcker, Helmut Denk, Philipp Ulrich Heitz|title=Repetitorium Pathologie|publisher=Elsevier, Urban & Fischer|year=2007|isbn=978-3-437-43400-6|page=296}}</ref> <ref name="who_DU">{{Cite web|author=WHO|title=Depleted uranium: sources, exposure and health effects - Executive summary|date=1. 1. 2003|url=http://www.who.int/ionizing_radiation/pub_meet/en/DU_Eng.pdf|format=pdf}}</ref> <ref name="EvansU2">{{Cite journal|author=Matthew R. MacDonald, Megan E. Fieser, Jefferson E. Bates, Joseph W. Ziller, Filipp Furche, William J. Evans|title=Identification of the +2 Oxidation State for Uranium in a Crystalline Molecular Complex, [K(2.2.2-Cryptand)][(C<sub>5</sub>H<sub>4</sub>SiMe<sub>3</sub>)<sub>3</sub>U]|journal=J. Am. Chem. Soc.|volume=135|year=2013|pages=13310–13313|doi=10.1021/ja406791t}}</ref> <ref name="Arnold">{{Cite journal|author=Polly L. Arnold, Jason B. Love, Dipti Patel|title=Pentavalent uranyl complexes|journal=Coordination Chemistry Reviews|volume=253|number=15-16|year=2009|pages=1973-1978|doi=10.1016/j.ccr.2009.03.014}}</ref> <ref name="Berthet">{{Cite journal|author=J.-C. Berthet, M. Nielich, M. Ephritikhine|title=Isolation of a Uranyl [UO<sub>2</sub>]<sup>+</sup> Species: Crystallographic Comparison of the Dioxouranium(V) and (VI) Compounds [UO<sub>2</sub>(OPPh<sub>3</sub>)<sub>4</sub>](OTf)<em><sub>n</sub></em> (<em>n</em>=1, 2)|journal=Angew. Chem. Int. Ed.|volume=42|year=2003|page=1952|doi=10.1002/anie.200250506}}</ref> <ref name="fest">Frank Settle: {{Cite web|url=http://www.chemcases.com/2003version/nuclear/nc-06.htm|archive-date=25. 6. 2013|title=Nuclear Chemistry, Uranium Production|access-date=12. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20130625203507/http://www.chemcases.com/2003version/nuclear/nc-06.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref name="carlw">Carl Willis: [http://carlwillis.wordpress.com/2008/02/20/uranium-chemistry Uranium Chemistry], pristupljeno 12. novembra 2017.</ref> <ref name="docplay">[http://docplayer.org/8382719-Der-schmutzige-atom-brennstoff-fragen-und-antworten-zur-herkunft-des-urans.html Der schmutzigste Atombrennstoff, Fragen und Antworten zur Herkunft des Urans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213095547/http://docplayer.org/8382719-Der-schmutzige-atom-brennstoff-fragen-und-antworten-zur-herkunft-des-urans.html |date=13. 2. 2021 }}, pristupljeno 12. novembra 2017.</ref> <ref name="fasorg">Federacija američkih naučnika: [http://www.fas.org/programs/ssp/nukes/fuelcycle/centrifuges/U_production.html Uranium Production] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213095551/https://fas.org/programs/ssp/nukes/fuelcycle/centrifuges/U_production.html |date=13. 2. 2021 }}, pristupljeno 12. novembra 2017.</ref> <ref name="redbook2007">{{Cite book |author=OECD Nuclear Energy Agency i IAEA |title=Uranium 2007: Resources, Production and Demand |publisher=OECD Publishing |year=2008 |isbn=978-92-64-04768-6 |language=en |url=http://www.laka.org/docu/boeken/pdf/6-01-2-20-94.pdf |format=PDF |access-date=7. 7. 2009 |archive-date=13. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213095525/https://www.laka.org/docu/boeken/pdf/6-01-2-20-94.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name="faz6106">{{Cite news|url=http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/energie-uran-ist-ein-begehrter-rohstoff-geworden-1301941.html|title=Uran ist ein begehrter Rohstoff geworden|newspaper=Frankfurter Allgemeinen Zeitung|date=6. 1. 2006|access-date=10. 11. 2017|archive-date=13. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213095528/https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftspolitik/energie-uran-ist-ein-begehrter-rohstoff-geworden-1301941.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="norm">{{Cite web|author=World Nuclear Association|url=http://www.world-nuclear.org/info/inf30.html|title=Naturally-Occurring Radioactive Materials (NORM)|date=1. 3. 2009|access-date=10. 11. 2017|archive-date=13. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213095535/https://www.world-nuclear.org/information-library/safety-and-security/radiation-and-health/naturally-occurring-radioactive-materials-norm.aspx|url-status=dead}}</ref> <ref name="knolle">{{Cite web|author=F. Knolle|title=Ein Beitrag zu Vorkommen und Herkunft von Uran in deutschen Mineral- und Leitungswässern|year=2009|publisher=TU Braunschweig|url=http://www.digibib.tu-bs.de/?docid=00027200}}</ref> <ref name="wngeo">{{Cite web|url=http://www.world-nuclear.org/info/inf26.html|title=Geology of Uranium deposits|access-date=10. 11. 2017|archive-date=13. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213095556/https://www.world-nuclear.org/information-library/nuclear-fuel-cycle/uranium-resources/geology-of-uranium-deposits.aspx|url-status=dead}}</ref> <ref name="merkel">{{Cite book|editor=Broder Merkel, Britta Planer-Friedrich, Christian Wolkersdorfer|title=Uranium in the Aquatic Environment|publisher=Springer-Verlag|location=Heidelberg|year=2002|isbn=3-540-43927-7}}</ref> <ref name="billiton">K. Ehrig, BHP Billiton. "Prezentacija na ''South Australia Explorers Conference''", Adelaide 2008.</ref> <ref name="radiz">razni autori: ''Uranbergbau im Erzgebirge und Kalter Krieg''. Izabrani doprinosi radionice RADIZ od 10. i 11. oktobra 1997. u Schlema, RADIZ-Information 16/1998, RADIZ e.V., Schlema, {{Simboli jezika|de|njemački}}</ref> <ref name="ewag">{{Cite web|url=http://eawag-bbd.ethz.ch/periodic/elements/u.html|title=The Biochemical Periodic Tables – Uranium|language=en|access-date=7. 11. 2017|author=Steve Toeniskoetter, Jennifer Dommer, Tony Dodge|date=2. 11. 2012}}</ref> <ref name="nachweis">{{Cite book|author=Helmut Tonndorf|title=Metallogenie des Urans im ostdeutschen Zechstein – Ein Beitrag zum Nachweis und zur Charakteristik stofflicher Umverteilungs- und Anreicherungsprozesse|chapter=Abhandlungen der sächsischen Akademie der Wissenschaften zu Leipzig, Mathematisch-naturwissenschaftliche Klasse|volume=58 (3)|publisher=Akademie Verlag|location=Berlin|year=1994|isbn=3-05-501621-1}}</ref> <ref name="Gorby">{{Cite journal|author=D. R. Lovley, E. J. P. Phillips, Y. A. Gorby, E. R. Landa|title=Microbial Reduction of Uranium|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1991-04-04_350_6317/page/412|journal=Nature|volume=350|year=1991|pages=413–416|doi=10.1038/350413a0}}</ref> <ref name="Bioremediation">{{Cite journal|author=D. R. Lovley|title=Bioremediation of Organic and Metal Contaminants with Dissimilatory Metal Reduction|journal=J. Ind. Microbiol.|volume=14|number=2|year=1995|pages=85–93|pmid=7766214}}</ref> <ref name="desulfo">{{Cite journal|author=D. R. Lovley, E. J. Phillips|title=Reduction of Uranium by Desulfovibrio desulfuricans|journal=Appl. Environ. Microbiol.|volume=58|number=3|year=1992|pages=850–856|pmid=1575486|pmc=195344}}</ref> <ref name="Tuovinen">{{Cite journal|author=O. H. Tuovinen, T. M. Bhatti|title=Microbiological Leaching of Uranium Ores|journal=Minerals and Metallurgical Processing|volume=16|year=1999|pages=51–60|url=https://www.researchgate.net/publication/285797005_Microbiological_leaching_of_uranium_ores}}</ref> <ref name="Levy">{{Cite journal|author=F. Levy, I. Sheikin, B. Grenier, A. D. Huxley|title=Magnetic Field-Induced Superconductivity in the Ferromagnet URhGe|journal=Science|year=2005|volume=309|pages=1343–1346|doi=10.1126/science.1115498}}</ref> <ref name="Widman">{{Cite journal|author=D. R. Lovley, P. K. Widman, J. C. Woodward, E. J. Phillips|title=Reduction of Uranium by Cytochrome c3 of Desulfovibrio vulgaris|journal=Appl. Environ. Microbiol.|volume=59|number=11|year=1933|pages=3572–3576|pmid=8285665|pmc=182500}}</ref> <ref name="Fritzschmidt">{{Cite book|author=Fritz Schmidt|title=Kompendium der praktischen Photographie|edition=10. prošireno|location=Leipzig|year=1906|pages=191, 268, 291, 339}}</ref> <ref name="brauer">{{Cite book|title=Handbuch der Präparativen Anorganischen Chemie |editor=Georg Brauer|volume=3|edition=3. prerađ.|publisher=Enke|location=Stuttgart|year=1978|isbn=3432878133|page=1195}}</ref> <ref name="exact">{{Cite journal|author=Huebner, H.|year=1989|title=Uran und seine Entdeckung durch Martin Heinrich Klaproth|language=de|journal=Isotopenpraxis|volume=25|number=9|pages=361-367|url=https://inis.iaea.org/search/search.aspx?orig_q=RN:20086272}}</ref> <ref name="PU244">{{Cite journal|author=D. C. Hoffman, F. O. Lawrence, J. L. Mewherter, F. M. Rourke|title=Detection of Plutonium-244 in Nature|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1971-11-19_234_5325/page/132|journal=Nature|volume=234|year=1971|pages=132–134|doi=10.1038/234132a0}}</ref> <ref name="dvavjeka">{{Cite journal|author=Walter Kupsch; Jiří(George) Strnad|title=Uranium Bicentenary|year=1989|journal=Earth Sciences History|volume=8|number=1|pages=83-86|doi=10.17704/eshi.8.1.a65n221521602774}}</ref> <ref name="depoziti">{{Cite book|title=Uranium Ore Deposits|author=Franz J. Dahlkamp|publisher=Springer Science & Business Media|year=2013|isbn=9783662028926|page=5|url=https://books.google.ba/books?id=uczsCAAAQBAJ}}</ref> <ref name="wiberg">{{Cite book|author=A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg|title=Lehrbuch der Anorganischen Chemie|edition=102|publisher=de Gruyter|location=Berlin|year=2007|isbn=978-3-11-017770-1|page=2149}}</ref> <ref name="weast">{{Cite book|editor=Robert C. Weast|title=CRC Handbook of Chemistry and Physics|url=https://archive.org/details/crchandbookofche70edunse|publisher=CRC (Chemical Rubber Publishing Company)|location=Boca Raton, FL, SAD|year=1990|isbn=0-8493-0470-9|pages=E-129 bis E-145}}</ref> <ref name="harry">{{Cite book|author=Harry H. Binder|title=Lexikon der chemischen Elemente|publisher=S. Hirzel Verlag|location=Stuttgart|year=1999|isbn=3-7776-0736-3|pages=674–682}}</ref> <ref name="ipac">{{Cite web|url=http://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm|title=CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013|language=en|access-date=29. 10. 2017}}</ref> <ref name="sci">{{Cite book|language=en|edition=11|chapter=Uranium|title=The McGraw-Hill Science and Technology Encyclopedia|publisher=The McGraw-Hill Companies, Inc.|year=2012|isbn=978-0071792738}}</ref> }} == Literatura == {{Commonscat|Uranium}} * {{Cite book|author=Tom Zoellner|title=Uranium : war, energy, and the rock that shaped the world|url=https://archive.org/details/uraniumwarenergy0000zoel|year=2009|publisher=Viking Penguin, Penguin Group (USA) Inc.|isbn=1-101-02304-X}} * {{Cite book|title=Uranium production and raw materials for the nuclear fuel cycle - supply and demand, economics, the environment and energy security: proceedings of an International Symposium, Beč, 20-24. juni 2005.|year=2006|publisher=Međunarodna agencija za atomsku energiju (IAEA)|isbn=9201072066|issn=1563–0153|location=Beč, Austrija}} * {{Cite book|author=Zeev Karpas|title=Analytical chemistry of uranium; Environmental, Forensic, Nuclear, and Toxicological Applications|year=2015|publisher=CRC PressTaylor & Francis Group|isbn=978-1-4822-2060-5}} {{Nuklearna tehnologija}} {{PSE}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Uranij| ]] [[Kategorija:Hemijski elementi]] [[Kategorija:Aktinoidi]] [[Kategorija:Nuklearna goriva]] [[Kategorija:Nuklearni materijali]] [[Kategorija:Piroforni materijali]] [[Kategorija:Projekt "Manhattan"]] f6hwmx6gr34dof3l9qhgikr2a4i1pl2 Stuttgart 0 9854 3900076 3832967 2026-06-23T15:02:59Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900076 wikitext text/x-wiki {{Dobar članak}} {{Infokutija naselje u Njemačkoj | ime = Stuttgart | drugo_ime = | službeno_ime = | naselje_vrsta = | slika = Neues Schloss Schlossplatzspringbrunnen Schlossplatz Stuttgart 2015 01.jpg | slika_veličina = | slika_alt = | slika_opis = | slika_zastava = Flag of Stuttgart.svg | slika_grb = DEU Stuttgart COA.svg | etimologija = | nadimak = | moto = | slika_karta = | karta_alt = | karta_opis = | koordinate = {{Coord|48|46|39|N|09|10|48|E|type:city(636,000)_region:DE-BW|display=it}} | savezna_pokrajina = [[Baden-Württemberg]] | okrug = | općina = | vlada_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | vlada_vrsta = | vladajuće_tijelo = | osnovan = | osnivač = | sjedište = | gradonačelnik = [[Frank Nopper]] | gradonačelnik_stranka = CDU | površina_ukupno = 207.33 | površina_zemlje = | površina_vode = | površina_metro = | površina_urban = | površina_rural = | površina_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | površina_bilješka = | nadmorska_visina = 245 | visina_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | najveća_visina = | najveća_visina_vrh = | najmanja_visina = | najmanja_visina_vrh = | stanovništvo_datum = | stanovništvo_ukupno = 612663 | stanovništvo_gustoća = auto | stanovništvo_fusnote = <!-- <ref> </ref> --> | stanovništvo_urban = 2787724 | stanovništvo_gustoća_urban = | stanovništvo_rural = | stanovništvo_gustoća_rural = | stanovništvo_metro = 5465093 | stanovništvo_gustoća_metro = | stanovništvo_demonim = | poštanski_broj = 70173–70619 | pozivni_broj = 0711 | registarske_tablice = S | veb-sajt = {{URL|https://www.stuttgart.de}} | fusnote = }} '''Stuttgart''' (fonet. ''Štutgart'') je grad u južnoj [[Njemačka|Njemačkoj]] i glavni grad savezne pokrajine [[Baden-Württemberg]]. Sa 600.068 stanovnika<ref>{{Cite web |url=http://www.statistik.baden-wuerttemberg.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_08001.pdf |title=Bevölkerungsentwicklung in den Gemeinden Baden-Württembergs stanje decembar 2008 |access-date=23. 2. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100331091208/http://www.statistik.baden-wuerttemberg.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_08001.pdf |archive-date=31. 3. 2010 |url-status=dead }}</ref>, Stuttgart je šesti grad po veličini i jedan od značajnijih centara bosanske dijaspore na teritoriji SR Njemačke. U metro području živi oko 3,46 miliona stanovnika (stanje februar 2007)<ref>{{Cite web |url=http://www.statistik.baden-wuerttemberg.de/ |title=Statistisches Landesamt Baden-Württemberg |access-date=16. 7. 2008 |archive-date=22. 12. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222112852/http://www.statistik.baden-wuerttemberg.de/ |url-status=dead }}</ref>. Grad leži u središtu veoma gusto naseljenog područja, okružen brojnim manjim gradovima i naseljima. Uže urbano područje ima oko 2,63 miliona stanovnika što čini Stuttgart trećom [[aglomeracija|aglomeracijom]] po broju stanovništva u Njemačkoj, poslije [[Rurska oblast|Rurske oblasti]] i [[Berlin]]a. Stuttgart leži na brojnim brdima, dolinama i parkovima, što nije karakteristično za druge velike njemačke gradove. Mnogi turisti koji posjete grad su iznenađeni okolinom, pošto se grad često veže za razvijenu automobilsku industriju. Često ga zovu i ''kolijevkom automobila''. Grad ima status ''Stadtkreisa'', jedne vrste autonomnog urbanog okruga. U njemu se nalazi sjedište regionalnog parlamenta, lokalnog vijeća i sjedište protestantske crkve pokrajine Württemberg, kao i jedno od dva sjedišta biskupa katoličke biskupije [[Rottenburg-Stuttgart]]. Zvanični moto grada Stuttgarta je "''Stuttgart je više...''" (za turiste, za privredu itd.). Često se opisuje i kao ''grad budućnosti'' ([[njemački jezik|njem.]] ''Standort Zukunft'') ili mjesto ''gdje se posao susreće sa budućnosti''. Na inicijativu gradonačelnika, [[2007]] se počelo sa promocijom Stuttgarta stranim investitorima pod sloganom ''kreativna moć Njemačke''. Planira se da se time poboljšaju transportni putevi do međunarodnih centara. U sklopu projekta ''Stuttgart 21'', od marta 2008 grad je prihvatio i novi logo i slogan opisujući se kao ''novo srce Evrope'' (''Das neue Herz Europas'')<ref>{{Cite web |url=http://stuttgart.de/sde/menu/frame/ns_top_11021.htm |title=Statistisches Landesamt Baden-Württemberg |access-date=4. 8. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080913143611/http://www.stuttgart.de/sde/menu/frame/ns_top_11021.htm |archive-date=13. 9. 2008 |url-status=dead }}</ref>. Stuttgart nosi nadimak ''švapska metropola'', kao aluziju na švapski dijalekt njemačkog jezika koji se govori u tom dijelu Njemačke. == Geografija == Stuttgart se nalazi oko sat vremena udaljenosti od [[Schwarzwald]]a i Švapske Jure. Središte grada se nalazi u plodnoj dolini, ugniježđeno između [[vino]]grada i guste šume u blizini rijeke [[Neckar]]. U vrućim ljetnim danima, lokalno stanovništvo ovo područje opisuje kao "''štutgartski kazan''" Stuttgart se rasprostire na površini od 207&nbsp;km<sup>2</sup>, sa nadmorskom visinom od 207 m u dolini Neckara do 549 m na brdu Bernhartshöhe. Kao rezultat ogromne visinske razlike, u i oko grada se nalazi oko 400 stepeništa (''Stäffele'' na lokalnom dijalektu), što približno čini oko 20&nbsp;km stepeništa. Mnogi vode porijeklo iz vremena kada su vinogradi okruživali cijelu dolinu. Čak i danas, postoje vinogradi koji su udaljeni manje od 500 m od glavne željezničke stanice (''Hauptbahnhof'') [[Datoteka:Stuttgart Panorama 2007.jpg|mini|800px|Panorama Stuttgarta prema jugoistoku. Od doline rijeke [[Neckar]] lijevo se uzdižu se neboderi u centru grada. Južni i zapadni dio grada prikazani su desno.]] === Gradski distrikti === Grad Stuttgart je podijeljen na ukupno 23 gradska distrikta, i to 5 unutrašnjih i 17 vanjskih distrikta. Unutrašnji distrikti su: centralni Stuttgart, sjeverni Stuttgart, istočni Stuttgart, južni Stuttgart i zapadni Stuttgart. Vanjski distrikti su: [[Bad Cannstatt]], [[Degerloch]], [[Stuttgart-Möhringen]], [[Stammheim]], [[Stuttgart-Untertürkheim]], [[Vaihingen]], [[Zuffenhausen]] (sjedište [[Porsche]]a), [[Stuttgart-Feuerbach]], [[Birkach]], [[Botnang]], [[Hedelfingen]], [[Mühlhausen]], [[Stuttgart-Münster]], [[Obertürkheim]], [[Plieningen]], [[Sillenbuch]], [[Stuttgart-Wangen]] i [[Weilimdorf]] [[Datoteka:StuttgartCentreWinter.jpg|mini|200px|Središte grada zimi]] Metro područje grada (odnosno ''Stadtkreis'' Stuttgart) je okruženo susjednim manjim gradovima kao što je [[Ludwigsburg]] gdje se nalazi veličanstvena [[barok]]na palača, zatim [[Böblingen]], [[Esslingen am Neckar]], [[Waiblingen]], [[Göppingen]] i drugi manji gradovi. === Klima === Stuttgart ima pretežno [[Kontinentalna klima|kontinentalnu klimu]]. U ljetnim mjesecima, obližnji [[Schwarzwald]] i Švapske Alpe služe kao prirodni štit od [[oluja]] sa zapada i juga, ali grad često pogodi snažno nevrijeme uglavnom tokom ljeta te periodi dugotrajnih snježnih padavina [[zima|zimi]], koji nekad traju i sedmicama. Poznata je pojava ''kazana'' tj. u središtu grada izmjerene su značajno više temperature [[ljeto|ljeti]] i mnogo manje [[snijeg]]a zimi u poređenju sa predgrađima. Pošto se nalazi relativno daleko od mora, razlike temperatura zimi i ljeti odnosno dnevne i noćne mogu biti ekstremne. Po statistikama, Stuttgart ima prosječno 1693 sata sunčevog sjaja godišnje<ref>http://www.stuttgart-tourist.de/ENG/city/zahlen-fakten.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823165803/http://www.stuttgart-tourist.de/ENG/city/zahlen-fakten.htm |date=23. 8. 2009 }} Stuttgart zvanične informacije za turiste</ref>. Zima prosječno traje od decembra do marta. Najhladniji mjesec je januar sa prosječnom temperaturom od 0&nbsp;°C. Snježni pokrivač ne traje duže od nekoliko dana, iako u posljednje vrijeme ostaje sve duže, kao što je to bio slučaj [[2004]], kada je snijeg ostao nekoliko sedmica. Ljeta su dosta topla sa prosječnom temperaturom od 20&nbsp;°C u najtoplijim mjesecima julu i augustu. Ljeto traje od maja do septembra. {{Vremenski okvir| <!-- * Najviša prosječna temperatura * --> | vt_jan = 3,7 | vt_feb = 5,4 | vt_mar = 9,8 | vt_apr = 14,1 | vt_maj = 18,6 | vt_jun = 21,7 | vt_jul = 24,2 | vt_aug = 23,9 | vt_sep = 19,5 | vt_okt = 14,4 | vt_nov = 8,1 | vt_dec = 4,4 <!-- * Najniža prosječna temperatura * --> | nt_jan = -2,9 | nt_feb = -2,5 | nt_mar = 0,8 | nt_apr = 3,8 | nt_maj = 8,2 | nt_jun = 11,3 | nt_jul = 13,3 | nt_aug = 12,9 | nt_sep = 9,2 | nt_okt = 5,4 | nt_nov = 1,0 | nt_dec = -1,6 <!-- * Padavine * --> | p_jan = 41,2 | p_feb = 36,5 | p_mar = 47,6 | p_apr = 49,6 | p_maj = 85,7 | p_jun = 86,8 | p_jul = 86,1 | p_aug = 69,1 | p_sep = 57,1 | p_okt = 58,8 | p_nov = 49,8 | p_dec = 50,4 <!-- Ostalo --> | izvor = [http://www.dwd.de/bvbw/appmanager/bvbw/dwdwwwDesktop?_nfpb=true&_pageLabel=_dwdwww_klima_umwelt_klimadaten_deutschland&T82002gsbDocumentPath=Navigation%2FOeffentlichkeit%2FKlima__Umwelt%2FKlimadaten%2Fkldaten__kostenfrei%2Fausgabe__monatswerte__node.html%3F__nnn%3Dtrue dwd] }} == Historija == === Do [[19. vijek]]a === Prva poznata naselja na području današnjeg Stuttgarta datiraju od kraja [[1. vijek]]a, od osnivanja [[Rimska imperija|rimske]] tvrđave u dijelu današnjeg distrikta [[Bad Cannstatt]]a, na obali rijeke Neckar. Rimljani se povlače oko [[260]] nakon čega slijedi invazija plemena [[Germani|Alemana]] sa sjevera. Iako nije ništa konkretno poznato o naselju ''Cannstatt'' za vrijeme [[barbari|barbarske]] invazije, vjeruje se da je područje ostalo naseljeno sve do godine [[700]]. [[Datoteka:AltesSchlossStuttgart.JPG|mini|250px|Stari dvorac u Stuttgartu datira od 950 godine]] Smatra se da je sam grad Stuttgart osnovan oko [[950]] godine, neposredno prije bitke kod Lechfelda. Osnovao ga je švapski vojvoda Liudolf, jedan od sinova cara [[Sveto Rimsko Carstvo|Svetog Rimskog Carstva]] Otta I Velikog. Grad se koristio za uzgajanje [[konj]]a u plodnim dolinama, u blizini današnjeg centra grada, iako su nedavna arheološka iskopavanja pokazala da je ovo područje već bilo u vlasništvu [[merovinzi|merovinških]] farmera.<ref>Daniel Kirn: ''Stuttgart - Eine kleine Stadtgeschichte'', Sutton, 2007, {{ISBN|978-3-86680-137-0}}</ref> U registru poklona opatije Hirsau, koji je datiran oko [[1160]], spominje se ''Hugo de Stuokarten'', što navodi na postojanje istoimenog naselja na mjestu današnjeg Stuttgarta. Od ovog vremena pa sve do [[14. vijek]]a, naselje je bilo u rukama markgofova Badena i virtemberških gradova Backnang i Besigheim. [[Datoteka:StuttgartSchlossplatz.jpg|mini|lijevo|200px|Novi dvorac Stuttgart na Schlossplatzu koji je napravljen između 1746 i 1807]] Oko [[1300]], Stuttgart je postao rezidencija grofova [[Württemberg]]a, koji su nastavili izgrađivati i proširivati naselje u [[prijestolnica|prijestolnicu]] svoje teritorije (''Territorialstaat''). Status grada Stuttgart je dobio 1321 kada je postao zvanična kraljevska prijestolnica. Teritorija oko Stuttgarta je bila poznata kao grofovija Württemberg, prije nego što su je podigli na stepen vojvodstva od strane cara Svetog Rimskog Carstva [[1495]], kada Stuttgart postaje glavni grad vojvodstva i rezidencija vojvode. Naziv Württemberg potječe od strmog brda u okolini Stuttgarta poznatog kao ''Wirtemberg''. U [[18. vijek]]u, grad nakratko gubi status prijestolnice, pošto je Eberhard Ludwig osnovao grad [[Ludwigsburg]] sjeverno od Stuttgarta, gdje premješta svoju prijestolnicu. Godine [[1775]], [[Karl Eugen]] zahtjeva da se sjedište vrati u Stuttgart, dajući naređenje za izgradnju novog dvorca na Schlossplatzu. === 19. i [[20. vijek]] === Godine [[1803]] Stuttgart je proglašen glavnim gradom kneževine Württemberg (kojom je vladao izborni knez - "princ elektor") sve dok [[Napoléon Bonaparte]] nije srušio [[Sveto Rimsko Carstvo]] [[6. august]]a [[1806]]), kada Stuttgart postaje glavni grad kraljevine Württemberg. Kraljevsko sjedište je prošireno pod vlašću Frederika I Virtemberškog iako su mnoge važne zgrade u Stuttgartu izgrađene za vrijeme vladavine Williama I Virtemberškog, uključujući Wihelmovu palaču, bolnicu Katharina, gradsku galeriju, vilu Berg i Königsbau. [[Datoteka:S-wilhelmspalais.jpg|mini|200px|Wilhelmova palača 1840 godine, danas gradska biblioteka]] Tokom 19. vijeka, razvoj grada je bio sputavan zbog svoje specifične lokacije. Tek nakon prolaska željeznice i otvaranja glavne željezničke stanice [[1846]], grad doživljava snažan ekonomski razvoj. U to vrijeme broj stanovnika se kretao oko 50.000. Za vrijeme revolucija [[1848]] i [[1849]] godine, formiran je demokratski pangermanski nacionalni parlament (Frankfurtski parlament) u [[Frankfurt am Main|Frankfurtu]] u svrhu prevazilaženja podjela unutar njemačkih država. Nakon dugih razgovora, parlament je odlučio da ponudi titulu njemačkog cara Fredericku Wilhelmu IV od Pruske. Kako je demokratski pokret slabio, njemački prinčevi su počeli uzimati kontrolu na svojim nezavisnim državama. Napokon, [[Pruska|pruski]] kralj je odbacio ponudu revolucionara. Članovi parlamenta su izbačeni iz Frankfurta a najradikalniji članovi (koji su težili uspostavljanju [[republika|republike]]) su pobjegli u Stuttgart. Nedugo zatim, zadnji ''ostaci'' ovog parlamenta su razbijeni od strane virtemberške vojske. Već [[1871]] u Stuttgartu je bilo oko 91.000 stanovnika, a u vrijeme dok je Gottlieb Daimler konstruirao prvi automobil na svijetu u malehnoj radionici u Cannstattu, populacija grada je brzo narasla do 176.000 stanovnika.<ref name="where">''Stuttgart - Where Business Meets the Future'', promotivni materijal izdan od strane Stuttgartskog vijeća, Odjeljenje za ekonomski razvoj, 2005</ref> Godine 1871, nezavisno kraljevstvo Württemberg se pridružuje [[Njemačko carstvo|Njemačkom carstvu]] koje je stvorio [[Otto von Bismarck]], premijer Pruske tokom ujedinjenja njemačkih država. [[Datoteka:Stuttgart between 1890 and 1905.jpg|mini|lijevo|200px|Stuttgart oko 1900 godine]] Na kraju [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]], monarhija se raspala i formirana je slobodna država Württemberg u sklopu [[Weimarska Republika|Weimarske Republike]]. Stuttgart je postao njegov glavni grad. Godine [[1920]] grad postaje sjedište njemačke nacionalne vlade (nakon što je administracija pobjegla iz [[Berlin]]a, poslije puča) Za vrijeme [[Treći Reich|nacističke Njemačke]], u Stuttgartu je otpočelo protjerivanje Jevreja već [[1939]] godine. Nakon što je stavljena zabrana kretanja Jevreja 1. oktobra 1941, svi [[Jevreji]] koji su živjeli na području Württemberga su prisiljeni da žive u tzv. ''jevrejskim apartmanima'' sve dok nisu poslani u koncentracioni kamp lociran na ranijem sajmištu u [[Killesberg]]u. [[1. decembar|1. decembra]] [[1941]] organizirani su prvi deportacijski vozovi prema [[Riga|Rigi]]. Samo 180 Jevreja s područja Württemberga je preživjelo koncentracione logore. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], središte Stuttgarta je gotovo potpuno uništeno zbog savezničkog bombardovanja. Najteža razaranja grada su se desila [[1944]] godine od strane angloameričkih bombardera. Vrhunac napada se desio [[12. septembar|12. septembra]] 1944 kada su britanski avioni bacili oko 184.000 bombi na staro središte Stuttgarta. Stradalo je preko 1000 ljudi. Sveukupno za vrijeme Drugog svjetskog rata, bilo je 53 bombardovanja Stuttgarta pri čemu je uništeno oko 68% svih objekata a stradalo je 4.477 osoba. Francuska armija, u sklopu savezničkog sloma nacističke Njemačke, 1945 ulazi u Stuttgart te nakon rata grad ulazi u američku okupacionu zonu. Nakon što su se ujedinile sve tri okupacione zone (američka, britanska i francuska) i proglašena [[Zapadna Njemačka|Savezna republika Njemačka]] [[7. oktobar|7. oktobra]] [[1949]], Stuttgart je, pored Frankfurta, bio jedan od tri kandidata za glavni grad Zapadne Njemačke. Napokon, [[Bonn]] je proglašen prijestolnicom. Dijelovi ranijih njemačkih država Baden i Württemberg su se spojili [[1952]] i formirali novu pokrajinu [[Baden-Württemberg]], danas treća po veličini pokrajina u Njemačkoj. === Od 1945 do danas === Za vrijeme [[Hladni rat|Hladnog rata]], Stuttgart je postao sjedište zajedničke komande svih [[Sjedinjene Američke Države|američkih]] vojnih snaga u [[Evropa|Evropi]], [[Afrika|Africi]] i na Atlantiku (EUCOM). I danas EUCOM ima sjedište u Stuttgartu, a američka vojska je izgradila brojne vojne baze u okolini grada.<ref>[http://www.usarmygermany.com/USAREUR_City_Stuttgart.htm Američke vojne instalacije u Stuttgartu]</ref>. [[Datoteka:Stuttgart wappen alt.jpg|mini|150px|Prvi grb grada Stuttgarta iz 1286 godine]] Kasnih [[1970te|1970tih]], u distriktu Stammheim desilo se jedan od poznatijih sudskih procesa kriminalnoj grupi nazvanoj ''Frakcija Crvene armije'' (Red Army Faction). Nakon suđenja, četiri člana ove bande su izvršila samoubistvo. Izvršeno je nekoliko nasilnih pokušaja da se oslobodi ova grupa za vrijeme ''Njemačke jeseni'' [[1977]], kulminirajući otmicom i ubistvom njemačkog industrijalca i predsjednika njemačke asocijacije poslodavaca [[Hanns Martin Schleyer]]a, kao i otmicom aviona Lufthanse u [[Landshut]]u. === Porijeklo imena i grba grada === Grb grada Stuttgarta prikazuje crnog [[konj]]a koji stoji na zadnjim nogama, na žutoj pozadini. Poznato je da je u sadašnjoj formi prvi put korišten [[1938]], dok su se ranije koristile različite varijante i boje, često i sa dva konja. Ovaj hipotetični grb daje naznake o porijeklu naziva ''Stuttgart''. Moguće porijeko imena grada vodi od staronjemačkog naziva ''stuotgarten'', gdje riječ ''stuot'' navodi na staroengleski pojam ''stod'' u značenju ''konjušnica'', ''[[ergela]]''. Staronjemački pojam ''garten'' označava mjesto originalnog naselja. Također, logo automobilske kompanije [[Porsche]] sadrži modificiranu verziju gradskog grba. == Demografija == Broj stanovnika Stuttgarta je opadao u periodu između [[1960]] (637.539 stanovnika) i [[2000]] (586.978 stanovnika). U posljednje vrijeme, zahvaljujući niskom stopom nezaposlenosti i atraktivnim mogućnostima obrazovanja mlađe populacije, doživjeo je nagli porast stanovništa, naročito mladih iz bivše [[Njemačka Demokratska Republika|Istočne Njemačke]]. <ref>Statistički zavod Stuttgart, juli 2007, www.stuttgart.de</ref>. Po prvi put u ovoj deceniji, zabilježen je pozitivan prirodni priraštaj 2006 godine. Prema statističkim podacima, 2000 godine u gradu je bilo 22,8% stanovnika koji nisu njemački državljani, dok se taj broj 2006 godine smanjio na 21,7%. Od najvećih nacionalnih manjina najbrojniji su [[Turci]] (22.025), [[Grčka|Grci]] (14.341), Italijani (13.978), Hrvati, Srbi, [[Bošnjaci]], Portugalci, Poljaci, Austrijanci i Francuzi. Od ukupnog broja stranaca u Stuttgartu, 39% su državljani Evropske Unije. === Religija === Religijski sastav stanovništa u Stuttgartu se drastično promijenio [[1534]] godine kao direktan rezultat protestantske [[Reformacija|Reformacije]]. Od tog vremena, u Stuttgartu, kao i u cijelom Baden-Württembergu dominantna je [[Protestantizam|protestantska]] većina. Međutim, od [[1975]] broj protestanata u Stuttgartu je opao sa oko 300.000 na 200.000. Godine 2000, u gradu je bilo 33,7% protestanata, a 27,4% su bili katolici. Čak 39% cjelokupnog stanovništva su se izjasnili kao ateisti ili nisu slijedili ni jednu zvaničnu religiju. [[Datoteka:Stuttgart Rathaus01.JPG|mini|200px|Stuttgartska vijećnica (''Rathaus'')]] === Stopa kriminala === Smatra se da je Stuttgart jedan od najsigurnijih gradova Njemačke. U 2004 godini, prema zvaničnim statistikama počinjeno je 8535 [[Kriminal|kriminalnih djela]] na 100.000 stanovnika, što je daleko manje od ukupnog prosjeka svih njemačkih gradova koji iznosi 12.751 kriminalno djelo na 100.000 stanovnika.<ref>Zvanične statistike Stuttgarta [http://www.stuttgart.de/lhs-services/komunis/documents/4034_1.PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081028222737/http://www.stuttgart.de/lhs-services/komunis/documents/4034_1.PDF |date=28. 10. 2008 }}</ref>. Po podacima iz 2006, Stuttgart je rangiran na drugom mjestu, odmah nakon [[Minhen (grad)|Minhena]].<ref>[http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/pressemeldungen/2007/april/13/2007-04-13-bfi-pm-staedtevergleich.html Zvanična stranica grada Hamburga - Hamburg.de]{{Mrtav link}}</ref>. Od ukupnih kriminalnih djela iz 2003 godine, 60% ih je riješeno što svrstava Stuttgart na drugo mjesto, nakon [[Nürnberg]]a. == Politika == Trenutni gradonačelnik ([[njemački jezik|njem.]] ''Bürgermeister'') Stuttgarta je [[Wolfgang Schuster]], član konzervativne [[CDU]] stranke. === Gradska vlada === Dok je Stuttgart bio u sastavu vojvodstva Württemberg, njim je upravljao upravnik (''Vogt'') kojeg je imenovao vojvoda. Nakon 1811, njegovu ulogu je preuzeo gradski direktor (''Stadtdirektor''). Poslije 1819, zajednica je birala gradonačelnika koji je nosio titulu ''Schulthieß''. Od 1930 godine, ova titula se preimenuje u ''Oberbürgermeister'' (viši gradonačelnik), koju su nosili svi gradonačelnici gradova u Württembergu sa više od 20.000 stanovnika. Nakon Drugog svjetskog rata, francuska administracija u okupacionoj zoni je postavila nezavisnog političara Arnulf Klett kao prvog poslijeratnog gradonačelnika Stuttgarta. On je ovu funkciju obavljao sve do svoje smrti [[1974]] godine. Od tada na vlasti je redovno gradonačelnik iz stranke [[CDU]]. Raniji gradonačelnik bio je Manfred Rommel, sin čuvenog njemačkog maršala [[Erwin Rommel|Erwina Rommela]]. Kao glavni grad pokrajine Baden-Württemberg, Stuttgart je važan [[politika|politički]] centar u Njemačkoj, te sjedište pokrajinskog parlamenta (''Landtag''). U gradu se također nalaze i gotovo sve pokrajinske institucije. == Znamenitosti, građevine i kultura == [[Datoteka:Stuttgart Staatsoper.jpg|mini|250px|Zgrada opere (''Staatsoper'')]] === Jezgro grada === U središtu grada leži glavni trg Schlossplatz. Pored toga što je i najveći u Stuttgartu, na njemu se ukrštaju mnoge trgovačke ulice, nalazi se i park ''Schlossgarten'', te dva dvorca, mnogi muzeji, dok se na jugozapadu nalazi stambeno područje. Iako je središte grada dosta uništeno tokom Drugog svjetskog rata, mnoge historijske građevine su rekonstruisane, a izgrađene su i nove, moderne građevine. Neke od značajnijih građevina su: [[Datoteka:Stuttgart AlteKanzlei01.JPG|250px|mini|Stari ured (''Alte Kanzlei'') na Schillerovom trgu u Stuttgartu]] * ''Stiftskirche'' (Manastirska crkva), 1200 - 1600 u romaneskno-[[gotika|gotskom]] stilu * ''Altes Schloss'' (Stara palača), 1300 - 1500, u [[renesansa|renesansnom stilu]], rekonstruirana * ''Alte Kanzlei'' (Stari ured) na Schillerovom trgu * ''Neues Schloss'' (Nova palača), 1700 - 1800, u stilu [[barok]]a/klasicizma, rekonstruisana * ''Wilhelmpalais'' (Palača kralja Wilhelma), 1840 * ''Königsbau'' (Kraljevska zgrada), 1850, u stilu klasicizma, rekonstruisana * ''Großes Haus'' - Staatstheater Stuttgart, Stuttgartsko državno pozorište, 1909-1912 * ''Markthalle'' (Pijaca) 1910, u stilu [[Art Nouveau]] * ''Hauptbahnhof'' (Glavna željeznička stanica), 1920, u stil predmoderna * ''Württembergische Landesbibliothek'', virtemberška državna biblioteka, rekonstruisana 1970 * ''Friedrichsbau Varieté'' (Friedrichova zgrada), rekonstruisana 1994 [[Datoteka:Stuttgart-haus-der-wirtschaft.jpg|250px|mini|''Haus der Wirtschaft'' (Kuća privrede)]] === Arhitektura u drugim distriktima === Postoje brojne značajne palače u predgrađima Stuttgarta, kao potsjetnici duge kraljevske historije grada. Neke od njih su: * ''Usamljena palača'', 1700 - 1800, u stilu baroka/[[rokoko]] * ''Palača Ludwigsburg'', 1704 - 1758, u stilu baroka, sa ogromnim vrtom u istom stilu * ''Palača Hohenheim'', 1771 - 1793 Druge značajne građevine u i oko Stuttgarta uključuju: * ''Palača Rosenstein'', 1822-1830, u klasičnom stilu * ''Mauzolej Württemberg'', 1824, u kojem se nalaze posmrtni ostaci Katerine Pavlovne Ruske i kralja Williama I Virtemberškog * ''Wilhelma'', zoološki i botanički vrt, 1853 * ''Posjed Weissenhof'', 1927, u modernom stilu * ''Televizijski toranj Stuttgart'' (''Fernsehturm Stuttgart''), 1950, prvi [[televizija|televizijski]] toranj na svijetu izgrađen od [[beton]]a * ''Stuttgartski aerodrom'', 2000, u predgrađu Leinfelden-Echterdingen === Kulturni događaji === [[Datoteka:Residenzschloss Ludwigsburg.jpg|mini|300px|Glavna zgrada i barokni vrtovi palače Ludwigsburg]] Stuttgart je poznat po svom bogatom kulturnom nasljeđu. Naročito je poznato državno pozorište (''Staatstheater'') i gradska galerija (''Staatsgallerie''). U sklopu gradskog pozorišta djeluje i štutgartska opera, te tri manja pozorišta. U njima se redovno izvode opere, baleti i pozorišni komadi, kao i koncerti. Gradsko pozorište je proglašeno ''Pozorištem godine'' 2004 od svih pozorišta na njemačkom govornom području (Njemačka, [[Švicarska]] i [[Austrija]]). Štutgartska opera je proglašena ''Operom godine'' čak šest puta. Za štutgartski balet vežu se imena poput [[John Cranko|Johna Crankoa]] i [[Marcia Haydée|Marcie Haydée]] U gradu se nalaze i dva pozorišta gdje se prikazuju mjuzikli, slični onima na Broadwayu: pozorište Apollo i Palladium, svako od njih sa 1800 sjedišta. U palači Ludwigsburg su se također održavali mnogobrojni kulturni događaji i koncerti. Na sportskom stadionu Schleyerhalle se redovno održavaju pop i rock koncerti velikih internacionalnih zvijezda. U štutgartskoj ''švapskoj'' kuhinji, dominantno mjesto zauzima [[vino]] i [[pivo]]. Vino se pravi u ovom području još od [[17. vijek]]a, a danas je poznato u cijeloj Njemačkoj a i šire.<ref>http://www.germany.co.uk/Food---Drink/Gourmet/article,Culinary-A-to-Z,1501.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517064903/http://www.germany.co.uk/Food---Drink/Gourmet/article%2CCulinary-A-to-Z%2C1501.html |date=17. 5. 2008 }} Čuvena njemačka jela</ref>. Na primjer, ''Gaisburger Marsch'' je kuhano meso koje je izmišljeno u području Gaisburga južno od Stuttgarta. [[Datoteka:Cannstatter-fruchtsaeule-2004.jpg|mini||lijevo|widthpx|''Volksfest'' 2004 (Narodna proslava) u Cannstattu kod Stuttgarta]] Stuttgart je 1993 bio domaćin međunarodnog vrtnog sajma koji je održan u predgrađu Killesberg. Također, grad je bio jedan od domaćina [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Njemačka 2006.|Svjetskog nogometnog prvenstva 2006 godine]]. U Stuttgartu se svake godine održavaju mnoge manifestacije, kao što su ''Volksfest'' u Cannstattu (prvobitno kao poljoprivredni sajam, slično kao [[Oktoberfest]] u [[Minhen (grad)|Minhenu]]), '''Božični sajam''' (koji je 2007 posjetilo preko 3,6 miliona posjetilaca sa preko 200 izlagača<ref>http://www.stuttgarter-weihnachtsmarkt.de/ Promotivna web-stranica Božičnog sajma u Stuttgartu</ref>), '''hamburški riblji sajam''' (''Hamburger Fischmarkt'') na kojem se izlaže [[Ribe (životinje)|riba]], pivo i ostala hrana iz [[Hamburg]]a, '''ljetni festival''' (''Stuttgart Sommerfest'') koji se obično održava početkom augusta, '''Festival svjetla''' (''Lichterfest''), koji se održava početkom jula u Killesbergu, čuven po veličanstvenom vatrometu; '''vinsko selo''' (''Weindorf''), manifestacija koja se održava krajem [[august]]a i početkom septembra na Karlsplatzu u Stuttgartu. === Muzeji === [[Datoteka:Stuttgart alte staatsgalerie.jpg|mini|Ulaz u staru državnu galeriju]] U gradu se nalazi pet od ukupno 11 državnih muzeja u pokrajini Baden-Württemberg. Jedna od najznačajnih je stara državna galerija (''Staatsgalerie'') koja je otvorena [[1843]] a proširena [[1984]] godine. U njoj se čuvaju umjetnička djela iz mnogih epoha, od 14. vijeka do moderne umjetnosti uključujući djela [[Peter Paul Rubens|Rubensa]], [[Rembrandt]]a, [[Claude Monet|Moneta]], [[Pierre-Auguste Renoir|Renoira]], [[Paul Cézanne|Cézannea]] i [[Joseph Beuys|Beuysa]]. U neposrednoj blizini stare galerije nalazi se i nova galerija (''Neue Staatsgalerie''), izgrađena 1980, sa karakterističnom modernom, kontroverznom arhitekturom. Između ostalih, u njoj se mogu naći djela [[Max Beckmann]]a, [[Salvador Dali|Dalíja]], [[Henri Matisse|Matissea]], [[Joan Miró|Miróa]], [[Pablo Picasso|Picassa]], [[Paul Klee|Kleea]], [[Marc Chagall|Chagalla]] i [[Wassily Kandinsky|Kandinskog]]. [[Datoteka:Württembergische Königskrone.jpg|mini|lijevo|Kraljevska kruna virtemberških kraljeva, izložena u državnom muzeju Württemberga u Staroj palači u Stuttgartu]] Stara palača u Stuttgartu je sjedište državnog muzeja Württemberga koji je osnovan [[1862]] godine od strane kralja Württemberga Williama I. Muzej čuva mnogobrojne predmete iz historije pokrajine Württemberg, koji su pripadali brojnim vojvodama, kneževima i kraljevima, kao i predmete koji su ovdje nađeni, a potječu iz [[Kameno doba|kamenog doba]]. Na Karlovom trgu (Karlsplatz), u blizini stare palače nalazi se muzej posvećen [[Grof Claus von Stauffenberg|Clausu von Stauffenbergu]], nekad stanovniku Stuttgarta, poznatog po pokušaju atentata na [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] [[20. juli|20. jula]] 1944. Od ostalih muzeja poznati su muzej historije, otvoren 1987, štutgartski muzej prirodnih nauka u parku Rosenstein, muzej Löwentor, koji je posvećen [[Paleontologija|paleontologiji]] i [[Geologija|geologiji]], muzej Mercedes-Benz, osnovan 1923, premješten 2006, jedan od najposjećenijih muzeja u Stuttgartu (440.000 posjetilaca godišnje<ref>[http://stuttgart.de/sde/menu/frame/top_11021.htm Stuttgart - odjeljenje statistike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090311010211/http://www.stuttgart.de/sde/menu/frame/top_11021.htm |date=11. 3. 2009 }} {{Simboli jezika|de|njemački}}</ref>), u koje su izloženi predmeti posvećeni 120-godišnjoj historiji proizvodnje automobila u Stuttgartu, počev od legendarne ''srebrene strijele'' do najnovijih modela [[Mercedes-Benz|Mercedesa]]. Pored Mercedesa, Stuttgart je sjedište i Porschea, a postoji i muzej [[Porsche]]a, osnovan [[1976]], a trenutno je u fazi rekonstrukcije. === Crkve === Stuttgart je sjedište protestantskog biskupa i jedno od dva sjedišta katoličkog biskupa biskupije Rottenburg-Stuttgart. Postoji velika pentekostalna crkva ''Biblische Glaubens-Gemeinde'' (''Zajednica Biblijskog vjerovanja''), najveća bogomolja ove vrste u Njemačkoj.<ref>BGG internacionalni website http://www.bgg-stuttgart.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180103190225/http://www.bgg-stuttgart.de/ |date=3. 1. 2018 }}</ref> == Privreda == Područje Stuttgarta je poznato po industriji visoke tehnologije. Ovdje se nalaze neke svjetski poznate kompanije uključujući [[Daimler Chrysler|Daimler]], [[Porsche]], [[Bosch]], [[Hewlett-Packard]] i [[IBM]]. Sve ove kompanije imaju u Stuttgartu ili glavno sjedište ili glavno predstavništvo za Njemačku. [[Datoteka:MercedesMuseumStuttgart.JPG|mini|250px|Muzej Mercedes-Benz u distriktu Bad Cannstatt]] Stuttgart je mjesto u kojem se nalazi deveti po veličini sajamski centar u Njemačkoj. Sajam se održava u predgrađu u neposrednoj blizini štutgartskog [[aerodrom]]a. Pored ovih međunarodnih kompanija, u gradu posluju stotine malih i srednjih preduzeća, a mnoga od njih su još uvijek ''porodična preduzeća'', većinom se bave [[industrijska proizvodnja|industrijskom proizvodnjom]] koja se usko veže za automobile, elektroniku, [[inžinjering]] i visoko-sofisticiranu tehnologiju. === ''Kolijevka automobila'' === Motocikl i [[automobil]] na četiri točka su izumljeni u Stuttgartu, po čemu su se proslavili [[Gottlieb Daimler]] i [[Karl Benz]]. Već 1887 godine Daimler i Wilhelm Maybach osnivaju kompaniju ''Daimler Motoren Gesellschaft'' i započinju industrijsku proizvodnju automobila. Iz tog razloga, Stuttgart s pravom zovu ''kolijevkom automobila'' u svjetskim razmjerama. [[Mercedes-Benz]], Porsche i Maybach se i danas proizvode u Stuttgartu i njegovoj okolini. Ovdje je proizveden i prvi prototip VW Bube, koju je dizajnirao u Stuttgartu [[Ferdinand Porsche]]. === Nauka i istraživanje === Područje Stuttgarta danas ima najveći broj naučnih, akademskih i istraživačkih organizacija u okvirima Njemačke. Nigdje u Njemačkoj nije registrirano više patenata i dizajna od grada Stuttgarta.<ref name="where"/> Gotovo 45% svih naučnika u pokrajini Baden-Württemberg je uključeno u istraživanja koja su direktno vezana za ovaj grad. Od svih ulaganja u istraživanje u okvirima Njemačke, samo na područje Stuttgarta otpada 11% ili oko 4,3 milijarde [[Euro|eura]] godišnje. Pored nekoliko univerziteta i koledža ([[Univerzitet Stuttgart]], [[Univerzitet Hohenheim]] i nekoliko univerziteta primijenjenih nauka), u ovom području djeluje šest Frauenhofer instituta, četiri instituta kolaborativnih industrijskih istraživanja na lokalnim univerzitetima, dva instituta [[Max Planck]]a i značajna institucija Njemačkog centra za avio- i svemirska istraživanja (DLR). [[Datoteka:Koenigsbau Stuttgart 20060901.jpg|mini|lijevo|270px|''Königsbau'' na Schlossplatzu, bivše sjedište štutgartske berze]] === Financijske usluge === Stuttgart ima drugu po veličini [[berza|berzu]] u Njemačkoj, odmah poslije Frankfurtske. Mnoge vodeće kompanije u sektoru financijskih usluga ima glavno sjedište u Stuttgartu sa oko 100 kreditnih instituta. (LBBW Bank, Wüstenrot i Württembergische, Allianz i drugi) [[Datoteka:Zuckerle.jpg|mini|250px|Vinogradi na rijeci [[Neckar]] u području Mühlhausena kraj Stuttgarta]] === Historija vina i piva === Tradicija uzgajanja vinove loze u području Stuttgarta, sudeći po podacima državne arhive, počinje oko [[1108]] godine, kada se spominje izvjesni svećenik Ulrich koji daje kao poklon vinograd opatiji Blaubeuren. U [[17. vijek]]u, grad je treći po veličini njemački proizvođač vina u Svetom Rimskom Carstvu. Sve do 19. vijeka uzgoj vinove loze i proizvodnja vina ostaje jedan od osnovnih izvora prihoda područja Stuttgarta. I danas je grad jedan od najvećih njemačkih proizvođača grožđa, prvenstveno zahvaljujući svom specifičnom položaju u centru ''Virtemberškog vinskog područja'' koje se prostire na oko 110,3&nbsp;km<sup>2</sup> i koje je zvanično proglašeno jednim od 13 područja obuhvaćenim njemačkim Zakonom o [[Grožđe|grožđu]]. Kontinuitet važnosti vina za lokalnu privredu je obilježen redovno svake godine, kroz godišnji festival posvećen vinu (''Weindorf'') Stuttgart također ima i nekoliko čuvenih pivovara kao što su [[Stuttgarter Hofbräu]], [[Dinkelacker]] i [[Schwaben Bräu]]. == Saobraćaj == U skladu sa zakonskom regulativom drugih njemačkih gradova poput [[Berlin]]a, [[Köln]]a i [[Hanover]]a, i Stuttgart je od [[1. mart]]a [[2008]] uveo princip ''zona smanjene emisije štetnih plinova''. Svrha ovog propisa je da se unaprijedi kvalitet zraka u gradu. Ovom regulativom je dosta restriktivno ograničeno kretanje vozila u takozvanoj ''ekološkoj zoni grada'' (''Umweltzone''), uključujući i vozila stranaca.<ref>[http://www.stuttgart.de/sde/menu/frame/top.php?seite=http%3A//www.stuttgart.de/sde/item/gen/185468.htm Umweltzone und Feinstaub-Plakette: Fragen und Antworten] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090112211521/http://www.stuttgart.de/sde/menu/frame/top.php?seite=http%3A//www.stuttgart.de/sde/item/gen/185468.htm |date=12. 1. 2009 }} Gradsko vijeće Stuttgarta {{Simboli jezika|de|njemački}}</ref><ref>[http://www.env-it.de/luftdaten/download/public/html/Umweltzonen/Dokumente/PDF-Versionen_Umweltzonen_Einzelne_Staedte/Umweltzone_Stuttgart_20071115.pdf Dokument o područjima koja spadaju u ekološku zonu grada]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Od [[1978]] u Stuttgartu je počeo saobraćati i brzi voz (''S-Bahn'') koji povezuje većinu predgrađa. === Lokalni saobraćaj === [[Datoteka:Stadtbahn Stuttgart - Hst Rathaus.jpg|mini|lijevo|Gradska podzemna željeznica]] Stuttgart ima izgrađen sistem gradske željeznice, poznat kao ''Stuttgart Stadtbahn''. U središtu grada i u gusto izgrađenim područjima ova [[željeznica]] ide ispod zemlje. Sve stanice su označene slovom '''U''', što predstavlja skraćenicu od ''unabhängig'' (''nezavisna''). Do [[2007]], u Stuttgartu su saobraćali i [[tramvaj]]i. Postoji ogromna mreža [[autobus]]a. Cjelokupnu mrežu autobusa i gradske željeznice održava gradsko preduzeće Stuttgarter Straßenbahnen AG (SSB) [[Datoteka:Zahnradbahn stuttgart 1917.jpg|mini|desno|200px|''Zahnradbahn'' (''Zupčasti voz'') 1917 godine]] Pored lokalne mreže željeznica, ''S-Bahn'' (brzi voz) koji povezuje grad sa predgrađima i okolnim manjim gradovima, koristi i linije državne Njemačke željeznice (''Deutsche Bahn''). Jedna od zanimljivnih specifičnosti Stuttgarta je njegov ''Zahnradbahn'', željeznica koja se pokreće električnom energijom a saobraća od Marienplatza na jugu grada do Degerlocha. Ovo je jedina željeznica ovakve vrste u Njemačkoj. Postoji i žičara koja povezuje područja na jugu Stuttgarta sa grobljem u šumi. U parku Killesberg, na poznatom brdu iznad grada, postoji minijaturna dizel željeznica, koja se vikendom pokreće samo na paru. Stuttgart je važno čvorište međugradskog [[InterCityExpress]]a i mreže [[InterCity]] u vlasništvu državne njemačke željeznice. Ona povezuje Stuttgart sa drugim velikim njemačkim gradovima. Također postoje veoma kvalitetne međunarodne linije prema [[Strasbourg]]u, [[Beč]]u, [[Zürich]]u i [[Pariz]]u. Prema ovim destinacijama vozovi saobraćaju četiri puta dnevno. Svi vozovi koji povezuju udaljena mjesta se zaustavljaju na glavnoj željezničkoj stanici (''Hauptbahnhof''), a koju upotrebljavaju i lokalne željezničke linije, ali su njihovi terminali i peroni u podzemlju željezničke stanice. [[Datoteka:Bosch-Parkhaus02.jpg|mini|desno|600px|Državni autoput A8 prolazi ispod parkirališta neposredno pored aerodroma i sajma]] === Aerodromi, putevi i vodeni saobraćaj === Stuttgart posjeduje međunarodni aerodrom (''Flughafen Stuttgart'') koji se nalazi oko 13&nbsp;km južno od centra grada na području koje pripada susjednom gradiću [[Leinfelden-Echterdingen]]. Veze od aerodroma do centra grada su izuzetno dobre, tako da je potrebno oko 30 minuta da se od aerodroma dođe do centra koristeći S-Bahn linije S2 ili S3. Aerodrom u Stuttgartu je jedini veći gradski aerodrom u Njemačkoj koji ima samo jednu pistu. I pored protesta i inicijativa građana, u toku su istraživanja o mogućoj izgradnji druge piste aerodroma i njenom utjecaju na okolinu.<ref>''Stutgarter Nachrichten'' [http://www.stuttgarter-nachrichten.de/stn/page/detail.php/15242690, Izvještaji u njemačkim novinama o planiranoj drugoj pisti]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Pored aerodroma prolazi državni autoput A8 (Autobahn A8), koji određuje južnu granicu grada. Povezuje [[Luksemburg]], preko [[Saarbrücken]]a, [[Karlsruhe]]a, Stuttgarta, [[Minhen (grad)|Minhena]] i [[Salzburg]]a dalje prema [[Beč]]u. Drugi značajniji autoputevi prema Stuttgartu su A81 (pravac [[Zürich]] – [[Singen]] – [[Würzburg]] – [[Hamburg]]) i A831. Stuttgart ima i jednu manju luku u Hedelfingenu na rijeci Neckar. === Projekat ''Stuttgart 21'' === Nakon dugih godina političkog prepucavanja i kontroverzi, u oktobru 2007. su prihvaćeni planovi da se postojeća glavna željeznička stanica pretvori u tranzitnu stanicu. Ovaj projekat uključuje rekonstrukciju nadzemnih i pozemnih linija koje povezuju stanicu u tijesnoj štutgartskoj dolini sa drugim postojećim stanicama i podzemnim linijama. Rekonstrukcija je počela u februaru 2010. godine i trebala bi završiti do decembra 2019. godine. == Sport == === Nogomet === [[Datoteka:Gottlieb-daimler-stadion.jpg|mini|250px|Stadion [[VfB Stuttgart]]a - [[Gottlieb-Daimler-Stadion]] u [[Bad Cannstatt]]u]] Kao i u ostatku Njemačke, [[nogomet]] je najpopularniji sport u Stuttgartu. Dva najpoznatija sportska kluba u gradu su takozvani '''crveni''' i '''plavi'''. Crveni je nadimak nogometnog kluba [[VfB Stuttgart]], veoma popularnog i poznatog kluba u evropskim i svjetskim okvirima. Kao stalni prvoligaš njemačke Bundeslige, VfB je osnovan [[1893]]. Do sada je osvojio pet titula prvaka Njemačke, posljednji put 2007 godine. Svoje domaće utakmice igra na [[Gottlieb-Daimler-Stadion]]u u Bad Cannstattu. Plavi [[Stuttgarter Kickers]] je drugi poznati klub u Stuttgartu. Član je regionalne njemačke lige jug (treći rang takmičenja), a domaće utakmice igra na mnogo manjem [[Gazi stadion]]u u blizini televizijskog tornja u Degerlochu. Postoje još dva mala kluba ''Sportfreunde Stuttgart'' i ''FV Zuffenhausen'' koji se takmiče u nižim rangovima. === Ostali sportovi === U Stuttgartu djeluje lokalni rukometni klub VfL Pfullingen/Stuttgart, koji je u periodu od 2001 do 2006 bio član prve rukometne lige. Utakmice igra u dvorani [[Schleyerhalle]]. Aktivan je i ženski odbojkaški klub CJD Feuerbach, poznat po tome što je tri puta osvajao naslov prvaka Njemačke. Danas je prestao sa igrom iz finansijskih razloga. Pored njega postoji i Stuttgart Volleyball Club čiji ženski tim igra u drugoj ligi jug. Postoji i [[hokej]]aški klub Stuttgarter EC koji igra u hali Waldau u Degerlochu. Aktivan je i [[vaterpolo]] klub SV Cannstatt koji se može pohvaliti titulom prvaka Njemačke 2006 godine. Zastupljeni su i mnogi drugi sportovi, poput američkog fudbala (tim ''Stuttgart Nighthawks'' koji igra u profesionalnoj zapadnoevropskoj ligi i tim ''Stuttgart Scorpions''), [[tenis]]a (ženski teniski klub ''TC Weissenhof'', prvaci Njemačke četiri puta, te ''TEC Waldau Stuttgart'', prvaci Njemačke 2006) i hokeja na travi (''HTC Stuttgarter Kickers'', jedan od najuspješniji klubova u hokeju na travi, osvajač prvenstva Njemačke 2005 i prvak Evrope 2006) === Sportski događaji === Stuttgart ima reputaciju značajnog sportskog domaćina, koji je ugostio mnoge sportske događaje, poput Svjetskog prvenstva u atletici 1993. Bio je i jedan od 12 gradova u kojima je održano [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Njemačka 2006.]] Na stadionu Daimler odigrano je ukupno šest utakmica na ovom prvenstvu, uključujući tri utakmice druge runde i utakmicu za treće mjesto. Stuttgart je [[2007]] izabran za ''Evropski glavni grad sporta''.<ref>[http://www.aces-europa.eu/ European Capital of Sport 2007] {{Simboli jezika|en|engleski}}</ref> On je bio domaćin i Svjetskog biciklističkog prvenstva te finala IAAF svjetskog atletskog prvenstva. Od značajnijih sportskim građevina mogu se izdvojiti teniski tereni u Weissenhofu gdje se svake godine održava teniski turnir Mercedes Kup, zatim Porsche Arena koja ugošćuje teniske, [[košarka]]ške i rukometne utakmice i dvorana Schleyerhalle koja je rezervisana za [[boks]], gimnastiku i druge dvoranske sportove. == Gradovi partneri == Stuttgart je zvanično grad-partner sljedećim gradovima:<ref name="partner">http://stuttgart.de/sde/menu/frame/ns_top_11021_11041.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913203351/http://www.stuttgart.de/sde/menu/frame/ns_top_11021_11041.htm |date=13. 9. 2008 }} Stuttgart zvanični website, 23. mart 2008</ref> {{Multicol}} * {{ZD|ENG}} [[St Helens, Merseyside|St Helens]], [[Engleska]] od 1948 * {{ZD|WAL}} [[Cardiff]], [[Vels]] od 1955 * {{ZD|SAD}} [[St. Louis]], [[Missouri]] od 1960 * {{ZD|FRA}} [[Strasbourg]], [[Francuska]] od 1962 {{Multicol-prekid}} * {{ZD|IND}} [[Mumbai]], [[Indija]] od 1968 * {{ZD|TUN}} [[Menzel Bourguiba]], [[Tunis]] od 1971 * {{ZD|EGI}} [[Kairo]], [[Egipat]] od 1979 * {{ZD|POLJ}} [[Łódź]], [[Poljska]] od 1988 {{Multicol-prekid}} * {{ZD|ČEŠ}} [[Brno]], [[Češka]] od 1989 * {{ZD|RUS}} [[Samara]], [[Rusija]] od 1992 {{Multicol-kraj}} Pored ovih gradova-partnera, Stuttgart ima i posebne partnerske odnose sa sljedećim gradovima:<ref name="partner"/> * {{ZD|JAP}} [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Gifu (prefektura)|Gifu]], [[Japan]] od 1988 * {{ZD|IZR}} [[Shavei Zion]], [[Izrael]] * {{ZD|KIN}} [[Nanjing]], [[Kina]] == Poznate ličnosti == Osobe koje su rođene u Stuttgartu ili su živjele i djelovale u gradu: * [[Robert Bosch]] - inovator i osnivač [[Robert Bosch GmbH]] * [[Gottlieb Daimler]] - inovator automobila, firme koja će kasnije postati [[Mercedes-Benz]] * [[Gerhard Ertl]] - dobitnik Nobelove nagrade za hemiju [[2007]] * [[Sascha Gerstner]]- gitarista metal-grupe [[Helloween]] * [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] - filozof * [[Theodor Heuss]] - prvi njemački predsjednik nakon Drugog svjetskog rata * [[Ferdinand Porsche]] - kreator Volkswagen Bube (Käfer), osnivač [[Porsche]] automobilske komapanije * [[Manfred Rommel]] - sin [[Erwin Rommel]]a, gradonačelnik Stuttgarta od 1974-1996 * [[Friedrich von Schiller]] - njemački pjesnik * [[Grof Claus von Stauffenberg]] - član njemačkog pokreta otpora koji je pokušao ubiti Hitlera * [[Richard von Weizsäcker]] - njemački predsjednik, gradonačenik Berlina == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Stuttgart}} * [http://www.stuttgart.de/ Zvanična stranica Stuttgarta] * [http://www.stuttgart-im-bild.de/html/stuttgart_im_bild.html Slikoviti prikaz Stuttgarta] * [http://www.flughafen-stuttgart.de/ Stuttgartski međunarodni aerodrom] * [https://web.archive.org/web/20160101140438/http://www.vvs.de/en/index.php Stuttgartski javni transportni sistem] * [http://www.staatstheater.stuttgart.de/ ''Stuttgarter Staatstheater'' Zvanična stranica štutgartskog pozorišta, kao i državne opere] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913143933/http://www.staatstheater.stuttgart.de/ |date=13. 9. 2008 }} * [http://www.uni-hohenheim.de/ Univerzitet Stuttgart-Hohenheim, zvanična stranica] * [https://web.archive.org/web/20170119025208/https://www.uni-stuttgart.de/ Univerzitet Stuttgart zvanična stranica] * [http://www.ev-ki-stu.de/ Evangelistička crkva Württemberg - Stuttgart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630132326/http://www.ev-ki-stu.de/ |date=30. 6. 2007 }} * [https://web.archive.org/web/20070930003355/http://www.daimler-stadion.de/stadion_en.htm Daimler stadion Stuttgart zvanična stranica] {{Evropske prijestonice sporta}} {{Gradovi domaćini EP u atletici}} {{Gradovi domaćini SP u atletici}} {{Gradovi u Njemačkoj}} {{Glavni gradovi pokrajina Savezne Republike Njemačke}} {{DEFAULTSORT:Stuttgart}} [[Kategorija:Glavni gradovi njemačkih pokrajina]] [[Kategorija:Gradovi u Baden-Württembergu]] [[Kategorija:Stuttgart]] 9844rl9ouraeqgq2u9rl6dc3fvcv7nj Wikipedia:Zatraženi članci 4 9976 3900217 3898557 2026-06-24T02:26:13Z ~2026-36376-65 182891 /* */ 3900217 wikitext text/x-wiki {{Korisno|WP:ZČ}} 1. ovoj stranici možete da postavite zahtjeve da se određeni članci napišu. Molimo da pretražite Wikipediju prije nego postavite zahtjev za novi članak da bi izbjegli dupliciranje postojećeg koji ima malo drugačije ime ili je njegov naslov napisan na drugačiji način a koji se može proširiti umjesto dodavanja novog članka. == Vitalni članci koji nedostaju == *[[Kosa crta]] ([[:en:Slash (punctuation)|en]]), ([[:hr:Kosa crta|hr]]) *[[Kompleksnost]] / [[Složenost]] ([[:en:Complexity|en]]) == Trenutni zahtjevi == *[[Ankaray]] [[:es:Ankaray|(es)]] *[[Ay çöreği]] [[:es:Ay çöreği|(es)]] *[[Çörek]] [[:tr:Çörek|(tr)]] *[[Carmine Crocco]] [[:en:Carmine Crocco|(en)]], [[:it:Carmine Crocco|(it)]] *[[Giovanni Passannante]] [[:fr:Giovanni Passannante|(fr)]], [[:it:Giovanni Passannante|(it)]] *[[Young Corbett III]] [[:en:Young Corbett III|(en)]], [[:it:Young Corbett III|(it)]], [[:pl:Young Corbett III|(pl)]] *[[Leonardo De Lorenzo]] [[:de:Leonardo De Lorenzo|(de)]], [[:en:Leonardo De Lorenzo|(en)]], [[:es:Leonardo De Lorenzo|(es)]], [[:fr:Leonardo De Lorenzo|(fr)]] [[:it:Leonardo De Lorenzo|(it)]] *[[Andrej Kolkutin]] [[:de:Andrei Kolkoutine|(de)]],[[:en:Andrei Kolkoutine|(en)]],[[:es:Andréi Kolkoutin|(es)]],[[:fr:Andrei Kolkoutine|(fr)]] *[[Arhitektura Sarajeva]] *[[Asim Bajrić]] *[[Bullet for My Valentine]] ([[:en:Bullet for My Valentine|(en)]]) *[[Carl Nielsen]] ([[:en:Carl Nielsen|en]]), ([[:de:Carl Nielsen|de]]), ([[:fr:Carl Nielsen|fr]]), ([[:da:Carl Nielsen|da]]) *[[Iskra (časopis)]] *[[Cem Kızıltuğ]] ([[:de:Cem_Kızıltuğ|de]]) ([[:en:Cem_Kızıltuğ|en]]) ([[:fr:Cem_Kızıltuğ|fr]]) ([[:tr:Cem_Kızıltuğ|tr]]) *[[Cvetelina Grahić]] ([[:bg:Цветелина Грахич|bg]]) *[[Dedždžal]] [[:en:Masih_ad-Dajjal|(en)]],[[:de:Dajjal|(de)]] *[[Država i nacija po Anti Starčeviću]] *[[Državne zajednice]] *[[Dumitru Găleșanu]] [[:en:Dumitru Găleșanu III|(en)]], [[:ro:Dumitru Găleșanu|(ro)]], [[:it:Dumitru Găleșanu|(it)]] *[[Glineni ratnici]] ([[:en:Terracotta Army|en]]) *[[Izborni i stranački sistemi]] [[:en:Voting_system|(en)]], [[:de:Wahlsystem|(de)]] *[[Junuz Kečo]] *[[Kamenje Stennessa]] ([[:en:Standing Stones of Stenness|en]]) *[[La Venta]] ([[:en:La Venta|en]]) *[[Lapidarni spomenici Bosne i Huma]] *[[Latentna toplota]] [[:de:Latente_Wärme|(de)]], [[:en:Latent_heat|(en)]] *[[Mackenzie Davis]] [[:de:Mackenzie Davis|(de)]], [[:en:Mackenzie Davis|(en)]] *[[Magnetoskopi]] *[[Martov]] *[[Mile Devrnja]] ([[:cs:Mile Devrnja|cs]]) *[[Modular Audio Recognition Framework]] / [[MARF]] ([[:en:Modular Audio Recognition Framework|(en)]],[[:simple:Modular Audio Recognition Framework|(simple)]],[[:de:Modular Audio Recognition Framework|(de)]],[[:vi:Modular Audio Recognition Framework|(vi)]],[[:ru:Modular Audio Recognition Framework|(ru)]],[[:bg:Modular Audio Recognition Framework|(bg)]],[[:pl:Modular Audio Recognition Framework|(pl)]],[[:uk:Modular Audio Recognition Framework|(uk)]],[[:zh:Modular Audio Recognition Framework|(zh)]],[[:es:Modular Audio Recognition Framework|(es)]],[[:pt:Modular Audio Recognition Framework|(pt)]]) *[[Nahotka]] ([[:en:Nakhodka|(en)]], [[:de:Nakhodka|(de)]], [[:ru:Находка (город)|(ru)]] *[[Narodni suverenitet]] [[:de:Volkssouveränität|(de)]], [[:en:Popular_sovereignty|(en)]]) *[[Neomura]] [[:en:Neomura|(en)]] *[[Nonsens]] [[:de:Nonsens|(de)]] *[[NSK - Neue Slowenische Kunst]] [[:de:Neue_Slowenische_Kunst|(de)]] *[[Operativni sistemi koji rade na "Sunovim" serverima]] *[[Palenque]] ([[:en:Palenque|en]]) *[[Pčelinji otrov]] [[:en:Apitoxin|(en)]],[[:de:Bienengift|(de)]] *[[Pejzažno slikarstvo 19. stoljeća]] *[[Plehov]] *[[Podno grijanje]] [[:de:Fußbodenheizung|(de)]], [[:en:Underfloor_heating|(en)]], [[:hr:Podno_grijanje|(hr)]] *[[Poređenje Wi-Fi i WiMax mreža]] *[[Portishead]] [[:en:Portishead_(band)|(en)]],[[:de:Portishead|(de)]] *[[Privatizacija u Federaciji Bosne i Hercegovine]] *[[Renju]] *[[Sakib Pozderac]] *[[Saraṇa Bhikkhu]] ([[:es:Saraṇa Bhikkhu|es]]) *[[Školstvo u Bosni i Hercegovini za vrijeme austrougarske okupacije]] *[[Temelji državne vlasti]] *[[Teretana]] [[:de:Fitnessstudio|(de)]], [[:en:Health_club|(en)]] *[[Termocentrala]] [[:de:Wärmekraftwerk|(de)]], [[:en:Thermal_power_station|(en)]], [[:hr:Termoelektrane|(hr)]], [[:sr:Термоелектрана|(sr)]] *[[Toplotna cijev]] [[:de:Wärmerohr|(de)]], [[:en:Heatpipe|(en)]] *[[Univerzalna decimalna klasifikacija (UDK)]][[:hr:Univerzalna decimalna klasifikacija|(hr)]] *[[Unski lađari]], [[Bosanska Krupa#Programske aktivnosti tokom godine|nešto infomacija]] *[[Uspostavljanje austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini]] *[[Vedrana Seksan]] *[[Vincent Valentine]] [[:en:Vincent Valentine|(en)]] *[[Jeff Gordon]] ([[:de:Jeff Gordon|de]]), ([[:en:Jeff Gordon|en]]), ([[:es:Jeff Gordon|es]]), ([[:fr:Jeff Gordon|fr]]), ([[:id:Jeff Gordon|id]]), ([[:pt:Jeff Gordon|pt]]) *[[QGIS]] ([[:de:QGIS|de]], [[:en:QGIS|en]]) *[[Ivan Kušan]] *[[Elizabeth Olsen]] ([[:de:Elizabeth Olsen|de]]), ([[:en:Elizabeth Olsen|en]]), ([[:es:Elizabeth Olsen|es]]), ([[:fr:Elizabeth Olsen|fr]]), ([[:pt:Elizabeth Olsen|pt]]) *[[Mode Gakuen Cocoon Tower]] ([[:en:Mode Gakuen Cocoon Tower|en]]) *[[Haruka Yoshimura]] ([[:en:Haruka Yoshimura|en]]) *[[Ayaka Nanase]] ([[:en:Ayaka Nanase|en]]) *[[Associated Press]] ([[:en:Associated Press|en]]) *[[Playboy]] ([[:en:Playboy|en]]) === Hemija === *[[Malonska kiselina]] ([[:en:Malonic acid|en]]) *[[Metilmalonska kiselina]] ([[:en:Methylmalonic acid|en]]) === Računarske igre === *[[Age of Empires]] ([[:en:Age of Empires (video game)|en]]) *[[Amnesia: The Dark Descent]] ([[:en:Amnesia: The Dark Descent|en]]) *[[Baldur's Gate]] ([[:en:Baldur's Gate|en]]) *[[Call of Duty (igra)]] ([[:en:Call of Duty (video game)|en]]) *[[F.E.A.R.]] ([[:en:F.E.A.R.|en]]) *[[Fahrenheit (igra)]] ([[:en:Fahrenheit (2005 video game)|en]]) *[[Fallout (igra)]] ([[:en:Fallout (video game)|en]]) *[[Gothic (igra)]] ([[:en:Gothic (video game)|en]]) *[[Grand Theft Auto V]] ([[:en:Grand Theft Auto V|en]]) *[[Guitar Hero (igra)]] ([[:en:Guitar Hero (video game)|en]]) *[[Half-Life (igra)]] ([[:en:Half-Life (video game)|en]]) *[[Hearts of Iron]] ([[:en:Hearts of Iron|en]]) *[[Heroes of Might and Magic III]] ([[:en:Heroes of Might and Magic III|en]]) *[[Jazz Jackrabbit 2]] ([[:en:Jazz Jackrabbit 2|en]]) *[[Just Cause]] ([[:en:Just Cause (video game)|en]]) *[[Mafia (igra)]] ([[:en:Mafia (video game)|en]]) *[[Midtown Madness]] ([[:en:Midtown Madness|en]]) *[[Pac-Man]] ([[:en:Pac-Man|en]]) *[[Pong]] ([[:en:Pong|en]]) *[[Prince of Persia (igra 1989)]] ([[:en:Prince of Persia (1989 video game)|en]]) *[[Rayman 3: Hoodlum Havoc]] ([[:en:Rayman 3: Hoodlum Havoc|en]]) *[[Red Dead Redemption]] ([[:en:Red Dead Redemption|en]]) *[[S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl]] ([[:en:S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl|en]]) *[[The Witcher]] ([[:en:The Witcher (video game)|en]]) *[[World of Tanks]] ([[:en:World of Tanks|en]]) === Serija igara === *[[Assassin's Creed]] ([[:en:Assassin's Creed|en]]) *[[Call of Duty]] ([[:en:Call of Duty|en]]) *[[Devil May Cry]] ([[:en:Devil May Cry|en]]) *[[Grand Theft Auto (serija)]] ([[:en:Grand Theft Auto (series)|en]]) *[[Mass Effect]] ([[:en:Mass Effect|en]]) *[[Need for Speed]] ([[:en:Need for Speed|en]]) *[[Rayman]] ([[:en:Rayman|en]]) *[[StarCraft]] ([[:en:StarCraft|en]]) *[[The Elder Scrolls]] ([[:en:The Elder Scrolls|en]]) *[[Warcraft]] ([[:en:Warcraft|en]]) *[[Worms (serija)]] ([[:en:Worms (series)|en]]) === Spomenici u BiH === *[[Tvrđava Fortica (Podveležje)]] ([[:hr:Tvrđava Fortica (Podveležje)|hr]]) *[[Tvrđava Mali grad (Podveležje)]] ([[:hr:Tvrđava Mali grad (Podveležje)|hr]]) *[[Tvrđava Guberača]] ([[:hr:Tvrđava Guberača|hr]]) *[[Tvrđava Sveta gora (Podveležje)]] ([[:hr:Tvrđava Sveta gora (Podveležje)|hr]]) === Muzika === *[[Pauk (grupa)]], novi val, post-punk 74plcgrmv5yl8fz6e2bvh4bjh103szc 3900221 3900217 2026-06-24T03:21:02Z Mtarch11 127017 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/~2026-36376-65|~2026-36376-65]] ([[User talk:~2026-36376-65|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:Quinlan83|Quinlan83]] 3898557 wikitext text/x-wiki {{Korisno|WP:ZČ}} Na ovoj stranici možete da postavite zahtjeve da se određeni članci napišu. Molimo da pretražite Wikipediju prije nego postavite zahtjev za novi članak da bi izbjegli dupliciranje postojećeg koji ima malo drugačije ime ili je njegov naslov napisan na drugačiji način a koji se može proširiti umjesto dodavanja novog članka. == Vitalni članci koji nedostaju == *[[Kosa crta]] ([[:en:Slash (punctuation)|en]]), ([[:hr:Kosa crta|hr]]) *[[Kompleksnost]] / [[Složenost]] ([[:en:Complexity|en]]) == Trenutni zahtjevi == *[[Ankaray]] [[:es:Ankaray|(es)]] *[[Ay çöreği]] [[:es:Ay çöreği|(es)]] *[[Çörek]] [[:tr:Çörek|(tr)]] *[[Carmine Crocco]] [[:en:Carmine Crocco|(en)]], [[:it:Carmine Crocco|(it)]] *[[Giovanni Passannante]] [[:fr:Giovanni Passannante|(fr)]], [[:it:Giovanni Passannante|(it)]] *[[Young Corbett III]] [[:en:Young Corbett III|(en)]], [[:it:Young Corbett III|(it)]], [[:pl:Young Corbett III|(pl)]] *[[Leonardo De Lorenzo]] [[:de:Leonardo De Lorenzo|(de)]], [[:en:Leonardo De Lorenzo|(en)]], [[:es:Leonardo De Lorenzo|(es)]], [[:fr:Leonardo De Lorenzo|(fr)]] [[:it:Leonardo De Lorenzo|(it)]] *[[Andrej Kolkutin]] [[:de:Andrei Kolkoutine|(de)]],[[:en:Andrei Kolkoutine|(en)]],[[:es:Andréi Kolkoutin|(es)]],[[:fr:Andrei Kolkoutine|(fr)]] *[[Arhitektura Sarajeva]] *[[Asim Bajrić]] *[[Bullet for My Valentine]] ([[:en:Bullet for My Valentine|(en)]]) *[[Carl Nielsen]] ([[:en:Carl Nielsen|en]]), ([[:de:Carl Nielsen|de]]), ([[:fr:Carl Nielsen|fr]]), ([[:da:Carl Nielsen|da]]) *[[Iskra (časopis)]] *[[Cem Kızıltuğ]] ([[:de:Cem_Kızıltuğ|de]]) ([[:en:Cem_Kızıltuğ|en]]) ([[:fr:Cem_Kızıltuğ|fr]]) ([[:tr:Cem_Kızıltuğ|tr]]) *[[Cvetelina Grahić]] ([[:bg:Цветелина Грахич|bg]]) *[[Dedždžal]] [[:en:Masih_ad-Dajjal|(en)]],[[:de:Dajjal|(de)]] *[[Država i nacija po Anti Starčeviću]] *[[Državne zajednice]] *[[Dumitru Găleșanu]] [[:en:Dumitru Găleșanu III|(en)]], [[:ro:Dumitru Găleșanu|(ro)]], [[:it:Dumitru Găleșanu|(it)]] *[[Glineni ratnici]] ([[:en:Terracotta Army|en]]) *[[Izborni i stranački sistemi]] [[:en:Voting_system|(en)]], [[:de:Wahlsystem|(de)]] *[[Junuz Kečo]] *[[Kamenje Stennessa]] ([[:en:Standing Stones of Stenness|en]]) *[[La Venta]] ([[:en:La Venta|en]]) *[[Lapidarni spomenici Bosne i Huma]] *[[Latentna toplota]] [[:de:Latente_Wärme|(de)]], [[:en:Latent_heat|(en)]] *[[Mackenzie Davis]] [[:de:Mackenzie Davis|(de)]], [[:en:Mackenzie Davis|(en)]] *[[Magnetoskopi]] *[[Martov]] *[[Mile Devrnja]] ([[:cs:Mile Devrnja|cs]]) *[[Modular Audio Recognition Framework]] / [[MARF]] ([[:en:Modular Audio Recognition Framework|(en)]],[[:simple:Modular Audio Recognition Framework|(simple)]],[[:de:Modular Audio Recognition Framework|(de)]],[[:vi:Modular Audio Recognition Framework|(vi)]],[[:ru:Modular Audio Recognition Framework|(ru)]],[[:bg:Modular Audio Recognition Framework|(bg)]],[[:pl:Modular Audio Recognition Framework|(pl)]],[[:uk:Modular Audio Recognition Framework|(uk)]],[[:zh:Modular Audio Recognition Framework|(zh)]],[[:es:Modular Audio Recognition Framework|(es)]],[[:pt:Modular Audio Recognition Framework|(pt)]]) *[[Nahotka]] ([[:en:Nakhodka|(en)]], [[:de:Nakhodka|(de)]], [[:ru:Находка (город)|(ru)]] *[[Narodni suverenitet]] [[:de:Volkssouveränität|(de)]], [[:en:Popular_sovereignty|(en)]]) *[[Neomura]] [[:en:Neomura|(en)]] *[[Nonsens]] [[:de:Nonsens|(de)]] *[[NSK - Neue Slowenische Kunst]] [[:de:Neue_Slowenische_Kunst|(de)]] *[[Operativni sistemi koji rade na "Sunovim" serverima]] *[[Palenque]] ([[:en:Palenque|en]]) *[[Pčelinji otrov]] [[:en:Apitoxin|(en)]],[[:de:Bienengift|(de)]] *[[Pejzažno slikarstvo 19. stoljeća]] *[[Plehov]] *[[Podno grijanje]] [[:de:Fußbodenheizung|(de)]], [[:en:Underfloor_heating|(en)]], [[:hr:Podno_grijanje|(hr)]] *[[Poređenje Wi-Fi i WiMax mreža]] *[[Portishead]] [[:en:Portishead_(band)|(en)]],[[:de:Portishead|(de)]] *[[Privatizacija u Federaciji Bosne i Hercegovine]] *[[Renju]] *[[Sakib Pozderac]] *[[Saraṇa Bhikkhu]] ([[:es:Saraṇa Bhikkhu|es]]) *[[Školstvo u Bosni i Hercegovini za vrijeme austrougarske okupacije]] *[[Temelji državne vlasti]] *[[Teretana]] [[:de:Fitnessstudio|(de)]], [[:en:Health_club|(en)]] *[[Termocentrala]] [[:de:Wärmekraftwerk|(de)]], [[:en:Thermal_power_station|(en)]], [[:hr:Termoelektrane|(hr)]], [[:sr:Термоелектрана|(sr)]] *[[Toplotna cijev]] [[:de:Wärmerohr|(de)]], [[:en:Heatpipe|(en)]] *[[Univerzalna decimalna klasifikacija (UDK)]][[:hr:Univerzalna decimalna klasifikacija|(hr)]] *[[Unski lađari]], [[Bosanska Krupa#Programske aktivnosti tokom godine|nešto infomacija]] *[[Uspostavljanje austrougarske vlasti u Bosni i Hercegovini]] *[[Vedrana Seksan]] *[[Vincent Valentine]] [[:en:Vincent Valentine|(en)]] *[[Jeff Gordon]] ([[:de:Jeff Gordon|de]]), ([[:en:Jeff Gordon|en]]), ([[:es:Jeff Gordon|es]]), ([[:fr:Jeff Gordon|fr]]), ([[:id:Jeff Gordon|id]]), ([[:pt:Jeff Gordon|pt]]) *[[QGIS]] ([[:de:QGIS|de]], [[:en:QGIS|en]]) *[[Ivan Kušan]] *[[Elizabeth Olsen]] ([[:de:Elizabeth Olsen|de]]), ([[:en:Elizabeth Olsen|en]]), ([[:es:Elizabeth Olsen|es]]), ([[:fr:Elizabeth Olsen|fr]]), ([[:pt:Elizabeth Olsen|pt]]) *[[Mode Gakuen Cocoon Tower]] ([[:en:Mode Gakuen Cocoon Tower|en]]) *[[Haruka Yoshimura]] ([[:en:Haruka Yoshimura|en]]) *[[Ayaka Nanase]] ([[:en:Ayaka Nanase|en]]) *[[Associated Press]] ([[:en:Associated Press|en]]) *[[Playboy]] ([[:en:Playboy|en]]) === Hemija === *[[Malonska kiselina]] ([[:en:Malonic acid|en]]) *[[Metilmalonska kiselina]] ([[:en:Methylmalonic acid|en]]) === Računarske igre === *[[Age of Empires]] ([[:en:Age of Empires (video game)|en]]) *[[Amnesia: The Dark Descent]] ([[:en:Amnesia: The Dark Descent|en]]) *[[Baldur's Gate]] ([[:en:Baldur's Gate|en]]) *[[Call of Duty (igra)]] ([[:en:Call of Duty (video game)|en]]) *[[F.E.A.R.]] ([[:en:F.E.A.R.|en]]) *[[Fahrenheit (igra)]] ([[:en:Fahrenheit (2005 video game)|en]]) *[[Fallout (igra)]] ([[:en:Fallout (video game)|en]]) *[[Gothic (igra)]] ([[:en:Gothic (video game)|en]]) *[[Grand Theft Auto V]] ([[:en:Grand Theft Auto V|en]]) *[[Guitar Hero (igra)]] ([[:en:Guitar Hero (video game)|en]]) *[[Half-Life (igra)]] ([[:en:Half-Life (video game)|en]]) *[[Hearts of Iron]] ([[:en:Hearts of Iron|en]]) *[[Heroes of Might and Magic III]] ([[:en:Heroes of Might and Magic III|en]]) *[[Jazz Jackrabbit 2]] ([[:en:Jazz Jackrabbit 2|en]]) *[[Just Cause]] ([[:en:Just Cause (video game)|en]]) *[[Mafia (igra)]] ([[:en:Mafia (video game)|en]]) *[[Midtown Madness]] ([[:en:Midtown Madness|en]]) *[[Pac-Man]] ([[:en:Pac-Man|en]]) *[[Pong]] ([[:en:Pong|en]]) *[[Prince of Persia (igra 1989)]] ([[:en:Prince of Persia (1989 video game)|en]]) *[[Rayman 3: Hoodlum Havoc]] ([[:en:Rayman 3: Hoodlum Havoc|en]]) *[[Red Dead Redemption]] ([[:en:Red Dead Redemption|en]]) *[[S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl]] ([[:en:S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl|en]]) *[[The Witcher]] ([[:en:The Witcher (video game)|en]]) *[[World of Tanks]] ([[:en:World of Tanks|en]]) === Serija igara === *[[Assassin's Creed]] ([[:en:Assassin's Creed|en]]) *[[Call of Duty]] ([[:en:Call of Duty|en]]) *[[Devil May Cry]] ([[:en:Devil May Cry|en]]) *[[Grand Theft Auto (serija)]] ([[:en:Grand Theft Auto (series)|en]]) *[[Mass Effect]] ([[:en:Mass Effect|en]]) *[[Need for Speed]] ([[:en:Need for Speed|en]]) *[[Rayman]] ([[:en:Rayman|en]]) *[[StarCraft]] ([[:en:StarCraft|en]]) *[[The Elder Scrolls]] ([[:en:The Elder Scrolls|en]]) *[[Warcraft]] ([[:en:Warcraft|en]]) *[[Worms (serija)]] ([[:en:Worms (series)|en]]) === Spomenici u BiH === *[[Tvrđava Fortica (Podveležje)]] ([[:hr:Tvrđava Fortica (Podveležje)|hr]]) *[[Tvrđava Mali grad (Podveležje)]] ([[:hr:Tvrđava Mali grad (Podveležje)|hr]]) *[[Tvrđava Guberača]] ([[:hr:Tvrđava Guberača|hr]]) *[[Tvrđava Sveta gora (Podveležje)]] ([[:hr:Tvrđava Sveta gora (Podveležje)|hr]]) === Muzika === *[[Pauk (grupa)]], novi val, post-punk 8lipqgi1lybgozjsft4efobynkie8xd Umjetna inteligencija 0 10717 3900286 3850070 2026-06-24T09:52:11Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900286 wikitext text/x-wiki {{Umjetna inteligencija}} '''Umjetna''' ili '''vještačka inteligencija''' ({{jez-en|artificial intelligence}}) definiše se na različite načine. U literaturi su najčešće sljedeće tri definicije:<ref>{{Cite web|url=https://www.routledge.com/Artificial-Intelligence-Business-and-Civilization-Our-Fate-Made-in-Machines/Kaplan/p/book/9781032155319|title=Artificial Intelligence, Business and Civilization: Our Fate Made in Machines|website=Routledge & CRC Press|language=en|access-date=5. 4. 2023}}</ref> # Umjetna [[inteligencija]] je [[Nauka|naučna]] oblast u kojoj se izučavaju [[hardver]]sko [[softver]]ska rješenja koja treba da omoguće sposobnosti i ponašanja slična ljudskom (percepcija, reagovanje, ponašanje, rezonovanje, zaključivanje i činjenje). # Umjetna inteligecija je naučna oblast u kojoj se izučavaju izračunavanja da bi se izračunavanjem omogućila percepcija, rezonovanje i činjenje. # Umjetna inteligencija je naučna oblast u kojoj se istražuje kako da se naprave [[računar]]i koji bi uspješno radili stvari koje u ovom momentu bolje rade ljudi. Termin umjetna inteligencija potiče od [[John McCarthy|Johna McCartyja]] i označava pojavu inteligencije koja je ostvarena na umjetni način, tj. putem programiranja računara.<ref>{{Cite web |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0007681318301393 |title=Andreas Kaplan; Michael Haenlein (2019) Siri, Siri in my Hand, who's the Fairest in the Land? On the Interpretations, Illustrations and Implications of Artificial Intelligence, Business Horizons, 62(1), 15-25 |access-date=17. 11. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181121191205/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0007681318301393 |archive-date=21. 11. 2018 |url-status=dead }}</ref> Međutim, mnogi autori i stručnjaci iz ove oblasti se ne slažu s tim da termin umjetna inteligencija u potpunosti i najbolje opisuje ovu oblast nauke jer mnoge oblasti [[informatika|informatike]] u osnovi imaju inteligentno ponašanje, ali ne spadaju u oblast umjetne inteligencije tj. ne pripadaju toj oblasti u užem smislu. Ovo se polje definiše kao "proučavanje i dizajn inteligentnih sredstava", gdje je inteligentno sredstvo (agent)<ref name="Computational Intelligence and Knowledge">http://people.cs.ubc.ca/~poole/ci/ch1.pdf</ref> sistem koji opaža svoje okruženje i poduzima akcije koje će maksimizirati njegove šanse za uspjeh. '''Umjetna inteligencija''' ('''AI''') je [[inteligencija]] — to je opažanje, sintetiziranje i zaključivanje informacija — koje demonstriraju [[Mašina|mašine]], za razliku od [[Ljudska inteligencija|inteligencije koju pokazuju ljudi]] ili [[Spoznaja životinja|životinje]]. Primjeri zadataka u kojima se to radi uključuju prepoznavanje govora, računarski vid, prevođenje između (prirodnih) jezika, kao i druga mapiranja ulaza.<ref>{{Cite book|last=Winston|first=P H|url=https://dl.acm.org/doi/abs/10.5555/30424|title=Artificial intelligence. Second edition|date=1984|location=United States}}</ref> [[AI aplikacije]] uključuju napredne [[Internetski pretraživač|web pretraživače]] (npr. [[Google (pretraživač)|Google Search]]), [[Sistem preporuka|sisteme preporuka]] (koje koriste [[YouTube]], [[Amazon.com|Amazon]] i [[Netflix]]), [[Razumijevanje prirodnog jezika|razumijevanje ljudskog govora]] (kao što su [[Siri]] i [[Amazon Alexa|Alexa]]), [[Samovozeći auto|automobile koji se sami voze]] (npr. [[Waymo]]), [[Generativna umjetna inteligencija|generativni]] ili [[Računarska kreativnost|kreativni]] alati ([[ChatGPT]] i [[AI art]]), [[Automatsko donošenje odluka|automatizovano donošenje odluka]] i takmičenje na najvišem nivou u sistemima [[Strateška igra|strateških igara]] (kao što su [[šah]] i [[Go]]). {{Sfnp|Google|2016}} Kako mašine postaju sve sposobnije, zadaci za koje se smatra da zahtijevaju "inteligenciju" često se uklanjaju iz definicije AI, fenomena poznatog kao [[AI efekt]].{{Sfnp|McCorduck|2004}} Na primjer, [[Optičko prepoznavanje znakova|optičko prepoznavanje karaktera]] je često isključeno iz stvari koje se smatraju umjetnom inteligencijom, pošto je postalo rutinska tehnologija.{{Sfnp|Schank|1991}} Umjetna inteligencija je osnovana kao akademska disciplina 1956. godine, a u godinama otkako je doživjela nekoliko valova optimizma,{{Sfnp|Crevier|1993}} <ref name="AI in the 80s"> Funding initiatives in the early 80s: [[Fifth Generation Project]] (Japan), [[Alvey]] (UK), [[Microelectronics and Computer Technology Corporation]] (US), [[Strategic Computing Initiative]] (US): </ref> praćenih razočaranjem i gubitkom finansiranja (poznato kao "[[AI zima]]"),<ref name="First AI winter"> First [[AI Winter]], [[Lighthill report]], [[Mansfield Amendment]] </ref><ref name="Second AI winter"> Second [[AI Winter]]: </ref> praćeno novim pristupima, uspjehom i obnovljenim finansiranjem.<ref name="AI in the 80s" /> {{Sfnp|Clark|2015b}} Istraživanje AI je pokušalo i odbacilo mnoge različite pristupe, uključujući simulaciju mozga, [[Symbolic AI|modeliranje rješavanja ljudskih problema]], [[Symbolic AI|formalnu logiku]], [[Symbolic AI|velike baze podataka znanja]] i imitiranje ponašanja životinja. U prvim decenijama 21. vijeka, visoko matematičko i statističko [[mašinsko učenje]] je dominiralo ovim poljem, a ova tehnika se pokazala veoma uspješnom, pomažući u rješavanju mnogih izazovnih problema u industriji i akademskim krugovima.{{Sfnp|Clark|2015b}} == Glavni pravci u razvoju umjetne inteligencije == * proučavanje prirodne inteligencije (spoznavanje funkcija mozga, modeliranje rada mozga, simuliranje čovjekovog ponašanja, reagovanja i rezonovanja) * postizanje inteligentnog ponašanja primjenom drugačijih pristupa, kakvi se ne mogu sresti u prirodnim sredinama. == Klasifikacija umjetne inteligencije prema vrsti rješavanja problema == 1. sistemi za rješavanje čovjekovih uobičajenih zadataka: * prepoznavanje slika i govora, * razumijevanje, generisanje i [[prevođenje]] prirodnih jezika, * snalaženje u svakodnevnim situacijama, * primjena u [[robotika|robotici]]. 2. sistemi za rješavanje formalnih zadataka: * logičke igre, * matematička logika, [[geometrija]], integralni račun, * osobine programa. 3. sistemi za rješavanje ekspertnih zadataka: * konstruisanje, nalaženje grešaka, planiranje proizvodnje, * naučne analize i dijagnostika ([[biologija]], [[medicina]], [[hemija]], [[pravo]]), * finansijska analiza, * programi za razvoj ovakvih sistema. == Klasifikacija sistema umjetne inteligencije (Rauch-Hindin, 1986) == * [[ekspertni sistemi]], * prirodni jezici, * robotika (prepoznavanje likova, govora i dodira, ...). == Kratak pregled razvoja umjetne inteligencije == * 1943 McCulloch & Pitts: Model mozga zasnovan na Bulovim funkcijama * 1950 [[Alan Turing|Turingov]] rad "Computing Machinery and Intelligence" * 1950s Rani VI programi, npr. Samuelov checkers program * Newell & Simon: Logic Theorist, Gelernter’s Geometry Engine * 1956 Dartmouth konferencija: usvojen naziv oblasti "Artificial Intelligence" (predloženi alternativni nazivi: Kompleksno procesiranje informacija, Mašinska inteligencija, Heurističko programiranje, Kognologija) * 1966–74 Istraživanje neuronskih mreža gotovo prestaje * 1980–88 Procvat industrije ekspertnih sistema * 1988–93 Opadanje indusrije ekspertnih sistema: "VI zima" * 1985–95 Povratak na tehnologiju neuralnih mreža * 1988– Povratak na vjerovatnosne metode i metode proistekle iz teorije odlučivanja * Nagli razvoj tehnološke osnove klasične VI, * "Nova VI": Umjetni život (Artificial Life), Genetski algoritmi, Mehki račun (Soft Computing) == Kategorije i podvrste VI == * AI i proizvodnja (AI and Manufacturing) * AI i [[medicina]] (AI and Medicine) * AI i opće rezonovanje (AI and Legal Reasoning) * Umjetni život (Artificial Life) * Automatsko zaključivanje / dokazivanje teorema (Automated Deduction/Theorem Proving)<ref>{{Cite web|url=https://ojs.aaai.org/aimagazine/index.php/aimagazine/article/view/1442/1341|title=Automated Deduction}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cs.cmu.edu/~fp/courses/atp/handouts/atp.pdf|title=Automated Theorem Proving|last=Pfenning|first=Frank}}</ref> * Zaključivanje na osnovu slučaja (Case-Based Reasoning/Analogical Reasoning)<ref>{{Citation|title=Case-Based Reasoning, Analogy, and Interpolation|url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-06164-7_10|publisher=Springer International Publishing|date=2020|access-date=1. 7. 2023|isbn=978-3-030-06164-7|pages=307–339|language=en|first=Béatrice|last=Fuchs|first2=Jean|last2=Lieber|first3=Laurent|last3=Miclet}}</ref> * Kognitivno modelovanje (Cognitive Modelling) * Kognitivne nauke (Cognitive Science) * Biološki pristup u AI (Computational Biology) * Konekcionizam i neuronske mreže (Connectionism/Neural Networks) * Teorija odlučivanja (Decision Theory and AI) * Distribuirana AI (Distributed AI)<ref>{{Cite web|url=https://developer.ibm.com/learningpaths/get-started-distributed-ai-apis/what-is-distributed-ai/|title=IBM Developer|website=developer.ibm.com|access-date=1. 7. 2023}}</ref> * Emocije (Emotion) * [[Fuzzy logika]] (Fuzzy Logic) * Genetski algoritmi (Genetic Algorithms) * Inteligentni tutorski sitemi, AI i edukacija (Intelligent Tutoring, AI & Education)<ref>{{Cite web|url=https://ai100.stanford.edu/2016-report/section-ii-ai-domain/education/intelligent-tutoring-systems-and-online-learning|title=Intelligent Tutoring Systems and Online Learning {{!}} One Hundred Year Study on Artificial Intelligence (AI100)|website=ai100.stanford.edu|language=en|access-date=1. 7. 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://articles.noodlefactory.ai/what-is-an-ai-intelligent-tutoring-system-and-why-you-should-use-it|title=What is An AI Intelligent Tutoring System And Why You Should Use It|website=articles.noodlefactory.ai|language=en-gb|access-date=1. 7. 2023|archive-date=1. 7. 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701085134/https://articles.noodlefactory.ai/what-is-an-ai-intelligent-tutoring-system-and-why-you-should-use-it|url-status=dead}}</ref> * Predstavljanje znanja (Knowledge Representation) * Logičko programiranje i logički bazirana AI (Logic Programming and Logic-based AI) * Mašinsko otkriće (Machine Discovery) * Mašinsko učenje (Machine Learning) * Mašinska vizija (Machine Vision) * Obrada prirodnog jezika, govor (Natural Language Processing) * Nemonotono rezonovanje (Nonmonotonic Reasoning) * Filozofija umjetne inteligencije (Philosophy of AI)<ref>{{Citation|edition=Fall 2022|title=Artificial Intelligence|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/artificial-intelligence/|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|date=2022|access-date=1. 7. 2023|first=Selmer|last=Bringsjord|first2=Naveen Sundar|last2=Govindarajulu}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://course.elementsofai.com/1/3/|website=course.elementsofai.com|access-date=1. 7. 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://philpapers.org/browse/philosophy-of-artificial-intelligence|title=Philosophy of Artificial Intelligence - Bibliography - PhilPapers|website=philpapers.org|access-date=1. 7. 2023}}</ref> * Planiranje (Planning) * [[Ekspertni sistemi]] - Production Systems/Expert Systems: * Rezonovanje bazirano na modelima (Model Based Reasoning) * Zaključivanje pod uslovima dvojbe (Reasoning Under Uncertainty (Probabilistic Reasoning, Approximate Reasoning, etc.)): * Robotika (Robotics) * Pretraživanje (Search) * Softverski Agenti (Software Agents) * Vremenski određeno rezonovanje (Temporal Reasoning:) * [[Prividna stvarnost|Virtualna realnost]] (Virtual Reality) == Također pogledajte == * [[Kvantno računarstvo]] * [[Računarski vid]] * [[Zikrija Avdagić]] * [[Automatsko programiranje]] * [[Evoluciono računarstvo]] * [[Razumijevanje govora]] * [[Razumijevanje prirodnog jezika]] * [[Rješavanje problema]] * [[AI efekt]] ==Reference== {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Artificial intelligence}} * http://www-formal.stanford.edu/jmc/whatisai/whatisai.html * http://plato.stanford.edu/entries/logic-ai * https://web.archive.org/web/20120630042400/http://aaai.org/AITopics/ * [https://suli.pppl.gov/2023/course/Rea-PPPL-SULI2023.pdf AI & ML in Fusion] * [https://drive.google.com/file/d/1npCTrJ8XJn20ZGDA_DfMpANuQZFMzKPh/view?usp=drive_link AI & ML in Fusion, video predavanja] == Ostali izvori == === Historija umjetne inteligencije === {{refbegin}} * {{Crevier 1993}}. * {{McCorduck 2004}}. * {{cite book | last=Newquist |first=HP |author-link=HP Newquist |year=1994 | title=The Brain Makers: Genius, Ego, And Greed In The Quest For Machines That Think | url=https://archive.org/details/brainmakers0000newq | publisher=Macmillan/SAMS |location=New York | isbn= 978-0-672-30412-5 }} * {{cite book | last=Nilsson |first=Nils |author-link=Nils Nilsson (researcher) |year=2009 | title=The Quest for Artificial Intelligence: A History of Ideas and Achievements | url=https://archive.org/details/questforartifici0000nils | publisher=Cambridge University Press |location=New York | isbn=978-0-521-12293-1 }} * {{citation | last = McGaughey | first = E | title = Will Robots Automate Your Job Away? Full Employment, Basic Income, and Economic Democracy | year = 2022 | page = 51(3) Industrial Law Journal 511–559 | doi = 10.2139/ssrn.3044448 | ssrn = 3044448 | s2cid = 219336439 | url = https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3044448 | access-date = 27. 5. 2023 | archive-date = }} * {{cite magazine |last=Schank |first=Roger C. |title=Where's the AI |magazine=AI magazine |volume=12 |issue=4 |year=1991 |url=https://ojs.aaai.org/aimagazine/index.php/aimagazine/issue/view/94 }} {{refend}} * {{cite news |url = https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-12-08/why-2015-was-a-breakthrough-year-in-artificial-intelligence |title = Why 2015 Was a Breakthrough Year in Artificial Intelligence |last = Clark |first = Jack |website = Bloomberg.com |year = 2015b |url-access = subscription |access-date = 23. 11. 2016 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20161123053855/https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-12-08/why-2015-was-a-breakthrough-year-in-artificial-intelligence |archive-date = 23. 11. 2016 }} {{Tehnologija}} {{Tehnologije u nastajanju}} {{Filozofija nauke}} [[Kategorija:Računarstvo]] [[Kategorija:Vještačka inteligencija]] [[Kategorija:Računarska neuronauka]] s43zd6hi54beq0vxd1dw4t7z8hr9sko Tennessee 0 12087 3900191 3850120 2026-06-23T23:11:24Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900191 wikitext text/x-wiki {{Geokutija|Savezna država | ime = Tennessee | izvorno_ime = | drugo_ime = ''State of Tennessee'' {{Simboli jezika|en|engleski}} | kategorija = [[Savezne države Sjedinjenih Američkih Država|Savezna država]] | etimologija = | graniči_sa = {{plainlist| * [[Arkansas]] * [[Missouri]] * [[Kentucky]] * [[Virginia]] * [[Sjeverna Karolina]] * [[Georgia]] * [[Alabama]] * [[Mississippi]] }} | zastava = Flag of Tennessee.svg | simbol = Seal of Tennessee.svg | simbol_vrsta = Grb | glavni_grad = [[Nashville]] | službeni_naziv = | moto = Agriculture and Commerce | nadimak = The Volunteer State | slika = | opis_slike = | država = Sjedinjene Američke Države | zastava_države = da | širina_stepeni_glavnog_grada = 36| širina_minuta_glavnog_grada = 10| širina_sekundi_glavnog_grada = 00| širina_SJ_glavnog_grada =N | dužina_stepeni_glavnog_grada = 86| dužina_minuta_glavnog_grada = 47| dužina_sekundi_glavnog_grada = 00| dužina_IZ_glavnog_grada =W | najviši = | najviša_lokacija = Clingmans Dome | najviša_visina = 2025.0 | najniža = | najniža_lokacija = [[Mississippi (rijeka)|Rijeka Mississippi]] | najniža_visina = 54 | dužina = 710 | širina = 195 | površina = 109247 | površina_zemlje = | površina_vode = 2,2% | stanovništvo = 6456243 | stanovništvo_datum = procjena 2012 | stanovništvo_gustoća = 60,0 | osnovan = 16. savezna država SAD-a | datum = 1. juni 1796. | vlada = | lider = [[Bill Lee (političar)|Bill Lee]] | lider_vrsta = Guverner | lider_partija = [[Republikanska stranka (SAD)|R]] | vremenska_zona = istok [[UTC]]-5/-4<br>central i zapad UTC-6/-5 | vremenska_zona_DST = | poštanski_broj = TN | pozivni broj = | kod = US-TN | kod_vrsta = [[ISO 3166-2]] | karta = Tennessee in United States.svg | opis_karte = Položaj Tennesseea na karti Sjedinjenih Američkih Država | web_stranica = [http://www.tennessee.gov/ www.tennessee.gov] | bilješka = }} '''Tennessee''' je savezna [[Sjedinjene Američke Države|američka]] država u jugoistočnom dijelu SAD-a. Ubraja se u južne savezne države. Glavni grad države je [[Nashville]]. Naziv Tennessee potiče od pojma ''Tanasi'', naziva jednog indijanskog naselja na rijeci ''Little Tennessee''. Jedan od nadimaka države je ''Volunteer State'' - Zemlja dobrovoljaca. Ovaj naziv potiče iz vremena [[Američki rat za nezavisnost|Američkog rata za nezavisnost]] u kojem su učestvovali brojni građani Tennesseeija kao dobrovoljci. == Historija == Područje današnjeg Tennesseeija su naseljavala indijanska plemena od prije 11.000 godina. U vremenu između 1539. i 1543. godine, područje istočno od rijeke [[Mississippi (rijeka)|Mississippi]] je istraživao španski istraživač [[Hernando de Soto]]. Tokom naseljavanja evropskih kolonista, većina domorodaca je protjerana prema jugu i zapadu, naročito plemena [[Muskogee]] i [[Yuchi]]. Do osnivanja savezne države Tennessee, područje je bilo u sklopu Sjeverne Caroline, poznato i kao ''Jugozapadna teritorija''. Dugo vremena, ovo područje je važilo kao oblast u kojoj nema vladavine zakona, jer vlada [[Sjeverna Carolina|Sjeverne Caroline]] nije mogla da uspostavi održivu zakonodavnu i sudsku vlast. U periodu od 1785. do 1790. godine uslijedili su prvi pokušaji da se Tennessee proglasi saveznom američkom državom. Na sjeveru današnjeg Tennesseeija osnovan je grad Franklin. Nakon pet godina stalnih svađa i prepucavanja sa vladom SJeverne Caroline, te čestih upada indijanskih plemena, novoformirana vlada u gradu Greenville se raspala, te područje Tennesseeija ponovo potpada pod vlast Sjeverne Caroline. Tennessee postaje savezna američka država putem odluke [[Senat Sjedinjenih Američkih Država|Senata]] 1. juna [[1796]]. godine kao 16. država. Između 1838. i 1839. godine, oko 17.000 [[Cherokee]] indijanaca koji su preostali na teritoriji Tennesseeija je protjerana na zapad [[Arkansas]]a. Ovaj čin poznat je i kao [[Staza suza]] (''Trail of Tears''). Kao posljednja južna država koja se odvojila od SAD tokom [[Američki građanski rat|američkog građanskog rata]], Tennessee se 2. juna 1861. godine pripaja Konfederaciji Država Amerike. Nakon građanskog rata, donesen je novi Ustav 22. februara 1865. godine kojim je ukinuto ropstvo te je 18. juna 1866. godine ratificiran Amandman 14. Ustava SAD. Time je Tennesse postao prva država ''juga'' koja se ponovo pripojila Sjedinjenim Američkim Državama (24. jula 1866. godine). U 20. vijeku, Tennessee je doživio snažni razvoj privrede i industrije. 1960tih i 1970tih godina, država je bila žarište pokreta za ljudska prava (''Civil rights movement''). == Geografija == [[Datoteka:Clifftops4-7-07.jpg|mini|200px|Pogled sa vrha Mount Le Conte u Nacionalnom parku Great Smoky Mountains]] Tennessee se graniči na sjeveru s državama [[Kentucky]] i [[Virginia]], na istoku sa Sjevernom Carolinom i juga sa [[Georgia|Georgijom]], [[Alabama|Alabamom]] i [[Mississippi]]jem, a na zapadu sa [[Arkansas]]om i [[Missouri]]jem. Kroz državu protiče i rijeka [[Tennessee (rijeka)|Tennessee]]. Reljef je većinom nizinski osim na [[istok]]u gdje postoje nešto veća uzvišenja. == Stanovništvo == Tennessee ima 6.038.803 stanovnika (stanje 1. jula 2006 godine), od čega su 79,2% bijelci, 16,8% afroamerikanci, 3,1% srednjoameričkog i latinoameričkog porijekla, 1,3% azijskog porijekla i 0,3% indijanskog porijekla<ref>{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=Search&geo_id=04000US24&_geoContext=01000US%7C04000US24&_street=&_county=&_cityTown=&_state=04000US47&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=040&_submenuId=factsheet_1&ds_name=ACS_2006_SAFF&_ci_nbr=null&qr_name=DEC_2000_SAFF_R1010&reg=DEC_2000_SAFF_R1010%3Anull&_keyword=&_industry= |title=factfinder.census.gov |access-date=25. 5. 2010 |archive-date=31. 1. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090131063624/http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=Search&geo_id=04000US24&_geoContext=01000US%7C04000US24&_street=&_county=&_cityTown=&_state=04000US47&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=040&_submenuId=factsheet_1&ds_name=ACS_2006_SAFF&_ci_nbr=null&qr_name=DEC_2000_SAFF_R1010&reg=DEC_2000_SAFF_R1010%3Anull&_keyword=&_industry= |url-status=dead }}</ref>. === Religije === Glavne vjerske zajednice u 2000. godini su bile: Južna baptistička konvencija sa 1.414.199 vjernika, Ujedinjena metodistička crkva sa 393.994 vjernika, Kristova crkva sa 216.648 vjernika te Katolička crkva sa 183.161 vjernika<ref>{{Cite web |url=http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/47_2000.asp |title=Arhivirana kopija |access-date=25. 5. 2010 |archive-date=30. 8. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830002622/http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/47_2000.asp |url-status=dead }}</ref>. Postoji veliki broj drugih sekti, uglavnom protestantski orjentisanih. === Starosna struktura stanovništva === Starosna struktura stanovništva Tennesseeija je sljedeća: * do 18 godina starosti: 1.447.050 (24,0 %) * od 18 do 64 godine: 3.824.660 (63,3 %) * više od 65 godina: 767.093 (12,7 %) Prosječna starost iznosi 37,2 godine, dok su 48,9% stanovništva muškarci, a 51,1% žene. === Veći gradovi === <timeline> TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy ImageSize = width:640 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:10 right:10 top:10 bottom:40 AlignBars = justify Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) BackgroundColors = canvas:canvas Period = from:0 till:700 ScaleMajor = unit:year increment:50 start:0 gridcolor:drabgreen BarData= barset:Stanovništvo PlotData= width:20 fontsize:M textcolor:black color:skyblue shift:(20,-6) anchor:from barset:Stanovništvo from:start till:672.3 text:[[Memphis]]_(672.277) from:start till:549.1 text:[[Nashville]]_(549.110) from:start till:180.1 text:[[Knoxville (Tennessee)|Knoxville]]_(180.130) from:start till:154.8 text:[[Chattanooga (Tennessee)|Chattanooga]]_(154.762) from:start till:112.9 text:[[Clarksville (Tennessee)|Clarksville]]_(112.878) from:start till:86.8 text:[[Murfreesboro (Tennessee)|Murfreesboro]]_(86.793) from:start till:62.1 text:[[Jackson (Tennessee)|Jackson]]_(62.099) from:start till:58.7 text:[[Johnson City]]_(58.718) from:start till:53.3 text:[[Franklin (Tennessee)|Franklin]]_(53.311) from:start till:44.9 text:[[Hendersonville]]_(44.876) from:start till:44.1 text:[[Kingsport]]_(44.130) from:start till:43.3 text:[[Bartlett (Tennessee)|Bartlett]]_(43.263) TextData= fontsize:S pos:(450,20) text:Stanovnika u 000 (1. juli 2005) </timeline> == Obrazovanje == U Tennesseeiju postoji nekoliko značajnih visokoškolskih ustanova, kao što su: * [[Austin Peay State University]] * [[East Tennessee State University]] * [[Middle Tennessee State University]] * [[Tennessee State University]] * [[Tennessee Technological University]] * [[University of Memphis]] * [[University of Tennessee System]] * [[Vanderbilt University]] (privatni) == Politika == Tennessee je 60tih godina 20. vijeka bio središte pokreta za građanska prava crnaca, koji je dosegao svoj vrhunac 1968. godine [[atentat]]om na [[Martin Luther King, Jr.|Martina Luthera Kinga]] u Memphisu. Politička atmosfera u Tennesseeiju se promijenila ranije nego u drugim južnjačkim državama. Putem vladine organizacije [[Tennessee Valley Authority]] omogućena je ranija industrijalizacija, a time i modernije uređeno društvo, više nego u Mississippiju i Alabami. Južnjački konzervativni demokrati su izgubili političku moć u Tennesseeiju već u vrijeme pokreta za građanska prava. Osnaživanje republikanaca je otpočelo s predsjedničkim izborima 1952. Od tada, demokrati su osvojili izbore samo 1964., 1976., te u vrijeme mandata [[Bill Clinton]]a 1992. i 1996. godine. Matična zemlja [[Al Gore]]a, danas se smatra pretežno konzervativna. Izborno tijelo Tennesseeija pri predsjedničkim izborima čini jedanaest glasova. Prije 1980. godine bilo ih je deset<ref>[http://www.270towin.com/ www.270towin.com]</ref>. == Privreda == Realni [[bruto domaći proizvod]] po stanovniku je 2006. godine iznosio 33.825 dolara (državni prosjek: 37.899 $, po GDP među 50 saveznih država Tennessee je na 31. mjestu)<ref>[http://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_state/gsp_newsrelease.htm U.S. Bureau of Economic Analysis: Regional Economic Accounts]</ref>. Bitan ekonomski poticaj je došao od strane Tennessee Valley Authority, što je dovelo do razvoja proizvodnje električne energije, infrastrukture i industrijalizacije. Naročito su dosta razvijene hemijska, mašinska i autoindustrija, tekstilna i drvna industrija, uzgoj [[duhan]]a, [[pamuk]]a, soje i [[kukuruz]]a, šumarstvo i rudarstvo, najvećim dijelom kopaju se rude [[cink]]a, [[fosfati]], [[ugalj]] i [[pirit]], a u velikoj mjeri razvijen je i turizam. == Kultura == Tennessee se smatra "kolijevkom" [[blues]]a i [[rock and roll]]a (Memphis), kao i [[country]] muzike (Nashville). Poznat je i po čuvenim tipovima [[viski]]a (Jack Daniel’s i George Dickel). == Poznate osobe == * [[Morgan Freeman]] (1937 - ), glumac * [[Dolly Parton]] (1946 - ), pjevačica i glumica * [[Michael Jeter]] (1952 - ), glumac * [[Quentin Tarantino]] (1963 - ), režiser * [[Johnny Knoxville]] (1971 - ), glumac i producent * [[Justin Timberlake]] (1981 - ), pjevač * [[Megan Fox]] (1986 - ), glumica i fotomodel * [[Miley Cyrus]] (1992 - ), pjevačica i glumica * [[Reese Witherspoon]] (1976 - ) glumica, živjela je sa roditeljima u Nashvilleu, Tennessee == Vanjski linkovi == * [http://www.tennessee.gov Stranica savezne vlade Tennesseeija] * [http://tennesseeencyclopedia.net/ Tennessee Encyclopedia of History and Culture] * [http://www.tennessee.gov/tsla/ Tennessee State Library and Archives] * [https://web.archive.org/web/20130223065624/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/TN.htm Tennessee činjenice] * [http://www.cs.utk.edu/~dunigan/landforms landforms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100908203132/http://www.cs.utk.edu/~dunigan/landforms/ |date=8. 9. 2010 }} == Reference == {{refspisak}} {{Commonscat}} {{Politička podjela Sjedinjenih Američkih Država}} [[Kategorija:Savezne države Sjedinjenih Američkih Država]] [[Kategorija:Tennessee| ]] s0tqh1a0juyofyrs0w6jkx2e45fdlg3 Time (časopis) 0 13313 3900201 3575170 2026-06-24T01:12:00Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900201 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} '''TIME''' je sedmični [[Sjedinjene Američke Države|američki]] [[magazin]] koji pokriva svjetske teme u [[politika|politici]], [[Nauka|nauci]] i [[Društvo|društvu]] kao i značajne događaje iz [[Historija|historije]]. Time se smatra jednim od najprominentnijih magazina današnjice, a poznat je i po tome što svake godine odabira osobu godine koja se obično nađe na naslovnoj stranici magazina. Magazin je prvi put izašao [[1923]] godine. == Vanjski linkovi == * [http://www.time.com/ TIME.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130516192126/http://www.time.com/ |date=16. 5. 2013 }} * [http://www.timeeurope.com/ TIMEeurope.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105170716/http://timeeurope.com/ |date=5. 1. 2009 }} * [http://www.timeasia.com/ TIMEasia.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200603021443/https://time.com/3696131/asia-airlines-safety-records/ |date=3. 6. 2020 }} * [https://web.archive.org/web/20080727015349/http://www.time.com/time/pacific/ TIMEpacific.com] {{Commonscat|Time Magazine}} {{U_začetku}} [[Kategorija:Američki magazini]] r1cxfwgabmizmu7dipmrwr01ja3aoti Edin Džeko 0 17752 3900313 3896584 2026-06-24T11:34:09Z Bakir123 110053 3900313 wikitext text/x-wiki {{Nogometaš | imenogometaša = Edin Džeko | slika = 20150331 2026 AUT BIH 2177 Edin Džeko (cropped).jpg | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|1986|03|17}} | rodnigrad = [[Sarajevo]] | rodnadržava = [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|SR Bosna i Hercegovina]], [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFRJ]] | visina = 193 cm | nadimak = ''Bosanski dijamant'' | pozicija = [[Napadač]] | omladinskegodine = 1996–2003. | omladinskipogoni = [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] | trenutniklub = [[FC Schalke 04|Schalke 04]] | brojnadresu = 10 | godine1 = 2003–2005. | klubovi1 = [[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]] | nastupi(golovi)1 = 35 (3) | godine2 = 2005–2007. | klubovi2 = [[FK Teplice|Teplice]] | nastupi(golovi)2 = 43 (16) | godine3 = 2005. | klubovi3 = → [[FK Ústí nad Labem|Ústí nad Labem]] | nastupi(golovi)3 = 15 (6) | godine4 = 2007–2011. | klubovi4 = [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] | nastupi(golovi)4 = 111 (66) | godine5 = 2011–2015. | klubovi5 = [[Manchester City FC|Manchester City]] | nastupi(golovi)5 = 130 (50) | godine6 = 2015–2016. | klubovi6 = → [[AS Roma|Roma]] | nastupi(golovi)6 = 31 (8) | godine7 = 2016–2021. | klubovi7 = [[AS Roma|Roma]] | nastupi(golovi)7 = 168 (77) | godine8 = 2021–2023. | klubovi8 = [[FC Inter Milano|Inter Milan]] | nastupi(golovi)8 = 69 (22) | godine9 = 2023–2025. | klubovi9 = [[Fenerbahçe SK|Fenerbahçe]] | nastupi(golovi)9 = 71 (35) | godine10 = 2025–2026. | klubovi10 = [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] | nastupi(golovi)10 = 11 (0) | godine11 = 2026– | klubovi11 = [[FC Schalke 04|Schalke 04]] | nastupi(golovi)11 = 11 (6) | reprezentacija = Da | nacionalnegodine1 = 2003–2004. | nacionalneekipe1 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-19|Bosna i Hercegovina U19]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 5 (0) | nacionalnegodine2 = 2006–2007. | nacionalneekipe2 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-21|Bosna i Hercegovina U21]] | nacionalninastupi(golovi)2 = 4 (1) | nacionalnegodine3 = 2007– | nacionalneekipe3 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] | nacionalninastupi(golovi)3 = 149 ([[Spisak reprezentativnih golova Edina Džeke|73]]) | zadnjiuređaj = 18. juna 2026 }} '''Edin Džeko''' (rođen 17. marta 1986) [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] je [[nogomet]]aš i kapiten [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|bosanskohercegovačke reprezentacije]]. Trenutno je član [[FC Schalke 04|Schalkea 04]].<ref>{{Cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/dzeko-s-desetkom-na-dresu-predstavljen-u-schalkeu-potpisao-je-ugovor-do-kraja-sezone/260122101|title=Džeko s desetkom na dresu predstavljen u Schalkeu, potpisao je ugovor do kraja sezone|website=Klix.ba|access-date=22. 1. 2026}}</ref> Igra na poziciji [[napadač]]a. Poznat je i po nadimku "Bosanski dijamant".<ref>{{cite web |url= http://gol.hr/clanak/svjetski_nogomet/bosanski-dijamant-u-cityju-za-vise-od-milijun-kuna-tjedno.html |title= "Bosanski dijamant" u Cityju za više od milijun kuna tjedno! |website= gol.hr |date= 4. 1. 2011}}</ref> ==Klupska karijera== ===Početak=== Karijeru je počeo 1996. u omladinskom pogonu [[FK Željezničar Sarajevo|FK Željezničara]] iz Sarajeva. Godine 2003. potpisao je profesionalni ugovor sa Željezničarom, gdje je igrao do 2005. U tom periodu igrao je na poziciji veznog igrača. ===Teplice=== S 18 godina odlazi u češki klub [[FK Teplice|Teplice]] za 25.000 [[Euro|eura]].<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2011/jan/05/edin-dzeko-transfer-manchester-city?CMP=twt_gu|title=Edin Dzeko move to Manchester City pits striker in 'my perfect league' |last= Wilson |first=Jonathan|date=5. 1. 2011|newspaper=The Guardian|language=en|issn=0261-3077|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U svojoj prvoj sezoni za Teplice na novoj poziciji napadača postiže 17 golova u 43 utakmice.<ref name=":0"/> Na kraju sezone proglašen je za najboljeg stranog igrača u [[Prva nogometna liga Češke|češkoj ligi]]. Godine 2005. odlazi na posudbu u [[FK Ústí nad Labem|Ústí nad Labem]], gdje postiže šest golova u 15 utakmica.<ref name=":0" /> Nakon toga se ponovo vraća u Teplice, gdje igra sve do 2007. Njegove odlične igre zapazio je njemački stručnjak [[Felix Magath]] i Džeko 2007. napušta Teplice i odlazi u njemački [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]]. ===VfL Wolfsburg=== U prvih 11 utakmica postigao je pet golova te biva proglašen najboljim napadačem prvog dijela sezone 2007/08. od magazina ''[[Sportal]]''.<ref name=":0" /> U njegovoj prvoj sezoni Wolfsburg završava na petoj poziciji u [[Bundesliga|Bundesligi]] i kvalifikuje se za [[UEFA Evropska liga|UEFA kup]] za narednu sezonu. Džeko sezonu završava s osam golova u 17 započetih utakmica.<ref name=":0"/> U narednoj sezoni Džeki se u Wolfsburgu pridružuje reprezentativni kolega i vezni igrač [[Zvjezdan Misimović]], s kojim Džeko čini jedan od najboljih tandema u Bundesligi. U sezoni 2008/09. Džeko osvaja Bundesligu s Wolfsburgom, s dva boda više od [[FC Bayern München|Bayerna]].<ref>{{Cite web|url=http://www.skysports.com/bundesliga-table/2008|title=SKY SPORTS: TABELA BUNDESLIGA 2008/09. |date= |website= |publisher=|access-date=18. 8. 2016}}</ref> To je bila prva titula prvaka Bundeslige u historiji ovog kluba. Sezonu Džeko kruniše s 26 golova te je bio drugi strijelac lige.<ref name=":0"/> Prvi strijelac lige bio je njegov timski kolega [[Grafite]], te su njih dvojica proglašeni najefikasnijim napadačkim duom u historiji Bundeslige.<ref>{{Cite web|url=http://www.goal.com/en/news/725/bundesliga/2009/05/23/1282105/bundesliga-comment-grafite-and-dzeko-a-match-made-in-heaven|title=Bundesliga Comment: Grafite And Dzeko - A Match Made In Heaven - Goal.com|date=23. 5. 2009|language=en|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U [[DFB-Pokal|kupu Njemačke]] Džeko postiže šest golova u dvije utakmice, a u [[UEFA Evropska liga|Kupu UEFA]] četiri gola i dvije asistencije u osam utakmica.<ref name=":0"/> Zbog ovih rezultata biva proglašen najboljim igračem Bundeslige. Uprkos interesovanju mnogih klubova za njegove usluge, a ponajviše [[AC Milan]]a, odlučuje produžiti ugovor s Wolfsburgom do juna 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11095_5466299,00.html|title=sky sports |last= |first= |date= |website= |publisher= |access-date=1. 8. 2016}}</ref> Prvi gol u [[UEFA Liga prvaka|Ligi prvaka]] postigao je u septembru 2009. protiv slavnog [[Manchester United FC|Manchester Uniteda]] u porazu 2–1 na [[Old Trafford]]u.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8278799.stm|title=Man Utd 2-1 Wolfsburg|date=30. 9. 2009|newspaper=BBC|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U sezoni 2009/10, Džeko je bio najbolji strijelac s 22 gola.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |url= http://www.klix.ba/sport/nogomet/edin-dzeko-najbolji-strijelac-bundeslige/100508074|title=Odigrano posljednje kolo / Edin Džeko najbolji strijelac Bundeslige! (VIDEO)|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U augustu 2010, Džeko postaje najbolji strijelac Wolfsburga u klupskoj historiji sa 59 golova na 96 odigranih utakmica, preskočivši [[Diega Klimowicza]] koji je postigao 59 golova na 149 utakmica.<ref>{{Cite web|url=http://www.klix.ba/sport/nogomet/dzeko-najbolji-strijelac-u-historiji-wolfsburga/100828069|title=Srušio rekord / Džeko najbolji strijelac u historiji Wolfsburga|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U prvom dijelu sezone 2010/11, Džeko postiže 8 golova na 17 utakmica.<ref name=":0" /> ===Manchester City=== [[Datoteka:Dzeko city.jpg|mini|lijevo|175px|Džeko sa [[Manchester City FC|Manchester Cityem]] 2011.]] Nakon mnogo medijskih špekulacija, 3. januara 2011. za 32 miliona eura, Džeko prelazi iz Wolfsburga u [[Engleska|engleski]] klub [[Manchester City FC|Manchester City]].<ref>{{Cite web|url=http://www.klix.ba/sport/nogomet/shine-on-you-crazy-diamond/110115091|title=Pozitiva(c) dana / Shine on you, crazy diamond|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Ovo je bio šesti najskuplji transfer u historiji [[Premijer liga Engleske|Engleske Premier League]], te najskuplji transfer jednog igrača porijeklom iz [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]. Debi u dresu Manchester Cityja upisao je 15. januara u pobjedi 4–3 protiv [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhamptona]], a bio je asistent za treći gol.<ref>{{Cite web|url=http://www.klix.ba/sport/nogomet/edin-dzeko-asistirao-u-pobjedi-manchester-cityja/110115073|title=VIDEO / Edin Džeko asistirao u pobjedi Manchester Cityja|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Svoj prvi gol u [[Premijer liga Engleske|Premier ligi]] postigao je 25. aprila 2011. u gostujućoj pobjedi 0–1 protiv [[Blackburn Rovers FC|Blackburna]].<ref>{{Cite web|url=http://www.espnfc.com/soccer/report?gameId=293017|title=Blackburn Rovers vs. Manchester City - Football Match Report - April 25, 2011 - ESPN|website=ESPNFC.com|access-date=18. 8. 2016}}{{Mrtav link}}</ref> U maju 2011, Džeko osvaja svoj prvi trofej sa Manchester Cityjem, pobjedom u finalu [[FA kup]]a protiv [[Stoke City FC|Stoke Cityja]] rezultatom 1–0.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/13346941|title=Man City 1-0 Stoke|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Na početku sezone 2011/2012. postiže 4 gola protiv [[Tottenham Hotspur FC|Tottenhama]] u pobjedi svoje ekipe od 1–5, te tako postaje jedini igrač u historiji Manchester Cityja koji je dao 4 gola na jednoj prvenstvenoj utakmici.<ref>{{Cite web|url=http://www.klix.ba/sport/dzeko-budalastine-i-krkani/110829096|title=Oštar start / Džeko, budalaštine i krkani|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U mjesecu augustu 2011, Džeko postiže 6 golova u 3 utakmice i osvaja nagradu za najboljeg igrača mjeseca engleske Premier League.<ref>{{Cite web|url=http://www.mirror.co.uk/sport/football/news/manchester-city-striker-edin-dzeko-3316451|title=Dzeko named Player of the Month|last=Football|first=Mirror|date=2. 9. 2011|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Na samom kraju sezone, Džeko postiže izjednačujući gol u 92. minuti protiv ekipe [[Queens Park Rangers FC|QPR]]-a u pobjedi rezultatom 3–2, što Cityju donosi prvu titulu u Premier League nakon 44 godine čekanja.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/17973148|title=Manchester City 3-2 QPR|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U sezoni 2012/13, Džeko postiže nekoliko veoma važnih golova za City u raznim takmičenjima, poput izjednačujućeg gola u pobjedi protiv [[Southampton FC|Southamptona]] rezultatom 3–2, te gol u Ligi prvaka protiv [[Real Madrid CF|Real Madrida]] u meču koji City pobjeđuje.<ref name=":0" /> U novembru 2012, Džeko postiže gol odmah po ulasku u igru na samom kraju utakmice protiv [[Tottenham Hotspur FC|Tottenhama]] koji Cityju donosi pobjedu i 3 važna boda u ligi. Također, u decembru iste godine, Džeko postiže 2 gola protiv [[Norwich City FC|Norwich City]] u pobjedi od 4–3 za City.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/20823176|title=Norwich 3-4 Manchester City|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Sezonu završava sa 14 postignutih golova u Premier League.<ref name=":0" /> U sezoni 2013/14, Džeko postiže svoj 50. gol u Premier League protiv ekipe [[Crystal Palace FC|Crystal Palace]] u decembru 2013. godine.<ref>{{Cite web|url=http://en.espn.co.uk/football/sport/story/269417.html|title=Dzeko, Hart the heroes as City edge Palace|language=en|access-date=18. 8. 2016|archive-date=9. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309060957/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/269417.html|url-status=dead}}</ref> U martu 2014, Džeko uspijeva dati dva gola u pobjedi Cityja 3–0 protiv gradskog rivala [[Manchester United FC|Manchester Uniteda]].<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.goal.com/en/match/manchester-united-vs-manchester-city/1483731/report|title=Manchester United 0 - 3 Manchester City Match report - 3/25/14 Premier League - Goal.com|website=www.goal.com|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Njegov prvi gol na toj utakmici dolazi u 43. sekundi, što predstavlja najbrži postignuti gol na [[Old Trafford]]u u historiji Premier League.<ref name=":2" /> Protiv ekipe [[Everton FC|Evertona]] u maju 2014, Džeko postiže gol u pobjedi 3–2, što Cityju donosi prvo mjesto na tabeli u ligi.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/27168536|title=Everton 2-3 Manchester City|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U utakmici protiv [[Aston Villa FC|Aston VIlle]], Džeko daje dva gola u pobjedi od 4–0, što Cityju jedno kolo prije kraja prvenstva donosi novu titulu u Premier League.<ref>{{Cite web|url=http://www.espnfc.com/soccer/report?gameId=367219|title=Manchester City vs. Aston Villa - Football Match Report - May 7, 2014 - ESPN|website=ESPNFC.com|access-date=18. 8. 2016}}{{Mrtav link}}</ref> U svojoj posljednjoj sezoni za Manchester City, Džeko postiže dva gola u pobjedi 7–0 protiv ekipe [[Sheffield Wednesday FC|Sheffield Wednesday]] u trećoj rundi [[Liga kupa]].<ref>{{Cite web|url=http://www.mancity.com/news/first-team/listing?team=First-Team&type=Match%2520Report|title=Manchester City First Team News {{!}} Manchester City FC|website=www.mancity.com|access-date=18. 8. 2016}}</ref> A prve golove u Premier League u novoj sezoni postiže protiv ekipe [[Hull City AFC|Hull Cityja]].<ref>{{Cite web |url= https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2771876/Hull-City-2-4-Manchester-City-Edin-Dzeko-Frank-Lampard-ensure-champions-touch-Chelsea-having-surrendered-two-goal-lead-KC-Stadium.html |title= Hull City 2-4 Manchester City: Dzeko and Lampard ensure City win |access-date= 18. 8. 2016}}</ref> U februaru 2015, Džeko okončava niz od 15 utakmica bez postignutog gola, kada postiže gol protiv [[Newcastle United FC|Newcastle Uniteda]] u pobjedi Cityja 5–0.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/31466682|title=Manchester City 5-0 Newcastle United|access-date=18. 8. 2016}}</ref> ===Roma=== [[Datoteka:CSKA-Roma18 (8).jpg|mini|desno|200px|Džeko sa [[AS Roma|Romom]] 2018.]] ====2015/16.==== Dana 12. augusta 2015, Džeko je zvanično potpisao ugovor sa [[italija]]nskom [[AS Roma|Romom]].<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/33894658|title=Edin Dzeko: Roma sign Man City striker on season-long loan|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Po ugovoru Džeko je posuđen Romi za četiri miliona eura, a Roma je obavezna da otkupi njegov ugovor za 11 miliona eura na kraju sezone, nakon ispunjenih uvjeta u pogledu broja nastupa i golova Džeke u toj sezoni.<ref name=":3" /> Džeko te uvjete ispunjava već u oktobru 2015. te njegov prelazak u Romu postaje kompletan. Svoj debi za ekipu Rome bilježi protiv ekipe [[Hellas Verona FC|Hellas Verone]] u remiju 1–1. A u svom drugom nastupu za Romu u augustu 2015. postiže svoj prvi gol za pobjedu protiv aktuelnog prvaka Italije, [[Juventus FC|Juventusa]], rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web |url= https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3207242/Hellas-Verona-1-1-Roma-Rudi-Garcia-s-fail-win-opener-Edin-Dzeko-Gervinho-Wojciech-Szczesny-feature-visitors.html |title= Hellas Verona 1-1 Roma: Rudi Garcia's side fail to win opener |access-date= 18. 8. 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.irishtimes.com/sport/soccer/edin-dzeko-on-target-as-roma-beat-juventus-1.2334215|title=Edin Dzeko on target as Roma beat Juventus|language=en|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U februaru 2016. postiže dva gola za Romu u pobjedi protiv [[Palermo FC|Palerma]] rezultatom 5–0.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/35623573|title=Roma 5-0 Palermo|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U debitantskoj sezoni u [[Serie A|Seriji A]] i ekipi Rome, uprkos nekoliko sitnih povreda, sakupio je 39 nastupa, postigavši deset golova, uz šest asistencija.<ref name=":0">{{Cite web |url= http://www.transfermarkt.co.uk/edin-dzeko/leistungsdaten/spieler/28396/plus/0?saison=2015|title=Edin Dzeko - Performance data 15/16 {{!}} Transfermarkt|access-date=13. 8. 2016}}</ref> ====2016/17.==== Sezonu 2016/17, Džeko otvara svojim prvim pogotkom u sezoni protiv ekipe [[Udinese Calcio|Udinesea]] krajem augusta 2016, a Roma pobjeđuje rezultatom 4–0.<ref>{{Cite web|url=http://www.klix.ba/sport/nogomet/izboren-penal-i-jedan-pogodak-dzeke-u-pobjedi-rome-nad-udineseom/160820089|title=Izboren penal i jedan pogodak Džeke u pobjedi Rome nad Udineseom (FOTO+VIDEO)|access-date=20. 8. 2016}}</ref> U toj sezoni Džeko je postigao najviše golova u italijanskoj ligi, a Roma je zauzela drugo mjesto u prvenstvu. Također Džeko je 12. marta je postao četvrti igrač Rome da stigne brojku od 30 golova u svim takmičenjima u jednoj sezoni. Nakon toga 1. aprila 2017, je Džeko postao prvi igrač Rome koji je postigao 33 gola u sezoni u svim takmičenjima, srušeći prošli rekord od 32 gola koji su držali [[Rodolfo Volk]] i [[Francesco Totti]]. Završio je sezonu sa ukupno 39 golova. ====2017/18.==== Džeko je započeo svoju treću sezonu za Romu sa šest golova u prvih pet utakmica u ligi. Svoj prvi gol u sezoni je postigao protiv [[FC Inter Milano|Intera]] 26. augusta 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.quotidiano.net/sport/calcio/roma-inter-1.3355556|title=Roma-Inter 1-3, Icardi spegne i sogni giallorossi|last=BOCCHINI|first=FRANCESCO|date=|website=QuotidianoNet|publisher=|language=it|access-date=3. 2. 2019}}</ref> 9. oktobra je Džeko bio među jednim od 30 nominiranih igrača za [[Zlatna lopta France Footballa|Zlatnu loptu]].<ref>{{Cite web|url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/De-bruyne-lewandowski-de-gea-kane-et-dzeko-font-aussi-partie-de-la-liste-des-30-nommes-au-ballon-d-or-france-football-2017/840875|title=De Bruyne, Lewandowski, De Gea, Kane et Dzeko font aussi partie de la liste des 30 nommés au Ballon d'Or France Football 2017|last=|first=|date=|website=L'ÉQUIPE|publisher=|access-date=3. 2. 2019}}</ref> Nakon toga je Džeko postigao dva gola protiv [[Chelsea FC|Chelsija]] na [[Stamford Bridge (stadion)|Stamford Bridgu]] u [[UEFA Liga prvaka|Ligi prvaka]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2018/matches/round=2000881/match=2021632/index.html|title=UEFA Champions League - Chelsea-Roma|last=UEFA.com|first=|date=|website=UEFA.com|publisher=|language=en|access-date=3. 2. 2019}}</ref> Također je pomogao Romi da stigne do četvrtfinala Lige prvaka postižući gol protiv [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetska]].<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2018/mar/13/roma-shakhtar-donetsk-champions-league-match-report|title=Edin Dzeko sends Roma through against Shakhtar and into last eight|last=Reuters|first=|date=13. 3. 2018|work=|newspaper=The Guardian|language=en|issn=|access-date=3. 2. 2019|via=}}</ref> Postigao je gol na obe utakmice četvrtfinala protiv [[FC Barcelona|Barcelone]] protiv koje je Roma pobijedila na gostujućim pogodcima.<ref>{{Cite web|url=https://www.index.hr/clanak.aspx?id=1037786|title=Roma srušila Barcelonu za polufinale LP-a Džeko najzaslužniji za senzaciju|last=|first=|date=|website=www.index.hr|publisher=|language=hr|access-date=3. 2. 2019}}</ref> U polufinalu je Džeko postigao gol na obe utakmice protiv [[Liverpool FC|Liverpoola]], ali to nije bilo dovoljno jer je Roma izgubila.<ref>{{Cite web|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/liverpool-lose-4-2-to-roma-advance-to-champions-league-final-on-aggregate-amid-controversial-referee-decisions/|title=Liverpool lose 4-2 to Roma, advance to Champions League final on aggregate amid controversial referee decisions|last=|first=|date=|website=CBSSports.com|publisher=|language=en|access-date=3. 2. 2019}}</ref> Džeko je završio sezonu sa 24 gola od kojih je 16 postigao u [[Serie A]]. Također je postigao 8 golova u Ligi prvaka što je značilo da je peti najbolji strijelac te sezone u takmičenju.<ref>{{Cite web|url=https://sportsport.ba/fudbal/u-romi-nisu-zadovoljni-dzeko-i-under-su-jedini-sigurni/277471|title=U Romi nisu zadovoljni: Džeko i Under su jedini sigurni|last=|first=|date=|website=SportSport.ba|publisher=|language=bs|access-date=3. 2. 2019}}</ref> ====2018/19.==== Džeko je započeo svoju četvrtu sezonu sa Romom postižući gol protiv Torina 19. augusta.<ref>{{Cite web|url=https://www.ilmessaggero.it/sport/calcio/torino_roma_diretta_risultato_finale_live_dzeko_belotti_campionato-3921564.html|title=Torino-Roma 0-1: Dzeko regala i primi tre punti della stagione|last=|first=|date=|website=www.ilmessaggero.it|publisher=|language=it|access-date=7. 2. 2019}}</ref> Nakon toga je postigao svoj prvi hat-trick u Ligi prvaka 2. oktobra protiv [[FC Viktoria Plzeň|Viktorie Plzeň]]. Postao je prvi bosanski igrač koji je postigao hat-trick u Ligi prvaka. ====2019/20.==== U svojoj 5. sezoni u timu iz Rima, Džeko je upisao svoj jubilarni 200. nastup za Romu 15 decembra 2019. u ligaškoj pobjedi protiv [[SPAL|SPAL-a]].<ref>{{cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/dzeko-uspjesan-u-jubilarnoj-utakmici-dobra-partija-i-izboren-penal-u-pobjedi-rome/191215084|title=Džeko uspješan u jubilarnoj utakmici: Dobra partija i izboren penal u pobjedi Rome|date=15. 12. 2019|access-date=15. 12. 2019|language=bosanski|author=N.K.|publisher=Klix.ba}}</ref> ==Reprezentacija== [[Datoteka:20150331 2219 AUT BIH 2704.jpg|mini|desno|Džeko u dresu [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|reprezentacije Bosne i Hercegovine]] 2015.]] Prije [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|bosanskohercegovačke A-selekcije]] igrao je za [[Bosanskohercegovačka nogometna reprezentacija U19|bosanskohercegovačku U-19]] i [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-21|U-21]] reprezentaciju. U A-selekciji debitirao je 2. juna 2007. protiv [[Nogometna reprezentacija Turske|reprezentacije Turske]], kada je postigao i svoj prvi gol.<ref name="transfermarkt.co.uk">{{Cite web|url=http://www.transfermarkt.co.uk/edin-dzeko/nationalmannschaft/spieler/28396|title=Edin Dzeko - National team {{!}} Transfermarkt|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U martu 2009, bosanski sportski komentator, [[Mustafa Mijajlović|Marijan Mijajlović]], tokom prenosa utakmice protiv Belgije, Džeki daje nadimak B''osanski dijamant,'' a Džeko u toj utakmici postiže jedan od najljepših golova u svojoj karijeri.<ref>{{Cite web|url=http://24sata.info/sport/fudbal/111528-Dijamant-opravdao-svoj-nadimak-Dzeko-najsjajniji-najvrijedniji-nasoj-grupi.html|title=24sata.info - Dijamant opravdao svoj nadimak: Džeko najsjajniji i najvrijedniji u našoj grupi!|access-date=18. 8. 2016|archive-date=31. 10. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141031191702/http://www.24sata.info/sport/fudbal/111528-Dijamant-opravdao-svoj-nadimak-Dzeko-najsjajniji-najvrijedniji-nasoj-grupi.html|url-status=dead}}</ref> U [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|kvalifikacijama]] za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Južnoafrička Republika|Južnoafričkoj Republici]] 2010. postigao je 9 golova i tako postao drugi najbolji strijelac kvalifikacija.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/all-matches.html|title=2018 FIFA World Cup Russia™ - Qualifiers - Europe - All Matches - FIFA.com|last=FIFA.com|website=FIFA.com|language=en|access-date=18. 8. 2016|archive-date=13. 8. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160813201858/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/all-matches.html|url-status=dead}}</ref> U septembru 2012, u pobjedi 8–1 protiv [[Lihtenštajn]]a, Džeko postiže svoj prvi [[hat-trick]] u dresu reprezentacije, te u isto vrijeme postaje najbolji strijelac reprezentacije sa 24 postignuta gola.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://sportsport.ba/bh_fudbal/dzeko-hat-trickom-ostavio-misimovica-i-bolica-iza-sebe/87450|title=Džeko hat-trickom ostavio Misimovića i Bolića iza sebe|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Rekord je prije njega držao, [[Elvir Bolić]], sa 22 postignuta gola.<ref name=":4" /> Kvalifikacije za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|FIFA Svjetsko prvenstvo 2014]], Džeko okončava kao drugi strijelac kvalifikacija sa ukupno 10 postignutih golova, a BiH se po prvi put u svojoj historiji uspijeva kvalifikovati na jedno veliko fudbalsko takmičenje.<ref>{{Cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/all-matches.html|title=2018 FIFA World Cup Russia™ - Qualifiers - Europe - All Matches - FIFA.com|last=FIFA.com|website=FIFA.com|language=en|access-date=18. 8. 2016|archive-date=13. 8. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160813201858/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/all-matches.html|url-status=dead}}</ref> U junu 2014, Džeko dobija pozivnicu da nastupi za BiH na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|Svjetskom prvenstvu u Brazilu]].<ref>{{Cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/bosnia-and-herzegovina/10810419/Bosnia-Herzegovina-World-Cup-2014-squad.html|title=Bosnia-Herzegovina World Cup 2014 squad|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Prve dvije utakmice grupne faze takmičenja, BiH gubi protiv [[Argentina|Argentine]] 2–1 i [[Nigerija|Nigerije]] 1–0, a Džeko ne uspijeva postići niti jedan gol. Međutim, u trećoj utakmici grupne faze, Džeko postiže prvi gol u pobjedi protiv selekcije [[Iran]]a.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/25285298|title=World Cup: Bosnia-Hercegovina 3-1 Iran|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Međutim, BiH sa dva poraza i jednom pobjedom u svojoj grupi završava na trećem mjestu i ne uspijeva se plasirati u daljni tok takmičenja. U augustu 2014, Džeko nasljeđuje kapitensku traku od [[Emir Spahić|Emira Spahića]], koji najavljuje svoje povlačenje iz reprezentacije BiH.<ref>{{Cite web|url=http://sportsport.ba/bh_fudbal/edin-dzeko-novi-kapiten-reprezentacije-bih/137525|title=Edin Džeko novi kapiten reprezentacije BiH|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U martu 2015, Džeko postiže svoj drugi hat-trick za BiH protiv selekcije [[Andora|Andore]] u sklopu kvalifikacija za [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|UEFA EURO 2016]].<ref name=":0" /> ==UNICEF-ov ambasador== U novembru 2009. Džeko je postao prvi [[UNICEF]]-ov ambasador dobre volje iz [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]. U sklopu ovog projekta posjetio je nekoliko škola i domova za nezbrinutu djecu u Bosni i Hercegovini.<ref>{{Cite web|url=http://www.info-market.ba/bs/sport/13411-edin-deko-sveano-otvorio-nove-prostorije-centra-za-rani-rast-i-razvoj-u-novom-grad-sarajevo|title=Edin Džeko svečano otvorio nove prostorije centra za rani rast i razvoj|access-date=18. 8. 2016}}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==Ambasador Omladinske škole FK Željezničar== Nakon što je Džeko imenovan za ambasadora [[UEFA Liga mladih|UEFA Lige mladih]], 6. oktobra 2017. je postao i ambasador Omladinske škole [[FK Željezničar Sarajevo|FK Željezničar]]. Nakon obavljenog treninga reprezentacije dobio je prigodne poklone od čelnih ljudi Željezničara.<ref>{{Cite web|url=https://fkzeljeznicar.ba/foto-edin-dzeko-ambasador-omladinske-skole-fk-zeljeznicar/28549/|title=FOTO: Edin Džeko ambasador Omladinske škole FK Željezničar|access-date=6. 10. 2017}}</ref> ==Statistika== ===Klubovi=== ''Ažurirano: 17. maja 2026.''<ref name=":0" /> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! colspan="3" | Klub ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | Kup ! colspan="2" | Liga-kup ! colspan="2" | UEFA ! colspan="2" | Ukupno |- ! Sezona !! Klub !! Liga ! Nast. !! Golovi ! Nast. !! Golovi ! Nast. !! Golovi ! Nast. !! Golovi ! Nast. !! Golovi |- ! colspan="3" | Bosna i Hercegovina ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[Kup Bosne i Hercegovine u nogometu|Kup]] ! colspan="2" | Ostalo ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2003/2004.|2003/04]].|| rowspan="2" |[[FK Željezničar Sarajevo|Željezničar]]|| rowspan="2" |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine|Premijer liga]]||15||2||0||0|| colspan="2" |–||1||0||16||2 |- |[[Premijer liga Bosne i Hercegovine 2004/2005.|2004/05]].|||20||1||0||0|| colspan="2" |–||0||0||20||1 |- ! colspan="3" | Češka ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[Kup Češke u nogometu|Kup]] ! colspan="2" | Liga-kup ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Gambrinus liga 2005/06.|2005/06]].|| rowspan="2" |[[FK Teplice|Teplice]]|| rowspan="2" |[[Prva nogometna liga Češke|Gambrinus liga]]||13||3||0||0|| colspan="2" |–|| colspan="2" |–||13||3 |- |[[Gambrinus liga 2006/07.|2006/07]].||30||13||2||0|| colspan="2" |–||2||0||34||13 |- |[[Druga nogometna liga Češke 2005/06.|2005/06]].|||[[FK Ústí nad Labem|Ústí nad Labem]]|||[[Druga nogometna liga Češke|2. liga]]||15||6||2||1|| colspan="2" |–|| colspan="2" |–||17||7 |- ! colspan="3" | Njemačka ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[DFB-Pokal]] ! colspan="2" | Ostalo ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Nogometna Bundesliga 2007/08.|2007/08]].|| rowspan="4" |[[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]]|| rowspan="4" |[[Bundesliga]]||28||8||5||1|| colspan="2" |–|| colspan="2" |–||33||9 |- |[[Nogometna Bundesliga 2008/2009.|2008/09]].||32||26||2||6|| colspan="2" |–||8||4||42||36 |- |[[Nogometna Bundesliga 2009/2010.|2009/10]].||34||22||2||2|| colspan="2" |–||12||5||48||29 |- |[[Nogometna Bundesliga 2010/11.|2010/11]].||17||10||2||1|| colspan="2" |–|| colspan="2" |–||19||11 |- ! colspan="3" | Engleska ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[FA kup]] ! colspan="2" | [[Engleski Liga-kup|Liga-kup]] ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Premier League 2010/11.|2010/11]].|| rowspan="5" |[[Manchester City FC|Manchester City]]|| rowspan="5" |[[Premijer liga Engleske|Premier League]]||15||2||2||2||0||0||4||2||21||6 |- |[[Premier League 2011/2012.|2011/12]].||30||14||0||0||4||3||8||1||43{{napomena|1 utakmica u [[FA Community Shield 2011.]]}}||19{{napomena|1 gol u [[FA Community Shield 2011.]]}} |- |[[Premier League 2012/2013.|2012/13]].||32||14||5||0||1||0||6||1||45{{napomena|1 utakmica u [[FA Community Shield 2012.]]}}||15 |- |[[Premier League 2013/2014.|2013/14]].||31||16||5||2||5||6||7||2||48||26 |- |[[Premier League 2014/2015.|2014/15]].||22||4||1||0||2||2||6||0||32{{napomena|1 utakmica u [[FA Community Shield 2014.]]}}||6 |- ! colspan="3" | Italija ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[Italijanski kup|Coppa Italia]] ! colspan="2" | Ostalo ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Serie A 2015/2016.|2015/16]]. | rowspan="6" |[[AS Roma|Roma]] | rowspan="8" |[[Serie A]] |31||8||1||0|| colspan="2" |–||7||2||39||10 |- |[[Serie A 2016/2017.|2016/17]]. ||37||29||4||2||colspan="2" |–||10||8||51||39 |- |[[Serie A 2017/2018.|2017/18]]. ||36||16||1||0||colspan="2" |–||12||8||49||24 |- |[[Serie A 2018/2019|2018/19]] |33||9||1||0|| colspan="2" |–||6||5||40||14 |- |[[Serie A 2019/2020|2019/20]] |35||16||0||0|| colspan="2" |–||8||3||43||19 |- |[[Serie A 2020/2021|2020/21]] |27||7||1||0|| colspan="2" |–||10||6||38||13 |- |[[Serie A 2021/22.|2021/22]]. | rowspan="2" |[[FC Inter Milano|Inter Milan]] |36||13||5||1||1||0||7||3||49||17 |- |[[Serie A 2022/23.|2022/23]]. |33||9||5||0||1||1||13||4||52||14 |- ! colspan="3" | Turska ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[Kup Turske u nogometu|Kup]] ! colspan="2" | Ostalo ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Süper Lig 2023/24.|2023/24]]. | rowspan="2" |[[Fenerbahçe SK|Fenerbahçe]] | rowspan="2" |[[Süper Lig]] |36||21||0||0||0||0||10||4||46||25 |- |[[Süper Lig 2024/25.|2024/25]]. |35||14||2||0|| colspan="2" |–||16||7||53||21 |- ! colspan="3" | Italija ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[Italijanski kup|Coppa Italia]] ! colspan="2" | Ostalo ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[Serie A 2025/2026.|2025/26]]. | [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] | [[Serie A]] |11||0||0||0|| colspan="2" |–||7||2||18||2 |- ! colspan="3" | Njemačka ! colspan="2" | Liga ! colspan="2" | [[DFB-Pokal]] ! colspan="2" | Ostalo ! colspan="2" | [[UEFA]] ! colspan="2" | Ukupno |- |[[2. Bundesliga 2025/2026.|2025/26]]. | [[FC Schalke 04|Schalke 04]] | [[2. Bundesliga]] |11||6|| colspan="2" |– || colspan="2" |–|| colspan="2" |–||11||6 |- ! rowspan="6" | Ukupno ! colspan="2" | Bosna i Hercegovina !35||3||0||0|| colspan="2" |–||1||0||36||3 |- ! colspan="2" | Češka !58||22||4||1|| colspan="2" |–||2||0||64||23 |- ! colspan="2" | Njemačka !121||72||11||10|| colspan="2" |–||20||9||152||91 |- ! colspan="2" | Engleska !130||50||13||4||12||11||31||6||186||71 |- ! colspan="2" | Italija !279||107||18||3||2||1||80||41||379||152 |- ! colspan="2" | Turska !71||35||2||0||0||0||26||11||99||46 |- ! colspan="3" | Ukupno !695||289||48||18||14||12||160||67||917||386 |} ===Reprezentacija=== ====Nastupi==== ''Ažurirano: 18. juna 2026.''<ref name="transfermarkt.co.uk"/> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Reprezentacija!!Godina!!Nastupi!!Golovi |- | rowspan="21" |[[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] |- |2007.||7||1 |- |2008.||6|||5 |- |2009.||10||8 |- |2010.||8||3 |- |2011.||10||3 |- |2012.||9||6 |- |2013.||9||7 |- |2014.||10||5 |- |2015.||7||7 |- |2016.||7||4 |- |2017.||6||3 |- |2018.||10||3 |- |2019.||8||3 |- |2020.||5||1 |- |2021.||6||1 |- |2022.||8||4 |- |2023.||7||1 |- |2024.||6||2 |- |2025.||7||5 |- |2026.||3||1 |- ! colspan="2" |Ukupno||149||73 |} ====Golovi==== Edin Džeko je dao 73 gola za reprezentaciju Bosne i Hercegovine na 149 nastupa i trenutni je rekorder nacionalnog tima po broju nastupa i datih golova.<ref>{{Cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/dzeko-intlg.html|title=Edin Dzeko - International Goals, rsssf.com|access-date=1. 9. 2021}}</ref> Ispod je tabelarni prikaz svih golova Edina Džeke za seniorsku reprezentaciju Bosne i Hercegovine počevši od juna 2007. i njegovog debija za seniorski tim: {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" width="100%" |- ! width="3%" | # ! width="15%" | Datum ! width="25%" | Lokacija ! width="20%" | Protivnik ! width="5%" | Gol ! width="5%" | Rezultat ! width="27%" | Takmičenje |- | 1. || 2. juni 2007. || align="left" | [[Stadion "Asim Ferhatović Hase"|Koševo]], [[Sarajevo]] || align="left" | {{NOG|TUR}} || '''2'''–2 || 3–2 || [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|Kvalifikacije za EP 2008]]. |- | 2. | rowspan="2" | 10. septembar 2008. || rowspan="2" align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || rowspan="2" align="left" | {{NOG|EST}} || '''5'''–0 || rowspan="2" | 7–0 || rowspan="2" | [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Kvalifikacije za SP 2010]]. |- | 3. || '''6'''–0 |- | 4. || 11. oktobar 2008. || align="left" | [[Stadion BJK İnönü]], [[Istanbul]] || align="left" | {{NOG|TUR}} || '''1'''–0 || 1–2 || Kvalifikacije za SP 2010. |- | 5. || 15. oktobar 2008. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || align="left" | {{NOG|ARM}} || '''2'''–0 || 4–1 || Kvalifikacije za SP 2010. |- | 6. || 20. novembar 2008. || align="left" | [[Ljudski vrt]], [[Maribor]] || align="left" | {{NOG|SLO}} || '''3'''–1 || 4–3 || Prijateljska |- | 7. || 28. mart 2009. || align="left" | [[Stadion Fenix]], [[Genk]] || align="left" rowspan="3"| {{NOG|BEL}} || '''1'''–0 || 4–2 || Kvalifikacije za SP 2010. |- | 8. || rowspan="2" | 1. april 2009. || rowspan="2" align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || '''1'''–0 || rowspan="2" | 2–1 || rowspan="2" | Kvalifikacije za SP 2010. |- | 9. || '''2'''–0 |- | 10. || 6. juni 2009. || align="left" |[[Stade Pierre de Coubertin (Cannes)|Stade Pierre de Coubertin]], [[Cannes]] || align="left" | {{NOG|OMA}} || '''1'''–0 || 2–1 || Prijateljska |- | 11. || rowspan="2" | 12. august 2009. || rowspan="2" align="left" | [[Stadion "Asim Ferhatović Hase"|Koševo]], Sarajevo || rowspan="2" align="left" | {{NOG|IRN}} || '''1'''–0 || rowspan="2" | 2–3 || rowspan="2" | Prijateljska |- | 12. || '''2'''–0 |- | 13. || 10. oktobar 2009. || align="left" | [[A. Le Coq Arena]], [[Tallinn]] || align="left" | {{NOG|EST}} || '''1'''–0 || 2–0 || Kvalifikacije za SP 2010. |- | 14. || 14. oktobar 2009. || align="left" | Bilino polje, Zenica || align="left" | {{NOG|ŠPA}} || '''1'''–5 || 2–5 || Kvalifikacije za SP 2010. |- | 15. || 3. juni 2010. || align="left" | [[Commerzbank-Arena]], [[Frankfurt na Majni|Frankfurt]]|| align="left" | {{NOG|NJE}} || '''1'''–0 || 1–3 || Prijateljska |- | 16. || 3. septembar 2010. || align="left" |[[Stade Josy Barthel]], [[N6 road (Luxembourg)|Route d'Arlon]] || align="left" | {{NOG|LUX}} || '''3'''–0 || 3–0 || [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|Kvalifikacije za EP 2012]]. |- | 17. || 17. novembar 2010. || align="left" |[[Štadión Pasienky]], [[Bratislava]] || align="left" | {{NOG|SLK}} || '''3'''–1 || 3–2 || Prijateljska |- | 18. || 26. mart 2011. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || align="left" | {{NOG|RUM}} || '''2'''–1 || 2–1 || Kvalifikacije za EP 2012. |- | 19. || 7. oktobar 2011. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || align="left" | {{NOG|LUX}} || '''1'''–0 || 5–0 || Kvalifikacije za EP 2012. |- | 20. || 11. oktobar 2011. || align="left" | [[Stade de France]], [[Pariz]] || align="left" | {{NOG|FRA}} || '''1'''–0 || 1–1 || Kvalifikacije za EP 2012. |- | 21. || 1. juni 2012. || align="left" | [[Soldier Field]], [[Chicago]] || align="left" | {{NOG|MEX}} || '''1'''–1 || 1–2 || Prijateljska |- | 22. || rowspan="3" | 7. septembar 2012. || rowspan="3" align="left" | [[Stadion Rheinpark|Rheinpark]], [[Vaduz]] || rowspan="3" align="left" | {{NOG|LIH}} || '''5'''–0 || rowspan="3" | 8–1 || rowspan="3" | [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|Kvalifikacije za SP 2014]]. |- | 23. || '''6'''–1 |- | 24. || '''7'''–1 |- | 25. || 11. septembar 2012. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || align="left" | {{NOG|LAT}} || '''4'''–1 || 4–1 || Kvalifikacije za SP 2014. |- | 26. || 16. oktobar 2012. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || align="left" | {{NOG|LIT}} || '''3'''–0 || 3–0 || Kvalifikacije za SP 2014. |- | 27. || rowspan="2" | 22. mart 2013. || rowspan="2" align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || rowspan="2" align="left" | {{NOG|GRČ}} || '''1'''–0 || rowspan="2" | 3–1 || rowspan="2" | Kvalifikacije za SP 2014. |- | 28. || '''3'''–0 |- | 29. || 7. juni 2013. || align="left" | [[Stadion Skonto]], [[Riga]] || align="left" | {{NOG|LAT}} || '''5'''–0 || 5–0 || Kvalifikacije za SP 2014. |- | 30. || rowspan="2" | 14. august 2013. || rowspan="2" align="left" |[[Stadion "Asim Ferhatović Hase"|Koševo]], [[Sarajevo]] || rowspan="2" align="left" |{{NOG|SAD}} || '''1'''–0 || rowspan="2" |3–4 || rowspan="2" | Prijateljska |- | 31. || '''3'''–4 |- | 32. || rowspan="2" | 11. oktobar 2013. || rowspan="2" align="left" |[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], Zenica || rowspan="2" align="left" |{{NOG|LIH}} || '''1'''–0 || rowspan="2" |4–1 || rowspan="2" | Kvalifikacije za SP 2014. |- | 33. || '''4'''–0 |- | 34. || rowspan="2" | 31. maj 2014. || rowspan="2" align="left" |[[Edward Jones Dome]], [[Saint Louis|St. Louis]]|| rowspan="2" align="left" |{{NOG|OBS}} || '''1'''–0 || rowspan="2" |2–1 || rowspan="2" | Prijateljska |- | 35. || '''2'''–0 |- | 36. || 25. juni 2014. || align="left" | Arena Fonte Nova, Salvador, Bahia || align="left" | {{NOG|IRN}} || '''1'''–0 || 3–1 || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|SP 2014]]. |- | 37. || 4. septembar 2014. || align="left" | [[Gradski stadion Tušanj|Tušanj]], [[Tuzla]] || align="left" | {{NOG|LIH}} || '''3'''–0 || 3–0 || Prijateljska |- | 38. || 13. oktobar 2014. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || align="left" | {{NOG|BEL}} || '''1'''–0 || 1–1 || [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|Kvalifikacije za EP 2016]]. |- | 39. || rowspan="3" | 28. mart 2015. || rowspan="3" align="left" | [[Nacionalni stadion (Andora)|Estadi Nacional]], [[Andorra la Vella]] || rowspan="3" align="left" | {{NOG|AND}} || '''1'''–0 || rowspan="3" | 3–0 || rowspan="3" | Kvalifikacije za EP 2016. |- | 40. || '''2'''–0 |- | 41. || '''3'''–0 |- | 42. || 12. juni 2015. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || align="left" | {{NOG|IZR}} || '''1'''–1 || 3–1 || Kvalifikacije za EP 2016. |- | 43. || 3. septembar 2015. || align="left" | [[Stadion kralja Baudouina]], [[Bruxelles]] || align="left" | {{NOG|BEL}} || '''1'''–0 || 1–3 || Kvalifikacije za EP 2016. |- | 44. || 6. septembar 2015. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || align="left" | {{NOG|AND}} || '''2'''–0 || 3–0 || Kvalifikacije za EP 2016. |- | 45. || 13. novembar 2015. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || align="left" | {{NOG|IRS}} || '''1'''–1 || 1–1 || Kvalifikacije za EP 2016. |- | 46. || 29. mart 2016. || align="left" | [[Letzigrund]], [[Zürich]] || align="left" | {{NOG|ŠVI}} || '''1'''–0 || 2–0 || Prijateljska |- | 47. || 6. septembar 2016. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || align="left" | {{NOG|EST}} || '''2'''–0 || 5–0 || [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|Kvalifikacije za SP 2018]]. |- | 48. || rowspan="2" | 10. oktobar 2016. || rowspan="2" align="left" |[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || rowspan="2" align="left" |{{NOG|KIP}} || '''1'''–0 || rowspan="2" |2–0 || rowspan="2" | [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|Kvalifikacije za SP 2018]]. |- | 49. || '''2'''–0 |- | 50. || 28. mart 2017. || align="left" | [[Elbasan Arena]], [[Elbasan]] || align="left" | {{NOG|ALB}} || '''1'''–0 || 2–1 || Prijateljska |- | 51. || rowspan="2" | 3. septembar 2017. || rowspan="2" align="left" |[[Estádio Algarve]], [[Faro]] || rowspan="2" align="left" |{{NOG|GIB}} || '''1'''–0 || rowspan="2" |4–0 || rowspan="2" | [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|Kvalifikacije za SP 2018]]. |- | 52. || '''4'''–0 |- | 53. || 11. septembar 2018. || align="left" | [[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] || align="left" | {{NOG|AUT}} || '''1'''–0 || 1–0 || [[UEFA Liga nacija 2018/2019.]] |- | 54. || rowspan="2" | 15. oktobar 2018. || rowspan="2" align="left" |[[Stadion Grbavica|Grbavica]], [[Sarajevo]] || rowspan="2" align="left" |{{NOG|SJI}} || '''1'''–0 || rowspan="2" |2–0 || rowspan="2" | UEFA Liga nacija 2018/2019. |- | 55. || '''2'''–0 |- |56. |11. juni 2019. |align="left"|[[Stadion "Juventus"]], [[Torino]] |align="left"|{{ZD|Italija}} [[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]] |'''1'''–0 |1–2 |[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2020 - grupa J|Kvalifikacije za EP 2020.]] |- |57. |5. septembar 2019. |align="left"|[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] |align="left"|{{ZD|Lihtenštajn}} [[Nogometna reprezentacija Lihtenštajna|Lihtenštajn]] |'''3'''–0 |5–0 |Kvalifikacije za EP 2020. |- |58. |8. septembar 2019. |align="left"|[[Stadion Republikanski Vazgen Sargisjan]], [[Jerevan]] |align="left"|{{ZD|Armenija}} [[Nogometna reprezentacija Armenije|Armenija]] |'''1'''–1 |2–4 |Kvalifikacije za EP 2020. |- |59. |4. septembar 2020. |align="left"|[[Stadion Artemio Franchi]], [[Firenca]] |align="left"|{{ZD|Italija}} [[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]] |'''1'''–0 |1–1 |[[UEFA Liga nacija 2020/2021.]] |- |60. |1. septembar 2021. |align="left"|[[Stadion de la Meinau]], [[Strasbourg]] |align="left"|{{ZD|Francuska}} [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] |'''1'''–0 |1–1 |[[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|Kvalifikacije za SP 2022]]. |- |61. |29. mart 2022. |align="left"|[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] |align="left"|{{ZD|Luksemburg}} [[Nogometna reprezentacija Luksemburga|Luksemburg]] |'''1'''–0 |1–0 |Prijateljska |- | 62. | rowspan="2" | 14. juni 2022. | rowspan="2" align="left" |[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] | rowspan="2" align="left" |{{NOG|FIN}} || '''2'''–2 | rowspan="2" |3–2 | rowspan="3" | [[UEFA Liga nacija 2022/2023.]] |- | 63. || '''3'''–2 |- |64. |26. septembar 2022. |align="left"|[[Stadion Rapid-Giulești]], [[Bukurešt]] |align="left"|{{ZD|Rumunija}} [[Nogometna reprezentacija Rumunije|Rumunija]] |'''1'''–2 |1–4 |- |65. |8. septembar 2023. |align="left"|[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] |align="left"|{{ZD|Lihtenštajn}} [[Nogometna reprezentacija Lihtenštajna|Lihtenštajn]] |'''1'''–0 |2–1 |[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2024 – grupa J|Kvalifikacije za EP 2024.]] |- |66. |7. septembar 2024. |align="left"|[[Philips Stadion]], [[Eindhoven]] |align="left"|{{ZD|Nizozemska}} [[Nogometna reprezentacija Nizozemske|Nizozemska]] |'''2'''–3 |2–5 | [[UEFA Liga nacija 2024/2025.]] |- |67. |11. oktobar 2024. |align="left"|[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] |align="left"|{{ZD|Njemačka}} [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] |'''1'''–2 |1–2 | UEFA Liga nacija 2024/2025. |- |68. |7. juni 2025. | align="left" |[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] | align="left" rowspan="3"|{{NOG|SMR}} |'''1'''–0 |1–0 | rowspan="6" | [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Kvalifikacije za SP 2026.]] |- | 69. | rowspan="2" | 6. septembar 2025. | rowspan="2" align="left" |[[Stadion San Marino]], [[Serravalle]] | '''2'''–0 | rowspan="2" |6–0 |- | 70. || '''3'''–0 |- |71. |9. septembar 2025. | align="left" |[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] | align="left" |{{NOG|Austrija}} |'''1'''–1 |1–2 |- |72. |15. novembar 2025. | align="left" |[[Stadion "Bilino polje"|Bilino polje]], [[Zenica]] | align="left" |{{NOG|Rumunija}} |'''1'''–1 |3–1 |- |73. |26. mart 2026. | align="left" |[[Stadion "Cardiff City"]], [[Cardiff]] | align="left" |{{NOG|Vels}} |'''1'''–1 |1–1 <br> (4–2 pen.) |} ==Uspjesi, nagrade i priznanja== [[Datoteka:Dzeko FA Cup.jpg|desno|mini|Džeko s osvojenim peharom [[FA kup]]a]] *Najbolji strani igrač češke lige. *8 nominacija u timu kola u Prvoj češkoj ligi. *Drugi najbolji strijelac češke lige. *Proglašen za najboljeg napadača jesenjeg dijela njemačke Bundeslige (2007/2008) od strane njemačkog internet portala ''sportal.de''. *Sa [[VfL Wolfsburg]]om u sezoni [[Nogometna Bundesliga 2008/2009.|2008/09.]] osvojio prvenstvo, postigavši 26 golova, čime je postao drugi strijelac lige. On i [[Grafite]] postigli su 54 gola u toj sezoni, čime su postali rekorderi Bundeslige. *Izabran od njemačkih profesionalaca za najboljeg igrača Bundeslige 2009.<ref>{{Cite web|url=http://www.handelsblatt.com/journal/fussball/dzeko-zum-besten-feldspieler-gewaehlt;2319429|title=Dzeko zum besten feldspieler gewaehlt|access-date=18. 8. 2016|archive-date=5. 6. 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090605113353/http://www.handelsblatt.com/journal/fussball/dzeko-zum-besten-feldspieler-gewaehlt;2319429|url-status=dead}}</ref> *Najbolji strijelac [[DFB-Pokal]]a 2008/2009. *Drugi strijelac kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo 2010. sa 9 golova. *Najbolji strijelac Bundeslige sa 22 gola u sezoni 2009/10. *Idol nacije 2009. i 2010. po izboru portala ''SportSport.ba''.<ref>{{Cite web|url=http://transfermarkt.de/de/edin-dzeko/erfolge/spieler_28396.html|title=Edin Dzeko erfolge spieler|access-date=18. 8. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130703211256/http://www.transfermarkt.de/de/edin-dzeko/erfolge/spieler_28396.html|archive-date=3. 7. 2013|url-status=dead}}</ref> *Osvojio [[Engleska|engleski]] [[FA kup]] s [[Manchester City FC|Manchester Cityjem]] u sezoni 2010/2011. *"Etihad igrač mjeseca" – januar i august 2011. *Igrač mjeseca engleske [[Premijer liga Engleske|Premijer lige]] – august 2011. *Osvajač Premijer lige sa Manchester Cityjem u sezonama [[Premier League 2011/2012.|2011/12.]] i [[Premier League 2013/2014.|2013/14.]] *Dobitnik [[Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva|Šestoaprilske nagrade Sarajeva]] za 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.slobodnaevropa.org/archive/news/20130329/500/500.html?id=24942606|title=Džeko i Dječje SOS selo dobitnici Šestoaprilske nagrade Sarajeva|access-date=18. 8. 2016}}</ref> *Najbolji strijelac [[Serie A]] sa 29 golova u sezoni 2016/17. *[[AS Roma|Romin]] igrač sezone [[Serie A 2017/2018.|2017/18.]] prema izboru navijača.<ref>{{Cite web|url=http://www.asroma.com/en/news/2018/5/edin-dzeko-is-roma-s-player-of-the-season-|title=Edin Dzeko is Roma's Player of the Season!|last=|first=|date=|website=www.asroma.com|publisher=|language=en|access-date=12. 9. 2018}}{{Mrtav link}}</ref> *Osvajač [[Italijanski kup|Coppa Italie]] sa [[FC Inter Milano|Interom]] 2022. i 2023. *Finalista [[UEFA Liga prvaka|UEFA Lige prvaka]] sa Interom u sezoni 2022/23. *Osvajač [[2. Bundesliga|2. Bundeslige]] sa [[FC Schalke 04|Schalkeom 04]] u sezoni 2025/26. ==Napomene== {{Napomene}} ==Reference== {{Refspisak|2}} ==Vanjski linkovi== {{Commonscat|Edin Džeko}} *{{Službeni website|http://www.edindzeko.ba/}} *{{NFT player|pid=21523}} *{{FIFA igrač|300409}} *{{UEFA igrač|72048}} *[http://www.espnfc.com/player/102337/edin-dzeko Edin Džeko] na espnfc.com *[http://mcfc.co.uk/Teams/First-team/Strikers/Edin-Dzeko Edin Džeko] na mcfc.co.uk *[http://www.transfermarkt.de/edin-dzeko/profil/spieler/28396 Edin Džeko] na transfermarkt.de *[http://balkans.aljazeera.net/video/oni-pobjeduju-edin-dzeko Intervju s Edinom Džekom], serijal ''Oni pobjeđuju'', [[Al Jazeera Balkans]], 9. 5. 2013. *[https://www.youtube.com/watch?v=UrR7m28Wf6c Razgovor s Edinom Džekom], serijal ''(Ne)uspjeh prvaka s [[Mario Stanić|Mariom Stanićem]]'', 17. 8. 2023. ([[YouTube]]) {{Navkutije |ime = Sastavi Bosne i Hercegovine |naslov = Sastavi Bosne i Hercegovine |naslovstil = background-color:#070db5; color:#ffd700; border: solid 1px #ffff00; |podaci1 = {{Sastav Bosne i Hercegovine na SP 2014. u nogometu}} {{Sastav Bosne i Hercegovine na SP 2026. u nogometu}} }} {{Navkutije |ime = Nagrade |naslov = Nagrade |naslovstil = background-color:gold; color:black; border: solid 1px #000; |podaci1 = {{Idol nacije}} {{Najbolji strijelci Bundeslige}} {{Najbolji strijelci Serie A}} {{Najbolji strijelci UEFA Evropske lige}} {{Sportista godine Bosne i Hercegovine}} }} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Džeko, Edin}} [[Kategorija:Rođeni 1986.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Sarajevo]] [[Kategorija:Sportisti iz Sarajeva]] [[Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši]] [[Kategorija:Nogometaši Željezničara]] [[Kategorija:Nogometaši FK Teplice]] [[Kategorija:Nogometaši FK Ústí nad Labem]] [[Kategorija:Nogometaši VfL Wolfsburga]] [[Kategorija:Nogometaši Manchester Cityja]] [[Kategorija:Nogometaši Rome]] [[Kategorija:Nogometaši Inter Milana]] [[Kategorija:Nogometaši Fenerbahçea]] [[Kategorija:Nogometaši Fiorentine]] [[Kategorija:Nogometaši Schalkea]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2014.]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2026.]] [[Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade]] [[Kategorija:Sportista godine Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački sportisti 21. vijeka]] m7ztxvnqxegrwhp3hb7v1izrumlcxw3 Wikipedia:Čaršija 4 19126 3900114 3898081 2026-06-23T17:11:31Z MediaWiki message delivery 64602 /* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ novi odlomak 3900114 wikitext text/x-wiki {{IW Čaršija}} {{Čaršija|extra=da|1= <div style="border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; border:0;"> <div style="padding:10px;">Čaršija se automatski [[Pomoć:Arhiviranje stranica za razgovor|arhivira]]. Starije rasprave možete naći [[/Arhive|ovdje]].</div> <inputbox> bgcolor=transparent type=fulltext prefix=Wikipedia:Čaršija break=yes width=30 searchbuttonlabel=Traži break=no </inputbox> </div> '''Dobro došli na Wikipedijinu čaršiju!''' Na ovoj stranici projekta Wikipedije možete porazgovarati o svim temama koje se tiču rada na Wikipediji i postaviti sva pitanja za koja smatrate da zaslužuju pažnju. Osnovni kriterij je da postavite pitanje u jednu od tematskih podgrupa čaršije. Ako niste sigurni u koju grupu spada Vaše pitanje, onda ga postavite ovdje. <div class="hlist left" style="margin-top:30px;"> * {{Dugme|Postavi novi komentar|url=//bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Čaršija&action=edit&section=new|class=mw-ui-constructive|style=background: #d33682; border: #d33682; color:white;}} </div> }} __NEWSECTIONLINK__ {{Korisnik:EdinBot/Arhivirati |brojač = 31 |bez_šablona = da |indeks = Wikipedia:Čaršija/Arhive |zaglavlje_arhive = {{RazgovorArhiva}} |min_tema_ostaviti = 3 |maks_starost_teme = staro(30d) |arhiva = Wikipedia:Čaršija/Arhiva %(brojač)d }} {{prečica|WP:Č}} __SADRŽAJ__ == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading. Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]]. After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further. If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org''']. On behalf of the CEC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 12:51, 25 juni 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''. If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 05:45, 8 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">U4C Special Election - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024. The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]]. In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]]. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:02, 10 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimedia Movement Charter ratification voting results</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.   As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy. The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: '''Individual vote:''' Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333). '''Affiliates vote:''' Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111). '''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:''' The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].   With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''. We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance. The Charter Electoral Commission, [[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]<section end="announcement-content" /> </div> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 19:52, 18 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 04:46, 27 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now. '''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:29, 6 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Sub-referencing"/> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]] Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]]. '''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you: * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand. Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC) <section end="Sub-referencing"/> </div> <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 --> == Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC == Hi all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page]. This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites. Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation! [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 01:19, 23 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]]. I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026: * North America (USA and Canada) ** Ajraddatz The following seats were not filled during this special election: * Latin America and Caribbean * Central and East Europe (CEE) * Sub-Saharan Africa * South Asia * The four remaining Community-At-Large seats Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]]. On behalf of the U4C and the Elections Committee,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:05, 2 septembar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board. Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]]. When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group<section end="announcement-content" /> </div> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:14, 3 septembar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == Ažuriranje čelnika nižih administrativnih jedinica == Ovdje nismo na visini zadatka (ja prvi). Posljednjih mjeseci jedan korisnik (Martin Macha) ažurira predsjednike država i premijere, ali ostaju nam niže administrativne jedinice po državama, a nije da ih nema, pa kako bi bilo najpraktičnije sve "obletjeti"? (Ovdje se mogu uvrstiti i gradonačelnici.) Igraju li ikakvu ulogu Wikipodaci? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 13:09, 18 septembar 2024 (CEST) : Nisam odavno aktivan, ali ukoliko stvari još uvijek stoje koliko ih se sjećam, mislim da bi za bs.wiki bilo odlično da se ovo poveže sa wikipodacima kroz šablone. Time bi se oslobodili od mnogo ažuriranja u svim člancima gdje se koristi dotični šablon. Imaš li možda nekoliko primjera za te niže administrativne jedinice? -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 11:46, 27 septembar 2024 (CEST) ::Savezne države, pokrajine, oblasti, kantoni itd... puta broj država u svijetu. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 16:45, 27 septembar 2024 (CEST) {{Spomeni|Edinwiki}}, {{Spomeni|AnToni}}, {{Spomeni|Srđan}}, {{Spomeni|Semso98}} Dakle, ili ukinuti odgovarajuće parametre u infokutijama (prevelik je broj članaka za kontinuirano ažuriranje za malu Wikipediju poput ove) ili povezati s Wikipodacima, tako da se ažurira na svim Wikipedijama odjednom kad bude ažurirano tamo. Ovako nam mnoga imena stoje godinama, a došli novi ljudi na funkcije. – [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 12:05, 26 januar 2025 (CET) :Prvi i drugi rang je u redu, ali ići na male opštine nema smisla. Možda stvarno ukinuti parametar u infokutiji za niže podjele? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:09, 26 januar 2025 (CET) ::Na općine nisam ni mislio (osim ako postoje neke male države gdje su one drugi rang) nego na savezne države, pokrajine, autonomne zajednice... [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 12:33, 26 januar 2025 (CET) ::ako je moguće povezivanje sa wikipodacima zar nije bolje to tako povezati nego ukidati neki podatak? Ja sam voljan dio vremena posvetiti ovome, samo mi neko mora pokazati primjer kako se to radi. Mogli bi napraviti projekat kojim bi pratili šta sve treba ažurirati da se to poveže? Edit: da li bi to bio statement P6?[[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 12:13, 26 januar 2025 (CET) :::Jest: P6 (obuhvaćene razne funkcije; piše tamo koje sve). [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 17:23, 2 februar 2025 (CET) :Mislim da ovdje trebamo gledati malo i šire, ogroman je potencijal za male projekte kakav je naš, možemo uvezati i druge podatke koje nismo u mogućnosti ažurirati redovno npr. kod države površinu, broj stanovnika, GDP, GDP per kapita, i mnoge druge statističke podatke koji se redovno ažuriraju na Wikipodacima. Koliko sam uspio vidjeti potrebno je onogućiti povezivanje (da li imaju neki moduli ili se to uradi u infokutiji nisam stručan ali srećom imamo korisnike koji su tehnički potkovaniji) pa je kasnije vrlo jednostavno povezati podatke. Ako se odlučimo na ovo nakon jedne runde ažuriranja završili smo posao i nećemo kasnije trošiti jako ograničeno vrijeme na to. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 13:02, 26 januar 2025 (CET) === Proširivanje članaka o jedinicama drugog ranga === Praveći kategorije za ruske oblasti, primijetio sam da ih većina ima samo 2-3 rečenice. Ovo kažem samo za Rusiju, a znamo koliko je država u svijetu, tj. jedinica drugog ranga. Naravno da ne treba sad pisati neke velike članke (mi to realno ne možemo) nego malo ih proširiti, da bude 4-5 pasusa umjesto 2-3 rečenice. – [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 13:22, 26 januar 2025 (CET) === Primjeri === Može li neko ovdje navesti nekoliko relevantnih primjera, o kojim infokutijama se tačno radi itd.? -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 14:01, 9 februar 2025 (CET) :Navedeno je: sve koje imaju veze s drugim rangom administrativnih jedinica (savezne države, pokrajine, oblasti, kantoni,...) + kutija za grad / općinu (zbog /grado/načelnika). [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 14:19, 9 februar 2025 (CET) :: Znači recimo [[Washington (savezna država)]] i tu infokutija [[Šablon:Geokutija]]? I jeli se samo radi o čelnicima, ili više podataka? Ima li pored Geokutije drugih infokutija o kojima je riječ? Imamo li možda sveobuhvatnu kategoriju odakle se ovi članci mogu izvući? -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 16:24, 9 februar 2025 (CET) === Trenutno stanje === Ažurirao sam sve relevantne module, tako da bi sada trebali biti u toku sa zadnjim dašavanjima uvezi wikipodataka. Primjer gdje se primjenjuje povlačenje podataka sa Wikipodataka se može vidjeti kod {{tl|Infokutija_anatomija}}. Isto tako možemo druge infokutije organizirati. Što se tiče infokutije {{tl|Geokutija}} situacija je komplikovanija. Ovo je generalizovana infokutija gdje, koliko vidim, nije moguće uzeti isti prustup kao kod infokutije anatamoija. Tu je na primjer parametar `lider` definiran, ali pošto se Geokutija koristi u razne svrhe, nevjerujem da je isto svojstvo validno sa Wikipodataka (ali moram da priznam da to nisam provjerio). Ali i bez obzira na to, koliko se sjećam davno smo već govorili o ovome da se Geokutija svakako zamjeni za varijante koje se služe na en.wiki, tako da bi i sada predložio da se to uradi umjesto da nju dalju komplikujemo sa uvezivanjem sa wikipodacima. Kako konkretno naprijed? Kao prvo, mislim da bi jedan projekat mnogo pomogao za sveobuhvatnu organizaciju. Na dalje, mislim da bi trebalo slijediti stari princip da se što više oslonimo na en.wiki. Sugestija za početak je da se krene od američkih saveznih država, i da se umjesto {{tl|Geokutija|Savezna država}} koristi en.wiki varijanta [[:en:Template:Infobox_U.S._state]] (na primjer u članku [[Aljaska]]). Toliko od mene za sad. -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 12:01, 10 februar 2025 (CET) :Hvala ti @[[Korisnik:Edinwiki|Edinwiki]], ja sam spreman da učestvujem u projektu jer je ovo jedna od važnijih stvari koje bi mogli da uradimo da dugoročno smanjimo potrebu za ažuriranjem. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 12:23, 10 februar 2025 (CET) :: 👍 [[:Wikipedia:Projekti/Wikidata čelnici]] -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 13:16, 10 februar 2025 (CET) :: Puno bi mi pomoglo da se sazna o kojim infokutijama je sve riječ. -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 13:17, 10 februar 2025 (CET) :::Za početak [[Šablon:Infokutija teritorija|Teritorija]], [[Šablon:Infokutija naselje|Naselje]], "Geokutija|Savezna država", "Geokutija|Regija". Za hrvatske županije i španske autonomne zajednice, npr., korištena je "IK naselje", za italijanske regije nije nijedna, ali to je sad druga stvar. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 13:24, 10 februar 2025 (CET) ::::* {{tl|Infokutija teritorija}} treba zamjeniti za nešto drugo, jer vidim da nema veze prema en.wiki šablonu. Koja bi mogla biti alternativa za ovo? ::::* {{tl|Infokutija naselje}} ok. -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 13:51, 10 februar 2025 (CET) Prije nekoliko godina sam se ja već bavio problematikom Geokutije i dosta toga sam zamijenio. Ostalo je još malo više od 1000 članaka gdje treba zamjeniti Geokutiju, to su većinom naselja, gradovi, distrikti, itd. i to sve treba zamjeniti sa [[Šablon:Infokutija naselje|Infokutijom naselje]] kao na en.wiki (plus nekoliko rijeka i jezera mislim da je ostalo, a za to već imaju infokutija [[Šablon:Infokutija rijeka|Rijeka]] i [[Šablon:Infokutija vodena površina|Vodena površina]]). Također sam pravio [[:Kategorija:Infokutije naselja po državama|wrappere]] koji su bazirani na Infokutiji naselje po uzoru na en.wiki ([[:en:Category:Templates calling Infobox settlement]]) gdje su već neki od parametara popunjeni za lakše i jednostavnije dodavanje infokutija u članke. Nakon toga ostaje da se u Infokutiji naselje ubace ti Wikidata parametri, ali kao što Edin reče za Geokutiju, mislim i da u ovom slučaju to neće biti baš jednostavno zbog broja parametara u šablonu u načinu njihovog korištenja.--[[Korisnik:Semso98|Semso98]] ([[Razgovor s korisnikom:Semso98|razgovor]]) 15:24, 10 februar 2025 (CET) :Da podvučemo: šta i kako dalje? Trebamo sastaviti plan djelovanja i rasporediti se po potrebi. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 19:21, 19 februar 2025 (CET) == Dozvola od IZ == Ima li bs.wiki dozvolu za objavljivanje fotki sa stranice Islamske zajednice BiH (https://islamskazajednica.ba/), rekoh da ne jurim džaba ako je neko pre ovde već uzeo. [[Korisnik:Ivan VA|Ivan VA]] ([[Razgovor s korisnikom:Ivan VA|razgovor]]) 18:49, 27 septembar 2024 (CEST) :Ako ima, meni nije poznato. Ne mogu se sjetiti je li ikad to zatraženo. Možda neko drugi bude znao. A valjda im se može napisati e-mail kome treba. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 19:31, 27 septembar 2024 (CEST) ::Baš to. Obično ima neki pisani trag na projektu, jer napismeno mora da ima dozvola da bi bila važeća. Ako je ima onda je tu, al nigde nisam uspeo da je nađem. --[[Korisnik:Ivan VA|Ivan VA]] ([[Razgovor s korisnikom:Ivan VA|razgovor]]) 20:45, 27 septembar 2024 (CEST) == 'Wikidata item' link is moving. Find out where... == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}} Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project. The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section. We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2. More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 20:56, 27 septembar 2024 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 --> == Oktobar – mjesec knjige == Hoćemo li opet neku akciju kao lani :-) (knjige, biblioteke /ne moraju biti isključivo nacionalne/, bibliotekarstvo i s tim povezano, npr., izdavaštvo, štamparstvo...)? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 14:09, 30 septembar 2024 (CEST) :Može, naravno. Hoćemo li projekat? [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:36, 30 septembar 2024 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted. The following four candidates were the most voted: # [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]] # [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]] # [[User:Victoria|Victoria Doronina]] # [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]] While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]] Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group <section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 10:25, 14 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:07, 17 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27601062 --> == Program CEE Hub Microgrant == [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants|Program CEE Hub Microgrant]] i dalje je otvoren za prijave iz zajednica širom Centralne i Istočne Evrope. Program Microgrant koji sprovodi CEE Hub finansira projekte u iznosu od 50 do 500 EUR. Prije podnošenja prijave pročitajte kriterije i ostale detalje programa. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfZ-EYkOHNaUo424azmstFH4dxF6amRLtDGRi1U4D7WCqtipw/viewform Obrazac za prijavu] je dostupan na Meta stranici gdje ćete morati odgovoriti na nekoliko jednostavnih pitanja. Spisak prijava koje smo primili do oktobra 2024. možete pronaći na [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2024|ovoj stranici]], a ove informacije vam mogu pomoći i dati vam predstavu o projektima za koje su druge zajednice tražile finansiranje. Ako imate bilo kakvih pitanja, kontaktirajte nas ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Communication|kontaktirajte nas]]). Čekamo vaše prijave! --[[Korisnik:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[Razgovor s korisnikom:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 14:27, 18 oktobar 2024 (CEST) == 'Wikidata item' link is moving, finally. == Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 13:28, 22 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 --> == CampaignEvents extension and the upcoming CEE Hub Office Hour == Some of you have already been in contact with the [[:m:Event Center/Registration|Event Registration tool]], that we are using for our monthly Office Hours. As this tool is part of the wider [[:m: CampaignEvents|CampaignEvents extension]], we would dedicate our upcoming monthly Office Hour to this topic and during the call will be present as well [[:m:User:Udehb-WMF|Benedict Nnaemeka Udeh]], who will have a short demo about this extension and will answer your questions. The Office Hour will be held on 18th of November (Monday) at 17:00 CET. All the details about local time and how to register yourself are available on [[:m:Wikimedia CEE Hub/Office hours|our Meta page]]. In the meantime, you can check [[:m:CampaignEvents|this Meta page]] about the extension, where you can find all the details about three key functionalities: * [[:m:Event Center/Registration|Event Registration tool]], allows campaign organizers to manage event registrations directly on the wiki. You can find instructions on how to use it [[:m:Event Center/Registration/Instructions|here]]. * [[:m:Campaigns/Foundation Product Team/Event list|Event list]], global, automated list of events on the wikis. It can be accessed by going to [[:m:Collaboration list|SpecialːAllEvents]]. * [[:m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation list]], finding past contributors on the selected articles, that can be useful to be invited in the upcoming edit-a-thons, contests, campaigns, etc. You can view [[:c:File:How to test the Invitation List tool.webm|this video]] to see how it works. You can find information on how this extension can be deployed on your Wikipedia [[:m:CampaignEvents/Deployment status|here]], which requires community discussion and consensus. --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 18:19, 28 oktobar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=26669262 --> == Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC == Hello everyone, The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone <https://zonestamp.toolforge.org/1732896000>). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: <https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024>. This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation. Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 20:54, 21 novembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Bosna i Hercegovina i Mediteranske igre == Zdravo. Detaljno istražujem Mediteranske igre i stvaram članke s informacijama koje pronađem. (https://en.wikipedia.org/wiki/Basketball_at_the_2001_Mediterranean_Games) Međutim, nisam uspio pronaći sljedeće podatke o Bosni i Hercegovini. Možete li pogledati online ili fizičku arhivu novina i zapisati ove informacije? * Mediteranske igre 1993.: Odbojka (muškarci) - 25.06.1993 - Alžir-Bosna i Hercegovina (podaci o rezultatu i broju setova kao 15:8, 15:10...)- Vrlo je vjerovatno da će dan-dva nakon ovih datuma biti informacija u novinama. Nadam se da će mi neko pomoći. Note: Nažalost, nisam uspio pronaći rezultate utakmica na web stranici Košarkaškog saveza BiH. Pokušao sam koristiti [https://www.infobiro.ba ovu web stranicu] za arhivu Oslobođenja ali nisam uspio.-- [[Korisnik:Sabri76|Sabri76]] ([[Razgovor s korisnikom:Sabri76|razgovor]]) 20:37, 25 novembar 2024 (CET) == [[Lech Kaczyński]] == "Rocky" se "povampirio" nakon američkih izbora. Zaključati ovaj članak. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 15:21, 26 novembar 2024 (CET) == [[Wikipedia:Čaršija]] == "Rocky" se umirit' ne može. Zaštititi i ovu samu Čaršiju. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 08:41, 2 decembar 2024 (CET) == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:11, 24 januar 2025 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 03:35, 29 januar 2025 (CET) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 03:35, 29 januar 2025 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == Kopirajt na poštanske markice BH pošte == Jel zna neko jesu slike poštanskih markica na sajtu bh pošta ([https://www.posta.ba/filatelija-2023/page/2/ primera radi ovde])pod nekom slobodnom licencom ili su kopirajt? Ako jesu, jel ima neko da je slao dozvolu za objavljivanje? Treba mi za neki članak. Reda radi da tagujem kolegu @[[Korisnik:AnToni|AnToni]] potšto znam da zna o filateliji, a i ostali ako neko ima info pliz se oglasite. [[Korisnik:Ivan VA|Ivan VA]] ([[Razgovor s korisnikom:Ivan VA|razgovor]]) 18:54, 2 februar 2025 (CET) :Jeste, sve su zaštićene copyrightom. Ove koje su na bs.wiki su iz moje kolekcije, ali to ne mijenja stvar. Markice su skoro u svim poštama zaštićene copyrightom, a tek nakon isteka određenog vremena, mogu se koristiti u medijima i sl. Svaka država određuje to vrijeme važenja. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:33, 2 februar 2025 (CET) ::@[[Korisnik:AnToni|AnToni]] Šta misliš da li bi nam dali dozvolu za objavljivanje? Ako nije prevelika usluga da te pitam da ih zamoliš, u ime bs.wiki, jer zadnji put kad sam ja i drugi sa sr.wiki slično to pokušavali da dobijemo dozvolu da objavljujemo slike Komisije za nacionalne spomenike BiH, iz trećeg pokušaja neki ćato tamo što radi je poslao zvaničan dopis da on ne sme to da radi jer je adresa sa koje se tražilo u Beogradu i nešto se istripovao da krši neke međudržavne sporazume, niđe veze. --[[Korisnik:Ivan VA|Ivan VA]] ([[Razgovor s korisnikom:Ivan VA|razgovor]]) 19:52, 2 februar 2025 (CET) :::Onda će i meni odbiti. Isto zbog adrese! Pitanje je kako su te tri pošte u BiH riješile copyright s autorima grafičkih rješenja. Probam nešto, ali bi moglo potrajati. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 20:00, 2 februar 2025 (CET) ::::Samo se predstavi da si u ime bs.wiki. Ovoj devojci što radi u Vikimediji Srbije su odbili jer je u ime organizacije iz Srbije tražila. A prethodno sam ja lično tražio i jedna devojka što radi u VZRS u Banjaluci. Meni su dozvolili, al nisu popunili lepo štablon pa nije bilo validno, a njoj su dozvolili, al su zaboravili da pošalju zvanično i onda su na kraju odbili. Tkd, moj savet, pošalji u ime Wikipedije na bosanskom jeziku. Veća je šansa da prođe, a kontam da su ažurniji od ovih u državnim organima bar jer su preduzeće. Fala ti :) --[[Korisnik:Ivan VA|Ivan VA]] ([[Razgovor s korisnikom:Ivan VA|razgovor]]) 20:07, 2 februar 2025 (CET) @[[Korisnik:AnToni|AnToni]] piši ako bude novosti. --[[Korisnik:Ivan VA|Ivan VA]] ([[Razgovor s korisnikom:Ivan VA|razgovor]]) 11:49, 9 februar 2025 (CET) == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:48, 3 februar 2025 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == Prijedlog za ujednačavanje == U većini članaka o osobama stoji IK s vremenom i mjestom rođenja (i smrti) tako da je to jednostavno višak navoditi i u prvoj rečenici jer je već napisano nekoliko centimetara udesno (kutije za to i služe – da se glavni dio malo rastereti). To ostaviti da stoji samo tamo gdje (još) nema ubačene IK. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 21:09, 15 februar 2025 (CET) : To je nasljeđe štampanih enciklopedija, gdje je uglavnom bio samo tekst. S druge strane, oni koji su navikli na taj stil, navikli su na čitanje teksta. A treba razmisiliti kako će to izgledati u mobilnom prikazu na telefonima i sl.--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 21:19, 15 februar 2025 (CET) ::Vide se normalno na mobitelima, samo što nisu pored uvoda nego ispod prvog pasusa. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 22:26, 15 februar 2025 (CET) : Vidio sam nekad ranije da se o ovom raspravljalo, čini mi se, na serveru Wikipedije na engleskom jeziku ili WMF-a. Ako se dobro sjećam tadašnjih argumenata par ljudi koji su prvobitno radili na infokutijama, zamišljene su da budu lako čitljivi sažeci bitnih informacija o osobi, pojmu, filmu, seriji itd. To je u principu poenta i uvodnog dijela članka – da se napiše sažetak bitnih informacija koje se mogu naći u ostatku članka. E, sad, treba jednostavno ustanoviti šta je zapravo bitno da stoji u prvoj rečenici. Mislim da je ''mjesto'' rođenja i smrti generalno nebitno, ali datum možda ipak jeste i možda bi manje upadljiva bila inverzija koja se, gotovo u svim slučajevima, mora raditi nakon zagrade u odnosu na to kad zagrade nema. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 12:13, 16 februar 2025 (CET) ::Također sam mišljenja da godina rođenja i smrti treba biti u uvodnom dijelu članka pored toga stoje u kutiji. Mjesto mi je generalno viška. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:24, 16 februar 2025 (CET) == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 09:28, 22 februar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == CEE Hub Microgrant Programme - 2025 round == '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants|CEE Hub Microgrant programme]]''' is open for submissions from the communities across Central and Eastern Europe (as well as Central Asia, and Farsi contributors that live in these regions). The CEE Hub Microgrant programme will fund projects ranging from 50 to 700 EUR. Please read the criteria and other details with the programme. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdscTZ9EPNjHhU0r7hUHNwntX34Wrk8ieiHemk_clB9VI3PfQ/viewform Application form]''' is accessible on the Meta page where you will need to answer a few simple questions. You can find a list of the applications for the programme from 2024 [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2024|on this page]], so you will get a sense of what other communities asked for funds. If you have any questions, please let us know ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Communication|contact us]]). We are waiting for your submissions! --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:35, 24 februar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=28306207 --> == Alternativni prijedlog o budućnosti srodnih projekata na bosanskom jeziku == Poštovane kolegice i kolege, Wikipedijini srodni projekti na bosanskom jeziku (Wikirječnik, Wikicitati, Wikiknjige, Wikizvor i Wikivijesti) većinom su neaktivni i neodržavani. Potonja četiri projekta uopšte nemaju ni administratore koji bi održavali projekt. Ne tako davno je kolega [[Korisnik:AnToni|AnToni]] pisao o tome. Međutim, umjesto da te projekte gasimo, možda ima smisla da im proširimo opseg. Šta mislite da ovim projektima proširimo domen na cjelokupno srpskohrvatsko/štokavsko (<code>sh</code>) područje? To bi značilo da će Wikirječnik, Wikicitati, Wikiknjige, Wikizvor i Wikivijesti postati zajednička briga bosanskih i srpskohrvatskih vikipedista, ali i svih kolega s našega govornog područja. Tako bismo možda mogli uspjeti da održimo neku sržnu uredničku bazu. Što se tiče Wikirječnika, možemo razmotriti zajednički projekt, gdje bi sve bosanske odrednice bile prenesene, a svi bosanski administratori postali administratori zajedničkog projekta. Na stolu su svi mogući kompromisi i dogovori (oko imena, ustrojstva i tehnike). Slobodno se izjasnite! – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 00:55, 25 februar 2025 (CET) :Meni ovo zvuči razumno, trenutna situacija nema smisla i mislim da je bolje da se ima kakvi takvi srodni projekti na kojem će biti uključeno i ono što je specifično bosanskom jeziku. Ovdje ne vidim nikakvu prepreku spajanja, a na ovaj način možemo održati projekte aktivnim, a možda i uspješnim. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 09:04, 25 februar 2025 (CET) ::@[[Korisnik:Panasko|Panasko]]: Hvala na komentaru! Da, ne vidim neke veće prepreke. Jedino se, doduše, treba usaglasiti oko naziva projekata {{lang|en|''Wikisource''}} i {{lang|en|''Wikinews''}}. Na bosanskom su oni prevedeni kao "Wikizvor" i "Wikivijesti", dok su na srpskohrvatskom prevedeni kao "Wikiteka" i "Wikinovosti". Trebalo bi napraviti neki dogovor tu. S tim u vezi, srpskohrvatski "W(j)ečnik" nedavno je preimenovan u "Wikirječnik", tako da je ta nedosljednost riješena. Započeo sam [[:sh:Wikipedija:Pijaca#Prijedlog o budućnosti srodnih projekata na bosanskom jeziku|raspravu na sh.WP]], a ovu ovdje produžujem na 7 dana. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23:08, 4 mart 2025 (CET) :::Pozdrav svima, nije sporno da su (manji) srodni wikiprojekti uglavnom zapostavljeni. U teoriji, ništa ne sprečava bilo kog wikikorisnika sa podrazumijevanim stupnjem znanja jezika (i pisama) iste da uređuje. Nego, da li u praksi postoje određene komplikacije (npr. tehničke, karakteristične za neku wikizajednicu, nekakva ograničenja/nekakve zabrane) za ostvarivanje takvog uređivanja? Također, umjesto zatvaranja/brisanja/sakrivanja tih spomenutih wikiprojekata, možda je pametno da tu svugdje budu izabrani/postavljeni isti, zajednički administratori, ali i nosioci drugih korisničkih ovlasti (što zapravo predstavlja procedure ''generalno jednostavnije'' nego gašenje već postojećih, otvorenih projekata) – [[:m:MVR|međutim, treba napomenuti da stjuardi lahko ne daju administratorska i slična prava, i to na projektima bez lokalnih birokrata]]. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 09:58, 5 mart 2025 (CET) ::::@[[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]]: U teoriji, da. Međutim, u praksi, stanje je takvo da jednostavno nedostaje urednički fond. Hvala ti na ovoj napomeni; mislim da bi stjuardi uvažili prijenos administratura (apropo Wikirječnika). Međutim, ako tu bude dvojbe, uvijek možemo formalizirati proces. Kolege sa sh.wikija podržale bi kandidature, s obzirom na to da sh.wikt do 1. aprila vjerovatno neće imati više nijednog aktivnog administratora na projektu ([https://sh.wiktionary.org/w/index.php?title=Posebno:Popis_korisnika&group=sysop lista] – Bogorm gubi ovlaštenja, a Vipzu ističe privremena administratura). Dakako je potrebno oformiti garnituru administratora, tako da mislim da će bosanski administratori zaista dobro doći. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 11:37, 5 mart 2025 (CET) :::::Aha. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 01:17, 6 mart 2025 (CET) ::::::OK. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 01:17, 6 mart 2025 (CET) :[https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Čaršija/Jezici&oldid=3556478 Predložio sam isto] prije godinu dana za WikiNews kada je pomenuto gašenje, kontaktirao nekoliko ljudi par puta, informirao @[[Korisnik:AnToni|AnToni]]a i počeo sređivati sadržaj...tako da se slažem za taj konkretni projekt. -- [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 09:47, 6 mart 2025 (CET) ::@[[Korisnik:Zblace|Zblace]]: Odlično. Znam da ti imaš kontakt s ljudima iz Jezičkog odbora, tako da možemo zajedno raditi na implementaciji konsenzusa odavde. Svakako će nas ozbiljnije shvatiti u timu, nego pojedinačno. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 10:37, 6 mart 2025 (CET) {{raščistiti}} Admin sam na BS Wikirječniku, ali rijetko idem tamo. Imam nešto malo doprinosa, uglavnom da održim status admina jer korisnik koji tamo najviše (i uglavnom sam) radi uopće nije iz našeg govornog područja (mislim da je Turčin). Za Vijesti je valjda jasno da se komotno mogu ugasiti (za Knjige nemam pojma šta uopće da kažem), ali ne bih volio da se to dogodi Citatima i Izvoru. Znam da se (i) Izvor dijeli po jezicima, ali postoji li mogućnost da se, s obzirom na regionalnu srodnost i isprepletenost, napravi krovni projekt, a da se unutar njega naprave podstranice za izvore na svakom regionalnom jeziku (radi lakše pretrage; kome zatreba, npr., izvor koji pripada hrvatskom jeziku, klikne u zaglavlju na "HR" itd.), a onda da se na njih prebaci dosadašnji sadržaj sa svih? {{Spomeni|AnToni}}, {{Spomeni|Palapa}}, {{Spomeni|AdnanSa}}, {{Spomeni|Srđan}}, {{Spomeni|Semso98}}, javite se kad mognete. – [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 12:42, 5 mart 2025 (CET) : Šta reći sem da svi znamo kakvo je stanje sa srodnim projektima. I to nije slučaj samo s "našim", već i na drugim jezicima s malo govornika. Zajednički bi imao smisla, a mislim da ne bi bilo teško uraditi to što si zamislio. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 13:00, 5 mart 2025 (CET) :@[[Korisnik:KWiki|KWiki]]: To je okej i mogućno. Međutim, sh. Citat i Izvor ne postoje, tako da će svakako sve bosanske odrednice biti prenesene/uvezene direktno. U slučaju da jedna ista stranica postoji na dva projekta, tada se ta stranica prenosi/uvozi kao podstranica s jezičkim kodom (<code>/bs</code>), koliko znam. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12:59, 5 mart 2025 (CET) ::Napomena: Bilo kakvo gašenje jednog wikiprojekta zahtijeva dugotrajnu birokraciju, i lokalno, i tamo na Meti. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 02:36, 6 mart 2025 (CET) :ok [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 18:13, 5 mart 2025 (CET) ---- Na temelju ove dvosedmične rasprave i na temelju [[:sh:Wikipedija:Pijaca#Prijedlog o budućnosti srodnih projekata na bosanskom jeziku|konsenzusa postignutog na sh.WP]] započet ću razgovore s članovima Jezičkog odbora Fondacije Wikimedija. Članovi Odbora bit će konzultirani radi pronalaska najboljeg načina na koji se ovaj prijedlog može implementirati. Pravovremeno ću vas izvijestiti o relevantnom odgovoru Odbora. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 23:21, 11 mart 2025 (CET) Prenosim vam detalje razgovora s Jezičkim odborom: # Spajanje Wikirječnika možemo početi odmah, imamo zeleno svjetlo. Prijenos administratura nije moguć ''per se'', pa je preporuka da se bosanski administratori kandidiraju za administratore zajedničkog projekta. Ja mogu pokrenuti tu raspravu. @[[Korisnik:KWiki|KWiki]], @[[Korisnik:Srđan|Srđan]]: Jeste li zainteresirani za to? Ideja je također da jedan od vas (ili neko drugi) zatraži prava uvoznika i da pomoću njih uveze stranice na zajednički projekt. Nakon uvoza stranica potrebno je te stranice izbrisati iz bosanskog Wikirječnika. Pošto se premještanje završi, bosanski Wikirječnik može se formalno zatvoriti, čime će se ratificirati ovaj potez zajednice. # Za ostale projekte (Wikicitati, Wikiknjige, Wikizvor i Wikivijesti), preimenovanje domena trenutno nije tehnički izvodljivo (i neće biti u dogledno vrijeme). Alternativa podrazumijeva da se ovi projekti zatvore i inkubiraju pod novim jezičkim kodom. Jezički odbor spreman je izaći nam u susret i skratiti vrijeme inkubacije, zavisno od slučaja. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 01:32, 19 mart 2025 (CET) :2. Wikivijesti ne treba zatvarati, da bi se ponovo inkubirale, već naći prvo modus operandi i bar 2, bolje 3 ljudi koje su spremne administrirati i 4-5 koji su spremni zajedno bar par vijesti napraviti dnevno. Sve ostalo je bačeno vrijeme, trud i rizik za gubitak i ovog malo što ima kao potencijalna informacija (ako ne već inspiracija) novima da mogu da se uključe. [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 23:52, 25 mart 2025 (CET) ::Ako se za sve ove godine nije našlo toliko ljudi za Wikivijesti, čisto sumnjam da će se i sad naći. Volio bih raditi na više Wikiprojekata, ali jedva se izborim i s ovim jednim. Jednostavno je nemoguće, i fizički / vremenski i mentalno. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 00:02, 26 mart 2025 (CET) :::@[[Korisnik:KWiki|KWiki]] nije ovo jedino mjesto gdje se mogu naći (novi) suradnici i podrška. Ja radim dosta offline sa raznim studentima i grupama u civilnom društvu ili institucijama u HR, a isto bi se moglo raditi u BiH ili čak online sa diasporom. Postoje fondovi i hubovi kojima se može obratiti za pomoć da dio tog posla i troškova bude plaćen/subvencioniran. Važno je samo prelomiti ko to želi povući uopće. a onda kako i kada. [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 01:27, 29 mart 2025 (CET) ::Problem je što je teško naći 2-3 osobe za doprinos, a kamoli za administraciju. Wikivijesti su generalno zapuštene u regiji – projekt na hrvatskom je u Inkubatoru, dok se projekt na srpskom drži na aparatima (jedva 9 ''aktivnih'' korisnika, prema statistici). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 12:02, 26 mart 2025 (CET) :::@[[Korisnik:Aca|Aca]] to nije problem - to je posljedica drugih strukturnih i resursnih problema. Srbija i Republika Srpska imaju dosta resursa i razvijene neke strukture (ne idealno ali funkcionalno) i zato imaju bitno bolje rezultate u Wikimedijima...nekad ni to nije dovoljno za optimum, ali za minimum očito jeste. [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 01:29, 29 mart 2025 (CET) :@[[Korisnik:KWiki|KWiki]], @[[Korisnik:Srđan|Srđan]]: Budući da su protekle dvije sedmice od gornje poruke, započeo sam [[:wikt:Wikirječnik:Čaršija#Zahtjev za dodjelu statusa administratora: Aca|kandidaturu na bosanskom Wikirječniku]] radi implementacije konsenzusa. Pozivam vas da se izjasnite. Također, ako je neko zainteresiran za kandidaturu na srpskohrvatskom Wikirječniku, slobodno neka je započne. :) – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 15:44, 4 april 2025 (CEST) :Kolegice i kolege, želio bih izvijestiti da je proces prenošenja stranica započet. Prenesene su sve stranice u sljedećim imenskim prostorima: Kategorija, Šablon, Pomoć i Wikirječnik. U narednim danima bit će prenesene sve rječničke natuknice (iz glavnog imenskog prostora). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13:03, 20 april 2025 (CEST) ::Trenutno se nalazimo na pola puta do završetka procesa, s 56,6% uvezenih rječničkih natuknica. Kolega Vipz započeo je raspravu o [[:wikt:sh:Wikirječnik:Pijaca#Promjena logotipa projekta|promjeni logotipa srpskohrvatskog Wikirječnika]], pa vas pozivam da se priključite. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 00:02, 22 april 2025 (CEST) ::Prijenos natuknica je završen. {{ping|Panasko|KWiki}} Želimo li prenijeti korisničke stranice i korisničke stranice za razgovor ili želimo da to ostane na izvornom projektu? Sve ostalo je riješeno. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 19:33, 25 april 2025 (CEST) :::Možda bi najbolje rješenje bilo ''ne'' prenositi korisničke stranice i korisničke stranice za razgovor (zbog masovnih notifikacija), i ostaviti korisnicima i korisnicama da samostalno odluče je li žele prijenos ili ne. Budući da je transwiki-uvoz sad omogućen, bilo koji administrator ili administratorica može bilo kad uvesti stranicu na zahtjev. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 14:48, 29 april 2025 (CEST) ::::Ne vidim poentu u prenošenju korisničkih stranica, posebno korisnika koji nisu aktivni. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:58, 29 april 2025 (CEST) :::::''Acknowledged''. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 11:38, 3 maj 2025 (CEST) ::::::Wikirječnici na bosanskom i srpskohrvatskom jeziku su spojeni. U toku je [[metawiki:Proposals_for_closing_projects/Closure_of_Bosnian_Wiktionary|prijedlog za zatvaranje bosanskog Wikirječnika]] na Meta-Wikiju. Pozivam sve zainteresirane kolege i kolegice da se izjasne. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21:39, 14 maj 2025 (CEST) ::::::Također je pokrenut [[:meta:Proposals for closing projects/Closure of Bosnian Wikibooks, Wikinews, Wikiquote and Wikisource|zahtjev za zatvaranje i inkubiranje ostalih bosanskih srodnih projekata]]. Možete se i tu izjasniti. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22:27, 14 maj 2025 (CEST) :::::::{{komentar}} Obznaniti sva ova čuda na neko vidljivije mjesto, i to možda na ovu narednu stranicu: [[MediaWiki:Sitenotice]]. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19:30, 21 maj 2025 (CEST) ::::::::{{komentar}} + Jedna tuđa, ali slična ideja možda za ovdašnji [[MediaWiki:Sitenotice]]: [[:wikt:MediaWiki:Sitenotice]]. [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 19:51, 7 juni 2025 (CEST) == Neprihvatljivo korisnicko ime == Zasto se tolerise korisnicko ime Jugoslovenski nacionalista? [[Posebno:Doprinosi/Jugoslovenski_nacionalista]] [[Posebno:Doprinosi/77.77.216.193|77.77.216.193]] 08:45, 26 februar 2025 (CET) :{{komentar}} {{odgovor|77.77.216.193}} Pozdrav, 77.77.216.193, a zašto se ''ne'' bi to korisničko ime tolerisalo...? [[Korisnik:نوفاك اتشمان|نوفاك اتشمان]] ([[Razgovor s korisnikom:نوفاك اتشمان|razgovor]]) 10:16, 5 mart 2025 (CET) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 19:51, 7 mart 2025 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 03:55, 13 mart 2025 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == AnToni == Korisnik je obrisao stranice [[Turci na Kosovu]] i [[Srbi na Kosovu]] bez ikakakvog objašnjenja. Šta je sporno pisati o etničkim grupama na Kosovu? [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 18:22, 15 mart 2025 (CET) == Kosovo == Mislim da zajednica trijeba ppkrenut raspravu o tome da li je ''enciklopedijski'' pisati o etničkim zajednicama Kosova. Korisnik AnToni je na svoju ruku obrisao sve stranice sa tom tematikom jer po njemu o etničkim grupama Kosova ne treba pisat, samo nije obrazlozio zašto. Na ovaj način se ignorira postojanje kosovskih zajednica koje imaju svoje političke prredstavnike i aktivno sudjeluju u životu Kosova. Obrisao je stranicu [[Bošnjaci Kosova]] koja je godinama bila tu jer mu je neenciklopedijska. Pitanje je sada šta je korisniku AnToni enciklopedijski? Ja sam dugo uređivao stranice na srpskoj Vikipediji gdje sam pre dva dana blokiran samo zbog slobode mišljenja i govora, gdje mi je čak sugestirano da ''promjenim retoriku'' jer Kosovo i Metohija su Srbija. Tamošnji admini su me blokirali samo zato što sam iznosio istinu i reference koje se njima nijesu svidjele. Nažalost, pokazalo se da urednici srpske nacionalnosti na toj Vikipediji nijesu objektivni i da manjine nemaju šta tamo tražit ako ne dijele mišljenje većine. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 10:06, 16 mart 2025 (CET) Želim se zahvalit uredniku AnToni na ispravnoj odluci kojiu je donio vrativši stranice. Ja vjerujem da se ovdje može slobodno uređivat i govorit a ne kao srpskoj Vikipediji gdje Srbi ne toleriraju svoje neistomišljenike i blokiraju ih. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 12:23, 16 mart 2025 (CET) :I ovdje ima razlika u mišljenjima, kao i bilo gdje na svijetu, ali su uglavnom vezana za to šta ko smatra relevantnim za enciklopediju (uključujući i izvore) ili kako bi bilo bolje uraditi nešto i tome slično. Dok god vladaju zdrav razum, poštovanje i normalna komunikacija, bez vrijeđanja, nema blokiranja. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 12:30, 16 mart 2025 (CET) ::Tamo sam blokiran na tri dana uz ''obrazloženje'' da sam ratovao izmjenama, iako toga uopće nije bilo, da sam vrijeđao iako ni toga nije bilo. Srbima se tamo kao referenca nije svidjeo sopstveni Briselski sporazum na koji se srbijanska vlast stalno poziva (potpisala ga sa Kosovom u kojemu priznaje institucije Kosova) pa su izmislili razlog za moju blokadu, uz opasku da ''promjenim retoriku''. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 12:52, 16 mart 2025 (CET) :::@[[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]]: Doživio sam slična iskustva na tom projektu kao urednik i administrator, tako da Vas potpuno razumijem. Nemojte dopustiti da Vas to odvrati od uređivanja drugih Wikimedijinih projekata. (P. S. sd sam videja da smo zemljaci :)). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13:27, 16 mart 2025 (CET) ::::I dalje sam mišljenja da članci ovog tipa nisu enciklopedijski. O stanovništu neke države se može pisati u članku o toj državi. Ovako članci "xxx u yyy" se svode na broj stanovnika xxx, a onda se počinju nabrajati neki marginalni pjevači i šta ti ja znam ko... a da ne govorim o tome, da se stvaraju i izmišljaju neki novi nazivi, kao "kosovski Srbi", "kosovski Turci"...kao da je teško pogledati u zvanične podatke gdje tog i drugih pridjeva nema. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 13:41, 16 mart 2025 (CET) :::::Članak premestiti na "Bošnjaci na Kosovu" i povezati na Wikipodacima s [[:en:Bosniaks in Kosovo|ovim člankom]] (en.WP). Ovakvi članci u pravilu pokrivaju značajne manjine i njihova prava ili status u određenoj zemlji. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13:50, 16 mart 2025 (CET) Mislim da imamo nekoliko smjernica koje nam mogu pomoći ovdje: * Kao prvo, za onoga ko nije upoznat, osnovno pravilo za relevantnost: [[:Wikipedia:Relevantnost]]. Ili za potpunu verziju pogledati [[:en:Wikipedia:Notability]]. * Gdje nije jasno, možemo se osloniti na en-wiki. Ukoliko tamo članak postoji, velika je šansa da tema jeste relevantna kao zaseban članak. * Ukoliko je članak prekratak, može se nekada odlučiti da se materijal pripoji u nekom drugom članku. Relevantne stranice: [[:en:Wikipedia:Merging]], [[:en:Wikipedia:Stub]]. * Postoje isto [[:Wikipedia:Pravila_za_brisanje|pravila za brisanje]]. I da dodam nešto svoje na ovo KWikijevo: "''Dok god vladaju zdrav razum, poštovanje i normalna komunikacija, bez vrijeđanja..''", sve se može riješiti na lijep način. Toliko od mene. ✌️ -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 05:33, 22 mart 2025 (CET) == Teritorijalna organizacije Srbije == AntOni uporno briše sa stranica o naseljima leskovačkog kraja da se nalaze na jugu Srbije. Meni nije uopće jasno zašto njemu smijeta preciznije odrediti mjesto riječina ''na jugu Srbije''? U čumu je problem sa time? On čak ne poznaje dobro ni teritorijalnu organizaciju Srbije ''upravni okrug'' i ''okrug'' nijsu isto, kako on ubacuje u riječenice kopirajući srpsku Vikipediju, koja je daleko od idealne. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 21:40, 19 mart 2025 (CET) === Vučje === AnToni je sada zaključao stranicu [[Vučje]] pod izgovorom ''Rat izmjenama / spor o sadržaju''. Međutim, rata izmjena nije ni bilo jer za to trijeba serija vraćanja, čega nije bilo. Njemu smijeta geografski pojam ''Južna Srbija'' iako u stranici uopće tako ne piše već ''na jugu Srbije''. Ja pokušavam komunicirat s njim ali on ne odgovara, pritom nije upućen u administrativnu podjelu Srbije. Kopira srpsku Vikipediju koja nije točna, jer ni tamo ne znaju podjelu. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 22:03, 19 mart 2025 (CET) === Šablon:Korisnik Južnjak === Sada je obrisao običan šablon gdje me optužuje za ''separatizam'' i ''osamostaljenje'' iako to uopće nije pisalo. Korisnik AnToni očigledno počinje se služit neistinama i pitanje je zbog čega ovo radi i mene ''maltretira'' i ne dopušta mi radit svasvim korektno. Molim da se šablon vrati jer je obrisan zbog neistina i ličnog mišljenja AnTonija. Sličnih šablona o autonomijama Baskije, Kurdistana ima svugdje. AnToni zloupotrebljava svoja admin prava. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 22:12, 19 mart 2025 (CET) === AnToni nastavlja === Poslije mog pisanja na čaršiji AnToni je dijelimice na mojoj szr napisao ;CItat ''Da li Vi stvarno mislite da ću ja raspravljati da li u Srbiji postoji ili ne postoji neki Upravni okrug?''... Po ovome što je napisat on na mene gleda sa omalovažavanjem, jer on pravi izmjene i briše šablone i uopće ga ne zanima da o tome raspravlja sa mnom, jer misli da je ''iznad'' mene. Molim ostale admine da reagiraju na ovakvo bezobrazno i omalovažavajuće ponašanje AnTonija. Ako admini mogu radit što požele da ovoj vikipediji makar da se javno to kaže, jer ovo je nečuvjeno. [[Korisnik:Marco Mitrovich|Marco Mitrovich]] ([[Razgovor s korisnikom:Marco Mitrovich|razgovor]]) 23:10, 19 mart 2025 (CET) == Promjena prikazivanja istaknutih članaka == S obzirom na to da smo se već nekoliko puta našli u situaciji da nije bilo predloženih istaknutih članaka za naredni mjesec, pa smo morali svojeručno birati navrat-nanos, mislim da ne bi bilo loše da se prebacimo na "rotaciju" koja ima na nekim drugim projektima već. Funkcioniralo bi na sljedeći način: imamo [[:Kategorija:Istaknuti članci|nekih 218 istaknutih članaka]] i stavili bismo ih u rotaciju tako da se na početnoj stranici rotira članak svaka 3 dana (imamo materijala – 365 ÷ 3 je 121,66). Međutim, i dalje bismo birali nove istaknute članke. Korisnici će predložiti novi kad ga napišu/nađu neki postojeći, kao i dosad, ostavi se standardnih 7 dana da se drugi izjasne pa, ako bude izabran, postavimo ga da stoji 30 dana na početnoj stranici u narednoj rotaciji (za najkasnije 3 dana od završetka izjašnjavanja). Mislim da nije loša ideja, pa ako ste za, mogli bismo od maja početi. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 19:10, 25 mart 2025 (CET); izmijenjeno 19:30, 25 mart 2025 (CET) :Za april sam predložio Ripakovu, ali nema glasova. Ako tako i ostane, onda početi od 1. aprila, a ako bude izabrana, onda od 1. maja. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 19:26, 25 mart 2025 (CET) :: Ma može Ripakova za april, što da ne. :-) Promijenio sam "početni" datum iznad. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 19:30, 25 mart 2025 (CET) :::Ja sam za! Tako će se glavna stranica "osvježavati". [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:59, 25 mart 2025 (CET) ::{{za}} [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 21:35, 25 mart 2025 (CET) :Što da ne, i ja sam '''za'''. {{za}} [[Korisnik:Arnel|Arnel ]] ([[Razgovor s korisnikom:Arnel|razgovor]]) 21:14, 25 mart 2025 (CET) ::{{za}} --[[Korisnik:Semso98|Semso98]] ([[Razgovor s korisnikom:Semso98|razgovor]]) 22:17, 25 mart 2025 (CET) :Podrška i s moje strane, djeluje praktično. – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 11:48, 26 mart 2025 (CET) :Dobar prijedlog, i ja sam za. {{za}} - [[Korisnik:Nerko65|Nerko65]] Ništa, ovo je onda spremno i počet će od maja. Budući da ima više nego dovoljno materijala, stavit ću da se rotira svaka dva dana, izuzeti nedavno istaknute članke, i izvršiti rendomizaciju spiska, da bude pošteno i da probamo staviti koliko god je moguće u rotaciju. :) – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 12:15, 7 april 2025 (CEST) :: {{za}} ovo je dobro [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 12:51, 21 septembar 2025 (CEST) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:04, 4 april 2025 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Slike bez licence == Za sve (nas) administratore: Pregledati [[Korisnik:MGA73/NoLicense|ove slike]] i vidjeti šta dalje (npr., dodati licencu ili ih izbrisati). [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 15:29, 11 april 2025 (CEST) == Be part of the next CEE Catch Up about Global Trends == Hi everyone, We want to announce the ninth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the Foundation Annual Planning Workshop focused on [[diffblog:2025/03/04/global-trends-2025/|'''global trends that are affecting our movement''']]. The session will take place on 23<sup>rd</sup> of April 2025, 18:00-19:00 CEST (check your local time [https://zonestamp.toolforge.org/1745424000 here]). Together (the CEE Communities and the Wikimedia Foundation staff) we will discuss the trends related to our projects, our readers and editors. We will explore how those trends show up in the CEE context and discuss what our projects need to address those trends, and how we can support them. You will also have the opportunity to ask questions to the Wikimedia Foundation staff about the work being planned as part of the annual plan that runs from July 2025 to June 2026. '''<u>''[[Wikimedia CEE Hub/Catch up|Join us at the Next CEE Catch up]]!''</u>''' --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 19:19, 14 april 2025 (CEST) (on behalf of the CEE Catch Up team) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=28546550 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 18:11, 16 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:34, 17 april 2025 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 17:03, 28 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:40, 29 april 2025 (CEST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Međuprojektna saradnja – članstvo, lokalne stranice i komunikacijska platforma == Poštovane kolegice i kolege, Međuprojektna saradnja traži nove članove i članice! Pozivamo vas da posjetite '''[[Wikipedia:Međuprojektna saradnja|lokalnu stranicu]]''' kako biste se informirali o inicijativi. Osim toga, inicijativu možete podržati na '''[[:meta:Cross-Project Cooperation Initiative|njenoj stranici na Meta-Wikiju]]'''. Nakon završetka rada Međuprojektnog foruma, inicijativa je pokrenula svoj server na Discordu kao službenu komunikacijsku platformu. Pozivamo vas da se priključite. U ime Međuprojektne saradnje, [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 20:49, 5 maj 2025 (CEST) == Nazivi članaka o papama == Da li da idemo s riječju "papa" kod svih ili kod onih gdje je eventualno potrebno razlikovanje ili bez nje? (Čisto radi ujednačavanja). [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 11:42, 10 maj 2025 (CEST) :Meni je logičnije da počinje s "Papa..." [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:09, 10 maj 2025 (CEST) ::slažem se, kada korisnik traži nekog određenog papu uvijek će prvo upisati papa pa ime. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:00, 10 maj 2025 (CEST) :::Saglasan sam s kolegama. Na primjer, [[Papa Franjo]] je prepoznatljivije od [[Franjo]] (što može biti i višeznačno). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 22:31, 14 maj 2025 (CEST) == Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open == Dear all,               The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference. Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here]. Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]]. Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available. If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr]. Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process. Best regards,       On behalf of '''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team''' <nowiki>--~~~~</nowiki> [[Korisnik:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Razgovor s korisnikom:MARKELLOS|razgovor]]) 21:33, 12 maj 2025 (CEST) :Mislim da bi bilo sjajno da se netko iz zajednice prijavi da ide na okupljanje kao predstavnik Wikipedije na bosanskom jeziku. Je li netko zainteresiran? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 20:15, 14 maj 2025 (CEST) :@[[Korisnik:AnToni|AnToni]], [[Korisnik:Panasko|Panasko]], [[Korisnik:KWiki|KWiki]]? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 14:47, 15 maj 2025 (CEST) ::Bez mene. Komplikovano mi je putovati. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 14:57, 15 maj 2025 (CEST) :::ja vec imam planirana putovanja, obzirom na porodicu i obaveze, nažalost ne mogu. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:59, 15 maj 2025 (CEST) ::Bilo bi mi zadovoljstvo prisustvovati sastanku wikipedista, ali septembar i oktobar su mjeseci kad sam veoma zauzet s poslom. [[Korisnik:Nerko65|Nerko65]] ([[Razgovor s korisnikom:Nerko65|razgovor]]) 16:58, 15 maj 2025 (CEST) :Razumijem, hvala na odgovoru! – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 17:09, 15 maj 2025 (CEST) ::@[[Korisnik:Z1KA|Z1KA]]: Kako ti stojiš oko ovoga? – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 01:31, 19 maj 2025 (CEST) :::Teško, radim i studiram vanredno, jedva stignem šta urediti na wiki. [[Korisnik:Z1KA|<span style="border:1px solid #002366;border-radius:20px;background:#1E90FF;padding:2px;color:#efe6e6;text-shadow:black 0.2em 0.2em 0.3em; font-family: Comic Sans;">&nbsp;'''✪ Z1KA ✪'''&nbsp;</span>]] 18:08, 27 maj 2025 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|razgovor]])</bdi> 00:06, 16 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 17:26, 22 maj 2025 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == Proposal to enable the "Contribute" entry point in Bosnian Wikipedia == {{Int:Hello}} Bosnian Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Bosnian Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[File:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Korisnik:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Razgovor s korisnikom:UOzurumba (WMF)|razgovor]]) 01:56, 28 maj 2025 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 05:07, 28 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == CEE Meeting 2025: call for session submissions == Hi everyone, The CEE Meeting 2025 programme committee wants to inform you that the deadline to submit a session proposal in the CEE Meeting is 31 May 2025, 23:59 CET. You can read more information about the process [[metawiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Submissions|here]] and [[metawiki:Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Programme_development|here]]. We hope to see you in Thessaloniki! Best, Nikos [[Korisnik:NikosLikomitros|NikosLikomitros]] ([[Razgovor s korisnikom:NikosLikomitros|razgovor]]) 15:54, 28 maj 2025 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|razgovor]]) 18:47, 29 maj 2025 (CEST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Međuprojektna saradnja: Međuprojektno sređivanje neutralnosti članaka == Poštovane kolegice i kolege, zadovoljstvo mi je predstaviti prvi veliki projekt Međuprojektne saradnje – '''[[Wikipedia:Projekti/Međuprojektno sređivanje neutralnosti članaka|Međuprojektno sređivanje neutralnosti članaka]]'''! Ovaj projekt ima za cilj sređivanje članaka kojima je osporena neutralnost i činjenična tačnost. Planirano je da se održi '''od 15. juna do 30. jula'''. Pozivamo vas da se '''[[Wikipedia:Projekti/Međuprojektno sređivanje neutralnosti članaka#Učesnici i učesnice|priključite projektu]]''', da [[Razgovor o Wikipediji:Projekti/Međuprojektno sređivanje neutralnosti članaka|ostavite povratne informacije o njemu]] i da ga uključite u [[MediaWiki:Sitenotice]]. Zahvaljujemo zajednicama na dosadašnjoj saradnji i kontinuiranom interesiranju oko inicijative. U ime Međuprojektne saradnje, [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 18:10, 7 juni 2025 (CEST) == AnToni, Prekmurje, slike == Dragi korisnici i administratori! {{ping|AnToni}} koji je administrator nerazumno i nepotrebno je poništio moje izjeme u člancima o mjestima u Prekmurju (Slovenija). A zašto? Slike predstaviju cijela mjesta i ne samo jedan objekt (npr. kapele u grobljima). [[Korisnik:Doncsecz~bswiki|Doncsecz~bswiki]] ([[Razgovor s korisnikom:Doncsecz~bswiki|razgovor]]) 08:40, 11 juni 2025 (CEST) :Te slike prikazuju neku ulicu, koja može biti u bilo kojem naselju. To nema smisla! Zato su slike vraćene. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 10:24, 11 juni 2025 (CEST) {{ping|AnToni}} Otkud znaš da je u bilo kojem mjestu? Je li tam stanuješ? I u commonsu su na ovakov način kategorizirane slike i nitko nije im prigovarao. Dokazuj da nisu tamo fotografirane! Ako nećeš onda ja uspostavim ovo stanje koje si poništio. [[Korisnik:Doncsecz~bswiki|Doncsecz~bswiki]] ([[Razgovor s korisnikom:Doncsecz~bswiki|razgovor]]) 13:29, 11 juni 2025 (CEST) {{ping|AnToni}} Ovo je ta fotografija: <gallery mode="packed"> Kipsinci5.JPG </gallery> Ona ista kapela je i na toj slici koju si uspostavio: <gallery mode="packed"> Kapela v Kupšincih.jpg </gallery> -- [[Korisnik:Doncsecz~bswiki|Doncsecz~bswiki]] ([[Razgovor s korisnikom:Doncsecz~bswiki|razgovor]]) 13:32, 11 juni 2025 (CEST) Također i u članku o [[Bratonci]]ma: ti, {{ping|AnToni}} si nepotrebno poništio moje uređivanje i uspostavio tu sliku: <gallery mode="packed"> Kapela v Bratoncih.jpg </gallery> Iako ona ista kapela je i na mojoj: <gallery mode="packed"> Bratonci7.jpg </gallery> -- [[Korisnik:Doncsecz~bswiki|Doncsecz~bswiki]] ([[Razgovor s korisnikom:Doncsecz~bswiki|razgovor]]) 13:38, 11 juni 2025 (CEST) : Poništenja su sasvim razumna i neophodna. Fotografije koje postavljate daleko su lošijeg kvaliteta od postojećih i, kao što je Toni već rekao, najčešće prikazuju samo glavni put, livadu/polje, umjesto bilo kakvog značajnog objekta u tom naseljenom mjestu. Samim time, izmjene kojima se unazađuje kvalitet bit će uklonjene. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 14:15, 11 juni 2025 (CEST) :zamijenili ste nemjerljivo bolju sliku sa lošijom, po meni apsolutno opravdano vraćanje. Molim da se energija iskoristi na poboljšanje sadržaja a ne nepotrebno mijenjanje na gore [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:16, 11 juni 2025 (CEST) == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:00, 14 juni 2025 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == „Administratorsko brisanje bez konsenzusa – članak Davor Cicović“ == Poštovani saradnici, obraćam se zbog ozbiljnih prigovora na administrativno postupanje administratora AnToni, koji je za brisanje predložio stranicu Davor Cicović bez šire diskusije. U raspravi je više puta osporavana validnost medija kao što su Direktno.rs, Mitrovica.info, Katera, pa čak i Danas.rs, iako su svi registrovani i priznati izvori u Srbiji, od kojih je Danas i štampani dnevni list. Osporavanja su često subjektivna, npr. kvalifikacije o “blogovima”, iako ti portali nisu blogovi niti lične platforme. Dalje, osporena je i relevantnost intervjua sa poslanikom Srđanom Milivojevićem, kao i članstvo u Nezavisnom udruženju novinara Srbije (NUNS) i međunarodnoj asocijaciji novinara, što bi trebalo da bude više nego dovoljno da se osoba smatra javno prepoznatljivom. Zabrinjavajuće je što se kao kriterijumi zahtijevaju: • prisustvo u drugim enciklopedijama, • međunarodne nagrade, • prisustvo u svjetskim medijima. To nisu uslovi koje Wikipedia propisuje za biografske članke. Wikipedia traži prepoznatljivost i značaj u kontekstu svog jezika i prostora, što je u ovom slučaju više nego ispunjeno. ⸻ Molim ostale administratore i saradnike da se uključe i izjasne o ovom slučaju, jer je ovdje riječ o: • subjektivnosti i animozitetu, koji se očituju kroz pokušaj diskreditacije autora, • neprihvatljivom administrativnom pristupu koji obeshrabruje buduće saradnike. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 18:53, 15 juni 2025 (CEST) :To je prijedlog za brisanje. Ukoliko neko navede argumente o relevantnosti, članak neće biti izbrisan. Na stranici za razgovor je otvorena diskusija i tamo se može svako izjasniti. Morate poštovati pravila Wikipedije, a ja niti znam niti me interesuje sfera djelovanja Cicovića, ali je neophodno navesti argumente o relevantnosti, a ne argumentovati da je linkovan na en.wiki i na portalima i blogovima. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:23, 15 juni 2025 (CEST) ::Zahvaljujem na odgovoru, ali smatram da Vaš ton i formulacije (“ne zanima me sfera djelovanja…”) ne doprinose konstruktivnoj raspravi. U pitanju je ocjena značaja na osnovu izvora, a ne ličnih simpatija ili interesovanja. ::U skladu s pravilima WP:BIO i WP:V, argumenti koje sam naveo uključuju: ::– prisustvo u akreditovanim medijima, ::– citiranost u drugim člancima ::– članstvo u NUNS-u i međunarodnoj novinarskoj asocijaciji. ::Vaš komentar da „linkovanje na blogove i en.wiki nije dovoljno” zanemaruje činjenicu da je reč o registrovanim medijima i globalnoj referentnosti. ::Nadam se da će i drugi saradnici izneti svoje mišljenje na osnovu pravila, a ne ličnih stavova ili animoziteta. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 19:34, 15 juni 2025 (CEST) :::Imam pravo da me ne interesuje polje djelovanja spomenutog, ali kao administrator imam obavezu da pregledam nove stranice i signaliziram drugim urednicima, potrebu za reakcijom. Wikipedija je enciklopedija te je potrebno ispitati da li članak zaslužuje da bude na Wikipediji. Ne podmećite teze o animozotetu, jer nemam pojma ko je Cicović, niti imam vremena i interesa da to provjeram. Ukoliko se neko od urednika javi s argumente o relevantnosti, članak neće biti izbrisan. Raznorazni marginalci nemaju šta da traže na Wiki. Wikipedija nije mjesto za (auto)promociju. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:44, 15 juni 2025 (CEST) ::::* „Nemam pojma ko je Cicović, niti imam vremena i interesa da to provjeravam.“ ::::* „Raznorazni marginalci nemaju šta da traže na Wiki.“ ::::* „Wikipedia nije mjesto za (auto)promociju.“ ::::Ovakav rječnik i pristup predstavljaju jasno kršenje pravila ponašanja na Wikipediji, posebno: ::::* [[Wikipedia:Etika komunikacije]] – zabranjuje omalovažavanje i vrijeđanje saradnika, ::::* [[Wikipedia:Bez ličnih napada|Wikipedia:Napadi na korisnike]] – lične kvalifikacije poput „marginalac“ nisu prihvatljive, ::::* [[Wikipedia:Nepristrasnost|Wikipedia:Nepristranost]] – obavezuje na sagledavanje činjenica, ne na izjave „nemam interesa“. ::::Kao urednik koji je u diskusiji učestvovao korektno, informisano i argumentovano, smatram da nije prihvatljivo da mi administrator odgovara ovakvim tonom i izrazima koji degradiraju dostojanstvo saradnika. ::::'''Zahtjev:''' ::::Ljubazno molim: ::::# Da se administrator AnToni pozove na poštovanje komunikacijske etike; ::::# Da se njegov komentar sa omalovažavajućim izrazima ili ukloni ili zvanično označi kao neprimjeren; ::::# Da se pozovu i drugi administratori ili iskusni urednici da preispitaju komunikaciju i donesene ocjene. ::::Ne očekujem da svi misle isto o značaju neke osobe. Ali očekujem da se svi saradnici tretiraju s osnovnim poštovanjem i da Wikipedia ostane prostor dijaloga, a ne uvreda. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 20:03, 15 juni 2025 (CEST) :::::Ne vrijeđam urednika, ali nemam interesa da tražim detalje o Cicoviću. Ako se radi o samopromociji, opet to nije vrijeđanje. Linkovi na internet su ili facebook ili kolumne. Nema kritičkog osvrta, dakle sekundarnih izvora, na osnovu čega sam zaključio da je Cicović marginalac. Marginalac nije pogrda, nego oznaka relevantnosti. A ovdje govorimo o relevantnosti. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 20:12, 15 juni 2025 (CEST) ::::::Izraz „marginalac“ nije enciklopedijski termin. ::::::Bez obzira na Vaše tumačenje da je riječ o „označavanju relevantnosti“, u opštem jeziku i enciklopedijskom kontekstu to je pejorativna i subjektivna kvalifikacija, kojom se osoba diskredituje, a ne opisuje. Takav izraz nije u skladu s pravilima [[WP:NAPAD]] i [[WP:ETIKA]], jer uvodi lični ton u raspravu i cilja na diskvalifikaciju, a ne na provjeru činjenica. ::::::Tvrdnja da se „radi o linkovima s interneta, Facebooka i kolumni“ je netačna i dodatno degradira diskusiju. ::::::Svi navedeni izvori – Direktno.rs, Danas.rs, Katera, Mitrovica.info – su registrovani mediji s uredničkom strukturom, a Danas je štampani dnevni list od javnog značaja u Srbiji. Niti jedan od linkova ne vodi na društvene mreže ili lične stranice. ::::::3. Optužba za samopromociju nije potkrijepljena dokazima. ::::::Ako se tvrdi da se radi o samopromociji, potrebno je jasno ukazati gdje je to u članku izraženo. Članak je pisan trećim licem, neutralnim stilom, bez navođenja ličnih superlativa ili subjektivne glorifikacije. Prema tome, ništa u tekstu ne ukazuje na „autopromociju“, osim ako se ne izjednačava biografski članak sam po sebi s takvom praksom – što nije slučaj. ::::::Na kraju, dodao bih da se iz više Vaših komentara stiče utisak nepotrebne emocionalne uključenosti, kao i potencijalnog neslaganja s tematikom kojom se predmetni autor bavi. To je naravno Vaše pravo kao pojedinca, ali kao administrator pozvani ste da postupate nepristrasno, bez izraza ličnih stavova, a naročito bez vrednosnih ocjena ličnosti kao što su “marginalac”. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 20:23, 15 juni 2025 (CEST) :::::::Marginalac nije uvreda! I ja sam marginalac, pa zato o meni ne postoji natuknica ni u jednoj enciklopediji. O tome da sam prisutan na blogovima, emisijama na državnim televizijama i medijskoj prisutnosti na web-u ne bi pisao, ali sam svejedno osoba o kojoj nema članka na Wikipediji. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 20:30, 15 juni 2025 (CEST) ::::::::Izjava „Ja sam marginalac, pa zato o meni ne postoji natuknica… ali sam svejedno osoba o kojoj nema članka na Vikipediji“ predstavlja neprimjereno lično poređenje koje nema nikakve veze sa kriterijumima enciklopedijske relevantnosti. To je subjektivna projekcija i svojevrstan izraz frustracije što neko drugi ima članak, a Vi – kako kažete – nemate. ::::::::Takav ton i pristup nisu primereni ulozi administratora. Umesto da se pridržavate pravila i standarda, uključujete lične primere i emotivne opaske koje nemaju mesto u ozbiljnoj raspravi. ::::::::Medijska prisutnost, prisustvo u štampanim i digitalnim izdanjima, kao i citiranost u drugim publikacijama – sve to jesu relevantni kriterijumi za biografski članak. Umanjivati ih iz ličnih razloga i predstavljati kao “blogove” ili “Facebook sadržaj” je neutemeljeno i neprofesionalno. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 20:39, 15 juni 2025 (CEST) :::::::::Iz cjelokupne rasprave najviše vremena se provelo citirajući pravila umjesto da se u skladu s tim istim pravilima iznesu argumenti zašto je ova osoba relevantna za članak na enciklopediji, ili da se pronađu bolji izvori ukoliko postoje. To što je neko javna ličnost nije nužno razlog da zaslužuje članak na enciklopediji. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 22:35, 15 juni 2025 (CEST) ::::::::::Poštovani, ::::::::::zahvaljujem na uključenju u raspravu. ::::::::::Slažem se da pravila Wikipedije ne treba samo citirati, već primjenjivati – upravo zato je članak i revidiran tako da se jasno prikaže zašto je osoba relevantna. U odjeljcima „Професионални рад“ и „Препознатљивост и значај“ konkretno su istaknute sljedeće činjenice: ::::::::::* kolumne Davora Cicovića objavljuju se u više etabliranih i registrovanih medija (Direktno.rs, Danas.rs, Katera, itd.); ::::::::::* njegovi tekstovi su citirani u drugim autorskim člancima i portalima, što jeste oblik sekundarnih izvora; ::::::::::* jedan njegov tekst koristi se kao referenca na engleskoj Wikipediji, u aktuelnom političkom članku; ::::::::::* član je NUNS-a i međunarodnog novinarskog udruženja. ::::::::::Riječ je, dakle, o osobi čiji se sadržaj širi kroz pouzdane izvore, ne samo autorski. Članak je napisan neutralnim tonom i u skladu s WP:V i WP:BIO. ::::::::::Zato bih molio, ako ima konkretnih prijedloga za dodatna poboljšanja – da ih rado razmotrimo. Sve drugo je već inkorporirano kroz faktografske i provjerljive podatke. ::::::::::Srdačno, ::::::::::Mile Milan [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 22:52, 15 juni 2025 (CEST) :::::::::::Po čemu su navedeni mediji "etablirani"? A Wikipedija sama sebi ne može biti izvor! Pa da je en.wiki, gdje svako može referencirati na nešto, a ond neko treći referencira ba bs.wiki. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 23:02, 15 juni 2025 (CEST) ::::::::::::slazem se s [[Korisnik:AnToni|AnToni]] ne vidim kako ponavljanje takozvanih "argumenata" daje na snazi istih. Saglasan sa brisanjem. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 17:13, 16 juni 2025 (CEST) :Pregledao sam neke linkove, koji se ovdje spominju. Iskreno, uopće nisam oduševljen. Neka se razvija autor, nije hića sa enciklopedijom. [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 10:13, 16 juni 2025 (CEST) ::Poštovani, članak je u međuvremenu dopunjen i tehnički i izvorima te bih cijenio ako biste ga ponovo pregledali. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 12:13, 16 juni 2025 (CEST) : Kao što rekoše ostale kolege, osoba trenutno nije relevantna za enciklopediju, što ne znači da neće biti nekad kasnije. Članak u trenutnom stanju ("dopunjenom i tehnički i izvorima") isto nije za Wikipedije. Nigdje se u izvorima koji rade ne govori o samom autoru, već se povezuju članci koje je on napisao, što samog autora ne čini relevantnim za zaseban članak (inače bi svaki kolumnist mogao imati svoj članak). Isto tako, dobar dio izvora ne radi: ili sam link ne radi ili vodi na stranicu na kojoj piše da to što je povezano nije pronađeno ([https://direktno.rs/politika/657928/sns-mora-puci-hocu-da-se-vratim-kuci direktno.rs], [https://koreni.rs/imbecil-davor-cicovic/ koreni.rs], [https://istok.rs/dogodine-u-prizrenu/ istok.rs]). Također bih Vas zamolio da rasprave o brisanju ubuduće vodite na stranici za razgovor tog članka, [https://ibb.co/Mynd2ZB9 kako jasno piše u samoj poruci na vrhu članka]. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 14:30, 16 juni 2025 (CEST) ::Zahvaljujem na odgovoru i pristupu koji je kulturan i konstruktivan. Potpuno prihvatam ovakav ton komunikacije, gdje se na razuman način može ukazati da neka osoba u ovom trenutku, po kriterijima zajednice, možda ne ispunjava uvjete za enciklopedijski članak. Takođe poštujem stav da povezivanje preko autorskih tekstova ne mora nužno biti dokaz relevantnosti. ::Važno mi je istaći da takva formulacija ne vrijeđa ni autora ni medije u kojima je objavljivao, već samo zadržava enciklopedijsku neutralnost – što je razlika u pristupu koju bih istakao u odnosu na prethodnu poruku administratora Antonija, koja je, nažalost, bila lična i neprimjerena. ::U nadi da će admistracija Wikipedije u budućnost zadržati duh poštovanja prema urednicima i autorima, te da neće postati mjesto osobnih frustracija i nezadovoljstva, srdačan pozdrav. [[Korisnik:Mile Milan|Mile Milan]] ([[Razgovor s korisnikom:Mile Milan|razgovor]]) 17:21, 16 juni 2025 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 19:43, 17 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 22:56, 27 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Međuprojektna saradnja – skripta za izvoz članaka == Poštovane kolegice i kolege, [[Wikipedia:Međuprojektna saradnja|Međuprojektna saradnja]] s ponosom vam predstavlja '''[[:meta:User:Aca/Izvoznik|Izvoznik]]''', novu skriptu za izvoz članaka s jednog projekta na drugi. Ova skripta omogućit će brži i lakši prijenos članaka između naših projekata. Ona automatski pruža pravilno pripisivanje i omogućava prilagođavanje wikiteksta. Temelji se na skripti EasyExport korisnika DreamRimmer. Pozivamo vas da isprobate Izvoznik i podijelite svoje utiske. Detalje o instaliranju skripte možete pronaći u [[:meta:User:Aca/Izvoznik|regionalnoj dokumentaciji na Meti]]. U ime Međuprojektne saradnje, [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 21:48, 23 juli 2025 (CEST) == Industrija, en:Industry (manufacturing) == Nedostaje članak Industrija, za obaveznih 1000, a kao da je mala zbrka sa tim člankom. Koji zapravo članak trebamo imati? [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 15:44, 6 august 2025 (CEST) :Kod nas je "[[Proizvodnja]]" čvor / višeznačnica, a na EN je čvor "[[:en:Industry|Industry]]". :) Nisam ni ja pametan ovdje. Možda "[[Industrija (proizvodnja)]]" (jer imamo "[[Industrija (ekonomija)]]"? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 16:21, 6 august 2025 (CEST) ==Ažuriranje (grado)načelnika== Jesmo li ažurirali (grado)načelnike u Bosni i Hercegovini tamo gdje su izabrani novi lani? Čini mi se da je tek manji dio ažuriran. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 13:50, 16 august 2025 (CEST) :Izgleda da nisu, u [[Busovača|Busovaci]] načelnik izabran 2016. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:26, 16 august 2025 (CEST) ::{{Odgovor|Kwiki}} Nismo. Ja nisam popisan na popisu 2013. godine... --[[Posebno:Doprinosi/&#126;2025-26945-92|&#126;2025-26945-92]] ([[Razgovor s korisnikom:&#126;2025-26945-92|talk]]); 13.01, 28. septembar 2025. (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 23:35, 26 august 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == Godine == {{ping|KWiki}}: Vidi [https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=1901.&diff=prev&oldid=3756616 ovu promjenu] na [[1901.]] To sam promijenio AWB. Pa ako je u redu popravim dalje.--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 21:33, 2 septembar 2025 (CEST) == Centar za istraživačko novinarstvo == Za kolege koje ne znaju, [[Centar za istraživačko novinarstvo (Bosna i Hercegovina)|Centar za istraživačko novinarstvo]] (CIN) ima napomenu gdje piše "Preuzimanje sadržaja Centra za istraživačko novinarstvo dopušteno je uz obavezno navođenje izvora [https://cin.ba/o-nama/ www.cin.ba]". U suštini, dozvoljeno je korištenje njihovog sadžaja (tekst, slike, videozapisi, itd.) po licenci [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ CC BY-SA 3.0], ako sam dobro shvatio. Može mišljenje @[[Korisnik:KWiki|KWiki]] @[[Korisnik:AnToni|AnToni]]. [[Korisnik:Z1KA|<span style="border:1px solid #002366;border-radius:20px;background:#1E90FF;padding:2px;color:#efe6e6;text-shadow:black 0.2em 0.2em 0.3em; font-family: Comic Sans;">&nbsp;'''✪ Z1KA ✪'''&nbsp;</span>]] 22:12, 7 septembar 2025 (CEST) == Yahadzija i klonovi == {{Spomeni|AnToni}}, {{Spomeni|Srđan}}, {{Spomeni|Palapa}}, {{Spomeni|Semso98}} Šta da uradimo? Hoćemo li nastaviti dozvoljavati višegodišnje čaraparenje ili pooštriti pristup? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 10:48, 17 septembar 2025 (CEST) :neće on odustati, niti će se promijeniti, i poslije mjera. [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 10:55, 17 septembar 2025 (CEST) ::Onda sva pravila i smjernice gube smisao postojanja, a i naše "funkcije". [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 11:19, 17 septembar 2025 (CEST) :::Možemo mu predložiti da izabere jedan account, a ostale da blokiramo? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:00, 17 septembar 2025 (CEST) ::::Nekoliko ih je već globalen blokirano, a ja sam upravo blokirao predzadnjeg. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:33, 17 septembar 2025 (CEST) :::::Nisam administrator ali mislim da bi mu trebalo ostaviti da koristi jedan racun, dok god ga ne zloupotrebljava. Sto se tiče spajanja sa wikipodacima, ja to s vremena na vrijeme pregledam i spojim i to nije neki veliki posao za mene a on pravi dosta članaka koje niko drugi ne bi. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 23:06, 17 septembar 2025 (CEST) ::::::Fazon je u tome što neće da odabere jedan nego svako malo mijenja kako bi radio po svome, zanemarujući sve što mu govorimo. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 23:34, 17 septembar 2025 (CEST) ::::::Nemaš ti još dovoljno iskustva s njim. Dovede te u situaciju da ga moraš blokirati, a onda se žali na umišljenu zavjeru protiv njega itd. Nemoguć slučaj. Koliko god članaka napiše, toliko posla za sobom ostavi jer jednostavno ne pazi ili ne vidi dobro (isti je ishod). [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 18:06, 18 septembar 2025 (CEST) :::::::Jasno, vi se s tim i takvim situacijama borite godinama, slažem se sa bilo kojom odlukom admina. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 18:20, 18 septembar 2025 (CEST) : čak i žrtvovanje pojedinih novih članaka je dobra taktika, dok on ne uoči pravilo, da se neće tolerisati otvaranje beskonačno mnogo naloga [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 12:55, 21 septembar 2025 (CEST) == Korisni alati == Pozdrav ekipa, {{Spomeni|AnToni}} {{Spomeni|Srđan}}, {{spomeni|Palapa}}, {{spomeni|Semso98}}, {{spomeni|Mhare}}, {{spomeni|Edinwiki}}, {{spomeni|Z1KA}}, {{spomeni|KWiki}} u zadnje vrijeme koristim dva korisna "alata" pa ne bi bilo loše da i vi isto pogledate: * SPARQL upit koji pretražuje WikiData bazu podataka i traži nedavno preminule ljude koji imaju članak na bosanskoj Wikipediji. On je postavljen tako da traži umrle u zadnjih 32 dana, s tim da se to može modifikovati po potrebi. On također provjerava od 8. decembra 2020 i isključuje ranije preminule što se također može modifikovati po potrebi. Navedeni upit možete pokrenuti [https://query.wikidata.org/#SELECT%20%3Fitem%20%3FitemLabel%20%3FitemDescription%20%3Fdod%20%3Flinkcount%20%3Farticle%0AWITH%20%7B%0A%20%20SELECT%20%2a%0A%20%20WHERE%20%7B%0A%20%20%20%20%09%3Fitem%20wdt%3AP570%20%3Fdod%0A%09FILTER%20%28%20%3Fdod%20%3E%20%222020-12-08T00%3A00%3A00Z%22%5E%5Exsd%3AdateTime%29%0A%09FILTER%20%28%20%3Fdod%20%3E%20%28now%28%29-%22P32D%22%5E%5Exsd%3Aduration%29%20%26%26%20%3Fdod%20%3C%20now%28%29%20%29%0A%09%3Fitem%20wdt%3AP31%20wd%3AQ5%20.%0A%20%20%20%20%3Farticle%20schema%3Aabout%20%3Fitem%20%3B%0A%20%20%20%20%20%20schema%3AisPartOf%20%3Chttps%3A%2F%2Fbs.wikipedia.org%2F%3E%20.%0A%20%20%7D%0A%20%20LIMIT%205000%0A%7D%20AS%20%25i%0AWHERE%20%7B%0A%20%20INCLUDE%20%25i%0A%20%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22bs%2Cen%22%20.%20%7D%0A%20%20%3Fitem%20wikibase%3Asitelinks%20%3Flinkcount%20.%0A%7D%0AORDER%20BY%20DESC%28%3Fdod%29%20%3Fitem ovdje]. * Fantastičan alat koji provjerava kategoriju na izvornoj wikipediji (recimo en.wiki), upiše se naziv kategorije na engleskom i on povuče sve članke iz te kategorije na odredišnom proktu, npr bs.wiki. Predlažem da ovaj alat koristimo kada napravimo novu kategoriju kako bismo istu dodali na sve članke koji pripadaju navedenoj kategoriji na recimo en.wiki, mada se mogu koristiti i drugi projekti. Alat je napravio Ivi a možete ga pronaći [https://hrwp.toolforge.org/catcheck ovdje]. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 08:42, 2 oktobar 2025 (CEST) :Bilo bi lijepo da imaju neki tutorijali ili primjeri kako koristiti alate, za one koji ne znaju (npr. ja). [[Korisnik:Z1KA|<span style="border:1px solid #002366;border-radius:20px;background:#1E90FF;padding:2px;color:#efe6e6;text-shadow:black 0.2em 0.2em 0.3em; font-family: Comic Sans;">&nbsp;'''✪ Z1KA ✪'''&nbsp;</span>]] 01:04, 7 oktobar 2025 (CEST) ::Za SPARQL upit predlažem ti da kod ubaciš u ChatGPT da analizira i prilično dobro pojasni, pa ga mozes sebi prilagođavati, ja sam tako uradio. ::Za ovaj drugi alat prvobitno sam postavio link na sve Ivijeve alate, sada sam link dopunio dan Odi na ovaj konkretni alat. ::Vrlo je jednostavan u prvo polje language upišeš izvorni projekat recimo en, u drugo polje kategoriju na tom jeziku, samo naziv kategorije bez “Kategorija:”, a u destinacijom upišeš bs. Alat radi tako da preko WikiData provjerava članke i kategorije koji na izvornom projektu (en) se nalaze u kategoriji koju si upisao sa odredišnim projektom (bs) te ti daje listu svih Kategorija i članaka na en i pripadajući članak ili kategoriju na bs. Ukoliko taj članak/kategorija se nalaze na oba projekta ima kvačicu, ukoliko ne ti mozes kliknuti pa pomoću HotCat-a dodati istu. Vrlo dobar alat da brzo vidiš na kojem članku/kategoriji nije dodatna tražena Kategorija. ::Nadam se da će ti koristiti. ::poz, [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 08:08, 7 oktobar 2025 (CEST) :ok, hvala [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 17:05, 7 oktobar 2025 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 21:49, 2 oktobar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 06:48, 9 oktobar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == Azijski mjesec 2025. == Od 1. novembra je ponovo [[Wikipedia:Azijski mjesec|Azijski mjesec]]! Trebaju nam članovi žirija! Javlja li se se neko kao dobrovoljac, prije nego što napravim projekat na "fountain-u"? --[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 15:55, 19 oktobar 2025 (CEST) :Kao i svake godine, uključit ću se koliko mi druge stvari dozvole, makar to bio članak ili dva. Za žiriranje se neću gurati. :) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 16:05, 19 oktobar 2025 (CEST) :: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Template:Wikipedia_Asian_Month_2025_Communities_and_Organizers#Participating_Communities prijavljeni smo]... {{ping|Kwiki}} treba nam neko pismen u žiriju :)--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 17:42, 19 oktobar 2025 (CEST) :::Nije nemoguće doći do mog nivoa, samo zapnite. :) :) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 21:52, 19 oktobar 2025 (CEST) :::: {{ping|Panasko}} Mogu li te postaviti u žiri? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 17:06, 22 oktobar 2025 (CEST) :::::Mozes sto da ne. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 17:26, 22 oktobar 2025 (CEST) ::::::Bit ce opet...ja-tebi, ti-meni...:) Al' nema veze. Napravim stranicu na "fountain-u" [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 17:29, 22 oktobar 2025 (CEST) :::::::Ma vidi bude i drugih, nadam se da će ih biti sve više. Napravio sam nekoliko šablona koji mogu biti zanimljivi za Azijski mjesec. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 17:34, 22 oktobar 2025 (CEST) :imate li na umu neku posebnu temu da se fokusiramo i da napravimo “proboj” ili da šaramo kao inače? Prije dvije godine smo podosta meridijana odradili tokom ovog mjeseca, pa možda nije losa ideja za neki fokus. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 22:14, 22 oktobar 2025 (CEST) ::Nastaviti s meridijanima... a nađe se i pokoja paralela. :-) Ti uzmeš malezijske teme. :-) Itd. :) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 23:57, 22 oktobar 2025 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:42, 20 oktobar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:12, 30 oktobar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist == Hi everyone, The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]! Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you! '''As a Program Specialist, you will:''' * Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs, * Strengthen regional cooperation and cross-border projects, * Help guide campaigns and initiatives across the CEE region, * Work closely with the CEE Hub team and community members. This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones. '''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025''' ➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️ If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them! <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29192870 --> == Infokutija:Paravojna organizacija == Trebala bi nam IK Paravojna organizacija, na [http://en:Template:Infobox%20militant%20organization en:Template:Infobox militant organization]. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 08:36, 6 novembar 2025 (CET) :{{Urađeno}}: [[Šablon:Infokutija paravojna organizacija]] --[[Korisnik:Semso98|Semso98]] ([[Razgovor s korisnikom:Semso98|razgovor]]) 15:42, 21 decembar 2025 (CET) == Preusmjerenja == Primjetio sam da imamo jako puno stranica koje su premještene, ali se linkovi na njih ne ažuriraju, kakav nam je generalni stav, da li bi trebali ove straanice čistiti, po meni nema potrebe da je nešto linkovano na stranicu koja je preusmjerena, pa to treba čistiti kad god je prilika ili se uređuje neka stranica. Izuzetak su naravno situacije gdje nemamo konkretan članak nego je isti preusjmeren na sličan članak, npr preusmjerenje Nogometaš na Nogomet. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 11:11, 6 novembar 2025 (CET) : Napomena [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 10:42, 10 novembar 2025 (CET) : Pod uslovom da preusmjerenje radi, ne mora se ispravljati. Ali samo zato što nije za ''moranje'', ne znači da ako imaš vremena dok uređuješ da to ne smiješ mijenjati ako ti baš bodu oči. :-) Samo imaj na umu da "obični" čitaoci (neprijavljeni korisnici, koji čine većinu posjetilaca sajta) vide te linkove kao bilo koje druge linkove, tj. prikazani su plavom bojom; samo su nekim urednicima označeni zelenom bojom (zbog izmijenjenog CSS-a). Tako da s njihove perspektive izgledaju isto bilo da su preusmjerenja ili direktni linkovi. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 08:50, 16 novembar 2025 (CET) {{spomeni|Panasko}} Mislim da je ovo vrijedno pročitati: * [[:en:Wikipedia:Redirect#Purposes_of_redirects]] * [[:en:Wikipedia:Redirect/Deletion reasons]] Predložio bih da se oslonimo na ova pravila sa en-wiki, i da slijedimo taj primjer. -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 15:19, 5 januar 2026 (CET) :Gledao sam ja ovo i to je to, međutim ono što sam govorio prije par dana je da se izmjene linkovi koji vode na preusmjerenje, a da se ostave samo preusmjerenja koja imaju smisla. Brisati preusmjerenja koja su premještena zbog pravopisne greške a imamo brdo takvih preusmjerenja. Npr. stranica o Osmanskom Carstvu je napravljena kao Osmanlijsko carstvo pa preumsmjerena. Puno stranica je linkovano na Osmanlijsko carstvo, ja predlažem da se linkovi izmjene i da vode na Osmansko Carstvo a potencijalno da se Osmanlijsko carstvo izbriše. Praksa do sada je bila da se premjete stranice ali da se linkovi ne mijenjaju, pa tako u raznim člancima carstvo se naziva Osmanlijsko carstvo umjesto kako je ispravno Osmansko Carstvo (obrati pažnju na malo slovo u drugoj riječi). [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:47, 5 januar 2026 (CET) == Okeanijski mjesec == Na nekim projektima postoji odnedavno [[:de:Wikipedia:Ozeanischer Monat 2025|Okeanijski mjesec]]. Možemo organizirati i kod nas, ali mi treba kontrola imena: "Okeanijski mjesec" ili kako drugačije? Inače ima i "Afrički mjesec" u maju, a mi možemo slijedeće godine pokrenuti "Južnoamerički" i "Sjevernoamerički mjesec" kod nas, te ih postaviti na Meti, kao informaciju drugim projektima.--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 18:13, 11 novembar 2025 (CET) :Računaj na mene. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 19:01, 11 novembar 2025 (CET) == Brisanje članaka gospodina čaraparka == zamal' nisam krenuo brisati članke koje napisao Screamer-XY, pa odustadoh, neću na svoju ruku, a trebalo bi [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 12:03, 12 novembar 2025 (CET) :Nisu članci krivi. Mada vidio si da sam znao neke i obrisati. Sve mi je teže biti pametan. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 12:16, 12 novembar 2025 (CET) == Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia == '''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences]. Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]]. If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well. Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region. English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example). [[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter. --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 11:42, 18 novembar 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 novembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Spiskovi GerardMa == Šta da radimo s ovim spiskovima: * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Sidon]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Egypt]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Jeddah]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Anatolia]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Bosnia]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Aleppo]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Tripoli]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Cyprus]] * [[Korisnik:GerardM/Beylerbey of Tripolitania]]? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 14:45, 6 decembar 2025 (CET) == Statistike == Neznam dali iko ovo još prati, ali samo da vas obavjestim da sam obnovio sve spiskove i statistike u ovom šablonu: [[Šablon:Wiki statistike]]. [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 21:54, 3 januar 2026 (CET) :joj mu pitanja :) samo furaj i obnavljaj, hvala [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 22:13, 3 januar 2026 (CET) :: ❤️ -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 22:26, 3 januar 2026 (CET) == TOP20 user pageview pages in year 2025 == TOP20 user pageviews pages from public logs:[https://archive.org/details/2025-daily_user_pageviews] <pre> 538917 - 492163 wiki.phtml 446244 Posebno:Pretraga 376381 Početna_strana 169663 Spisak_pozivnih_brojeva_država 91182 Ajetul-Kursi 55143 Posebno:Nedavne_izmjene 54456 Evropsko_prvenstvo_u_košarci_2025. 47908 Noćni_namaz 46529 Bosna_i_Hercegovina 43403 Ramo_Isak 42574 Županije_u_Hrvatskoj 42572 Spisak_pozivnih_brojeva_u_Bosni_i_Hercegovini 42276 Spisak_država_Evrope_po_površini 39423 Spisak_država_po_površini 39412 Spisak_predsjednika_Sjedinjenih_Američkih_Država 37968 99_Allahovih_imena 37220 Kantoni_Federacije_Bosne_i_Hercegovine 35649 Evropa 32402 Spisak_graničnih_prijelaza_Bosne_i_Hercegovine </pre> --[[Korisnik:Dušan Kreheľ|Dušan Kreheľ]] ([[Razgovor s korisnikom:Dušan Kreheľ|razgovor]]) 14:04, 6 januar 2026 (CET) == Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration == https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 17:00, 14 januar 2026 (CET) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:20, 18 januar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == razlika u modulima bs i en Modul:Citation/CS1 == 206.347 bajtova i 238,493 bytes Povod je greška Script error: The function "hyphen2dash" does not exist [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 11:44, 19 januar 2026 (CET) : {{spomeni|Palapa}} Gdje se dešava ta greška? -- [[Korisnik:Edinwiki|<span style="font-family: Tahoma;"><b>Edin</b></span>]]<sup>([[Razgovor sa korisnikom:Edinwiki|<span style="color:green"><b>r</b></span>]])</sup> 06:43, 20 januar 2026 (CET) ::[[Korisnik:Palapa/Artemis II]] [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 10:16, 20 januar 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 januar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == razlika u modulima Modul:String2 == Na en je modul mnogo duži, a pojavljuje se i greška (['''Script error: The function &#x22;split&#x22; does not exist. npr u članku olovo''' [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 14:58, 21 januar 2026 (CET) == Šablon:In lang == {{#invoke:In lang|in_lang|template=in lang<noinclude>|{{CONTENTLANGUAGE}}</noinclude>}} Lua error in Modul:Lang at line 1773: attempt to call method 'gsub' (a nil value). Backtrace: # '''[https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Modul:Lang&action=edit#mw-ce-l1773 Modul:Lang:1773]''': in function "name_from_tag" # '''[https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Modul:In_lang&action=edit#mw-ce-l41 Modul:In_lang:41]''': ? # '''(tail call)''': ? # '''mw.lua:527''': ? # '''[C]''': ? [[Korisnik:Palapa|palapabosnia]] ([[Razgovor s korisnikom:Palapa|razgovor]]) 17:22, 21 januar 2026 (CET) == Zahtjev za savjet promjenu naziva korisničke stranice Korisnik:Bokram84 == Molim administratora za pomoć u vezi sa stranicom '''Korisnik:Bokram84'''. Želio bih da se preimenuje i od nje napravi članak pod nazivom '''„Marko Bačanović“''', ako je to u skladu s pravilima Wikipedije. Molim za uputu da li je moguće preimenovanje ili je potrebno otvoriti novi članak. Hvala unaprijed. [[Korisnik:Bokram84|Bokram84]] ([[Razgovor s korisnikom:Bokram84|razgovor]]) 11:37, 28 januar 2026 (CET) :Dobar dan, :Navedeno možete učiniti tako što ćete premjestiti stranicu u glavni imenski prostor. Ukoliko je članak spreman za objavu u glavnom imenskom prostoru tako da bude dostupan čitaocima, s desne strane vam se nalazi "Premjesti", klikom na njega u polju "Novi naslov" gdje sada stoji Korisnik izaberite (glavni) i objavite. :Srdačan pozdrav, [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 11:47, 28 januar 2026 (CET) == CEE Women 2026 == Unutar [[meta:Wikimedia_CEE_Spring|Wikimedia CEE Spring]] prevodilačkog wikipedijskog natjecanja se obično organiziraju tematska pod-natjecanja i aktivnosti među kojima je i onaj posvećen ženama i komenziranju deficita sadržaja po pitanju roda u wikimedijskoj interpretaciji regije Srednje i istočne Europe (poticao sam i su-organizirao sam nekad)... Ove godine je opcija i dobiti manja sredstva (mikro-fond do 500eur) za provedbu širih aktivnosti (uključuje i druge wikimedijske projekte). Bilo bi dobro da se neko hoće primiti toga i potaknuti nove doprinose. Ako ste zainteresirane_i - pogledajte ovdje https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE_Women_Campaign_2026 i javite se za suradnju i/ili koordinaciju s drugima. [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 11:53, 6 februar 2026 (CET) : {{ping|Panasko}} Jesi li zainteresiran da se prijavimo?--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 16:49, 6 februar 2026 (CET) ::Jesam, svakako sve sto radim u okviru CEE su članci o ženama iz regije. Ima ih još jako puno bez članaka, da ne govorimo šire. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 22:02, 6 februar 2026 (CET) :::Pogledaj na onoj stranici, pa vidi šta bi se moglo organizirati. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 23:27, 6 februar 2026 (CET) ::::Obzirom na našu raštrkanost, on-site nije opcija, mislim da nam je najbolja opcija "Online edit-a-thon" realna opcija, Primjer aktivnosti za koje bi se sredstva mogla iskoristiti -"Prizes and awards". [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 11:47, 12 februar 2026 (CET) :::::I ja mislim isto...onda nas prijavi, ima negdje formular, pa ono da npr. prvih troje dobiju neku nagradu. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 12:43, 12 februar 2026 (CET) ::::::Ja sam mislio da bi možda ti mogao, nisam baš na "ti" s tim stvarima... [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 12:45, 12 februar 2026 (CET) :::::@[[Korisnik:Panasko|Panasko]] @[[Korisnik:AnToni|AnToni]] ako trebate pomoć da uradimo nešto zajedno online ili hibridno javite. Ja ću probati nešto sa ekipom na Wikidata, Commons a mogli bi i na Wikipedijama. [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 07:28, 14 februar 2026 (CET) ::::::Moj prijedlog je da podnesemo zahtjev CEE Hub-u za "Online edit-a-thons", pa da se u maratonu "CEE Women Campaign 2026" na bs.wiki dodijele nagrade kao npr. prvo troje, pa i eventualno do desetog mjesta, s malo jačim kriterijima: veličina članka, izvori, relevantnost i sl. Zato sam inicirao [[Korisnik:Panasko|Panaska]] za zahtjev, jer je njegov engleski bolji nego moj. Ti [[Korisnik:Zblace|Željko]] znaš kakav je moj engleski :). Cilj bi bio povećanje članaka i integrisanje novih korisnika, kao i intenzivniji rad novih korisnika, kojima bi ovaj maraton bio dobar start za razvoj kvalitetnog rada. Hvala na podršci i pozdrav!--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 11:41, 14 februar 2026 (CET) :::::::{{Spomeni|AnToni}} pogledam ja u ponedeljak. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 11:51, 14 februar 2026 (CET) :::::::Popunio sam aplikaciju, nominovao sam tebe AnToni i sebe kao organizatore. Ovo je predložena matrica nagrada, s tim da ćemo morati staviti neke minimume, 3000 bajta za novi/unaprijeđeni članak, i trebamo staviti minimalni broj članaka kako bi se mogla uručiti nagrada. :::::::Mjesto EUR :::::::1. 100,00 :::::::2. 75,00 :::::::3. 50,00 :::::::4. 25,00 :::::::5. 25,00 :::::::6. 25,00 :::::::7. 25,00 :::::::8. 25,00 :::::::9. 25,00 :::::::10. 25,00 :::::::Ukupno 400,00 [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 08:19, 16 februar 2026 (CET) ::::::::Možda minimum 5 članaka ili više? Maraton traje dugo, pa da ne Bude nagrada za jedan članak. Da žiri budu najmanje dvoje, i da se najmanje dva glasa žirija broje. (Da nas dvojica ne bi sami sebi davali poene :)). I npr. kod prenošenja članaka s drugih projekata, da članak bude poboljšan, proširen i pravopisno uređen? Tebi odma' prva nagrada :)! Hvala na angažmanu. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 14:36, 16 februar 2026 (CET) :::::::::Više članaka definitvno, 10-15 minimum, ja bih se držao pravila kao inače na ovim projektima, da ne bude mašinski preveden, minimalno 3.000 bajta. Mislim da bi zamka bila davati kriterije da bude poboljšan, šta to konkretno znači? to bi bilo teško obrazlagati jer je stvar kvalifikovanja. Obzirom da sam prenosio dosta članaka sa drugih projekata, za neke glumice/pjevačice i sl, nema previše dostupnih podataka pa se prenese ono šta ima. Na taj način jeste naš projekat poboljšan jer imamo biografiju neke osobe koju ranije nismo imali. :::::::::Ovdje se ja pitam zašto misliš da bi meni išla prva nagrada, ja se iskreno nadam da će barem troje četvero ciljati prvu nagradu, pa da imamo koristi kao projekat. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:55, 16 februar 2026 (CET) ::::::::::Minimum 15! Na Meti je granica 25...i možda samo 15 novih? To bi značilo najmanje 150-200 novih članaka. Proširivanje: Bez da se broji 3000 bajta, u starom članku...zato sam i ja ptotiv. A zašto tebi prva? Pa jer si najvrijediji! O prenošenju s drugih projekata je u redu (tvoji nemaju zamjerke), ali da ne bude doslovce prenošenje (copy-paste). Zašto ponovo pisati, ako se može preuzeti, i povezati internem linkovima i pravilno kategorizirati. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 15:03, 16 februar 2026 (CET) :::::::::::sve se slažem s tobom, mislim da nam je to i do sada uvijek bio kriterij, :::::::::::* Prošireni ili novi članak treba imati najmanje dodatnih 3000 bajtova :::::::::::* Članak ne smije biti mašinski preveden :::::::::::* Članak treba proširiti ili napraviti između xx i xx. :::::::::::* Članak ne smije biti siroče :::::::::::* Članak treba da bude u okviru teme :::::::::::* Članak ne smije kršiti autorska prava ili imati probleme sa značajnošću i članak bi trebao imati odgovarajuće reference prema pravilima Wikipedije. :::::::::::* Članak mora biti adekvatno referenciran i citati: Svaki članak treba da sadrži odgovarajuće reference i citate u skladu sa pravilima Wikipedije, osiguravajući pouzdanost i kredibilitet predstavljenih informacija. :::::::::::ja se nadam i većem broju jer smo prošle godine u okviru CEE imali 457 novih članaka, doduše masa toga su bile rezolucije UN-a o ratovima u bivšoj Jugoslaviji, ali opet, kontam da bi trebali imati i više članaka. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:21, 16 februar 2026 (CET) ::::::::::::@[[Korisnik:Panasko|Panasko]] @[[Korisnik:AnToni|AnToni]] super - samo razmislite o tome da objavite informaciju i negdje van BS Wikipedije da se mogu motivirati i pridružiti ljudi koji već nisu tu, ako ste ih spremni pratiti i korigirati. Sretno! [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 10:48, 17 februar 2026 (CET) ::::::::::::Obzirom na zamolbu da pribrojimo projekte u jedan, @[[Korisnik:Panasko|Panasko]] nadam se da je OK da se budžet nagrada smanji na pola i da je zajednički između BS i HR...probamo naći još podrške drugdje. [[Korisnik:Zblace|Zblace]] ([[Razgovor s korisnikom:Zblace|razgovor]]) 22:05, 2 mart 2026 (CET) :::::::::::::{{ping|Zblace}}, {{ping|Nadicab}} Potvrdio sam na [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:CEE_Women_Campaign_2026/applications/CEE_Women_2026:_Multi-Wiki_Edit-a-thon_%26_Training_(HR_%2B_EN/SH/BS)_with_Wikidata_%26_Commons Meti] suradnju s hr.wiki. Lijep pozdrav--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 19:45, 3 mart 2026 (CET) == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 13:21, 31 mart 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == De, ljudi... == Yahadzija i dalje štanca račune kao na tekućoj traci, a niko ništa. Pa, ili ćemo mu dozvoliti da radi šta hoće ili primijeniti nultu toleranciju. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 06:40, 25 april 2026 (CEST) : Da ih označimo za brisanje u roku od 1 sedmice, kao npr. [[Denitrifikacija]]?--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 08:15, 25 april 2026 (CEST) ::Nisu krivi članci nego korisnik (mada znam koliko tehničkih grešaka bude u njima). Poenta je u tome da se konačno počne držati jednog korisničkog računa. Izgleda da ga i na Meti blokiraju, pa ih mijenja kao čarape (ali to treba provjeriti). [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 09:11, 25 april 2026 (CEST) ::: Imao je jedan, pa je opet počeo mjenjati. I opet se počeo igrati Indijanaca u Šipragama [aka: Poglavica]--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 11:19, 25 april 2026 (CEST) ::::Da li poglavica uopšte prati diskusiju ovdje? [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 11:28, 25 april 2026 (CEST) :::::Govoreno mu je više puta (uzalud). Ovo se odnosi na administratorske akcije. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 11:37, 25 april 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 02:57, 26 april 2026 (CEST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 == ''Please help us and your community by translating this announcement into your language!'' Dear all, The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway. There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community. '''Eligibility criteria:''' * Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]: ** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025 ** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026 ** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026 * Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]] You can check your eligibility using the following tool: https://cee-sc-election.toolforge.org/ '''How to proceed:''' Candidates may nominate themselves or be nominated by others. If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026. The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]: Please also inform your communities about the election and encourage participation. Best regards,   Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 --[[Meta:Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 12:00, 30 april 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Potencijalno čaraparenje == Vjerovatno ste primijetili da je aktivno nekoliko računa s kojih su izmjene većinom istog tipa (dodavanje unutrašnjih linkova) i koji se prate u jednom danu, tj. kad jedan završi, drugi nastavi odmah ili ubrzo, pa kolika je šansa da je to ista osoba, a kolika da nije? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 21:50, 30 april 2026 (CEST) :Nisam upratio tačno o kojim je računima riječ, ali generalno govoreći, jedino ako imaju [[Posebno:Tags|jednu od oznaka]] "newcomer tasks" (bit će prevedeno do kraja sedmice, nadam se) imalo bi smisla da nije riječ o čaraparenju, jer im sistem automatski predlaže iste stranice. Ali, ako nema toga, onda vjerovatno jesu čarape jer je vjerovatnoća da se nadovežu na neke žnj stranice ravna nuli. – [[Korisnik:Srđan|Srđan]] ([[Razgovor s korisnikom:Srđan|razgovor]]) 22:18, 30 april 2026 (CEST) ::Scholar mind12, Animalsandpets1 (nemaju oznaku jer im je dodijeljeno da su automatski pregledani), Brainstack12, Grondilo (imaju oznaku "Newcomer). (Nisam siguran ima li još neki.) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 22:23, 30 april 2026 (CEST) == Preimenovanje kategorija == Trebalo bi, kao što je ranije urađeno za reprezentacije, preimenovati i kategorije za utakmice tih nogometnih reprezentacija (npr. [[:Kategorija:Utakmice albanske nogometne reprezentacije]] u [[:Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Albanije]]). Ja sam htio ručno, ali ih ima mnogo. Mislim da može preko AWB ili Pywikibot, pa ako nije problem da neko proba ko ima pristup tim alatima. [[Korisnik:Z1KA|<span style="border:1px solid #002366;border-radius:20px;background:#1E90FF;padding:2px;color:#efe6e6;text-shadow:black 0.2em 0.2em 0.3em; font-family: Comic Sans;">&nbsp;'''✪ Z1KA ✪'''&nbsp;</span>]] 01:06, 6 maj 2026 (CEST) :To mogu ja pomoću cat-a-lota. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 08:58, 6 maj 2026 (CEST) ::Završio sam ovo, pregledaj molim te kada ti bude na ruku da nema nekih slovnih grešaka, mada ne bi trebalo biti. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 12:22, 6 maj 2026 (CEST) :::Sve uredno, hvala. [[Korisnik:Z1KA|<span style="border:1px solid #002366;border-radius:20px;background:#1E90FF;padding:2px;color:#efe6e6;text-shadow:black 0.2em 0.2em 0.3em; font-family: Comic Sans;">&nbsp;'''✪ Z1KA ✪'''&nbsp;</span>]] 16:15, 6 maj 2026 (CEST) == Karta za rijeke == {{Spomeni|Mhare}}, {{Spomeni|Panasko}} Može li se botom ili AWB-om ovo poubacivati? Jer [[:Kategorija:Rijeke po državama|imamo dosta rijeka]]. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 13:56, 12 maj 2026 (CEST) :Sigurno može, ja sam izdvojio neke najčitanije i ubacio ručno. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 13:59, 12 maj 2026 (CEST) :Nisam baš vičan sa AWB-om, može se ovo ručno sve ubaciti, samo je pitanje da li ubaciti u sve infokutije, bez obzira da li će se generisati karta ili ne? [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:04, 12 maj 2026 (CEST) ::Ne smeta da se ubaci, jednostavno neće generirati kartu ali ni grešku. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 14:05, 12 maj 2026 (CEST) ::@[[Korisnik:Panasko|Panasko]] Možda se (zasad) ograničiti na one u kojima nema nikakve karte? @[[Korisnik:Mhare|Mhare]]: A zašto ne prikazuje za sve rijeke? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 14:15, 12 maj 2026 (CEST) :::Ako ne prikazuje, može biti iz nekoliko razloga. Na wikidati ne postoji OpenStreetMap relation ID ili na samom OpenStreetMap ta rijeka nije obilježena. Za većinu rijeka neće biti problem, neke manje i opskurne vjerovatno da. Ali, može se otići na wikidatu pa pogledati pojedinačno, i ako treba povezati ili na OpenStreetMap obilježiti. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 14:19, 12 maj 2026 (CEST) :::Također, Geokutija|Rijeka... to treba pretvoriti u Infokutija rijeka. Geokutija neće generirati kartu. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 14:23, 12 maj 2026 (CEST) ::::Pogledati ću ja gdje nema pa javiti, mislim da je većina ovo oko Geokutije, to bi trebalo izmjeniti [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:23, 12 maj 2026 (CEST) :::::Također, na OpenStreetMap je potrebno ubaciti wikidata item, ako nedostaje. [https://www.openstreetmap.org/changeset/182553013#map=12/44.6134/19.0642 Primjer]. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 14:41, 12 maj 2026 (CEST) ::::::Treba obratiti pažnju u ovim infokutijama gdje su upisane km2 isl, gdje ih i sama kutija generiše pa imamo duple oznake [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:45, 12 maj 2026 (CEST) :::::::Proći kroz [[Šablon:Hidrografija Hrvatske]], [[Šablon:Hidrografija Slovenije]] (a za Makedoniju imamo samo 3-4 rijeke, pa se taj šablon crveni). A vidim da si počeo mijenjati geokutiju infokutijom, a ima ih više bez ikakve kutije. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 13:39, 13 maj 2026 (CEST) ::::::::Idem nekako nekim redom, pa gdje nema kutije dodam, gdje je geokutija zamijenim, a gdje nedostaju ove oznake za mapu dodam. Ima tu prilično posla. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 13:55, 13 maj 2026 (CEST) :::::::::Znam. :( Ali zato, kad jednom bude urađen, to je to... valjda. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 14:01, 13 maj 2026 (CEST) ::::::::::Ostale su još rijeke u Bosni i Hercegovini, ovo ostalo mislim da sam sve pregledao i dopunio. Koliko znam nema više geokutija, ako gdje naiđeš, javi. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 15:38, 15 maj 2026 (CEST) :{{Spomeni|Mhare}}, {{Spomeni|KWiki}} kako ubaciti više izvora rijeke? [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 08:15, 14 maj 2026 (CEST) ::Mene ne pitaj. :-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 09:03, 14 maj 2026 (CEST) :::Ja sam dopunio infokutiju sa pet izvora, pogledaj je li ok [[Selenga|ovako]]? [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 09:21, 14 maj 2026 (CEST) ::::To ću prepustiti [[Korisnik:Mhare|Haretu]]. Nikakav sam ja "tehničar". [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 09:57, 14 maj 2026 (CEST) == Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca == Dear Bosnian language community, On behalf of the Wikimedians of Romania and Moldova User Group, we are thrilled to invite you to the [[:m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Registration|Wikimedia CEE Meeting 2026]]! This year, our regional gathering will take place in the heart of Transylvania, in the vibrant city of Cluj-Napoca, Romania. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Dates: 18–20 September 2026. Location: Cluj-Napoca, Romania'''</span> === Call for Delegate Nominations === We are now officially opening the call for affiliates to nominate their delegates. Each affiliate is encouraged to select representatives who will actively contribute to the sessions, share local successes, and help strengthen our regional network. It is crucial to check the '''[[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026/Eligible affiliates|eligibility subpage]]''' to see the number of delegates allocated to your community. This number tells you how many delegate scholarships are reserved for your community. <span style="font-family:monospace,monospace">'''Nomination Deadline: 30 May 2026'''</span> Please ensure that your nominations are submitted by this date to allow our organizing team enough time to manage travel logistics and visa support where necessary. === Registration process === Delegates, scholarship recipients, and all self-funded attendees can register using the Registration Form (given below). It is mandatory for each delegate application to contain a link to the documents supporting the respective nomination as delegate. All travel, accommodation, and food expenses (during the conference days) will be organized and covered by Wikimedians of Romania and Moldova User Group only for delegates and scholarship recipients. Registration is required for everyone to participate in the Wikimedia CEE Meeting. <p style="font-family:monospace,monospace;background-color:#bbb">'''Registration Form is here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Apply]'''</p> * '''Registration period for representatives of Wikimedia affiliations: <u>13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 May 2026, 23:59 (UTC)</u>.''' * Registration period for self-funded participants and for everyone else: 13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 June 2026, 23:59 (UTC). For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email: <p style="font-family:monospace,monospace">'''wmceem2026{{@}}icf-fri.org'''</p> We look forward to welcoming you to Cluj-Napoca this September to share knowledge, foster new ideas, and celebrate our collective achievements. Warm regards,<br/>Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team<br/>Wikimedians of Romania and Moldova User Group<br/> [[Korisnik:Gikü|Gikü]] ([[Razgovor s korisnikom:Gikü|razgovor]]) 22:50, 13 maj 2026 (CEST) == Izbor za CEE 2026. == Imamo jedno mjesto na CEE 2026. Bilo bi dobro da neko ode. Izjasnite se i predložite nekoga, ko bi nas mogao predstaviti u Rumuniji. === Komentari === * Kolega [[User:Kwiki|Kwiki]] je predložen, ali se sam odjavio.--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 10:32, 14 maj 2026 (CEST) === Prijedlozi === ====[[User:Mhare|Mhare]]==== ===== Za ===== * {{za}} --[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 09:43, 14 maj 2026 (CEST) * {{za}} --[[User:Panasko]] 09:47, 14 maj 2026 (CEST) ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== * Ma kakav ja, moram oko njive. --[[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 10:17, 14 maj 2026 (CEST) * Hare, jedan je to vikend! Toliko se vremena može naći!--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 10:23, 14 maj 2026 (CEST) ====[[User:Panasko|Panasko]]==== ===== Za ===== * {{za}} --[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 09:43, 14 maj 2026 (CEST) ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== Hvala na prijedlogu, ja nažalost ne mogu, imam privatnih obaveza. {{Nepotpisan|Panasko}} == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == [[meta:User:TenWhile6/XReport]] == (Prebačeno s moje SZR): Pozdrav, KWiki. Ne znam koliko si upoznat sa ovom alatkom; njom možeš da prijaviš vandala/LTA na Metu javno (ovo je ponajpre za ne-administratore). Druga funkcija mu je slanje zahteva Oversighterima za trajno skrivanje čega god ako ispunjava jedan od tri njihova uslova: 1. Napadačko korisničko ime 2. Doxing 3. Govor mržnje. Sve ide mejlom, ništa nije javno, tvoje je samo da ih uputiš gde treba. Npr. za napadačka korisnička imena odeš na doprinose tog "korisnika" Više -> Request oversight. Toliko. [[Korisnik:Milicevic01|Milicevic01]] ([[Razgovor s korisnikom:Milicevic01|razgovor]]) 12:16, 8 maj 2026 (CEST) :Nisam znao jer na Metu upadnem "svake prestupne". :-) Hvala ti. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 12:18, 8 maj 2026 (CEST) ::Nema na čemu, nisam ni ja znao, rekli mi neki pametni ljudi, zbog jednog LTA dua. [[Korisnik:Milicevic01|Milicevic01]] ([[Razgovor s korisnikom:Milicevic01|razgovor]]) 20:59, 19 maj 2026 (CEST) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 21:45, 19 maj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 maj 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Extending the Call for Delegates registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca == Hello! As mentioned [[#Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca|above]], the Bosnian language community has scholarship spot(s) reserved for attending the [[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026|Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca]]. By our accounts, your community has not yet filled up the reserved spot(s) for delegates. We are '''extending the deadline to June 10''', but please note that the '''June 10 deadline is final and will not be extended for anyone'''. '''Registration form is here:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Don't forget to provide a confirmation about the selection of delegates. For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email: :'''[mailto:wmceem2026@icf-fri.org wmceem2026@icf-fri.org]''' Thank you for your cooperation and CEE you Beyond the Crossroads in Cluj-Napoca! On behalf of Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team, Wikimedians of Romania and Moldova User Group -- [[Korisnik:Gikü|Gikü]] ([[Razgovor s korisnikom:Gikü|razgovor]]) 23:18, 29 maj 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|razgovor]])</bdi> 19:11, 23 juni 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> q01eakasly8ra7srgzw8ni6vh63sdr0 Svila 0 19669 3900111 3778808 2026-06-23T17:02:28Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900111 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nematerijalna kulturna baština | vrsta_baštine = Tradicionalna proizvodnja svile | slika = File:Court ladies pounding silk from a painting (捣练图) by Emperor Huizong.jpg | širina slike = 80px | opis_slike = Žene "lupaju" svilu (Hui Tsung, Kina, 12. vijek | regija = [[Evropa]], [[Azija]] | institucija = | država = {{ZID|Afganistan}}<br/>{{ZID|Azerbejdžan}}<br/>{{ZID|Iran}}<br/>{{ZID|Tadžikistan}}<br/>{{ZID|Turkmenistan}}<br/>{{ZID|Turska}}<br/>{{ZID|Uzbekistan}} | mjesto = | zajednica = | predlagač = Ministarstvo kulture i turizma Turske | kriterij = | datum_upisa_u_nkb = | lista_upisa_elementa = Reprezentativna lista nematerijalne kulturne baštine čovječanstva | unesco_oznaka = 01685 | unesco_datum_upisa = 2022. | lokacija_upisa = [https://ich.unesco.org/en/RL/sericulture-and-traditional-production-of-silk-for-weaving-01890 UNESCO] | veb-sajt = }} '''Svila''' je fino [[tekstil]]no vlakno koje se dobija od čaure [[Svilena buba|svilene bube]] (''Bombyx mori''). Potiče iz [[Kina|Kine]] i bila je važna trgovačka [[roba]] koja je u [[Evropa|Evropu]] stizala [[put svile|putem svile]]. U Kini je pod prijetnjom smrtne kazne bilo zabranjeno iz zemlje iznijeti [[gusjenica|gusjenicu]] ili [[jaje|jaja]] svilene bube. Godine [[555.]] dva fratra su uspjela prokrijumčariti jajašca dudovog svilca [[Bizantijsko Carstvo|bizantskom]] caru [[Justinijan I|Justinijanu]]. S tim jajima i znanjem o načinu uzgoja svilenih buba koje su stekli za vrijeme svog boravka u Kini, sad je bilo moguće i izvan Kine proizvesti svilu. Svi dudovi svilci u Evropi i danas vode porijeklo od tih prokrijumčarenih jajašaca.<ref>[https://web.archive.org/web/20130608091052/http://traumwerk.stanford.edu/philolog/2011/08/byzantine_silk_smuggling_and_e.html Dr. Patrick Hunt, Stanford University - Krijumčarenje i špijunaža u 6. vijeku nove ere]{{en}}</ref> == Osobine == Hemijski sastav sirove svile zavisi od vrste svilene bube, ishrane, [[Klima|klime]] i uslova gajenja. Svila je otporna na većinu mineralnih [[kiselina]], osim na [[Sumporna kiselina|sumpornu kiselinu]]. Požuti pod uticajem znoja, jer brzo i vrlo dobro upija znoj. Zbog svoje postojanosti na dejstvo mikroorganizama (gljivice i [[Bakterija|bakterije]]) koristi se kao tekstilni materijal. Vrlo je prijatna za kožu, odvaja vrućinu ili suvišnu vlagu, s osobinama antialergika. Ima vrlo veliku zateznu tvrdoću (u istim dimenzijama jača je od [[čelik]]a), pa se koristi kod supersoničnih [[avion]]a, u proizvodnji guma za profesionalne bicikle. Čista svila je teško zapaljiva. == Nematerijalna kulturna baština == Tradicionalna proizvodnja svile se nalazi na [[UNESCO]]-voj Reprezentativnoj listi [[Nematerijalna kulturna baština|nematerijalnog kulturnog nasljeđa]] čovječanstva kao zajednički element nematerijalnog kulturnog nasleđa u [[Afganistan]]u, [[Azerbejdžan]]u, [[Iran]]u, [[Tadžikistan]]u, [[Turkmenistan]]u, [[Turska|Turskoj]] i [[Uzbekistan]]u.<ref>[https://ich.unesco.org/en/state/azerbaijan-AZ UNESCO: Nematerijalna svjetska baština u Azerbejdžanu]{{en}}</ref> Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 28 novembra do 4. decembra 2022. god. u [[Rabat]]u, [[Maroko]]<ref name="svila">[https://ich.unesco.org/en/RL/sericulture-and-traditional-production-of-silk-for-weaving-01890 UNESCO Tradicionalna proizvodnja svile - ich.unesco.org, Pristupljeno, 17.12.2022]{{en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Commonscat|Silk}} {{Vlakna}} [[Kategorija:Tekstil]] [[Kategorija:Vlakna]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Afganistanu]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Azerbejdžanu]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Iranu]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Tadžikistanu]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Turskoj]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Turkmenistanu]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Uzbekistanu]] [[Kategorija:Kineski izumi]] [[Kategorija:Biomaterijali]] r2rqfz1o14a916c4ns05zbvo9tbmz00 Tamburica 0 20503 3900181 3848430 2026-06-23T21:56:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900181 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Bisernica, instrument.png|mini|100p|Bisernica, vrsta tamburice]] '''Tamburica''' je [[Muzički instrument|instrument]] kod kojeg broj žica varira od 2-6. Unesena je na prostore Balkana za vrijeme prodora Turaka. Postoje slike tamburica iz čak 3. vijeka p. n. e. U [[Grčka|Grčkoj]] su je zvali "pandora". Bisernica ima 5 žica, od toga dvije najtanje žice sviraju se zajedno. Pripada porodici dugovratih [[Lutnja|lutnji]] popularnih u [[Jugoistočna Evropa|jugoistočnoj Evropi]] i jugoistočnoj [[Srednja Evropa|srednjoj Evropi]], posebno [[Bosna i Hercegovina|u Bosni i Hercegovini]], [[Hrvatska|Hrvatskoj]] (čiji je nacionalni žičani instrument), [[Mađarska|Mađarskoj]], [[Srbija|Srbiji]] (u [[Vojvodina|Vojvodini]], [[Mačva|Mačvi]] i [[Posavo|Posavu]] - [[Tamnava|Tamnavi]] ) i [[Slovenija|Sloveniji]] . Poznata je i u [[Gradišće|Burgenlandu]], [[Austrija]] . Sve su dobile ime i neke karakteristike od [[Iran|perzijskog]] [[tanbur]]a, ali također podsjećaju na [[Mandolina|mandolinu]] i [[Gitara|gitaru]] u smislu da se njihove žice [[Pizzicato|trzaju]] i često su u paru. Pragovi mogu biti pomični kako bi se omogućilo sviranje različitih [[Muzički mod|modova]]. Raznolikost oblika tambura poznatih danas razvili su se u Srbiji i Hrvatskoj od strane brojnih domaćih saradnika pred kraj 19. stoljeća.<ref name=":12">{{Cite book|last=March|first=Richard|url=https://books.google.com/books?id=DbHxAAAAQBAJ|title=The Tamburitza Tradition: From the Balkans to the American Midwest|date=14. 11. 2013|publisher=University of Wisconsin Pres|isbn=9780299296032|language=en}}</ref> == Također pogledajte == * [[Zvonko Bogdan]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://tamburica.org/ TamburicaOrg – tamburaški portal – tambura portal] * [http://tamburizza.at/ Tamburizza.at – Tamburizza Verein Ivan Vukovic-Parndorf] * [http://www.tambura.com.hr Tambura.com.hr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260314124224/http://www.tambura.com.hr/ |date=14. 3. 2026 }} {{jez-hr}} * [http://www.tamburitza.org/ Tamburica Association of America] * [http://www.tresnjevka.net/engtamb.htm About tamburica – short history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716164511/http://www.tresnjevka.net/engtamb.htm |date=16. 7. 2011 }} * [http://www.croatianhistory.net/etf/folk.html The Tamburitza and the preservation of Croatian folk music], by Michael B. Savor (Canada) * [http://www.croatianamericanweb.org/special-festivals-tamfest.php The San Francisco Tamburitza Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913061102/http://www.croatianamericanweb.org/special-festivals-tamfest.php|date=13. 9. 2017}} === Muzički primjeri === * [http://db.zti.hu/24ora/mp3/12005i_06b.mp3 "Ugrós, lassú és friss csárdás"], iz [[Bátmonostor]], Hungary [http://db.zti.hu/24ora/dalok.asp] * [http://db.zti.hu/24ora/mp3/6641a2.mp3 "Aki leány akar lenni" (csárdás)], iz [[Bogyiszló]], Hungary [http://db.zti.hu/24ora/dalok.asp Publikált népzenei felvételek -- On-line adatbázis] * [http://db.zti.hu/24ora/mp3/12018a_b.mp3 "Lassú csárdás"], iz [[Dávod]], Hungary [http://db.zti.hu/24ora/dalok.asp Publikált népzenei felvételek -- On-line adatbázis] * [http://tamburizza.at/files/Audio/Okolo_Pandrofa_Zvecera_se_secem.mp3 "Zvečera se šečem"], Tamburica ensemble "Ivan Vuković", [[Parndorf]], Austria [http://tamburizza.at/index.php/tambu-store Tamburaško društvo Ivan Vuković Pandrof - Shop] * [http://www.tambura.com.hr/Audio/Sjene.mp3 Z. Tonković: "Sjene"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250416070034/http://www.tambura.com.hr/Audio/Sjene.mp3 |date=16. 4. 2025 }} (Croatia) * [http://www.tambura.com.hr/Stara/MP3/fala.mp3 Janika Balaž and his orchestra: "Fala"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250416065835/http://www.tambura.com.hr/Stara/MP3/fala.mp3 |date=16. 4. 2025 }} (Croatia/Zagorje) [http://www.tambura.com.hr/Stara/audio&foto.htm audio&foto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250416065915/http://www.tambura.com.hr/Stara/audio%26foto.htm |date=16. 4. 2025 }} * [http://www.tambura.com.hr/Stara/MP3/Deronjski%20valcer.mp3 "Deronjski valcer"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250416065821/http://www.tambura.com.hr/Stara/MP3/Deronjski%20valcer.mp3 |date=16. 4. 2025 }}, from [[Deronje]], [[Serbia]] [http://www.tambura.com.hr/Stara/audio&foto.htm audio&foto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250416065915/http://www.tambura.com.hr/Stara/audio%26foto.htm |date=16. 4. 2025 }} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Žičani instrumenti]] ld7gc0kfim2qzl7wgxxjcxobl4mtqqn Sveti Kristofor i Nevis 0 20613 3900106 3709752 2026-06-23T16:43:13Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900106 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija država| izvorno_ime=Sveti Kristofor i Nevis| zvanično_ime=Sveti Kristofor i Nevis| ime_genitiv=Svetog Kristofora i Nevisa| zastava=Flag of Saint Kitts and Nevis.svg| grb=Coat of arms of Saint Kitts and Nevis (variant).svg| mapa=LocationSaintKittsAndNevis.png| službeni_jezik=[[Engleski jezik|engleski]]| glavni_grad=[[Basseterre]]| vrsta_prve_vlasti=Generalni Guverner| vladar_prva_vlast=[[Cuthbert Sebastian]]| vrsta_druge_vlasti=Predsjednik vlade| vladar_druga_vlast=[[Denzil Douglas]]| po_površini_na_svijetu=186.| površina=261| procenat_vode=zanemarivo| po_broju_stanovnika_na_svijetu=209.| stanovnika=42.696| gustoća=149| nezavisnost=1983| valuta=[[Istočnokaripski dolar]]| vremenska_zona=-4, ljeti -4| himna="[[O Land of Beauty!]]"<center>[[File:United_States_Navy_Band_-_O_Land_of_Beauty.ogg]]</center>| internetski_nastavak=[[.kn]]| pozivni_broj=1-869| |}} '''Federacija Sveti Kristofor i Nevis''' se nalazi u [[Srednja Amerika|Srednjoj Americi]], u sjevernom dijelu [[Mali Antili|Malih Antila]]. Država se sastoji od dva brdovita ostrva [[vulkan]]skog porijekla. Dijeli ih tri kilometra širok prolaz. == Historija == Nezavisnost od [[Velika Britanija|Velike Britanije]] stekli su [[1983]]. godine kao parlamentarna monarhija u okviru britanskog [[Commonwealth]]a. == Vlada == Ustroj vlasti je višestranački, odnosno [[ustav]]na [[monarhija]] s dva zakonodavna doma. == Političke podjele == {{Proširiti sekciju}} == Geografija == {{Proširiti sekciju}} == Privreda == Slaba privreda zasniva se na uzgoju [[Šećerna trska|šećerne trske]]. Devedesetih godina postao je značajan i [[turizam]]. == Stanovništvo == Većina stanovništva su [[Crnci]] ili mješanci, a uglavnom potomci bivših [[Robovlasništvo|robova]]. == Kultura == {{Proširiti sekciju}} == Također pogledajte == {{Proširiti sekciju}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commons|Saint Kitts and Nevis}} {{Commonscat|Saint Kitts and Nevis}} {{wikiatlas|Saint Kitts and Nevis}} ; Uprava * [http://www.sknis.info Saint Kitts & Nevis] službena vladina informativna usluga * [http://www.gov.kn Saint Kitts & Nevis] službena vladina stranica * [http://www.ciu.gov.kn St. Kitts & Nevis Citizenship-by-Investment Program] * [http://www.fsrc.kn Saint Kitts & Nevis] St Kitts Financial Services Regulatory Commission ; Opće informacije * {{CIA World Factbook link|sc|Sveti Kristofor i Nevis}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1202982.stm Sveti Kristofor i Nevis] na [[BBC|BBC News]] ; Karte * [http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Saint_Kitts_and_Nevis&params=17_18_N_62_44_W_type:country GeoHack list of street, satellite, and topographic maps] * [http://www.caribbean-on-line.com/islands/sk/skm.shtml Caribbean-On-Line, St. Kitts & Nevis Maps] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812025043/http://www.caribbean-on-line.com/islands/sk/skm.shtml |date=12. 8. 2012 }} ; Turizam *[http://www.nevisisland.com/ Nevis Tourism Authority] – službena stranica *[http://www.stkittstourism.kn/ Saint Kitts Tourism Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070409144226/http://www.stkittstourism.kn/ |date=9. 4. 2007 }} – službena stranica ; Novosti * [http://www.winnfm.com West Indies News Network (WINN FM)] * [http://www.thestkittsnevisobserver.com The St. Kitts-Nevis Observer] * [http://www.sknvibes.com SKNVibes] * [http://www.miyvue.com MIYVUE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171227192722/http://www.miyvue.com/ |date=27. 12. 2017 }} {{Commonwealth}} {{Države Sjeverne i Srednje Amerike}} {{Karibi}} {{Organizacija američkih država}} [[Kategorija:Sveti Kristofor i Nevis|*]] [[Kategorija:Države svijeta]] [[Kategorija:Ostrvske države]] [[Kategorija:Države i teritorije osnovane 1983.]] fhd20zhy9dxelmuc9dbbbx0oww4ryim TV tuner 0 21034 3900172 3543069 2026-06-23T21:22:07Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900172 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} [[Datoteka:Hauppauge Win-TV-Karte.jpg|200p|mini|Hauppauge Win-TV serija TV tunera]] '''TV tuner''' je [[periferija|računarska komponenta]] koja omogućava prijem [[televizija|televizijskih]] [[signal]]a putem [[računar]]a. Većina TV tunera je u mogućnosti snimiti televizijski program na [[Tvrdi disk|hard disk]]. Uglavnom u obliku kartice za [[PCI]] sabirnicu, mogu biti i vanjski uređaj sa [[USB]] vezom sa računarem. Neke [[Grafička kartica|grafičke kartice]] imaju ugrađen TV tuner, najpoznatija serija je [[ATI]]-eva [[All-In-Wonder]] serija grafičkih kartica. Kartice obično sadrže prijemnik, tuner, [[demodulator]] i [[analogno-digitalni pretvarač]]. Kao i obični [[TV prijemnik|TV prijemnici]], TV tuneri su dizajnirani za posebne regije i države sa posebnim standardima, no skoro svaki koristi [[DSP]] (Digital signal processing) što znači da je za promjenu potrebnog [[video]] standardna potrebno samo osvježiti [[firmware]]. Noviji tuneri imaju ugrađenu [[Flash memorija|Flash]] memoriju dovoljno veliku za više firmware-a koji omogućuju istovremeno dekoridranje više video formata. Dosta TV tunera dolazi i sa [[FM radio]] podrškom, a najviše zahvaljujući tome što FM [[Radio frekvencija|radio frekvencije]] leže između TV 6 i 7 kanala, dok se DSP veoma lagano može isprogramirati tako da dekodira FM valove. Neki modeli omogućuju [[DVB]] prijem za [[digitalni radio]], [[Digitalna televizija|televiziju]] ili podatkovne signale (sa ili bez hardverskog [[MPEG]] dekodiranja). Takve kartice mogu primati [[satelit]]ske prijenose. Većina internih tunera rade svu demodulaciju na niskom nivou koja je potrebna za pretvaranje signala u sliku koristeći DSP čip ili [[ASIC]]. Jeftini tuneri nemaju na sebi signalnih procesora tako da se procesiranje slike odvija u [[CPU|centralnom procesoru]]. TV tuneri za digitalne televizije su također dostupni, tako da je moguće snimiti kvalitetne HDTV snimke i na računar (što je protuzakonitu u nekim državama). Ovakvi tuneri za računar su mnogo jeftinij nego čitavi [[HDTV]] sistemi. == Također pogledajte == *[[Lični video rekorder]] == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20121022153809/http://kworld.com.tw/ KWorld] {{simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.nvidia.com/page/dualtvmce.html NVIDIA TV tuner kartica] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.hauppauge.com Hauppauge] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.terratec.net TerraTec] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.technotrend.de TechnoTrend] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.progdvb.com ProgDVB] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.conexant.com Conexant] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130033221/https://www.conexant.com/ |date=30. 11. 2020 }} {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [https://web.archive.org/web/20191127044914/http://www.tv-cards.com/ TV-Cards.com] {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.zoneminder.com ZoneMinder] - primjer kako iskoristiti TV tuner kao kameru za obezbjeđenje {{Simboli jezika|en|Engleski}} * [http://www.formac.com Formac] - USB TV tuneri za Macinthosh {{Simboli jezika|en|Engleski}} {{Commonscat|Television tuners}} [[Kategorija:Ulazni uređaji]] ctufmo5v2a5p51ahexpg8sekx6adeuw Strip 0 24130 3900074 3804173 2026-06-23T14:39:47Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900074 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} '''Strip''' je niz naracijom povezanih prizora. Strip dolazi od američkog naziva ''Comic Strip'' što doslovno znači komična traka. Njegovo postojanje povezano je s pojavom masovnih medija. Iako u početku egzistira kao dodatna zabava za čitatelje novina ubrzo postaje nezavisni medij ili kako se voli kazati "deveta [[umjetnost]]". Dok je naracija kao takva do kraja [[19. vijek]]a bila vezana ili uz pisani izraz (npr. dramu, priču, novelu, roman) ili uz živu izvedbu (pozorište), pojavom novina i pokretnih slika dobijamo dva potpuno nova medija: strip i [[film]]. Dok se obično na strip gleda kao na zabavu za djecu, dok filmove gledaju odrasli, i u stripu i u filmu se zapravo radi o istoj stvari, naracija - '''priča''' treba biti ispričana čitatelju (gledatelju) putem slika, statičnih ili pomičnih. Sama forma stripa zahtijeva sažeto izražavanje, jer u nekoliko kadrova i s malo teksta treba ispričati cijelu priču, no to upravo potencira majstorstvo scenarista i crtača stripova, jer oni nemaju na raspolaganju dodatni vid izražavanja koji film ima - [[zvuk]]. Tako zapravo čitajući (dobre) stripove možemo uživati ne samo u likovno/grafički lijepom izražaju nego i u savršeno odabranim rečenicama i kadrovima koje zapravo pretvaraju "običan" strip u remek-djela. == Značajniji autori == Značajniji bosanskohercegovački strip-autori: [[Ahmet Muminović]], [[Dragan Rokvić]], [[Senad Mavrić]], [[Milorad Vicanović Maza]], [[Miroslav Slipčević Mimi]], [[Denis Dupanović]], [[Filip Andronik]], [[Admir Delić]]. Značajniji strani strip-autori: [[Hugo Pratt]], [[Hermann]], [[Milton Caniff]], [[Moebius]], [[Hergé]], [[Raymond]], [[Battaglia]], [[Osamu Tezuka]], [[Frank Miller]], [[Carl Barks]], [[François Bourgeon]], [[Wilhelm Busch]], [[Walt Disney]], [[Will Eisner]], [[Gébé]], [[René Goscinny]], [[Gary Larson]], [[Loriot]], [[Henrik Madsen]], [[Mandryka]], [[Morris]], [[Quino]], [[Don Rosa]], [[Charles M. Schulz]], [[Albert Uderzo]], [[Jean Van Hamme]], [[Gabriel Vargas]], [[Bill Watterson]], [[Georges Wolinski]], [[Enki Bilal]] == Tri svjetska centra == Današnji svijet ima tri centra stripa: [[Francuska|Francusku]]/[[Belgija|Belgiju]], [[Japan]] i [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjene Države]]. Ta tri centra imaju posve različite tradicije stripa. '''Francuska/Belgija''' oduvijek njeguje umjetničku stranu stripa, a nakon 1960-ih godina i uspona stripa za odrasle, ''bande dessinée'' (kako oni nazivaju strip) postala je prava umjetnost. Francuski je strip obično u formatu albuma s četrdesetak velikih stranica, te ima tvrde korice i kvalitetan papir. Autori stripa imaju mnogo viši status nego u Americi i Japanu, dapače, smatraju se umjetnicima. Najslavniji autor je belgijanac [[Hergé]] (''[[Tintin]]''). '''Japan''' je najmlađi ali i najveći od tri centra. Japanski stripovi, ''[[manga]]'', čine 40% ukupnog tiskanog materijala u Japanu. Svaki mjesec izlazi oko 350 stripovskih magazina i 500 stripova. Izdaju se u svescima od dvjestotinjak stranica (''tankoubon''), a nije neobično da serija dosegne i 10,000 stranica. Zato se u japanskim stripovima najviše pazi na radnju, dok je crtež sporedan. Poseban fenomen je ''doujinshi'', ogromno tržište amaterskih stripova. Najslavniji autor je [[Osamu Tezuka]] (''Astro Boy'', ''Blackjack''). '''Sjedinjene Države''' su stvorile masovnu potrošnju stripova kroz ideju [[superjunak]]a, koja i danas čini osnovu američke industrije stripa. Postoji oštra razlika između ''comics'', koji se prodaju u tankim izdanjima od dvadesetak stranica i smatraju se razbibrigom, i ''graphic novels'', koji imaju format albuma, obično s tankim koricama, i pretendiraju na status umjetnosti. Najslavniji autor je [[Frank Miller]] (''[[Batman]]: The Dark Knight Returns''). == Italijanski strip == * [[Alan Ford (strip)|Alan Ford]] * [[Corto Maltese]] * [[Dylan Dog]] * [[Maxmagnus]] * [[Kapetan Miki]] * [[Zagor]] * [[Tex Willer]] * [[Marti Misterija]] * [[Mister No]] == Žanrovi == * [[Naučna fantastika]] * [[Fantastika]] * [[Superjunak|Superjunaci]] * [[Western]] * [[Pustolovni]] * [[Horor]] * [[Erotski]] * [[komični]] == Stilovi == {{Proširiti sekciju}} == Crtačke škole == {{Proširiti sekciju}} == Poznatiji izdavači == * [[Marvel]] * [[DC Comics]] * [[Sergio Bonelli Editore]] == Također pogledajte == * [[Charlie Brown]] * [[Gargamel]] * [[Peppermint Patty]] * [[Princeza Aura]] * [[Snoopy]] * [[Ty-Grrr]] * [[Woodstock (Peanuts)]] * [[Veliki Blek]] * [[Urth 4]] * [[Stripoteka]] == Vanjski linkovi == * [http://www.superamnesia.com/ Amnesia - prvi bh. web strip na engleskom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101230701/http://www.superamnesia.com/ |date=1. 1. 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20111228031554/http://drugiugao.org/ Drugi ugao - udruženje za promociju vizualnih umjetnosti] * [http://www.stomugromova.com/ Sto mu gromova - portal o stripovima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220060054/http://www.stomugromova.com/ |date=20. 12. 2008 }} * [https://web.archive.org/web/20190113150618/http://www.upps-sajt.com/ Udruženje za promociju i produkciju stripa] * [http://www.stripovi.com www.stripovi.com] * [http://www.borislavdopudja.net/hr/tekstovi/dubravko_matakovic/ Dubravko Mataković intervju] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070104224435/http://www.borislavdopudja.net/hr/tekstovi/dubravko_matakovic/ |date=4. 1. 2007 }} * [http://www.marvel.co.uk/ Marvel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060902164715/http://www.marvel.co.uk/ |date=2. 9. 2006 }} {{Commonscat|Comics}} [[Kategorija:Umjetnost]] [[Kategorija:Strip| ]] i84ckd4nmxcmf630rg4hjunh3dr4fn0 Stari grad Visoki 0 26001 3900026 3850576 2026-06-23T12:54:06Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900026 wikitext text/x-wiki {{Infokutija građevina | naziv = Stari grad Visoki | izvorno_ime = | domaći_jezik = bs | slika = Old town Visoki.jpg | veličina_slike = | alt_slika = Ostaci Starog grada Visokog na brdu Visočica | tekst = | vrsta_karte = | map_caption = | map_size = 250 | map_dot_label = Stari grad Visoki | reljef = da | alternativna_imena = Visoki; Stari grad Visoko; kraljevski grad Visoki | status = ostaci srednjovjekovnog utvrđenog grada; [[Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine]] | vrsta_građevine = [[Tvrđava|srednjovjekovni utvrđeni grad]] | stil = srednjovjekovna bosanska fortifikacijska arhitektura | klasifikacija = historijsko područje | lokacija = vrh brda [[Visočica (brdo kod Visokog)|Visočica]], iznad [[Visoko]]g | lokacija_grad = [[Visoko]] | država = {{ZID|Bosna i Hercegovina}} | koordinate = {{coord|43|58|42|N|18|10|40|E|display=inline,title}} | altitude = 766,5 m | trenutni_stanari = | nazvano_po = srednjovjekovnom gradu Visoki | početak = prije 1355; vjerovatno 14. vijek | datum_zatvaranja = vjerovatno prije 1503. | datum_renoviranja = arheološka istraživanja 2007–2008; konzervacija otkrivenih zidova nakon istraživanja | dužina = oko 60 m | ostale_dimenzije = širina oko 25 m; zidovi debljine oko 2 m; zaštitni jarak dubok oko 4 m i širok oko 8–10 m | strukturni_sistem = kameni bedemi s kulama i unutrašnjim prostorom utvrđenog grada | materijal = lokalni pločasti krečnjak, lomljeni kamen i vezivni malter | veličina = približno 1.500 m² | broj_spratova = | temelji = prilagođeni stjenovitom vrhu brda Visočica | arhitekt = nepoznat | poznato_po = kraljevskom gradu srednjovjekovne Bosne; mjestu iz kojeg je [[Tvrtko I Kotromanić]] 1. septembra 1355. izdao povelju Dubrovčanima; fortifikacijskom središtu iznad podgrađa [[Podvisoki]] | reference = <ref name="KONS">{{cite web |title=Stari grad Visoki, historijsko područje |url=https://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici/show/2409 |website=Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |access-date=1. 5. 2026 }}{{Mrtav link}}</ref><ref name="KONS-tabela">{{cite web |title=Nacionalni spomenici Bosne i Hercegovine – tabela |url=https://kons.gov.ba/publication/read/nacionalni-spomenici-tabela |website=Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine |access-date=1. 5. 2026}}</ref><ref name="Muzej">{{cite web |title=Nacionalni spomenici |url=https://www.zavicajnimuzej.com/spomenici/ |website=Zavičajni muzej Visoko |access-date=1. 5. 2026}}</ref> }} '''Stari grad Visoki''' je bio poznati [[Srednji vijek|srednjovjekovni]] [[grad]] i [[tvrđava]] koji je nastao tokom 14. vijeka na brdu [[Visočica (brdo kod Visokog(|Visočici]]. U njegovom podnožju, te ujedno podnožju Visočice se danas nalazi grad [[Visoko]]. Prvo spominjanje ''Starog grada Visokog'' se desilo 1. septembra 1355, u [[Povelja|povelji]] mladog [[ban]]a [[Tvrtko I, kralj Bosne|Tvrtka I. Kotromanića]] pod nazivom "''in castro nosto Visoka vocatum''", što znači da je u vrijeme vladavine njegovog prethodnika bana [[Stjepan II Kotromanić|Stjepana II Kotromanića]], u prvoj polovini 14. vijeka, ili sagrađen ili je već postojao.<ref name="kons.gov.ba">{{Cite web |url=http://www.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2409 |title=O Starom gradu Visokom na službenim stranicama Povjerenstva za očuvanje nacionalnih spomenika BiH |access-date=8. 10. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330040623/http://www.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2409 |archive-date=30. 3. 2012 |url-status=dead }}</ref> Služio je i kao sjedište visokog feudalca sa titulom velikog kneza bosanskog. [[Osmanlijsko carstvo|Osmanlijskim]] osvajanjem [[Bosna (regija)|Bosne]] grad biva napušten prije 1503. jer se ne navodi u tursko-ugarskom ugovoru iz spomenute godine.<ref name="kons.gov.ba"/> Godine 1626. Đorđić spominje Visoki među napuštenim gradovima.<ref name="kons.gov.ba"/> Danas je ''Stari grad Visoki'' nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.<ref name="kons.gov.ba"/> ==Položaj i građa== [[Datoteka:Srednjovjekovni grad Visoki obrada.png|mini|300px|Tlocrt koji prikazuje raniji prilaz gradu.|lijevo]] ''Stari grad Visoki'' je smješten na vrhu 213 metara visokog brda Visočica na visini od 766,5 m, i oko 300 m iznad doline gdje se razvio sam grad [[Visoko]]. Smješten je na istaknutom mjestu sa izvrsnim pregledom na čitavu okolinu, odakle se vide i ostala [[Visočka dolina|kraljevska stolna mjesta]]. Prilaz se nalazi na jugozapadnoj strani, sa ravni koja je 60 metara niže, a podgrađe tvrđave i grada se zvalo [[Podvisoki]]. Iako historijski važan, stari grad Visoki nije bio velikih dimenzija, dužine oko 60 m i širine oko 25 m imao je dvije kule koje su ga štitile po cijeloj dužini. Unutar samog grada postoji nekoliko tragova zgrada. Debljina zida je oko 2 m, a uglavnom je građen od pločastog vapnenca lokalnog porijekla koji su grubo otesani, dok je jamski pijesak za mješavinu nejednake čvrstine i dosta grub. Kako je bio običaj u srednjem vijeku oko cijelog grada je iskopan jarak dubok oko 4 m, a širok oko 8 do 10 m. ==Historijska važnost== {{Glavni|Visoko u srednjem vijeku}}[[Datoteka:Plateu_leading_to_the_Old_town_of_Visoki.jpg|mini|Plato na vrhu brda Grad koji vodi do starog grada Visoki.|lijevo]]Primarna funkcija starog grada Visoki je bila ona odbrambena, ali također je bilo mjesto odakle su [[bosanski vladari]] pisali mnoge povelje i dokumente, a zadnja napisana je bila ona iz 1436. kada je knez [[Tvrtko Borovinić]] izdao isprave ''na Visokom''. To je dokaz da je, osim svoje vojne namjene, grad Visoki bio povremeno stolno mjesto, uz obližnje [[Mile]], [[Moštre]], kao i njegovo podgrađe Podvisoki, koje je bilo trgovačko središte, urbano naselje i kraljevski dvor. Prema [[Pavao Anđelić|Anđeliću]] osnovna funkcija grada Visoki je bila uloga upravnog centra teritorijalno-političke jedinice. Pobrojana mjesta su bila jedna od najranijih župa najranijeg perioda [[Bosanska banovina|bosanske države]] od 10. vijeka pa sve do kraja 12. vijeka. U drugoj polovini 11. vijeka se pominje bosanska [[biskupija]] i njeno sjedište ''civitas Bosna'', a sjedište bosanske biskupije je bilo upravo u [[Visočka dolina|Visočkoj dolini]] i njegovim stolnim mjestima, gdje su starješine crkvene hijerarhije, kao i visoki dostojanstvenici [[Bosanska crkva|bosanske crkve]] stolovali. Već krajem 12. vijeka [[Kulin Ban]] podiže crkvu u [[Biskupići]]ma, dok je u Moštrima u polovini 14. vijeka bila kuća krstjana, i jedno vrijeme kraljevski dvor, a sve javne poslove ''crkva bosanska'' je obaljvala baš u Moštrima. Ako se uzme u obzir činjenica i da je u Milama (današnji Arnautovići) bilo mjesto održavanja [[rusag|sabora]], [[Franjevci|franjevački]] [[samostan]], a između 1377. i 1461. i krunidbeno mjesto bosanskih kraljeva, nije teško zaključiti da je Visočka dolina sa starim gradom Visoki, Podvisokim, Milama i Moštrima bilo rano središte Bosanske banovine, i kasnije kraljevstva. [[Datoteka:Átjáró a falon - panoramio.jpg|lijevo|mini|Prolaz u zidu]] Iako napušten odavno, dokazi i na kojima se temelji historija starog grada Visoki i ostalih mjesta u [[visočka dolina|visočkoj dolini]] su pronađeni tokom 1950-tih, 1970-tih i 1980-tih godina s arheološkim iskopavanjima i nalazima koje su uglavnom javnosti predstavljali [[Pavao Anđelić]], [[Hamdija Kreševljaković]], [[Đoko Mazalić]], [[Desanka Kovačević-Kojić]] a najstarija sačuvana literatura je ona od [[Đorđe Stratimirović|Đorđa Stratimirovića]] iz 1891. Mazalić je bio prvi, već 1953, koji je dao detaljniji opis [[ruševina]] koji je do danas nezamjenjljiv izvor kada se spominje stari grad Visoki. Funkciju glavnog predstavnika u srednjovjekovnoj tvrđavi [[Visoki]] obavljao je [[kastelan]], vlastelin sa titulom [[Veliki knez bosanski]]. Istaknutu poziciju imali su kastelani tvrđave [[Priboje Masnović]], [[Batić Mirković]] i [[Tvrtko Borovinić]]. Januara 1398. knez Priboje Masnović kastelan Visokog (Comes Priboe Masnouich de Bossna nunc castellanus de Visochi in Bossna) je primljen za [[Dubrovačko građanstvo|dubrovačkog građanina]].<ref>„Comes Priboe Masnouich de Bossna nunc castellanus de Visochi in Bossna electus et receptus fuit in nostrum ciuem ciuitatis Ragusii” (3. januar 1398. godine), Državni arhiv u Dubrovniku, Serija: Reformationes, Svezak: XXXI, Folija: 28.</ref> Aprila [[1428]]. godine Juraj Dragošević iz župe [[Sana (župa)|Sana]], poslanik [[Doroteja|Doroteje]], kćerke [[Balša Hercegović|Balše]] sina hercega [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoja Vukčića Hrvatinića]], prima polovinu novca od zakupa Hrvojeve kuće i zemlje koju je Hrvoje posjedovao na području [[Dubrovnik]]a. Usput je spomenut Tvrtko Borovinić, kastelan grada Visoki (comiti Tuertichom Borouinich castellano castri Visochi) koji je zajedno sa suprugom [[Katarina|Katarinom]], Dorotejinom sestrom, uživao polovinu navedenog zakupa od kuće i zemlje.<ref>„Captum fuit de habendo Gregorium Dragoseuich de Sana pro vero nuntio domine Dorathee filie Balse olim filii magnifici ducis Cheruoye ad recipiendum, exigendum introitus et reditus et affictus domorum et possessionem dicti olim domini ducis Cheruoye pro dimidia spectante dicte domine Dorothee et etiam per literas patentens latinas testimoniales factas per capitulum ecclesie Zagrebiensis datis in domenica letare 1428. Et similiter pro dicti introitus et affictus pro parte dicte domine Dorothee solui debeant comiti Tuertichom Borouinich castellano castri Visochi pro annis quatuor proxime futuros“ (16. april 1428. godine), Državni arhiv u Dubrovniku, Serija: Consilium Minus, Svezak: IV, folija 154.</ref> Tokom rata 1992-1995, prilikom izvođenja zemljanih radova unutar zidina grada, na dubini od oko 1,15 m ispod današnje razine terena, nađeni su fragmenti arhitektonske plastike: 6 dijelova lunete gotičkog portala<ref>Šahinović, Nataša, ''Novi nalazi na srednjovjekovnom gradu Visoki''. Glasnik Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine u Sarajevu, nova serija, (Arheologija), sveska  broj 48/49,  Sarajevo, 2001., 386-393.</ref> i 2 fragmenta dovratnika, od kojih je na jednom urezan prikaz konjanika i dio natpisa pisan bosanskom ćirilicom, a na drugom je samo plitko ugraviran natpis bosanskom ćirilicom. Natpisi nisu pročitani. Nalazi su predani Zavičajnom muzeju u Visokom. U novembru 2006. [[BH Pošta]] je izdala [[Poštanska marka|poštanske marke]] sa motivom 11 fragmenata kamenih vrata koje su pronađene 1994. pri zemljanim radovima oko područja starog grada. Na drugom stupu kamenih vrata, onom koji izvorno nedostaje, je ubačen motiv sa [[Povelja Kulina Bana|poveljom]] [[Kulin Ban|Kulina Bana]] koja simbolično predstavlja vrata Bosne. U gornjem desnom uglu se nalazi [[Heraldika|heraldički]] znak dinastije [[Kotromanić]]. Markica ima vrijednost od 1,00 KM i dolazi u brošitanom izdanja. Veličina markice iznosi 27,72 x 41,58&nbsp;mm, sa tiražom od 50.000 primjeraka.<ref>[http://www.visoko.co.ba/index.php?subaction=showfull&id=1166617183&archive=&start_from=&ucat=10& Obavijest o predstavljanju poštanskih markica]</ref> ==Istraživanje i obnova== Na osnovu ranije odobrenih sredstava od strane [[Federacija BiH|Federalne]] vlade u iznosu od 250.000 KM stvoreni su uslovi za početak [[Arheologija|arheološkog]] istraživanja starog grada Visoki. Na čelu tima je arheolog Lidija Fekeža, a tim sačinjavaju stručnjaci i predstavnici Zavoda za očuvanje nacionalnih spomenika, [[Zemaljski muzej|Zemaljskog muzeja]] iz Sarajeva i Zavičajnog muzeja iz Visokog. Prvi radovi su počeli 15. septembra 2007. gdje je tim stručnjaka i radnika započeo čišćenje lokaliteta i nabavku materijala. Nastavak radova podrazumijeva plan zaštite od daljeg propadanja, a koji će uraditi geodeti i crtači. Na osnovu ovih istraživanja, te ranijih iz prošlog vijeka, bit će izrađen elaborat ili projekat pomoću kojeg će se pristupiti daljnim istraživanjima, te restauraciji grada.<ref>{{Cite web |url=http://www.rtv-visoko.ba/news.php?readmore=539 |title=Arhivirana kopija |access-date=20. 9. 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213094800/http://www.rtv-visoko.ba/news.php?readmore=539 |archive-date=13. 12. 2007 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.rtv-visoko.ba/news.php?readmore=532 |title=Arhivirana kopija |access-date=20. 9. 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213095420/http://www.rtv-visoko.ba/news.php?readmore=532 |archive-date=13. 12. 2007 |url-status=dead }}</ref> Grad je često mjesto okupljanja domaćih i stranih turista, najviše zbog [[Bosanske piramide|hipoteze]] [[Semir Osmanagić|Semira Osmanagića]]. Evidentirano je da neki turisti na području grada kampuju, lože logorske vatre te da su kameni ostaci Starog grada Visoki sekundarno iskorišteni kako bi se napravili stubići nepoznate namjene.<ref>{{Cite web|url=https://visoko.co.ba/zavicajni-muzej-visoko-reagovanje-povodom-skrnavljenja-nacionalnog-spomenika-stari-grad-visoki/|title=Zavičajni muzej Visoko: Reagovanje povodom skrnavljenja nacionalnog spomenika Stari grad Visoki|last=Visoko.co.ba|website=Visoko.co.ba|language=bs-BA|access-date=19. 5. 2019|archive-date=17. 1. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117071955/https://visoko.co.ba/zavicajni-muzej-visoko-reagovanje-povodom-skrnavljenja-nacionalnog-spomenika-stari-grad-visoki/|url-status=dead}}</ref> Zidine grada su se najvećim dijelom srušile do blizu temelja. U zemlji ima još oko 1,5 m ostataka zidova. Djelomično su još sačuvani donji dijelovi flankiranih kula. Cijeli lokalitet je zapušten i zarastao u rastinje.<ref>{{Cite web|url=http://www.zavicajnimuzej.com/stari-grad-visoki/|title=Stari grad Visoki – Zavičajni muzej Visoko|language=bs-BA|access-date=30. 6. 2019|archive-date=1. 5. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501152208/http://www.zavicajnimuzej.com/stari-grad-visoki/|url-status=dead}}</ref> Dana 28. februara 2020. na lokalitetu je postavljen jarbol sa [[Zastava Bosne i Hercegovine|zastavom Bosne i Hercegovine]], a Gradska uprava Visokog planira i uređenje i izgradnju pristupnih staza, te osvjetljenje jarbola sa zastavom.<ref>{{Cite web|url=https://www.klix.ba/vijesti/bih/jarbol-sa-zastavom-bih-visine-14-metara-postavljen-na-lokalitetu-kraljevskog-grada-visoki/200228136|title=Jarbol sa zastavom BiH visine 14 metara postavljen na lokalitetu kraljevskog grada Visoki|website=Klix.ba|language=bs-BA|access-date=28. 2. 2020}}</ref> ==Također pogledajte== * [[Visoko]] * [[Visoko u srednjem vijeku]] * [[Podvisoki]] *[[Mile (Visoko)|Mile]] * [[Visočica]] *[[Tvrtko Borovinić]] ==Reference== {{refspisak}} == Literatura == * [https://web.archive.org/web/20070220011943/http://www.aneks8komisija.com.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2409 Proglašavanje starog grada Visoki nacionalnim spomenikom] * [[Pavao Anđelić]], Srednji vijek – doba stare bosanske države. U: Visoko i okolina kroz historiju, Visoko, 1984, 101.-305. == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Old town of Visoki}} {{Tvrđave u BiH}} {{Visoko}} [[Kategorija:Vladarski i vlasteoski dvorovi u srednjovjekovnoj Bosni]] [[Kategorija:Historija Visokog]] [[Kategorija:Tvrđave u srednjovjekovnoj Bosni]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Visokom]] [[Kategorija:Srednja Bosna]] [[Kategorija:Tvrđave u Visokom]] [[Kategorija:Arheološki lokaliteti u Bosni i Hercegovini]] nwrv4qqjg0ela294mcnfnx81ci64jtb Sveti Pavao 0 26905 3900108 3886992 2026-06-23T16:48:19Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900108 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Paul de tarse rembrandt.jpg|mini|Portret sv. Pavla, rad Rembrandta.]] '''Sveti Pavao'''{{efn|[[latinski jezik]]:|Paulus}}{{sfn|Sanders|2019}} također nazvan Saul iz Tarsa,{{efn|[[armejski jezik]]: שאול ܫܐܘܠ, <small>romanized</small>: ''Šāʾūl''}} ([[Tarz]], 5. - [[Rim]], 65.) bio je kršćanski apostol,{{sfn|Brown|1997|p=442}} svetac kršćanske Crkve, najveći [[evangelizator]] i [[misionar]] svih vremena, [[teolog]], napisao je mnoge poslanice iz [[Novi zavjet|Novog Zavjeta]], mučenik.[9] Zbog svog doprinosa [[Novi zavjet|Novom zavjetu]], općenito se smatra jednom od najvažnijih ličnosti apostolskog doba,{{sfn|Sanders|2019}}{{sfn|Dunn|2001|loc=Ch 32|p=577}} a također je osnovao nekoliko kršćanskih zajednica u Maloj Aziji i Evropi od sredine 40-ih do sredine 50-ih godina nove ere.{{sfn|Rhoads|1996|p=39}} Pavao, rođen je u Tarzu (u današnjoj [[Turska|Turskoj]], tada u [[Rimsko Carstvo|Rimskom Carstvu]]). Zvao se Savao. Rimska verzija imena je Pavao. Bio je [[Židov|židovski]] student [[Talmud]]a, izučio je zanat za izrađivača [[šator]]a. Mrzio je kršćane, čak je pomagao pri ubistvu [[Sveti Stjepan|sv. Stjepana]]. Glavni izvor informacija o Pavlovom životu i djelima su ''[[Djela apostolska]]'' u Novom zavjetu. Otprilike polovina njihovog sadržaja dokumentira njegova putovanja, propovijedi i čuda. Pavle nije bio jedan od [[Dvanaest apostola|dvanaestorice apostola]] i nije poznavao [[Isus|Isusa]] tokom svog života. Prema Djelima apostolskim, Pavao je živio kao [[Farizeji|farizej]] i učestvovao je u progonu ranih Isusovih učenika, moguće heleniziranih Jevreja iz dijaspore koji su prešli na [[kršćanstvo]],{{sfn|Dunn|2009|pp=345–346}} u području [[Jerusalem|Jeruzalema]], prije svog preobraćenja.{{refn|group=bilješka|name="persecution"|Acts 8:1 "at Jerusalem"; Acts 9:13 "at Jerusalem"; Acts 9:21 "in Jerusalem"; Acts 26:10 "in Jerusalem". In Galatians 1:13, Paul states that he "persecuted the church of God and tried to destroy it," but does not specify where he persecuted the church. In Galatians 1:22 he states that more than three years after his conversion he was "still unknown by sight to the churches of Judea that are in Christ," seemingly ruling out Jerusalem as the place he had persecuted Christians.<ref name="dalemartin">{{Cite web |title=Introduction to the New Testament History and Literature – 5. The New Testament as History |url=http://oyc.yale.edu/religious-studies/rlst-152/lecture-5 |website=Open Yale Courses |publisher=Yale University |year=2009 |first=Dale B. |last=Martin}}</ref>}} Neko vrijeme nakon što je odobrio pogubljenje Stjepana,<ref>{{Bibleverse|Acts|8:1|ESV}}</ref> Pavao je putovao putem za [[Damask]] kako bi tamo pronašao kršćane i doveo ih "vezane u Jeruzalem".<ref>{{Bibleverse|Acts|9:2|ESV}}</ref> U podne, svjetlost jača od sunca obasjala je njega i one s njim, uzrokujući da svi padnu na zemlju, a uskrsli Krist se u viziji usmeno obratio Pavlu u vezi s njegovim progonom.<ref>{{Bibleverse|Acts|26:13–20|ESV}}</ref><ref>{{Bibleverse|Acts|22:7–9|ESV}}</ref> Nakon što je bio oslijepljen,<ref>{{Bibleverse|Acts|22:11|ESV}}</ref> uz naredbu da uđe u grad, vid mu je vraćen tri dana kasnije od strane [[Ananija iz Damaska|Ananije iz Damaska]]. Nakon ovih događaja, Pavao je kršten, odmah počevši propovijedati da je Isus iz Nazareta [[jevrejski mesija]] i [[Sin Božji]].<ref>{{Bibleverse|Acts|9:3–22|ESV}}</ref> Poduzeo je tri misionarska putovanja kako bi širio kršćansku poruku nežidovskim zajednicama u [[Anadolija|Maloj Aziji]], grčkim provincijama [[Ahaja (provincija)|Ahaji]], [[Makedonija (rimska provincija)|Makedoniji]] i [[Kipar (provincija)|Kipru]], kao i [[Judeja (rimska provincija)|Judeji]] i [[Sirija (rimska provincija)|Siriji]], kako je opisano u ''Djelima apostolskim''. Četrnaest od 27 knjiga ''Novog zavjeta'' tradicionalno se pripisuje Pavlu.{{sfn|Brown|1997|p=407}} Sedam [[Pavlove poslanice|''Pavlovih poslanica'']] naučnici ne osporavaju kao autentične, s različitim stepenima rasprave o preostalim. Pavlovo autorstvo ''Poslanice Hebrejima'' nije utvrđeno u samoj Poslanici i već je bilo dovedeno u pitanje u 2. i 3. vijeku.{{refn|group=bilješka|[[Tertullian]] knew the Letter to the Hebrews as being "under the name of Barnabas" (''De Pudicitia'', chapter 20 where Tertullian quotes Hebrews 6:4–8); Origen, in his now lost ''Commentary on the Epistle to the Hebrews'', is reported by Eusebius<ref name=EcclHist_VI.25 /> as having written "if any Church holds that this epistle is by Paul, let it be commended for this. For not without reason have the ancients handed it down as Paul's. But who wrote the epistle, in truth, God knows. The statement of some who have gone before us is that Clement, bishop of the Romans, wrote the epistle, and of others, that Luke, the author of the Gospel and the Acts, wrote it}} Od 5. do 16. vijeka gotovo je bezuvjetno prihvaćeno da je Pavao autor ''Poslanice Hebrejima'',{{sfn|Brown|Fitzmyer|Murphy|1990|p=920, col.2|loc=Ch 60:2}} ali to gledište sada gotovo univerzalno odbacuju naučnici.{{sfn|Brown|Fitzmyer|Murphy|1990|p=920, col.2|loc=Ch 60:2}}{{sfn|Kümmel|1975|pp=392–94, 401–03}} Neki naučnici vjeruju da ostalih šest potiču od sljedbenika koji su pisali u njegovo ime, koristeći materijal iz Pavlovih sačuvanih pisama i pisama koje je on napisao, a koja više nisu sačuvana.{{sfn|Powell|2009}}{{sfn|Sanders|2019}}{{refn|group=bilješka|Paul's undisputed epistles are 1 Thessalonians, Galatians, 1 and 2 Corinthians, Romans, Philippians, and Philemon. The six letters believed by some to have been written by Paul are Ephesians, Colossians, 2 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Timothy, and Titus.<ref name="umc.org"/>}} Drugi naučnici tvrde da ideja o pseudonimnom autoru za sporne poslanice pokreće mnoge probleme.{{sfn|Carson|Moo|2009}} Danas, Pavlove poslanice i dalje predstavljaju vitalne korijene teologije, bogosluženja i pastoralnog života u latinskoj i protestantskoj tradiciji Zapada, kao i u istočnoj katoličkoj i pravoslavnoj tradiciji Istoka.{{sfn|Aageson|2008|p=1}} Pavlov utjecaj na kršćansku misao i praksu okarakteriziran je kao "dubok koliko i sveprisutan", među utjecajima mnogih drugih apostola i misionara uključenih u širenje kršćanske vjere.{{sfn|Powell|2009}} Kršćani, posebno u luteranskoj tradiciji, klasično su čitali Pavla kao zagovornika [[Evanđelje|Evanđelja]] bez zakona protiv [[Judaizam|judaizma]]. Polemičari i naučnici su također, posebno tokom ranog 20. vijeka, tvrdili da je Pavao iskvario ili oteo kršćanstvo, često uvođenjem paganskih ili helenističkih tema u ranu crkvu.{{sfn|Waardenburg|1999|p=276}} Od tada postoji sve veće prihvatanje Pavla kao fundamentalno jevrejske figure u skladu s prvobitnim učenicima u Jeruzalemu, uprkos ranijim pogrešnim tumačenjima, koja su se manifestovala kroz pokrete poput "Pavla unutar judaizma".<ref>{{cite book |last=Thiessen |first=Matthew |year=2023 |title=A Jewish Paul |publisher=Baker Academic |pages=4–10 |isbn=978-1540965714}}</ref><ref>{{cite book |last=Fredriksen |first=Paula |author-link=Paula Fredriksen |year=2018 |title=Paul: The Pagans' Apostle |publisher=[[Yale University Press]] |isbn=978-0300240153}}</ref>{{sfn|Hurtado|2005|p=160}} Odrubili su mu [[glava|glavu]] [[mač]]em, 65. godine u Rimu. Spomendan mu je 29. juna, zajedno sa [[Sveti Petar|sv. Petrom]]. Zaštitnik je [[pisac]]a, [[novinar]]a, glasnogovornika, [[biskup]]a, misionara, izrađivača šatora, protiv [[zmija|zmijskog]] otrova, članova pokreta [[Cursillo]], grada Rima, [[Malta|Malte]] i mnogih drugih mjesta širom svijeta. == Bilješke == {{notelist}} {{refspisak|group=bilješka|35em}} == Reference == {{Refspisak}} ==== Izvori === {{refbegin|35em|indent=yes}} <!-- A --> *{{cite book|last=Aageson|first=James W.|title=Paul, the Pastoral Epistles, and the Early Church|url=https://books.google.com/books?id=CfYPAQAAIAAJ|year=2008|publisher=Hendrickson|isbn=978-1-59856-041-1}} *{{cite book|last=Achtemeier|first=Paul J.|title=Harper's Bible dictionary|url=https://books.google.com/books?id=4UERAQAAMAAJ|year=1985|publisher=Harper & Row|isbn=978-0-06-069862-1|via=Society of Biblical Literature}} *{{cite book|first=Camilla|last=Adang|title=Muslim Writers on Judaism and the Hebrew Bible: From Ibn Rabban to Ibn Hazm|url=https://archive.org/details/muslimwritersonj0000adan|date=1996|publisher=Brill|isbn=978-90-04-10034-3}} *{{cite Catholic Encyclopedia|first=Cornelius|last=Aherne|volume=4|wstitle=Epistle to the Colossians}} *{{cite book|last=Anthony|first=Sean|title=The Caliph and the Heretic: Ibn Sabaʾ and the Origins of Shīʿism|url=https://books.google.com/books?id=jeYxAQAAQBAJ&pg=PA68|date=2011|publisher=Brill|isbn=978-90-04-21606-8}} *{{cite book|last=Andria|first=Solomon|title=Romans|url=https://books.google.com/books?id=TJoBTjneGCUC&pg=PA271|year=2012|publisher=Harpercollins Christian Pub|isbn=978-9966-003-06-5}} *{{cite book|last=Aslan|first=Reza|title=Zealot: The Life and Times of Jesus of Nazareth|url=https://archive.org/details/zealotlifetimeso00reza/page/184|date=2014|publisher=Random House|isbn=978-0-8129-8148-3}} *{{cite book|author=Augustine|editor=Thomas Williams|title=Confessions|url=https://books.google.com/books?id=oXvqvAEACAAJ|year=2019|publisher=Hackett|isbn=978-1-62466-782-4|oclc=1057245526}} * [[Gustaf Aulén|Aulén, Gustaf]]. ''Christus Victor'' (SPCK 1931) *{{cite book|last=Aune|first=David E.|title=The Blackwell Companion to The New Testament|url=https://books.google.com/books?id=ygcgn8h-jo4C|year=2010|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4443-1894-4}} <!-- B --> *{{cite book|first=Albert|last=Barnes|title=Notes on the New Testament Explanatory and Practical|url=https://archive.org/details/notesexplanator16barngoog/page/n212/mode/2up|volume=VI. II. Corinthians and Galatians|year=1844|publisher=Blackie & Son|location=Glasgow}} *{{cite book|title=The Pastoral Epistles|url=https://archive.org/details/pastoralepistles0000ckba_o6b4|first=C. K.|last=Barrett|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|date=1963}} *{{cite book|last=Barnett|first=Paul|title=Jesus and the Rise of Early Christianity: A History of New Testament Times|url=https://books.google.com/books?id=NlFYY_iVt9cC|year=2002|publisher=InterVarsity Press|isbn=978-0-8308-2699-5}} *{{cite book|last=Barnett|first=Paul|title=The Birth of Christianity: The First Twenty Years|url=https://books.google.com/books?id=iEfBfYC5NU4C&pg=PA83|year=2005|publisher=Wm. B. Eerdmans|isbn=978-0-8028-2781-4}} *{{cite book|last=Barnstone|first=Willis|title=The Other Bible|url=https://books.google.com/books?id=OtbYAAAAMAAJ|year=1984|publisher=Harper & Row|isbn=978-0-06-250031-1}} *{{cite book|last=Bitner|first=Bradley J.|title=Paul's Political Strategy in 1 Corinthians 1-4|url=https://books.google.com/books?id=a8rSCQAAQBAJ&pg=PA268|year=2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-08848-1}} *{{cite Catholic Encyclopedia|first=Florentine Stanislaus |last=Bechtel|volume=8|wstitle=Judaizers}} *{{cite book |editor1-last=Black |editor1-first=C. Clifton |editor2-last=Smith |editor2-first=D. Moody |editor3-last=Spivey |editor3-first=Robert A. |year=2019 |orig-date=1969 |title=Anatomy of the New Testament |chapter=Paul: Apostle to the Gentiles |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3MSHDwAAQBAJ&pg=PA187 |location=[[Minneapolis]] |publisher=[[Fortress Press]] |edition=8th |pages=187–226 |doi=10.2307/j.ctvcb5b9q.17 |isbn=978-1-5064-5711-6 |s2cid=242771713 |oclc=1082543536 }} *{{cite book| last =Boyarin| first =Daniel| author-link =Daniel Boyarin| title =A Radical Jew: Paul and the Politics of Identity| publisher =[[University of California Press]]| year =1994| url =https://books.google.com/books?id=la8wDwAAQBAJ| isbn =978-0-520-21214-5}} *{{cite book|last=Brann|first=Ross|title=Power in the Portrayal: Representations of Jews and Muslims in Eleventh- and Twelfth-Century Islamic Spain|url=https://books.google.com/books?id=bbrCTfBSFaEC|year=2010|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-14673-7}} *{{cite book|last=Bromiley|first=Geoffrey William|title=The International Standard Bible Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=wo8csizDv0gC|volume=A-D|year=1979|publisher=Wm. B. Eerdmans|isbn=978-0-8028-3781-3}} *{{cite book|last1=Brown|first1=Raymond Edward|author-link1=Raymond Edward Brown|last2=Meier|first2=John P.|title=Antioch and Rome: New Testament Cradles of Catholic Christianity|url=https://books.google.com/books?id=_6H3XKLXGvYC&pg=PA124|year=1983|publisher=Paulist Press|isbn=978-0-8091-2532-6}} *{{cite book|last=Brown|first=Raymond Edward|author-link=Raymond E. Brown|title=The Churches the Apostles Left Behind|url=https://archive.org/details/churchesapostles00raym|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/churchesapostles00raym/page/48 48]|year=1984|publisher=Paulist Press|isbn=978-0-8091-2611-8}} *{{cite book|last1=Brown|first1=Raymond Edward|author-link1=Raymond Edward Brown|last2=Fitzmyer|first2=Joseph A.|last3=Murphy|first3=Roland Edmund|title=The New Jerome Biblical Commentary|url=https://books.google.com/books?id=P7UfMQAACAAJ|year=1990|publisher=G. Chapman|isbn=978-0-225-66640-3}} *{{cite book|last=Brown|first=Raymond Edward|author-link=Raymond E. Brown|title=An Introduction to the New Testament|url=https://archive.org/details/introductiontone00brow_0|url-access=registration|year=1997|publisher=Doubleday|isbn=978-0-385-24767-2}} * [[F. F. Bruce|Bruce, F. F.]] "Is the Paul of Acts the Real Paul?" ''Bulletin John Rylands Library'' 58 (1976) 283–305 * {{cite book|last=Bruce|first=Frederick Fyvie|title=Paul: Apostle of the Heart Set Free|url=https://books.google.com/books?id=kmWlKKB_iYgC|date=2000|publisher=Eerdmans|isbn=978-0-8028-4778-2}} *{{cite book|last=Budge|first=E.A. Wallis|title=The Contendings of the Twelve Apostles: Being the Histories and the Lives and Martyrdomes and Deaths of the Twelve Apostles and Evangelists|volume=2. The English Translation|location=London|publisher=Henry Frowde|date=1901|url=https://archive.org/details/contendingsofapo02budguoft/page/526/mode/2up/search/pomegranate}} *{{cite book|last=Burton|first=Ernest de Witt|title=A Critical and Exegetical Commentary on the Epistle to the Galatians|url=https://books.google.com/books?id=b52QYgZg6W8C&pg=PR26|year=2000|publisher=A&C Black|isbn=978-0-567-05029-8}} *{{cite book|url=http://www.bartleby.com/210/6/301.html|chapter=Saint Paul, the Apostle. June 30|first=Alban|last=Butler|date=1866|volume=VI: June|title=The Lives of the Fathers, Martyrs, and Other Principal Saints. Compiled from Original Monuments and Authentic Records|via=bartleby.com|location=Dublin|publisher=James Duffy}} <!-- C --> *{{cite book |last=Calisi |first=Antonio |title=Paul Apostle of Christ: Call, Journeys, Epistles, Teachings, Martyrdom |date=February 2021 |publisher=Amazon Digital Services LLC - KDP Print US |isbn=978-9-9189-5171-0}} *{{cite book|last1=Capes|first1=David B.|last2=Reeves|first2=Rodney|last3=Richards|first3=E. Randolph|title=Rediscovering Paul: An Introduction to His World, Letters and Theology|url=https://books.google.com/books?id=BP_UCCr93N8C&pg=PA203|year=2011|publisher=InterVarsity Press|isbn=978-0-8308-3941-4}} *{{cite book|last1=Carson|first1=D.A.|last2=Moo|first2=Douglas J.|title=An Introduction to the New Testament|url=https://books.google.com/books?id=AV5FXRZo5c4C|date=2009|publisher=Zondervan|isbn=978-0-310-53955-1}} *{{cite book|last=Churchill|first=Timothy W.R.|title=Divine Initiative and the Christology of the Damascus Road Encounter|location=Eugene|url=https://books.google.com/books?id=r3tMAwAAQBAJ&q=Divine+Initiative+and+the+Christology+of+the+Damascus+Road+Encounter.|publisher=Pickwick|date=2010|isbn=978-1-60899-325-3}} *[[Hans Conzelmann|Conzelmann, Hans]], ''The Acts of the Apostles – A Commentary on the Acts of the Apostles'' (Augsburg Fortress 1987) *{{cite book|last=Cole|first=R. Alan|title=The Letter of Paul to the Galatians: An Introduction and Commentary|url=https://books.google.com/books?id=mHNs7L-rYQAC|year=1989|publisher=Wm. B. Eerdmans|isbn=978-0-8028-0478-5}} *{{cite book|last=Collins|first=Raymond F.|title=1 & 2 Timothy and Titus: A Commentary|url=https://books.google.com/books?id=kifCGDC1ur8C&pg=PA4|date=2002|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-0-664-22247-5}} *{{cite journal|last=Crease|first=Robert P.|date=18 March 2019|title=The rise and fall of scientific authority – and how to bring it back|journal=Nature|volume=567|issue=7748|pages=309–10|doi=10.1038/d41586-019-00872-w|quote=Hanging in the Louvre Museum in Paris is an imposing painting, The Preaching of St Paul at Ephesus. In this 1649 work by Eustache Le Sueur, the fiery apostle lifts his right hand as if scolding the audience, while clutching a book of scripture in his left. Among the rapt or fearful listeners are people busily throwing books into a fire. Look carefully, and you see geometric images on some of the pages.|bibcode=2019Natur.567..309C|s2cid=81987842|doi-access=free| issn=0028-0836}} *{{Citation |editor1-last=Cross |editor1-first=F. L. |editor1-link=F. L. Cross |editor2-last=Livingstone |editor2-first=E. A. |editor2-link=Elizabeth Livingstone |title=The Oxford Dictionary of the Christian Church |year=2005 |publisher=Oxford University Press |edition=3rd Revised |isbn=978-0-19-280290-3 |url=https://books.google.com/books?id=fUqcAQAAQBAJ }} <!-- D --> *{{cite book|last1=De Leonardis|first1=Serena|last2=Masi|first2=Stefano|title=Art and History: Rome and the Vatican|url=https://books.google.com/books?id=owS4gojfggEC&pg=PA21|year=1999|publisher=Casa Editrice Bonechi|isbn=978-88-476-0178-9}} *{{cite book|last=De Young|first=James|title=Terrorism, Islam, and Christian Hope: Reflections on 9-11 and Resurging Islam|url=https://books.google.com/books?id=60JLAwAAQBAJ&pg=PA64|year=2004|publisher=Wipf and Stock|isbn=978-1-59752-005-8}} *{{cite book|last=Donaldson|first=Terence|editor=John Muddiman|editor2=John Barton|title=The Pauline Epistles|url=https://books.google.com/books?id=HyQUDAAAQBAJ|series=The Oxford Bible Commentary|year=2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-958026-2|chapter=Ch. 3 Introduction to the Pauline Corpus}} *{{cite Catholic Encyclopedia|first= James F. |last=Driscoll|volume=10|wstitle=Nazarite}} * {{cite journal| last =Dunn | first =James D. G. | year =1982 | title =The New Perspective on Paul|series= Manson Memorial Lecture, 4 November 1982|journal=Bulletin of the John Rylands Library | volume =65 | issue =2 | pages =95–122 |doi=10.7227/BJRL.65.2.6}} * {{Citation |last=Dunn |first=James D. G. |author-link=James Dunn (theologian) |title=Jesus, Paul, and the Law: Studies in Mark and Galatians |publisher=Westminster John Knox Press |location=Louisville, KY |year=1990 |isbn=0-664-25095-5 |url=https://books.google.com/books?id=d76vmNlbuBwC&pg=PA1 }} *{{cite book|last=Dunn|first=James|author-link=James Dunn (theologian)|editor1-first=Lee Martin|editor1-last=McDonald|editor2-first=James A.|editor2-last=Sanders|title=The Canon Debate|url=https://books.google.com/books?id=kxW-AgAAQBAJ|year=2001|publisher=Baker|isbn=978-1-4412-4163-4}} * {{Citation | editor-last =Dunn | editor-first =James D. G. | year =2003 | title =The Cambridge Companion to St. Paul | publisher =Cambridge University Press | isbn =0-521-78155-8 | url =https://books.google.com/books?id=TNXPGiKx-mkC }} * {{Citation | last =Dunn | first =James D. G. | year =2009 | title =Christianity in the Making Volume 2: Beginning from Jerusalem | publisher =Wm. B. Eerdmans}} *{{cite book|last=Dunn|first=J.D.G.|editor=John Muddiman|editor2=John Barton|title=The Pauline Epistles|chapter-url=https://books.google.com/books?id=HyQUDAAAQBAJ&pg=PA170|series=The Oxford Bible Commentary|year=2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-958026-2|chapter=Ch. 8 Ephesians}} * Dunn, James D. G., ''Jesus, Paul, and the Gospels'' (Grand Rapids, MI), Wm. B. Eerdmans, 2011 *{{cite book|last=Dwyer|first=John C.|title=Church History: Twenty Centuries of Catholic Christianity|url=https://books.google.com/books?id=FKvo3szVq_sC&pg=PA27|year=1998|publisher=Paulist Press|isbn=978-0-8091-3830-2}} *{{cite book|editor1-first=James D. G.|editor1-last=Dunn|editor2-first=John William|editor2-last=Rogerson|title=Eerdmans Commentary on the Bible|url=https://books.google.com/books?id=2Vo-11umIZQC&pg=PA1274|year=2003|publisher=Wm. B. Eerdmans|isbn=978-0-8028-3711-0}} <!-- E --> *{{cite book|last=Ehrman|first=Bart D.|author-link=Bart D. Ehrman|title=The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings|url=https://books.google.com/books?id=kF8RAQAAIAAJ|year=2000|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-512639-6}} *{{cite book|last=Ehrman|first=Bart D|title=Peter, Paul and Mary Magdalene: The Followers of Jesus in History and Legend|url=https://archive.org/details/peterpaulmarymag00ehrm_0|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/peterpaulmarymag00ehrm_0/page/98 98]|date=2006|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-974113-7}} *{{cite journal|last=Eisenman|first=Robert|title=Paul as Herodian|journal=Journal of Higher Criticism|volume=3|issue=1|year=1996|pages=110–22|url=http://depts.drew.edu/jhc/eisenman.html|access-date=13 February 2020}} *{{cite book|first=Timo|last=Eskola|title=Messiah and the Throne: Jewish Merkabah Mysticism and Early Exaltation Discourse|url=https://archive.org/details/messiahthronejew0000esko|location=Tubingen|publisher=Mohr Siebeck|date=2001}} <!-- F --> *{{citation |last=Finlan |first=Stephen |year=2004 |title=The Background and Content of Paul's Cultic Atonement Metaphors |publisher=Society of Biblical Literature}} *{{cite book |last=Freeman |first=Charles |author-link=Charles Freeman (historian) |year=2010 |title=A New History of Early Christianity |chapter=What Did Paul Achieve? |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5_in-6VLgRoC&pg=PA45 |location=New Haven, CT / London |publisher=[[Yale University Press]] |pages=45–65 |isbn=978-0-300-12581-8 |jstor=j.ctt1nq44w |lccn=2009012009 |s2cid=170124789 |doi=10.12987/9780300166583 }} <!-- G --> *{{citation|last=Giguzzi|first=Giancarlo|title=Paolo, un apostolo contro le donne?|work=Credere Oggi: in dialogo con San Paolo e le sue lettere|issue=124|publisher=Edizioni Messaggero|location=Padova|year=2004|pages=95–107|url=http://www.credereoggi.it/upload/2004/articolo143_95.asp|access-date=21 November 2010|archive-date=31 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180331230925/http://www.credereoggi.it/upload/2004/articolo143_95.asp|url-status=dead}} *{{cite journal|last=Gombis|first=Timothy|url=http://www.etsjets.org/files/JETS-PDFs/48/48-2/48-2-pp317-330_JETS.pdf|title=A Radically Different New Humanity: The Function of the ''Haustafel'' in Ephesians|journal=[[Journal of the Evangelical Theological Society]]|volume=48|issue=2|date=June 2005|pages=317–30|access-date=14 February 2013|archive-date=24. 5. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524225610/http://www.etsjets.org/files/JETS-PDFs/48/48-2/48-2-pp317-330_JETS.pdf|url-status=dead}} <!-- H --> *{{cite book|last1=Hagner|first1=Donald|editor1-last=Hagner|editor1-first=Donald|title=Paul in Modern Jewish Thought in Pauline Studies|date=1980|publisher=Paternoster Press|location=Exeter}} * Hanson, Anthony T. ''Studies in Paul's Technique and Theology.'' Eerdmans, 1974. {{ISBN|0-8028-3452-3}} *{{cite book|last=Harris|first=Stephen L.|author-link=Stephen L. Harris|title=Understanding the Bible|url=https://books.google.com/books?id=13MbAQAAMAAJ|year=2003|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-7674-2916-0|oclc=436028175}} *{{cite book|last=Hengel|first=Martin|author-link=Martin Hengel|title=Paul Between Damascus and Antioch: The Unknown Years|url=https://books.google.com/books?id=PRIKVslqctkC&pg=PA43|date=1997|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-0-664-25736-1}} *{{cite journal|first=Martin|last=Hengel|url=https://www.ibr-bbr.org/files/bbr/BBR_2002a_04_Hengel_PaulInArabia.pdf|title=Paul in Arabia|journal=[[Bulletin for Biblical Research]]|volume=12|issue=1|year=2002|pages=47–66|doi=10.2307/26422340|jstor=26422340|s2cid=53622634|access-date=31 July 2014|archive-date=27 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227023045/https://www.ibr-bbr.org/files/bbr/BBR_2002a_04_Hengel_PaulInArabia.pdf|url-status=dead}} *{{cite book|last=Hennacy|first=Ammon|author-link=Ammon Hennacy|title=The Book of Ammon|url=https://books.google.com/books?id=HldMAwAAQBAJ|year=2010|publisher=Wipf and Stock|isbn=978-1-60899-053-5}} *{{cite book|last=Herrmann|first=Erik H.|chapter=Preface to the Wittenberg Edition of Luther's German Writings, 1539|title=The Annotated Luther, Volume 4|url=https://archive.org/details/pastoralwritings0000luth|year=2016|publisher=Augsburg Fortress|doi=10.2307/j.ctt19qgg0d.20|isbn=978-1-4514-6510-5}} *{{cite book|last1=Hindson|first1=Ed|last2=Caner|first2=Ergun|title=The Popular Encyclopedia of Apologetics: Surveying the Evidence for the Truth of Christianity|url=https://books.google.com/books?id=yipXIHcteRsC&pg=PA280|year=2008|publisher=Harvest House|isbn=978-0-7369-3635-4}} *{{cite book|last=Horrell|first=David G.|title=An Introduction to the Study of Paul|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=hQS6SDqDga4C&pg=PA30|year=2006|publisher=A&C Black|isbn=978-0-567-04083-1}} * {{cite book | last=Hurtado | first=Larry | author-link=Larry Hurtado | year=2005 | title=Lord Jesus Christ: Devotion to Jesus in Earliest Christianity | publisher=Eerdmans | isbn=978-0-8028-3167-5 | url=https://books.google.com/books?id=k32wZRMxltUC }} <!-- I --> * [[Irenaeus]], ''[[On the Detection and Overthrow of the So-Called Gnosis|Against Heresies]]'' <!-- J --> *{{cite book|last=James|first=Montague Rhodes|author-link=M. R. James|title=The Apocryphal New Testament|chapter=The Acts of Paul|publisher=Clarendon|location=Oxford|year=1924|chapter-url=https://archive.org/details/JAMESApocryphalNewTestament1924/page/n295/mode/2up}} *{{cite book|first=Thomas|last=Jefferson|title=The Writings of Thomas Jefferson: Being his Autobiography, Correspondence, Reports, Messages, Addresses, and Other Writings, Official and Private. Published by the Order of the Joint Committee of Congress on the Library, from the Original Manuscripts, Deposited in the Department of State, With Explanatory Notes, Tables of Contents, and a Copious Index to Each Volume, as well as a General Index to the Whole|editor= H. A. Washington|volume= VII|publisher= Taylor Maury|location= Washington, D.C.|date=1854}} <!-- K --> *{{cite book|last=Kee|first=Howard Clark|title=Understanding the New Testament|url=https://archive.org/details/understandingnew0000keeh_l8f2|url-access=registration|year=1983|publisher=Prentice-Hall|isbn=978-0-13-936591-1}} *{{cite book|last=Keller|first=Marie Noël|title=Priscilla and Aquila: Paul's Coworkers in Christ Jesus|url=https://books.google.com/books?id=rPXJmAEACAAJ|year=2010|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5284-8}} * [[Yung Suk Kim|Kim, Yung Suk]]. ''A Theological Introduction to Paul's Letters''. Eugene, Oregon: Cascade Books, 2011. {{ISBN|978-1-60899-793-0}} *{{cite book|last=Kirk|first=J. R. Daniel|title=Jesus Have I Loved, but Paul?: A Narrative Approach to the Problem of Pauline Christianity|url=https://books.google.com/books?id=kSTnGu9InSYC|date=2012|publisher=Baker Academic|isbn=978-1-4412-3625-8}} *{{cite book|last=Koester|first=Helmut|title=History and Literature of Early Christianity|url=https://books.google.com/books?id=thXUHM5udTcC&pg=107|year=2000|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-014970-8}} *{{cite book|last1=Köstenberger|first1=Andreas J.|last2=Kellum|first2=Leonard Scott|last3=Quarles|first3=Charles L.|title=The Cradle, the Cross, and the Crown: An Introduction to the New Testament|url=https://books.google.com/books?id=g-MG9sFLAz0C&pg=PA400|year=2009|publisher=B&H|isbn=978-0-8054-4365-3}} *{{cite book|last1=Kroeger|first1=Richard Clark|last2=Kroeger|first2=Catherine Clark|title=I Suffer Not a Woman: Rethinking I Timothy 2:11–15 in Light of Ancient Evidence|url=https://books.google.com/books?id=k8kuxgEACAAJ|year=1998|publisher=Baker|isbn=978-0-8010-5250-7}} *{{cite book|last=Kümmel|first=Werner Georg|author-link=Werner Georg Kümmel|title=Introduction to the New Testament|url=https://archive.org/details/introductiontone00kum_u2q|url-access=registration|year=1975|publisher=Abingdon|isbn=978-0-687-19576-3}} <!-- L --> *{{Cite Catholic Encyclopedia|wstitle=Epistle to the Ephesians|volume=5|first=Paulin |last=Ladeuze}} *{{cite book |first=Kirsopp |last=Lake |url=https://archive.org/stream/earlierepistleso00lakeuoft#page/320/mode/2up |title=The earlier Epistles of St. Paul, their motive and origin |location=London |date=1911 }} * {{cite book |last=Langton |first=Daniel R. |author-link=Daniel Langton |year=2010 |title=The Apostle Paul in the Jewish Imagination |url=https://archive.org/details/apostlepaulinjew0000lang |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-51740-9 }} *{{cite book|last1=Langton|first1=Daniel|editor1-last=Westerholm|editor1-first=Stephen|title=Jewish Readings of Paul in Blackwell Companion to Paul|date=2011|ref={{sfnref|Langton|2011a}}|publisher=Blackwell}} *{{cite book|last1=Langton|first1=Daniel|editor1-last=Levine|editor1-first=Amy-Jill|title=Paul in Jewish Thought in The Jewish Annotated New Testament|date=2011|ref={{sfnref|Langton|2011b}}|publisher=Oxford University Press}} * {{Citation |last=Lee |first=Michelle V. |year=2006 |title=Paul, the Stoics, and the Body of Christ |publisher=Cambridge University Press |series=Society for New Testament Studies Monograph Series |volume=137 |isbn=978-0-51-158454-1 |doi=10.1017/CBO9780511584541 |url=https://books.google.com/books?id=JLzErItyonUC }} *{{cite book|editor1-first= Charlton T. |editor1-last=Lewis |editor2-first=Charles |editor2-last=Short|title=A Latin Dictionary|title-link=A Latin Dictionary|publisher=Oxford University Press|date=1879}} *{{cite book| first=Joseph Barber| last=Lightfoot| title=The Apostolic Fathers: A Revised Text with Introductions, Notes, Dissertations, and Translations| publisher=Macmillan| year=1890| page=274| oclc=54248207| url=http://earlychristianwritings.com/text/1clement-lightfoot.html| isbn=0-8010-5612-8}} <!-- M --> * {{cite book|last=Maccoby|first=Hyam|author-link=Hyam Maccoby|title=The Mythmaker: Paul and the Invention of Christianity|url=https://books.google.com/books?id=co_CxizRbTAC&pg=PA14|year=1998|publisher=Barnes & Noble|isbn=978-0-7607-0787-6}} * [[Dennis Ronald MacDonald|MacDonald, Dennis Ronald]], 1983. ''The Legend and the Apostle: The Battle for Paul in Story and Canon'' Philadelphia: Westminster Press, 1983. {{ISBN|978-0664244644}} *{{cite book|last1=MacDonald|first1=Margaret Y.|last2=Harrington|first2=Daniel J.|title=Colossians and Ephesians|url=https://books.google.com/books?id=8zy2Qr9lXOMC&pg=PA58|year=2000|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-5819-2}} *{{cite book|last=MacDonald|first=Margaret Y.|title=The Pauline Churches: A Socio-Historical Study of Institutionalization in the Pauline and Deutrero-Pauline Writings|url=https://books.google.com/books?id=1I04xHK4gW0C&pg=PA109|year=2004|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-61605-8}} * {{Citation | last =Mack | first =Burton L. | year =1995 | author-link =Burton L. Mack | title =Who wrote the New Testament? The making of the Christian myth | publisher =Harper San Francisco | isbn =978-0-06-065517-4 | url =https://archive.org/details/whowrotenewtesta00mack_0 }} * {{Citation | last =Mack | first =Burton L. | year =1997 | orig-year =1995 | title =Wie schreven het Nieuwe Testament werkelijk? Feiten, mythen en motieven. (Who Wrote the New Testament? The Making of the Christian Myth) | publisher =Uitgeverij Ankh-Hermes bv}} *{{cite journal|last1=Malherbe|first1=Abraham J.|title=A Physical Description of Paul|journal=Harvard Theological Review|volume=79|issue=1–3|year=1986|pages=170–175|issn=0017-8160|doi=10.1017/S0017816000020435|jstor=1509409|s2cid=162687215 }} *{{cite book|last1=Marrow|first1=Stanley B.|title=Paul: His Letters and His Theology: An Introduction to Paul's Epistles|date=1986|publisher=Paulist Press|isbn=978-0809127443|url=https://archive.org/details/paulhislettershi00marr|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/paulhislettershi00marr/page/5 5]}} *{{cite book|last=Marshall|first=I. Howard|title=The Acts of the Apostles|year=1980|publisher=W. B. Eerdmans|location=Grand Rapids|isbn=0-8028-1423-9|url=https://archive.org/details/actsofapostles00mars/page/42}} *{{cite book|last=McDowell|first=Sean|title=The Fate of the Apostles: Examining the Martyrdom Accounts of the Closest Followers of Jesus|url=https://books.google.com/books?id=dIm1CwAAQBAJ&pg=PA67|year=2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-03190-1}} * {{cite book|last=McGrath|first=Alister E.|title=Christianity: An Introduction|url=https://books.google.com/books?id=ZYN3Rowp8ZYC|year=2006|publisher=Wiley|isbn=978-1-4051-0901-7}} * {{cite book |last=McRay |first=John |author-link=John McRay |year=2007 |title=Paul: His Life and Teaching |publisher=Baker Academic |location=Grand Rapids, MI |isbn=978-1441205742 |url=https://books.google.com/books?id=GvgexcfnWC0C }} *{{cite book|last1=Meissner|first1=Stefan|title=Die Heimholung des Ketzers|url=https://archive.org/details/dieheimholungdes0000meis|date=1996|publisher=Mohr|location=Tübingen}} *{{cite book|last=Mills|first=Watson E.|title=Mercer Commentary on the New Testament|url=https://books.google.com/books?id=iNLZYtBEw0sC|year=2003|publisher=Mercer University Press|isbn=978-0-86554-864-0}} *{{cite book|last=Montague|first= George T. |title=The Living Thought of St. Paul|location= Milwaukee|publisher= Bruce Publishing Co. |date=1966}} *{{cite book | first=Christopher | last=Mount | editor-last=Schellenberg | editor-first=Ryan S. | editor-last2=Wendt | editor-first2=Heidi | title=T&T Clark Handbook to the Historical Paul | publisher=Bloomsbury Publishing | series=T&T Clark Handbooks | year=2022 | isbn=978-0-567-69199-6 | chapter=Acts | chapter-url=https://books.google.com/books?id=VW5sEAAAQBAJ&pg=PA32 | access-date=5 October 2024 | page=32 }} * {{cite book|last=Ogg|first= George|chapter=Chronology of the New Testament|editor-first= Matthew |editor-last=Black|title=Peake's Commentary on the Bible|title-link=Peake's Commentary on the Bible|publisher=Nelson|date= 1962|ol=5847288M}} <!-- N --> *{{cite book|last=Niswonger|first=Richard L.|title=New Testament History|url=https://books.google.com/books?id=uyAXaNnz9sUC|year=1992|publisher=Zondervan|isbn=978-0-310-31201-7}} <!-- O --> *{{cite book|title=The International Standard Bible Encyclopaedia|date=1915|volume=IV|editor-first=James|editor-last=Orr|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.168697/page/n177/mode/2up?q=Gamaliel|publisher=Howard-Severance|location=Chicago}} <!-- P --> *{{cite book|last=Pagels|first=Elaine|author-link=Elaine Pagels|title=The Gnostic Paul: Gnostic Exegesis of the Pauline Letters|url=https://books.google.com/books?id=ggWpAwAAQBAJ|year=1992|publisher=Bloomsbury|isbn=978-1-85539-591-6}} *{{Cite book|last=Parker|first= Thomas Henry Louis.|title=Calvin's New Testament commentaries|date=1993|publisher=T. and T. Clark|isbn=0-567-29241-X|oclc=716774834}} *{{cite book|last=Perkins|first=Pheme|title=Reading the New Testament: An Introduction|url=https://archive.org/details/readingnewtesta00perk|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/readingnewtesta00perk/page/4 4]|year=1988|publisher=Paulist Press|isbn=978-0-8091-2939-3}} *{{cite book |last=Polhill |first=John B. |title=Paul and His Letters |publisher=Broadman & Holman |year=1999 |url=https://books.google.com/books?id=V_adrslNlSgC&dq=Paul+Rome+60+house+arrest&pg=PA80 |isbn=978-0-805-41097-6 }} *{{Cite Catholic Encyclopedia|wstitle=Archdiocese of Durazzo|volume= 5 |first= Louis |last=Petit}} *{{cite book|last=Powell|first=Mark Allan|author-link=Mark Allan Powell|title=Introducing the New Testament: A Historical, Literary, and Theological Survey|url=https://archive.org/details/introducingnewte00powe|url-access=registration|year=2009|publisher=Baker|isbn=978-0-8010-2868-7}} *{{cite Catholic Encyclopedia |first=Ferdinand |last=Prat|wstitle=St. Paul |volume=11}} <!-- R --> *{{cite book|last=Rhoads|first=David M.|title=The Challenge of Diversity: The Witness of Paul and the Gospels|url=https://books.google.com/books?id=ZgxiyTZZUQ0C&pg=PA39|year=1996|publisher=Fortress Press|isbn=978-1-4514-0617-7}} *{{cite book|last=Riddell|first=Peter G.|title=Islam and the Malay-Indonesian World: Transmission and Responses|url=https://books.google.com/books?id=a3x-JdCGn1UC|year=2001|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-0-8248-2473-0}} *{{cite book|last=Rowland|first=Christopher|title=Christian Origins: An Account of the Setting and Character of the Most Important Messianic Sect of Judaism|url=https://books.google.com/books?id=PZfYAAAAMAAJ|year=1985|publisher=SPCK|isbn=978-0-281-04110-7}} <!-- S --> *{{cite book|first=W.|last=Sanday|date=n.d.|chapter=The Epistle of Paul the Apostle to the Romans|title=A Bible commentary for English readers|editor-last=Ellicott|editor-first=Charles John|chapter-url=https://archive.org/details/biblecommentaryf07elliuoft/page/202/mode/2up|location=London|publisher=Cassell}} * {{cite book|last=Sanders|first=E.P.|author-link=E. P. Sanders|title=Paul and Palestinian Judaism: A Comparison of Patterns of Religion|url=https://books.google.com/books?id=VwLYbNMZA50C|year=1977|publisher=Fortress|isbn=978-1-4514-0740-2}} *{{cite book|last=Sanders|first=E.P.|title=Paul, the Law, and the Jewish People|url=https://books.google.com/books?id=DuAQ8VuUoxIC|year=1983|publisher=SCM Press|isbn=978-1-4514-0741-9}} *{{cite encyclopedia|last=Sanders|first=E.P.|url=https://www.britannica.com/biography/Saint-Paul-the-Apostle|title=Saint Paul, the Apostle|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date=27 December 2019|access-date=8 January 2013}} *{{citation |last=Seifrid |first=Mark A. |author-link=Mark A. Seifrid |title=Justification by Faith: The Origin and Development of a Central Pauline Theme |journal=Novum Testamentum Supplements |location=Leiden |publisher=Brill Publishers |year=1992 |isbn=90-04-09521-7 |issn=0167-9732 |url=https://books.google.com/books?id=KdUkuOtOw68C }} *{{cite book|last=Shillington|first=V. George|title=An Introduction to the Study of Luke-Acts|url=https://books.google.com/books?id=KgDdKRKoZtwC&pg=PA18|date=2007|publisher=A&C Black|isbn=978-0-567-03053-5}} *{{cite book|last=Spence-Jones|first=Henry|title=The Pulpit Commentary|url=https://books.google.com/books?id=91xfCgAAQBAJ&pg=PT16|volume=8|year=2015|publisher=Delmarva Publications|id=GGKEY:EER24GEUYX4}} * [[John Shelby Spong|Spong, John Shelby]], "[https://web.archive.org/web/20100806022207/http://www.escapefromwatchtower.com/spong7%268.html The Man From Tarsus]", in ''Rescuing the Bible From Fundamentalism,'' reprint ed. (New York: HarperCollins, 1992). *{{cite book|last1=Stagg|first1=Evelyn|author-link1=Evelyn Stagg|last2=Stagg|first2=Frank|author-link2=Frank Stagg (theologian)|title=Woman in the World of Jesus|url=https://books.google.com/books?id=bGwRAQAAIAAJ|year=1978|publisher=Westminster Press|isbn=978-0-664-24195-7}} * {{cite journal|last1=Stendahl|first1=Krister|title=The Apostle Paul and the Introspective Conscience of the West|journal=Harvard Theological Review|volume=56|issue=3|year=1963|pages=199–215|issn=0017-8160|doi=10.1017/S0017816000024779|s2cid=170331485|author-link=Krister Stendahl|url=http://www.dburnett.com/wp-content/uploads/2011/07/The-Apostle-Paul-and-the-Introspective-Conscience-of-the-West.pdf}} *{{cite book|last=Stendahl|first=Krister|title=Paul Among Jews and Gentiles, and Other Essays|url=https://archive.org/details/paulamongjewsgen00sten|url-access=registration|year=1976|publisher=Fortress Press|isbn=978-0-8006-1224-5}} <!-- T --> *{{cite web|url= http://www.huffingtonpost.com/james-d-tabor/paul-the-jew-as-founder-o_b_3930630.html|title= Paul the Jew as Founder of Christianity?|website= [[HuffPost]]|access-date= 28 August 2017|date= 16 September 2013|first= James D.|last= Tabor}} *{{cite book|last=Tajra|first=Harry W.|title=The Martyrdom of St. Paul:Historical and Judicial Context, Traditions, and Legends|publisher=[[Wipf and Stock]]|year=2010|orig-date=1994|url=https://books.google.com/books?id=MdlMAwAAQBAJ&dq=Paul+37th+year+after+the+Lord%27s+passion%2Bbeheaded&pg=PA188|isbn=978-1-610-97006-8}} *{{cite book|last=Tolstoy|first=Leo|author-link=Leo Tolstoy|title=Church and State and Other Essays: Including Money; Man and Woman: Their Respective Functions; The Mother; A Second Supplement to the Kreutzer Sonata|url=https://archive.org/details/churchandstatea00yarrgoog|page=[https://archive.org/details/churchandstatea00yarrgoog/page/n23 17]|year=1891|publisher=B. R. Tucker}} <!-- W --> *{{cite book|last=Waardenburg|first=Jacques|title=Muslim Perceptions of Other Religions: A Historical Survey|url=https://books.google.com/books?id=eLDPuc4SL_cC|date=1999|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-535576-5}} *{{cite journal |first=Stephen |last=Westerholm |year=2015 |url=http://www.directionjournal.org/44/1/new-perspective-on-paul-in-review.html |title=The New Perspective on Paul in Review |journal=Direction |volume=44 |issue=1 |pages=4–15 }} *{{cite book |last=White |first=L. Michael | author-link = L. Michael White |year=2007 |title=From Jesus to Christianity |publisher=HarperCollins |location=San Francisco, CA |isbn=978-0-06-081610-0 }} *{{cite book|last=Wiley|first=Tatha|title=Original Sin: Origins, Developments, Contemporary Meanings|url=https://books.google.com/books?id=eUVrj1R8f2oC&pg=PA21|year=2002|publisher=Paulist Press|isbn=978-0-8091-4128-9}} *{{cite book |last=Wilken |first=Robert Louis |year=2013 |title=The First Thousand Years: A Global History of Christianity |chapter=Ephesus, Rome, and Edessa: The Spread of Christianity |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iW1-JImrwQUC&pg=PA17 |location=New Haven, CT / London |publisher=Yale University Press |pages=17–27 |isbn=978-0-300-11884-1 |jstor=j.ctt32bd7m.6 |lccn=2012021755 |s2cid=160590164 }} *{{cite book|last=Williams|first=Charles Stephan Conway|title=A Commentary on the Acts of the Apostles|url=https://books.google.com/books?id=n6Q9AAAAYAAJ|year=1957|publisher=Harper}} *{{cite book|last=Wilson|first=Barrie|author-link=Barrie Wilson|title=How Jesus Became Christian: The Early Christians And The Transformation Of A Jewish Teacher Into The Son Of God|url=https://books.google.com/books?id=RoPjQ3lVFTYC|year=2011|publisher=Orion|isbn=978-1-78022-206-6}} *{{cite book|author-link=William Wrede|last=Wrede|first=William|title=Paul|translator=Edward Lummis|location=London|publisher=Philip Green|date=1907|url=https://archive.org/details/Paulpaulus/page/n193/mode/2up}} *{{cite book|last=Wright|first=G. Ernest|title=Great People of the Bible and How They Lived|url=https://archive.org/details/bwb_S0-ECB-577|location=Pleasantville, NY|publisher=The Reader's Digest Association, Inc.|date=1974}} *{{cite journal|last1=Wright|first1=N. T.|title=Paul, Arabia, and Elijah (Galatians 1:17)|journal=Journal of Biblical Literature|volume=115|issue=4|year=1996|pages=683–92|issn=0021-9231|doi=10.2307/3266349|jstor=3266349|url=https://www.biblicalstudies.org.uk/pdf/jbl/1996-4_683.pdf}} *{{cite journal|last=Wright|first=N.T.|title=The Biblical Basis for Women's Service in the Church|journal=Priscilla Papers|volume=20|issue=4|url=https://www.cbeinternational.org/sites/default/files/v20n4p1.pdf|year=2006|access-date=13 February 2020|archive-date=13 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213073958/https://www.cbeinternational.org/sites/default/files/v20n4p1.pdf|url-status=dead}} <!-- Z --> *{{cite book|last=Pall|first=Zoltan|title=Lebanese Salafis Between the Gulf and Europe: Development, Fractionalization and Transnational Networks of Salafism in Lebanon|url=https://books.google.com/books?id=T-t3RAysVJkC|year=2013|publisher=Amsterdam University Press|isbn=978-90-8964-451-0}} {{refend}} == Dodatna literatura == {{refbegin|35em|indent=yes}} * {{cite book|last=Agosto|first=Efrain |title=Servant Leadership: Jesus and Paul|url=https://books.google.com/books?id=nw7Yp2WFBmMC&pg=PA201|year=2012|publisher=Chalice Press|isbn=978-0-8272-3506-9}} * [[Ernle Bradford|Bradford, Ernle]]. ''Paul the Traveller: Saint Paul and his World''. Allen Lane, 1974. * [[W. D. Davies|Davies, W. D.]] ''Paul and Rabbinic Judaism: Some Rabbinic Elements in Pauline Theology''. S.P.C.K., 3rd ed., 1970. {{ISBN|0-281-02449-9}}. * Davies, W. D. "The Apostolic Age and the Life of Paul" in [[Matthew Black]] (ed.), ''Peake's Commentary on the Bible''. London: T. Nelson, 1962. {{ISBN|0-8407-5019-6}}. *{{cite book |last=Fredriksen |first=Paula |title=When Christians Were Jews: The First Generation |url=https://books.google.com/books?id=NW9yDwAAQBAJ |publisher=[[Yale University Press]] |year=2018 |isbn=978-0-300-24074-0}}. * [[Hans-Joachim Schoeps]]. ''Paul: The Theology of the Apostle in the Light of Jewish Religious History (Library of Theological Translations)''; 34 pages, Lutterworth Press (July 2002); {{ISBN|978-0-227-17013-7}}. * Holzbach, Mathis Christian, Die textpragmat. Bedeutung d. Kündereinsetzungen d. Simon Petrus u.d. Saulus Paulus im lukan. Doppelwerk, in: Jesus als Bote d. Heils. Stuttgart 2008, 166–72. * [[Jerome Murphy-O'Connor|Murphy-O'Connor, Jerome]]. ''Jesus and Paul: Parallel Lives'' (Collegeville, MN: Liturgical Press, 2007) {{ISBN|0-8146-5173-9}}. * Murphy-O'Connor, Jerome. ''Paul the Letter-Writer: His World, His Options, His Skills'' (Collegeville, MN: Liturgical Press, 1995) {{ISBN|0-8146-5845-8}}. * Murphy-O'Connor, Jerome. ''Paul: A Critical Life'' (Oxford: Clarendon Press, 1996) {{ISBN|0-19-826749-5}}. * [[Pinchas Lapide]]; [[Peter Stuhlmacher]]. ''Paul: Rabbi and Apostle''; 77 pages, Augsburg Publishing House; (December 1984). * Pinchas Lapide, [[Leonard Swidler]], [[Jürgen Moltmann]]. ''Jewish Monotheism and Christian Trinitarian Doctrine''; 94 pages, Wipf & Stock Publishers (2002). * Reece, Steve. ''Paul's Large Letters: Pauline Subscriptions in the Light of Ancient Epistolary Conventions''. London: T&T Clark, 2016. * [[Hastings Rashdall|Rashdall, Hastings]] (1919), ''The Idea of Atonement in Christian Theology''. * Ruef, John, ''Paul's First Letter to Corinth'' (Penguin 1971) * [[Alan F. Segal|Segal, Alan F.]] ''Paul, the Convert'', (New Haven/London, Yale University Press, 1990) {{ISBN|0-300-04527-1}}. * Segal, Alan F., "Paul, the Convert and Apostle" in ''Rebecca's Children: Judaism and Christianity in the Roman World'' (Harvard University Press, 1986) {{ISBN|978-0674750760}}. {{refend}} {{Commonscat|Saint Paul}} [[Kategorija:Kršćanski sveci]] [[Kategorija:Kršćanstvo]] g018g3t35j71f1e8q0rigb4xg2bjp8z Star Alliance 0 27384 3900024 3821764 2026-06-23T12:26:14Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900024 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija avionska alijansa | alijansa=Star Alliance | znak=Logo of Star Alliance.svg | size=150px | osnovana=[[14. maj]]a [[1997]] | kompletne_članice=18 | sponzorirane_članice=3 | buduće_članice=3 | aerodromi=842 | države=152 | broj_putnika=425 | flota=2.800 | glavne_ličnosti=Jaan Albrecht (Predsjednik) | website=http://www.staralliance.com | site_name=staralliance.com }} '''Star Alliance''' (''Zvjezdana Alijansa'') je osnovana [[14. maj]]a [[1997]]. godine. Kompanija je najveća svjetska avionska alijansa, odnosno avionsko udruženje. == Historija pokreta == === Prve članice === *[[1997]] — [[Air Canada]], [[United Airlines]], [[Lufthansa]], [[Scandinavian Airlines System]] i [[Thai Airways]] su osnovali Star Alliance. [[Varig]] je postao član. *[[1999]] — [[Ansett Australia]], [[All Nippon Airways]] i [[Air New Zealand]] postale članice. *[[2000]] — [[Singapore Airlines]], [[bmi (airline)|bmi (British Midland)]], [[Mexicana de Aviación|Mexicana]]i [[Austrian Airlines]] grupa postale članice. *[[2001]] — [[Ansett Australia]] je bankrotirala sa tim prekinula ugovor. *[[2003]] — [[Asiana Airlines]], [[LOT Polish Airlines]] i [[Spanair]] postale članice. *[[2004]] — [[US Airways]] postala članica. [[Mexicana de Aviación|Mexicana]] prekinula ugovor sa Star Alliance-om. [[Adria Airways]], [[Croatia Airlines]] i [[Blue1]] prve avionske kompanije da uđu u regionalni level. *[[2005]] — [[TAP Portugal]] postao član. [[US Airways]] se ujedinino sa [[America West Airlines]], sa time American West je posato član. *[[2006]] — [[Swiss International Air Lines]] i [[South African Airways]] postale članice. [[Shanghai Airlines]] i [[Air China]] su doblie poziv da postanu članice. [[Datoteka:StarAllianceSouthAfrican.JPG|mini|300p|South African Airways aircraft with Star Alliance livery, seen in 2006]] === Članovi === *{{ZD|KAN}} [[Air Canada]]+ [http://www.aircanada.com/] *{{ZD|NZL}} [[Air New Zealand]] [http://www.airnewzealand.co.nz] *{{ZD|JAP}} [[All Nippon Airways]] (ANA) [http://www.anaskyweb.com/] *{{ZD|JKO}} [[Asiana Airlines]] [http://us.flyasiana.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314005707/http://us.flyasiana.com/ |date=14. 3. 2007 }} *{{ZD|AUT}} [[Austrian Airlines]] [http://www.aua.com/us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821131155/http://www.aua.com/us/ |date=21. 8. 2008 }} *{{ZD|UK}} [[Bmi (Avionska kompanija)|bmi]] [https://web.archive.org/web/20080821100854/http://flybmi.com/] *{{ZD|POLJ}} [[LOT Polish Airlines]] [http://www.lot.com/] *{{ZD|NJE}} [[Lufthansa]] + [http://www.lufthansa.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821103750/http://www.lufthansa.com/ |date=21. 8. 2008 }} *{{ZD|ŠVE}} {{ZD|NOR}} {{ZD|DAN}} [[Scandinavian Airlines System]] + (SAS) [http://www.scandinavian.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925071627/http://www.scandinavian.net/ |date=25. 9. 2006 }} *{{ZD|SIN}} [[Singapore Airlines]] [http://www.singaporeair.com/] *{{ZD|JAR}} [[South African Airways]] [http://www.flysaa.com/] *{{ZD|ŠPA}} [[Spanair]] [http://www.spanair.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301020140/http://www.spanair.com/ |date=1. 3. 2012 }} *{{ZD|ŠVI}} [[Swiss International Air Lines]] [http://www.swiss.com] *{{ZD|POR}} [[TAP Portugal]] [https://web.archive.org/web/20061027030507/http://www.tap-airportugal.pt/eportal/v10/EN/jsp/index.jsp] *{{ZD|TAJ}} [[Thai Airways International]]+ [http://www.thaiairways.com] *{{ZD|SAD}} [[United Airlines]]+ [http://www.united.com] *{{ZD|SAD}} [[US Airways]] [http://www.usairways.com] *{{ZD|BRA}} [[Varig]] [http://www.varig.com/] === Regionalne članice === *{{ZD|SLO}} [[Adria Airways]] [https://web.archive.org/web/20060524173852/http://www.adria-airways.com/index.asp?l=en&p=qb&m=0] (sponzor [[Lufthansa]]) *{{ZD|FIN}} [[Blue1]] [http://www.blue1.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106173600/http://www.blue1.com/ |date=6. 1. 2009 }} (sponzor [[SAS]]) *{{ZD|HRV}} [[Croatia Airlines]] [http://www.croatiaairlines.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061125021756/http://www.croatiaairlines.com/ |date=25. 11. 2006 }} (sponzor [[Lufthansa]]) === Bivše članice === *{{ZD|AUS}} [[Ansett Australia]] &mdash; Propala [[2001]]. godine *{{ZD|MEX}} [[Mexicana de Aviación|Mexicana]] &mdash; ostavla alijansu [[2004]]. godine iza kada nisu htjeli da produže ugovor za [[United Airlines]]om i avionska kompanija je tražila da stvori ugovor sa [[Oneworld|'''one'''worldovim]] [[American Airlines]]. {{Commonscat}} [[Kategorija:Avijacija]] [[Kategorija:Avionske alijanse]] ociolw8zgwhpc9qmqr8d03lw3lrogl6 Prsten moći 0 27540 3900241 3892073 2026-06-24T06:32:46Z Panasko 146730 3900241 wikitext text/x-wiki '''Prstenovi Moći''' su [[Magija (Srednja zemlja)|magični]] artefakti u [[J. R. R. Tolkien|J. R. R. Tolkienovom]] legendarijumu, a najistaknutiji su u njegovom romanu visoke fantastike ''[[Gospodar prstenova]]''. Jedinstveni prsten se prvi put pojavio kao zaplet, magični prsten u Tolkienovom dječjem fantastičnom romanu [[Hobit (roman)|''Hobit'']]. Tolkien mu je kasnije dao pozadinsku priču i mnogo veću moć: dodao je devetnaest drugih Velikih prstenova koji su također davali moći poput nevidljivosti, a koje je ''Jedinstveni prsten'' mogao kontrolisati. To su bila Tri Prstena [[Vilenjaci (Srednja zemlja)|Vilenjaka]], Sedam Prstenova za [[Patuljci (Gospodar prstenova)|Patuljke]] i Devet za [[Ljudi (Gospodar prstenova)|Ljude]]. Naveo je da postoji i mnogo manjih prstenova s ​​manjim moćima. Ključni element priče u ''Gospodaru prstenova'' je zarazna moć ''Jednog Prstena'', koji je tajno napravio Mračni Gospodar [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Sauron|Sauron]]; Devet Prstenova porobljava svoje nosioce kao [[Nazgûli|Nazgule]] (Prstenaste Utvare), Sauronove najsmrtonosnije sluge. Predloženi izvori inspiracije za Prstenove Moći kreću se od germanske legende s prstenom [[Andvaranaut]] i na kraju [[Richard Wagner|Wagnerovog]] ''[[Der Ring des Nibelungen]]'', do bajki poput [[Snjeguljica i sedam patuljaka|Snjeguljice]], koja prikazuje i čarobni prsten i sedam patuljaka. Jedno iskustvo koje je možda bilo presudno bio je Tolkienov profesionalni rad na latinskom natpisu u hramu [[Nodens|Nodensa]], boga-heroja povezanog s irskim junakom [[Nuad Airgetlám|Nuadom Airgetlámom]]. Nodensov epitet je "Srebrna-Ruka"; na Tolkienovom vilenjačkom to bi bilo "Celebrimbor", ime vilenjačkog kovača koji je napravio Prstenove Moći. Natpis je sadržavao kletvu na prstenu, a mjesto se zvalo Patuljkovo Brdo. Prstenovi Moći opisani su kao simbol načina na koji se moć sukobljava s moralnim ponašanjem; Tolkien istražuje način na koji različiti likovi, od skromnog vrtlara [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Sam Gamgee|Sama Gamgeeja]] do moćne vilenjačke vladarice [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Galadriel|Galadriel]], ponosnog ratnika [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Boromir|Boromira]] do čudovišta ovisnog o Prstenu [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Gollum|Golluma]], komuniciraju s Jednim Prstenom. Tolkien je izjavio da je Gospodar prstenova ispitivanje "polaganja moći u vanjske objekte".{{sfn|Bassham|Bronson|2013|pp=23–25}} Prsten je vjerovatno napravljen od čistog zlata, ali zbog količine moći u sebi, nemoguće ga je uništiti. Jedini način da se uništi je baciti ga u vatru Klete gore, odakle je i napravljen. Nije imao nikakve dragulje, ali se mogao prepoznati malim testom: kada bi se zagrijao, na njemu su se pojavljivala slova, pisana u Crnom govoru [[Mordor]]a: {{Citat|''Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul,'' ''ash nazg thrakatulûk, agh burzum-ishi krimpatul.''}} Zadnja dva stiha iz pjesme o Prstenima Moći opisuju prstene: {{Citat|'','' '''' '','' '''' ''.'' '','' ''.''}} == Opis == {{Quote box |title = Stihovi o prstenu |quote = <poem> ''Tri Prstena za prste Kraljeva vilin-vrste pod nebesima što sjaju,'' ''Sedam za vladare Patuljaka u dvoru njihovom kamnom,'' ''Devet za Smrtne Ljude koje smrt čeka na kraju,'' ''Jedan za Mračnog Gospodara na njegovom prijestolu tamnom;'' ''U Zemlji Mordor gdje Sjenke traju.'' ''Jedan Prsten da svima gospodari, jedan za svima seže,'' ''Jedan Prsten da sve okupi i u tami ih sveže;'' </poem> |author = — [[J. R. R. Tolkien]] |source = ''[[Gospodar prstenova]]'', [[Epigraf (književnost)|Epigraf]] }} Kako je Saruman primijetio (a Gandalf citirao), svaki od Velikih Prstenova Moći, za razliku od manjih prstenova, bio je ukrašen svojim "pravim draguljem", osim Jednog Prstena, koji nije bio ukrašen.<ref name="Council of Elrond" group=T>{{harvnb|Tolkien|1954a|loc=book 2, ch. 2 "[[The Council of Elrond]]"}}</ref> === Jedinstveni prsten === Za razliku od ostalih Velikih Prstenova, Jedinstveni prsten je stvoren kao neukrašena zlatna traka sličnog izgleda kao manji prstenovi, iako je nosio Sauronovu bajalicu, Prstenov stih, u Crnom Govoru; postajao je vidljiv samo kada se zagrije, bilo vatrom ili Sauronovom rukom.<ref name="Shadow of the Past" group=T>{{harvnb|Tolkien|1954a|loc=book 1, ch. 2 "[[The Shadow of the Past]]"}}</ref> Kako su ostali prstenovi napravljeni pod Sauronovim utjecajem, moć svih prstenova ovisila je o opstanku Jedinstvenog prstena.{{sfn|Drout|2006|p=573}}<ref name="Grey Havens" group=T>{{harvnb|Tolkien|1955|loc=book 6, ch. 9 "The Grey Havens"}}</ref> Da bi napravio Jedinstveni prsten, Sauron je morao u njega uložiti gotovo svu svoju moć - kada se nosio, povećavao je njegovu moć; kada se ne bi nosio, ostajao je u skladu s njim osim ako ga neko drugi ne bi zgrabio i preuzeo kontrolu nad njim.<ref name="Letter 131" group=T>{{harvnb|Carpenter|2023|loc=Letter #131 to [[Milton Waldman]], late 1951 }}</ref> Potencijalni vlasnik mogao bi, ako je dovoljno jak, svrgnuti Saurona i uzurpirati njegovo mjesto; ali oni bi postali zli kao i on.<ref name="Letter 131" group=T/> Kako je Jedinstveni stvoren u vatrama [[Planina propasti|Planine propasti]], mogao je biti uništen samo tamo.<ref name="Council of Elrond" group=T/> Sauron, budući zao, nikada nije zamišljao da bi iko mogao pokušati uništiti Jedinstveni prsten, jer je zamišljao da će svako ko ga nosi biti njime iskvaren.<ref name="Letter 131" group=T/> === Tri prstena === Nazvana po tri elementa: vatri, vodi i zraku, Tri prstena su bila posljednja koja su napravljena prije Sauronovog samostalnog stvaranja Jedinstvenog prstena. Iako je Celebrimbor sam iskovao Tri prstena u ''[[Eregion]]u'', oni su oblikovani Sauronovom vještinom i bili su vezani za Jedinstveni prsten.<ref name="History of Galadriel and Celeborn" group=T>{{harvnb|Tolkien|1980|loc="The History of Galadriel and Celeborn"}}</ref> Tek nakon Sauronovog poraza, kada mu je Jedinstveni prsten odsječen s prsta na kraju ''[[Drugo doba (Gospodar prstenova)|Drugog doba]]'', Vilenjaci su počeli aktivno koristiti Tri prstena kako bi spriječili propadanje koje je donijelo vrijeme. Čak i tada, prstenovi su se mogli nositi a da ne budu viđeni.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T>{{harvnb|Tolkien|1977|loc="Of the Rings of Power and the Third Age"|p=298}}</ref> Nakon Jedinstvenog prstena, oni su najmoćniji od dvadeset Prstenova moći.<ref group=T>{{harvnb|Tolkien|1977|loc="Of the Rings of Power and the Third Age"</ref> To su: * Narya (Prsten Vatre, Crveni Prsten), izvedeno iz jezika [[Quenya]] nár, "vatra",<ref group=T>{{harvp|Tolkien|1987|loc=entry "nar"}}</ref> bio je optočen rubinom. Njegov metal nije naveden. Davao je svom vlasniku otpornost na umor vremena i izazivao nadu i hrabrost kod drugih. Njegov posljednji nosilac bio je čarobnjak [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Gandalf|Gandalf]], koji ga je primio od Círdana u Sivim lukama tokom [[Treće doba (Gospodar prstenova)|Trećeg doba]].<ref name="Three Rings 1" group=T>{{harvnb|Tolkien|1980|loc="The History of Galadriel and Celeborn"}}</ref> * Nenya (Prsten Vode, Bijeli Prsten, Prsten Adamanta), od ''Quenya'' nén, "voda",<ref group=T>{{harvp|Tolkien|1987|loc=entry "nen"}}</ref> bio je napravljen od mitrila i ukrašen "svjetlucavim bijelim kamenom". Galadriel ga je koristila za zaštitu i očuvanje kraljevstva [[Lotlorijen]]a.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T/> "Adamant" znači i vrstu kamena, obično dijamant, i "tvrdoglavo odlučan", opis koji podjednako dobro odgovara kvaliteti Galadrielinog otpora Sauronu.{{sfn|Hammond|Scull|2005|p=324}} * Vilya (Prsten Zraka, Plavi Prsten), od ''Quenya'' vilya, "zrak",<ref group=T>{{harvp|Tolkien|1955|loc="Writing", "The Fëanorian Letters"}}</ref> bio je najmoćniji od Tri prstena. Bio je napravljen od zlata i ukrašen safirom. [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Elrond|Elrond]] je naslijedio Vilyu od Gil-galada i koristio je za zaštitu [[Rivendel]]a.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T/> === Sedam prstenova === Sauron je povratio Sedam prstenova iz informacija koje je dao Celebrimbor i dao ih vođama sedam rodova Patuljaka: Durinovom Narodu (Dugobradi), Vatrenobradim, Širokonosim, Željeznim Šakama, Ukočenim Bradama, Crnokosim i Kamenonogim,{{sfn|Strachan|Moseley|2017|p=62}} iako predanje Durinovog naroda tvrdi da je Durin dobio svoj prsten od Vilenjačkih kovača.<ref group=T>{{harvnb|Tolkien|1955|loc=Appendix A: III. "Durin's Folk"}}</ref><ref name="History of Galadriel and Celeborn" group=T/> Tokom godina, Sauron je uspio povratiti samo tri od Sedam prstenova od Patuljaka. Posljednji od tri je oduzet od Thráina II tokom njegovog zatočeništva u [[Dol Guldur]]u. Gandalf prepričava Frodu da su preostala četiri progutali zmajevi.<ref name="Shadow of the Past" group=T/> Prije izbijanja [[Rat za prsten|Rata za prsten]], Sauronov izaslanik pokušao je podmititi Daina II Željeznonogog od Usamljene Planine s tri preživjela prstena i izgubljenim kraljevstvom [[Morija|Morije]] u zamjenu za informacije koje bi dovele do povratka Jedinstvenog prstena, ali Dain je odbio.<ref name="Council of Elrond" group=T/> === Devet prstenova === Sauron je dao Devet prstenova moći vođama Ljudi, koji su postali "moćni u svoje vrijeme, kraljevi, čarobnjaci i ratnici od davnina". Dobili su beskrajne životne vijekove i sposobnost da vide stvari u svjetovima nevidljivim smrtnim Ljudima.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T/> Jedan po jedan, Ljudi su padali pod vlast Jednog prstena; do kraja Drugog doba, svih devet su postali nevidljive prstenaste prikaze - [[Nazgûli]], Sauronove najstrašnije sluge. Posebno su mu pomogli da pronađe Jedan prsten, koji ih je snažno privukao.<ref group=T>{{harvnb|Tolkien|1955|loc=Appendix B "The Tale of Years"}}</ref> == Reference == === Primarne reference === {{refspisak|group=T|26em}} === Sekundarne reference === {{refspisak|26em}} === Izvori === {{refbegin|26em}} <!--A--> * {{cite journal |last=Aldrich |first=Kevin |title=The Sense of Time in J.R.R. Tolkien's 'The Lord of the Rings' |journal=[[Mythlore]] |date=1988 |volume=15 |issue=1 |location=article 1 |url=https://dc.swosu.edu/mythlore/vol15/iss1/1}} * {{cite encyclopedia |last=Anger |first=Don N. |editor-last=Drout |editor-first=Michael D. C. |editor-link=Michael D. C. Drout |title=Report on the Excavation of the Prehistoric, Roman and Post-Roman Site in Lydney Park, Gloucestershire |encyclopedia=[[The J. R. R. Tolkien Encyclopedia]] |year=2013 |orig-year=2007 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-86511-1 |pages=563–564}} * {{cite journal |last1=Armstrong |first1=Helen |title=And Have an Eye to That Dwarf |journal=[[Amon Hen (journal)|Amon Hen]]: The Bulletin of the Tolkien Society |date=May 1997 |issue=145 |pages=13–14}} * {{cite journal |last=Arvidsson |first=Stefan |year=2010 |title=Greed and the Nature of Evil: Tolkien versus Wagner |journal=Journal of Religion and Popular Culture |volume=22 |issue=2 |at=article 7 |doi=10.3138/jrpc.22.2.007 |url=https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:349219/FULLTEXT01.pdf<!--full text, not redundant to DOI-->}} * {{cite book |last=Asimov |first=Isaac |author-link=Isaac Asimov |title=[[Magic (Asimov book)|Magic: The Final Fantasy Collection]] |date=1996 |publisher=[[HarperCollins|Harper Prism]] |location=New York |isbn=0-061-05205-1 }} * {{cite journal |last=Auden |first=W. H. |author-link=W. H. Auden |title=Good and Evil in 'The Lord of the Rings' |journal=Tolkien Journal |volume=3 |issue=1 |year=1967 |pages=5–8 |jstor=26807102 }} <!--B--> * {{cite book |last1=Bassham |first1=Gregory |last2=Bronson |first2=Eric |title=The Lord of the Rings and Philosophy: One Book to Rule Them All |date=2013 |publisher=[[Open Court Publishing Company|Open Court]] |location=Chicago |isbn=978-0-812-69806-0 }} * {{cite web |last=Beck |first=Kellen |title=There's a new ring of power in Tolkien's 'Lord of the Rings' universe |url=https://mashable.com/2017/06/08/shadow-of-mordor-story-trailer/ |website=[[Mashable]] |access-date=2 December 2019 |date=9 June 2017}} * {{cite book |last=Bowers |first=John M. |title=Tolkien's Lost Chaucer |url=https://books.google.com/books?id=eGOtDwAAQBAJ&pg=PA132 |date=2019 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-884267-5}} * {{cite book |last=Brin |first=David |title=Through Stranger Eyes: Reviews, Introductions, Tributes & Iconoclastic Essays |year=2008 |publisher=Nimble Books |isbn=978-1-934840-39-9}} <!--C--> * {{ME-ref|Letters}} <!--Carpenter--> * {{cite web |title=Gollum and Bilbo Meet in New Clip From The Hobbit |url=https://www.comingsoon.net/movies/news/97991-gollum-and-bilbo-meet-in-new-clip-from-the-hobbit |publisher=[[CraveOnline]] |access-date=2 December 2019 |date=12 December 2012 |ref={{harvid|CraveOnline|2012}} }} <!--D--> * {{cite journal |last=De Armas |first=Frederick A. |title=Gyges' Ring: Invisibility in Plato, Tolkien and Lope de Vega |journal=[[Journal of the Fantastic in the Arts]] |date=1994 |volume=3 |issue=3/4 |pages=120–138 |jstor=43308203}} * {{cite encyclopedia |last=Dickerson |first=Matthew |author-link=Matthew Dickerson |editor-last=Drout |editor-first=Michael D. C. |editor-link=Michael D. C. Drout |title=Elves: Kindreds and Migrations |encyclopedia=[[J. R. R. Tolkien Encyclopedia]] |year=2013 |orig-year=2007 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-86511-1 |pages=152–154}} * {{cite book |last=Drout |first=Michael |editor1-first=Michael D.C |editor1-last=Drout |author-link=Michael Drout |title=J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment |title-link=J.R.R. Tolkien Encyclopedia |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |location=Abingdon |isbn=1-135-88034-4|doi=10.4324/9780203961513}} <!--E--> * {{cite web |last=Elvy |first=Craig |title=Lord Of The Rings: What Happened To The OTHER Rings Of Power |url=https://screenrant.com/lord-rings-power-elves-dwarves-men-what-happened/ |website=[[Screen Rant]] |access-date=2 December 2019 |date=8 November 2019}} <!--F--> * {{cite journal |last=Fisher |first=Jason |author-link=Jason Fisher |title=Three Rings for—Whom Exactly? And Why?: Justifying the Disposition of the Three Elven Rings |journal=[[Tolkien Studies]] |date=2008 |volume=5 |pages=99–108 |doi=10.1353/tks.0.0015 |s2cid=171012566 |url=https://muse.jhu.edu/article/239841/summary|url-access=subscription }} <!--G--> * {{cite web |last=Gilkeson |first=Austin |url=https://www.tor.com/2018/11/13/ralph-bakshis-the-lord-of-the-rings-brought-tolkien-from-the-counterculture-to-the-big-screen/ |title=Ralph Bakshi's ''The Lord of the Rings'' Brought Tolkien from the Counterculture to the Big Screen |work=[[Tor.com]] |publisher=[[Tor Books]] |date=13 November 2018 |access-date=3 March 2019}} * {{cite web |last=Grundhauser |first=Eric |url=https://www.atlasobscura.com/articles/tolkien-cs-lewis-disney-snow-white-narnia-hobbit-dwarves |title=The Movie Date That Solidified J.R.R. Tolkien's Dislike of Walt Disney|date=25 April 2017 |publisher=[[Atlas Obscura]]|access-date=31 March 2021}} <!--H--> * {{cite book |last1=Hammond |first1=Wayne G. |author1-link=Wayne G. Hammond |last2=Scull |first2=Christina |author2-link=Christina Scull |title=[[J. R. R. Tolkien: Artist and Illustrator]] |publisher=[[HarperCollins]] |publication-place=London |date=1995 |isbn=978-0-261-10322-1}} * {{cite book |last1=Hammond |first1=Wayne G. |author1-link=Wayne G. Hammond |last2=Scull |first2=Christina |author2-link=Christina Scull |title=The Lord of the Rings: A Reader's Companion |title-link=The Lord of the Rings: A Reader's Companion |publisher=[[HarperCollins]] | year=2005 |isbn=978-0-00-720907-1 }} * {{cite journal |last1=Hood |first1=Gwyneth |title=Nature and Technology: Angelic and Sacrificial Strategies in Tolkien's 'The Lord of the Rings' |journal=[[Mythlore]] |date=1993 |volume=19 |issue=4 |location=article 2 |url=https://dc.swosu.edu/mythlore/vol19/iss4/2}} <!--K--> * {{cite web |last=Kain |first=Erik |title=New Ring Of Power Probably A Bad Idea In 'Middle-earth: Shadow of War' |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2017/02/27/new-ring-of-power-probably-a-bad-idea-in-middle-earth-shadow-of-war/#5c2405bf3b4a |website=[[Forbes]] |access-date=2 December 2019 |date=27 February 2017}} * {{cite book |last=Katz |first=Eric |title=The Lord of the Rings and Philosophy: One Book to Rule Them All |publisher=Open Court |year=2003 |isbn=978-0-8126-9545-8 |editor-last=Bassham |editor-first=Gregory |pages=5–20 |chapter=The Rings of Tolkien and Plato: Lessons in Power, Choice, and Morality |oclc=863158193 |editor-last2=Bronson |editor-first2=Eric |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Dw-NAgAAQBAJ&pg=PA5}} * {{cite web |last=Köberl |first=Johann |url=http://wwwu.uni-klu.ac.at/jkoeberl/Courses/Tolkien/l_04_genesis.pdf |title=The Lord of the Rings: Genesis |archive-url= https://web.archive.org/web/20080227101341/http://wwwu.uni-klu.ac.at/jkoeberl/Courses/Tolkien/l_04_genesis.pdf |access-date=14 June 2006 |archive-date=27 February 2008 |ref=Köberl 2006}} * {{cite book |last=Lyons |first=Mathew |title=There and Back Again: In the Footsteps of J. R. R. Tolkien |date=2004 |publisher=[[Cadogan Guides]] |location=London |isbn=978-1-8601-1139-6}} <!--N--> * {{cite book |last=Neubauer |first=Lukasz |title=Less Consciously at First but More Consciously in the Revision: Plato's Ring as a Putative Source of Inspiration for Tolkien's Ring of Power |year=2021 |pages=217–246}} in {{harvnb|Williams|2021}} * {{cite web |last=Nuwer |first=Rachel |author-link=Rachel Nuwer |title=The Tolkien Nerd's Guide to "The Hobbit: The Battle of the Five Armies" |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/tolkien-nerds-guide-hobbit-battle-five-armies-180953681/ |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2 December 2019 |date=19 December 2014}} * {{cite web |last=Otterson |first=Joe |url=https://variety.com/2022/tv/news/lord-of-the-rings-rings-of-power-amazon-series-1235156784/ |title='Lord of the Rings' Amazon Series Reveals Full Title in New Video |date=19 January 2022 |website=Variety}} <!--P--> * {{cite web |last=Pak |first=Jaron |title=The most powerful elves in Peter Jackson's Lord of the Rings |url=https://www.looper.com/159684/the-most-powerful-elves-in-peter-jacksons-lord-of-the-rings/ |website=Looper.com |date=24 July 2019 |access-date=2 December 2019}} * {{cite journal |last1=Pettit |first1=Edward |title=J.R.R. Tolkien's use of an Old English charm |journal=Mallorn |date=2002 |issue=40 |pages=39–44 |url=https://journals.tolkiensociety.org/mallorn/article/download/132/126}} * {{cite journal |last=Rawls |first=Melanie |year=1984 |title=The Rings of Power |journal=[[Mythlore]] |volume=11 |issue=2 |at=Article 5 |url=https://dc.swosu.edu/mythlore/vol11/iss2/5}} * {{cite news |last=Rérolle |first=Raphaëlle |url=http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ |title=My Father's 'Eviscerated' Work – Son Of Hobbit Scribe J.R.R. Tolkien Finally Speaks Out |work=[[Le Monde]]/Worldcrunch |date=5 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130210205838/http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ |archive-date=10 February 2013 |url-status=dead |ref=Rérolle 2012}} * {{cite book |last=Simek |first=Rudolf |author-link=Rudolf Simek |title=Mittelerde: Tolkien und die germanische Mythologie |trans-title=Middle-earth: Tolkien and the Germanic Mythology |language=de |publisher=[[C. H. Beck]] |year=2005 |isbn=978-3406528378}} * {{cite book |last1=Strachan |first1=Jackie |last2=Moseley |first2=Jane |title=The Order of Things: How hierarchies help us make sense of the world |date=2017 |publisher=[[Hachette (publisher)|Hachette]] |location=United Kingdom |isbn=978-1-472-13991-7}} <!--T--> * {{cite web |title=Interview: December 16, 2005 |url=https://www.bookreporter.com/authors/alan-lee/news/interview-121605 |publisher=The Book Report, Inc. |access-date=2 December 2019 |date=16 December 2005 |ref={{harvid|The Book Report|2005}} }} * {{cite book |last=Tolkien |first=J. R. R. |author-link=J. R. R. Tolkien |year=1932 |chapter='The Name Nodens', Appendix to 'Report on the excavation of the prehistoric, Roman and post-Roman site in [[Lydney Park]], Gloucestershire' |title=''Reports of the Research Committee of the Society of Antiquaries of London''}} also in ''[[Tolkien Studies|Tolkien Studies: An Annual Scholarly Review]]'', Vol. 4, 2007. * {{cite web |title=The Hobbit: The Desolation of Smaug Extended Edition Scene Guide |url=https://www.theonering.net/torwp/2014/10/21/93175-the-hobbit-the-desolation-of-smaug-extended-edition-scene-guide/3/ |publisher=[[TheOneRing.net]] |access-date=2 December 2019 |date=21 October 2014 |ref={{harvid|TheOneRing.net|2014}} }} <!--W--> * {{cite web |last=White |first=Jeannette |title=Are Lord of the Rings and Disney's Snow White Part of the Same Universe? |date=20 February 2021 |publisher=[[Comic Book Resources|CBR]] |url=https://www.cbr.com/lotr-snow-white-same-universe/ |access-date=31 March 2021}} * {{cite book |editor-last=Williams |editor-first=Hamish |editor-link=Hamish Williams |title=Tolkien and the Classical World |title-link=Tolkien and the Classical World (book) |publication-place=Zurich |publisher=[[Walking Tree Publishers]] |date=2021 |isbn=978-3-905703-45-0 |oclc=1237352408 }} {{refend}} {{Gospodar prstenova}} [[Kategorija:Srednja zemlja]] 8yd8xw7s3f574spgzlqq7a54z6dot4f 3900243 3900241 2026-06-24T06:33:13Z Panasko 146730 3900243 wikitext text/x-wiki '''Prstenovi Moći''' su [[Magija (Srednja zemlja)|magični]] artefakti u [[J. R. R. Tolkien|J. R. R. Tolkienovom]] legendarijumu, a najistaknutiji su u njegovom romanu visoke fantastike ''[[Gospodar prstenova]]''. Jedinstveni prsten se prvi put pojavio kao zaplet, magični prsten u Tolkienovom dječjem fantastičnom romanu [[Hobit (roman)|''Hobit'']]. Tolkien mu je kasnije dao pozadinsku priču i mnogo veću moć: dodao je devetnaest drugih Velikih prstenova koji su također davali moći poput nevidljivosti, a koje je ''Jedinstveni prsten'' mogao kontrolisati. To su bila Tri Prstena [[Vilenjaci (Srednja zemlja)|Vilenjaka]], Sedam Prstenova za [[Patuljci (Gospodar prstenova)|Patuljke]] i Devet za [[Ljudi (Gospodar prstenova)|Ljude]]. Naveo je da postoji i mnogo manjih prstenova s ​​manjim moćima. Ključni element priče u ''Gospodaru prstenova'' je zarazna moć ''Jednog Prstena'', koji je tajno napravio Mračni Gospodar [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Sauron|Sauron]]; Devet Prstenova porobljava svoje nosioce kao [[Nazgûli|Nazgule]] (Prstenaste Utvare), Sauronove najsmrtonosnije sluge. Predloženi izvori inspiracije za Prstenove Moći kreću se od germanske legende s prstenom [[Andvaranaut]] i na kraju [[Richard Wagner|Wagnerovog]] ''[[Der Ring des Nibelungen]]'', do bajki poput [[Snjeguljica i sedam patuljaka|Snjeguljice]], koja prikazuje i čarobni prsten i sedam patuljaka. Jedno iskustvo koje je možda bilo presudno bio je Tolkienov profesionalni rad na latinskom natpisu u hramu [[Nodens|Nodensa]], boga-heroja povezanog s irskim junakom [[Nuad Airgetlám|Nuadom Airgetlámom]]. Nodensov epitet je "Srebrna-Ruka"; na Tolkienovom vilenjačkom to bi bilo "Celebrimbor", ime vilenjačkog kovača koji je napravio Prstenove Moći. Natpis je sadržavao kletvu na prstenu, a mjesto se zvalo Patuljkovo Brdo. Prstenovi Moći opisani su kao simbol načina na koji se moć sukobljava s moralnim ponašanjem; Tolkien istražuje način na koji različiti likovi, od skromnog vrtlara [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Sam Gamgee|Sama Gamgeeja]] do moćne vilenjačke vladarice [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Galadriel|Galadriel]], ponosnog ratnika [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Boromir|Boromira]] do čudovišta ovisnog o Prstenu [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Gollum|Golluma]], komuniciraju s Jednim Prstenom. Tolkien je izjavio da je Gospodar prstenova ispitivanje "polaganja moći u vanjske objekte".{{sfn|Bassham|Bronson|2013|pp=23–25}} Prsten je vjerovatno napravljen od čistog zlata, ali zbog količine moći u sebi, nemoguće ga je uništiti. Jedini način da se uništi je baciti ga u vatru Klete gore, odakle je i napravljen. Nije imao nikakve dragulje, ali se mogao prepoznati malim testom: kada bi se zagrijao, na njemu su se pojavljivala slova, pisana u Crnom govoru [[Mordor]]a: {{Citat|''Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul,'' ''ash nazg thrakatulûk, agh burzum-ishi krimpatul.''}} == Opis == {{Quote box |title = Stihovi o prstenu |quote = <poem> ''Tri Prstena za prste Kraljeva vilin-vrste pod nebesima što sjaju,'' ''Sedam za vladare Patuljaka u dvoru njihovom kamnom,'' ''Devet za Smrtne Ljude koje smrt čeka na kraju,'' ''Jedan za Mračnog Gospodara na njegovom prijestolu tamnom;'' ''U Zemlji Mordor gdje Sjenke traju.'' ''Jedan Prsten da svima gospodari, jedan za svima seže,'' ''Jedan Prsten da sve okupi i u tami ih sveže;'' </poem> |author = — [[J. R. R. Tolkien]] |source = ''[[Gospodar prstenova]]'', [[Epigraf (književnost)|Epigraf]] }} Kako je Saruman primijetio (a Gandalf citirao), svaki od Velikih Prstenova Moći, za razliku od manjih prstenova, bio je ukrašen svojim "pravim draguljem", osim Jednog Prstena, koji nije bio ukrašen.<ref name="Council of Elrond" group=T>{{harvnb|Tolkien|1954a|loc=book 2, ch. 2 "[[The Council of Elrond]]"}}</ref> === Jedinstveni prsten === Za razliku od ostalih Velikih Prstenova, Jedinstveni prsten je stvoren kao neukrašena zlatna traka sličnog izgleda kao manji prstenovi, iako je nosio Sauronovu bajalicu, Prstenov stih, u Crnom Govoru; postajao je vidljiv samo kada se zagrije, bilo vatrom ili Sauronovom rukom.<ref name="Shadow of the Past" group=T>{{harvnb|Tolkien|1954a|loc=book 1, ch. 2 "[[The Shadow of the Past]]"}}</ref> Kako su ostali prstenovi napravljeni pod Sauronovim utjecajem, moć svih prstenova ovisila je o opstanku Jedinstvenog prstena.{{sfn|Drout|2006|p=573}}<ref name="Grey Havens" group=T>{{harvnb|Tolkien|1955|loc=book 6, ch. 9 "The Grey Havens"}}</ref> Da bi napravio Jedinstveni prsten, Sauron je morao u njega uložiti gotovo svu svoju moć - kada se nosio, povećavao je njegovu moć; kada se ne bi nosio, ostajao je u skladu s njim osim ako ga neko drugi ne bi zgrabio i preuzeo kontrolu nad njim.<ref name="Letter 131" group=T>{{harvnb|Carpenter|2023|loc=Letter #131 to [[Milton Waldman]], late 1951 }}</ref> Potencijalni vlasnik mogao bi, ako je dovoljno jak, svrgnuti Saurona i uzurpirati njegovo mjesto; ali oni bi postali zli kao i on.<ref name="Letter 131" group=T/> Kako je Jedinstveni stvoren u vatrama [[Planina propasti|Planine propasti]], mogao je biti uništen samo tamo.<ref name="Council of Elrond" group=T/> Sauron, budući zao, nikada nije zamišljao da bi iko mogao pokušati uništiti Jedinstveni prsten, jer je zamišljao da će svako ko ga nosi biti njime iskvaren.<ref name="Letter 131" group=T/> === Tri prstena === Nazvana po tri elementa: vatri, vodi i zraku, Tri prstena su bila posljednja koja su napravljena prije Sauronovog samostalnog stvaranja Jedinstvenog prstena. Iako je Celebrimbor sam iskovao Tri prstena u ''[[Eregion]]u'', oni su oblikovani Sauronovom vještinom i bili su vezani za Jedinstveni prsten.<ref name="History of Galadriel and Celeborn" group=T>{{harvnb|Tolkien|1980|loc="The History of Galadriel and Celeborn"}}</ref> Tek nakon Sauronovog poraza, kada mu je Jedinstveni prsten odsječen s prsta na kraju ''[[Drugo doba (Gospodar prstenova)|Drugog doba]]'', Vilenjaci su počeli aktivno koristiti Tri prstena kako bi spriječili propadanje koje je donijelo vrijeme. Čak i tada, prstenovi su se mogli nositi a da ne budu viđeni.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T>{{harvnb|Tolkien|1977|loc="Of the Rings of Power and the Third Age"|p=298}}</ref> Nakon Jedinstvenog prstena, oni su najmoćniji od dvadeset Prstenova moći.<ref group=T>{{harvnb|Tolkien|1977|loc="Of the Rings of Power and the Third Age"</ref> To su: * Narya (Prsten Vatre, Crveni Prsten), izvedeno iz jezika [[Quenya]] nár, "vatra",<ref group=T>{{harvp|Tolkien|1987|loc=entry "nar"}}</ref> bio je optočen rubinom. Njegov metal nije naveden. Davao je svom vlasniku otpornost na umor vremena i izazivao nadu i hrabrost kod drugih. Njegov posljednji nosilac bio je čarobnjak [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Gandalf|Gandalf]], koji ga je primio od Círdana u Sivim lukama tokom [[Treće doba (Gospodar prstenova)|Trećeg doba]].<ref name="Three Rings 1" group=T>{{harvnb|Tolkien|1980|loc="The History of Galadriel and Celeborn"}}</ref> * Nenya (Prsten Vode, Bijeli Prsten, Prsten Adamanta), od ''Quenya'' nén, "voda",<ref group=T>{{harvp|Tolkien|1987|loc=entry "nen"}}</ref> bio je napravljen od mitrila i ukrašen "svjetlucavim bijelim kamenom". Galadriel ga je koristila za zaštitu i očuvanje kraljevstva [[Lotlorijen]]a.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T/> "Adamant" znači i vrstu kamena, obično dijamant, i "tvrdoglavo odlučan", opis koji podjednako dobro odgovara kvaliteti Galadrielinog otpora Sauronu.{{sfn|Hammond|Scull|2005|p=324}} * Vilya (Prsten Zraka, Plavi Prsten), od ''Quenya'' vilya, "zrak",<ref group=T>{{harvp|Tolkien|1955|loc="Writing", "The Fëanorian Letters"}}</ref> bio je najmoćniji od Tri prstena. Bio je napravljen od zlata i ukrašen safirom. [[Spisak likova iz Srednje zemlje#Elrond|Elrond]] je naslijedio Vilyu od Gil-galada i koristio je za zaštitu [[Rivendel]]a.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T/> === Sedam prstenova === Sauron je povratio Sedam prstenova iz informacija koje je dao Celebrimbor i dao ih vođama sedam rodova Patuljaka: Durinovom Narodu (Dugobradi), Vatrenobradim, Širokonosim, Željeznim Šakama, Ukočenim Bradama, Crnokosim i Kamenonogim,{{sfn|Strachan|Moseley|2017|p=62}} iako predanje Durinovog naroda tvrdi da je Durin dobio svoj prsten od Vilenjačkih kovača.<ref group=T>{{harvnb|Tolkien|1955|loc=Appendix A: III. "Durin's Folk"}}</ref><ref name="History of Galadriel and Celeborn" group=T/> Tokom godina, Sauron je uspio povratiti samo tri od Sedam prstenova od Patuljaka. Posljednji od tri je oduzet od Thráina II tokom njegovog zatočeništva u [[Dol Guldur]]u. Gandalf prepričava Frodu da su preostala četiri progutali zmajevi.<ref name="Shadow of the Past" group=T/> Prije izbijanja [[Rat za prsten|Rata za prsten]], Sauronov izaslanik pokušao je podmititi Daina II Željeznonogog od Usamljene Planine s tri preživjela prstena i izgubljenim kraljevstvom [[Morija|Morije]] u zamjenu za informacije koje bi dovele do povratka Jedinstvenog prstena, ali Dain je odbio.<ref name="Council of Elrond" group=T/> === Devet prstenova === Sauron je dao Devet prstenova moći vođama Ljudi, koji su postali "moćni u svoje vrijeme, kraljevi, čarobnjaci i ratnici od davnina". Dobili su beskrajne životne vijekove i sposobnost da vide stvari u svjetovima nevidljivim smrtnim Ljudima.<ref name="Rings of Power and the Third Age" group=T/> Jedan po jedan, Ljudi su padali pod vlast Jednog prstena; do kraja Drugog doba, svih devet su postali nevidljive prstenaste prikaze - [[Nazgûli]], Sauronove najstrašnije sluge. Posebno su mu pomogli da pronađe Jedan prsten, koji ih je snažno privukao.<ref group=T>{{harvnb|Tolkien|1955|loc=Appendix B "The Tale of Years"}}</ref> == Reference == === Primarne reference === {{refspisak|group=T|26em}} === Sekundarne reference === {{refspisak|26em}} === Izvori === {{refbegin|26em}} <!--A--> * {{cite journal |last=Aldrich |first=Kevin |title=The Sense of Time in J.R.R. Tolkien's 'The Lord of the Rings' |journal=[[Mythlore]] |date=1988 |volume=15 |issue=1 |location=article 1 |url=https://dc.swosu.edu/mythlore/vol15/iss1/1}} * {{cite encyclopedia |last=Anger |first=Don N. |editor-last=Drout |editor-first=Michael D. C. |editor-link=Michael D. C. Drout |title=Report on the Excavation of the Prehistoric, Roman and Post-Roman Site in Lydney Park, Gloucestershire |encyclopedia=[[The J. R. R. Tolkien Encyclopedia]] |year=2013 |orig-year=2007 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-86511-1 |pages=563–564}} * {{cite journal |last1=Armstrong |first1=Helen |title=And Have an Eye to That Dwarf |journal=[[Amon Hen (journal)|Amon Hen]]: The Bulletin of the Tolkien Society |date=May 1997 |issue=145 |pages=13–14}} * {{cite journal |last=Arvidsson |first=Stefan |year=2010 |title=Greed and the Nature of Evil: Tolkien versus Wagner |journal=Journal of Religion and Popular Culture |volume=22 |issue=2 |at=article 7 |doi=10.3138/jrpc.22.2.007 |url=https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:349219/FULLTEXT01.pdf<!--full text, not redundant to DOI-->}} * {{cite book |last=Asimov |first=Isaac |author-link=Isaac Asimov |title=[[Magic (Asimov book)|Magic: The Final Fantasy Collection]] |date=1996 |publisher=[[HarperCollins|Harper Prism]] |location=New York |isbn=0-061-05205-1 }} * {{cite journal |last=Auden |first=W. H. |author-link=W. H. Auden |title=Good and Evil in 'The Lord of the Rings' |journal=Tolkien Journal |volume=3 |issue=1 |year=1967 |pages=5–8 |jstor=26807102 }} <!--B--> * {{cite book |last1=Bassham |first1=Gregory |last2=Bronson |first2=Eric |title=The Lord of the Rings and Philosophy: One Book to Rule Them All |date=2013 |publisher=[[Open Court Publishing Company|Open Court]] |location=Chicago |isbn=978-0-812-69806-0 }} * {{cite web |last=Beck |first=Kellen |title=There's a new ring of power in Tolkien's 'Lord of the Rings' universe |url=https://mashable.com/2017/06/08/shadow-of-mordor-story-trailer/ |website=[[Mashable]] |access-date=2 December 2019 |date=9 June 2017}} * {{cite book |last=Bowers |first=John M. |title=Tolkien's Lost Chaucer |url=https://books.google.com/books?id=eGOtDwAAQBAJ&pg=PA132 |date=2019 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-884267-5}} * {{cite book |last=Brin |first=David |title=Through Stranger Eyes: Reviews, Introductions, Tributes & Iconoclastic Essays |year=2008 |publisher=Nimble Books |isbn=978-1-934840-39-9}} <!--C--> * {{ME-ref|Letters}} <!--Carpenter--> * {{cite web |title=Gollum and Bilbo Meet in New Clip From The Hobbit |url=https://www.comingsoon.net/movies/news/97991-gollum-and-bilbo-meet-in-new-clip-from-the-hobbit |publisher=[[CraveOnline]] |access-date=2 December 2019 |date=12 December 2012 |ref={{harvid|CraveOnline|2012}} }} <!--D--> * {{cite journal |last=De Armas |first=Frederick A. |title=Gyges' Ring: Invisibility in Plato, Tolkien and Lope de Vega |journal=[[Journal of the Fantastic in the Arts]] |date=1994 |volume=3 |issue=3/4 |pages=120–138 |jstor=43308203}} * {{cite encyclopedia |last=Dickerson |first=Matthew |author-link=Matthew Dickerson |editor-last=Drout |editor-first=Michael D. C. |editor-link=Michael D. C. Drout |title=Elves: Kindreds and Migrations |encyclopedia=[[J. R. R. Tolkien Encyclopedia]] |year=2013 |orig-year=2007 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-86511-1 |pages=152–154}} * {{cite book |last=Drout |first=Michael |editor1-first=Michael D.C |editor1-last=Drout |author-link=Michael Drout |title=J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment |title-link=J.R.R. Tolkien Encyclopedia |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |location=Abingdon |isbn=1-135-88034-4|doi=10.4324/9780203961513}} <!--E--> * {{cite web |last=Elvy |first=Craig |title=Lord Of The Rings: What Happened To The OTHER Rings Of Power |url=https://screenrant.com/lord-rings-power-elves-dwarves-men-what-happened/ |website=[[Screen Rant]] |access-date=2 December 2019 |date=8 November 2019}} <!--F--> * {{cite journal |last=Fisher |first=Jason |author-link=Jason Fisher |title=Three Rings for—Whom Exactly? And Why?: Justifying the Disposition of the Three Elven Rings |journal=[[Tolkien Studies]] |date=2008 |volume=5 |pages=99–108 |doi=10.1353/tks.0.0015 |s2cid=171012566 |url=https://muse.jhu.edu/article/239841/summary|url-access=subscription }} <!--G--> * {{cite web |last=Gilkeson |first=Austin |url=https://www.tor.com/2018/11/13/ralph-bakshis-the-lord-of-the-rings-brought-tolkien-from-the-counterculture-to-the-big-screen/ |title=Ralph Bakshi's ''The Lord of the Rings'' Brought Tolkien from the Counterculture to the Big Screen |work=[[Tor.com]] |publisher=[[Tor Books]] |date=13 November 2018 |access-date=3 March 2019}} * {{cite web |last=Grundhauser |first=Eric |url=https://www.atlasobscura.com/articles/tolkien-cs-lewis-disney-snow-white-narnia-hobbit-dwarves |title=The Movie Date That Solidified J.R.R. Tolkien's Dislike of Walt Disney|date=25 April 2017 |publisher=[[Atlas Obscura]]|access-date=31 March 2021}} <!--H--> * {{cite book |last1=Hammond |first1=Wayne G. |author1-link=Wayne G. Hammond |last2=Scull |first2=Christina |author2-link=Christina Scull |title=[[J. R. R. Tolkien: Artist and Illustrator]] |publisher=[[HarperCollins]] |publication-place=London |date=1995 |isbn=978-0-261-10322-1}} * {{cite book |last1=Hammond |first1=Wayne G. |author1-link=Wayne G. Hammond |last2=Scull |first2=Christina |author2-link=Christina Scull |title=The Lord of the Rings: A Reader's Companion |title-link=The Lord of the Rings: A Reader's Companion |publisher=[[HarperCollins]] | year=2005 |isbn=978-0-00-720907-1 }} * {{cite journal |last1=Hood |first1=Gwyneth |title=Nature and Technology: Angelic and Sacrificial Strategies in Tolkien's 'The Lord of the Rings' |journal=[[Mythlore]] |date=1993 |volume=19 |issue=4 |location=article 2 |url=https://dc.swosu.edu/mythlore/vol19/iss4/2}} <!--K--> * {{cite web |last=Kain |first=Erik |title=New Ring Of Power Probably A Bad Idea In 'Middle-earth: Shadow of War' |url=https://www.forbes.com/sites/erikkain/2017/02/27/new-ring-of-power-probably-a-bad-idea-in-middle-earth-shadow-of-war/#5c2405bf3b4a |website=[[Forbes]] |access-date=2 December 2019 |date=27 February 2017}} * {{cite book |last=Katz |first=Eric |title=The Lord of the Rings and Philosophy: One Book to Rule Them All |publisher=Open Court |year=2003 |isbn=978-0-8126-9545-8 |editor-last=Bassham |editor-first=Gregory |pages=5–20 |chapter=The Rings of Tolkien and Plato: Lessons in Power, Choice, and Morality |oclc=863158193 |editor-last2=Bronson |editor-first2=Eric |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Dw-NAgAAQBAJ&pg=PA5}} * {{cite web |last=Köberl |first=Johann |url=http://wwwu.uni-klu.ac.at/jkoeberl/Courses/Tolkien/l_04_genesis.pdf |title=The Lord of the Rings: Genesis |archive-url= https://web.archive.org/web/20080227101341/http://wwwu.uni-klu.ac.at/jkoeberl/Courses/Tolkien/l_04_genesis.pdf |access-date=14 June 2006 |archive-date=27 February 2008 |ref=Köberl 2006}} * {{cite book |last=Lyons |first=Mathew |title=There and Back Again: In the Footsteps of J. R. R. Tolkien |date=2004 |publisher=[[Cadogan Guides]] |location=London |isbn=978-1-8601-1139-6}} <!--N--> * {{cite book |last=Neubauer |first=Lukasz |title=Less Consciously at First but More Consciously in the Revision: Plato's Ring as a Putative Source of Inspiration for Tolkien's Ring of Power |year=2021 |pages=217–246}} in {{harvnb|Williams|2021}} * {{cite web |last=Nuwer |first=Rachel |author-link=Rachel Nuwer |title=The Tolkien Nerd's Guide to "The Hobbit: The Battle of the Five Armies" |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/tolkien-nerds-guide-hobbit-battle-five-armies-180953681/ |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2 December 2019 |date=19 December 2014}} * {{cite web |last=Otterson |first=Joe |url=https://variety.com/2022/tv/news/lord-of-the-rings-rings-of-power-amazon-series-1235156784/ |title='Lord of the Rings' Amazon Series Reveals Full Title in New Video |date=19 January 2022 |website=Variety}} <!--P--> * {{cite web |last=Pak |first=Jaron |title=The most powerful elves in Peter Jackson's Lord of the Rings |url=https://www.looper.com/159684/the-most-powerful-elves-in-peter-jacksons-lord-of-the-rings/ |website=Looper.com |date=24 July 2019 |access-date=2 December 2019}} * {{cite journal |last1=Pettit |first1=Edward |title=J.R.R. Tolkien's use of an Old English charm |journal=Mallorn |date=2002 |issue=40 |pages=39–44 |url=https://journals.tolkiensociety.org/mallorn/article/download/132/126}} * {{cite journal |last=Rawls |first=Melanie |year=1984 |title=The Rings of Power |journal=[[Mythlore]] |volume=11 |issue=2 |at=Article 5 |url=https://dc.swosu.edu/mythlore/vol11/iss2/5}} * {{cite news |last=Rérolle |first=Raphaëlle |url=http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ |title=My Father's 'Eviscerated' Work – Son Of Hobbit Scribe J.R.R. Tolkien Finally Speaks Out |work=[[Le Monde]]/Worldcrunch |date=5 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130210205838/http://www.worldcrunch.com/culture-society/my-father-039-s-quot-eviscerated-quot-work-son-of-hobbit-scribe-j.r.r.-tolkien-finally-speaks-out/hobbit-silmarillion-lord-of-rings/c3s10299/ |archive-date=10 February 2013 |url-status=dead |ref=Rérolle 2012}} * {{cite book |last=Simek |first=Rudolf |author-link=Rudolf Simek |title=Mittelerde: Tolkien und die germanische Mythologie |trans-title=Middle-earth: Tolkien and the Germanic Mythology |language=de |publisher=[[C. H. Beck]] |year=2005 |isbn=978-3406528378}} * {{cite book |last1=Strachan |first1=Jackie |last2=Moseley |first2=Jane |title=The Order of Things: How hierarchies help us make sense of the world |date=2017 |publisher=[[Hachette (publisher)|Hachette]] |location=United Kingdom |isbn=978-1-472-13991-7}} <!--T--> * {{cite web |title=Interview: December 16, 2005 |url=https://www.bookreporter.com/authors/alan-lee/news/interview-121605 |publisher=The Book Report, Inc. |access-date=2 December 2019 |date=16 December 2005 |ref={{harvid|The Book Report|2005}} }} * {{cite book |last=Tolkien |first=J. R. R. |author-link=J. R. R. Tolkien |year=1932 |chapter='The Name Nodens', Appendix to 'Report on the excavation of the prehistoric, Roman and post-Roman site in [[Lydney Park]], Gloucestershire' |title=''Reports of the Research Committee of the Society of Antiquaries of London''}} also in ''[[Tolkien Studies|Tolkien Studies: An Annual Scholarly Review]]'', Vol. 4, 2007. * {{cite web |title=The Hobbit: The Desolation of Smaug Extended Edition Scene Guide |url=https://www.theonering.net/torwp/2014/10/21/93175-the-hobbit-the-desolation-of-smaug-extended-edition-scene-guide/3/ |publisher=[[TheOneRing.net]] |access-date=2 December 2019 |date=21 October 2014 |ref={{harvid|TheOneRing.net|2014}} }} <!--W--> * {{cite web |last=White |first=Jeannette |title=Are Lord of the Rings and Disney's Snow White Part of the Same Universe? |date=20 February 2021 |publisher=[[Comic Book Resources|CBR]] |url=https://www.cbr.com/lotr-snow-white-same-universe/ |access-date=31 March 2021}} * {{cite book |editor-last=Williams |editor-first=Hamish |editor-link=Hamish Williams |title=Tolkien and the Classical World |title-link=Tolkien and the Classical World (book) |publication-place=Zurich |publisher=[[Walking Tree Publishers]] |date=2021 |isbn=978-3-905703-45-0 |oclc=1237352408 }} {{refend}} {{Gospodar prstenova}} [[Kategorija:Srednja zemlja]] 1vqf9t2hg18ppe6ljeqnhdqin818ket Osman Đikić 0 27554 3900289 3850622 2026-06-24T10:07:41Z Panasko 146730 3900289 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Osman Đikić | slika = Osman Djikic.jpeg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1879|1|7}} | mjesto_rođenja = [[Mostar]], [[Austro-Ugarska]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1912|3|30|1879|1|7}} | mjesto_smrti = Mostar, Austro-Ugarska | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} [[Datoteka:Grob Osmana Đikića u Mostaru.JPG|mini|desno|[[Turbe (mauzolej)|Turbe]] Osmana Đikića u [[Mostar]]u]] '''Osman Đikić''' (7. januar 1879 – 30. mart 1912) bio je [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]]<ref>{{Cite web|url=https://proleksis.lzmk.hr/19012/|title=Đikić, Osman|website=[[Proleksis enciklopedija]]|access-date=2. 3. 2021}}</ref> [[Poezija|pjesnik]], [[pisac]], dramatičar, javni i društveni radnik, koji se izjašnjavao kao Srbin islamske vjeroispovjesti.<ref>{{Cite web|url=https://bosna.hr/izmedju-sevdaha-i-srpstva-osman-djikic-srpski-pjesnik-muhamedanske-vjere/|title=Između sevdaha i srpstva: Osman Đikić, srpski pjesnik muhamedanske vjere|last=Bosna|first=Redakcija|date=2026-03-30|website=BOSNA|language=bs-BA|access-date=2026-04-29}}</ref> == Biografija == Rođen je 7. januara 1879. u [[Mostar|Mostaru]] kao dijete Ahmeta (1858–1918) i Hane Đikić (djevojačko Kurt; umrla 1908). U Mostaru je završio osnovnu školu te pet godina gimnazije u [[Gimnazija Mostar|Gimnaziji Mostar]] iz koje je izbačen zbog nacionalističkih aktivnosti. Kad je isključen iz gimnazije, seli se za [[Carigrad]], gdje nastavlja školovanje. Iz Carigrada odlazi u [[Beograd]], a onda u [[Beč]], gdje završava trgovačku akademiju.<ref>{{Cite web|url=https://www.bljesak.info/kultura/flash/100-godina-od-smrti-mostarskog-pisca-osmana-dikica/46952|title=100 godina od smrti mostarskog pisca Osmana Đikića|website=Bljesak.info|language=en|access-date=2. 3. 2021}}</ref> Godine 1905. vjenčao se sa glumicom Zorom Topalović u Beču. Nakon što je završio Trgovačku akademiju u Beču, Đikić je službovao je kao bankovni činovnik u [[Zagreb|Zagrebu]], [[Brčko|Brčkom]] i Mostaru. Od 1907. uređivao je mostarski list ''Musavat'' i objavljivao tekstove u ''Bosansko-hercegovačkom glasniku''. Godine 1909. seli se u [[Sarajevo]], nakon što je izabran za sekretara [[musliman]]skog [[kultura|kulturnog]] društva [[Gajret (društvo)|Gajret]] i za urednika lista [[Gajret (časopis)|''Gajret'']], a već sljedeće godine, 1910, pokreće politički list ''[[Samouprava]]''. [[poezija|Poeziju]] je počeo pisati veoma mlad, a objavljivao ih je u listovima ''[[Bosanska vila]]'', [[Zora (časopis)|''Zora'']],<ref name="Most">{{Cite web |url=http://www.most.ba/041/046.htm |title='''Jezička standardizacija i pravopisna norma u "Zori"''' Prilog Mr. Muhameda Šatora na most.ba |access-date=20. 6. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130609144433/http://www.most.ba/041/046.htm |archive-date=9. 6. 2013 |url-status=dead }}</ref> [[Behar (časopis)|''Behar'']] i dr. Izdao je zbirke pjesama ''Muslimanskoj mladeži'', ''Ašiklije'' i ''Pobratimstvo'', a autor je i drame ''Zlatija'' koja se prikazivala na Gajretovim i drugim zabavama. Bio je i sakupljač narodnih umotvorina, ali ih nije objavio, već je sve skupljeno ustupio [[Srpska akademija nauka i umjetnosti|Srpskoj akademiji nauka]] u Beogradu. Đikić je umro od [[Tuberkuloza|tuberkuloze]] u Mostaru 30. marta 1912. u 33. godini života. Pokopan je u Velikom carinskom haremu. Njegova supruga, Zora, umrla je nedugo zatim, također od tuberkuloze i to 14. septembra 1912. == U politici == U vrijeme prvih [[Bosanski sabor|saborskih]] izbora, 1910, bio je jedan od kandidata Socijaldemokratske stranke za treću kuriju. == Djela == === Zbirke pjesama === * ''Pobratimstvo'', 1900. * ''Muslimanskoj mladeži'', 1902. * ''Ašiklije'', 1903. * ''Đaurko lijepa'', 1905. === Folklorne drame === * ''Zlatija'', 1906. * ''Stana'', 1906. * ''Muhadžir'', 1909. == Reference == {{refspisak}} == Literatura == * "Mali podsjetnik značajnih datuma islamske prošlosti Bošnjaka", hafiz Mahmud Traljić {{DEFAULTSORT:Đikić, Osman}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački pisci]] [[Kategorija:Biografije, Mostar]] [[Kategorija:Rođeni 1879.]] [[Kategorija:Umrli 1912.]] psqxdp5tsvbcj8wljv5s465cmnkxb86 RK Bosna Sarajevo 0 29917 3900256 3875018 2026-06-24T07:32:35Z Panasko 146730 3900256 wikitext text/x-wiki {{Infokutija rukometni klub | Boja1 = #FFFFFF | Boja2 = maroon | Ime kluba = Bosna | Puno ime kluba = ORK Bosna Sarajevo | Nadimak = ''Studenti'' | Grb = | Lige = [[Prva rukometna liga FBiH - Jug|Prva liga FBiH - Jug]] | Osnovan = 1948. | Dvorana = [[Dvorana Ramiz Salčin|Ramiz Salčin]] | Kapacitet = 1.500 | Lokacija = [[Sarajevo]] | Boje = {{colorbox|maroon}} {{colorbox|white}} {{colorbox|gold}} | Federacija = [[Rukometni savez Federacije Bosne i Hercegovine|RS FBiH]] | Konfederacija = | Predsjednik = Nihad Selimović<ref>{{Cite web|url=https://radiosarajevo.ba/sport/kosarka/novedzava-u-kk-bosna-ujedinjenje-i-reorganizacija/642164|title=Zvanično: Nova uprava preuzima KK Bosna, pokreće se reorganizacija|date=2026-06-23|website=radiosarajevo.ba|access-date=2026-06-24}}</ref> | Trener = Zuhdija Korkaric | Uspjesi = | Adresa = | uzorak_lr1 = | uzorak_t1 = | uzorak_dr1 = | uzorak_š1 = | lijeva ruka1 = 800000 | tijelo1 = 800000 | desna ruka1 = 000000 | šorc1 = 800000 | uzorak_lr2 = | uzorak_t2 = | uzorak_dr2 = | uzorak_š2 = | lijeva ruka2 = | tijelo2 = | desna ruka2 = | šorc2 = | Webstranica = [http://www.orkbosna.ba/ orkbosna.ba] }} '''Omladinski Rukometni klub Bosna Sarajevo''' je rukometni klub iz [[Sarajevo|Sarajeva]]. Takmiči se [[Prva rukometna liga FBiH - Jug|Prvoj rukometnoj ligi Federacije BiH - Jug]], drugom rangu bosansakohercegovačkog rukometa. ==Historija== Klub je osnovan 1948. i dio je porodice [[Univerzitetsko sportsko društvo "Bosna"|Univerzitetskog sportskog društva "Bosna"]]. Domaće utakmice igra u [[Olimpijska dvorana "Ramiz Salčin"|Olimpijskoj dvorani "Ramiz Salčin"]] na [[Mojmilo (naselje)|Mojmilu]] u [[Novi Grad (Sarajevo)|Novom Gradu]]. Prethodno ej igrao u [[dvorana "Mirza Delibašić"|dvorani "Mirza Delibašić"]] (KSC [[Skenderija]]) u [[Sarajevo|sarajevskoj gradskoj]] općini [[Centar (Sarajevo)|Centar]]. U [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslaviji]], Bosnin najveći uspjeh je osvajanje Kupa Jugoslavije 1963. Najveći dio od 1963. do 2003. klub nije postizao vrijedne rezultate. Najveći uspjeh kluba zahvaljujući dobroj organizaciji, igračkom kadru i jakim sponzorima došao je 2006, plasmanom u polufinale evropskog Kupa kupova, gdje su došli zahvaljujući osvojenom 3. mjestu u grupnoj fazi najjačeg evropskog takmičenja, [[EHF Liga prvaka|Lige prvaka]]. U polufinalu je Bosna izgubila od Hamburga ukupnim rezultatom 48:53, a gdje je Bosna ubilježila historijsku pobjedu u Sarajevu. Osim uspjeha u Evropi, Bosna je u domaćem takmičenju bila sedam puta prvak [[Premijer liga Bosne i Hercegovine u rukometu|Premijer lige]] i pet puta osvajač [[Rukometni kup Bosne i Hercegovine|Kupa BiH]].<ref>{{Cite web|url=http://www.orkbosna.ba/o-klubu|title=Historija kluba|work=uniqa.ba|access-date=25. 4. 2019|archive-date=25. 4. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425085447/http://www.orkbosna.ba/o-klubu|url-status=dead}}</ref> ==Uspjesi== * '''[[Rukometni kup Jugoslavije|Kup Jugoslavije]]''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (1)''': 1962/63. * '''[[Premijer liga Bosne i Hercegovine u rukometu|Premijer liga]]''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (7)''': 2002/2003, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011. * '''[[Kup Bosne i Hercegovine u rukometu|Kup BiH]]''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (5)''': 2002/2003, 2003/2004, 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010. ==Igrači== ''Sastav za sezonu 2019/20.'' {{Col-begin|width=60%}} {{Col-2}} ;Golmani *{{flagicon|BIH}} Salko Hamzić *{{flagicon|BIH}} Robert Tomas Adnan Kurtović Maksimilijan Gajević ;Lijeva krila *{{flagicon|BIH}} Božić Sanjin *{{flagicon|BIH}} Korjenić Adin *{{flagicon|BIH}} Rial Kobilj *{{flagicon|BIH}} Dino Hatičić *{{flagicon|BIH}} Amar Herić *{{flagicon|BIH}} Tarik Hasanagić *{{flagicon|BIH}} Nino Lagumdžija ;Desna krila *{{flagicon|BIH}} Bakir Dizdarević *{{flagicon|BIH}} Tarik Balta *{{flagicon|BIH}} Haris Kunovac Aleksandar Kerić Anel Korjenić Omar Subašić ;Desni bekovi *{{flagicon|BIH}} Edin Idrizović Tarik Karabegović Leonardo Pavičić Nidal Salčinović {{Col-2}} ;Srednji bekovi *{{flagicon|BIH}} Amar Korkarić *{{flagicon|BIH}} Kemal Hodžić *{{flagicon|BIH}} Aldin Kunovac *{{flagicon|BIH}} Amar Malagić ;Lijevi bekovi *{{flagicon|BIH}} Edin Bajramović *{{flagicon|BIH}} Benjamin Turčalo *{{flagicon|BIH}} Simon Mrda *{{flagicon|BIH}} Armin Gušić *{{flagicon|BIH}} Asir Simonović ;Pivoti *{{flagicon|BIH}} Damir Korkarić *{{flagicon|BIH}} Ismar Tahirović *{{flagicon|BIH}} Mak Cvitanović *{{flagicon|BIH}} Adi Đuhera {{Col-end}} ==Reference== {{refspisak}} == Vanjski linkovi == *[http://www.orkbosna.ba/ Službena stranica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190425085413/http://www.orkbosna.ba/ |date=25. 4. 2019 }} {{Sarajevo}} {{Sportista godine Bosne i Hercegovine}} {{Univerzitetsko sportsko društvo Bosna}} [[Kategorija:Rukometni klubovi u Bosni i Hercegovini|B]] [[Kategorija:Sport u Sarajevu|B]] [[Kategorija:Rukometni klubovi osnovani 1948.]] [[Kategorija:Univerzitetsko sportsko društvo Bosna]] [[Kategorija:Sportski kolektiv godine Bosne i Hercegovine]] sdd5gbyr3utjjfbp4soe9m9jrmn7ecq Los Angeles Lakers 0 30685 3900231 3845204 2026-06-24T05:52:09Z KWiki 9400 3900231 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Infokutija košarkaški klub | ime = Los Angeles Lakers | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #552582 | boja3 = #FDB927 | logo = Los Angeles Lakers logo.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1947. | historija = '''[[Detroit Gems]]''' <br/> (1946–1947, NBL) <br/> '''Minneapolis Lakers''' <br/> (1947–1960) <br/> '''Los Angeles Lakers''' <br/> (1960–) | dvorana = '''[[Crypto.com Arena]]''' | grad = [[Los Angeles]] | boje = Purpurna, zlatna, crna<br/>{{Colorbox|#552582}} {{Colorbox|#FDB927}} {{Colorbox|black}} | vlasnik = [[Mark Walter]] (većinski), [[Jeanie Buss]] (Trust porodice Buss), <br/> [[Todd Boehly]], [[Ed Roski Jr.]] i [[Patrick Soon-Shiong]] (manjinski) | predsjednik = [[Rob Pelinka]] | menadžer = [[Rob Pelinka]] | trener = [[J. J. Redick]] | pripojen = [[Coachella Valley Lakers]] | prvaci = '''18'''<ref>[http://www.nba.com/lakers/history Los Angeles Lakers History | Službeni sajt Los Angeles Lakersa]</ref> <br/> '''NBL: 1''' ([[NBL 1947/1948.|1948]]) <br/> '''BAA / NBA: 17''' ([[NBA finale 1949.|1949]], [[NBA finale 1950.|1950]], [[NBA finale 1952.|1952]], [[NBA finale 1953.|1953]], [[NBA finale 1954.|1954]], [[NBA finale 1972.|1972]], [[NBA finale 1980.|1980]], [[NBA finale 1982.|1982]], [[NBA finale 1985.|1985]], [[NBA finale 1987.|1987]], [[NBA finale 1988.|1988]], [[NBA finale 2000.|2000]], [[NBA finale 2001.|2001]], [[NBA finale 2002.|2002]], [[NBA finale 2009.|2009]], [[NBA finale 2010.|2010]], [[NBA finale 2020.|2020]]) | konferencijski_prvaci = '''19''' ([[NBA doigravanje 1972.|1972]], [[NBA doigravanje 1973.|1973]], [[NBA doigravanje 1980.|1980]], [[NBA doigravanje 1982.|1982]], [[NBA doigravanje 1983.|1983]], [[NBA doigravanje 1984.|1984]], [[NBA doigravanje 1985.|1985]], [[NBA doigravanje 1987.|1987]], [[NBA doigravanje 1988.|1988]], [[NBA doigravanje 1989.|1989]], [[NBA doigravanje 1991.|1991]], [[NBA doigravanje 2000.|2000]], [[NBA doigravanje 2001.|2001]], [[NBA doigravanje 2002.|2002]], [[NBA doigravanje 2004.|2004]], [[NBA doigravanje 2008.|2008]], [[NBA doigravanje 2009.|2009]], [[NBA doigravanje 2010.|2010]], [[NBA doigravanje 2020.|2020]]) | divizijski_prvaci = '''36''' <br/> '''NBL: 1''' ([[NBL 1947/1948.|1948]]) <br/> '''NBA: 35''' ([[NBA 1949/1950.|1950]], [[NBA 1950/1951.|1951]], [[NBA 1952/1953.|1953]], [[NBA 1953/1954.|1954]], [[NBA 1961/1962.|1962]], [[NBA 1962/1963.|1963]], [[NBA 1964/1965.|1965]], [[NBA 1965/1966.|1966]], [[NBA 1968/1969.|1969]], [[NBA 1970/1971.|1971]], [[NBA 1971/1972.|1972]], [[NBA 1972/1973.|1973]], [[NBA 1973/1974.|1974]], [[NBA 1976/1977.|1977]], [[NBA 1979/1980.|1980]], [[NBA 1981/1982.|1982]], [[NBA 1982/1983.|1983]], [[NBA 1983/1984.|1984]], [[NBA 1984/1985.|1985]], [[NBA 1985/1986.|1986]], [[NBA 1986/1987.|1987]], [[NBA 1987/1988.|1988]], [[NBA 1988/1989.|1989]], [[NBA 1989/1990.|1990]], [[NBA 1999/2000.|2000]], [[NBA 2000/2001.|2001]], [[NBA 2003/2004.|2004]], [[NBA 2007/2008.|2008]], [[NBA 2008/2009.|2009]], [[NBA 2009/2010.|2010]], [[NBA 2010/2011.|2011]], [[NBA 2011/2012.|2012]], [[NBA 2019/2020.|2020]], [[NBA 2024/2025.|2025]], [[NBA 2025/2026.|2026]]) | penzionisani_brojevi = '''14''' ([[Kobe Bryant|8]], [[Wilt Chamberlain|13]], [[Pau Gasol|16]], [[Michael Cooper|21]], [[Elgin Baylor|22]], [[Kobe Bryant|24]], [[Gail Goodrich|25]], [[Magic Johnson|32]], [[Kareem Abdul-Jabbar|33]], [[Shaquille O'Neal|34]], [[James Worthy|42]], [[Jerry West|44]], [[Jamaal Wilkes|52]], [[George Mikan|99]]) | veb-sajt = {{url|lakers.com}} | dom_tijelo = FDB927 | dom_uzorak_t = _lakers1h | dom_šorc = FDB927 | dom_uzorak_š = _lakers1 | gost_tijelo = 552582 | gost_uzorak_t = _lakers2h | gost_šorc = 552582 | gost_uzorak_š = _lakers2 | 3_tijelo = FFFFFF | 3_uzorak_t = _lakers3a | 3_šorc = FFFFFF | 3_uzorak_š = _lakers3a }} '''Los Angeles Lakers''' jest [[košarka]]ški klub iz [[Los Angeles]]a. Takmiči se u [[NBA]]-ligi od njenog osnivanja i osvajač je 17 titula prvaka, po čemu dijele prvo mjesto u historiji (s [[Boston Celtics]]ma), a prvi su po broju nastupa u NBA finalima.<ref name="team">{{cite web|url=http://www.basketball-reference.com/teams/|title=Team Index|publisher=basketball-reference.com|access-date=17. 7. 2009|archive-date=1. 5. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120501192747/http://www.basketball-reference.com/teams/|url-status=dead}}</ref> <!-- Zaključno sa sezonom [[NBA 2019/2020.|2019/20]], zabilježili su najviše pobjeda u ligi (3027), najbolji postotak pobjeda (61,9%), najviše nastupa u [[NBA finale|NBA finalima]] (32). --> == Domaće dvorane == * [[Minneapolis Auditorium]] (1947–1959)<sup>1</sup> * [[Mineapoliski arsenal]] (1959–1960)<sup>1</sup> * [[Losanđeleska memorijalna sportska arena]] (1960–1967) * [[Forum (Inglewood)|Forum]] (ili po sponzoru '''Great Western Forum''' od 1988. do 2000) (1967–1999) * '''[[Crypto.com Arena]]''' (ranije '''Staples Center''') (1999–) <sup>1</sup><small> Od 1947. do 1960. igrali su u obje dvorane, a neke utakmice igrali su u St. Paul Auditoriumu.</small> == Historija == {{Glavni|Historija Los Angeles Lakersa}} Historija kluba počinje 1946. pod imenom Detroit Gems, a takmičili su se u [[National Basketball League]] (NBL), gdje su odigrali samo jednu sezonu i imali najgori omjer: četiri pobjede i 40 poraza. Osnivač i prvi vlasnik kluba bio je C. King Boring. Godine 1947. Ben Berger i Morris Chalfen kupuju Gemse za 15 000 $, i preseljavaju klub u [[Minneapolis]], Minnesota poznata po brojnim jezerima, usljed čega nastaje ime '''Lakers''', ([[Engleski jezik|eng]] ''Jezeraši''). Pošto je Boring već podijelio igrače drugim klubovima iz lige, novi vlasnici su kupili samo opremu. U klub dolaze novi trener [[John Kundla]] i kao prvi izbor drafta, prvi dominantni centar kluba [[George Mikan]]. Također u ekipu dolaze brojni univerzitetski igrači iz Minnesote. Sve to dovodi do osvajanja titule prvaka NBL lige, u prvoj sezoni Lakersa, a već naredne sezone klub prelazi u '''Basketball Association of America''' (BAA) ligu. U sezoni 1948/49. osvajaju i BAA šampionat, nakon čega, spajanjem NBL i BAA nastaje '''National Basketball Association''' (NBA). Pošto NBA ligu smatraju za nasljednika BAA lige ekipi je priznata titula iz 1949. godine u BAA ligi, ali se rezultati iz NBL lige ne zbrajaju u ukupnu statistiku. == Početak u NBA == U prvoj sezoni lige, pod sadašnjim imenom ekipa osvaja novu titulu, dok 1951. gube u finalu lige. Nakon tog poraza ekipa osvaja tri uzastopne titule 1952, 1953. i 1954. i tako postaju prva NBA dinastija. Sljedeće sezone povredama pritisnuti Mikan odlazi u penziju, a liga uvodi nova pravila, (kao što je ograničenje napada na 24 sekunde), što je prisililo ekipu na sasvim novi stil igre. Nenaviknuti na novi stil, sezonu završavaju neuspjehom te za iduću aktiviraju Mikana, koji nije imao snage za cijelu sezonu, tako da se ovog puta penzionisao zauvijek. Iako su tu sezonu, kao i sezonu 1957 ušli u doigravanje, nisu ostvarili znatniji uspjeh. Sezonu 1958. završavaju katastrofalno uz omjer 19-53, i kao posljednjeplasirana ekipa dobijaju pravo prvog izbora na [[NBA draft]]u. To pravo koriste da u svoje redove dovedu [[Elgin Baylor]]a, koji 1959. osvaja nagradu za [[Novajlija godine (NBA)|novajliju godine]]. Te sezone Lakersi idu do NBA finala, ali gube od [[Boston Celtics]]a. Godine 1960, i pored lošeg omjera od 25-50, ulaze u završnicu, ali gube u ranoj fazi. == Preseljenje u Los Angeles == Od odlaska Mikana, drastično je smanjen broj gledalaca i zbog teške finansijske situacije, klub je zamalo prodat i preseljen u Kansas City 1957. Do toga nije došlo jer je lokalni privrednik ''' Bob Short''' kupio ekipu, ali nije uspio popraviti tešku finansijsku situaciju. Poučeni pozitivnim iskustvom [[bejzbol]]ske ekipe (u [[MLB|Major League Baseball]] ligi), koji su preseljenjem u Los Angeles, ostvarili značajan finansijski uspjeh, Lakersi se 1960. sele u grad u kojem i danas igraju domaće utakmice. Bilo je još velikih promjena, kao što je novi [[plejmejker]] [[Jerry West]], novi trener Fred Schaus i tokom sezone doveden je komentator i službeni spiker [[Chik Hearn]]. U sezoni 1961. gube konferencijsko finale, ali dvojac Baylor-West plasira se među prvih deset strijelaca lige, što su ponovili sljedeće četiri godine. Godine 1965. klub za 5 miliona dolara kupuje Jack Kent Cooke, čime postaju najskuplja ekipa lige. Od preseljenja u Los Angeles, pa sve do 1972, i pored vrhunskih igrača, klub ne uspijeva osvojiti NBA-titulu, iako su u tom periodu gubili, frustrirajućih, sedam finala, jedno od [[New York Knicks]]a, a čak 6 od [[Boston Celtics]]a. To je dovelo do najvećeg rivalstva u NBA-ligi (Lakers-Celtics). == Kraj frustracija == U sezoni 1971/72. u klub dolazi novi trener, Bill Sharman, a nakon samo devet utakmica Elgin Baylor, pritisnut brojnim povredama, oprašta se od aktivnog igranja košarke. Iste noći Lakersi bilježe prvu pobjedu, u onome, što će kasnije postati rekordni niz od 33 uzastopne pobjede. Pobjednički niz je prekinula ekipa [[Milwaukee Bucks]]a, čiji su rekord, od 20 uzastopnih pobjeda, Lakersi i oborili. Te sezone postigli su omjer 69-13, što je bio rekordan broj pobjeda, sve do 1996. godine ([[Chicago Bulls]] 72–10). Klub je predvodio u ligi po broju postignutih poena, skokova i asistencija, a Sharman je dobio nagradu [[NBA Trener godine]]. U finalu lige su pobjedili Knickse, i obezbjedili prvu titulu u Los Angelesu. Lakersi gube finale lige 1973, a Chamberlain se oprašta od košarke. Sezonu poslije to čini i West, a 1975, uz omjer 30-52 propuštaju prvo doigravanje nakon 17 sezona. == Dolazak "magije" == Iako je u Lakerse došao izvanredni centar, [[Kareem Abdul-Jabbar]], i iste sezone osvojio nagradu, [[NBA Najkorisniji igrač]], klub neuspjeva ući u doigravanje drugu sezonu u nizu. Pred početak sezone 1979/80. ekipu kupuje Jerry Buss, a spletom sretnih okolnosti Lakersi imaju pravo prvog izbora na draftu, gdje biraju talentovanog plejmejkera [[Magic Johnson|Earvin "Magic" Johnsona]]. Tokom sezone u klub dolazi novi pomoćni trener, [[Pat Riley]], dotadašnji TV-komentator. Iako je, izvanredni centar Kareem Abdul-Jabbar, odigrao super sezonu, novu titulu prvaka je osigurao Magic Johnson, koji je u svojoj prvoj sezoni, u šestoj utakmici finala, zamijenio povrijeđenog Abdul-Jabbara i postigao 42 poena, 15 skokova i 7 asistencija i time za Lakerse osigurao odlučujuću, u seriji do četiri pobjede. Nova sezona donosi brojne nesuglasice u ekipi, i uz povredu Johnsona, Lakersi ispadaju u prvom krugu završnice 1981. Sljedeće sezone Pat Riley postaje glavni trener, a Lakersi obezbjeđuju novu titulu NBA prvaka. Zahvaljujući razmjeni igrača, od prije dvije sezone Lakersi ponovo biraju prvi na draftu, što je bilo prvi put da aktuelni šampion ima pravo da prvi bira. Izabran je [[James Worthy]]. Zbog velikog broja povređenih igrača, gube finale lige 1983. godine, a finale 1984, gube od starih rivala, Celticsa. == ''Showtime'' == ''Showtime'', ili u slobodnom prevodu ''vrijeme za zabavu'', bio je često korišten naziv za dopadljivu igru Lakersa, s brojnim brzim kontrama i atraktivnim asistencijama Johnsona i uz mnoštvo poena. U sezoni 1984/85. ''Showtime'' era u punom je zamahu, tako da postaju prvaci grupe po četvrti put zaredom, sa rekordnom prednošču od 20 utakmica. Po deveti put u finalu lige, igraju protiv Celticsa. U prvoj utakmici katastrofalan poraz, 148-114. I sa 38 godina Abdul-Jabbar se ne predaje i Lakersi osvajaju titulu prvaka NBA lige u šestoj utakmici, u Bostonu, čime postaju prva ekipa koja je titulu obezbjedila na gostujućem terenu. Lakersi su sljadeću sezonu ponovo prvi u diviziji, ovaj put sa 22 utakmice prednosti, međutim, gube konferencijsko finale od [[Houston Rockets]]a. Sa 40 godina Abdul-Jabbara, Riley prebacuje fokus napada na Johnsona. Ova taktika osigurala je novu titulu prvaka 1987, ponovo protiv Celticsa. Ovog puta odlučujuća utakmica odigrana je u Los Angelesu. Godine 1988. uspijevaju odbraniti titulu, pobjedom protiv [[Detroit Pistons]]a, sa [[tripl-dabl]] učinkom Magica Johnsona u sedmoj utakmici finala. == Kraj jedne ere == Iako su sezonu 1988/89. završili prvi u grupi, i djelovali izuzetno snažno, nakon povrede Johnsona gube u NBA finalu od pistonsa 4-0, poslije čega se Abdul-Jabbar povlači u 41. godini i nakon 20 sezona košarke. [[Datoteka:Kobe Bryant Free Throw.jpg|mini|lijevo|Kobe Bryant u dresu Lakersa]] Deveti put zaredom su prvi u grupi, ali ispadaju u drugom krugu završnice Novi trener usporava igru, napuštajući šoutajm taktiku, ali ipak vodi klub u NBA finale 1991, gdje gube od novonastale dinastije, Chicago Bullsa i velikog [[Michael Jordan]]a, kojima ja to bila prva titula u nizu. Početkom sljedeće sezone, Magic Johnson objavljuje da je [[HIV]] pozitivan i napušta aktivno bavljenje košarkom. Iste sezone, kao i sezonu 1992/93, gube u prvom krugu doigravanja. Sezonu 1993/94. završavaju omjerom 33-49 i propuštaju doigravanje. Naredne dvije sezone gube u prvom krugu doigravanja, iako je Johnson odigrao drugu polovinu sezone 1996, što je poremetilo mladi sastav Lakersa. Poslije te sezone Magic se konačno penzioniše. == Novi početak == Tokom pauze 1996. ugovor za ekipu potpisuje slobodni igrač, novi dominantni centar [[Shaquille O'Neal]], a kroz razmjenu igrača, u klub dolaze 18-godišnji novajlija [[Kobe Bryant]] i [[Robert Horry]]. Ipak, sezonu završavaju u drugom krugu doigravanja. Sljedeće sezone Lakersi su jedina ekipa bez igrača starijeg od 30 godina, u ligi, i gube u konferencijskom finalu. Nova razmjena igrača i u ekipu dolazi izvanredni šuter [[Glen Rice]]. Ipak, 1999. gube u drugom krugu doigravanja. Nova sezona 1999/2000, nova dvorana [[Staples Center]], novi trener [[Phil Jackson]] i nova taktika. Na kraju sezone najbolji omjer lige 67-15 i nova titula prvaka. Sljedeće sezone omjer 56-26, a u doigravanju rekordan omjer (15-1) i druga NBA titula u nizu. Nova sezona, i nada Lakersa za trećom titulom u nizu. U, po mnogima, najinteresantnijem konferencijskom finalu igraju protiv super jakih [[Sacramento Kings]]a. U sedmoj utakmici čak je odigran produžetak, koji su Lakersi dobili. U finalu lige su savladali [[New Jersey Nets]]e sa 4-0 i osigurali treću titulu u nizu. Četvrta titula u nizu izmakla je u drugom krugu doigravanja, porazom od [[San Antonio Spurs]]a. == Početak kraja == Za sezonu [[NBA 2003/2004.|2003/04.]] u ekipu su dovedeni, kao slobodni igrači [[Karl Malone]] i [[Gary Payton]], te su Lakersi smatrani za najveće favorite za titulu. Ipak su izgubili NBA finale od Pitonsa. Dugotrajne nesuglasice na relaciji O'Neal-Bryant-Jackson, dovele su do rasipanja ekipe, gdje je u klubu, od ključnih igrača ostao samo Bryant. Jackson je otišao u penziju, a O'Neal mijenjan za [[Lamar Odom|Lamara Odoma]]. Godine 2005. Lakersi ponovo propuštaju završnicu uz omjer 34-48. Poslije ovog neuspjeha uprava ponovo dovodi Jacksona, ali ispadaju u prvom krugu završnice 2006. == Rekorderi kluba == {{Starost sekcija}} === Rekordi karijere === * poeni ukupno: [[Jerry West]] (25.192) * poeni prosjek: [[Elgin Baylor]] (27,36) * skokovi ukupno: [[Elgin Baylor]] (11.463) * skokovi prosjek: [[Wilt Chamberlain]] (19,24) * asistencije ukupno: [[Magic Johnson]] (10.141) * asistencije prosjek: [[Magic Johnson]] (11,19) * ukradene lopte ukupno: [[Magic Johnson]] (1724) * ukradene lopte prosjek: [[Jerry West]] (2,61) * blokade ukupno: [[Kareem Abdul-Jabbar]] (2694) * blokade prosjek: [[Elmore Smith]] === Rekordi sezone === * poeni ukupno: [[Kobe Bryant]] (2832) * poeni prosjek: [[Elgin Baylor]] (38,3) * skokovi ukupno: [[Wilt Chamberlain]] (1712) * skokovi prosjek: [[Wilt Chamberlain]] (21,1) * asistencije ukupno: [[Magic Johnson]] (989) * asistencije prosjek: [[Magic Johnson]] (13,1) * ukradene lopte ukupno: [[Magic Johnson]] (208) * ukradene lopte prosjek: [[Magic Johnson]] (3,43) * blokade prosjek: [[Elmore Smith]] (393) * blokade ukupno: [[Elmore Smith]] (4,85) === Rekordi po utakmici === * poeni: [[Kobe Bryant]] (81) * skokovi: [[Wilt Chamberlain]] (42) * asistencije: [[Magic Johnson]] (24) * ukradene lopte: [[Jerry West]] (10) * blokade: [[Elmore Smith]] (17) == Penzionisani brojevi == * 8 – [[Kobe Bryant]], bek šuter (1996–2006) * 13 – [[Wilt Chamberlain]], centar (1968–1973) * 22 – [[Elgin Baylor]], krilo (1958–1971, uključujući posljednju sezonu u Minneapolisu) * 24 – [[Kobe Bryant]], bek šuter (2006–2016) * 25 – [[Gail Goodrich]], bek (1965–1968, 1970–1976) * 32 – [[Magic Johnson]], bek (1979–1991, 1995–1996); trener (1994) * 33 – [[Kareem Abdul-Jabbar]], centar (1975–1989) * 34 – [[Shaquille O'Neal]], centar (1996–2004) * 42 – [[James Worthy]], krilo (1982–1994) * 44 – [[Jerry West]], bek (1960–1974); trener (1976–1979); generalni menadžer (1981–2002) * Mikrofon – [[Chick Hearn]], komentator (1960–2002) Zaslužni pojedinci dok je tim bio stacioniran u Minneapolisu (njihovi brojevi nisu penzionisani): * [[John Kundla]], trener (1948–1959) * 99 – [[George Mikan]], centar (1948–1956; nije igrao 1954/55) * 17 – [[Jim Pollard]], krilo (1948–1955) * 19 – [[Vern Mikkelsen]], krilo (1949–1959) * 22 – [[Slater Martin]], bek (1949–1956) * 34 – [[Clyde Lovellette]], krilni centar (1953–1957) == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Los Angeles Lakers}} * [http://www.nba.com/lakers/ Službena stranica] {{LA Lakers}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Los Angeles Lakers| ]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1947.]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Sport u Los Angelesu]] 3eok1gi2q7nq8q7r0ep01dnj7brk2oh Tajanstveni suparnik 0 30714 3900174 3626448 2026-06-23T21:35:43Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900174 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga | naziv = Tajanstveni suparnik | naziv_originala = The Secret Adversary | prijevod = | slika = | opis_slike = | autor = [[Agatha Christie]] | ilustrator = | dizajn_korica = | država = [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] | jezik = [[engleski jezik]] | žanr = [[Kriminalistički]] | vrsta_djela = [[roman]] | izdavač = | datum_izdanja = 1922. | vrsta_korica = | broj_stranica = | pripovjedač = | gledište = | vrijeme_radnje = | mjesto_radnje = [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] | glavni_lik = [[Tommy i Tuppence]] | vrhunac = | teme = | isbn = }} '''''Tajanstveni suparnik''''' ({{Jez-en|The Secret Adversary}}) jest drugi roman [[Agatha Christie|Agathe Christie]] objavljen 1922. u [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]] u izdanju [[The Bodley Head]],<ref name="Cat">{{cite book |title=The English Catalogue of Books |volume=XI A-L January 1921 – December 1925 |publisher=Kraus Reprint Corporation |location=Millwood, New York |year=1979 |page=310 }}</ref> a u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Državama]] od strane Dodd, Mead and Company kasnije iste godine.<ref>{{cite book |author1=John Cooper |author2=B.A. Pyke |title=Detective Fiction – the collector's guide |edition=Second |pages=82, 86 |publisher=Scholar Press |year=1994 |isbn=0-85967-991-8}}</ref><ref name="US">{{cite web |url=http://home.insightbb.com/~jsmarcum/agatha20.htm |title=American Tribute to Agatha Christie: The Classic Years 1920s |date=maj 2007 |access-date=11. 1. 2014 |archive-date=4. 1. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180104081012/http://home.insightbb.com/~jsmarcum/agatha20.htm |url-status=dead }}</ref> Britansko izdanje koštalo je sedam šilinga i šest penija,<ref name="Cat" /> a izdanje za SAD 1,75 dolara.<ref name="US" /> U romanu predstavlja [[Tommy i Tuppence|Tommyja i Tuppence]]. == Radnja == Godine 1919. mladi par Tommy Beresford i Tuppence Cowley počinju partnerstvo koje se naziva "mladi pustolovi". No, njihov prvi slučaj je veća avantura nego što su mislili - naišli su na dokumente koji bi mogli dovesti do [[komunizam|komunističke]] revolucije u [[Britanija|Britaniji]] ako javnost sazna za njih. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Agatha Christie}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Djela Agathe Christie sa Tommyjem i Tuppence]] [[Kategorija:Knjige iz 1922.]] bb2htxigsevt2m3p71z5i4bfija56oz Ubistvo Rogera Ackroyda 0 30812 3900269 3626443 2026-06-24T08:45:21Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900269 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga | naziv = Ubistvo Rogera Ackroyda | naziv_originala = The Murder of Roger Ackroyd | prijevod = | slika = | opis_slike = | autor = [[Agatha Christie]] | ilustrator = | dizajn_korica = | država = [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] | jezik = [[engleski jezik]] | žanr = [[Kriminalistički]] | vrsta_djela = [[Roman]] | izdavač = | datum_izdanja = 1926. | vrsta_korica = | broj_stranica = | pripovjedač = | gledište = | vrijeme_radnje = | mjesto_radnje = King's Abbott | glavni_lik = [[Hercule Poirot]] | vrhunac = | teme = | isbn = }} '''''Ubistvo Rogera Ackroyda''''' ({{Jez-en|The Murder of Roger Ackroyd}}) jest roman [[Agatha Christie|Agathe Christie]] objavljen 1926.<ref>{{Citation|title=CATALOGUE OF YORK MINSTER LIBRARY, pages 317-325|url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9781139542609.017|publisher=Cambridge University Press|access-date=12. 1. 2022|pages=317–325|first=James|last=Raine}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://home.insightbb.com/~jsmarcum/agatha20.htm|title=American Tribute to Agatha Christie|website=home.insightbb.com|access-date=12. 1. 2022|archive-date=4. 1. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180104081012/http://home.insightbb.com/~jsmarcum/agatha20.htm|url-status=dead}}</ref> s [[Hercule Poirot|Poirotom]] u glavnoj ulozi. Roman ''"The Murder of Roger Ackroyd"'' značio je prekretnicu u karijeri [[Agatha Christie|Agathe Christie]]. Objavljena šest godina poslije prvog romana o Herculeu Poirotu, odnosno prvog njenog detektivskog romana uopće, bila je to prva knjiga Agathe Christie koja je postigla velik uspjeh. Autorica je, uz pomoć Michaela Mortona, dramatizirala za pozorište, a već 1931. roman je, pod naslovom Alibi, ekraniziran i tada se lik Poirota prvi put pojavio na [[film]]u. [[Britanija|Britanski]] televizijski film potpisuju Andrew Grieve<ref>{{Citation|title="Poirot" The Murder of Roger Ackroyd (TV Episode 2000) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt0236523/fullcredits|access-date=12. 1. 2022}}</ref> kao režiser i Clive Exton kao scenarist. Obojica su prije toga već sarađivali s glumcem [[David Suchet|Davidom Suchetom]], u nekoliko epizoda televizijske serije Poirot i nekoliko televizijskih filmova s istim glavnim junakom. == Radnja == Slavni detektiv Hercule Poirot povukao se u mirovinu. Kupio je kuću u mjestu King's Abbot, bavi se vrtlarstvom i druži s lokalnim ljekarom dr. Sheppardom i bogatim tvorničarem Rogerom Ackroydom. Kad je htio objaviti zaruke svog posinka i nasljednika Ralpha Patona, Ackroyd je pronađen mrtav u svojoj radnoj sobi. Glavni je osumnjičenik, Paton, nestao. Budući da je u mirovini i da je ubijeni bio njegov prijatelj, Poirot ne želi istraživati slučaj, ali ga će viši inspektor Japp ipak uspjeti nagovoriti. == Također pogledajte == * [[Le Mondeovih 100 knjiga 20. vijeka]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Agatha Christie}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Djela Agathe Christie sa Herculeom Poirotom]] [[Kategorija:Knjige iz 1926.]] tgd88pu9d0tijch4pn147vtw0emjuje Golden State Warriors 0 31816 3900178 3809047 2026-06-23T21:49:24Z KWiki 9400 3900178 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Golden State Warriors | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #1D428A | boja3 = #FDB927 | logo = Golden State Warriors.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1946. | historija = '''Philadelphia Warriors'''<br />(1946–1962)<br />'''San Francisco Warriors'''<br />(1962–1971)<br/ />'''Golden State Warriors'''<br />(1971–trenutno) | dvorana = '''[[Chase Center]]''' | grad = [[San Francisco]] | boje = Kraljevskoplava, žuta, crna<ref>{{cite news|title=Golden State Warriors Unveil New Logo, Color Scheme And Branding Elements|url=http://www.nba.com/warriors/news/warriors_unveil_new_logo_061710.html|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com/Warriors|date=17. 6. 2010|access-date=8. 6. 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Golden State Warriors Reproduction Guideline Sheet|url=https://mediacentral.nba.com/wp-content/uploads/logos/nba/gsw/Golden_State_Warriors_logosheet.jpg|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=8. 2. 2018|archive-date=27. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227000349/https://mediacentral.nba.com/wp-content/uploads/logos/nba/gsw/Golden_State_Warriors_logosheet.jpg|url-status=dead}}</ref><br />{{color box|#1D428A}} {{color box|#FDB927}} {{color box|#000000}} | vlasnik = [[Joe Lacob]] (većinski), <br/>[[Peter Guber]] | predsjednik = [[Brandon Schneider (funkcioner)|Brandon Schneider]] | menadžer = [[Mike Dunleavy Jr.]] | trener = [[Steve Kerr]] | prvaci = '''7''' ([[BAA finale 1947.|1947]], [[NBA finale 1956.|1956]], [[NBA finale 1975.|1975]], [[NBA finale 2015.|2015]], [[NBA finale 2017.|2017]], [[NBA finale 2018.|2018]], [[NBA finale 2022.|2022]]) | konferencijski_prvaci = '''7''' ([[NBA doigravanje 1975.|1975]], [[NBA doigravanje 2015.|2015]], [[NBA doigravanje 2016.|2016]], [[NBA doigravanje 2017.|2017]], [[NBA doigravanje 2018.|2018]], [[NBA doigravanje 2019.|2019]], [[NBA doigravanje 2022.|2022]]) | divizijski_prvaci = '''12''' ([[BAA 1947/1948.|1948]], [[NBA 1950/1951.|1951]], [[NBA 1955/1956.|1956]], [[NBA 1963/1964.|1964]], [[NBA 1966/1967.|1967]], [[NBA 1974/1975.|1975]], [[NBA 1975/1976.|1976]], [[NBA 2014/2015.|2015]], [[NBA 2015/2016.|2016]], [[NBA 2016/2017.|2017]], [[NBA 2017/2018.|2018]], [[NBA 2018/2019.|2019]]) | penzionisani_brojevi = '''7''' ([[Andre Iguodala|9]], [[Wilt Chamberlain|13]], [[Tom Meschery|14]], [[Al Attles|16]], [[Chris Mullin (košarkaš)|17]], [[Rick Barry|24]], [[Nate Thurmond|42]]) | veb-sajt = {{url|warriors.com}} | dom_tijelo = FFFFFF | dom_uzorak_t = _warriorsh | dom_šorc = FFFFFF | dom_uzorak_š = _warriorsh | gost_tijelo = 006BB6 | gost_uzorak_t = _warriorsa | gost_šorc = 006BB6 | gost_uzorak_š = _warriorsa }} '''Golden State Warriors''' [[košarka]]ški je klub iz [[San Francisco|San Franciska]] u [[Kalifornija|Kaliforniji]] koji se takmiči u [[NBA]] ligi. Kalifornija je poznata pod nadimkom "Golden State" ("Zlatna država"), od čega je i nastao naziv kluba, tako da je ovo jedina NBA ekipa koja ne upotrebljava zvanični naziv grada ili regije iz koje potječe. == Domaće dvorane == * Philadelphia Arena (1946–1962) * Philadelphia Convention Hall (1952–1962) * Cow Palace (1962–1964, 1966–1971) * Bill Graham Civic Auditorium ili San Francisco Civic Auditorium (1964–1967) * USF War Memorial Gymnasium (1964–1966) * San Jose Arena (1996–1997) * Oakland Coliseum Arena / Oakland Arena / ORACLE Arena (1966–1967, 1971–1996. i 1997–2019) * [[Chase Center]] (2019–trenutno) == Historija kluba == === Novija historija === Na [[NBA]] draftu [[NBA draft 2009.|2009.]] Golden State je odabrao [[Stephen Curry|Stepha Curryja]] kao 7. pika. Potpisao je četverogodišnji ugovor vrijedan 12,7 miliona dolara.<ref>{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/08/SP4F18LAC0.DTL|title=Curry signs deal|publisher=San Francisco Chronicle|date=8. 7. 2009|first=Rusty|last=Simmons|access-date=12. 4. 2016|archive-date=13. 7. 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090713180933/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/08/SP4F18LAC0.DTL|url-status=dead}}</ref> Dovođenje Curryja ispostavilo se kao veoma dobar potez te su postavljeni uvjeti za stvaranje šampionske generacije. Tokom sezone [[NBA 2012/2013.|2012/13.]] Curry je postavio rekord NBA lige po postignutim [[trica (košarka)|tricama]] u regularnoj sezoni (272).<ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/nba/story/_/id/9184857/stephen-curry-golden-state-warriors-sets-new-3-point-season-record |title=Stephen Curry of Golden State Warriors sets new 3-point season record – ESPN |publisher=Espn.go.com |date=18. 4. 2013 |access-date=30. 4. 2014}}</ref> Naredne godine on i saigrač [[Klay Thompson]] postavljaju zajednički NBA rekord po postignutim tricama u sezoni (484),<ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/1994265-steph-curry-sets-nba-record-for-most-three-pointers-in-a-span-of-2-seasons|title=Steph Curry Sets NBA Record for Most Three-Pointers in a Span of 2 Seasons|author=Bleacher Report Milestones|work=Bleacher Report|access-date=15. 2. 2015}}</ref> zbog čega dobijaju nadimak ''[[Splash Brothers]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/video/channels/nba_tv/2013/12/21/20131221-inside-splash-bros.nba/|title=Inside Stuff: Golden State's Splash Brothers|work=NBA.com|access-date=15. 2. 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WqDDsyUHClQ|title=Like Father, Like Son: Curry & Thompson's NBA Legacies|date=13. 5. 2013|work=YouTube|access-date=15. 2. 2015}}</ref> Warriorsi su završili regularnu sezonu skorom 47—35, izborili doigravanje i dobili [[Denver Nuggets]] u prvom krugu.<ref>{{cite web|author=Correspondent |url=http://bleacherreport.com/articles/1610191-what-the-experts-are-saying-about-golden-state-warriors-postseason-chances |title=What the Experts Are Saying About Golden State Warriors' Postseason Chances |publisher=Bleacher Report |date=20. 4. 2013 |access-date=30. 4. 2014}}</ref> U polufinalu su igrali protiv [[San Antonio Spurs]]a i ispali nakon 6 utakmica. U [[NBA 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] Curry je predvodio ''Ratnike'' do njihove prve NBA titule nakon 1975. U finalu su pobijedili [[Cleveland Cavaliers]]e 4:2. Warriorsi su nastavili sa dobrom igrom i u [[NBA 2015/2016.|sezoni 2015/16]]; tim je nanizao 24 uzastopne pobjede od početka sezone.<ref>{{cite web|url=http://www.politika.rs/scc/clanak/345236/Sport/Kosarka/Jokic-brojao-do-19-Marjanovic-sest-Bjelica-tri-poena|title=НБА: Јокић бројао до 19, Марјановић шест, Бјелица три поена|work=[[Politika (novine)|Politika]]|access-date=12. 12. 2015}}</ref> Ovaj niz prekinuli su [[Milwaukee Bucks]]i.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2015&mm=12&dd=13&nav_id=1073916|title=Бакси прекинули низ Вориорса, Боби без минута|work=[[B92]]|date=13. 12. 2015|access-date=13. 12. 2015}}</ref> Iste sezone popravili su rekord NBA lige po postignutim tricama u jednoj sezoni, postavljen u prethodnoj sezoni.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=03&dd=26&nav_id=1112307|title=Umalo dabl-dabl Jokića, rekord Voriorsa|work=[[B92|Б92 спорт]]|date=26. 3. 2016|access-date=26. 3. 2016}}</ref> Warriorsi su nastavili ispisivati stranice historije NBA lige pobjedom protiv [[Memphis Grizzlies]]a 125:104, čime su oborili rekord čuvene generacije [[Chicago Bulls]]a iz sezone [[NBA 1995/1996.|1995/96]] s ostvarene 73 pobjede u regularnom dijelu sezone.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=04&dd=14&nav_id=1119722|title=Karijeva magija, Voriorsi prestigli Bulse!|work=B92|date=14. 4. 2016|access-date=14. 4. 2016}}</ref> Ipak, u reprizi lanjskog finala Cavaliersi su preokrenuli zaostatak 1:3 dobivši tri utakmice zaredom i tako osvojili prvu titulu prvaka u historiji kluba. Warriorsi su i [[NBA 2016/2017.|sljedeće sezone]], u kojoj im se pridružio [[Kevin Durant]], bili najbolja ekipa lige nakon regularnog dijela, a u doigravanju nisu izgubili nijednu utakmicu do finala, u kojem su ih treći put zaredom čekali Cavaliersi. Ovog puta Warriorsi su bili uvjerljivi pobijedivši 4:1, vrativši tako titulu od Cavaliersa. Isto finale ponovilo se i godinu kasnije. Warriorsi su ovog puta bili još uvjerljiviji i "pomeli" Cavalierse 4:0 za treću titulu prvaka u četiri godine. Warriorsi su sljedeće godine ušli i u peto uzastopno finale lige, ali su ih savladali [[Toronto Raptors]]i 2:4. Uslijedile su dvije sezone obilježene povredama i dugoročnim izostancima najboljih igrača te, posljedično, lošim rezultatima, ali su se [[NBA finale 2022.|2022.]] ponovo vratili na tron savladavši [[Boston Celtics]]e sa 4:2. == Bitni pojedinci == === U [[Košarkaška Kuća slavnih|Kući slavnih]] === {{div col}} * [[Paul Arizin]] * [[Rick Barry]] * [[Wilt Chamberlain]] * [[Joe Fulks]] * [[Tom Gola]] * [[Neil Johnston]] * [[Jerry Lucas]] * [[Robert Parish]] * [[Andy Phillip]] * [[Nate Thurmond]] * [[Eddie Gottlieb]] (prvi vlasnik i osnivač) {{div col end}} === Penzionisani brojevi === <ref>{{cite web |url=http://www.nba.com/history/retired_numbers.html |title=Hanging From the Rafters |work=NBA.com |access-date=17. 6. 2015 |archive-url=https://www.webcitation.org/650t9ouz5?url=http://www.nba.com/history/retired_numbers.html |archive-date=27. 1. 2012 |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" | colspan="4" style= "background:#006BB6; color:#FDB927" | '''Penzionisani brojevi Golden State Warriorsa''' |- ! width=40px style="background:#FDB927; color:#006BB6" | Br. ! width=110px style="background:#FDB927; color:#006BB6" |Igrač ! width=40px style="background:#FDB927; color:#006BB6" |Pozicija ! width=170px style="background:#FDB927; color:#006BB6" |Period |- | '''9''' || [[Andre Iguodala]] || [[Bek šuter|BŠ]] / [[Krilni bek|KB]] || 2013–2019, 2021–2023. |- | '''13''' || [[Wilt Chamberlain]] || [[Centar (košarka)|C]] || 1959–1965.<sup>1</sup> |- | '''14''' || [[Tom Meschery]] || [[Krilni centar|KC]] || 1961–1971.<sup>2</sup> |- | '''16''' || [[Al Attles]] || [[plejmejker|P]] || 1960–1971.<sup>3</sup> |- | '''17''' || [[Chris Mullin (košarkaš)|Chris Mullin]]<ref>{{cite web |url= http://www.csnbayarea.com/03/20/12/Mullins-No-17-jersey-retired-by-Warriors/l_gswarriors.html?blockID=673246 |title= Mullin's No. 17 jersey retired by Warriors in halftime ceremony |archive-url= https://archive.today/20130121053648/http://www.csnbayarea.com/03/20/12/Mullins-No-17-jersey-retired-by-Warriors/l_gswarriors.html?blockID=673246 |archive-date=21. 1. 2013}}</ref> || [[bek šuter|BŠ]], [[krilni bek|KB]] || 1985–1997, 2000–2001.<sup>4</sup> |- | '''24''' || [[Rick Barry]] || [[krilni bek|KB]] || 1965–1967, 1972–1978.<sup>5</sup> |- | '''42''' || [[Nate Thurmond]] || [[Centar (košarka)|C]] || 1963–1974. |- |} ;Napomene: * <sup>1</sup> ''Uključuje Chamberlainov period u Philadelphiji (1959–1962).'' * <sup>2</sup> ''Uključuje Mescheryjev period u Philadelphiji (1961–1962).'' * <sup>3</sup> ''Uključuje Attleov period u Philadelphiji (1960–1962). Također je bio glavni trener od 1969. do 1983.'' * <sup>4</sup> ''Također generalni menadžer od 2004. do 2009.'' * ''Meschery, Attles, Barry, Thurmond i Mullin također su članovi [[Sportska Kuća slavnih Zaljevske oblasti San Franciska|Sportske Kuće slavnih Zaljevske oblasti San Franciska]].'' === Ostali važni pojedinci === {{div col}} *[[Gilbert Arenas]] *[[Speedy Claxton]] *[[Stephen Curry]] *[[Muggsy Bogues]] *[[Mike Dunleavy]] *[[Derek Fisher]] *[[Draymond Green]] *[[Tim Hardaway]] *[[Donyell Marshall]] *[[Latrell Sprewell]] *[[Klay Thompson]] *[[Nick Van Exel]] {{div col end}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Golden State Warriors}} *[http://www.nba.com/warriors Zvanični sajt] {{Golden State Warriors}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Golden State Warriors| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1946.]] 4zymf4uj35vakiscoo3z0c71fp6lma8 Los Angeles Clippers 0 32583 3900185 3875031 2026-06-23T22:25:14Z KWiki 9400 3900185 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Los Angeles Clippers | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #ED174C | boja3 = #006BB6 | logo = Los Angeles Clippers.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1970. | historija = '''[[Buffalo Braves]]''' <br /> (1970–1978) <br /> '''San Diego Clippers''' <br /> (1978–1984) <br /> '''Los Angeles Clippers''' <br /> (1984–) | dvorana = [[Intuit Dome]] | grad = [[Los Angeles]] | boje = Mornarička plava, crvena, pacifička plava, srebrna<ref name="LAClippersNewLook">{{cite news|title=LA Clippers Unveil New Uniforms, Logo, and Brand Look|url=https://www.nba.com/clippers/news/la-clippers-unveil-new-uniforms-logo-and-brand-look|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Clippers.com|date=26. 2. 2024|access-date=27. 2. 2024}}</ref><ref name="NewLAClippersBrand">{{cite press release|title=Clippers unveil new unis, court and logo for next season|url=https://www.nba.com/news/clippers-unveil-new-unis-2024-25-season|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com|date=26. 2. 2024|access-date=27. 2. 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=LA Clippers Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC9IY0VhWXZWQ2t0NmNGOHhQbTZ3TS5qcGcifQ:nba:wudtxsKiT7UJzZl_9NcvMysS32BjXOp6Z3llWfRJw6E|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br />{{color box|#12173F}} {{color box|#C8102E}} {{color box|#4891CE}} {{color box|#A0A2A3}} | vlasnik = [[Steve Ballmer]] <ref name="Ballmer completes purchase">{{cite web|url=http://www.nba.com/clippers/steve-ballmer-completes-purchase-los-angeles-clippers|title=STEVE BALLMER COMPLETES PURCHASE OF LOS ANGELES CLIPPERS|publisher=Los Angeles Clippers|date=12. 8. 2014|access-date=9. 3. 2015}}</ref> | predsjednik = [[Lawrence Frank]] | menadžer = [[Trent Redden]] | trener = [[Tyronn Lue]] | prvaci = '''0''' | konferencijski_prvaci = '''0''' | divizijski_prvaci = '''3''' ([[NBA 2012/2013.|2013]], [[NBA 2013/2014.|2014]], [[NBA 2023/2024.|2024]]) | veb-sajt = {{url|clippers.com}} }} '''Los Angeles Clippers''' je košarkaški klub iz [[Los Angeles]]a. Uz [[Los Angeles Lakers|Lakerse]] čine jedina dva kluba u [[NBA]] ligi koji igraju domaće utakmice u istom gradu. == Domaće dvorane == *'''[[Buffalo Memorial Auditorium]]''' (1970–1978) *'''[[San Diego Sports Arena]]''' (1978–1984) *'''[[Los Angeles Memorial Sports Arena]]''' (1984–1999) *'''[[Crypto.com Arena]]''' (1999–2024) *'''[[Intuit Dome]]''' (2024–) == Bitni pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]]=== * 11 [[Bob McAdoo]], C, 1973–1977. (Buffalo Braves) * 32 [[Bill Walton]], C, 1979–1985. (1979–1984. i u San Diego Clippersima) * 21 [[Dominique Wilkins]], KB, 1994. * [[Dr. Jack Ramsay|Jack Ramsay]], trener, 1973–1976. (Buffalo Braves) === Penzionisani brojevi === Clippersi su jedini klub u NBA ligi koji nije povukao nijedan broj iz upotrebe. === Ostali pojedinci === *[[Brent Barry]] *[[Ron Harper]] *[[Marko Jarić]] *[[Danny Manning]] *[[Lamar Odom]] *[[Glen Rice]] *[[Dominique Wilkins]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Los Angeles Clippers}} * [http://www.nba.com/clippers/ Službeni sajt] {{en simbol}} * [http://www.socal-sandiego.com/Sports/Clippers/Clippers_San_Diego.html Foto historija San Diego Clippersa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927201748/http://www.socal-sandiego.com/Sports/Clippers/Clippers_San_Diego.html |date=27. 9. 2007}} {{Los Angeles Clippers}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Los Angeles Clippers| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1970.]] [[Kategorija:Sport u Los Angelesu]] 4s4j26f55au6fx2q445qh3gr79m6o03 Dallas Mavericks 0 34756 3900267 3836543 2026-06-24T08:41:18Z KWiki 9400 3900267 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Dallas Mavericks | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #007DC5 | boja3 = #C4CED3 | logo = Dallas Mavericks.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadna]] | osnovan = 1980. | historija = '''Dallas Mavericks''' <br/>(1980–) | dvorana = '''[[American Airlines Center]]''' | grad = [[Dallas]] | boje = Kraljevska plava, mornarička plava, srebrna, crna<!-- Tamnozelena nije zvanična klupska boja, prema referencama datim u ovom polju. --><ref>{{cite web|title=Frequently Asked Questions|url=http://www.mavs.com/frequently-asked-questions/frequently-asked-questions/|website=Mavs.com|publisher=NBA Media Ventures, LLC|access-date=14. 6. 2016|archive-date=26. 9. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926024431/https://www.mavs.com/frequently-asked-questions/frequently-asked-questions/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite press release|title=2020-21 City Edition Press Release|url=https://www.mavs.com/2020-21-city-press-release/|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Mavs.com|date=24. 11. 2020|access-date=19. 4. 2022}}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{cite web|title=Dallas Mavericks Reproduction Guideline Sheet|url=https://mediacentral.nba.com/wp-content/uploads/logos/nba/dal/Dallas_Mavericks_logosheet.jpg|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=10. 8. 2016}}</ref><br/>{{color box|#0064B1}} {{color box|#00285E}} {{color box|#BBC4CA}} {{color box|#000000}} | vlasnik = [[Miriam Adelson]] i [[Patrick Dumont]] (69%) <br /> [[Mark Cuban]] (27%) <br /> Mary Stanton (4%)<ref>{{cite news |author=Dwain Price |title=NBA Board of Governors approve sale of Mavericks |url=https://www.mavs.com/saleofmavsapproved/ |publisher=NBA Media Ventures, LLC |website=Mavs.com |date=28. 12. 2023 |access-date=5. 1. 2024}}</ref><ref>{{cite press release |title=NBA approves sale of Mavericks to Adelson and Dumont families |url=https://www.nba.com/news/nba-approves-sale-dallas-mavericks-adelson-dumont-families |publisher=NBA Media Ventures, LLC |website=NBA.com |date=27. 12. 2023 |access-date=5. 1. 2024 |archive-date=5. 1. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105005744/https://www.nba.com/news/nba-approves-sale-dallas-mavericks-adelson-dumont-families |url-status=live}}</ref> | predsjednik = [[Masai Ujiri]] | generalni_menadžer = [[Mike Schmitz]] | trener = [[Dusty May]] | pripojen = [[Texas Legends]] | prvaci = '''1''' ([[NBA finale 2011.|2011]]) | konferencijski_prvaci = '''3''' ([[NBA doigravanje 2006.|2006]], [[NBA doigravanje 2011.|2011]], [[NBA doigravanje 2024.|2024]]) | divizijski_prvaci = '''5''' ([[NBA 1986/1987.|1987]], [[NBA 2006/2007.|2007]], [[NBA 2009/2010.|2010]], [[NBA 2020/2021.|2021]], [[NBA 2023/2024.|2024]]) | penzionisani_brojevi = '''5''' ([[Derek Harper|12]], [[Brad Davis (košarkaš)|15]], [[Rolando Blackman|22]], [[Mark Aguirre|24]], [[Dirk Nowitzki|41]]) | veb-sajt = {{url|mavs.com}} | dom_tijelo = FFFFFF | dom_uzorak_t = _dallasmavsh | dom_šorc = FFFFFF | dom_uzorak_š = _dallasmavsh | gost_tijelo = 007DC5 | gost_uzorak_t = _dallasmavsa_2 | gost_šorc = 007DC5 | gost_uzorak_š = _dallasmavsa_2 | 3_tijelo = 20385B | 3_uzorak_t = _dallasmavs3 | 3_šorc = 20385B | 3_uzorak_š = _dallasmavs3 }} '''Dallas Mavericks''' (skraćeno '''Mavs''') [[košarka]]ški je klub iz [[Dallas]]a, [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]. Igraju u [[NBA]] ligi. == Domaće dvorane == * [[Reunion Arena]] (1980–2001) * [[American Airlines Center]] (2001–) == Historija == Godine 1979. [[Don Carter (biznismen)|Don Carter]] i Norm Sonju zatražili su od NBA lige pravo na osnivanje novog kluba u Dallasu. Naredne godine im je odobreno i Mavericksi su platili 12 miliona dolara za ulazak u ligu. Tim je dobio ime po seriji ''[[Maverick (serija)|Maverick]]'', u kojoj je jedan od suosnivača glumio istoimeni lik. U prvoj utakmici Mavericksa, pobjedili su [[San Antonio Spurs]]e, rezultatom 103-92, ali su sezonu završili sa omjerom 15 pobjeda i 67 poraza. Međutim, u toku sezone Mavsi su doveli [[Brad Davis (košarkaš)|Brada Davisa]], koji je u posljednjih 26 utakmica sezone (koliko je i odigrao) bio najbolji asistent kluba. Proveo je narednih 12 godina u klubu, a Mavericksi su penzionisali njegov dres s brojem 15. [[NBA draft]] [[NBA draft 1981.|1981.]] spletom sretnih okolnosti donosi Mavsima tri značajne pozicije za izbor igrača. U klub dolaze: kao prvi izbor [[Mark Aguirre]], kao deveti [[Rolando Blackman]] i kao 24. [[Jay Vincent]]. Sa novim pojačanjima Mavsi su završili sezonu s omjerom 28–54, te prepustili posljednje mjesto u diviziji ekipi [[Utah Jazz]]a. Poboljšanje je uslijedilo u sezoni 1982/83, koju su završili sa 10 pobjeda više. Ipak doigravanje im je izmaklo za sedam pobjeda. Mark Aguirre predvodio je ekipu s prosjekom od 24,4 poena po utakmici, čime je bio šesti u NBA ligi. === Put ka uspjehu === Iako tek četvrta sezona Mavericksa, uspjeli su ući u doigravanje, završivši sezonu pozitivnim omjerom 43-39. Aguirre je završio sezonu kao drugi strijelac lig, sa prosjekom 29,5 poena. U prvom krugu doigravanja su pošli [[Seattle SuperSonics]]e (omjerom 3–2), ali su [[Los Angeles Lakers]]i, prdvođeni [[Magic Johnson]]om ipak bili preveliki zalogaj za mladu ekipu Mavsa. Ponovo su se vratili u doigravanje, u sezoni 1984-85 , ali su ispali u prvom krugu od [[Portland Trail Blazers]]a. Omjer 55–27 1987. i velika očekivanja u doigravanju poremetili su mladu ekipu i ispali su u prvom krugu. Predvođeni Aguirreom, koji je po šesti put uzastopno vodeći strijelac ekipe, Mavsi sezonu 1987-88 završavoju sa omjerom 53-29. Relativno lagano dolaze do konferencijskog finala, što je tada bio najveći uspjeh kluba. Lakersi su ponovo bili uspješniji, i u finalu konferencije, u 7 utakmica, savladali Mavse. === Godine za zaborav === Naredne sezone Aguirre odlazi iz ekipe i uz povrede i razna nesportska ponašanja igrača, Mavsi propuštaju doigravanje. Iako su 1990. godine igrali u doigravanju, ispali su u prvom krugu. Uslijedio je period neigranja u završnici u kojem je bilo mnogo razmjena igrača i promjena trenera, kao i veliki broj visokih izbora na draftu Najvažniji događaji, u pogledu igračkog kadra, iz tog perioda su bili dovođenje igrača [[Michael Finley|Michaela Finleyja]] (1996), [[Dirk Nowitzki|Dirka Nowitzkog]] i [[Steve Nash|Stevea Nasha]] (1999). Možda i najvažniji događaj, je bio kupovina Mavsa od strane Mark Cubana za 285 miliona dolara, 1. januara 2000. Kao bivši vlasnik sezonske ulaznice, Cuban je odredio novi pravac u popularizaciji kluba. Njegovi kontravezni potezi (dozvolio je [[Dennis Rodman|Rodmanu]] da živi u njegovoj kući čitavu sedmicu) učinili su ga jako popularnim među navijačima, a samim tim i popularnost kluba je porasla. Također je kažnjavan milionskim ciframa zbog kršenja NBA pravila na terenu. === Novi početak === Predvođeni trojcem, Nowitzki, Finley i Nash, Mavsi u prvoj sezoni sa novim vlasnikom, ulaze u doigravanje i postaju redovan učesnik završnica. 2003. godine ponovo veliki uspjeh, konferencijsko finale protiv [[San Antonio Spurs]]a. U trećoj utakmici, kod rezultata 1-1 u utakmicama, vodeći igrač Dirk Nowitzki je povrijedio koljeno, čime je propustio ostatak finala. Nakon toga Spursima nije bilo teško proći Mavse omjerom 4-2. 2004. godine, po isteku ugovora, Steve Nash odlazi iz kluba, što je u velikoj mjeri unazadilo napadačku igru Mavsa, ali sa novim pojačanjima klub je pojačao igru u odbrani. Naredne godine ispadaju u drugom krugu doigravanja, od [[Phoenix Suns]]a, koje je predvodio, upravo, bivši igrač Mavericksa [[Steve Nash]]. Sezonu 2005/06. završavaju sa omjerom 60-22, a u finalu konferencije ponovo Sunsi i ponovo Nash. Ovaj put su slavili Mavsi i prošli u NBA finale, prvi put u historiji kluba. === Finale 2006. === U finalu su ih čekali prvaci [[Istočna konferencija|Istočne konferencije]] [[Miami Heat]]. Mavericksi su pobijedili u prve dvije utakmice, a u Dalasu su već počeli planiranje velike parade. U trećoj utakmici su vodili sa 13 poena razlike, sa manje od 7 minuta do kraja, ali su ipak izgubili 98-96 u jednoj crnoj seriji 22-7 za Heat. Nakon toga [[Dwyane Wade]] predvodio je Heat do osvajanja titule, postižući u četiri pobjedničke utakmice 36 i više poena. Igrači Mavsa su pravili greške u ključnim momentima i redovno fulali odlučujuća slobodna bacanja. Kao posljedica nervoze Mavsi su činili poteze koje su čelnici NBA kaznili sa 250 000 $ za Cubana 5 000 $ za Nowitzkog i [[Jerry Stackhouse]] utakmicom neigranja. == Važniji pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih]] === * [[Alex English]] * [[Dirk Nowitzki]] === Zaslužni pojedinci === * [[Don Carter (biznismen)|Don Carter]], osnivač kluba * [[Mark Aguirre]] * [[Jay Vincent]] * [[Michael Finley]] * [[Jason Kidd]] * [[Jamal Mashburn]] * [[Steve Nash]] * [[Dennis Rodman]] === Penzionisani brojevi === * 12 – [[Derek Harper]], [[plejmejker]] (1983–1994, 1996–1997) * 15 – [[Brad Davis (košarkaš)|Brad Davis]], plejmejker (1980–1992) * 22 – [[Rolando Blackman]], [[bek šuter]] (1981–1992) * 24 – [[Mark Aguirre]], [[krilni bek]] / [[bek šuter]] (1981–1989) * 41 – [[Dirk Nowitzki]], [[krilni centar]] / [[centar (košarka)|centar]] (1998–2019) == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Dallas Mavericks}} * [http://www.mavs.com/ Službeni sajt] {{Dallas Mavericks}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Dallas Mavericks| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1980.]] ebg1ce1mkob5vhfq3yajfv361vranbp Sacramento Kings 0 35934 3900263 3265748 2026-06-24T07:59:47Z KWiki 9400 3900263 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Sacramento Kings | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #5A2B81 | boja3 = #63727A | logo = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1923. | historija = '''Rochester Seagrams'''<br/>(1923–1942)<br/>'''Rochester Eber Seagrams'''<br/>(1942–1943)<br/>'''Rochester Pros'''<br/>(1943–1945)<br/>'''Rochester Royals''' <br /> (1945–1957) <br /> '''Cincinnati Royals''' <br /> (1957–1972) <br /> '''Kansas City / Omaha Kings''' <br/> (1972–1975) <br /> '''Kansas City Kings''' <br /> (1977–1985) <br /> '''Sacramento Kings''' <br /> (1985–) | dvorana = [[Golden 1 Center]] | grad = [[Sacramento]] | boje = Crna, kraljevska purpurna, siva, bijela, kraljevska plava<ref>{{cite web|title=NBA LockerVision – Sacramento Kings – Icon Edition – Story Guide|url=https://lockervision.nba.com/outfit/sacramento-kings/icon-edition|publisher=NBA Properties, Inc.|website=LockerVision.NBA.com|access-date=6. 11. 2023|quote=The new Icon Edition uniform for the Sacramento Kings marks a significant return to the team's iconic black primary color, reminiscent of the 1993 transition from royal blue and red to black and purple. Purple takes on a vital role as a secondary color, prominently featured in the core uniforms.|archive-date=20. 10. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020153018/https://lockervision.nba.com/outfit/sacramento-kings/icon-edition|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Color|url=https://cdn.nba.com/teams/uploads/sites/1610612758/2023/08/KingsBrandUpdate_2023-24.pdf#page=8|publisher=NBA Media Ventures, LLC|work=2023-24 Sacramento Kings Brand Book|access-date=3. 1. 2024|archive-date=3. 1. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240103055927/https://cdn.nba.com/teams/uploads/sites/1610612758/2023/08/KingsBrandUpdate_2023-24.pdf#page=8|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Sacramento Kings Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC9WdHpoNmRnM01MdDN2a1ZRcVBQQS5wZGYifQ:nba:wpxshf1kmv-Tl38P9VUrRXccqrz749PLKSeAK1G_wPA|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br/>{{color box|#000000}} {{color box|#5A2D81}} {{color box|#707271}} {{color box|#FFFFFF}} {{color box|#213469}} | vlasnik = [[Vivek Ranadivé]] | predsjednik = John Rinehart | menadžer = [[Scott Perry (košarka)|Scott Perry]] | trener = [[Doug Christie]] | prvaci = '''2''' <br/> '''NBL: 1''' ([[NBL 1945/1946.|1946]]) <br/> '''NBA: 1''' ([[NBA 1950/1951.|1951]]) | konferencijski_prvaci = '''0''' | divizijski_prvaci = '''6''' ([[BAA 1948/1949.|1949]], [[NBA 1951/1952.|1952]], [[NBA 1978/1979.|1979]], [[NBA 2001/2002.|2002]], [[NBA 2002/2003.|2003]], [[NBA 2022/2023.|2023]]) | penzionisani_brojevi = '''11''' ([[Nate Archibald|1]], [[Mitch Richmond|2]], [[Chris Webber|4]], [[Šesti čovjek (navijači)|6]], [[Bob Davies|11]], [[Maurice Stokes|12]], [[Oscar Robertson|14]], [[Predrag Stojaković|16]], [[Vlade Divac|21]], [[Jack Twyman|27]], [[Sam Lacey|44]]) | veb-sajt = {{URL|http://www.nba.com/kings}} | dom_tijelo = | dom_uzorak_t = _2018-19_SAC_association | dom_šorc = | dom_uzorak_š = _2018-19_SAC_association | gost_tijelo = | gost_uzorak_t = _2018-19_SAC_icon | gost_šorc = | gost_uzorak_š = _2018-19_SAC_icon }} '''Sacramento Kings''' je [[košarka]]ški klub iz [[Sacramento|Sacramenta]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]. Igra u [[NBA]] ligi. === Dvorane === * '''Edgerton Park Arena''' (1945–1955) * '''Rochester War Memorial''' (1955–1957) * '''Cincinnati Gardens''' (1957–1972) * '''Kansas City Municipal Auditorium''' (1972–1974, 1979–1980) * '''Omaha Civic Auditorium''' (1972–1978) * '''Kemper Arena''' (1974–1985) * '''ARCO Arena I''' (1985–1988) * '''ARCO Arena II''' (1988–2016) * '''[[Golden 1 Center]]''' (2016–) == Historija == Historija kluba počinje 1945. u [[Rochester (New York)|Rochesteru]], kao Rochester Royals u National Basketball Ligi (NBL), gdje su postali prvaci 1946. Dvije godine kasnije sele se u Basketball Association of America (BAA) da bi naredne godine, spajanjem NBL i BAA, nastala National Basketball Association (NBA). Royalsi su 1951. osvojili NBA šampionat, što je i danas jedina njihova titula. Godine 1957. Royalsi se sele u [[Cincinnati]]. U 1960-ima glavni igrač kluba je bio [[Oscar Robertson]], koji čak jednu kompletnu sezonu (1961/62) završio sa [[tripl-dabl]] statistikom i dobio nagradu za [[Najkorisniji igrač lige (NBA)|najkorisnijeg igrača lige]] 1964. U tom periodu šest puta igrali su u doigravanju (1962–1967), ali nisu ostvarili veći uspjeh. Robertson napušta ekipu 1970, a malo zatim Royalsi se sele u [[Kansas City]], gdje su dobili novo ime, Kings. Jedno vrijeme, svoje domaće utakmice, su igrali uporedo u Kansasu i [[Omaha|Omahi]]. Sezonu 1980/81. završavaju negativnim omjerom, 40 pobjeda i 42 poraza. Ipak igraju u doigravanju i iznenađujuće dolaze do konferencijskog finala izbacivši [[Portland Trail Blazers]]e i [[Phoenix Suns]]e. Neki veći uspjeh spriječili su [[Houston Rockets]]i pobjedom 4–1 u seriji. Godine 1985. prelaze u [[Sacramento]], ali prve godine u novom gradu nisu donijele sportski uspjeh. == Put ka uspjehu == Nakon godina bez doigravanja, prvi korak ka poboljšanju ekipe, bio je promjena vlasnika. Stari vlasnik, John Thomas, nije bio spreman uložiti sredstva za dovođenje vrhunskih igrača, ali novi vlasnici, porodica Maloof, jesu. Počeli su izborom [[Jason Williams (košarkaš, 1975)|Jasona Williamsa]] na draftu, a nastavili potpisivanjem [[Vlade Divac|Vlade Divca]] i [[Chris Webber|Chrisa Webbera]], pred skraćenu sezonu 1998/99. To je bila prva sezona u Sacramentu, koju su završili pozitivnim omjerom 27–23, a pojačanja su se podudarila sa dolaskom [[Predrag Stojaković|Peđe Stojakovića]], koji je bio ranije izabran na draftu (1996). Iako su tu sezonu, u doigravanju ispali od [[Utah Jazz]], u prvom krugu, u narednim godinama postali su redovan učesnik završnica. U doigravanju 2000. ispali su u prvom krugu, a 2001. u drugom, oba puta od [[Los Angeles Lakers]]a. Iste godine umjesto Williamsa u klub dolazi [[plejmejker]] [[Mike Bibby]] te Kingsi sezonu 2001/02. završavaju sa najboljim omjerom u ligi 61–21. U doigravanj dolaze do finala konferencije, i ponovo stari protivnik Lakers. U veoma interesantnom finalu, gube u produžetku sedme utakmice. Te tri sezone Lakersi su postali prvaci NBA lige, što govori da Kingsi nisu imali sreće. == Bitni pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]] === * [[Nate Archibald]] (Cincinnati /Kansas City/Omaha) * [[Jerry Lucas]] (Cincinnati) * [[Oscar Robertson]] (Cincinnati) * [[Maurice Stokes]] (Rochester / Cincinnati) * [[Jack Twyman]] (Rochester / Cincinnati) == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Sacramento Kings}} * [http://www.nba.com/kings/ Službena stranica Kingsa] {{en simbol}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Sacramento Kings| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1923.]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1985.]] su2wjd12ippoal1x5rmyl4hobbf1cxa Phoenix Suns 0 36046 3900248 3741665 2026-06-24T06:54:06Z KWiki 9400 3900248 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Phoenix Suns | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #1D1160 | boja3 = #E56020 | logo = Phoenix Suns logo.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1968. | historija = '''Phoenix Suns'''<br />(1968–) | dvorana = [[Mortgage Matchup Center]] | grad = [[Phoenix]] | boje = Purpurna, narančasta, crna, siva, žuta<ref>{{cite news|author=Jessica Taylor |title=Phoenix Suns Unveil New Logos|url=https://www.nba.com/suns/phoenix-suns-unveil-new-logos|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Suns.com|date=26. 6. 2013|access-date=7. 11. 2023|archive-date=27. 6. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627225158/https://www.nba.com/suns/phoenix-suns-unveil-new-logos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|chapter=Team Directory|chapter-url=https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf#page=9|publisher=NBA Media Ventures, LLC|title=2019–20 Phoenix Suns Media Guide|url=https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf|date=21. 10. 2019|access-date=19. 8. 2020|archive-date=7. 3. 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20210307234815/https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Phoenix Suns Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC9qendhS2l6ZzRmUnplRUpEZHhqQi5wZGYifQ:nba:mnHHCWB31mRQ1AKUZJa3Z1G3-1OD2KEOe15NX5zbpLM|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br />{{color box|#1D1160}} {{color box|#E56020}} {{color box|#000000}} {{color box|#63727A}} {{color box|#F9A01B}} | vlasnik = [[Mat Ishbia|Mat]] i [[Justin Ishbia]] | menadžer = [[Brian Gregory]] | trener = [[Jordan Ott]] | pripojen = [[Valley Suns]] | prvaci = '''0''' | konferencijski_prvaci = '''3''' ([[NBA doigravanje 1976.|1976]], [[NBA doigravanje 1993.|1993]], [[NBA doigravanje 2021.|2021]]) | divizijski_prvaci = '''8''' ([[NBA 1980/1981.|1981]], [[NBA 1992/1993.|1993]], [[NBA 1994/1995.|1995]], [[NBA 2004/2005.|2005]], [[NBA 2005/2006.|2006]], [[NBA 2006/2007.|2007]], [[NBA 2020/2021.|2021]], [[NBA 2021/2022.|2022]]) | penzionisani_brojevi = '''12''' ([[Dick Van Arsdale|5]], [[Walter Davis (košarkaš)|6]], [[Kevin Johnson|7]], [[Dan Majerle|9]], [[Steve Nash|13]], [[Tom Chambers (košarkaš)|24]], [[Shawn Marion|31]], [[Amar'e Stoudemire|32]], [[Alvan Adams|33]], [[Charles Barkley|34]], [[Connie Hawkins|42]], [[Paul Westphal|44]]) | veb-sajt = {{url|suns.com}} | dom_tijelo = | dom_uzorak_t = _2018-19_PHO_association | dom_šorc = | dom_uzorak_š = _2018-19_PHO_association | gost_tijelo = | gost_uzorak_t = _2018-19_PHO_icon | gost_šorc = | gost_uzorak_š = _2018-19_PHO_icon }} '''Phoenix Suns''' (fonetski: Finiks Sans) [[košarka]]ški je klub iz [[Phoenix]]a. Igra u [[NBA]] ligi. == Dvorane == '''Arizona Veterans Memorial Coliseum''' (1968–1992) '''Footprint Center''' (bivša ''America West Arena'') (1992–) == Historija == === Početak === Dana 22. januara 1968. čelnici NBA lige dozvolili su osnivanje dva nova kluba. Grupa, koju su predvodili Richard Bloch, Karl Eller, Donald Pitt i Don Diamond, je dobila odobrenje za osnivanje kluba u Feniksu. Za menadžera je postavljen, tada 28-godišnji [[Jerry Colangelo]]. U drugoj sezoni postojanja su uspjeli ući u doigravanje, ali su ispali od [[Los Angeles Lakers]]a u prvom krugu. To je ujedno bio i prvi susret, od brojnih koje su ove dvije ekipe igrale u doigravanjima, sve do danas. Tek 1976. uspjeli su ponovo doći do doigravanja, i napravili veliko iznenađenje izbacivši u konferencijskom finalu, tada aktuelne prvake, [[Golden State Warriors]]e. Ekipu su predvodili [[Tom Van Arsdale]], [[Alvan Adams]] i [[Connie Hawkins]]. U [[NBA finale|NBA finalu]], [[Boston Celtics]]i se nisu dali iznenaditi i Sunsi su izgubili finale u 6 utakmica. Od 1978. do 1985. bili su redovni učesnici u doigravanju, od čega su dva puta uspjeli doći do konferencijskog finala. Prvo su izgubili od [[Seattle SuperSonics]]a (1979), a drugo od Lakersa (1984). Uslijedile su neuspješne godine i 1987. skandal u kojem su četiri igrača povezana sa upotrebom droge. Nakon skandala, klub je prodat za 44 miliona dolara, grupi koju je predvodio Colangelo. === Novi pravac === Ubrzo su, dovođenjem novih pojačanja, Sunsi ponovo postali ekipa za doigravanje, i od 1989. godine igrali su u njih 13 za redom.U prva dva su ispali u konferencijskom finalu. Od [[Los Angeles Lakers]]a 1989. godine, a od [[Portland Trail Blazers]]a 1989. Sunsi se 1992. sele u novu dvoranu, a u klub dolazi veliko pojačanje [[Charles Barkley]]. Sljedeće godine Barkley je dobio [[NBA Najkorisniji igrač|MVP]] nagradu, a Sunsi su prošli u prvom krugu Lakerse, u drugom [[San Antonio Spurs]]e, a u konferencijskom finalu SuperSonicse. Ipak u NBA finalu nisu imali snage za osvajanje titule protiv [[Chicago Bullsa]], predvođenih neponovljivim [[Michael Jordan]]om. U sezonama 2001/02. i 2003/04. ostvarili su negativan omjer, a 2002/03. ispali su u prvom krugu doigravanja. Godine 2004. Robert Sarver za 401 milion dolara postao je novi vlasnik kluba, što se pokazalo kao pozitivna promjena u narednim sezonama. U sezonama 2004/05. i 2005/06, predvođeni [[Steve Nash|Steveom Nashom]], [[Amare Stoudemire|Amarejem Stoudemireom]] i [[Shawn Marion|Shawnom Marionom]] uspjeli su doći u finale konferencije, ali su izgubili od [[San Antonio Spurs]]a (2005) i [[Dallas Mavericks]]a (2006). Nash je u te dvije sezone bio [[NBA Najkorisniji igrač|najkorisniji igrač]] i postao tek drugi [[plejmejker]] kome je to uspjelo u dvije uzastopne sezone (prvi je bio [[Magic Johnson]]). Sunsi su imenovali [[Igor Kokoškov|Igora Kokoškova]] glavim trenerom početkom maja 2018. Tako je Kokoškov postao prvi glavni trener nekog NBA tima koji je rođen u Evropi i ujedno prvi Srbin koji vodi NBA tim.<ref>{{cite web|url=https://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2018&mm=05&dd=03&nav_id=1388235 |title=Srbin piše istoriju NBA – Kokoškov glavni trener Finiks Sansa! |publisher=b92 |date=3. 5. 2018 |access-date=3. 5. 2018}}</ref> == Trenutna ekipa == {{Starost sekcija}} {{Sastav Phoenix Sunsa}} == Istaknuti pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]] === * [[Charles Barkley]] * [[Jerry Colangelo]] * [[Connie Hawkins]] * [[Gail Goodrich]] === Penzionisani brojevi === * 5 – [[Dick Van Arsdale]], B, 1968–1977. * 6 – [[Walter Davis (košarkaš)|Walter Davis]], B, 1977–1988. * 7 – [[Kevin Johnson]], B, 1988–2000. * 9 – [[Dan Majerle]], K, 1988–1995, 2001–2002. * 13 – [[Steve Nash]], B, 1996–1998, 2004–2012. * 24 – [[Tom Chambers (košarkaš)|Tom Chambers]], K, 1988–1993. * 31 – [[Shawn Marion]], KB / KC, 1999–2008. * 32 – [[Amar'e Stoudemire]], KC / C, 2002–2010. * 33 – [[Alvan Adams]], C, 1975–1988. * 34 – [[Charles Barkley]], K, 1992–1996. * 42 – [[Connie Hawkins]], K, 1969–1973. * 44 – [[Paul Westphal]], B, 1975–1980, 1983–1984; trener, 1992–1996. <!-- * 832 [[Cotton Fitzsimmons]], trener, 1970–1972, 1988–1992, 1996. (832 ukupan broj pobjeda) * [[Joe Proski]] (trener) --> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Phoenix Suns}} [http://www.nba.com/suns/ Službeni sajt] {{en simbol}} {{Phoenix Suns}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Phoenix Suns| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1968.]] bt91ci3i3edqdjerj4eegdyvo29syjl 3900252 3900248 2026-06-24T07:10:39Z KWiki 9400 3900252 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Phoenix Suns | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #1D1160 | boja3 = #E56020 | logo = Phoenix Suns logo.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1968. | historija = '''Phoenix Suns'''<br />(1968–) | dvorana = [[Mortgage Matchup Center]] | grad = [[Phoenix]] | boje = Purpurna, narančasta, crna, siva, žuta<ref>{{cite news|author=Jessica Taylor |title=Phoenix Suns Unveil New Logos|url=https://www.nba.com/suns/phoenix-suns-unveil-new-logos|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Suns.com|date=26. 6. 2013|access-date=7. 11. 2023|archive-date=27. 6. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627225158/https://www.nba.com/suns/phoenix-suns-unveil-new-logos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|chapter=Team Directory|chapter-url=https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf#page=9|publisher=NBA Media Ventures, LLC|title=2019–20 Phoenix Suns Media Guide|url=https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf|date=21. 10. 2019|access-date=19. 8. 2020|archive-date=7. 3. 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20210307234815/https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Phoenix Suns Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC9qendhS2l6ZzRmUnplRUpEZHhqQi5wZGYifQ:nba:mnHHCWB31mRQ1AKUZJa3Z1G3-1OD2KEOe15NX5zbpLM|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br />{{color box|#1D1160}} {{color box|#E56020}} {{color box|#000000}} {{color box|#63727A}} {{color box|#F9A01B}} | vlasnik = [[Mat Ishbia|Mat]] i [[Justin Ishbia]] | menadžer = [[Brian Gregory]] | trener = [[Jordan Ott]] | pripojen = [[Valley Suns]] | prvaci = '''0''' | konferencijski_prvaci = '''3''' ([[NBA doigravanje 1976.|1976]], [[NBA doigravanje 1993.|1993]], [[NBA doigravanje 2021.|2021]]) | divizijski_prvaci = '''8''' ([[NBA 1980/1981.|1981]], [[NBA 1992/1993.|1993]], [[NBA 1994/1995.|1995]], [[NBA 2004/2005.|2005]], [[NBA 2005/2006.|2006]], [[NBA 2006/2007.|2007]], [[NBA 2020/2021.|2021]], [[NBA 2021/2022.|2022]]) | penzionisani_brojevi = '''12''' ([[Dick Van Arsdale|5]], [[Walter Davis (košarkaš)|6]], [[Kevin Johnson|7]], [[Dan Majerle|9]], [[Steve Nash|13]], [[Tom Chambers (košarkaš)|24]], [[Shawn Marion|31]], [[Amar'e Stoudemire|32]], [[Alvan Adams|33]], [[Charles Barkley|34]], [[Connie Hawkins|42]], [[Paul Westphal|44]]) | veb-sajt = {{url|suns.com}} | dom_tijelo = | dom_uzorak_t = _2018-19_PHO_association | dom_šorc = | dom_uzorak_š = _2018-19_PHO_association | gost_tijelo = | gost_uzorak_t = _2018-19_PHO_icon | gost_šorc = | gost_uzorak_š = _2018-19_PHO_icon }} '''Phoenix Suns''' (fonetski: Finiks Sans) [[košarka]]ški je klub iz [[Phoenix]]a. Igra u [[NBA]] ligi. == Dvorane == '''[[Arizona Veterans Memorial Coliseum]]''' (1968–1992) '''[[Mortgage Matchup Center]]''' (ranije '''America West Arena''' i '''Footprint Center''') (1992–) == Historija == === Početak === Dana 22. januara 1968. čelnici NBA lige dozvolili su osnivanje dva nova kluba. Grupa, koju su predvodili Richard Bloch, Karl Eller, Donald Pitt i Don Diamond, je dobila odobrenje za osnivanje kluba u Feniksu. Za menadžera je postavljen, tada 28-godišnji [[Jerry Colangelo]]. U drugoj sezoni postojanja su uspjeli ući u doigravanje, ali su ispali od [[Los Angeles Lakers]]a u prvom krugu. To je ujedno bio i prvi susret, od brojnih koje su ove dvije ekipe igrale u doigravanjima, sve do danas. Tek 1976. uspjeli su ponovo doći do doigravanja, i napravili veliko iznenađenje izbacivši u konferencijskom finalu, tada aktuelne prvake, [[Golden State Warriors]]e. Ekipu su predvodili [[Tom Van Arsdale]], [[Alvan Adams]] i [[Connie Hawkins]]. U [[NBA finale|NBA finalu]], [[Boston Celtics]]i se nisu dali iznenaditi i Sunsi su izgubili finale u 6 utakmica. Od 1978. do 1985. bili su redovni učesnici u doigravanju, od čega su dva puta uspjeli doći do konferencijskog finala. Prvo su izgubili od [[Seattle SuperSonics]]a (1979), a drugo od Lakersa (1984). Uslijedile su neuspješne godine i 1987. skandal u kojem su četiri igrača povezana sa upotrebom droge. Nakon skandala, klub je prodat za 44 miliona dolara, grupi koju je predvodio Colangelo. === Novi pravac === Ubrzo su, dovođenjem novih pojačanja, Sunsi ponovo postali ekipa za doigravanje, i od 1989. godine igrali su u njih 13 za redom.U prva dva su ispali u konferencijskom finalu. Od [[Los Angeles Lakers]]a 1989. godine, a od [[Portland Trail Blazers]]a 1989. Sunsi se 1992. sele u novu dvoranu, a u klub dolazi veliko pojačanje [[Charles Barkley]]. Sljedeće godine Barkley je dobio [[NBA Najkorisniji igrač|MVP]] nagradu, a Sunsi su prošli u prvom krugu Lakerse, u drugom [[San Antonio Spurs]]e, a u konferencijskom finalu SuperSonicse. Ipak u NBA finalu nisu imali snage za osvajanje titule protiv [[Chicago Bullsa]], predvođenih neponovljivim [[Michael Jordan]]om. U sezonama 2001/02. i 2003/04. ostvarili su negativan omjer, a 2002/03. ispali su u prvom krugu doigravanja. Godine 2004. Robert Sarver za 401 milion dolara postao je novi vlasnik kluba, što se pokazalo kao pozitivna promjena u narednim sezonama. U sezonama 2004/05. i 2005/06, predvođeni [[Steve Nash|Steveom Nashom]], [[Amare Stoudemire|Amarejem Stoudemireom]] i [[Shawn Marion|Shawnom Marionom]] uspjeli su doći u finale konferencije, ali su izgubili od [[San Antonio Spurs]]a (2005) i [[Dallas Mavericks]]a (2006). Nash je u te dvije sezone bio [[NBA Najkorisniji igrač|najkorisniji igrač]] i postao tek drugi [[plejmejker]] kome je to uspjelo u dvije uzastopne sezone (prvi je bio [[Magic Johnson]]). Sunsi su imenovali [[Igor Kokoškov|Igora Kokoškova]] glavim trenerom početkom maja 2018. Tako je Kokoškov postao prvi glavni trener nekog NBA tima koji je rođen u Evropi i ujedno prvi Srbin koji vodi NBA tim.<ref>{{cite web|url=https://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2018&mm=05&dd=03&nav_id=1388235 |title=Srbin piše istoriju NBA – Kokoškov glavni trener Finiks Sansa! |publisher=b92 |date=3. 5. 2018 |access-date=3. 5. 2018}}</ref> == Trenutna ekipa == {{Starost sekcija}} {{Sastav Phoenix Sunsa}} == Istaknuti pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]] === * [[Charles Barkley]] * [[Jerry Colangelo]] * [[Connie Hawkins]] * [[Gail Goodrich]] === Penzionisani brojevi === * 5 – [[Dick Van Arsdale]], B, 1968–1977. * 6 – [[Walter Davis (košarkaš)|Walter Davis]], B, 1977–1988. * 7 – [[Kevin Johnson]], B, 1988–2000. * 9 – [[Dan Majerle]], K, 1988–1995, 2001–2002. * 13 – [[Steve Nash]], B, 1996–1998, 2004–2012. * 24 – [[Tom Chambers (košarkaš)|Tom Chambers]], K, 1988–1993. * 31 – [[Shawn Marion]], KB / KC, 1999–2008. * 32 – [[Amar'e Stoudemire]], KC / C, 2002–2010. * 33 – [[Alvan Adams]], C, 1975–1988. * 34 – [[Charles Barkley]], K, 1992–1996. * 42 – [[Connie Hawkins]], K, 1969–1973. * 44 – [[Paul Westphal]], B, 1975–1980, 1983–1984; trener, 1992–1996. <!-- * 832 [[Cotton Fitzsimmons]], trener, 1970–1972, 1988–1992, 1996. (832 ukupan broj pobjeda) * [[Joe Proski]] (trener) --> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Phoenix Suns}} [http://www.nba.com/suns/ Službeni sajt] {{en simbol}} {{Phoenix Suns}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Phoenix Suns| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1968.]] hs14s8fbrv0myecy02oq3topv1j3yxm 3900253 3900252 2026-06-24T07:11:03Z KWiki 9400 3900253 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Phoenix Suns | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #1D1160 | boja3 = #E56020 | logo = Phoenix Suns logo.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifička]] | osnovan = 1968. | historija = '''Phoenix Suns'''<br />(1968–) | dvorana = [[Mortgage Matchup Center]] | grad = [[Phoenix]] | boje = Purpurna, narančasta, crna, siva, žuta<ref>{{cite news|author=Jessica Taylor |title=Phoenix Suns Unveil New Logos|url=https://www.nba.com/suns/phoenix-suns-unveil-new-logos|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Suns.com|date=26. 6. 2013|access-date=7. 11. 2023|archive-date=27. 6. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627225158/https://www.nba.com/suns/phoenix-suns-unveil-new-logos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|chapter=Team Directory|chapter-url=https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf#page=9|publisher=NBA Media Ventures, LLC|title=2019–20 Phoenix Suns Media Guide|url=https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf|date=21. 10. 2019|access-date=19. 8. 2020|archive-date=7. 3. 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20210307234815/https://sunsdigital.com/pdf/2019-20%20Suns%20Media%20Guide-FL.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Phoenix Suns Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC9qendhS2l6ZzRmUnplRUpEZHhqQi5wZGYifQ:nba:mnHHCWB31mRQ1AKUZJa3Z1G3-1OD2KEOe15NX5zbpLM|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br />{{color box|#1D1160}} {{color box|#E56020}} {{color box|#000000}} {{color box|#63727A}} {{color box|#F9A01B}} | vlasnik = [[Mat Ishbia|Mat]] i [[Justin Ishbia]] | menadžer = [[Brian Gregory]] | trener = [[Jordan Ott]] | pripojen = [[Valley Suns]] | prvaci = '''0''' | konferencijski_prvaci = '''3''' ([[NBA doigravanje 1976.|1976]], [[NBA doigravanje 1993.|1993]], [[NBA doigravanje 2021.|2021]]) | divizijski_prvaci = '''8''' ([[NBA 1980/1981.|1981]], [[NBA 1992/1993.|1993]], [[NBA 1994/1995.|1995]], [[NBA 2004/2005.|2005]], [[NBA 2005/2006.|2006]], [[NBA 2006/2007.|2007]], [[NBA 2020/2021.|2021]], [[NBA 2021/2022.|2022]]) | penzionisani_brojevi = '''12''' ([[Dick Van Arsdale|5]], [[Walter Davis (košarkaš)|6]], [[Kevin Johnson|7]], [[Dan Majerle|9]], [[Steve Nash|13]], [[Tom Chambers (košarkaš)|24]], [[Shawn Marion|31]], [[Amar'e Stoudemire|32]], [[Alvan Adams|33]], [[Charles Barkley|34]], [[Connie Hawkins|42]], [[Paul Westphal|44]]) | veb-sajt = {{url|suns.com}} | dom_tijelo = | dom_uzorak_t = _2018-19_PHO_association | dom_šorc = | dom_uzorak_š = _2018-19_PHO_association | gost_tijelo = | gost_uzorak_t = _2018-19_PHO_icon | gost_šorc = | gost_uzorak_š = _2018-19_PHO_icon }} '''Phoenix Suns''' (fonetski: Finiks Sans) [[košarka]]ški je klub iz [[Phoenix]]a. Igra u [[NBA]] ligi. == Dvorane == * '''[[Arizona Veterans Memorial Coliseum]]''' (1968–1992) * '''[[Mortgage Matchup Center]]''' (ranije '''America West Arena''' i '''Footprint Center''') (1992–) == Historija == === Početak === Dana 22. januara 1968. čelnici NBA lige dozvolili su osnivanje dva nova kluba. Grupa, koju su predvodili Richard Bloch, Karl Eller, Donald Pitt i Don Diamond, je dobila odobrenje za osnivanje kluba u Feniksu. Za menadžera je postavljen, tada 28-godišnji [[Jerry Colangelo]]. U drugoj sezoni postojanja su uspjeli ući u doigravanje, ali su ispali od [[Los Angeles Lakers]]a u prvom krugu. To je ujedno bio i prvi susret, od brojnih koje su ove dvije ekipe igrale u doigravanjima, sve do danas. Tek 1976. uspjeli su ponovo doći do doigravanja, i napravili veliko iznenađenje izbacivši u konferencijskom finalu, tada aktuelne prvake, [[Golden State Warriors]]e. Ekipu su predvodili [[Tom Van Arsdale]], [[Alvan Adams]] i [[Connie Hawkins]]. U [[NBA finale|NBA finalu]], [[Boston Celtics]]i se nisu dali iznenaditi i Sunsi su izgubili finale u 6 utakmica. Od 1978. do 1985. bili su redovni učesnici u doigravanju, od čega su dva puta uspjeli doći do konferencijskog finala. Prvo su izgubili od [[Seattle SuperSonics]]a (1979), a drugo od Lakersa (1984). Uslijedile su neuspješne godine i 1987. skandal u kojem su četiri igrača povezana sa upotrebom droge. Nakon skandala, klub je prodat za 44 miliona dolara, grupi koju je predvodio Colangelo. === Novi pravac === Ubrzo su, dovođenjem novih pojačanja, Sunsi ponovo postali ekipa za doigravanje, i od 1989. godine igrali su u njih 13 za redom.U prva dva su ispali u konferencijskom finalu. Od [[Los Angeles Lakers]]a 1989. godine, a od [[Portland Trail Blazers]]a 1989. Sunsi se 1992. sele u novu dvoranu, a u klub dolazi veliko pojačanje [[Charles Barkley]]. Sljedeće godine Barkley je dobio [[NBA Najkorisniji igrač|MVP]] nagradu, a Sunsi su prošli u prvom krugu Lakerse, u drugom [[San Antonio Spurs]]e, a u konferencijskom finalu SuperSonicse. Ipak u NBA finalu nisu imali snage za osvajanje titule protiv [[Chicago Bullsa]], predvođenih neponovljivim [[Michael Jordan]]om. U sezonama 2001/02. i 2003/04. ostvarili su negativan omjer, a 2002/03. ispali su u prvom krugu doigravanja. Godine 2004. Robert Sarver za 401 milion dolara postao je novi vlasnik kluba, što se pokazalo kao pozitivna promjena u narednim sezonama. U sezonama 2004/05. i 2005/06, predvođeni [[Steve Nash|Steveom Nashom]], [[Amare Stoudemire|Amarejem Stoudemireom]] i [[Shawn Marion|Shawnom Marionom]] uspjeli su doći u finale konferencije, ali su izgubili od [[San Antonio Spurs]]a (2005) i [[Dallas Mavericks]]a (2006). Nash je u te dvije sezone bio [[NBA Najkorisniji igrač|najkorisniji igrač]] i postao tek drugi [[plejmejker]] kome je to uspjelo u dvije uzastopne sezone (prvi je bio [[Magic Johnson]]). Sunsi su imenovali [[Igor Kokoškov|Igora Kokoškova]] glavim trenerom početkom maja 2018. Tako je Kokoškov postao prvi glavni trener nekog NBA tima koji je rođen u Evropi i ujedno prvi Srbin koji vodi NBA tim.<ref>{{cite web|url=https://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2018&mm=05&dd=03&nav_id=1388235 |title=Srbin piše istoriju NBA – Kokoškov glavni trener Finiks Sansa! |publisher=b92 |date=3. 5. 2018 |access-date=3. 5. 2018}}</ref> == Trenutna ekipa == {{Starost sekcija}} {{Sastav Phoenix Sunsa}} == Istaknuti pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]] === * [[Charles Barkley]] * [[Jerry Colangelo]] * [[Connie Hawkins]] * [[Gail Goodrich]] === Penzionisani brojevi === * 5 – [[Dick Van Arsdale]], B, 1968–1977. * 6 – [[Walter Davis (košarkaš)|Walter Davis]], B, 1977–1988. * 7 – [[Kevin Johnson]], B, 1988–2000. * 9 – [[Dan Majerle]], K, 1988–1995, 2001–2002. * 13 – [[Steve Nash]], B, 1996–1998, 2004–2012. * 24 – [[Tom Chambers (košarkaš)|Tom Chambers]], K, 1988–1993. * 31 – [[Shawn Marion]], KB / KC, 1999–2008. * 32 – [[Amar'e Stoudemire]], KC / C, 2002–2010. * 33 – [[Alvan Adams]], C, 1975–1988. * 34 – [[Charles Barkley]], K, 1992–1996. * 42 – [[Connie Hawkins]], K, 1969–1973. * 44 – [[Paul Westphal]], B, 1975–1980, 1983–1984; trener, 1992–1996. <!-- * 832 [[Cotton Fitzsimmons]], trener, 1970–1972, 1988–1992, 1996. (832 ukupan broj pobjeda) * [[Joe Proski]] (trener) --> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Phoenix Suns}} [http://www.nba.com/suns/ Službeni sajt] {{en simbol}} {{Phoenix Suns}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Phoenix Suns| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1968.]] 24utjsha4ongxhipryvk9baik6pgfcv Sven I, kralj Danske 0 36167 3900104 3793479 2026-06-23T16:32:35Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900104 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija vladar | Ime = Sven I | Slika = Sweyn Forkbeard.jpg | Nasljeđivanje = [[Spisak danskih kraljeva|Kralj Danske]] | Vladavina = 1. novembar 986 – 3. februar 1014. | Prethodnik = [[Harald I, kralj Danske|Harald I]] | Nasljednik = [[Harald II, kralj Danske|Harald II]] | Nasljeđivanje1 = [[Spisak norveških kraljeva|Kralj Norveške]] | Vladavina1 = 9. septembar 1000 – 3. februar 1014. | Prethodnik1 = [[Olaf I, kralj Norveške|Olaf I]] | Nasljednik1 = [[Olaf II, kralj Norveške|Olaf II]] | Nasljeđivanje2 = [[Spisak engleskih kraljeva|Kralj Engleske]] | Vladavina2 = 25. decembar 1013 – 3. februar 1014. | Prethodnik2 = [[Ethelred Nespremni]] | Nasljednik2 = Ethelred Nespremni | Datum rođenja = 960. | Datum smrti = {{Datum smrti i godine|1014|2|3|960||}} | Mjesto smrti = [[Gainsborough]] | Supružnik = {{plainlist| * [[Svietoslava Pjast]] * [[Sigrid Gorda]] * [[Estrid Svendsdatter]] }} | Dinastija = [[Danska dinastija]] | Otac = [[Harald I, kralj Danske]] | Majka = [[Gunhild Tove]] }} '''Sven I Rašljobradi''' ([[Staronorveški jezik|staronorveški]]: ''Sveinn Tjúguskegg''; [[Danski jezik|danski]]: ''Sven Tveskæg''; 960 – 3. februar 1014) bio je [[Spisak danskih kraljeva|kralj Danske]], [[Spisak engleskih kraljeva|Engleske]] i [[Spisak norveških kraljeva|Norveške]]. Njegovo ime je zapisano u [[Anglosaksonska hronika|anglosaksonskoj hronici]]. Bio je sin danskog kralja [[Harald I, kralj Danske|Haralda I Modrozubog]] i otac [[Knut II, kralj Danske|Knuta Velikog]]. Godine 985, Sven I se pobunio protiv svog oca i zauzeo prijestolje. Harald je otišao u izgnanstvo i umro je 986. Sven, uz pomoć [[Jarlovi Lade|Jarlova Lade]] i [[Erik Haakonsson|Erika Haakonssona]], 1000. postaje kralj Norveške. Neposredno prije svoje smrti 1013, postaje prvi danski kralj Engleske. Dansku krunu naslijedio od oca [[Danci#Popis kraljeva|Haralda I]]. U razdoblju između 1003. i 1012. pokrenuo u više navrata napade na [[Engleska|Englesku]], kao odgovor na pogrom [[Danci|Danaca]] u Engleskoj koji je zapovijedio engleski kralj [[Ethelred Nespremni]]. Napadi Danaca pod Svenovim vodstvom natjerali su engleskog kralja [[Ethelred Nespremni|Ethelreda]] da izbjegne u [[Normandija|Normandiju]]. Godine 1014. potpuno je pokorio [[Engleska|Englesku]], ali je njome vladao svega nekoliko sedmica budući da je umro 3. februara 1014. Naslijedili su ga sinovi, [[Knut II, kralj Danske|Knut Veliki]], koji je 1016, nakon smrti [[Edmund Željeznoboki|Edmunda Željeznobokog]], i formalno postao kralj Engleske, te [[Harald II, kralj Danske|Harald II]], koji je do 1018. vladao [[Danska|Danskom]]. == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Sweyn Forkbeard}} * [https://web.archive.org/web/20100324203116/http://www.northvegr.org/main.php Northvegr (Skandinavski) – Historija Vikinga (Pretraživanje)] * [https://web.archive.org/web/20070210073633/http://www.vikingworld.dk/jellinge23.htm Vikingworld (danski) – Swein Forkbeard (Svend Tveskæg)] {{Početak redoslijedne kutije}} {{Redoslijedna kutija 1 na 2 |titula1= [[Spisak danskih kraljeva|Kralj Danske]] |titula2= [[Spisak norveških kraljeva|Kralj Norveške]] |godine1= 985–1014. |godine2= 985–995. |prethodnik= [[Harald I, kralj Danske|Harald I/III]] |nasljednik1= [[Harald II, kralj Danske|Harald II]] |nasljednik2= [[Olaf I, kralj Norveške|Olaf I]] }} {{Redoslijedna kutija 1 na 1 |titula= [[Spisak norveških kraljeva|Kralj Norveške]] |godine= 1000–1014. |prethodnik= [[Olaf I, kralj Norveške|Olaf I]] |nasljednik= [[Olaf I, kralj Norveške|Olaf II]] }} {{Redoslijedna kutija 1 na 1 |titula= [[spisak engleskih kraljeva|Kralj Engleske]] |godine= 1013–1014. |prethodnik= [[Ethelred Nespremni]] |nasljednik= Ethelred Nespremni }} {{Kraj redoslijedne kutije}} {{Danski vladari}} {{Norveški vladari}} {{Engleski vladari}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Kraljevi Danske]] [[Kategorija:Kraljevi Engleske]] [[Kategorija:Rođeni 986.]] [[Kategorija:Umrli 1014.]] [[Kategorija:Kraljevi Norveške]] 7uq85tacp2i8h1xw39guzfqy6kwtcyf Portland Trail Blazers 0 36516 3900317 3899962 2026-06-24T11:40:56Z KWiki 9400 3900317 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Portland Trail Blazers | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #E03A3E | logo = | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Sjeverozapadna divizija (NBA)|Sjeverozapadna]] | osnovan = 1970. | historija = '''Portland Trail Blazers''' <br/> (1970–) | dvorana = [[Moda Center]] | grad = [[Portland]] | boje = Crna, crvena, bijela<ref>{{cite news|last=Holdahl|first=Casey|title=Trail Blazers Update Pinwheel, Prepare For Jersey Changes|url=http://www.nba.com/blazers/forwardcenter/trail-blazers-update-pinwheel-prepare-jersey-changes|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com/Blazers|date=8. 5. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170511154222/http://www.nba.com/blazers/forwardcenter/trail-blazers-update-pinwheel-prepare-jersey-changes|archive-date=11. 5. 2017|access-date=12. 4. 2018}}</ref><ref>{{cite news|title=Trail Blazers Logo: Colors|url=http://trailblazerslogo.com/logo/#colorsSlide|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com/Blazers|date=8. 5. 2017|access-date=8. 5. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603212930/http://trailblazerslogo.com/logo/#colorsSlide|archive-date=3. 6. 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Portland Trail Blazers Reproduction Guideline Sheet|url=https://mediacentral.nba.com/wp-content/uploads/logos/nba/por/Portland_TrailBlazers_Logosheet.jpg|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=10. 5. 2017}}</ref><br/>{{color box|#000000}} {{color box|#E03A3E}} {{color box|#FFFFFF}} | vlasnik = [[Tom Dundon]] | predsjednik = Dewayne Hankins | menadžer = [[Joe Cronin]] | trener = [[Micah Nori]] | prvaci = '''1''' ([[NBA finale 1977.|1977]]) | konferencijski_prvaci = '''3''' ([[NBA doigravanje 1977.|1977]], [[NBA doigravanje 1990.|1990]], [[NBA doigravanje 1992.|1992]]) | divizijski_prvaci = '''6''' ([[NBA 1977/1978.|1978]], [[NBA 1990/1991.|1991]], [[NBA 1991/1992.|1992]], [[NBA 1998/1999.|1999]], [[NBA 2014/2015.|2015]], [[NBA 2017/2018.|2018]]) | penzionisani_brojevi = '''12''' ([[Larry Weinberg|1]], [[Dave Twardzik|13]], [[Lionel Hollins|14]], [[Larry Steele|15]], [[Maurice Lucas|20]], [[Clyde Drexler|22]], [[Bob Gross|30]], [[Terry Porter|30]], [[Bill Walton|32]], [[Lloyd Neal|36]], [[Geoff Petrie|45]], [[Jack Ramsay|77]]) | veb-sajt = {{url|blazers.com}} | dom_tijelo = FFFFFF | dom_uzorak_t = _portlandtbh | dom_šorc = FFFFFF | dom_uzorak_š = _portlandtbh | gost_tijelo = 000000 | gost_uzorak_t = _portlandtba | gost_šorc = 000000 | gost_uzorak_š = _portlandtba | 3_tijelo = E03A3E | 3_uzorak_t = _portlandtb3 | 3_šorc = E03A3E | 3_uzorak_š = _portlandtb3 }} '''Portland Trail Blazers''' [[košarka]]ški je klub iz [[Portland]]a. Takmiči se u [[NBA]] ligi. == Domaće dvorane == * '''Memorial Coliseum''' (1970–1995) * '''[[Moda Center]]''' (staro ime: Rose Garden Arena) (1995–) == Historija == U [[NBA]] ligi počeli su od 1970, a prvo doigravanje osigurali su 1977. U prvom krugu su izbacili [[Chicago Bulls]]e (2–1), a u drugom [[Denver Nuggets]]e (4–2). U konferencijskom finalu "pomeli" su [[Los Angeles Lakers]]e (4–0) da bi u [[NBA finale|NBA finalu]] savladali [[Philadelphia 76ers]]e i osvojili svoju prvu i jedinu titulu NBA prvaka. Otad su postali redovan učesnik doigravanja do 2003, propustivši završnicu samo 1982. Igrali su u još dva [[NBA finale|NBA finala]] i izgubili, kao i u tri konferencijska finala, koja su također izgubili. == Bitni pojedinci == === U [[Košarkaška Kuća slavnih|Kući slavnih]] === {{div col}} * [[Clyde Drexler]] * [[Dražen Petrović]] * [[Jack Ramsay|Dr. Jack Ramsay]] (bivši trener) * [[Bill Walton]] * [[Lenny Wilkens]] (kao igrač i kao trener) * [[Scottie Pippen]] * [[Arvydas Sabonis]] * [[Maurice Cheeks]] (trener) {{div col end}} === Penzionisani brojevi === {{div col}} * 1 – [[Larry Weinberg]], prvi vlasnik kluba, 1970–1988. (u njegovu čast, iako je igračima dopušteno nositi broj 1) * 13 – [[Dave Twardzik]], B, 1976–1980. * 14 – [[Lionel Hollins]], B, 1975–1980. * 15 – [[Larry Steele]], B, 1971–1980. * 20 – [[Maurice Lucas]], K, 1976–1980, 1987–1988. * 22 – [[Clyde Drexler]], B, 1984–1994. * 30 **[[Bob Gross]], KB, 1975–1982. **[[Terry Porter]], B, 1985–1995. * 32 – [[Bill Walton]], C, 1974–1978. * 36 – [[Lloyd Neal]], C, 1972–1979. * 45 – [[Geoff Petrie]], B, 1970–1976. * 77 – [[Jack Ramsay|Dr. Jack Ramsay]], trener, 1976–1986. (broj u čast finala 1977, kad je klub osvojio jedinu titulu) * Mikrofon – [[Bill Schonely]], službeni spiker, 1970–1998. {{div col end}} === Ostali važniji pojedinci === {{div col}} * [[Rick Adelman]] * [[Danny Ainge]] * [[Derek Anderson]] * [[Dale Davis]] * [[Shawn Kemp]] * [[Steve Kerr]] * [[Jermaine O'Neal]] * [[Scottie Pippen]] * [[Terry Porter]] * [[Isaiah Rider]] * [[Arvydas Sabonis]] * [[Rasheed Wallace]] * [[Bonzi Wells]] {{div col end}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Portland Trail Blazers}} * [http://www.nba.com/blazers/ Zvanični sajt] * [http://www.basketballforum.com/forumdisplay.php?f=14 Neslužbeni forum navijača] {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Portland Trail Blazers| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1970.]] 62g3ec15rh2bowwd4yigay2egijnk9z Houston Rockets 0 36519 3900294 3714338 2026-06-24T10:30:22Z KWiki 9400 3900294 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Houston Rockets | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #CE1141 | boja3 = #000000 | logo = Houston Rockets.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadna]] | osnovan = 1967. | historija = '''San Diego Rockets''' <br/> (1967–1971) <br/> '''Houston Rockets''' <br/> (od 1971) | dvorana = '''[[Toyota Center]]''' | grad = [[Houston]] | boje = Crvena, žuta, crna, bijela<ref name="NewHoustonRocketsRebrand">{{cite web|title=Rockets Rebrand|url=https://www.nba.com/rockets/brand-evolution|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Rockets.com|access-date=4. 6. 2026}}</ref><ref>{{cite press release|title=Rockets unveil new uniforms for 2026-27 season|url=https://www.nba.com/news/rockets-unveil-new-uniforms-2026-27|publisher= NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com|date=4. 6. 2026|access-date=5. 6. 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Houston Rockets Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://media.ffycdn.net/us/nba/74t2YiT1vHonjYoEv7WL.pdf?width=2400|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=5. 6. 2026}}</ref><br/>{{color box|#CE0E2D}} {{color box|#FFD520}} {{color box|#000000}} {{color box|#FFFFFF}} | vlasnik = [[Tilman Fertitta]]<ref>{{cite news |title= TILMAN J FERTITTA NEW OWNER OF THE HOUSTON ROCKETS |url= http://www.nba.com/rockets/news/tilman-j-fertitta-new-owner-houston-rockets |publisher= NBA Media Ventures, LLC |website= NBA.com/Rockets |date= 6. 10. 2017 |access-date= 17. 12. 2017}}</ref> | predsjednik = Gretchen Sheirr | generalni_menadžer = [[Rafael Stone]] | trener = [[Ime Udoka]] | pripojen = [[Rio Grande Valley Vipers]] | prvaci = '''2''' ([[NBA finale 1994.|1994]], [[NBA finale 1995.|1995]]) | konferencijski_prvaci = '''4''' ([[NBA doigravanje 1981.|1981]], [[NBA doigravanje 1986.|1986]], [[NBA doigravanje 1994.|1994]], [[NBA doigravanje 1995.|1995]]) | divizijski_prvaci = '''9''' ([[NBA 1976/1977.|1977]], [[NBA 1985/1986.|1986]], [[NBA 1992/1993.|1993]], [[NBA 1993/1994.|1994]], [[NBA 2014/2015.|2015]], [[NBA 2017/2018.|2018]], [[NBA 2018/2019.|2019]], [[NBA 2019/2020.|2020]], [[NBA 2024/2025.|2025]]) | penzionisani_brojevi = '''7''' ([[Yao Ming|11]], [[Clyde Drexler|22]], [[Calvin Murphy|23]], [[Moses Malone|24]], [[Hakeem Olajuwon|34]], [[Elvin Hayes|44]], [[Rudy Tomjanovich|45]]) | veb-sajt = {{url|rockets.com}} | dom_tijelo = FFFFFF | dom_uzorak_t = _houstonrocketsh | dom_šorc = FFFFFF | dom_uzorak_š = _houstonrocketsh | gost_tijelo = CE1141 | gost_uzorak_t = _houstonrocketsa | gost_šorc = CE1141 | gost_uzorak_š = _houstonrocketsa }} '''Houston Rockets''' [[SAD|američki]] je [[košarka]]ški klub iz [[Houston]]a. Takmiči se u [[NBA]] ligi i član je [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadne divizije]]. Osnovan je 1967. u [[San Diego|San Diegu]] i prve četiri godine nosio je ime '''San Diego Rockets''' prije nego što je 1971. premješten u Houston.<ref name="chronhistory">{{cite news |url= http://www.chron.com/disp/story.mpl/first100/1050922.html |title= Owners, fans waited years before Rockets took off |date=20. 9. 2001 |work= Houston Chronicle |access-date=13. 5. 2008}}</ref> Predvođeni [[Hakeem Olajuwon|Hakeemom Olajuwonom]], Rocketsi su osvojili dvije uzastopne titule prvaka NBA lige [[NBA finale 1994.|1994.]] i [[NBA finale 1995.|1995]], a imaju još četiri konferencijske i devet divizijskih titula. == Domaće dvorane == * [[Sportska arena San Diego]] (1967–1971) * [[Hofheinz Pavilion]] (1971–1975) * [[HemisFair Arena]] (San Antonio) (1972–1973) * [[The Summit (Houston)|The Summit]] (1975–2003) (kasnije preimenovan u Compaq Center) * '''[[Toyota Center]]''' (od 2003) == Historija == {{Glavni|Historija Houston Rocketsa}} {{Proširiti sekciju}} == Bitni pojedinci == === U [[Košarkaška Kuća slavnih|Kući slavnih]] === (''Po redoslijedu primanja'') {{div col}} * [[Rick Barry]] * [[Elvin Hayes]] * [[Calvin Murphy]] * [[Moses Malone]] * [[Clyde Drexler]] * [[Charles Barkley]] * [[Hakeem Olajuwon]] * [[Scottie Pippen]] * [[Ralph Sampson]] * [[Dikembe Mutombo]] * [[Yao Ming]] * [[Tracy McGrady]] {{div col end}} === Penzionisani brojevi === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- | colspan="4" style="background:#D9004C; color:#FFFFFF;"| '''Penzionisani brojevi Houston Rocketsa''' |- ! style="width:40px; background:#C2CCCC; color:#D9004C;"| Br. ! style="width:150px; background:#C2CCCC; color:#D9004C;"|Igrač ! style="width:120px; background:#C2CCCC; color:#D9004C;"|Pozicija ! style="width:110px; background:#C2CCCC; color:#D9004C;"|Period |- | '''11''' || [[Yao Ming]] || [[Centar (košarka)|C]] || 2002–2011<ref>{{cite web |url= http://www.nba.com/rockets/rockets-retire-yao-mings-11-halftime-game-vs-chicago-february-3-2016 |title= Rockets to Retire Yao Ming's #11 at Halftime of Game vs. Chicago on February 3, 2017 |publisher= NBA}}</ref> |- | '''22''' || [[Clyde Drexler]] || [[bek šuter|BŠ]] || 1995–1998<ref>{{cite news |date= 3. 2. 2000 |url= http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2000_3193276 |title= Retirement of Drexler's number pleases Olajuwon |author= Michael Murphy |work= Houston Chronicle |access-date= 24. 2. 2009 |archive-date= 12. 5. 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120512182253/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2000_3193276 |url-status= dead }}</ref> |- | '''23''' || [[Calvin Murphy]] || [[bek šuter|BŠ]] / [[Krilo (košarka)|NK]] || 1970–1983<ref name="murphynumber">{{cite news |date= 27. 2. 1989 |url= http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1989_606463 |title= Rockets may play Murphy |author= Eddie Sefko |work= Houston Chronicle |access-date= 24. 2. 2009 |archive-date= 12. 5. 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120512181508/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1989_606463 |url-status= dead }}</ref> |- | '''24''' || [[Moses Malone]] || [[Centar (košarka)|C]] || 1976–1982<ref>{{cite news |date= 20. 4. 1998 |url= http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1998_3049517 |title= Rockets study future with history |author= Michael Murphy |work= Houston Chronicle |access-date= 24. 2. 2009 |archive-date= 12. 5. 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120512181631/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1998_3049517 |url-status= dead }}</ref> |- | '''34''' || [[Hakeem Olajuwon]] || [[Centar (košarka)|C]] || 1984–2001<ref>{{cite news |date= 27. 10. 2002 |url= http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2002_3594489 |title= Nov. 9 looks like a night for a Dream |author= Jonathan Feigen |work= Houston Chronicle |access-date= 24. 2. 2009 |archive-date= 12. 5. 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120512181554/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2002_3594489 |url-status= dead }}</ref> |- | '''44''' || [[Elvin Hayes]] || [[Krilni centar|KC]] / [[Centar (košarka)|C]] || 1968–1972, 1981–1984. |- | '''45''' || [[Rudy Tomjanovich]] || [[krilni bek|KB]] || 1970–1981<sup>1</sup> <ref name="murphynumber"/> |- | '''CD''' <sup>2</sup> || [[Carroll Dawson]] || pomoćni trener, <br/> generalni menadžer || 1979–2007. |} * <sup>1</sup> ''Također bio glavni trener od 1991. do 2003.'' * <sup>2</sup> ''Budući da Dawson nije igrao za Rocketse, iskorišteni su njegovi inicijali.''<ref>{{cite news |url= http://www.nba.com/rockets/news/Rockets_will_honor_general_man-218952-34.html |title= Tribute to Dawson |author= Damien Pierce |date=4. 4. 2007 |publisher= NBA.com |access-date= 24. 2. 2009}}</ref> === Ostali === * [[Sam Cassell]] * [[Steve Francis]] * [[Robert Horry]] * [[Glen Rice]] * [[James Harden]] == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Houston Rockets}} * [http://www.rockets.com/ Službeni sajt] * [http://www.basketball-reference.com/teams/HOU/ Rocketsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120525163546/http://www.basketball-reference.com/teams/HOU/ |date=25. 5. 2012}} na ''[[Basketball Reference]]u'' {{Houston Rockets}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Houston Rockets|*]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1967.]] [[Kategorija:NBA klubovi]] ogbabegeihgazsbsbfou9r974acztxm Memphis Grizzlies 0 36572 3900296 3419377 2026-06-24T10:41:43Z KWiki 9400 3900296 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = Memphis Grizzlies | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #5D76A9 | boja3 = #12173F | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadna]] | osnovan = 1995. | historija = '''Vancouver Grizzlies'''<br/>(1995–2001)<br/>'''Memphis Grizzlies'''<br/>(2001–) | dvorana = FedExForum | grad = [[Memphis]] | boje = Memfiska ponoćnoplava, [[Beale Street]] plava, čeličnosiva, zlatna<ref>{{cite web|title=Connecting Memphis|url=https://www.nba.com/grizzlies/connecting-memphis|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Grizzlies.com|date=2. 8. 2018|access-date=3. 8. 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Uniforms|url=https://www.nba.com/resources/static/team/v2/grizzlies/Memphis%20Grizzlies%202021-22%20Media%20Guide.pdf#page=314 |publisher= NBA Media Ventures, LLC|work=2021–22 Memphis Grizzlies Media Guide|access-date=28. 10. 2021|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Memphis Grizzlies Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://mediacentral.nba.com/wp-content/uploads/logos/nba/mem/Memphis_Grizzlies_Logosheet.jpg |publisher= NBA Properties, Inc.|access-date=27. 6. 2018|url-status=live}}</ref><br/>{{color box|#0C2340}} {{color box|#7D9BC1}} {{color box|#707372}} {{color box|#FFC72C}} | vlasnik = Memphis Basketball, LLC ([[Robert Pera]], predsjedavajući)<ref>{{cite web|title=Memphis Grizzlies and FedExForum Directory|url=http://www.nba.com/grizzlies/about/grizzlies-directory|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com|access-date=4. 4. 2016|url-status=live}}</ref> | predsjednik = [[Jason Wexler]] | generalni_menadžer = [[Zachary Kleiman]]<ref name="April 11 restructuring">{{cite news|title=Memphis Grizzlies announce restructuring of basketball operations department|url=https://www.nba.com/grizzlies/news/memphis-grizzlies-announce-restructuring-of-basketball-operations-department-190411 |publisher= NBA Media Ventures, LLC|website=Grizzlies.com|date=11. 4. 2019|access-date=1. 6. 2019|url-status=live}}</ref> | trener = [[Tuomas Iisalo]] | prvaci = '''0''' | konferencijski_prvaci = '''0''' | divizijski_prvaci = '''2''' ([[NBA 2021/2022.|2022]], [[NBA 2022/2023.|2023]]) | penzionisani_brojevi = '''3''' ([[Tony Allen (košarkaš)|9]], [[Marc Gasol|33]], [[Zach Randolph|50]]) | veb-sajt = {{URL|https://www.nba.com/grizzlies}} | dom_tijelo = | dom_uzorak_t = _2018-19_MEM_association | dom_šorc = | dom_uzorak_š = _2018-19_MEM_association | gost_tijelo = | gost_uzorak_t = _2018-19_MEM_icon | gost_šorc = | gost_uzorak_š = _2018-19_MEM_icon }} '''Memphis Grizzlies''' (fonetski Memfis Grizlis) [[košarka]]ški je klub iz [[Memphis]]a. Igra u [[NBA]] ligi. == Domaće dvorane == :'''General Motors Place''' (1995-2001) :'''Pyramid Arena''' (2001-2004) :'''FedExForum''' (2004–) == Historija == === Vancouver === Nakon gotovo četiri decenije bez NBA kluba [[Kanada]] je 1995. dobila [[Vancouver]] Grizzliese i [[Toronto Raptors]]e. Grizzliesi su ekipu sastavili od igrača iz ostalih klubova (izuzev osam igrača koje svaki klub smatra potrebnima). U šest sezona provedenih u Vankuveru klub je bio krajnje neuspješan (101 pobjeda i 359 poraza), i sa sve manjom posjetom gledalaca, nerentabilan. Iz pomenutih razloga klub je promijenio vlasnika (Michael Heisley), a 2001. i sredinu, preselivši se u [[Memphis]]. === Memphis === Na [[NBA draft|draftu]] 2001. [[Atlanta Hawks]]i biraju [[Pau Gasol]]a, kao treći izbor. Ubrzo ga mijenjaju u Grizzliese, a Gasol postaje najvažniji igrač, zaradivši u prvoj sezoni [[NBA ruki godine]] nagradu. U trećoj sezoni u Memfisu, klub dolazi u do prvog doigravanja uz omjer u sezoni od 50-32. U doigravanju ispadaju u prvom krugu od [[San Antonio Spurs]]a (4-0). I sljedeće dvije sezone su igrali doigravanje, ali su pometeni od [[Phoenix Suns]]a (2005, 4-0) i [[Dallas Mavericks]]a (2006, 4-0), ostvarivši u tri doigravanja najlošiji niz od 12 uzastopnih poraza. == Bitni pojedinci == === U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]] === * [[Allen Iverson]] (2009) * [[Pau Gasol]] (2001–2008) * [[Vince Carter]] (2014–2017) === Penzionisani brojevi === * 9 – [[Tony Allen (košarkaš)|Tony Allen]] ([[Bek šuter|BŠ]] / [[Krilni bek|KB]], 2010–2017) * 33 – [[Marc Gasol]] ([[Centar (košarka)|C]], 2008–2019) * 50 – [[Zach Randolph]] ([[Krilni centar|KC]], 2009–2017) === Ostali važni pojedinci === * [[Shareef Abdur-Rahim]] * [[Shane Battier]] * [[Mike Bibby]] * [[Michael Dickerson]] * [[Pau Gasol]] * [[Bobby Jackson]] * [[James Posey]] * [[Bryant Reeves]] * [[Bonzi Wells]] * [[Jason Williams (košarka)|Jason Williams]] * [[Lorenzen Wright]] * [[Byron Scott]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|Memphis Grizzlies}} * [https://www.nba.com/grizzlies Službena stranica] {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Memphis Grizzlies]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1995.]] t9b0y55iuu79wcgy2brd4x3oxp4gfjw San Antonio Spurs 0 36724 3900306 3568021 2026-06-24T11:19:39Z KWiki 9400 3900306 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = San Antonio Spurs | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #000000 | boja3 = #C4CED4 | logo = San Antonio Spurs.svg | trenutna_sezona = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadna]] | osnovan = 1967. | historija = '''[[Dallas Chaparrals]] (ABA)''' <br/>(1967–1970, 1971–1973)<br />'''Texas Chaparrals (ABA)'''<br />(1970–1971)<br />'''San Antonio Spurs'''<br />(1973–trenutno)<ref>{{cite web|title=San Antonio Spurs History|url=http://www.nba.com/spurs/history/spurs_history.html|publisher=San Antonio Spurs|access-date=29. 1. 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=History: Team by Team |url= https://mediacentral.nba.com/wp-content/uploads/sites/3/2016/10/2016-17-NBA-Guide.pdf#page=122|publisher=NBA|work=Official National Basketball Association Guide 2016-17|date=23. 9. 2016|access-date=26. 3. 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=NBA.com/Stats–San Antonio Spurs seasons|url=http://stats.nba.com/team/#!/1610612759/seasons/|publisher=NBA|access-date=29. 1. 2017|archive-date=15. 9. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915143403/http://stats.nba.com/team/#!/1610612759/seasons/|url-status=dead}}</ref> | dvorana = [[Frost Bank Center]] | grad = [[San Antonio]], [[Texas]] | boje = Srebrna, crna, bijela<ref>{{cite press release|title=Spurs Unveil Statement Edition Uniform Honoring Team's Legacy in Texas|url=https://www.nba.com/spurs/news/spurs-unveil-statement-edition-uniform-honoring-teams-legacy-in-texas|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Spurs.com|date=25. 7. 2022|access-date=25. 7. 2022|quote=The San Antonio Spurs today unveiled their Nike NBA Statement Edition uniform featuring the team's iconic silver and black color palette and the recently introduced Texas and SATX secondary logos.|archive-date=25. 7. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220725143638/https://www.nba.com/spurs/news/spurs-unveil-statement-edition-uniform-honoring-teams-legacy-in-texas|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=NBA LockerVision – San Antonio Spurs – Icon Edition – Story Guide|url=https://lockervision.nba.com/outfit/san-antonio-spurs/icon-edition|publisher=NBA Properties, Inc.|website=LockerVision.NBA.com|access-date=7. 11. 2023|quote=The San Antonio Spurs Icon Edition uniform represents the team's iconic brand identity. This uniform features Spurs Black as the base color and showcases the jersey wordmark 'Spurs'. The team's core brand elements are further brought to life through the Spurs Silver side inserts and the team's primary icon on both sides of the shorts.|archive-date= 20. 10. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020171559/https://lockervision.nba.com/outfit/san-antonio-spurs/icon-edition|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=San Antonio Spurs Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC8xSmlwenNRUWQyQVJFZEZ1emc4TC5wZGYifQ:nba:iuF3isJegXhlcrwve5Fm-Pt4P-0lggbimkJ436Rv8Kw|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br />{{color box|#C4CED4}} {{color box|#000000}} {{color box|#FFFFFF}} | vlasnik = [[Spurs Sports & Entertainment]] (Peter John Holt, predsjedavajući) | predsjednik = [[Gregg Popovich]] | generalni_menadžer = [[Brian Wright (košarka)|Brian Wright]] | trener = [[Mitch Johnson]] | pripojen = [[Austin Spurs]] | prvaci = '''5''' ([[NBA finale 1999.|1999]], [[NBA finale 2003.|2003]], [[NBA finale 2005.|2005]], [[NBA finale 2007.|2007]], [[NBA finale 2014.|2014]]) | konferencijski_prvaci = '''7''' ([[NBA doigravanje 1999.|1999]], [[NBA doigravanje 2003.|2003]], [[NBA doigravanje 2005.|2005]], [[NBA doigravanje 2007.|2007]], [[NBA doigravanje 2013.|2013]], [[NBA doigravanje 2014.|2014]], [[NBA doigravanje 2026.|2026]]) | divizijski_prvaci = '''23''' ([[NBA 1977/1978.|1978]], [[NBA 1978/1979.|1979]], [[NBA 1980/1981.|1981]], [[NBA 1981/1982.|1982]], [[NBA 1982/1983.|1983]], [[NBA 1989/1990.|1990]], [[NBA 1990/1991.|1991]], [[NBA 1994/1995.|1995]], [[NBA 1995/1996.|1996]], [[NBA 1998/1999.|1999]], [[NBA 2000/2001.|2001]], [[NBA 2001/2002.|2002]], [[NBA 2002/2003.|2003]], [[NBA 2004/2005.|2005]], [[NBA 2005/2006.|2006]], [[NBA 2008/2009.|2009]], [[NBA 2010/2011.|2011]], [[NBA 2011/2012.|2012]], [[NBA 2012/2013.|2013]], [[NBA 2013/2014.|2014]], [[NBA 2015/2016.|2016]], [[NBA 2016/2017.|2017]], [[NBA 2025/2026.|2026]]) | penzionisani_brojevi = '''10''' ([[Johnny Moore (košarkaš)|00]], [[Avery Johnson|6]], [[Tony Parker|9]], [[Bruce Bowen|12]], [[James Silas|13]], [[Emanuel Ginóbili|20]], [[Tim Duncan|21]], [[Sean Elliott|32]], [[George Gervin|44]], [[David Robinson (košarkaš)|50]]) | veb-sajt = {{url|spurs.com}} | dom_tijelo = FFFFFF | dom_uzorak_t = _saspursh | dom_šorc = FFFFFF | dom_uzorak_š = _saspursh | gost_tijelo = 000000 | gost_uzorak_t = _saspursa | gost_šorc = 000000 | gost_uzorak_š = _saspursa | 3_tijelo = B6BFBF | 3_uzorak_t = _saspurs3 | 3_šorc = B6BFBF | 3_uzorak_š = _saspurs3 }} '''San Antonio Spurs''' [[košarka]]ški je klub iz [[San Antonio|San Antonija]] u [[Texas]]u. Igra u [[NBA]] ligi kao član [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadne divizije]]. == Domaće dvorane == * [[Fair Park Coliseum|State Fair Coliseum]] (1967–1973) * [[Moody Coliseum]] (1967–1973) * [[Fort Worth Convention Center|Tarrant County Coliseum]] (1970–1971) * [[City Bank Coliseum|Lubbock Municipal Coliseum]] (1970–1971) * [[HemisFair Arena]] (1973–1993) * [[Alamodome]] (1993–2002) * '''[[Frost Bank Center]]''' (ranije '''SBC Center''' i '''AT&T Center''') (2002–) == Bitni pojedinci == === U [[Košarkaška Kuća slavnih|Kući slavnih]] === * [[George Gervin|George "The Iceman" Gervin]] – 1996. * [[Moses Malone]] – 2001. * [[Dominique Wilkins]] – 2006. === Penzionisani brojevi === * 00 – [[Johnny Moore (košarkaš)|Johnny Moore]], B, 1980–1988, 1989–1990. * 6 – [[Avery Johnson]], B, 1991, 1992–1993, 1994–2001. * 9 – [[Tony Parker]], B, 2001–2018. * 12<sup>1</sup> – [[Bruce Bowen]], K, 2001–2009. * 13 – [[James Silas]], B, 1972–1981. * 20 – [[Emanuel Ginóbili]], B, 2002–2018. * 21 – [[Tim Duncan]], C, 1997–2016. * 32 – [[Sean Elliott]], K, 1989–1993, 1994–2001. * 44 – [[George Gervin]], B, 1974–1985. * 50 – [[David Robinson (košarkaš)|David Robinson]], C, 1989–2003. ; Napomena * <sup>1</sup> – Spursi su 9. jula 2015. "otpenzionisali" i ponovo izdali broj 12 [[LaMarcus Aldridge|LaMarcusu Aldridgeu]] uz Bowenovu dozvolu.<ref>{{cite web|url=http://blog.mysanantonio.com/spursnation/2015/07/09/with-bowens-blessing-spurs-to-give-no-12-to-aldridge/|title=With Bowen's blessing, Spurs to give No. 12 to Aldridge|publisher=MySA|date=9. 7. 2015|access-date=9. 7. 2015|archive-date=10. 7. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710010837/http://blog.mysanantonio.com/spursnation/2015/07/09/with-bowens-blessing-spurs-to-give-no-12-to-aldridge/|url-status=dead}}</ref> === Ostali važniji pojedinci === {{div col}} * [[Derek Anderson (košarkaš)|Derek Anderson]] * [[Speedy Claxton]] * [[Terry Cummings]] * [[Antonio Daniels]] * [[Mario Elie]] * [[Robert Horry]] * [[Avery Johnson]] * [[Steve Kerr]] * [[Jerome Kersey]] * [[Alvin Robertson]] * [[Glenn Robinson]] * [[Dennis Rodman]] * [[Malik Rose]] * [[Melvin Sanders]] * [[Nick Van Exel]] * [[Dominique Wilkins]] * [[Samaki Walker]] * [[Victor Wembanyama]] {{div col end}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|San Antonio Spurs}} * [http://www.spurs.com/ Službeni sajt] {{San Antonio Spurs}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:San Antonio Spurs|*]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1967.]] juau1jvdcw36uzl67nltny9zxo9tk38 Treća gimnazija (Sarajevo) 0 45674 3900226 3851056 2026-06-24T04:11:46Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900226 wikitext text/x-wiki '''Treća gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] je javna srednjoškolska ustanova koja se nalazi na [[Vilsonovo šetalište|Vilsonovom šetalištu]] u općini [[Novo Sarajevo]].<ref>{{Cite web |url=http://www.nap.ba/new/vijest.php?id=12081 |title=Imenovani direktori osnovnih i srednjih škola u KS |access-date=6. 1. 2016 |archive-date=13. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213052018/https://nap.ba/news/12081 |url-status=dead }}</ref> Škola je osnovana nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], 1948. godine. Ovo je bila treća po redu gimnazija u Sarajevu i većim dijelom svoje historije je bila poznata pod tim imenom “Treća gimnazija”, iako je mijenjala više zvaničnih imena - Niža Realna Gimnazija, Mješovita Gimnazija, Peta Gimnazija, Treća gimnazija (zvanično ime skole od 1991. godine), Braća Ribar, itd. U toku [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u BiH]] Treća gimnazija se nalazila na liniji razgraničenja i pretrpila je znatna oštećenja. Održavanje nastave, prekinuto 1992. godine, se nastavlja 1993. godine (đaci su bili raspoređeni po punktovima širom grada, uglavnom u istim razredima sa đacima svih ostalih gimnazija). U septembru 1994. godine Treća gimnazija dobija na korištenje dio Osnovne škole Hrasno — bivše Osnovne škole Ivan Goran Kovačić, u naselju Hrasno, također u blizini same linije razgraničenja, i tu kao podstanari osoblje i učenici održavaju nastavu narednih godina. Objekat škole u [[Pofalići]]ma obnovljen je u prvim godinama poslije rata. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.treca-gimnazija.edu.ba/ Zvanična stranica] [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] 2vw95wu6jw3m5q0szl47v8200slpuju Ivan Hariš 0 54822 3900020 3633156 2026-06-23T12:06:06Z AnToni 2325 3900020 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Siroče|23|02|2012}} {{Infokutija osoba | ime = Ivan Hariš | slika = Ivan Hariš-Gromovnik.jpg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1903|11|17}} |mjesto_rođenja = [[Slapno]], [[Ozalj]], [[Austrougarska]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1989|7|16|1903|11|17}} | mjesto_smrti = Zagreb, Jugoslavija | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} '''Ivan Hariš-Gromovnik''' (ratno ime Ilija Gromovnik) ([[Slapno]], 1903] - 1989.) [[komunist]], [[partizani|partizan]] prvoborac, pisac, generalmajor [[JNA]] == Biografija == Ilija Hariš je u Drugom svjetskom ratu bio organizator i provoditelj velikog broja diverzantskih akcija pri GŠ NOV, zbog čega je i dobio ratno ime "Gromovnik" prema istoimenom starozavjetnom proroku. Ivan Hariš Gromovnik je neko vrijeme bio visoko kotiran u Generalštabu JNA. Imao je često oprečna stajališta od službene jugoslavenske dogmatske politike u vezi [[NOR|Narodnooslobodilačkog rata]], pa je zbog toga kasnije, iako proglašen narodnim herojem, prijevremeno umirovljen. Godine 1936. se je uključio u [[Španski građanski rat|rat u Španiji]] kao diverzant, da bi kasnije postao poručnik u Internacionalnoj brigadi. Osim u Španiji učestvovao je u komunističkim pokretima u [[Kanada|Kanadi]], [[Meksiko|Meksiku]], [[Panama|Panami]], [[Ekvador]]u, [[Kolumbija|Kolumbiji]] i [[Argentina|Argentini]]. == Djela == * "Diverzant" * "Dnevnik diverzantskih akcija u Hrvatskoj" {{DEFAULTSORT:Hariš, Ivan}} [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Hrvatski komunisti]] [[Kategorija:Nosioci Ordena narodnog heroja]] [[Kategorija:Jugoslavenski partizani]] [[Kategorija:Hrvatski partizani]] [[Kategorija:Biografije, Ozalj]] [[Kategorija:Generali Jugoslavenske narodne armije]] [[Kategorija:Rođeni 1903.]] [[Kategorija:Umrli 1989.]] 1e56o4jzykh1ztqkqhdquyfx1syxgcl 3900021 3900020 2026-06-23T12:07:51Z AnToni 2325 3900021 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Siroče|23|02|2012}} {{Infokutija osoba | ime = Ivan Hariš | slika = Ivan Hariš-Gromovnik.jpg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1903|11|17}} |mjesto_rođenja = [[Slapno]], [[Ozalj]], [[Austrougarska]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1989|7|16|1903|11|17}} | mjesto_smrti = Zagreb, Jugoslavija | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} '''Ivan Hariš-Gromovnik''' (ratno ime Ilija Gromovnik) ([[Slapno]], 1903 - 1989.) [[komunist]], [[partizani|partizan]] prvoborac, pisac, generalmajor [[JNA]] == Biografija == Ilija Hariš je u Drugom svjetskom ratu bio organizator i provoditelj velikog broja diverzantskih akcija pri GŠ NOV, zbog čega je i dobio ratno ime "Gromovnik" prema istoimenom starozavjetnom proroku. Ivan Hariš Gromovnik je neko vrijeme bio visoko kotiran u Generalštabu JNA. Imao je često oprečna stajališta od službene jugoslavenske dogmatske politike u vezi [[NOR|Narodnooslobodilačkog rata]], pa je zbog toga kasnije, iako proglašen narodnim herojem, prijevremeno umirovljen. Godine 1936. se je uključio u [[Španski građanski rat|rat u Španiji]] kao diverzant, da bi kasnije postao poručnik u Internacionalnoj brigadi. Osim u Španiji učestvovao je u komunističkim pokretima u [[Kanada|Kanadi]], [[Meksiko|Meksiku]], [[Panama|Panami]], [[Ekvador]]u, [[Kolumbija|Kolumbiji]] i [[Argentina|Argentini]]. == Djela == * "Diverzant" * "Dnevnik diverzantskih akcija u Hrvatskoj" {{DEFAULTSORT:Hariš, Ivan}} [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Hrvatski komunisti]] [[Kategorija:Nosioci Ordena narodnog heroja]] [[Kategorija:Jugoslavenski partizani]] [[Kategorija:Hrvatski partizani]] [[Kategorija:Biografije, Ozalj]] [[Kategorija:Generali Jugoslavenske narodne armije]] [[Kategorija:Rođeni 1903.]] [[Kategorija:Umrli 1989.]] mmk6nyaha5y8y3gpc28r65gk7ih9xaq New Orleans Pelicans 0 55817 3900302 3072401 2026-06-24T11:05:25Z KWiki 9400 3900302 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaški klub | ime = New Orleans Pelicans | boja1 = #FFFFFF | boja2 = #002B5C | boja3 = #B4975A | logo = | liga = [[NBA]] | konferencija = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapadna]] | divizija = [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapadna]] | osnovan = 2002.{{efn|Od 2014, kada su [[Charlotte Hornets]]i vratili originalni naziv franšize, liga je priznala New Orleans Pelicanse kao ekspanzijski tim iz 2002. Prije toga historija tima bila je priznata kao rezultat preseljenja iz [[Historija Charlotte Hornetsa#2014–trenutno: Povratak Hornetsa|Charlottea]].}} | historija = '''New Orleans Hornets'''<br />(2002–2005, 2007–2013)<br />'''New Orleans/Oklahoma City Hornets'''<br />(2005–2007)<br />'''New Orleans Pelicans'''<br />(2013–)<ref name="HornetsNameReturnsToCarolinas">{{cite news|title=Charlotte Hornets Name Returns to Carolinas|url=http://www.nba.com/hornets/charlotte-hornets-name-returns-carolinas|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website= Hornets.com|date=20. 5. 2014|access-date=7. 9. 2015|archive-date=22. 5. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522200148/http://www.nba.com/hornets/charlotte-hornets-name-returns-carolinas|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Franchise History–NBA Advanced Stats|url=https://www.nba.com/stats/history|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=NBA.com|access-date=13. 5. 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=NBA.com/Stats–New Orleans Pelicans seasons|url=https://www.nba.com/stats/team/1610612740/seasons|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Stats.NBA.com|access-date=2. 12. 2022|archive-date=2. 12. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202035959/https://www.nba.com/stats/team/1610612740/seasons|url-status=live}}</ref> | dvorana = [[Smoothie King Center]] | grad = [[New Orleans]] | boje = Mornarička plava, zlatna, crvena<ref name="LogosUnveiled">{{cite press release|title=Benson Family Unveils New Orleans Pelicans Colors and Logos|url=https://www.nba.com/pelicans/news/benson-family-unveils-new-orleans-pelicans-colors-and-logos|publisher=NBA Media Ventures, LLC|website=Pelicans.com|date=January 24, 2013|access-date=2. 12. 2022|quote=The Pelicans’ colors will be blue, gold and red. The team’s primary color, blue, is taken from Louisiana’s state flag. The Pelicans and Saints will share the color gold, uniting the organizations, while celebrating the spirited life of New Orleans and its many celebrations (gold is also a commonly found color on the “crown” of the pelican). Red represents fraternity and is indicative of the blood provision of the mother pelican and the vibrant color underneath the pelican’s throat. All three colors are found on the City of New Orleans flag.|archive-date=7. 10. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007160051/https://www.nba.com/pelicans/news/benson-family-unveils-new-orleans-pelicans-colors-and-logos|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|chapter=Logos/Marks|chapter-url=https://cdn.nba.com/teams/uploads/sites/1610612740/2025/10/2025-26-Pelicans-Media-Guide-v2.pdf#page=228|publisher=NBA Properties, Inc.|title=New Orleans Pelicans 2025-26 Media Guide|url=https://cdn.nba.com/teams/uploads/sites/1610612740/2025/10/2025-26-Pelicans-Media-Guide-v2.pdf#page=228|date=21. 10. 2025|access-date=19. 6. 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=New Orleans Pelicans Reproduction and Usage Guideline Sheet|url=https://cdn-assets-us.frontify.com/s3/frontify-enterprise-files-us/eyJwYXRoIjoibmJhXC9maWxlXC9KTXpzZnhONkNoa21SWUYyeGlpVC5wZGYifQ:nba:AQJCJG7MXYk0h7UDmyPzk-h4Wf1zNiFUiWnZTf1W5wg|publisher=NBA Properties, Inc.|access-date=1. 3. 2025}}</ref><br />{{color box|#0C2340}} {{color box|#B9975B}} {{color box|#CE0E2D}} | vlasnik = [[Tom Benson]] | predsjednik = [[Dennis Lauscha]] | generalni_menadžer = | trener = [[Jamahl Mosley]] | prvaci = '''0''' | konferencijski_prvaci = '''0''' | divizijski_prvaci = '''1''' ([[NBA 2007/2008.|2008]]) | penzionisani_brojevi = '''1''' ([[Pete Maravich|7]]) | veb-sajt = {{URL|http://www.nba.com/pelicans}} | dom_tijelo = | dom_uzorak_t = _2018-19_NOP_association | dom_šorc = | dom_uzorak_š = _2018-19_NOP_association | gost_tijelo = | gost_uzorak_t = _2018-19_NOP_icon | gost_šorc = | gost_uzorak_š = _2018-19_NOP_icon | 3_tijelo = | 3_uzorak_t = _2018-19_NOP_statement | 3_šorc = | 3_uzorak_š = _2018-19_NOP_statement }} '''New Orleans Pelicans''' (ranije poznati kao '''New Orleans Hornets''') jest [[košarka]]ški klub iz [[New Orleans]]a, [[SAD]]. Igra u [[NBA]] ligi. Zbog [[uragan Katrina|uragana Katrina]] klub je domaće utakmice igrao u [[Oklahoma City]]ju u sezonama [[NBA 2005/2006.|2005/06.]] i [[NBA 2006/2007.|2006/07.]] Vratio se u New Orleans od sezone [[NBA 2007/2008.|2007/08.]] == Dvorane == * '''[[Smoothie King Center]]''' (ranije '''New Orleans Arena''') (2002–) * '''Ford Center''' (2005–2007. u Oklahoma Cityju) == Historija == == U [[Kuća slavnih košarke|Kući slavnih košarke]] == * [[Predrag Stojaković]] (2006–2010) == Penzionisani brojevi == * 7 – [[Pete Maravich|"Pistol" Pete Maravich]], bek, igrač [[Utah Jazz|New Orleans Jazza]] 1974–1979 (Maravichev broj penzionisan je tokom prve utakmice Hornetsa u New Orleansu, za njegov doprinos ekipi New Orleans Jazza) == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat-inline|New Orleans Pelicans}} *[http://www.nba.com/hornets/ New Orleans Hornets na NBA.com] {{en simbol}} {{NBA}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:New Orleans Pelicans| ]] [[Kategorija:NBA klubovi]] [[Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1988.]] sjhncm49dhtkdj8m0meabzrgpx31nsz Timbuktu 0 57901 3900200 3895157 2026-06-24T01:11:00Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900200 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Flammetombou.png|mini|Plamen mira: Spomenik u znak sjećanja na sklopljeni mirovni sporazum između države [[Mali]] i Tuareza 1996.]] [[Datoteka:Timbuktu Mosque Sankore.jpg|mini|[[Džamija]] Sankora]] [[Datoteka:Medersa Sankore.jpg|mini|Ulaz u [[medresa|medresu]] Sankore]] [[Datoteka:Bactombou.png|mini|[[Trajekt]]]] [[Datoteka:Timbuktu_cemetery.jpg|desno|mini|Groblje Timbuktua]] '''Timbuktu''' (ˡtɪmbʊktʰuː [[Francuski jezik|francuski]] ''Tombouctou'') je grad - [[oaza]] u [[Zapadna Afrika|zapadnoafričkoj]] državi [[Mali]] s 32.414 stanovnika <ref>[http://www.bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1154638172&men=gpro&lng=de&dat=32&geo=-2451&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=&geo=384425699] [http://www.bevoelkerungsstatistik.de] Stanje 1. januara 2006.</ref>. == Etimologija == Ime zapravo znači "Buktin bunar". Prema [[legenda|legendi]] Buktu (drugi način pisanja ''Bouctou'') je bila crna [[robovlasništvo|robinja]] koju su Tuarezi zajedno sa stadom [[koze|koza]] ostavili da nadzire [[bunar]]. Njeno ime bi trebalo značiti "žena s velikim pupkom", no možda se radi o [[narodna etimologija|narodnoj etimologiji]]. U predaji neki [[historija|historičari]] vide prenos opravdanja nekadašnjeg "gornjeg sloja" stanovnika Timbuktua za socijalnu podjelu na Tuarege svijetle boje kože i Bele, koji su bili [[vazal]]i tamne puti, na područje [[mit]]a. Francuski [[lingvist]] René Basset izvodi ime "Timbuktu" iz staro[[Berberi|berberskog]] korijena koji znači "daleko" ili "skriveno" <ref>René Basset, ''Mission au Sénégal.'' Paris 1909, strana 198.</ref>. Time bi značenje imena bilo "vrlo udaljen bunar", odnosno, na južnom rubu [[pustinja|pustinje]]. Novija istraživanja otvaraju mogućnost, da [[grad]] nisu osnovali Tuarezi, nego [[Šongaji]] iz njegove okoline. Ta mogućnost otvara i potrebu za razmatranjem tumačenja imena koje je dao istraživač [[Afrika|Afrike]] i historičar Heinrich Barth prije 150 godina. Prema njemu, ime bi ispravno glasilo ''Tombutu'' a značilo bi "mjesto među [[dina]]ma", što bi u tom slučaju dobilo smisao. == Geografija == Timbuktu leži na južnom rubu [[Sahara|Sahare]], čije napredovanje ([[dezertifikacija]]) predstavlja najveći problem za grad. Pijesak se širi ulicama grada. U zadnjih dvadeset godina granica pustinje se proširila oko 100 [[kilometar|km]] prema jugu. Grad ne leži tačno na [[Rijeka|rijeci]] [[Niger (rijeka)|Niger]] koja u blizini Timbuktua protičući u velikom luku iz područja [[Massina]] doseže najsjeverniju tačku svog puta prema sjeveroistoku i mijenja smjer skrećući prema jugoistoku da bi se kasnije, nakon više od 2.000&nbsp;km, ulila u [[gvinejski zaljev]]. Davno isušeni rukavci Nigera koji su nekada imali nadimak "kanali nilskih konja" pune se vodom još samo u vrijeme vrlo visokih voda, dok su nekada uzrokovali velike [[poplava|poplave]] u nekim dijelovima Timbuktua. Još u ranom [[novi vijek|novom vijeku]] Timbuktu je bio kanalom, dugim 13 kilometara, povezan s mjestom Kabara, zapravo [[luka|lukom]] Timbuktua. Ovaj vještački kanal omogućavao je u vrijeme visokih voda stanovnicima direktan pristup Nigeru pa time i dovoz i odvoz trgovačke robe [[jedrilica]]ma i [[piroga]]ma do samog grada. Danas je kanal zasut pijeskom i još se samo nazire. Iako je Timbuktu vijekovima stjecište velikih trgovačkih puteva i danas je pristup gradu povezan s nizom poteškoća. Plovidba [[brod]]om je moguća samo kada je [[vodostaj]] Nigera dovoljno visok. Cesta koja vodi s juga kroz [[savana|savanu]] često je pokrivena pijeskom, i tada postaje privremeno neprohodna. Pristup sa sjevera, kroz pustinju, prolaze samo dvije grupe putnika: rijetki [[karavan soli|karavani soli]] Tuarega i savremeni [[pustolov]]i. U novije vrijeme postoji mogućnost dolaska u grad je [[avion]]om iz glavnog grada [[Bamako|Bamaka]]. [[Klima]] je pustinjska. Iz Sahare neprekidno puše suhi, vrući [[vjetar]]. Skromna [[vegetacija]] sastoji se od [[tamarisi|tamarisa]], [[akacija]] i [[ginsteri|ginstera]], ali i [[baobab]]a i [[palme]] kao i niz korisnih stabala. Prosječna godišnja temperatura je 28&nbsp;°C, a najtopliji su [[maj]] i [[juni]] s oko 34&nbsp;°C. Prosječna izmjerena količina [[padavine|padavina]] je oko 170&nbsp;mm/m<sup>2</sup>. Najvlažniji mjeseci su [[juli]] i [[august]], s količinom padavina od po 56–66&nbsp;mm/m<sup>2</sup> <ref>[http://www.klimadiagramme.de/Afrika/timbuktu.html] prosječne klimatske vrijednosti za Timbuktu</ref>. Pljuskovi u tom razdoblju mogu poprimiti [[biblija|biblijske]] razmjere i biti uzrokom vrlo velikih šteta na zgradama i [[džamija]]ma građenim od [[glina|gline]]. [[1771]]. se u vrijeme jednog takvog nevremena srušila džamija al-Hana i pod sobom zatrpala četrdesetoro ljudi. == Stanovništvo == Zbog burne historije i položaja na sjecištima značajnih trgovačkih putova, stanovništvo Timbuktua sastoji se od pripadnika različitih naroda i grupa. Između ostalih to su [[Tuarezi]] (dio naroda [[Berberi|Berbera]]), [[Mauri]], [[Songai]], [[Mandinka]] i [[Bambara]]. Dijelom žive u odvojenim gradskim četvrtima. U okolini grada sreću se Tuarezi s [[Deve|devama]] i [[Fulbe]] s njihovom stokom. [[Bozo]] su [[ribar]]i na Nigeru. Uz obale Nigera žive i pripadnici skupine [[Bella]], tamnoputi ribari i sitni zemljoradnici. Pretpostavlja se, da bi oni mogli biti potomci prvobitnih stanovnika ovog područja koje su Tuarezi u ranom [[srednji vijek|srednjem vijeku]] potisnuli u zavisni položaj. U predaji o osnivanju Timbuktua i robinji Buktu se možda ogleda ovakav razvoj (vidi poglavlje o etimologiji). Sve do unatrag pedesetak godina Tuarezi su ih izrabljivali kao neku vrstu robova. Pri tome, pojedine porodice Bella nisu bile "vlasništvo" konkretnih Tuarega, nego su kao neslobodni kolektivitet radili za Tuarege isto kao kolektivitet ili su im morali ustupati određena davanja. Od nezavisnosti [[Mali]]ja službeno su slobodni, no i dalje se uglavnom osjećaju dijelom tradicionalnog tuareškog društvenog poretka i većinom govore jezik nekadašnjih gospodara, [[Tamašek]]. == Tradicionalna arhitektura == Izvorni način gradnje u Timbuktu bio je uslovljen nedostatkom [[kamen]]a, pa se gradilo od [[glina|gline]]. Stariji zapisi govore o gradnji [[koliba]] u obliku [[košnica|košnice]], okruglog tlocrta, u kojima su pretežno živjeli siromašni stanovnici. Najkasnije u 15. vijeku nametnuo se zahtjevan stil gradnje, koji obilježava prije svega kuće bogatog sloja građana (upravni činovnici, trgovci i učeni ljudi). Taj način gradnje od gline, koji je postao poznat kao "sudanski stil", posebno je vidljiv kod [[džamija]] koje se prema vrhu sužavaju. Osnovnu konstrukciju čini kostur od [[drvo (materijal)|drveta]], koji se zatim oblaže [[glina|glinom]]. Na taj način građeni su objekti s dva sprata. Prizemlja su korištena kao [[medresa|medrese]], dućani, radionice ili skladišta, dok je sprat, koji je bio prozračnije građen, korišten za stanovanje. U tom dijelu kuće nalazile su se i [[biblioteka|biblioteke]] obrazovanih ljudi i učitelja. Gradnja od ovog samo uvjetno solidnog materijala dovodila je kod velikih [[kiša]] do velikih šteta na građevinama i eventualnog urušavanja. Nakon svakog kišnog razdoblja zidovi su se morali obnavljati. Kuće, čije popravljanje se više nije isplatilo, jednostavno su napuštane<ref>Podloga: Knjiga René Gardi, ''Auch im Lehmhaus läßt sich’s leben: Traditionelles Bauen und Wohnen in Westafrika'' (I u kućama od gline se može živjeti: Tradicionalna gradnja i stanovanje u zapadnoj Africi), Grac 1973.</ref>. [[Datoteka:Timbuktu Caille House Street Scene.jpg|mini|Ulična scena pred renoviranom kućom od vapnenca]] Pored tradicionalne [[arhitektura|arhitekture]] s glinom, u Timbuktuu se mogu vidjeti i stambene višespratnice građene od [[vapnenac|vapnenca]] po uzoru na [[Maroko]] i [[Mauritanija|Mauritaniju]]. Ovaj stil su vjerovatno donijeli vojnici Đuder-paše na Nigeru. Fasade su okomito podijeljene [[palister]]ima i po uzoru na marokanski stil tog vremena ukrašene "andaluzijskim" prozorima i vrlo masivnim drvenim vratima. Prozori prvobitno nisu bili [[staklo|ustakljeni]], nego samo zasjenjeni drvenim [[filigran]]ski obrađenim rešetkama. Vrata odlikuju umjetnički ukrašene [[željezo|željezne]] obloge i [[geometrija|geometrijski]] uzorci od velikih čavala za što je uzor bila arhitektura al [[Andaluzija|Andaluza]], u to vrijeme dijela [[Španija|Španije]] pod [[islam|muslimanskom]] dominacijom.<ref>O arhitekturi vidjeti Thomas Krings, ''Sahelländer. Geographie, Geschichte, Wirtschaft, Politik'' (Zemlje Sahela. Geografija, privreda, politika) Darmstadt 2006, strana 83</ref>. == Historija == === Osnivanje i rano vrijeme === Timbuktu su prema hronikama koje su nastale kasnije, osnovali prije 1100. [[nomad]]izirajući Masufa Tuarezi na mjestu s vodom u blizini luka [[Niger (rijeka)|Nigera]]. No, vjerovatno počeci grada sežu u 9. ili 10. vijeku, a njegovim začetnicima se vjerovatno, trebaju smatrati Songai, stanovnici "crne" Afrike. No, [[arheologija|arheološki]] nalazi na samom mjestu su komplikovani, tako da se nedvosmisleni rezultati mogu očekivati tek za par godina <ref>[http://www.insoll.org/Publications.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091031235307/http://www.insoll.org/Publications.html |date=31. 10. 2009 }}) Pogledati članak prof. Tim Insoll (Cambridge)</ref>. Na prelazu milenija mjesto se brzo razvija u značajnu trgovačku ispostavu na važnom [[karavan (putovanje)|karavan]]skom putu od [[Egipat|Egipta]] preko [[Gao]] do Kumbi Salaha u tadašnjem zapadnoafričkom kraljevstvu [[Gana (kraljevstvo)|Gani]]. [[Islam]] je do Nigera vjerovatno došao s trgovcima iz područja juga današnjeg [[Alžir]]a. No u početku Timbuktu nije imao ni izdaleka tako veliki značaj kao čvorište trgovačkih puteva i središte muslimanskog obrazovanja kako to danas tvrde različite knjige i članci na [[Internet]]u. Gospodarski uspon i s njim povezan kulturni procvat grada uslijedili su tek u 14. i 15. vijeku. Čini se da je Timbuktu u svojim ranim danima konkurisao s trgovištem koje je bilo oko 25 kilometara istočnije, zvalo se Ţirraqqā, a prema zapisima arapskih [[geograf]]a, istovremeno bilo i najzapadnija tačka carstva Gana. Nakon propasti Gane, trgovci su se okrenuli Timbuktu, koji je blizinom Nigera pružao bolje mogućnosti za razmjenu i pretovar robe. === Vrijeme velikih zapadnoafričkih carstava === ==== Malijsko kraljevstvo ==== Timbuktu je od 13. ili ranog 14. vijeka postao dijelom [[Mali (kraljevstvo)|Malijskog carstva]]. Da li je ovo pripajanje uslijedilo nakon direktnog osvajanja ili se grad dobrovoljno, radi zaštite od Tuarega na sjeveru i Mossija u [[Sudan]]u, priključio Maliju, nije nedvosmisleno razjašnjeno. No, čak niti vladar Malija nije bio u stanju spriječiti napad Mossija [[1328]]. Iz tog napada može se zaključiti, da je Timbuktu u to vrijeme već bio središte trgovine [[so]]lju i [[zlato]]m. U to vrijeme grad je imao, prema procjenama, između 10.000 i 15.000 stanovnika.<ref>vidjeti James L. A. Webb, ''Desert Frontier: Ecological and Economic Chance along the Western Sahel 1600-1850.'' Madison, Wisc. 1995, strana 16.</ref> [[Datoteka:Kanga Moussa Atlas Catalan.jpg|mini|Vladar Malija, Mansa Musa (Katalonski atlas, 1375.)]] Grad je već u to vrijeme bio poznat u južnoj [[Evropa|Evropi]]. Sredinom 14. vijeka pojavljuje se na [[portolan]]ima, [[Katalonija|katalonskim]] odnosno [[mallorca]]nskim kartama [[svijet]]a, kao prijestolnica ("Ciutat de Melli") kralja Malija ("Rex Melli"). Na poznatoj karti Abrahama Cresquesa iz 1375. bajoslovni kralj Malija prikazan je s grudom zlata u ruci. Time se mislilo na crnog kralja [[Mansa Musa|Mansa Musu]] koji je 1324. bio na legendarnom [[hadždž]]u u [[Meka|Meki]]. Na hadždžu ga je, prema predaji, pratila posluga od 60.000 podanika, a također prema predaji, ponio je sa sobom dvije tone zlata koje je, navodno, velikodušno podijelio u [[Egipat|Egiptu]]<ref>John Hunwick ove brojeve naziva "grossly inflated (beskrajnim pretjerivanjem)". Vidi Hunwick, ''Timbuktu & the Songay Empire'', str. 9. Egipatski kronisti 14. i 15. vijeka ne znaju ništa o tako velikoj grupi putnika za Meku. Vrlo sporna je i količina zlata s kojm su putovali.</ref> Ova predaja doprinjela je stvaranju [[legenda|legende]] o beskrajnom bogatstvu Timbuktua. Nakon povratka iz Meke, Musa je zadužio jednog [[islam|muslimanskog]] arhitektu iz Andaluzije, koji ga je pratio na povratku, da sagradi Djinger ber [[džamija|džamiju]] i jednu rezidenciju. [[Datoteka:Harîrî_Schefer_-_BNF_Ar5847_f.51.jpg|mini|lijevo|Prikaz arapskog putnika, možda Ibn Battute]]. Do [[Evropa|Evropljana]] su došli brojni izvještaji [[Sjeverna Afrika|sjevernoafričkih]] trgovaca i voditelja [[karavana]]. Pored toga, postojali su i pismeni opisi putnika, što je sve poticalo maštu u Evropi. U [[Tunis]]u rođen [[Maroko|Marokanac]] [[Ibn Battuta]] (1304.-1368.?) putovao je u 14. vijeku u brojne islamske zemlje. Put ga je vodio preko [[Istočna Afrika|Istočne Afrike]] sve do [[Indija|Indije]], pa je tako 1352. stigao i u Timbuktu. Potvrđuje da je u tom gradu islam potpuno potisnuo stara afrička vjerovanja, no nije mogao razumjeti da u gradu žene ulicama hodaju "gole" (otkriveno lice žene). Ukupno, ne izvještava puno o značenju grada. Očito su u to vrijeme Valata i Gao bili puno značajniji, kako u privrednom tako i u pogledu stanja obrazovanja<ref>Said Hamdun i Noel King (Hgg.), ''Ibn Battuta in Black Africa.'' London 1975, str. 52</ref>. ==== Kraljevstvo Songai ==== Zlatno vrijeme Timbuktu na vrhuncu je u 15. i 16. vijeku, nakon propasti [[Mauri|maurske]] trgovačke metropole [[Valata|Valete]]. Timbuktu postaje karavansko središte na Nigeru i bio je u to vrijeme najveći grad u regiji, a imao je prema procjenama 15.000 do 25.000 stanovnika<ref>Francuski arheolog Raymond Mauny procjenjuje, na temelju zračne arheološke studije, broj stanovnika na najviše 25.000. Malijski historičar Sékéné Cissoko je nasuprot tome, izračunao broj stanovnika od 100.000. Njegov kolega E. Saad smatra, da je stanovništvo brojalo oko 50.000, što bi bilo gornja granica ozbiljnih procjena. Vidi Saad, ''Social History of Timbuktu'', str. 27 i 90. Afrikanac Webb polazi od procjena između 30.000 do 50.000 stanovnika. Vidi James L. A. Webb, ''Desert Frontier,'' str. 16</ref>. U određeno vrijeme godine, kad su u Valatu stizali [[Karavan soli|karavani soli]] sa sjevera, a s juga i zapada dolazili kupci, broj ljudi u gradu mogao se i udvostručiti. No brojke od 100.000 ili čak 200.000 ljudi, kako se navodi u popularnoj naučnoj literaturi su čista špekulacija. Okolina Timbuktua nije mogla, čak ni u to vrijeme dok [[pustinja]] još nije doprla tako daleko na jug kao danas, nikako prehraniti tako velik broj ljudi. U to vrijeme grad je pripadao kraljevstvu [[Songai]] i smatran je bogatim. Kralj Songaija, Soni Ali osvojio je 1468. Timbuktu i naredio smaknuće dijela intelektualaca, jer su ostali lojalni kraljevstvu Malija. Grad je imao upravnika koga su strani putnici često smatrali vladarom cijelog kraljevstva. Pored trgovine [[sol]]ju i [[zlato]]m - koji su u to vrijeme bili gotovo jednako skupi - sa sjevera su u grad stizali [[metal (hemija)|metal]]i, [[konj]]i, [[svila]], [[nakit]], [[književnost]], [[datula|datule]] itd. Pored zlata, razmjenjivali su se [[robovlasništvo|robovi]], [[bjelokost|slonovača]], [[mošus]], [[papar]], [[guma]], kožni proizvodi kao i [[proso]] s juga Zapadne Afrike. Pored toga, Timbuktu se razvio u najvažnije središte [[islam]]skog duhovnog života Zapadne Afrike .<ref>Ne postoji saglasnost treba li se Timbuktu smatrati najznačajnijim središtem islamskog obrazovanja u regiji. Britanski stručnjak za Zapadnu Afriku John Spencer Trimingham zastupa stajalište da je mjesto Timbuktua u literaturi značajno precijenjeno i da je Djenné kao "centre of Negro Islamic learning" (središte crnog islamskog učenja) imao na tom polju važniju ulogu. Vidi Trimingham, ''A History of Islam in West Africa'' (Historija islama u Zapadnoj Africi) London - Oxford 1970, str. 98.</ref>. [[Džamija Sankoré]] je imala [[medresa|medresu]], koja se može usporediti sa [[srednji vijek|srednjevjekovnim]] [[univerzitet]]om, gdje se podučavao [[arapski jezik]], [[govorništvo]], [[astrologija]], suđenje i tekstovi [[Kuran]]a. Tamo su se čitali i raspravljalo o tekstovima vodećih evropskih [[filozofija|filozofa]], naprimjer [[René Descartes|Descartesa]]<ref>[http://www.faz.net/s/RubB4457BA9094E4B44BD26DF6DCF5A5F00/Doc~E87EC8BED05984E78BC6C06062467026A~ATpl~Ecommon~Scontent.html] FAZ članak o "afrikanische Oxford" ("afričkom Oxfordu") od 2004.</ref>. Pored toga, postojalo je još 150 do 180 [[medresa|škola Kur'ana]] na kojima je samo jedan nastavnik podučavao o religioznim i pravnim temama. Iz vremena Songai kraljevstva, koje je završilo [[maroko|marokanskim]] osvajanjem 1591. potiče većina džamija u Timbuktu. Džamija Sankoré, koja potiče iz 14. vijeka, dovršena je u svojoj današnjoj veličini [[1581]]. (989. prema [[hidžra|hidžri]])<ref>Na mnogim internetskim stranicama se kao datum izgradnje navodi 989. godina, no to je godina prema hidžretskom kalendaru, različitom od kršćanskog brojanja godina. Inače bi džamija bila starija nego sami grad.</ref>. [[Datoteka:Timbuktu map 1855.jpg|mini|Karta Timbuktua]] Jedan od važnijih izvora je putopis [[Leo Africanus]]a (1485 - 1556.?). Rođen u [[Granada|Granadi]], protjeran je u [[Sjeverna Afrika|Sjevernu Afriku]], gdje je po nalogu [[Maroko|marokanskog]] [[sultan]]a putovao tim područjem. Prema vlastitim navodima, do grada na [[Niger (rijeka)|Nigeru]] stigao je 1510./1512. No da li je doista bio u Timbuktuu, ostaje sporno jer navodi, naprimjer pogrešno smjer u kojem teče Niger. Kasnije dospjeva kao [[robovlasništvo|rob]] u [[Italija|Italiju]] i opisuje za evropske čitatelje [[Sudan]] i naročito Timbuktu. Njegov rukopis, koji prvobitno nije bio predviđen za štampu, objavljen je 1550. u [[Venecija|Veneciji]]. Izdavač Ramusio dopunio je rukopis fantastičnim pretjerivanjima i time zapečatio [[mit]] o neizmjerno bogatom gradu u Africi. Prije svega brojevi koji se odnose na trgovinu zlatom bili su očigledno svjesno krivotvoreni radi povećanja prodaje knjige. === Timbuktu početkom [[Novi vijek|novog vijeka]] === Razlozi radi kojih je marokanski [[sultan]] [[Ahmad al Mansur]] (1578 - 1603.) odlučio vojskom osvojiti Timbuktu, bili su različiti. S jedne strane, htio je trgovinu [[zlato]]m, koja se sve jače okretala evropskim trgovačkim centrima na zapadnoj obali Afrike ([[Senegal]], Zlatna obala), ponovo vratiti u sjevernu Afriku. S druge strane, [[sultan]] iz [[dinastija|dinastije]] [[Saadi]] koji je za sebe zahtijevao naslov [[šerif]]a (potomak poslanika [[Muhammed]]a) vidio je u [[Osmansko Carstvo|Osmanskom Carstvu]] koje se proširilo sve do [[Alžir]]a opasnog rivala, jer su osmanski sultani sebe smatrali vladarima svih [[islam|muslimanskih]] vjernika. No, čini se i da je al Mansur u svojoj elitnoj jedinici, koja se sastojala od španskih [[renegat]]a, vidio određenu opasnost za vlastiti položaj. Zbog toga je na pohod za Timbuktu poslao jedinicu od 4.000 ljudi, opremljenu modernim vatrenim [[oružje]]m. Uprkos tome što je jedinica raspolagala tada najmodernijom opremom za pomoć u orijentisanju ([[kompas]], [[sekstant]]), tromjesečni marš kroz zapadnu [[Sahara|Saharu]] bio je vrlo naporan i s monogo ljudskih gubitaka<ref>[http://www.kriegsreisende.de/neuzeit/songhai.htm] Sultanovi plaćenici</ref>. Prema predaji, kraljevstvo Songai pobijeđeno je zadnjeg dana 999. odnosno prvog dana 1000. prema hidžretskom kalendaru (sredina oktobra 1591. prema [[gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]]). Marokanci osnivaju vojne garnizone prvo u Gao, a zatim i u Timbuktuu, no nisu se trajno mogli oduprijeti napadima [[Tuarezi|Tuarega]] i naroda koji su živjeli južno od koljena Nigera. Zato su svoje aktivnosti ograničili samo na neposrednu okolinu gradova. Zadnji marokanski [[paša]] morao je odustati od Timbuktua 1828. Timbuktu, koji nikada nije bio glavni grad nekog od zapadnoafričkih kraljevstava, nikada više nije mogao obnoviti svoj raniji sjaj i izgubio je na značenju. [[Transsaharska trgovina]] izgubila je na značenju, jer je zapadnoafričko [[zlato]] sad odlazilo na obalu [[Atlantik]]a, otuda i ime Zlatna obala za područje gdje se danas nalazi država [[Gana]]. === Utrka za Timbuktu === Još uvijek je u području nagađanja dolazak Evropljana u Timbuktu prije 1800. Neki svjedoci iz [[srednji vijek|srednjeg vijeka]] ukazuju na dolazak Italijana Benedetta Dei u 15. vijeku na Niger, no stvarnih dokaza nema. I putovanje Francuza Anselma d'Ysalguiera između 1402. i 1410. u Gao i možda u Timbuktu gdje je navodno živio, moglo bi biti samo rezultat fantazije iz kasnijeg vremena. Jednako tako treba pretpostaviti da američki mornar Robert Adams koji je 1816. napisao knjigu o vremenu koje je proveo u zarobljeništvu [[Mauri|Maura]], nije bio u Timbuktuu, nego je samo prepričao opise maurskih trgovaca, predstavivši se kao svjedok. Prvi Evropljanin za kojeg se zna da je pouzdano stigao u Timbuktu 1826. bio je britanski oficir Alexander Gordon Laing. No, na povratku su ga ubili Mauri, a njegovi zapisi su netragom nestali. Tek je René Caillié 1828. koji je došao u Timbuktu obučen kao [[Arapi|Arap]] uspio obavijestiti Evropu o tom gradu, obavijenom starim mitovima i maštom. No, njegovi izvještaji su bili u tako velikoj suprotnosti sa starim mitovima, očekivanjima i nadanjima, da neki još i danas, posebno u [[Velika Britanija|Velikoj Britaniji]], tvrdoglavo ustrajavaju u sumnjama da je on uopće bio u Timbuktuu. Sve njegove izvještaje potvrdio je 25 godina kasnije njemački istraživač Afrike, [[Heinrich Barth]]. On je po britanskom nalogu došao u Timbuktu u septembru 1853. i tamo se zadržao do aprila 1854. boravivši pod zaštitom vrhovnog gradskog učitelja [[kuran]]a, Sidi Ahmad al Baqqai. Isposlovao je sa šeikom i vođama Tuarega sporazum kojim se Velika Britanija obvezuje štititi grad i okolinu od daljnjih napada Francuza. No, kako je u to vrijeme uslijedilo približavanje Francuza i Britanaca, sporazum, na veliko razočarenje al Baqqaia, u [[London]]u nije [[ratifikacija|ratifikovan]]. Veliki uspjeh za nauku je bila činjenica, da je Barth mogao proučiti brojne historijske tekstove pohranjene u Timbuktuu i time dokazati ranije pretpostavke Evrope o [[Historija Afrike|historiji Afrike]]. Njegov izvještaj s tog putovanja bio je temelj svih kasnijih istraživanja historije zemlje na Nigeru, a naročito Timbuktua. === Timbuktu u kolonijalnom i postkolonijalnom vremenu === Usprkos ogorčenom otporu [[Tuarezi|Tuarega]] i protiv volje vlade u [[Pariz]]u, francuske [[kolonija (politika)|kolonija]]lne trupe početkom 1894. pod komandom kasnijeg maršala [[Joseph Joffre|Joffra]] definitivno pripajaju Timbuktu koloniji "Afrique Occidentale Française", skraćenica "AOF" ([[Francuska zapadna Afrika]]). Prva vojna jedinica koja je bez obzira na zabranu novog civilnog upravitelja Francuske zapadne Afrike, krenula u pohod na Timbuktu upala je u zasjedu Tuarega i bila potpuno uništena. Kasnije, kako bi opravdali vojno i politički besmisleno osvajanje tog područja, vlada iz [[Pariz]]a je poslala novinara Félixa Duboisa da pokuša uljepšati događanja. On je napisao izvještaj s puta pod nazivom ''Tajanstveni Timbuktu'' u kojem je situaciju u [[Sudan]]u i starim trgovačkim gradovima Djenné i Timbuktu prikazao vrlo finom, a to područje kao buduću [[Indija|Indiju]] Francuske. Razna plemena naroda Tuarega, nekad pojedinačno, nekad više njih udruženo, često su organizovala pobune kao i upade u to područje iz [[Mauritanija|Mauritanije]]. Nakon proizvoljno povučene granice između Alžira i Francuske zapadne Afrike preko područja koje su nastanjivali Tuarezi, trgovačke veze sa sjeverom se prekidaju, a Timbuktu i dalje gubi na značenju, dok jačaju trgovački gradovi uz [[unutrašnja delta|unutrašnju deltu]] [[Niger (rijeka]]a, [[Djenne]] i [[Mopti]]a. Zadnji veliki [[karavan]] u velikom stilu s više hiljada [[deva]] stigao je u Timbuktu iz [[oaza|oaze]] Tafilalet 1937.<ref>Herbert Kaufmann, ''Wirtschafts- und Sozialstruktur der Iforas-Tuareg.'' (Privredna i socijalna struktura Iforas Tuarega) Köln 1964. (phil. Diss.), str. 218</ref>. Zadržalo se značenje trgovine [[sol]]ju sa jeverom [[Mali]]ja. Nakon konačnog potčinjavanja [[nomad]]a francuskoj vlasti, Timbuktu postaje sasvim nevažan. Premještanje francuskog oficira u Timbuktu bilo je ravo kažnjavanju. Za vrijeme kolonijalnog vladanja, još 1880. zamišljena, transsaharska [[željeznica]] koja je trebala povezati Alžir s Francuskom zapadnom Afrikom nije realizovana. Između dva svjetska rata se uvijek ponovo razmatrala mogućnost realizacije tog projekta, no nije se nikad došlo ni blizu konkretnoj provedbi, jer su nadležne komisije uvijek dolazile do spoznaje, da obim trgovine tom željeznicom nije u stanju pokriti troškove njene gradnje i održavanja. Nakon 22. septembra 1960. Timbuktu postaje dio Republike [[Mali]] koja dobija samostalnost. Još u 1950-im godinama došlo je do sukoba između Tuarega i crnih upravnih činovnika koji su u to vrijeme još bili u službi Francuske. Nakon stjecanja nezavisnosti, sukob između pustinjskih nomada i predstavnika državne vlasti koji su htjeli nekontrolirane Tuarege preobraziti u domaće stanovništvo. Tuatezi 1990-tih organizuju pobunu s ciljem proglašenja samostalne države. Pobuna je okončana 1996. simboličnim spaljivanjem oružja. Na historijski mirovni sporazum podsjeća "Plamen mira", spomenik u Timbuktuu<ref>O historiji sukoba vidjeti rezultate višegodišnjeg istraživanja Pierre Boilley (disertacija na Sorboni)[http://www.sedet.jussieu.fr/sites/afrilab/recherche/DEAthese/TheseResum/ResumBoilley.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211163158/http://www.sedet.jussieu.fr/sites/afrilab/recherche/DEAthese/TheseResum/ResumBoilley.htm |date=11 Decembar 2008 }}</ref>. == Svjetska baština == [[Datoteka:Djingareiber cour.jpg|mini|Pogled na dio džamije Djinger ber]] Tri džamije koje obilježavaju sliku grada, Djinger ber, Sankŕe i Sidi Yahia, kao i 16 grobalja i mauzoleja uvršteni su od 1988. u [[UNESCO]]v popis mjesta [[svjetska baština|svjetske baštine]]. Vlada Malija tražila je da se na popis uvrste i historijska jezgra grada sa svojim tipičnim načinom gradnje od [[glina|gline]] kao i brojne džamije građene od 13. do 15. vijeka. No, prema mišljenu komisije za uvrštavanje na UNESCOv popis, moderni način gradnje je već previše zadro u samu jezgru grada i očuvanje izvorne jezgre time više nije bilo moguće<ref>[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/119.pdf] Evaluacijski izvještaj komisije ICOMS za komitet UNESCOa, 1981. i 1988, i [http://whc.unesco.org/archive/repcom88.htm#119] Tekst odluke</ref>. 2001. je ISESCO, muslimanska varijanta UNESCa, proglasio Timbuktu "Islamskim glavnim gradom svjetske kulturne baštine" na području Afrike za 2006. godinu<ref>[http://www.tombouctou2006.net] Službena web stranica "Tombouctou 2006"</ref>. == Zbratimljeni gradovi == * [[Chemnitz]], [[Njemačka]] * [[Saintes]], [[Francuska]] * [[Hay-on-Wye]], [[Velika Britanija]] * [[Kairuan]], [[Tunis]] * [[Tempe (Arizona)|Tempe]], [[SAD]] == Literatura == * Heinrich Barth: ''Reisen und Entdeckungen in Nord- und Centralafrika in den Jahren 1849 bis 1855.'' Gotha 1857.-58, naročito tomovi 4 u. 5. * John Hunwick (Hg.): ''Timbuktu & the Songhay Empire: Al-Sadi's Tarikh al-sudan down to 1613 and other Contemporary Documents.'' Leiden 2002 (2. izdanje) - Izvrstan prijevod jednog od najvažnijih izvora s brojnim primjedbama * Joseph Joffre: ''My March to Timbuctoo.'' London 1915. * Friedrich Kunstmann: ''Die Handelsverbindungen der Portugiesen mit Timbuktu im 15. Jahrhundert.'' München 1850. * Regula Renschler: ''Am Schnittpunkt großer Handelsstraßen. Leben in der Wüste – am Beispiel Timbuktu.'' U: Katja Böhler i Jürgen Hoeren (Hgg.): ''Afrika.'' Freiburg im Breisgau – Wien 2003, str. 96-103. {{ISBN|3-89331-502-0}} (žurnalistički tekst, izvorno iz jedne publikacije ''Bundeszentrale für politische Bildung'') * Elias N. Saad: ''Social History of Timbuctu: The Role of Muslim Scholars and Notables, 1400-1900.'' Cambridge 1983. * Anthony Sattin: ''The Gates of Africa: Death, Discovery, and the Search for Timbuktu.'' New York 2003. (o prvim istraživačkim putovanjima u Timbuktu, prije svega Mungo Parka, Alexander Gordon Lainga i René Cailliéa) {{ISBN|0-312-33643-8}}. * John Spencer Trimingham: ''A History of Islam in Western Africa.'' London - Oxford - New York 1962. == Primjedbe i komentari == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commons|Category:Timbuktu|Timbuktu}} * [https://web.archive.org/web/20060927141942/http://www.sum.uio.no/research/mali/timbuktu/research/articles/bibliography.pdf] Bibliografija o historiji Timbuktua od prof. John O. Hunwick; Literatura do vremena oko 2000. * [http://home.arcor.de/manfredhiebl/timbuktu.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001000621/http://home.arcor.de/manfredhiebl/timbuktu.htm |date=1. 10. 2007 }} Izvadak iz Barthovog izvještaja s ilustracijama * Upis u [[UNESCO]]v popis mjesta [[Svjetska baština|Svjetske baštine]] [http://whc.unesco.org/en/list/119] (engleski) [http://whc.unesco.org/fr/list/119] (francuski) * [https://web.archive.org/web/20110808205432/http://www.sum.uio.no/research/mali/timbuktu/research/articles/manuscript%20heritage%20timbuk.pdf] Članak o islamskim rukopisima u Timbuktuu * [http://www.globosapiens.net/travel-information/Timbuktu-671.html] Slike i putne informacije (engleski) * [http://home.planet.nl/~kreke003/tbtexpo1.htm] Fotografije iz 1906. * [https://web.archive.org/web/20070928164749/http://www.heinrich-barth-stiftung.de/hb_pdf_d/Timbuktu.pdf] Heinrich Barth i Timbuktu * [https://web.archive.org/web/20080122000358/http://www.sum.uio.no/timbuktu/index.html] Timbuktu-Webstranica univerziteta u Oslu s dragocjenim linkovima [[Kategorija:Svjetska baština u Maliju]] [[Kategorija:Drevni gradovi]] [[Kategorija:Historija islama]] k78ju9twvt4dfvq2s1j0ape7l47qw9q Talasna dužina 0 58630 3900177 3417393 2026-06-23T21:43:40Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900177 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Wellenlaenge.png|mini|200px|Talasna dužina transverzalnog talasa u sinus-formi]] '''Talasna dužina''', simbol ''λ'' ([[grčki]]: lambda), je najmanja udaljenost dviju tačaka iste [[Faza|faze]] pokreta jednog [[talas]]a. Pri tome dvije tačke su u fazi kada se na isti način u vremenskom razmaku pokrivaju i njihova [[amplituda]] ima isti smjer pokreta. Kod vodenih talasa, talasna dužina odgovara razmaku između dva brijega ili dviju dolina. Talasna dužina je prostorno analogna [[Periodna dužina|periodnoj dužini]].<ref name=Seaway>{{cite book |title=Principles of physics |author1=Raymond A. Serway |author2=John W. Jewett |pages=404, 440 |url=https://books.google.com/books?id=1DZz341Pp50C&pg=PA404 |edition=4th |isbn=0-534-49143-X |publisher=Cengage Learning }}</ref><ref> {{cite book | title=The surface physics of liquid crystals | author=A. A. Sonin | publisher=Taylor & Francis | year=1995 | isbn=2-88124-995-7 | page=17 }}</ref><ref name=Flowers> {{cite book |title=An introduction to numerical methods in C++ |chapter=§21.2 Periodic functions |page=473 |url=https://books.google.com/books?id=weYj75E_t6MC&pg=RA1-PA473 |author=Brian Hilton Flowers |isbn=0-19-850693-7 |year=2000 |edition=2nd |publisher = Cambridge University Press }}</ref> Zato vrijedi: :<math>\lambda=\frac{c}{f}</math> pri čemu je ''c'' [[brzina prostiranja]] ili [[brzina faze]] i ''f'' [[frekvencija]] talasa. Brzina prostiranja ima veliku važnost u uslovnosti talasne dužine i frekvencije. == Tipične veličine == * <math>\lambda</math> = talasna dužina [[elektromagnetno zračenje|elektromagnetnog zračenja]] ili naprimjer [[zvuk]]a * <math>c = \frac {c_0} n</math> ** pri čemu <math>c_0</math> = brzina [[svjetlost]]i u [[vakuum]]u = 299.792.458&nbsp;[[Metar|m]]/[[Sekunda|s]]&nbsp;≈ 300.000&nbsp;km/s&nbsp;= 3&nbsp;·&nbsp;10<sup>8</sup>&nbsp;m/s <br />ili ** <math>c_0</math> = [[brzina]] zvuka u [[zrak]]u = 343&nbsp;m/s pri 20&nbsp;°C ** <math>n</math> = faktor fazne brzine ([[indeks prelamanja]]) {| class="prettytable float-right" ! class="hintergrundfarbe6" | Vrijednost ! class="hintergrundfarbe6" | Simbol ! class="hintergrundfarbe6" | Povezanost |- | [[Amplituda]] | align="center" | <math>\mathbf A_0</math> | {| | <math>\mathbf A_0\perp\mathbf k</math> | Transverzalni talas |- | <math>\mathbf A_0\|\mathbf k</math> | Longitudinalni talas |} |- | [[Talasni vektor]] | align="center" | <math>\vec{k}</math> | Pravac prostiranja |- | [[Talasni broj]] | align="center" | <math>\mathbf k</math> | <math>k=|\vec{k}|</math> |- | Talasna dužina | align="center" | <math>\mathbf\lambda</math> | <math>\mathbf\lambda= 2\mathbf\pi/\mathbf k</math> |- | [[Kružna frekvencija]] | align="center" | <math>\mathbf\omega</math> | <math>\mathbf\omega\left(\mathbf k\right)</math> Disperziona relacija |- | [[Frekvencija]] | align="center" | <math>f</math> ili <math>\nu</math> | <math>f=\nu=\mathbf\omega/2\mathbf\pi</math> |- | [[Fazna brzina]] | align="center" | <math>c</math> | <math>c=\mathbf\omega/k=\mathbf\lambda f=\mathbf\lambda \nu</math> |- | [[Brzina grupe]] | align="center" | <math>v_{\rm G}</math> | <math>v_{\rm G} = d\mathbf\omega/d\mathbf k</math> |- | [[Faza]] | align="center" | <math>\varphi</math> | <math>\varphi=\mathbf k\cdot \mathbf r-\omega t</math> |} == Talasna dužina vidljivog svjetla == Ljudsko [[oko]] reagira na svjetlost talasne dužina između 711&nbsp;[[Nanometar|nm]] ([[crvena]] boja) i 389&nbsp;nm ([[ljubičasta]] boja). [[Pčela|Pčele]] vide naprimjer i [[ultraljubičasto zračenje]] kraćih talasnih dužina, ali ne mogu vidjeti crveno svjetlo. == Talasna dužina elektromagnetnih talasa u nevakuumskim medijima == Brzina svjetlosti je u većini medija niža nego u vakuumu,što znači da ista frekvencija odgovara kraćoj talasnoj dužini u nekom mediju u odnosu na vakuum: :<math> \lambda^\prime = \frac{\lambda_0}{\sqrt{\mu_{\rm r} \varepsilon_{\rm r}}} = \frac{c}{f} \frac{1}{\sqrt{\mu_{\rm r} \varepsilon_{\rm r}}} </math> kada svjetlosni ili neki drugi elektromagnetni talasi prelaze iz jednog medija u drugi za koje je indeks prelamanja poznat, njihova talasna dužina se smanji ovisno o indeksu prelamanja ali se frekvencija ne mijenja. Talasna dužina u tijelima <math>\lambda^\prime</math> iznosi <math>\lambda^\prime = \frac{\lambda_0}{n}</math> pri čemu je <math>\lambda_0</math> talasna dužina u vakuumu. Talasne dužine elektromagnetnih talasa se uzimaju kao dužine u vakuumu bez posebne oznake.<ref>{{cite book | title = Electromagnetic Theory for Microwaves and Optoelectronics |author1=Keqian Zhang |author2=Dejie Li |lastauthoramp=yes | publisher = Springer, | year = 2007 | isbn = 978-3-540-74295-1 | page = 533 | url = https://books.google.com/books?id=3Da7MvRZTlAC&pg=PA533&dq=wavelength+modulated-wave+envelope }}</ref><ref> {{cite book | title = In Quest of the Universe |author1=Theo Koupelis |author2=Karl F. Kuhn |lastauthoramp=yes | publisher = Jones & Bartlett Publishers | year = 2007 | isbn = 0-7637-4387-9 | url = https://books.google.com/books?id=WwKjznJ9Kq0C&pg=PA102&dq=wavelength+lambda+light+sound+frequency+wave+speed }}</ref> == Također pogledajte == * [[Spektar (fizika)]] * [[Spektroskopija]] ==Reference== {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20150924100646/http://www.sengpielaudio.com/Rechner-wellenlaenge.htm Izračunavanje talasne dužine i frekvencije kod brzine zvuka i svjetla] * [http://www.sengpielaudio.com/Rechner-wellen.htm Proračun talasne dužine u zraku pri poznatoj frekvenciji i temperaturi] * [http://astro.goblack.de/Theorie/t_wellen.htm Tabela talasa sa talasnom dužinom, energetskom vrijednosti i frekvencijom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151022171332/http://astro.goblack.de/Theorie/t_wellen.htm |date=22. 10. 2015 }} * [http://www.teachconcepts.de/wikipedia/index.php?id=wellenlaengen Simulacija talasnih dužina]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} [[Kategorija:Talasi]] [[Kategorija:Dužina]] o8cy2ddplwuxz2cp3hlm0wh4rhut528 Ukrajinci 0 59125 3900282 3851231 2026-06-24T09:22:36Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900282 wikitext text/x-wiki {{Infokutija etnička grupa | grupa = Ukrajinci | slika = Map of the Ukrainian Diaspora in the World.svg | izvorno_ime = українці | ukupno = ~37–45 miliona <ref>{{cite web|url=https://joshuaproject.net/people_groups/15696|title=People groups: Ukrainian|work=Joshua Project|date=|access-date=15. 3. 2016}}</ref><ref>{{cite book|author=Vic Satzewich|title=The Ukrainian Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=SfWBAgAAQBAJ&pg=PA19|year=2003|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-43495-4|page=19}}</ref> | regija1 = {{ZID|Ukrajina}} | pop1 = 37.541.693 | ref1 = <ref>{{cite web|url=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality|title=Number and composition population of Ukraine: population census 2001|work=[[Ukrainian Census (2001)|State Statistics Committee of Ukraine]]|date=5. 12. 2001|access-date=5. 8. 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070706003257/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|archive-date=6. 7. 2007}}</ref> | regija2 = {{ZID|Rusija}} | pop2 = 1.927.988 | ref2 = <ref>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls Ethnic composition of the population of the Russian Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211223052305/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls |date=23. 12. 2021 }} / [http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm Information materials on the final results of the 2010 Russian census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200430211642/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm |date=30. 4. 2020 }}</ref> | jezici = [[Ukrajinski jezik]] | vjera = [[Pravoslavlje|Pravoslavci]] (73%), [[Ukrajinska grkokatolička Crkva|grkokatolici]] (15,8%), [[Protestantizam|protestanti]] (2,4%), ostali (2,1%) | vezano = {{Br separated entries|[[Slaveni]]|[[Istočni Slaveni]]}} | bilješke = }} '''Ukrajinci''' ([[Ukrajinski jezik|ukrajinski]]: українці; ranije '''Rusini''') jedan su od tri velika [[Istočni Slaveni|istočnoslavenska]] [[narod]]a, nastanjen u [[Ukrajina|Ukrajini]] i susjednim područjima. Jezik Ukrajinaca pripada [[Slavenski jezici|slavenskoj grani]] [[Indoevropski jezici|indoevropske jezičke porodice]]. == Ime == Ukrajinci su dobili ime po zemlji (Ukrajina) koja je prvi puta dokumentirana u [[Kijevska hronika|Kijevskoj hronici]] 1187. godine. U 18. i 19. vijeku caristička nomenklatura Ukrajincima označava samo stanovnike Slobidske Ukrajine, provincije čije je središte bio grad [[Harkiv]]. Harkiv mu postaje središte 1765. godine, ediktom ruske carice [[Katarina II Velika|Katarine II]]. Godine 1835. ova provincija postaje Harkivska provincija. U 19. vijeku Poljska ovim nazivom označava stanovnike Kijevske gubernije. Ovaj naziv u Galiciji i Bukovini za njih se neće upotrebljavati sve do prve četvrtine 20. vijeka, u Transkarpatiji do 1930-tih, a u Prešovskoj regiji do kasnih 1940-ih. U [[20. vijek]]u ''Malorosiiany'' ili ''Malorosy'' (= Mali Rusi) počet će se smatrati pogrdnim nazivima. Najstariji zapisani nazivi za Ukrajince jesu ''Rusini'' (''Rusyny'', ''Rusychi'' i ''Rusy''; ovaj posljednji od ''Rus’''), što će se u latinskom pretvoriti u ''Russi'', ''Rutheni'' i ''Ruteni''. Početkom 16. vijeka moskovski dokumenti Ukrajince nazivaju ''Čerkasi'', aludirajući, čini se, na činjenicu da žive oko grada [[Čerkasi]]ja, gdje se nalazilo mnogo kozačkih naselja. Nazivi ''Rusini'' i ''Ruteni'' sačuvali su se kao imena za Zapadne Ukrajince. == Kratka historija == ''Porijeklo i spisak starih plemena'' Vodeću ulogu u formiranju ukrajinskog naroda imalo je pleme poznato kao [[Poljani]] (Polians, Poliany, Polyane), slavenski narod jedan od najjačih iz grupe [[Istočni Slaveni|Istočnih Slavena]] naseljenih u 10. i 11. vijeku na obalama srednjeg toka Dnjepra u samom ukrajinskom središtu. [[Masudi]] u 10. vijeku spominje njihovog vođu, kralja [[Madzak]]a. Druga značajna plemena su bila [[Drevljani]] (Drevlyane), [[Siverjani]] (Siverianians), [[Uliči]] (Ulychians), [[Tiverci]] (Tivertsians), [[Duljebi]] (Dulebians) postojala su tri razna plemena Bužana, [[Volinjani]] (Volhynians), [[Bužani]] (Buzhanians). Tamošnji [[Bijeli Hrvati]] (White Croats), također su vjerovatno dijelom učestvovali u stvaranju kasnijih Ukrajinaca. U ranom 9. vijeku istočnoslavenska plemena morala su plaćati porez [[Hazari]]ma (Khazars). Dok su ostalim Slavenima naplaćivali porez u krznu, Hazari su od Poljana zahtijevali po 'mač' (čitaj ratnika) na svako domaćinstvo. === Stari period === Prvi čovjek, predak savremenog Evropljanina, [[Archanthropus Europeaus Petraloniensis]], došao je na ukrajinsko tlo negdje prije jedan milion godina, odnosno u kameno doba, on je već tada bio [[Homo erectus]]. Arhantropini ([[Archanthropinae]]) dolaze na njeno tlo možda iz južne [[Azija|Azije]] ili [[Balkan]]a. Nakon toga slijedi ga [[Neandertalac]], prije nekih 135–150 hiljada godina. Psihički i mentalno daleko je zreliji a poznaje i porodične odnose. Prije 35.000 godina nalazimo u ovim krajevima i kromanjonca, prvog predstavnika [[Homo sapiens]]a. Tokom srednjeg kamenog doba populacija se neprekidno povećava i lov više nije bio dovoljan da bi se uspjeli prehraniti. Ljudi uče loviti ribe i sakupljati hranu divljeg porijekla, pa i pripitomljavati životinje. Tokom neolita oni već znaju uzgajati bilje i kultivirati zemlju, bave se i lončarstvom. U Ukrajini u to se vrijeme ljudi bave agrikulturom, ribolovom, lovom i žive u matrijarhalnim zajednicama. Kasnije u bakarnom/bronzanom dobu, ili 4-3. milenija p. n. e. te primitivne zajednice doživljavaju značajne promjene. Nosioci [[Tripillian]] kulture ([https://web.archive.org/web/20071212222638/http://www.trypillia.com/info/index.shtml] op. u [[Rumunija|Rumuniji]] ona se zove [[Cucuteni]]) brzo se razvijaju i šire novom teritorijom, oni su već veoma razvijeni. === Pojava Slavena === Dolaskom 1. milenija p. n. e. vodeću ulogu na području etničke Ukrajine imaju [[Slaveni]]. Pojavili su se razni narodi koji se služe vlastitim jezicima, njih danas znamo kao [[Skiti|Skite]], [[Balti|Balte]], [[Germani|Germane]] i [[Kerlati|Kerlate]]. Sve ove nabrojene grupe učestvuju u etnogenezi Ukrajinaca. Teritorija Slavena se širi. U pisanim izvorima spominju se stari [[Anti]] i [[Sklavi]]. Ovi pak govore srodnim jezicima, žive sličnim životima i imaju slične običaje i vjerovanja. Podijelili su se na nebrojena plemena s vlastitim poglavicama i vojnom silom. Anti će uskoro nestati, a njihovo ime zamijenit će slavensko. U 7. i 8. vijeku razvilo se u Ukrajini istočnoslavensko društvo, koje više nije matrijarhalno - glavnu ulogu preuzeo je muškarac. Najaktivnije je u područjima kuda teku vode srednjega toka [[Dnjepar|Dnjepra]]. U tim krajevima pronađeni su tragovi veoma žive ljudske djelatnosti. Ovdje su se ljudi bavili uzgojem stoke, farmerskim poslovima i trgovinom. Razvio se [[Kijev]]. Od 6. do 9. vijeka ujedinjuju se plemena Istočnih Slavena i daju začetak ranoj feudalnoj državi. [[Černigov]] i [[Perejaslav]] uz Kijev glavna su središta. === Kijevski Rusi === [[Datoteka:Yaroslav the Wise.jpg|mini|lijevo|200px|Jaroslav Mudri; 1019-1054. Odvojio je vojsku od administrativnih i legislativnih poslova u Kijevskoj Rusiji.]] U 9. vijeku, političke prilike su žive, a i opasne. Događaju su ružne stvari u Ukrajini. U nastanku je prva staroslavenska država, Kijev, nazivana i Stara Rusija (Old Rus) ili Kijevska Rusija, koja će uskoro prerasti u jednu od najvećih zemalja Srednjovjekovne Evrope. Novgorodski knez [[Oleg]] ubio je kneževe [[Askold]]a i [[Dir]]a u borbi za kijevski tron. Ukrajina će imati važnu ulogu barijere između evropske civilizacije i stepskih nomada Istoka. Višeetnička Stara Rusija ima carski oblik uprave. Proklamacijom Kijeva političkim središtem Stare Rusije, princ Oleg ima problema s konsolidacijom obližnjih plemenskih kneževina oko Kijeva. Koncem 10. vijeka ipak su sva istočnoslavenska i neslavenska plemena pod njegovom dominacijom. Kijevska Rusija širi se od [[Bijelo more|Bijelog]] do [[Crno more|Crnog mora]], i od [[Karpati|Karpata]] do [[Volga|Volge]]. Centrifugalne tendencije postaju neizbježne. Kneževske naoružane snage igraju glavnu ulogu u Kijevskoj Rusiji do ranog 11. vijeka. Isluženi vojnici postaju kneževskim savjetnicima u najvažnijim državnim poslovima i zauzimaju sve administrativne i dvorske položaje. Pojavom ([[Jaroslav Mudri|Jaroslava Mudrog]]; [[1019]].-[[1054]]. godine) vojska se odvaja od administrativnih i legislativnih djelatnosti, ovim poslovima sada će se pozabaviti bojari, plemenska aristokracija po rođenju. Istovremeno i kijevske kneginje 9. i 10. vijeka igraju važnu ulogu u historije nastanka Ukrajine. Imaju svojih zasluga u učvršćivanju ekonomske i političke snage države. Kneginja Olga (oko [[946]]. godine), poganstvo zamjenjuje kršćanstvom. Ono ipak neće postati službeno sve do [[988]]. godine, odnosno kneza [[Vladimir]]a. Diplomatski odnosi Stare ruske države sa susjednim državama, primjerice [[Bizant]]om i Svetim Rimskim Carstvom pojačava se tokom 10. vijeka, nakon pada države Hazara. Židovsko-hazarsko carstvo su [[1239]]. godine uništili Mongoli. 900ih godina država se angažirala u ratovima, naročito za vrijeme kneza [[Svjatoslav]]a ([[964]]-[[972]]. godine). [[Datoteka:Vladimir monomakh.jpg|mini|desno|200px|Vladimir Monomah (Володимир Мономах, 1053-1125), veliki knez ruski od 1113-1125.]] Stvaranje ruske nacionalne države naročito se provodi u vrijeme Svjatoslavovog sina, kneza Vladimira (978.-1015.). Država jača ekonomski i politički zajedno s njegovim autoritetom. Organizirano je sudstvo. Proces formiranja Stare ruske države završava početkom 11. vijeka s Jaroslavom Mudrim. U njegovo vrijeme Kijevska Rusija doživljava najveći uspon. Nakon Vladimirove smrti zavladali su građanski ratovi ali ih je Jaroslav suzbio, a i zaštitio državu od upada nomada. Za vrijeme njegovog vladanja gradovi postaju važni u ekonomskom i kulturnom životu. Oživljavaju i veze između raznih regija i to dovodi do povećanja trgovine i većeg razvoja poljoprivrede i zanatstva. Donesen je i prvi zakonik, "[[Ruska pravda]]". Nesrećom, kneževi nasljednici upleli su se u mnoge zavade, što je dovelo do neminovnog cijepanja jedinstva ruske države. Zavade pokušava smiriti Vladimir Monomah (1113-1125). Kraće vrijeme pod njegovim vodstvom ojačat će autoritet kijevskog kneza na glavne kneževine, a unutrašnje i vanjske prilike države se stabilizirati. To ipak neće dugo potrajati, [[1130]]. godine dolazi do dezintegracije. Kroz nekoliko godina nova, snažna država raspast će se na nekoliko nezavisnih kneževina čiji vođe neće uspjeti zaustaviti vojne konflikte do sredine 13. vijeka. Autoritet kijevskog kneza kao šefa države postat će formalan. Kijev će još ostati glavni grad ali će kneževa moć preći na kolektivni suverenitet najuticajnijih kneževa. Centralizirana monarhija postat će federalna. Daljnja dezintegracija neće samo obilježiti socioekonomske i političke prilike nego uvesti i neke inovacije. Kijevske kronike još [[1187]]. iskovale su termin ‘Ukrajina’ da bi označile južno područje ruske države u kojoj se nalaze provincije Kijev, Perejaslav i Černigov. Nakon nekog vremena javljaju se i Halič (Halychyna), Volinija (Volyn) i Podolija (Podilia). Uprkos nekoliko pokušaja da se ujedine kneževine odvojene granicama koje se javljaju u 12. i 13. vijeku, Kijevska Rusija slabi ekonomski i politički. Javljaju se mongolsko-tatarske horde koje će prijetiti više od dva vijeka. === Halič i Volinija === Dezintegracijom Stare ruske države u 12. vijeku separacijom nastaje i nova država Halič-Volinija (Halytsian-Volynian). Ona nastaje [[1199]]. pod vladom kneza Romana, potomka Vladimira Monomaha. Ovaj čovjek prvi je u historije nazvan 'Veliki vojvoda' i 'autokratom cijele Rusije'. Država je izložena konstantnim neprijateljstvima bojara potpomaganim Mađarima i Poljacima. Nakon smrti Romana Mstislaviča, bojari se protive nasljeđu njegovih sinova Danila i Vasiljka i na strani su Mađara. Tako [[1214]]. godine, Koloman, mlađi mađarski princ ženi poljsku princezu i proklamira se kraljem kneževine Haliča-Volinije. Od toga vremena počinje dugi rat Danila Haličkog ([https://web.archive.org/web/20121012022844/http://www.mfa.gov.ua/mfa/en/publication/content/352.htm Danylo Halytskyi]) i njegovog brata Vasiljka da povrate očev tron. Ovaj rat postaje poznat kao oslobodilački rat, čiji je cilj ponovna uspostava nezavisnosti i teritorijalnog jedinstva Halič-Volinije. Glavni Danilov zadatak postaje učvršćivanje državne institucije kneževine i potporu, koju bi mu bojari trebali vratiti. Danilo čini veliku stvar za svoju zemlju štiteći granice kneževine od mongolsko-tatarske opasnosti za Rusiju. Usput on nastoji oženiti svog sina za kćerku [[Bela IV|Bele IV]]. Danilo je mudar i učvrščuje granice prije navale stepskih hordi. Od [[1254]]. do [[1255]]. Danilo je odnio niz pobjeda i otjerao Mongole dalje od granica Ukrajine. Danilova popularnost je porasla u očima svijeta. Odjednom je postalo časno biti udružen s jednom takvom zemljom. Godine [[1253]]. okruni ga [[papa]] [[Inocent IV]] u Dorohychynu (danas [[Drohiczyn]]). Ovim činom priznata je kneževina Halič-Volinija. Teritorijalno ona se u 13. vijeku širi. Kneževini su pripale Liublin i dijelovi Transkarpatije. Sve izgleda lijepo, no neće dugo potrajati. Halič-Voliniju iscrpit će neprekidne borbe sa unutrašnjim i vanjskim neprijateljem. Ona će pasti u ruke neprijatelja. Krajem 14. vijeka sve ono što je brižni Danilo kućio podijelit će [[Poljska]], [[Litva]], [[Ugarska]] i [[Moldavija]]. === Pod Velikom Litvom === Tridesetih godina 14. vijeka veliki litvanski vojvoda Liubard osvojio je Voliniju. Uslijedio je litavsko-poljski rat od [[1351]]-[[1352]] Ukrajinu su podijelili Litvanci i Poljaci. Podolija, Kijev, Siver i Perejaslav su potpali pod litavsku krunu, ostalo su zauzeli Poljaci. Litvom je u to doba vladao veliki vojvoda Olgerd (Liubardov nasljednik). Domicilno stanovništvo protivi se litvanskoj ekspanziji po ukrajinskoj zemlji. Vjerovatno kako ne bi izazvali veće neprilike, Litva se ne miješa u socio-političke institucije, ni postojeći ekonomski sistem, što je tada vladao Ukrajinom. Štaviše, ovi pak asimiliraju ukrajinsku kulturu, a i pod religioznim su uticajem. Dolaskom 15. vijeka, tačno [[1452]]. dolazi do odvajanja kijevske metropolije, ona postaje dodatna pokretačka sila razvitku centrifugalnih tendencija u ukrajinskim zemljama. Vlade Litve i Poljske prisiljene su se braniti od njemačkih vitezova i kanova Zlatne Horde, one stvaraju međunarodnu uniju koju validiraju dinastijskim brakovima. Litva neće biti nikad veća, ona istovremeno poduzima mjere političke centralizacije. Domaća aristokracija ipak očekuje privilegije a i ukrajinski jezik je službeni u Litvi. Ipak će s vremenom litvanski katolički element zavladati ovom velikom državom što će dovesti do niza ustanaka u kasnom 15. i ranom 16. vijeku. === Kozaci === [[Datoteka:Ilja Jefimowitsch Repin - Reply of the Zaporozhian Cossacks - Yorck.jpg|mini|lijevo|Zaporoški kozaci Autor: Ilya Repin (1844-1930).]] Kozaci u pisanim izvorima spominju se prvi put u kasnom 15. vijeku. Oni će odigrati historijsku ulogu za sudbinu Ukrajine. Kozaci su bili slobodni ljudi koji su čuvali zemlju i granice od napada Turaka i Tatara. Sredinom 16. vijeka Kozaci stvaraju vojno-političku organizaciju: zaporoški sič (Запорозька Січ, Zaporoz'ka Sich; Engl. Zaporizhian Sich, Zaporozhian Sech). Ova vojna organizacija imala je vojno-administrativni sistem temeljen na načelima kozačke demokratije. Zaporošci su imali institucije vojnog vijeća i zaporošku regimentu (kish; [http://www.ukrweekly.com/Archive/1996/399609.shtml] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930022231/http://www.ukrweekly.com/Archive/1996/399609.shtml |date=30. 9. 2007 }}) i svoje zakone utvrđene u Kijevskoj, Braclavskoj i Volinskoj provinciji. Najpoznatiji vođe bijahu im [[Taras Fedorovych]], [[Pavlo But]], [[Yakiv Ostrainyn]] i [[Dmytro Hunia]]. U Poljskoj godine [[1633]]. godine, pod uticajem revolucije, dolazi do legalizacije pravoslavne crkve (čiji je metropolit Petro Mohyla), no godine [[1638]]. varšavski sud ukida kozačke privilegije. Te privilegije koje su oni uživali bilo je i vlastito zakonodavstvo (legislacija), sloboda pripadnosti pravoslavnoj crkvi i izbor (imenovanje oficira). Porazom kozačkih ustanaka tokom 16. i ranom 17. vijeku njihovo stanje se jako pogoršalo. Njihove vođe kao i hiljade ustanika i seljaka su pobijene, a njihova zemlja redistribuirana. 'Zlatno mir' koji zavladaše Poljskom u ranom 17. vijeku dobili su samo velikaši i plemići koji nisu prošli ratnu lekciju. Ukrajinci će do sredine 17. vijeka morati prikupiti snage da se uhvate u koštac s bogatom [[Rzeczpospolita]] (odnosi se na Poljsku od 1505. pa nadalje kada je [[šljahta]] (plemstvo) izabralo [[sejm]] (pogledajte: [[Poljaci]]). === Rat u 17. vijeku === [[Datoteka:Bohdan Khmelnytsky.jpg|mini|250px|Bogdan Hmeljnicki]] Oslobodilački rat sredinom 17. vijeka postaje značajan događaj i označit će temeljne promjene budućim događajima u ukrajinskoj historije. Njen najvažniji značaj rezultirat će stvaranjem nezavisne ukrajinske države. Rat počinje u februaru 1648. godine Hetmanom Zaporožaca izborom će postati [[Bogdan Hmeljnicki]] (1595.-1657.). Novosti o događajima u Zaporožju brzo će se proširiti Ukrajinom. Formirat će se nacionala vojska. Kozaci trijumfalno napadaju u proljeće i ljeto 1648. Hetman Bogdan odnosi pobjede nad poljskom vojskom. Tuče Poljake u bitkama na Korsunu i Zhovty Vody, Pyliavtsi, Lavovu i Zamostia. Pobjedom nad poljskom vojskom pridružuje mu se i poljsko seljaštvo. Poljska nije još u potpunosti pobijeđena. Od juna do novembra 1648. godine proces formiranja države kompletiran je tek u središnjim, istočnim i južnim područjima. Od [[1649]]. do [[1652]]. Ukrajina je politički aktivna. Stvara se vojno-politički savez s Krimskim kanatom, pregovara se s Moskvom i Varšavom, utemeljuju diplomatski odnosi s Moldavijom i Transilvanijom. Geopolitička situacija Hmeljcinskom je nepovoljna i kvari mu planove. Ni Poljska ne čeka skrštenih ruku, ukrajinski problem nastoji riješiti ratom. U februaru 1651. godine poljska vojska polazi u ofenzivu i bitka se desi kod Berestechka u Voliniji. Kralj [[Jan II Kazimir Vasa]], imao je 150.000 vojnika, a Ukrajinci 100,000 i Krimske Tatare (vodi ih [[Islam-Girei III]]) na svojoj strani. No Tatari su ga izdali. Zarobili su ga pa pustili. Njegove snage su opkolili Poljaci i on je morao potpisati ugovor u Biloj Tserkvi. Ugovorom iz Bile Tserkve uveliko su ograničena prava Ukrajine što je izazvalo val nezadovoljstva Ukrajinaca. Hmeljcinski mobilizira vojsku i u maju 1652. godine u sjajnoj bici potuče Poljake. Gotovo cijela Ukrajina je oslobođena, ali potpuna pobjeda još nije postignuta. Ljeti 1653. stvara se anti-ukrajinska koalicija u koju se uključuje Poljska, Moldavija, [[Vlaška]] i [[Transilvanija]]. Sve će ovo na koncu završiti tako što će ranih pedesetih 17. vijeka zaporoška vojska biti podložna ruskom caru. Hetman Bogdan Hmeljcinski umro je [[27. juli|27. jula]] [[1657]]. godine. === Ukrajinska država u kasnom 17. vijeku === Zaporoški hetman Hmeljcinski nije umro u slobodnoj Ukrajini, ali je stvorio ogromne potencijale za stvaranje njene nezavisnosti. Ovi se potencijali ipak još neće iskoristiti zbog mnogo domaćih problema i politike carizma. Zemlja će se naći u vrtlogu građanskog rata i političkih kriza još mnogo godina. Novi hetman (ataman) je I. Vyhoskyi (?-1664), no ovaj će brzo početi gubiti potporu velikog djela Kozaka. Zaporožje i velike regimente s Lijeve obale Ukrajine zanemaruju ga i postaju mu opozicija. Vidjevši lošu situaciju u Ukrajini mnoge strane države su požurile ne bi li se njome i okoristile. Tokom građanskog rata, koji počinje u Ukrajini u proljeće 1658. godine, njen jvođa (prvi u njenoj historije) potražio je podršku stranih sila, ne da bi državu doveo do nezavisnosti, nego protiv domaće opozicije. Poziva tatarske horde u pomoć protiv kozačkih hetmana M. Pushkara i Y. Barabasha. Odlučuje se ponovno ujediniti s Poljskom. [[16. septembar|16. septembra]] [[1658]]. godine u Hadziachu potpisuju ugovor (''ugoda hadziacka'') ataman (=Hetman) Ivan Vyhovsky sa poljsko-litvanskim komonveltom. Ovime je ataman učinio presedan. Ukrajina je ostala podijeljena. Lijeva obala je ostala orijentirana prema Moskvi, a desna Varšavi. [[Datoteka:Doroshenko p.jpg|frame|lijevo|Ataman Dorošenko (1627-1698)]] Izabran je novi hetman Jurij (oko 1641-1685), sin je Bogdana Hmeljcinskog. Ovaj pak potpisuje ugovor u Chudnivsku, prakički tako priznavši valjanost prethodnog. Ovaj ga je potez stajao položaja atamana, kojeg se 1663. morao odreći. Na lijevoj obali Kozaci imaju podršku Tatara, tu je iste godine izabran novi ataman I. Briukhobetskyi (?-1668). Kompletni ukrajinske teritorije tako je podijeljen između dvije države i na dva hetmanata. Lijeva obala i Kijev gravitira Moskvi, desna Poljskoj. Ukrajinsko ujedinjenje postaje problematično. Usprkos dubokim socio-političkim kontradikcijama između dvije državne elite orijentirane različitim stranim silama, i neprestanom miješanju ovih u domaći život Ukrajinaca, obje njene regije bile su u granicama jednog državnog organizma. Nada u ujedinjenje Istočne i Zapadne obale javlja se tokom vladanja atamana (hetmana) P. Dorošenka (Дорошенко Петро Дорофійович 1627-1698) od 1665. do 1676. godine, pukovnika iz Priluka i unuk Mihajla Dorošenka. Ovaj se priključuje Bogdanu Hmeljcinskom u ustanku protiv poljske dominacije. Dorošenko potpomognut Krimskim Tatarima 1665. ovlada Desnom obalom. Dorošenko je iskoristio priliku i predložio sebe Rusima za atamana cijele Ukrajine, kao saveznice moskovske Rusije, ali nezavisne od Poljske. On je odnio još pobjedu nad izvjesnim Ivanom Briukhovetsky-jem. Želio još više ojačati i sklapa savez s moćnom turskom silom predvođenom sultanom [[Mehmed IV|Mehmedom IV]]. Tu je pogriješio. Pred vrata mu dolazi poljski kralj Jan III Sobjeski, a vojska mu je dezertirala i prešla promoskovskim Kozacima. Dorošenko je umro [[1698]] i mnogi ga još drže nacionalnim junakom. Ukrajina je, kao hetmanat bila multiklasna socijalna organizacija čiji se narod bavio poljoprivredom i slobodu branio oružjem. Njihova orijentiranost Moskvi dovela je do postupnog limitiranja i kasnije u kasnom 17. vijeku same likvidacije njihovog vojno-političkog sistema. === Ukrajina u 18. vijeku (Zapadna obala) === Tokom 18. vijeka burno je na Zapadnoj obali, svašta se zbiva. Godine [[1771]]. poljska vladavina u zapadnoj Ukrajini propada. Rezultat toga je da je gotovo cijeli Halič, i zapadne djelove Volinije i Podolije zauzela Austrija. Ove zemlje ujedinit će se zajedno s dijelovima poljskih provincija u Kraljevstvo Haliča i [[Lodomerija|Lodomerije]]. Ostale teritorije steći će Austrija nakon treće podijele Poljske [[1795]]. Sjevernu Bukovinu Austrija će također zauzeti. Godine [[1774]]. godine, bečke trupe zauzet će cijelu zemlju [[1775]]. U kasnom 18. vijeku njemačko-rimski car [[Josip II, car Svetog Rimskog Carstva|Josip II]] i carica [[Marija Terezija]] ostvarit će brojne reforme u zemlji. Značajno je da će ograničiti moć zemljovlasnika nad seljacima. Organizira se školstvo, a u [[Lavov]]u će se [[1784]]. utemeljiti sveučilšte. === Istočna obala === Dok na Zapadnoj obali Ukrajinci dolaze pod uticaj austrijske kulture, i na Lijevoj obali ima komplikacija. Rusi i Šveđani ratuju za baltičku obalu. Vojska je skupa, vrši se ekonomski pritisak na Ukrajince. Godine 1687. za atamana je izabran Ivan Mazepa (1644-1709 godine). On rizično kocka, svoje kozake (4,000) udružuje u oktobru 1708. godine s vojskom švedskog kralja [[Karlo XII, švedski kralj|Karla XII]]. Sporazum je uskoro sklopljen između Ukrajine i Švedske po kojem će Ukrajina biti potpuno nezavisna od svih stranih sila. Nesrećom, većina ukrajinske javnosti nije upućena u atamanove namjere i protivi se njegovom planu ustanka protiv [[Petar I. Veliki|Petra Velikog]] Nesloga je dovela do toga da su carske trupe počele proganjati kozake. Dijelom su ovi kozaci uništeni, a neki pozatvarani. Ataman Ivan je proglašen izdajicom a ime mu je anatemizirano. Carskom odlukom novim atamanom proglašen je I. Skoropadskyi (1646-1722) [[Datoteka:Taras Shevchenko selfportrait oil 1840.jpg|mini|desno|200px|Taras Ševčenko.]] Nakon poraza švedske vojske kod Poltave u junu 1709. te kapitulacije Karla XII i njegovih saveznika, carska ofanziva protiv autonomije hetmanata izvršena je mnogo brže. Zaporoški sič je uništen. Hiljade kozaka bježe u Tursku u potrazi za zaštitom. Petar Veliki uspješno uništava sve tragove ukrajinskog državnog sistema i njen ekonomski potencijal. Tokom izbora I. Skoropadskyi (1708.), Petar Veliki odbija potpisati tradicionalni ugovor između Ukrajine i Rusije. Novi ataman, praktično nema nikakvih prava donošenja samostalnih odluka. Sljedeći korak uništenja ukrajinske autonomije je stvaranje (Prve) Male Rusije 1722. Kasnije nešto pokušava učiniti novi hetman D. Apostol (1654.-1734.), osnovao je tek 'novi sič', hetmanove aktivnosti su ostale pod paskom cara, odnosno njegove politike. K. Rozumovskyi (1728.-1803.) izabran je za novog hetmana 1750. godine, on će biti posljednji. On ipak reorganizira kozačku vojsku, priprema neke reforme, održava sastanke kozačkih časnika i nastoji se riješiti strane politike. No stvara se i Druga Mala Rusija 1764. godine, potpuno je likvidirana autonomija Lijeve obale hetmanata. Napadi carista 1770.-tih i 1780.-tih finale su uništenja ukrajinske autonomije i likvidacije kozačke vojske. Na mjestu Slobodne Ukrajine nastat će Harkovsko potkraljevstvo. Manifestom [[3. august]]a [[1775]]. godine proklamirana je likvidacija zaporoškog siča. 1780ih teritorija je podijeljen na regije koje vode guverneri-generali. Krajem vijeka Ukrajina ne gubi samo političku, nego i ekonomsku nezavisnost, što je posljedica ekonomske politike ruske monarhije. === Ukrajina u 19. vijeku === [[Datoteka:Mychajło Hruszewski.jpg|frame|lijevo|Mykhailo Hrushevskyi.]] Istočnu Ukrajinu okupirala je Rusija, uključujući Lijevu obalu, južnu regiju. U svih devet provincija na koje je istočna Ukrajina podijeljena u 19. vijeku, vlada ruski carizam i rusifikacija. Posljedica je da je broj Ukrajinaca na tom području do kraja vijeka smanjen 80%. U prvoj deceniji 19. vijeka ukrajinski nacionalni kulturni pokret povezan je sa političkim jedinstvom. Mnogi Ukrajinci postaju članovi ruske masonske organizacije, koja proklamira stvaranje 'mudrog društva' ljudi sa jednakim pravima. Stvaraju se tajna društva, orijentirana protiv ruske monarhije. Stanovništvo Lijeve obale potpomaže oslobodilačkom pokretu poljske vlastele od 1830./31. Etnički Ukrajinci, zajedno s [[Poljaci]]ma, ustali su za slobodu Poljske u ustanku od 1863-1864. Aktivnosti Bratstva Sv. Ćirila i Metoda, nelegalne političke organizacije ukrajinske nacionalne inteligencije, stvorene u Kijevu 1846. godine, radi na konsolidaciji nacionalnog oslobodilačkog pokreta . Čuveni [[Taras Ševčenko]] širi nacionalne oslobodilačke ideje u svojim pjesmama. Cilj je Bratstva postignuće Ukrajinske nezavisnosti i stvaranje ravnopravnih članica konfederacije nezavisnih slavenskih zemalja, s Kijevom kao političkim središtem. Praktične aktivnosti koncentrirane su na edukaciji i traženju puta povećanja ekonomskog razvoja Ukrajine. Ruski caristi divlje se obračunavaju s članovima Bratstva. Novo doba oslobodilačkog pokreta Ukrajinaca povazano je aktivnostima ruskih 'narodnjaka' (narodniks). Njihove okružnice i organizacije djeluju u Kijevu, Odesi, Černigovu i drugim gradovima. Ideje slobode i jednakosti šire se od narodnjaka i među seljaštvo. Nakon [[1885]]. godine narodnjaci gube vodeću ulogu u oslobodilačkom pokretu. Javlja se socijaldemokratska inteligencija koja se poziva na radništvo. Marksistički uticaji osjećaju se 1880.-tih i 1890.-tih godina. Javljaju se političke ukrajinske stranke Revolucionarna ukrajinska stranka, Ukrajinska sociodemokratska radnička stranka i Društvo naprednih Ukrajinaca, koje su utemeljili [[1908]]. [[Mykhailo Hrushevskyi]], S. Yefremov i E. Chykalenko. Ovo društvo ustvari je međustranački politički blok. == Etnografija == ''Lokalne grupe'' Ukrajinci se granaju (Z. Kuzela) na Sjeverne, Sjeverozapadne i Zapadne. ''Zapadni Ukrajinci'' poznati su i kao Ruteni ili ponekad Rusini. Ovi su naseljeni na [[Karpati]]ma, to su od zapada prema istoku [[Lemki]] , [[Bojki]] i [[Huculi]] ili Huzuli. Sjeveroistočno od Hucula, u [[Galicija|Galiciji]] i [[Bukovina|Bukovini]], pa do [[Dnjestar|Dnjestra]] na sjeveru žive [[Pokučani]], Huculima su i srodni. ''Sjeverozapadni Ukrajinci'' nastanjeni su u području blizu poljske granice a imaju i enklava u toj susjednoj državi. Kod Sjeverozapadnih Ukrajinaca nalazimo nekoliko različitih etničkih grupa među kojima su jedni poznati kao ''Dolinjani'' . Dolinjani se od ostalih grupa razlikuju po svojem govoru kao i nekim razlikama u nošnji. Postoje razlike i u nekim običajima, kao pjevanju 'proljetnih pjesama' zvanih 'ryndzivky'. ''Dolinjani'' su slabo izučena etnička podgrupa. Ostale značajne etničke grupe su i ''Batjuci'' i ''Veresjuci''. Grupe ''Opoljana'' i ''Podiljana'' naseljene su u Podolju. Među ovima Podiljani nastanjuju istočno Podolje između Dnjestra i Boha. Imaju vlastite posebne običaje i folklor. Poznata grupa ''Volinjana'' danas više nije homogena, postoje dva srodna tipa, južni od sjeverozapadne Galicije do [[Lutsk]]a i sjeverni koji se širi do Polesja. Volinska je sačuvala mnoge stare pjesme (himne) zimskih festivala, zvanih ''koliadly'', i novogodišnjih pjesama (''ščedrivky''). Najpopularnije volinjansko galzbalo je [[lira]]. [[Datoteka:Okarina1.jpg|mini|lijevo|Ukrajinska okarina.]] ''Sjeverni Ukrajinci'' nastanjeni su u sjevernoj Ukrajini južno od Yaselde i Pripjata na obje obale [[Desna|Desne]] i lijevoj obali Dnjepra. Ovdje su nekada živjeli stari Drevljani i Siverjani. Sjeverni su Ukrajinci sačuvali staru ukrajinsku narodnu kulturu, tek najzapadniji među njima u području Chelma i Podlasja nisu uspjeli da se odupru snažnom pritisku Poljaka i sačuvaju svoj etnički tip. Podlesjani iz Podlesja definitivno pripadaju sjevernom ukrajinskom tipu s kulturnim i etničkim karakteristikama i govore sjevernim dijalektom. Sačuvali su mnogo od svoje starine, od stare šumske kulture i starih običaja iz srednjovjekovnog perioda. Njihovi običaji analogni su onima od Bojka i Hucula s [[Karpati|Karpata]]. Podlesje ima i bogatu usmenu tradiciju i sačuvan velik broj koliadky sa starim temama i mnogo ritualnih pjesama. Podlesjani nisu u potpunosti homogeni, naročito na istoku. Često se nazivaju imenima Poliščuki i Pinčuki. Cijelo Podlesje dijeli se na Podlesje, [[Pinsk]], Volinsku i Černigov. '''Život i običaji''' ''Muzika i ples -Ukrajinski ritual proljetnih plesova i pjesama'' Poznati ukrajinski običaj su [[hahilky]], koji se danas priređuju na uskrsnim nedjeljama, a sastoje se od plesova, pjesama, igara i dramskih scena koji će po vjerovanju namamiti proljeće i otjerati zimu. Ovi obredi u poganska vremena odvijala su se u svetim lugovima, danas oko crkava ili oko groblja. Pjesma i plesovi pogrebni su kult i personificiraju pogreb za mraz i zimu. Oni također izazivaju rast bilja i pokušavaju osigurati obilnu žetvu kroz magijsku muziku, riječi i pokrete tijela. U nekim drevnim hahilky plesovima, plesači se kreću u krug imitirajući rotaciju sunca, dok drugi raznim gestama pokazuju stalnost čovjekovog postojanja na zemlji. ''Kuhinja'' [[Datoteka:Korovai Wedding.jpg|mini|lijevo|'Korovai', ukrajinski svadbeni hljeb.]] Klasična etnička kuhinja Ukrajinaca sastoji se od jela poznatih u njihovom jeziku kao [[kovbasa]], [[varenyky]], [[holobtsi]], [[kapusta]] i [[boršč]]. Za vrijeme Uskrsa u uskrsnu košaricu stavljaju se bojana jaja 'pysanky'. Ukrajinci su od davnih vremena zaokupljeni agrikulturom i odani svojoj zemlji i njenim plodovima. Ukrajina, zovu je 'žitnicom Evrope', hljeb smatra najsvetijom hranom, jer on sadržava žito koje ih održava na životu. Stara tradicija nuđenja hljeba i soli gostu datira unazad mnogo vijeka. Gostima se kod Ukrajinaca nudi okrugli hljeb 'klib' i sol (sil) na vezenom ručniku (rušnyk) uz tradicionalni domaćinov "Vitajemo!" (=dobrodošli) . Ovdje se može pozvati i na stare [[Stari Grci|Grke]], koji su prije 2000 godina nudili gostima hljeb i sol. Nije to slučajno. Prije oko 2500 godina , stara Ukrajina, tada Skitija, bila je žitnica Grčke. Grčko tlo bilo je pogodno za vino i maslinu, ali ne i za žito. U ta stara vremena grčke kolonije Tyras, i recimo [[Panticapaeum]] (današnji [[Kerč]]) i [[Olbia]] su bile naseljene duž crnomorske obale Ukrajine. Ova tradicija simbolizira vezu Ukrajine s korijenima grčke kulture. [[Hljeb]] i [[pšenica]] oduvijek su važan element u ukrajinskom životu, u kulturi i folkloru. Razni nacionalni hljebovi igraju značajnu ulogu u običajima i tradiciji ukrajinske kulture. Božićni, uskršnji, svadbeni i funeralni hljebovi zauzimaju središnje mjesto. == Populacija == Broj Ukrajinaca je negdje oko 46 miliona. Govore [[Istočni Slaveni|istočnoslavenskim]] jezikom, [[ukrajinski]]m. Ukrajince koji govore [[ruski jezik|ruski]] nazivaju ''[[Rusoukrajinci]]ma''. Broj Ukrajinaca (preko 100.000) po zemljama u kojima žive (UN, 2005. godine): * [[Ukrajina]]- 37.541.700 * [[Rusija]]- 2.942.961 * [[Kanada]] - 1.071.060 * [[Brazil]] - 970.000 * [[SAD]]- 890.000 * [[Kazahstan]]- 550.000 * [[Moldavija]]- 375.000 * [[Argentina]] - 305.000 * [[Bjelorusija]]- 283.000 * [[Rumunija]] - 61.353<ref>{{Cite web |url=http://mimmc.ro/info_util/formulare_1294/ |title=Recensamant Romania 2002, 5. juli 2007, Agentia Nationala pentru Intreprinderi Mici si Mijlocii |access-date=20. 5. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070513211550/http://mimmc.ro/info_util/formulare_1294/ |archive-date=13. 5. 2007 |url-status=dead }}</ref> * [[Njemačka]] - 128.100 * [[Paragvaj]] - 130.000 * [[Italija]] - 107.118 U [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] ima oko 1.900 Ukrajinaca. == Također pogledajte == * [[Zapadno-ukrajinska Narodna Republika]] == Vanjski linkovi == {{Proširiti sekciju}} == Reference == {{refspisak}} {{Commonscat|Ukrainians}} {{Ukrajina po temama}} {{Slavenski narodi}} {{Nagrada "Saharov"}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Istočni Slaveni]] [[Kategorija:Etničke grupe Ukrajine|*]] [[Kategorija:Etničke grupe Rusije]] [[Kategorija:Etničke grupe Moldavije]] [[Kategorija:Etničke grupe Poljske]] [[Kategorija:Etničke grupe Kazahstana]] [[Kategorija:Etničke grupe Bjelorusije]] [[Kategorija:Etničke grupe SAD-a]] [[Kategorija:Slavenski narodi]] lnxe1l8cimkh4h9xjwaychi5uu1i3th Truba 0 59822 3900230 3851249 2026-06-24T05:15:41Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900230 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Trumpet 1.jpg|mini|desno|300px|Truba]] '''Truba''' je [[Limeni instrumenti|limeni]] [[puhački instrument]], s kružno savijenom cilindričnom cijevi, koja se završava ljevkastim otvorom. Na vrhu je usnik, a na cijevi mehanizam sa tri ventila. Po najvišem tonu koji proizvodi nalazi se iznad [[tuba|tube]], [[Rog (instrument)|roga]] i [[trombon]]a. Truba je jedan od najstarijih instrumenata koji se spominje još od vremena [[Antika|antike]]. Od davnina se limeni puhački instrumenti dijele na one sa "širokim zvonom" - danas porodica rogova i one sa "užim zvonom" - danas porodica truba. Svoju ulogu u [[Orkestar|orkestru]], a pogotovo u solističkoj svirci dobija tek u 18. vijeku primjenom ventila koji su bili najprije primijenjeni na rog. Upotrebljava se u [[Simfonija|simfonijskim]] i [[Opera (muzika)|operskim]] orkestrima, u vojnoj, zabavnoj i džez muzici. Služi kao solistički, komorni i orkestralni instrument. Ton trube je oštar, briljantan, svijetao i prodoran. Tehničke mogućnosti trube danas su razvijene do virtuoznosti. Nakon što se truba afirmisala u [[Klasična muzika|klasičnoj muzici]], postaje naročito popularna u [[džez]] muzici 20. vijeka, gdje je jedan od vodećih muzičkih instrumenata. <ref>{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/svetinstrumenata/duvacki-instrumenti/limeni-duvacki-instrumenti/truba|title=Arhivirana kopija: Muzički instrumenti|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915121428/https://sites.google.com/site/svetinstrumenata/duvacki-instrumenti/limeni-duvacki-instrumenti/truba|archive-date=15. 9. 2015|url-status=dead|access-date=18. 5. 2015}}</ref> Značajniji trubači danas<ref>{{Cite book|last=R. Hickman|first=David|url=http://www.ibew.org.uk/dvarch/DV02753.pdf|title=Trumpet Greats}}</ref> su [[Reinhold Friedrich]], [[Hakan Hardenberger]], [[Jouko Harjanne]], [[Eric Aubier]], [[Gabriel Cassone]], [[Ole Edvard Antonsen]]. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Trumpets}} * https://web.archive.org/web/20100113205815/http://www.trumpetguild.org/ * https://www.purtle.com/jeff-articles {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201192725/https://www.purtle.com/jeff-articles |date=1. 2. 2015 }} * http://uhaweb.hartford.edu/lichtmann/tptstudies.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070421090443/http://uhaweb.hartford.edu/lichtmann/tptstudies.html |date=21. 4. 2007 }} * http://www.dallasmusic.org/gearhead * http://www.lyricbrass.com/spang/fctrumpet.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130302225530/http://www.lyricbrass.com/spang/fctrumpet.pdf |date=2. 3. 2013 }} {{Muzički instrumenti}} {{Muzički instrumenti u orkestru}}{{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Limeni puhački instrumenti]] jxivo8o75jwojdptmctbysx5on20crp Teorija skupova 0 60216 3900193 3892501 2026-06-23T23:28:42Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900193 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Venn A intersect B.svg|mini|Venov dijagram pokazuje presjek dva skupa]] {{Matematika teme}} '''Teorija skupova'''<ref>{{Cite news|title=Set theory {{!}} Symbols, Examples, & Formulas {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/science/set-theory|newspaper=Encyclopedia Britannica|access-date=2026-01-04|language=en}}</ref> je [[matematika|matematička]] teorija [[skup]]ova, koji predstavljaju kolekcije apstraktnih objekata. Obuhvataju svakodnevnu notaciju skupa, kao što je ona uvedena u osnovnoj školi, kao kolekciju objekata, te pripadne koncepte elemenata i članstva takvih kolekcija. Moderno proučavanje teorije skupova započeli su njemački matematičari [[Richard Dedekind]] i [[Georg Cantor]] 1870-ih godina. Georg Cantor se posebno smatra osnivačem teorije skupova. Neformalizirani sistemi istraživani tokom ove rane faze nazivaju se ''[[naivna teorija skupova]]''. Nakon otkrića [[paradoksa unutar naivne teorije skupova]] (kao što su [[Russellov paradoks]], [[Cantorov paradoks]] i [[Burali-Fortijev paradoks]]), početkom dvadesetog stoljeća predloženi su različiti [[Aksiomski sistem|aksiomski sistemi]],<ref>{{Cite journal|last=Holmes|first=M. Randall|date=2006-05-30|title=Alternative Axiomatic Set Theories|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2012/entries/settheory-alternative/|language=en}}</ref> od kojih je [[Zermelo-Fraenkelova teorija skupova]] (sa ili bez [[Aksiom izbora|aksioma izbora]]) i dalje najpoznatija i najproučavanija. [[Datoteka:Arbor_porphyrii_(from_Purchotius'_Institutiones_philosophicae_I,_1730).png|mini|236x236piksel|[[Porfirsko drvo]] [[:Datoteka:Arbor porphyrii (from Purchotius' Institutiones philosophicae I, 1730).png|Purchotiusa]] (1730), koje predstavlja [[Aristotel|Aristotelove]] [[Kategorije (Aristotel)|Kategorije]]]] Teorija skupova se obično koristi kao [[Temelji matematike|temeljni sistem za cijelu matematiku]], posebno u obliku Zermelo-Fraenkel teorije skupova s aksiomom izbora. Pored svoje temeljne uloge, teorija skupova također pruža okvir za razvoj matematičke teorije [[Beskonačnost|beskonačnosti]] i ima različite primjene u [[Računarska nauka|računarstvu]] (kao što je teorija [[Relaciona algebra|relacione algebre]]), [[Filozofija|filozofiji]], [[Semantika (računarska nauka)|formalnoj semantici]] i [[Evolucijska dinamika|evolucijskoj dinamici]]. Njena temeljna privlačnost, zajedno s njenim [[Paradoks|paradoksima]] i implikacijama na koncept beskonačnosti i njenim višestrukim primjenama, učinila je teoriju skupova područjem od velikog interesa za [[Logika|logičare]] i [[Filozofija matematike|filozofe matematike]] . Savremena istraživanja teorije skupova pokrivaju širok spektar tema, od strukture [[Realan broj|realne brojevne]] linije do proučavanja [[Konzistentnost|konzistentnosti]] [[Veliki kardinal|velikih kardinala]]. U većini modernih matematičkih formalizama teorija skupova predstavlja jezik opisa matematičkih objekata. Zajedno sa [[logika|logikom]] i [[predikatni račun|predikatnim računom]] predstavlja jedan od aksiomatskih temelja matematike, dozvoljavajući formalnu konstrukciju matematičkih objekata iz nedefiniranih termina "skupa" i "članstva skupa". Predstavlja punopravnu granu [[matematika|matematike]], i aktivno je područje istraživačkog rada.<ref>{{Cite web|url=https://www.math.pmf.unizg.hr/sites/default/files/pictures/ts-skripta-2015.pdf|title=Teorija skupova (PDF)|last=Vuković|first=Mladen|date=januar 2015|website=web.archive.org|publisher=Univerzitet u Zagrebu|access-date=11. 4. 2024|archive-date=24. 7. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190724174822/https://www.math.pmf.unizg.hr/sites/default/files/pictures/ts-skripta-2015.pdf|url-status=dead}}</ref> U [[naivna teorija skupova|naivnoj teoriji skupova]], skupovi su uvedeni koristeći tzv. samoevidentni koncept skupova kao kolekcija objekata smatranih cjelinom. U [[aksiomatska teorija skupova|aksiomatskoj teoriji skupova]], koncepti skupa i članstva skupa su definirani indirektno postuliranjem određenih [[aksiom]]a koji specificiraju njihova svojstva. Shodno ovakvoj koncepciji, skupovi i članstva skupa su fundamentalni koncepti poput tačke i crte u euklidskoj geometriji, i nisu sami po sebi definisani. Osnovni pojam grupisanja objekata postoji barem od [[Prirodan broj|pojave brojeva]], a pojam tretiranja skupova kao zasebnih objekata postoji barem od [[Porfirsko drvo|Porfirijevog drveta]] u 3. vijeku nove ere.<ref>{{Cite journal|last=Evangeliou|first=Christos|year=1985|title=Aristotle's Doctrine of Predicables and Porphyry's Isagoge|journal=Journal of the History of Philosophy|volume=23|issue=1|pages=15–34|doi=10.1353/hph.1985.0004}}</ref> Jednostavnost i sveprisutnost skupova otežavaju određivanje porijekla skupova kako se danas koriste u matematici; međutim, [[Bernard Bolzano|Bolzanovi]] ''[[Paradoksi beskonačnog]]'' ( ''Paradoxien des Unendlichen'', 1851) se općenito smatraju prvim rigoroznim uvodom skupova u matematiku. U svom radu, on je (između ostalog) proširio [[Galilejev paradoks]] i uveo [[Bijekcija|jedan-na-jedan korespondenciju]] beskonačnih skupova, na primjer između [[Interval (matematika)|intervala]] <math>[0,5]</math> i <math>[0,12]</math> relacijom <math>5y = 12x</math> Međutim, on se opirao tvrdnji da su ovi skupovi [[Jednakobrojnost|jednakobrojni]], a njegov rad se generalno smatra neuticajnim na matematiku njegovog vremena.<ref>{{Citation|last=Ferreirós|first=José|title=The Early Development of Set Theory|date=2024|url=https://plato.stanford.edu/entries/settheory-early/|accessdate=2025-01-04|edition=Winter 2024|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://archive.today/20230320205811/https://plato.stanford.edu/entries/settheory-early/}}</ref><ref>{{Citation|last=Bolzano|first=Bernard|title=Einleitung zur Größenlehre und erste Begriffe der allgemeinen Größenlehre|page=152|year=1975|series=Bernard-Bolzano-Gesamtausgabe, edited by Eduard Winter et al.|location=Stuttgart, Bad Cannstatt|publisher=Friedrich Frommann Verlag|isbn=3-7728-0466-7|authorlink=Bernard Bolzano}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Set theory}} * http://handbook.assafrinot.com/ (en) * http://www.settheory.net/ (en) * {{cite web|url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Axiomatic_set_theory|title=Axiomatic set theory|website=Encyclopedia of Mathematics|publisher=EMS Press|access-date=2026-05-12|archive-date=6. 3. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306111908/https://encyclopediaofmath.org/wiki/Axiomatic_set_theory|url-status=dead}} * {{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/set-theory/|title=Set Theory|last=Bagaria|first=Joan|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/axiom-choice/|title=The Axiom of Choice|last=Bell|first=John L.|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://iep.utm.edu/set-theo/|title=Set Theory|last=Cunningham|first=Daniel|website=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|access-date=2026-05-12}} * {{cite book|last=Ferreirós|first=José|title=Labyrinth of Thought: A History of Set Theory and Its Role in Modern Mathematics|publisher=Birkhäuser|year=2007|isbn=978-3-7643-8349-7|edition=2nd|location=Basel|orig-year=1999}} * {{cite web|url=http://handbook.assafrinot.com/|title=Handbook of Set Theory|editor1-last=Foreman|editor1-first=Matthew|editor1-link=Matthew Foreman|editor2-last=Kanamori|editor2-first=Akihiro|editor2-link=Akihiro Kanamori|website=handbook.assafrinot.com|publisher=Unofficial index maintained by [[Assaf Rinot]]|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/goedel/|title=Kurt Gödel|last=Kennedy|first=Juliette|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/continuum-hypothesis/|title=The Continuum Hypothesis|last=Koellner|first=Peter|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/large-cardinals-determinacy/|title=Large Cardinals and Determinacy|last=Koellner|first=Peter|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Set_theory|title=Set theory|website=Encyclopedia of Mathematics|publisher=EMS Press|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://ncatlab.org/nlab/show/set+theory|title=Set Theory|website=[[nLab]]|access-date=2026-05-12}} * {{cite web|url=https://mathworld.wolfram.com/SetTheory.html|title=Set Theory|last=Weisstein|first=Eric W.|website=[[MathWorld]]|publisher=Wolfram Research|access-date=2026-05-12|author-link=Eric W. Weisstein}} * {{cite web|url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/ZFC|title=Zermelo–Fraenkel set theory|website=Encyclopedia of Mathematics|publisher=EMS Press|access-date=2026-05-12|archive-date=9. 12. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251209113308/https://encyclopediaofmath.org/wiki/ZFC|url-status=dead}} {{Oblasti matematike}} {{Logika}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Teorija skupova| ]] [[Kategorija:Matematička logika]] [[Kategorija:Formalni metodi]] m79rhg7l3lss12cn7qoyp19oo87hytl Golubinja 0 62860 3900262 3851622 2026-06-24T07:46:15Z Panasko 146730 3900262 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u BiH <!-- *** Gornji dio *** --> | ime = Golubinja | vrsta = (naselje) <!-- *** Ime **** --> | službeni_naziv = | slogan = | nadimak = <!-- *** Slika *** --> | slika = | opis_slike = | veličina_slike = <!-- *** Simboli *** --> | zastava = | grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> | entitet = [[Federacija Bosne i Hercegovine]] | distrikt = | kanton = [[Zeničko-dobojski kanton|Zeničko-dobojski]] | općina = [[Žepče]] <!-- *** Položaj *** --> | nadmorska_visina = | širina_stepeni = 44.3815 | dužina_stepeni = 17.9798 | najveća tačka = | najveća tačka metara = <!-- *** Površina *** --> | površina_grada = 5,62 | površina_općine = <!-- *** Stanovništvo *** --> | stanovništvo grad = 363 | stanovništvo procjena = | stanovništvo godina = 2013 | stanovništvo procjena godina = | gustoća = 64,95 <!-- *** Kod *** --> | poštanski broj = | pozivni broj = (+387) 32 | matični broj = 163775<ref>{{Cite web |url=http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |title=Sistematski spisak općina i naselja |work=fzs.ba |access-date=31. 10. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509001936/http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |archive-date=9. 5. 2016 |url-status=dead }}</ref> | matični broj općine = 11207 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Bosna i Hercegovina | opis_karte = Golubinja u Bosni i Hercegovini <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> | bilješka = }} '''Golubinja''' je naseljeno mjesto u općini [[Žepče]], u [[Zeničko-dobojski kanton|Zeničko-dobojskom kantonu]], [[Federacija Bosne i Hercegovine]]. ==Stanovništvo== {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Golubinja | vrsta_naseljenog_mjesta = naselje | maticni_broj = 163775 | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live }}</ref> | g1991_izvor = <ref>{{Cite web |url=http://fzs.ba/wp-content/uploads/2016/06/nacionalni-sastav-stanovnistva-po-naseljenim-mjestima-bilten-234.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991. (str. 128) |work=fzs.ba |access-date= 7. 12. 2015}}</ref> | g1981_izvor = <ref>{{Cite web| url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1981/pdf/G19814001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981. |work=stat.gov.rs |access-date= 31. 10. 2015}}</ref> | g1971_izvor = <ref>{{Cite web| url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1971/pdf/G19714001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971. |work=stat.gov.rs |access-date= 31. 10. 2015}}</ref> | g2013_ukupno = 363 | g2013_bosnjaci = 316 | g2013_srbi = 1 | g2013_hrvati = 39 | g2013_muslimani = 5 | g2013_nisu_izjasnili = 1 | g1991_ukupno = 398 | g1991_muslimani = 226 | g1991_srbi = 17 | g1991_hrvati = 143 | g1991_jugosloveni = 7 | g1981_ukupno = 416 | g1981_muslimani = 206 | g1981_srbi = 25 | g1981_hrvati = 174 | g1981_jugosloveni = 7 | g1981_makedonci = 2 | g1981_mađari = 1 | g1971_ukupno = 479 | g1971_muslimani = 210 | g1971_srbi = 23 | g1971_hrvati = 244 | g1971_jugosloveni = 2 }} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.opcina-zepce.com/ Zvanični sajt općine Žepče] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210093050/http://www.opcina-zepce.com/ |date=10. 2. 2007 }} {{Općina Žepče}} o5hzsi3kele031xr9cxrez1gugdy3rc Nada Đurevska 0 69501 3900310 3701501 2026-06-24T11:27:27Z Akir-toj 182441 3900310 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Nada Đurevska | slika = Nada Đurevska Portret.png | alt_slike = | opis = Nada Đurevska 2013. godine (autor fotografije: Almin Zrno) | ime_pri_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1952|1|8}} | mjesto_rođenja = [[Skoplje]], [[NR Makedonija]], [[FNRJ]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2017|9|13|1952|1|8}} | mjesto_smrti = [[Sarajevo]], [[Bosna i Hercegovina]] | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = Glumica | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajni_radovi = }} '''Nada Đurevska''' (8. januar 1952 – 13. septembar 2017) bila je [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačka]] [[glumac|glumica]].<ref>{{Citation|url=https://www.youtube.com/watch?v=lKExLRKRJWw|title=NADA ĐUREVSKA 1952. - 2017.|last=HemaTelevizija|date=14. 9. 2017|access-date=14. 9. 2017}}</ref> == Biografija == Rođena je 8. januara 1952. u [[Skoplje|Skoplju]]. Kao šestogodišnja djevojčica 1958, Nada je stigla u [[Sarajevo]]. Završila je Osnovnu školu "Hasan Kikić", gdje je bila izuzetan đak, a potom je maturirala u srednjoj medicinskoj školi, nakon koje je upisala i završila glumu. Prvi put je zaigrala u [[Anton Pavlovič Čehov|Čehovljevu]] “Višnjiku”, gdje je tumačila Varju. Niti jedan bosanskohercegovački kultni [[film]], počevši još od "[[Igmanski marš (film)|Igmanskog marša]]" nije mogao proći bez Nadinog pojavljivanja. Dobitnica je Zlatne Arene Filmskog festivala u Puli (''Od zlata jabuka'') i nagrada SIZ-a grada Sarajeva 1989. za uloge: Maša (Čehov, ''Tri sestre''), ''[[Hasanaginica (opera)|Hasanaginica]]'' (Isaković, [[Hasanaginica]]), Filomena (Moliere, ''Učene žene'') Nađa (Crnjanski, ''Roman o Londonu''). Pored ovih kreacija ostaće upamćene i njene uloge u predstavama: ''Izgubljeni sin'', Woyzeck, ''Hamlet'', ''Duplo dno'', ''Medeja'', ''Hotel slobodan promet'', ''Paskvelija''... U ratnim godinama , igrala na sve tri scene sarajevskih pozorišta (''Majka'', ''Hasanaginica'', ''Čekajući Godota'', ''U agoniji'', ''Pješice''). Nakon rata ostvaruje vrhunske kreacije u predstavama: ''Sarah Bernhardt'', ''Tartuffe'', ''Hamlet'', ''Biće, biće'', ''Derviš i smrt'', ''Kraj igre'', ''Suton'', ''Roberto Zucco'', ''Hanka'', ''Partija remija'', ''Tvrđava'', ''Sakati Billy'', ''Višnjik'', ''Legenda o Ali-paši'', ''Prvi put s ocem na izbore'', ''Ženski turbo-folk bend'', igrajući na svim scenama BiH pozorišta. Dobitnica je mnogih nagrada, između ostalog i Zlatnog lovorovog vijenca za doprinos umjetnosti teatra [[MESS 2002]]. godine. Predstavom ''Višnjik'', Narodnog pozorišta Sarajevo, 2004. godine obilježila je 30 godina umjetničkog rada i tom prilikom uručena joj je plaketa Grada Sarajeva. Nada Đurevska je dobitnica Šestoaprilske nagrade grada Sarajeva, 2014. godine. Nakon uručenja nagrade je izjavila da se povlači sa scene, nakon 40 godina rada: "Ova nagrada je takva da briše sve uspjehe i neuspjehe, sve tuge, radosti, sve snove, pravde i nepravde na ovom mom često teško prohodnom putu, ali na putu na kojem mi je bilo najvažnije sačuvati ljudsko lice”.<ref>{{Cite web |url=http://www.haber.ba/vijesti/bih/80752-u-sarajevu-dodijeljena-sestoaprilska-nagrada-laureati-djurevska-mulabegovic-mulaomerovic-foto.html |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 4. 2014 |archive-date=7. 4. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407124910/http://www.haber.ba/vijesti/bih/80752-u-sarajevu-dodijeljena-sestoaprilska-nagrada-laureati-djurevska-mulabegovic-mulaomerovic-foto.html |url-status=dead }}</ref> Umrla je 13. septembra 2017. u [[Sarajevo|Sarajevu]].<ref>{{Cite web|url=http://fena.ba/article/969054/sinoc-u-sarajevu-preminula-glumica-nada-djurevska|title=Sinoć u Sarajevu preminula glumica Nada Đurevska {{!}} FENA|website=fena.ba|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915071642/http://fena.ba/article/969054/sinoc-u-sarajevu-preminula-glumica-nada-djurevska|archive-date=15. 9. 2017|url-status=dead|access-date=14. 9. 2017}}</ref> == Uloge == === Filmovi<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm0229295/|title=Nada Djurevska|website=IMDb|access-date=14. 9. 2017}}</ref> === * Izvor - Zagorka (1978) * Okuka - Marija (1978) * Krojač za žene (1980)  * Ćilim (1980) * Zajedno (1981) *[[Miris dunja]] - Azra (1982) * Nastojanje - Majka (1982) *[[Hasanaginica]] - Hasanaginica (1983) * Vatrogasac - Žena (1983) * Igmanski marš - Crnogorka (1983) * Nije čovjek ko ne umre (1984) * Provincija u pozadini (1984) * Srebrena lisica - Mici (1985) * Od zlata jabuka - Stamena (1986) * Štrajk u tkaonici ćilima (1986) * Strategija Svrake (1987) *[[Moj brat Aleksa]] - Majka Mara Šantić (1991) * Mliječni put - Fata (2000) *[[Viza za budućnost|Viza za budućnost:]] Novogodišnji special Mubera Polovina Gaćo (2002) *[[Viza za budućnost|Viza za budućnost:]] Novogodišnji special Mubera Polovina Gaćo (2003) *[[Kod amidže Idriza]] - Begzada (2004) *[[Viza za budućnost|Viza za budućnost:]] Novogodišnji special Mubera Polovina Gaćo (2004) *[[Dobro uštimani mrtvaci]] - Marija (2005) *[[Nebo iznad krajolika]] - Majka (2006) *[[Grbavica (film)|Grbavica]] - Aunt Safija (2006) * Slunjska brda - život ili smrt - Fatima (2006) *I ja tebi... (2009) *Jasmina - Safa (2010) *Obrana i zaštita - Milena (2013) *Imena višnje - Kata (2015) === TV serije === * Djetinjstvo mladosti (1979) * [[Tale (TV-serija)|Tale]] - Vida (1979) * Priče iz fabrike - Tereza Kovačić (1985) * Ranjenik (1989)  * Strategija svrake (1990)   *[[Aleksa Šantić]] - Majka Mara Šantić (1992) * [[Mumijevi]] - Mama Mumi (glas) (1997) *[[Viza za budućnost]] - Mubera Polovina Gaćo (2002-2008) * Mikrofon je vaš ~ [[Viza za budućnost]][[Viza za budućnost|Viza za budućnost:]] Novogodišnji special- Mubera Polovina Gaćo (2006) * Žene s broja 13 - više uloga / režiserka (2009) * Kućni ljubimci - Mama (2009- 2010) * Foliranti - La Mama (2011-2012) == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{Imdb name|id=0229295}} * https://web.archive.org/web/20160304222052/http://nps.ba/Program.aspx?id=85&lang=BS {{Zlatna arena - najbolja glumica}} {{Zlatna arena - sporedna glumica}} {{DEFAULTSORT:Đurevska, Nada}} [[Kategorija:Rođeni 1952.]] [[Kategorija:Umrli 2017.]] [[Kategorija:Biografije, Skoplje]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačke glumice]] [[Kategorija:Dobitnici Šestoaprilske nagrade]] 8c2alamrly9uqipd9m402ovmin2i9tm Superfluid 0 72664 3900090 3852003 2026-06-23T15:52:23Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900090 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:helium-II-creep.svg|mini|desno|200px|Helij II će "puzati" duž površina kako bi pronašao vlastiti nivo - nakon kratkog vremena, nivoi u dvije posude će se izjednačiti. [[Rollin film]] također pokriva unutrašnjost veće posude; da nije zatvorena, helij II bi izašao iz iste.]] '''Superfluidnost'''<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/science/superfluidity|title=Superfluidity {{!}} Physics of Low-Temperature Fluids {{!}} Britannica|website=www.britannica.com|language=en|access-date=5. 8. 2023}}</ref> je [[faza (materija)|faza materije]] ili opis [[toplotni kapacitet|toplotnog kapaciteta]] u kojoj se mogu posmatrati neobični efekti kada [[tečnost]]i, na primjer [[helij|helij-4]] ili helij-3, savladavaju [[trenje]] površinskim međudjelovanjem kada se nalaze u stanju, poznato kao "[[lambda tačka]]" za helij-4, na kojoj [[viskoznost]] fluida postaje [[0 (broj)|nula]]. To je jedna od glavnih pojava koja se proučava u [[kvantna hidrodinamika|kvantnoj hidrodinamici]], a otkrili su je [[Pyotr Kapitsa]], [[John F. Allen]] i [[Don Misener]] [[1937]]. godine, a opisali su je kroz [[Fenomenologija (nauka)|fenomenološke]] i mikroskopske teroije. == Također pogledajte == * [[Superdijamagnetizam]] * [[Bose-Einsteinov kondenzat]] * [[Superprovodljivost]] * [[Kvantni vir]] * [[Supersolid]] * [[Superfluidni film]] * [[Douglas D. Osheroff]] == Reference == {{refspisak}} == Literatura == * [[Hagen Kleinert]], ''Gauge Fields in Condensed Matter'', Vol. I, "SUPERFLOW AND VORTEX LINES", pp.&nbsp;1–742, [https://web.archive.org/web/20060514143926/http://www.worldscibooks.com/physics/0356.htm World Scientific (Singapore, 1989)]; Paperback {{ISBN|9971-5-0210-0}} (also available online [http://www.physik.fu-berlin.de/~kleinert/kleiner_reb1/contents1.html here] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527174206/http://www.physik.fu-berlin.de/~kleinert/kleiner_reb1/contents1.html |date=27. 5. 2008 }}) * Grimm, R. (2005). "Low-temperature physics: A quantum revolution". Nature 435 (7045): 1035–1036. doi:10.1038/4351035a. PMID 15973388. * Madison, K.; Chevy, F.; Wohlleben, W.; Dalibard, J. (2000). "Vortex Formation in a Stirred Bose-Einstein Condensate". Physical Review Letters 84 (5): 806–809. doi:10.1103/PhysRevLett.84.806. PMID 11017378. * Burnett, K. (2007). "Atomic physics: Cold gases venture into Flatland". Nature Physics 3 (9): 589. doi:10.1038/nphys704. * A. B. Migdal (1959). "Superfluidity and the moments of inertia of nuclei". Nucl. Phys. 13 (5): 655–674. doi:10.1016/0029-5582(59)90264-0. * A. B. Migdal (1960). Soviet Phys. JETP 10: 176. * U. Lombardo and H.-J. Schulze (2001). "Superfluidity in Neutron Star Matter". Physics of Neutron Star Interiors. Lecture Notes in Physics. 578. Springer. pp.&nbsp;30–53. arXiv:astro-ph/0012209. doi:10.1007/3-540-44578-1_2. * Antony M. Guénault: Basic superfluids. Taylor & Francis, London 2003, {{ISBN|0-7484-0891-6}}. * James F. Annett: Superconductivity, superfluids, and condensates. Oxford Univ. Press, Oxford 2005, {{ISBN|978-0-19-850756-7}}. * G. E. Volovik, The Universe in a helium droplet, Int. Ser. Monogr. Phys. 117 (2003) 1–507. == Vanjski linkovi == *[http://www.youtube.com/watch?v=2Z6UJbwxBZI&feature=related Video including superfluid helium's strange behavior] * [http://ltl.tkk.fi/research/theory/helium.html Superfluid phases of helium] *[http://www.lancs.ac.uk/depts/physics/research/condmatt/ult/index.html Lancaster University, Ultra Low Temperature Physics] - Superfluid helium-3 research group. * https://web.archive.org/web/20060313075351/http://www.aip.org/png/html/helium3.htm * https://web.archive.org/web/20060408121158/http://www.aip.org/pt/vol-54/iss-2/p31.html * http://web.mit.edu/newsoffice/2005/matter.html * http://physicsweb.org/articles/world/11/6/3/1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704045829/http://physicsweb.org/articles/world/11/6/3/1 |date=4. 7. 2007 }} {{Commonscat|Superfluidity|Superfluid}} [[Kategorija:Koncepti u fizici]] [[Kategorija:Dinamika fluida]] [[Kategorija:Agregatna stanja]] [[Kategorija:Amorfne tečnosti]] [[Kategorija:Fizikalni fenomeni]] 82k7aslknj5rmod0mrms0vmno1b8iqm Tektonika ploča 0 72778 3900187 3872560 2026-06-23T22:49:25Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900187 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Plates tect2 hr.svg|mini|desno|245x245px|Najvažnije Zemljine litosferne ploče]] [[Datoteka:Tectonicplates Serret.png|mini|248x248px|Tektonske ploče (očuvane površine)]] {{Geofizika - bočni}} '''Tektonika ploča''' je [[geologija|geološka]] teorija<ref>{{Cite web|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/plate-tectonics|title=Plate Tectonics|website=education.nationalgeographic.org|language=en|access-date=9. 11. 2025}}</ref> koja objašnjava pomicanje [[Zemljina kora|Zemljine kore]] velikih razmjera. Teorija uključuje te ujedno i zamjenjuje stariju hipotezu [[pomicanje kontinenata|pomicanja kontinenata]], koja datira iz prve polovine 20. vijeka, te koncept [[širenje morskog dna|širenja morskog dna]] razvijen tokom 1960-ih.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/plate-tectonics/|title=Plate Tectonics|website=education.nationalgeographic.org|language=en|access-date=21. 2. 2025}}</ref> Vanjski dio [[Zemlja (planeta)|Zemlje]] se sastoji od dva sloja: vanjskog sloja, koji se naziva [[litosfera]], a obuhvata [[Zemljina kora|koru]] i čvrsti gornji dio [[Zemljin plašt|plašta]], dok se ispod litosfere nalazi [[astenosfera]]. Iako u čvrstom stanju, astenosfera ima relativno nisku [[viskoznost]] i posmičnu snagu te se stoga u geološkoj vremenskoj skali može ponašati kao tečnost. Ispod astenosfere se nalazi krući donji plašt, čije je fazno stanje posljedica ne manjih [[temperatura]], već visokog [[pritisak|pritiska]]. == Tektonika == Nakon što se 1906. probio [[rasjed]] San Andreas, izazvavši veliki potres u [[San Francisco|San Franciscu]], američki [[Geologija|geolog]] [[Harry Fielding Reid]]<ref name=":0" /> razvio je takozvanu teoriju elastičnog odskoka kako bi objasnio tektonske [[zemljotres]]e. Ideja kaže da se tektonski potresi dešavaju kada se naprezanja u stijenskim masama nagomilaju do tačke u kojoj rezultirajući naponi premašuju kapacitet stijene, što dovodi do naglog pucanja. Pukotine se brzo šire kroz stijenu, uglavnom u istom smjeru, i povremeno se mogu protezati kilometrima prateći određenu zonu slabosti. Naprimjer, rasjed San Andreas se pomjerio preko 430&nbsp;km (270 milja) 1906. Zemlja se pomjerila horizontalno duž ove rute za do 6 metara. Ovisno o vrsti rasjeda koji ih stvara, potresi imaju različite karakteristike. Tipičan model rasjeda uključuje i ''"dip"'' i ''"strike"'', koji se odnosi na smjer od sjevera koji zauzima horizontalna linija u ravni rasjeda (ugao od horizontale prikazan najstrmijom kosinom u rasjedu). Nožni zid je najniži zid kosog rasjeda. Viseći zid se nalazi iznad nožnog zida. Proklizavanje je pomicanje stijenskih masa jedna pored druge na liniji sa strijelom. ''„Dip-slip faulting“'' je kretanje koje se događa paralelno s proklizavanjem. Ovisno o tome da li se blok nalazi na desnoj ili lijevoj strani rasjeda iz susjednog bloka, skliznuti rasjedi mogu biti desno ili lijevo bočni.<ref>{{Cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/usc000rki5/executive%20,%202016.|title=Earthquake USGS|website=earthquake.usgs.gov|access-date=21. 2. 2025}}</ref><ref name=":1">{{Citation|title=Harris, Rolf, (30 March 1930–10 May 2023), entertainer|url=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u19215|publisher=Oxford University Press|date=1. 12. 2007|access-date=21. 2. 2025|isbn=978-0-19-954089-1}}</ref> Pretpostavlja se da su svi poznati rasjedi bili sjedište jednog ili više potresa u prošlosti, iako su tektonski pokreti duž rasjeda često spori, a većina geološki drevnih rasjeda sada je aseizmična (to jest, više ne izazivaju zemljotrese). Stvarni rasjed povezan sa zemljotresom može biti složen i često nije jasno da li u određenom zemljotresu ukupna energija izlazi iz jedne ravni rasjeda. Za razliku od naglih pomaka klizanja koji uzrokuju seizmičke valove, uočeni geološki rasjedi povremeno pokazuju relativne pomake na skali od stotine kilometara tokom geološkog vremena. Naprimjer, uzročni rasjed istočno od [[Peking]]a doživio je proklizavanje površine od oko jedan metar tokom potresa u [[Tangshan]]u 1976, dok je rasjed ''Chelung-pu'' doživio do osam metara vertikalnog klizanja tokom potresa na [[Tajvan]]u 1999.<ref name=":1" /> == Litosfera == [[Datoteka:Global_plate_motion_2008-04-17.jpg|lijevo|mini|Kretanje ploče zasnovano na podacima satelita [[Globalni pozicioni sistem|Globalnog pozicionog sistema]] (GPS) od NASA [http://sideshow.jpl.nasa.gov/mbh/series.html JPL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721050552/http://sideshow.jpl.nasa.gov/mbh/series.html |date=21. 7. 2011 }}. Svaka crvena tačka je mjerna tačka, a vektori prikazuju smjer i magnitudu kretanja.]] Litosfera je razlomljena u tzv. ''litosferne ploče'' (tektonske ploče). Postoji sedam glavnih i još znatno manjih ploča. Litosferne ploče plove na astenosferi. Postoje tri tipa granica među pločama: [[konvergentna granica|konvergentne granice]], [[divergentna granica|divergentne granice]] i [[transformni rasjed]]i. [[Potres]]i, [[vulkan]]ska aktivnost, izdizanje [[planina|planinskih]] lanaca te oblikovanje [[okean]]skih jaruga se pojavljuje duž granica ploča. Bočno se pomicanje ploča obično odvija brzinama od 0,66 do 8,50 [[centimetar]]a godišnje. '''Litosferne ploče''' su velike, pokretljive ploče stijena, nepravilnog oblika, od kojih je načinjena [[Zemlja (planeta)|Zemljina]] [[litosfera]]. Površina ploče može u potpunosti biti načinjena od morskog dna (kao u slučaju [[Naskanska ploča|Naskanske ploče]]) ili se može sastojati i od [[kontinent]]a i od [[okean]]a (kao u slučaju [[Evroazijska ploča|Evroazijske ploče]]). Neke manje litosferne ploče potpuno su kontinentalne, ali sve velike ploče sadrže i morsko dno.<ref>{{Cite web|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/lithosphere/|title=Lithosphere|website=education.nationalgeographic.org|language=en|access-date=21. 2. 2025}}</ref> Ploče se pomiču kao cjelina, što rezultira pojavom da je unutrašnjost ploče relativno tektonski pasivna. [[Vulkan]]i, [[zemljotres]]i, mlađi [[planina|planinski]] lanci u uskim su područjima na granicama ploča. Postoji nekoliko velikih ploča i mnogo sporednih. Najvažnije su: * [[Afrička ploča|Afrička]] * [[Antarktička ploča|Antarktička]] * [[Australijska ploča|Australijska]] * [[Evroazijska ploča|Evroazijska]] * [[Indijska ploča|Indijska]] * [[Indoaustralijska ploča|Indoaustralijska]] * [[Južnoamerička ploča|Južnoamerička]] * [[Pacifička ploča|Pacifička]] * [[Sjevernoamerička ploča|Sjevernoamerička]] Mjesto gdje se dvije ploče susreću naziva se ''granica ploča''. Granice ploča su mjesto gdje se odvijaju geološki događaji, poput [[zemljotres]]a i stvaranja topografskih karakteristika poput [[planina]], [[vulkan]]a, [[Srednjookeanski grebeni|srednjookeanskih grebena]] i [[Okeanski rov|okeanskih rovova]] . Velika većina aktivnih vulkana na svijetu nalazi se duž granica ploča, pri čemu je [[Pacifički vatreni prsten|Vatreni prsten]] Pacifičke ploče najaktivniji i najpoznatiji. Neki vulkani se javljaju u unutrašnjosti ploča, a oni su različito pripisani unutrašnjoj deformaciji ploča{{Sfn|Foulger|2010}} i oblaku plašta. Tektonske ploče mogu uključivati kontinentalnu koru ili okeansku koru, ili obje. Na primjer, [[Afrička ploča]] uključuje kontinent i dijelove dna [[Atlantski okean|Atlantskog]] i [[Indijski okean|Indijskog]] okeana. Neki dijelovi okeanske kore, poznati kao [[ofioliti]], nisu uspjeli biti subducirani pod kontinentalnu koru na destruktivnim granicama ploča; umjesto toga, ovi fragmenti okeanske kore su potisnuti prema gore i sačuvani su unutar kontinentalne kore. == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [http://pubs.usgs.gov/gip/dynamic/dynamic.html Dinamička Zemlja-priča o tektonici ploča] * [http://www.youtube.com/watch?v=6EdsBabSZ4g Tektonika ploča: Dokazi o kretanju ploča | Kosmologija i astronomija | Khan Akademija] na [[YouTube]] * [http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tectonics.html Geologija: Tektonika ploča] na berkeley.edu * [https://www.thegeographeronline.net/1-geophysical-systems.html Geofizički sistemi] na thegeographeronline.net * [https://pubs.usgs.gov/gip/dynamic/dynamic.html This Dynamic Earth: The Story of Plate Tectonics]. [[USGS]]. * [https://pubs.usgs.gov/publications/text/understanding.html Understanding Plate Tectonics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060207093949/http://pubs.usgs.gov/publications/text/understanding.html|date=7. 2. 2006}}. [[USGS]]. * [http://www.tectonic-forces.org/ An explanation of tectonic forces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912092633/http://www.tectonic-forces.org/|date=12. 9. 2017}}. Example of calculations to show that Earth Rotation could be a driving force. * [http://peterbird.name/publications/2003_PB2002/2003_PB2002.htm Bird, P. (2003); An updated digital model of plate boundaries]. * [http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week3.html Map of tectonic plates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170112143308/http://snobear.colorado.edu/Markw/Mountains/03/week3.html|date=12. 1. 2017}}. * [http://www.geology.wisc.edu/~chuck/MORVEL/ MORVEL plate velocity estimates and information]. C. DeMets, D. Argus, & R. Gordon. * [https://ocre-geoscience.com/ocre-geomap/ Plate Model of Bird 2003 in Google Maps] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231203193804/https://ocre-geoscience.com/ocre-geomap/ |date=3. 12. 2023 }} * {{In Our Time|Plate Tectonics|b008q0sp}} {{Priroda}} {{Geologija}} {{Normativna kontrola}} {{Commonscat|Plate tectonics}} [[Kategorija:Tektonika ploča]] [[Kategorija:Geodinamika]] [[Kategorija:Geološke teorije]] [[Kategorija:Seizmologija]] kpqh60zcw2mjircs1ejfdeeqijxpzrk Sultan-Selimova džamija (Knežina) 0 77300 3900079 3852200 2026-06-23T15:34:51Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900079 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vjerski objekt | ime = Sultan Selimova džamija | slika = Selimija džamija, Knežina.jpg | veličina_slike = | alt_slike = | opis_slike = | vrsta_karte = Bosna i Hercegovina | veličina_karte = 250px | reljef_karte = 1 | opis_karte = Sultan Selimova džamija u Bosni i Hercegovini | geografska_širina = 44.019673 | geografska_dužina = 18.758770 | lokacija = [[Knežina (Sokolac)|Knežina]] | religijska_pripadnost = [[Islam]] | općina = [[Sokolac]] | država = {{ZID|Bosna i Hercegovina}} | administracija = | godina_posvećenja = | organizacijski_status = | funkcijski_status = | oznaka_baštine = | vodstvo = | zaštitnik = | veb-sajt = | arhitekt = | arhitektonski_tip = | arhitektonski_stil = | osnivač = | osnovano_od_strane = | glavni_ugovarač = | smjer_fasade = | kamen_temeljac = | godina_dovršetka = 1512-1520 | kapacitet = | dužina = | širina = | visina_maks = | broj_kupola = | vanjska_visina_kupole = | unutrašnja_visina_kupole = | vanjski_prečnik_kupole = | unutrašnji_prečnik_kupole = | broj_munara = | visina_munare = | materijali = }} '''Sultan Selimova džamija''' se nalazi u Knežini kod [[Sokolac|Sokoca]]. [[Džamija]] je srušena tokom [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u BiH]]. Džamija je obnovljena i otvorena 4. septembra 2011.<ref>{{Cite web |url=http://minber.ba/index.php?option=com_content&view=article&id=7204:damija-selimija-e-zasjati-starim-sjajem&catid=56:vijesti&Itemid=80 |title=Džamija Selimija će zasjati starim sjajem |work=minber.ba |access-date= 13. 3. 2016}}</ref> Sultan Selimova džamija je izgrađena u vrijeme vladavine sultana Selima Prvog (1512–1520), a 1951, odlukom tadašnjeg zavoda za zaštitu spomenika kulture Narodne Republike BiH, proglašena je spomenikom kulture i stavljena pod zaštitu države. Minirana je od srpske vojske u ljeto 1992. Materijal koji je pronađen na nekoliko lokacija, čije su otkrivanje pomogli i stanovnici srpske nacionalnosti, ponovo je ugrađen, a status bh. nacionalnog spomenika potvrđen je pred početak njene rekonstrukcije, početkom 2004.<ref>{{Cite web |url=http://www.oslobodjenje.ba/index.php?id=8308 |title=Sokolac: Otvaranje Sultan Selimove džamije |work=oslobođenje.ba |access-date=13. 3. 2016 |archive-date=5. 3. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305032835/http://www.oslobodjenje.ba/index.php?id=8308 |url-status=dead }}</ref> Džamija je sagrađena od kamena. Nakon što su je uništili, rušitelji su njene kamene ostatke odvezli pet kilometara od mjesta na kojem je vijekovima egzistirala. Kada su se preživjeli Bošnjaci ohrabrili na povratak u Knežinu, 2003. godine obnovljen je i vjerski život muslimana. Ubrzo su krenuli u potragu za dijelovima “Selimije” i uspjeli ih pronaći. „Ovaj kamen koji sada vidite u džamiji je njen identični kamen koji je bio tu 500 godina i koji je ponovno vraćen u zidove džamije. Ova džamija sazidana je u istom obliku u kojem je bila, a 2011. je i svečano otvorena“. Historičarima je bila jako važna činjenica da je Careva džamija, kako su je još zvali, sačuvala prvobitne dekoracije i levhe u svome enterijeru. Impresivnu zbirku činilo je osam pokretnih levhi iz 18. i 19. stoljeća ispisanih tintom na pergamentu od kojih su neke iluminirane bojenim ukrasima i tečnim zlatom, te dvadesetak levhi urađenih na zidovima u fresko-tehnici, koje su najvjerojatnije poticale iz 1788. godine, kada je džamija obnavljana. Careva je džamija imala i svoju knjižnicu sa više desetina rukopisnih djela na bosanskom, arapskom, turskom i perzijskom jeziku nastalih u vremenu od 17. do 19. stoljeća. Vrijeme namaza ovdje se mjerilo velikim zidnim satom sa klatnom, starim više od stoljeća i po, a samu džamiju krasila je zavidna zbirka od 50 ćilima i 30 serdžada, jedna od najvrednijih u BiH. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Sultan Selim Mosque (Knežina)}} * [http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/nacionalnispomenici/show/2429?return=&page=22 Sultan Selimova džamija]{{Mrtav link}} na kons.gov.ba [[Kategorija:Džamije u Sokocu]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Sokocu]] hm4x56igsgf66eix7aztj6wjia1iulg Taro Aso 0 80358 3900184 3877428 2026-06-23T22:18:37Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900184 wikitext text/x-wiki {{Siroče|23|02|2012}} {{Infokutija politički vođa |ime= Taro Aso |slika=Tarō Asō 20121226.jpg |veličina=200px |mjesto_rođenja= [[Iizuka]], [[Japan]] |datum_rođenja= {{Datum rođenja|1940|09|20}} |datum_smrti= <!--{{Datum smrti i godine||||1940|09|20}}--> |mjesto_smrti= | redoslijed = [[Premijer Japana]] | vrijeme_na_vlasti = 24. septembar 2008 – 16. septembar 2009. | prethodnik = [[Yasuo Fukuda]] | nasljednik = [[Yukio Hatoyama]] |politička_stranka=[[LDP (Japan)|LDP]] |supruga=Chikako Aso |vjera= [[Katoličanstvo|Rimokatolička]] }} '''Taro Aso''' ({{jez-ja|麻生 太郎}}, rođen 20. septembra 1940.) je japanski političar koji je bio potpredsjednik Liberalno-demokratske partije (LDP) od 2021. Asō je bio [[premijer Japana]] od 2008. do 2009. Ministar Japana i ministar finansija od 2012. do 2021. Bio je potpredsjednik Vlade i ministar finansija sa najdužim stažom u historiji Japana, a prethodno je bio ministar vanjskih poslova od 2005. 8do 2007. i ministar unutrašnjih poslova i komunikacija od 2003. do 2005. On vodi Shikōkai frakciju unutar LDP-a.<ref>{{Cite news |title=The cabals Japan's prime minister has tried to curb may curb him |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/asia/2018/04/19/the-cabals-japans-prime-minister-has-tried-to-curb-may-curb-him |access-date=9. 9. 2022 |issn=0013-0613}}</ref> Asō je prvi put izabran u Predstavnički dom 1979. Radio je na brojnim ministarskim pozicijama prije nego što je postao generalni sekretar Liberalno-demokratske partije (LDP) 2008, a tu je funkciju prethodno privremeno obavljao 2007.<ref name="LDP-organs">[http://www.jimin.jp/jimin/english/Organs/index.html „Official English Translations for LDP Officials and Party Organs“], Liberal Democratic Party. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20071228043633/http://www.jimin.jp/jimin/english/Organs/index.html |date=28. 12. 2007 }}</ref> U septembru 2008 izabran je za predsjednika LDP-a, a istog mjeseca je postao i premijer.<ref name="LDP-organs" /> Godinu dana kasnije doveo je LDP do najgoreg izbornog rezultata u svojoj historiji, što je tek drugi put u poslijeratnom Japanu da je vladajuća stranka izgubila reizbor i odmah nakon toga je podnio ostavku na mjesto predsjednika stranke. Nakon što se LDP vratio u vlast nakon izbora 2012. pod [[Shinzo Abe|Shinzom Abeom]], Asō je imenovan za zamjenika premijera i ministra finansija, zadržavši te uloge kada je [[Yoshihide Suga]] zamijenio Abea 2020.<ref name="28 December 2012">''[[Daily Yomiuri]]'' [https://web.archive.org/web/20130121032432/http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/T121227003607.htm 28. 12. 2012]</ref> Nakon što je Fumio Kishida imenovan za premijera u oktobru 2021, Asō je premješten na mjesto potpredsjednika Liberalno-demokratske partije.<ref>{{Cite web |title=ASO Taro {{!}} Liberal Democratic Party of Japan |url=https://www.jimin.jp/english/profile/profiles/202303.html |access-date=27. 6. 2023 |website=www.jimin.jp |archive-date=27. 6. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627183928/https://www.jimin.jp/english/profile/profiles/202303.html |url-status=dead }}</ref> Asō je bio vezan za brojne kontroverze u svojoj karijeri. On je 2008. priznao da je njegova porodica imala koristi od prisilnog rada tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], iako je odbio da se izvine za to. Asō je također imao brojne političke gafove i kontroverzne izjave.<ref name=":0" /> Pohvalio je [[Nacistička stranka|Nacističku stranku]] što je bilau stanju da u tajnosti izmijeni njemački ustav, a da ne upozori širu javnost, i jednom prilikom izjavio da "[[Adolf Hitler|Hitler]], koji je ubio milione ljudi, nije bio dobar čak i ako je njegov motiv bio ispravan". Kasnije je povukao ovu primjedbu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Large and in Charge: Who is Taro Aso? |url=https://thediplomat.com/2018/07/large-and-in-charge-who-is-taro-aso/ |access-date=30. 9. 2023 |website=thediplomat.com |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/aug/30/japan-minister-tara-aso-praises-hitler-right-motives|title=Japanese minister Taro Aso praises Hitler, saying he had 'right motives'|first=Justin|last=McCurry|newspaper=The Guardian |date=30. 8. 2017|via=theguardian.com}}</ref> == Bibliografija == * [[Takashi Hirose (writer)|Takashi Hirose]] ([[:jp:広瀬隆|広瀬隆]]); 『私物国家 日本の黒幕の系図』 Tokyo:[[Kobunsha]] (1997) Genealogy14 * {{Cite book|title=自由と繁栄の弧|first=Taro|last=Aso|publisher=[[Gentosha]]|location=Tokyo|year=2007|isbn=978-4-344-41197-5}} * {{Cite book|title=とてつもない日本|first=Taro|last=Aso|publisher=[[Shinchosha]]|location=Tokyo|year=2007|isbn=978-4-10-610217-2}} == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.aso-taro.jp/ Zvanična stranica] {{stub-biog}} {{Commonscat|Tarō Asō|Taro Aso}} [[Kategorija:Japanski političari|Aso, Taro]] [[Kategorija:Japanski premijeri|Aso, Taro]] mchc44c9ompnsqsg8kc1qzev19c9fwa Tabela matematičkih simbola 0 83147 3900173 3842294 2026-06-23T21:29:53Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900173 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Math.svg|thumb|Neki od simbola koji se često koriste u matematici.]] Ovo je '''spisak matematičkih simbola''' koji se koriste u svim oblastima [[matematika|matematike]] za izražavanje formula ili predstavljanja [[Matematička konstanta|konstanti]]. Matematički koncept ne zavisi od simbola koji je izabran da ga predstavlja. Za mnoge od simbola navedenih ispod, sam simbol obično predstavlja sinonim za odgovarajući koncept (prozivolji izbor simbola koji nastaje kao rezultat sveukupne historije matematike), ali u određenim situacijama, moguće je korištenje drugačije konvencije. Na primjer, ovisno o kontekstu, [[trostruka crta]] "{{math|≡}}" može predstavljati kongruenciju ili definiciju. Međutim, u [[Matematička logika|matematičkoj logici]], brojna jednakost se ponekad predstavlja sa znakom "{{math|≡}}" umjesto sa "{{math|{{=}}}}", gdje drugi znak predstavalja [[dobro formirana formla|dobro formiranu formulu]]. Ukratko, konvencija diktira značenje. Svaki simbol je prikazan u [[HTML]]-u, čiji prikaz ovisi o pristupu preglednika odgovarajućem fontu instaliranom na određenom uređaju, i typesetu kao slika koristeći [[TeX]]. ==Vodič== Ovaj spisak je organizovan prema vrsti simbola, a njegov vizualni izgled trebao bi olakšati pronalazak nepoznatog simbola. Za povezane liste organizovane po matematičkim temama, pogledajte [[Spisak matematičkih simbola po oblastima]]. Ova lista također uključuje i prikaz LaTeX koda. Na Wikiknjigama na engleskom jeziku postoji vodič za korištenje LaTeX-a,<ref>{{cite web|title=LaTeX/Mathematics|url=https://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Mathematics|website=Wikibooks|access-date=18. 11. 2017}}</ref> te detaljan spisak sa svim simbolima u LaTeX-u.<ref name="Cite_LaTex">{{cite web |title=CTAN: /tex-archive/info/symbols/comprehensive |url=https://ctan.org/tex-archive/info/symbols/comprehensive |website=ctan.org |access-date=12. 3. 2020}}</ref> Također je moguće provjeriti ukoliko su naredbe iz Unicode koda dostupne u LaTeX-u, i obrnuto.<ref>{{cite web|last1=Cook|first1=John|title=Unicode / LaTeX conversion|url=https://www.johndcook.com/unicode_latex.html|website=John Cook Consulting|access-date=18. 11. 2017}}</ref> Također imajte na umu da tamo gdje LaTeX naredba nije izvorno dostupna za određeni simbol (although there may be options that require adding packages), simbol se može dodati drugim metodama, kao što je podešavanje dokumenata za podršku Unicodea,<ref>{{cite web|title=LaTeX/Special Characters|url=https://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Special_Characters|website=Wikibooks|access-date=18. 11. 2017}}</ref> te unos karaktera na različite načine (npr. kopiranje i lijepljenje, korištenje prečica tastature, naredba <code>\unicode{<unesitekod>}</code><ref>{{cite web| title=\unicode - Tex Command| url=https://tutorialsbay.org/tex_commands/unicode.html| website=TutorialsBay| access-date=18. 11. 2017| archive-date=1. 12. 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034818/https://tutorialsbay.org/tex_commands/unicode.html| url-status=bot: unknown}}</ref>) kao i druge opcije<ref>{{cite web|title=Unicode characters in pdflatex output using hexcode without UTF-8 input|url=https://tex.stackexchange.com/questions/89796/unicode-characters-in-pdflatex-output-using-hexcode-without-utf-8-input|website=Tex Stack Exchange|access-date=18. 11. 2017}}</ref> i ostale opsežne dodatne informacije.<ref>{{cite web|title=fontenc vs inputenc|url=https://tex.stackexchange.com/questions/44694/fontenc-vs-inputenc#44699|website=TeX Stack Exchange|access-date=18. 11. 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=pdflatex crashes when Latex code includes \unicode{f818} and \unicode{f817} and how to handle it|url=https://tex.stackexchange.com/questions/192626/pdflatex-crashes-when-latex-code-includes-unicodef818-and-unicodef817-and|website=TeX Stack Exchange|access-date=18. 11. 2017}}</ref>. * '''Osnovni simboli:''' Simboli najčešće korišteni u matematici. Napredna značenja su navedena kod nekih od simbola. * '''Simboli bazirani na jednakosti :''' Simboli izvedeni iz simbola istih ili sličnih znaku "{{math|{{=}}}}", uključujući dvostruke strelice. Ovi simboli se često povezuju sa [[Relacija ekvivalentnosti|relacijom ekvivalentnosti]]. * '''Simboli koji pokazuju desno ili lijevo:''' Simboli, kao što su "{{math|<}}" i "{{math|>}}", kod kojih se čini da pokazuju na jednu ili drugu stranu. * '''Zagrade:''' Simboli koji se postavljaju sa strana varijabli ili izraza, kao što je {{math|{{abs|''x''}}}}. * '''Ostali simboli bez slova:''' Simboli koji ne spadaju ni u jednu drugu kategoriju. * '''Simboli bazirani na slovima:''' Mnogi matematički simboli se zasnivaju ili su veoma slični određenim slovima nekih pisama. Ovaj dio sadrži takve simbole, uključujući simbole koji podsjećaju na naopaka slova. Mnoga slova imaju konvencionalna značenja u mnogim granama matematike i fizike. Ona ovdje nisu navedena. Sekcija [[#Također pogledajte|Također pogledajte]], ispod, ima nekoliko listi sa takvim sadržajem. ** '''Modifikatori slova:''' Simboli koji se mogu staviti na ili pored bilo kojeg slova, te mu promijeniti značenje. ** '''Simboli bazirani na [[Latinica|latiničnim slovima]]''', uključujući simbole koji podsjećaju ili sadrže {{math|X}}. ** '''Simboli bazirani na [[Hebrejsko pismo|hebrejskim]] ili [[Grčko pismo|grčkim]] slovima''' npr. {{math|ב ,א, δ, Δ, π, Π, σ, Σ, Φ.}} ''Bilješka:'' simboli koji podsjećaju na {{math|Λ}} su grupisani sa slovom {{math|V}} u kategoriji latiničnih slova. * '''Varijacije:''' Upotreba u jezicima koji se pišu sa desna na lijevo == Osnovni simboli == {| class="wikitable" style="margin:auto; border:1px" ! rowspan="3" | Simbol<br /><small>u [[HTML]]-u</small> ! rowspan="3" | Simbol<br /><small>u [[TeX]]-u</small> ! style="text-align:left;" | Naziv ! rowspan="3" | Objašnjenje ! rowspan="3" | Primjeri |- ! Čitaj kao |- ! style="text-align:right;" | Kategorija {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak plus|+]]}} | tex = <math>+</math> | rasponreda = 2 | naziv = [[sabiranje]] | čitajkao = [[Znakovi plus i minus|plus]] | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|2 + 7}} znači zbir brojeva {{math|2}} i {{math|7}}. | primjeri = {{math|2 + 7 {{=}} 9}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[nepovezana unija]] | čitajkao = nepovezana unija od ... i ... | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = {{math|''A''<sub>1</sub> + ''A''<sub>2</sub>}} predstavlja nepovezanu uniju skupova {{math|''A''<sub>1</sub>}} i {{math|''A''<sub>2</sub>}}. | primjeri = {{math|''A''<sub>1</sub> {{=}} {3, 4, 5, 6} ∧ ''A''<sub>2</sub> {{=}} {7, 8, 9, 10} ⇒<br />''A''<sub>1</sub> + ''A''<sub>2</sub> {{=}} {(3, 1), (4, 1), (5, 1), (6, 1), (7, 2), (8, 2), (9, 2), (10, 2)<nowiki>}</nowiki>}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak minus|−]]}} | tex = <math>-</math> | rasponreda = 3 | naziv = [[oduzimanje]] | čitajkao = [[Znakovi plus i minus|minus]] | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|36 − 11}} znači razlika brojeva {{math|11}} i {{math|36}}. | primjeri = {{math|36 − 11 {{=}} 25}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Znakovi plus i minus|negativni znak]] | čitajkao = negativno;<br />minus;<br />suprtono od | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|−3}} predstavlja negativni broj {{math|3}}. | primjeri = {{math|−(−5) {{=}} 5}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[komplement (teorija skupova)|komplement skupa]] | čitajkao = minus;<br />bez | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = {{math|''A'' − ''B''}} predstavlja skup koji sadrži sve elemente skupa {{math|''A''}} koji nisu u {{math|''B''}}.<br /><br />({{math|∖}} ''također se može koristiti kao znak za komplement skupa.'') | primjeri = {{math|{1, 2, 4} − {1, 3, 4} {{=}} {2<nowiki>}</nowiki>}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak plus-minus|±]]}}<br /> | tex = <math>\pm</math><br />\pm | rasponreda = 2 | naziv = [[Znak plus-minus|plus-minus]] | čitajkao = plus ili minus | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|6 ± 3}} predstavlja i {{math|6 + 3}} i {{math|6 − 3}}. | primjeri = Jednačina {{math|''x'' {{=}} 5 ± {{korijen|4}}}}, ima dva rješenja: {{math|''x'' {{=}} 7}} i {{math|''x'' {{=}} 3}}. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Znak plus-minus|plus-minus]] | čitajkao = plus ili minus | kategorija = [[mjerenje]] | objašnjenje = {{math|10 ± 2}} ili ekvivalentno {{math|10 ± 20%}} predstavlja raspon od {{math|10 − 2}} do {{math|10 + 2}}. | primjeri = Ako je {{math|''a'' {{=}} 100 ± 1 [[milimetar|mm]]}}, tada je {{math|''a'' ≥ 99 mm i ''a'' ≤ 101 mm}}. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak minus-plus|∓]]}}<br /> | tex = <math>\mp</math><br />\mp | rasponreda = 1 | naziv = [[Znak minus-plus|minus-plus]] | čitajkao = minus ili plus | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|6 ± (3 ∓ 5)}} predstavlja i {{math|6 + (3 − 5)}} i {{math|6 − (3 + 5)}}. | primjeri = Koristi se upareno sa ± da bi predstavljalo suprotno {{math|cos(''x'' ± ''y'') {{=}} cos(''x'') cos(''y'') ∓ sin(''x'') sin(''y'').}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak množenja|×]]}}<br /><br />{{math|[[skalarni proizvod|⋅]]}}<br><br />{{math|[[srednja tačka|·]]}} | tex = <math>\times</math><br />\times<br /><br /><math>\cdot</math><br />\cdot | rasponreda = 4 | naziv = [[množenje]] | čitajkao = puta;<br />pomnoženo sa | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|3 × 4}} ili {{math|3 ⋅ 4}} znači da se broj {{math|3}} množi sa brojem {{math|4}}. | primjeri = {{math|7 ⋅ 8 {{=}} 56}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[skalarni proizvod]] | čitajkao = skalarno pomnožen sa | kategorija = [[linearna algebra]] [[vektorska algebra]] | objašnjenje = {{math|'''u''' ⋅ '''v'''}} predstavlja skalarni proizvod [[vektor (geometrija)|vektora]] {{math|'''u'''}} i {{math|'''v'''}} | primjeri = {{math|(1, 2, 5) ⋅ (3, 4, −1) {{=}} 6}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[vektorski proizvod]] | čitajkao = vektorski pomnožen sa | kategorija = [[linearna algebra]] [[vektorska algebra]] | objašnjenje = {{math|'''u''' × '''v'''}} predstavlja vektorski proizvod [[vektor (geometrija)|vektora]] {{math|'''u'''}} i {{math|'''v'''}} | primjeri = {{math|(1, 2, 5) × (3, 4, −1) {{=}} <!-- -->{{aligned table|cols=3|col1width=20px|col2width=20px|col3width=20px |style=display: inline-table; vertical-align: middle; text-align: center; padding: 0px; margin: 0px; border-left: 1px solid black; border-right: 1px solid black |{{math|'''i'''}} | {{math|'''j'''}} | {{math|'''k'''}} |1 | 2 | 5 |3 | 4 | −1 }}<!-- --> {{=}} (−22, 16, −2)}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = "čuvar mjesta" | čitajkao = (tiho) | kategorija = [[funkcionalna analiza]] | objašnjenje = Znak {{math|·}} predstavlja rezervisano mjesto za argument funkcije. Označava funkcionalnu prirodu izraza bez dodjeljivanja određenog simbola za argument. | primjeri = {{math|{{abs|}}}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak dijeljenja|÷]]}}<br /><br />{{math|[[Razlomačka crta|⁄]]}} | tex = <math>\div</math><br />\div<br /><br /><math>/</math> | rasponreda = 3 | naziv = [[dijeljenje (matematika)|dijeljenje]] ([[Obelus]]) | čitajkao = podijeljeno sa;<br />kroz | kategorija = [[aritmetika]] | objašnjenje = {{math|6 ÷ 3}} ili {{math|6 ⁄ 3}} znači da se broj {{math|6}} dijeli sa brojem {{math|3}}. | primjeri = {{math|2 ÷ 4 {{=}} 0.5}}<br /><br />{{math|12 ⁄ 4 {{=}} 3}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[faktorksa grupa]] | čitajkao = modulo | kategorija = [[teorija grupa]] | objašnjenje = {{math|''G'' / ''H''}}znači da je faktor grupe {{math|''G''}} [[Ideal (matematika)|modulo]] njene podgrupe {{math|''H''}}. | primjeri = {{math|{0, ''a'', 2''a'', ''b'', ''b'' + ''a'', ''b'' + 2''a''} / {0, ''b''} {{=}} <nowiki>{{</nowiki>0, ''b''}, {''a'', ''b'' + ''a''}, {2''a'', ''b'' + 2''a''<nowiki>}}</nowiki>}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = faktorski skup | čitajkao = modulo | kategorija = [[teorija skupova]] | objašnjenje = {{math|''A''/~}} predstavlja skup svih {{math|~}} [[ekvivalentna klasa|ekvivalentnih klasa]] u {{math|''A''}}. | primjeri = Ako definišemo {{math|~}} kao {{math|''x'' ~ ''y'' ⇔ ''x'' − ''y'' ∈ ℤ}}, tada je {{math|ℝ/~ {{=}} {''x'' + ''n'' : ''n'' ∈ ℤ, ''x'' ∈ [0,1)<nowiki>}</nowiki>}}. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Simbol korijena|√]]}} | tex = <math>\surd</math><br />\surd<br /><math>\sqrt{x}</math><br />\sqrt{x} | rasponreda = 2 | naziv = [[kvadratni korijen]] | čitajkao = (osnovni) kvadratni korijen od | kategorija = [[realni brojevi]] | objašnjenje = {{math|{{korijen|''x''}}}} predstavlja nenegativni broj čiji je kvadratni korijen {{nbsp}}{{math|''x''}}. | primjeri = {{math|{{korijen|4}} {{=}} 2}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[kvadratni korijen|kompleksni kvadratni korijen]] | čitajkao = (komplesni) kvadratni korijen od | kategorija = [[kompleksni brojevi]] | objašnjenje = Ako je {{math|''z'' {{=}} ''r'' exp(''iφ'')}} predstavljen u [[polarni koordinatni sistem|polarnim koordinatama]] sa {{math|−''π'' < ''φ'' ≤ ''π''}}, tada je {{math|{{korijen|''z''}} {{=}} {{korijen|''r''}} exp(''iφ''/2)}}. | primjeri = {{math|{{korijen|−1}} {{=}} ''i''}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Sigma|∑]]}} | tex = <math>\sum</math><br />\sum | rasponreda = 1 | naziv = [[sumiranje]] | čitajkao = suma preko ... od ... do ... od | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = <math>\sum_{k=1}^{n}{a_k}</math> predstavlja zbir <math>a_1 + a_2 + \cdots + a_n</math>. | primjeri = <math>\sum_{k=1}^{4}{k^2} = 1^2 + 2^2 + 3^2 + 4^2 = 1 + 4 + 9 + 16 = 30</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Simbol integrala|{{intmath}}]]}} | tex = <math>\int</math><br />\int | rasponreda = 3 | naziv = [[neodređeni integral]] ili [[primitivna funkcija]] | čitajkao = neodređeni integral od <br />- ILI -<br />primitivna funkcija od | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = {{math|{{intmath}} ''f''(''x'') ''dx''}} predstavlja funkviji čiji je izvod {{mvar|f}}. | primjeri = <math>\int x^2 dx = \frac{x^3}3 +C</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[integral|određeni integral]] | čitajkao = integral od ... do ... od ... u odnosu na | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = {{math|{{intmath||''a''|''b''}} ''f''(''x'') ''dx''}} predstavlja [[površinu]] između {{mvar|x}}-ose i [[Grafik funkcije|grafika]] [[funkcija (matematika)|funkcije]] {{mvar|f}} između {{math|''x'' {{=}} ''a''}} i {{math|''x'' {{=}} ''b''}}. | primjeri = {{math|{{intmath||''a''|''b''}} ''x''<sup>2</sup> ''dx'' {{=}} {{sfrac|''b''<sup>3</sup> − ''a''<sup>3</sup>|3}}}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[linijski integral]] | čitajkao = integral linije/ puta/ krive/ od ... duž ... | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = {{math|{{intmath||''C''}} ''f'' ''ds''}} predstavlja integral {{mvar|f}} duž krive {{mvar|C}}, {{math|{{intmath||''a''|''b''}} ''f''('''r'''(''t'')) {{abs|'''r'''<nowiki>'</nowiki>(''t'')}} ''dt''}}, gdje {{math|'''r'''}} predstavlja parametrizaciju krive {{mvar|C}}. (Ukoliko je kriva zatvorena, može se koristiti simbol {{math|{{intmath|oint}}}}, kao što je opisano u nastavku.) | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|{{intmath|oint}}}} | tex = <math>\oint</math><br />\oint | rasponreda = 1 | naziv = Integral konture;<br />zatvoreni [[linijski integral]] | čitajkao = konturni integral od | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = Slično integralu, ali se koristi za označavanje jedinstvene integracije preko zatvorene krive ili petlje. Ponekad se koristi u fizikalnim tekstovima koji uključuju jednačine vezane za [[Gaussov zakon]]i dok ove formule uključuju zatvoreni [[površinski integral]], ova reprezentacija opsiuje samo prvu integraciju zapremine preko zatvorene površine. U slušajevima kada prethodni primjer zahtjeva istovremenu dvostruku integraciju, prikladnije bi bilo koristiti simbol {{math|{{intmath|oiint}}}}. Treći povezani simbol je zatvoreni [[zapreminski integral]] koji se označava sa simbolom {{math|{{intmath|oiiint}}}}. Konturni integral se često može pronaći napisan u obliku sa velikim slovom C u indeksu, {{math|{{intmath|oint|''C''}}}}, što označava da je zatvoreni integral oko konture {{mvar|C}}, ili ponekad označava još da je {{mvar|C}} kružna kontura. U prikazu Gaussovog zakona, u ineksu se nalazi veliko slovo S, {{math|{{intmath|oint|''S''}}}}, i ono označava da se integracija vrši preko zatvorene površine. | primjeri = Ukoluko je {{mvar|C}} [[Jordanova kriva]] oko 0, tada je {{math|{{intmath|oint|''C''}} {{sfrac|1|''z''}} ''dz'' {{=}} 2''πi''}}. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[tri tačke (znak)|...]]<br /><br />⋯<br /><br />⋮<br /><br />⋰<br /><br />⋱}} | tex = <math>\ldots</math><br />\ldots<br /><br /><math>\cdots</math><br />\cdots<br /><br /><math>\vdots</math><br />\vdots<br /><br /><math>\ddots</math><br />\ddots | rasponreda = 1 | naziv = [[tri tačke (znak)|tri tačke]] | čitajkao = i tako dalje | kategorija = svuda | objašnjenje = Označava izostavljene vrijednosti iz uzorka. | primjeri = [[1/2 + 1/4 + 1/8 + 1/16 + ⋯]] = 1 }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak stoga|∴]]}} | tex = <math>\therefore</math><br />\therefore | rasponreda = 1 | naziv = [[Logička posljedica|zbog toga]] | čitajkao = zbog toga;<br />stoga | kategorija = svuda | objašnjenje = Nekada se koristi u dokazima prije [[Logička posljedica|logičkih posljedica]]. | primjeri =Svi ljudi su smrtni. Sokrat je čovjek. ∴ Sokrat je smrtan. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak zato|∵]]}} | tex = <math>\because</math><br />\because | rasponreda = 1 | naziv = [[zato što]] | čitajkao = zato što;<br />pošto | kategorija = svuda | objašnjenje = Nekada se koristi u dokazima prije davanja objašnjenja. | primjeri = 11 je [[prost broj]] ∵ nema pozitivnih faktora osim samog sebe i jedinice.. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[faktorijel]] | simbol = {{math|[[uzvičnik|<nowiki>!</nowiki>]]}} | tex = <math>!</math> | rasponreda = 2 | čitajkao = faktorijel | kategorija = [[kombinatorika]] | objašnjenje = <math>n!</math> predstavlja proizvod brojeva <math>1 \times 2 \times \cdots \times n</math>. | primjeri = <math>4! = 1\times2\times3\times4 = 24</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[logička negacija]] | čitajkao = ne | kategorija = [[iskazni račun]] | objašnjenje = Iskaz !''A'' je istinit ako i samo ako je ''A'' lažan.<br /><br />Kosa crta postavljena preko drugog operatora ima isto značenja kao znak "!" postavljen ispred.<br /><br />(''Simbol'' ! ''se primarno koristi u informatici. Izbjegava se u matematičkim tekstovima, gdje se oznaka'' ¬''A'' ''preferira.'') | primjeri = !(!''A'') ⇔ ''A'' <br />''x'' ≠ ''y'' ⇔ !(''x'' = ''y'') }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak ne|¬]]}}<br /><br />{{math|˜}} | tex = <math>\neg</math><br />\neg<br /><br /><math>\sim</math> | rasponreda = 1 | naziv = [[logička negacija]] | čitajkao = ne | kategorija = [[iskazni račun]] | objašnjenje = Iskaz !''A'' je istinit ako i samo ako je ''A'' lažan.<br /><br />Kosa crta postavljena preko drugog operatora ima isto značenja kao znak "¬" postavljen ispred.<br /><br />(''Simbol'' ~ ''ima mnogo drugih upotreba, tako da se oznaka'' ¬ '' ili operator prekrižen kosom crtom preferiraju. Informatičati često koriste oznaku'' ! '', ali se ona izbjegava u matematičkim tekstovima.'') | primjeri = ¬(¬''A'') ⇔ ''A'' <br />''x'' ≠ ''y'' ⇔ ¬(''x'' = ''y'') }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Proporcionalnost (matematika)|∝]]}} | tex = <math>\propto</math><br />\propto | rasponreda = 1 | naziv = [[Proporcionalnost (matematika)|proporcionalnost]] | čitajkao = je proporcionalno sa;<br />varira sa | kategorija = svuda | objašnjenje = ''y'' ∝ ''x'' znači da je ''y'' = ''kx'' za neku konstantu ''k''. | primjeri = ako je ''y'' = 2''x'', tada je ''y'' ∝ ''x''. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Beskonačnost|∞]]}} | tex = <math>\infty</math><br />\infty | rasponreda = 1 | naziv = [[beskonačnost]] | čitajkao = beskonačnost | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = ∞ je element [[proširena realna brojevna linija|proširene brojevne linije]] koji je veći od svih realnih brojeva; često se pojavljuje u [[limes (matematika)|graničnim vrijednostima]]. | primjeri = <math>\lim_{x\to 0} \frac{1}{|x|} = \infty</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Kraj dokaza|■]]<br /><br />□<br /><br />∎<br /><br />▮<br /><br />‣}} | tex = <math>\blacksquare</math><br />\blacksquare<br /><br /><math>\Box</math><br />\Box<br /><br /><math>\blacktriangleright</math><br>\blacktriangleright | rasponreda = 1 | naziv = [[kraj dokaza]] | čitajkao = [[Q.E.D.|QED]];<br />[[kraj dokaza]];<br />Halmosov simbol konačnosti | kategorija = svuda | objašnjenje = Koristi se za označavanje kraja dokaza.<br /><br />(''Može se pisati i kao'' Q.E.D.) | primjeri = }} |} == Simboli bazirani na jednakosti == {| class="wikitable" style="margin:auto; width:100%; border:1px" ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[HTML]]-u</small> ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[TeX]]-u</small> ! style="text-align:left;" | Naziv ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Objašnjenje ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Primjeri |- ! Čitaj kao |- ! style="text-align:right;" | Kategorija {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak jednakosti|{{=}}]]}} | tex = <math>=</math> | rasponreda = 1 | naziv = [[Jednakost (matematika)|jednakost]] | čitajkao = je jednako sa;<br />jednako | kategorija = svuda | objašnjenje = <math>x = y</math> znači da <math>x</math> i <math>y</math> predstavljaju istu stvar ili vrijednost. | primjeri = <math>2 = 2</math><br /><math>1 + 1 = 2</math><br><math>36 - 5 = 31</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak nejednakosti|≠]]}} | tex = <math>\ne</math><br />\ne, \neq | rasponreda = 1 | naziv = [[nejednakost]] | čitajkao = nije jednako sa;<br />nije jednako | kategorija = svuda | objašnjenje = <math>x \ne y</math> znači da <math>x</math> i <math>y</math> ne predstavljaju istu stvar ili vrijednost.<br /><br />(''Forme'' !=, /= ''ili'' <> ''se generalno koriste u programskim jezicima gdje se preferira jednostavnost u pisanju i korištenje [[ASCII]] teksta.'') | primjeri = <math>2 + 2 \ne 5</math><br><math>36 - 5 \ne 30</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|≈}} | tex = <math>\approx</math><br />\approx | rasponreda = 2 | naziv = približno jednako | čitajkao = je približno jednako sa | kategorija = svuda | objašnjenje = ''x'' ≈ ''y'' znači da je ''x'' približno jednako sa ''y''.<br /><br />''Također može biti napisano koristeći'' ≃, ≅, ~, ♎ (libra simbol) ''ili'' ≒. | primjeri = π ≈ 3.14159 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[izomorfizam]] | čitajkao = je izomorfno sa | kategorija = [[teorija grupa]] | objašnjenje = ''G'' ≈ ''H'' znači da je grupa ''G'' izomorfna (strukturno identična) sa grupom ''H''.<br /><br />(''simbol'' ≅ ''se također može koristiti za izomorfizam, kao što je opisano u nastavku.'') | primjeri = [[Grupa kvaterniona|Q<sub>8</sub>]] / [[Ciklična grupa|C<sub>2</sub>]] ≈ [[Kleinova grupa četvorke|V]] }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[tilda|~]]}} | tex = <math>\sim </math><br />\sim | rasponreda = 6 | naziv = [[raspodjela vjerovatnoće]] | čitajkao = ima raspodjelu | kategorija = [[statistika]] | objašnjenje = ''X ~ D'', znači da [[slučajna varijabla]] ''X'' ima raspodjelu vjerovatnoće ''D''. | primjeri = ''X'' ~ ''N''(0,1), [[normalna raspodjela|standardna normalna raspodjela]] }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Transformacija osnovne matrice|jednakost reda]] | čitajkao = postoji jednakost reda sa | kategorija = [[Matrica (matematika)|teorija matrica]] | objašnjenje = ''A'' ~ ''B'' znači da se ''B'' može napisati koristeći nizom [[Osnovna matrica|elementarnih operacija sa redom]] na ''A'' | primjeri = <math>\begin{bmatrix} 1&2 \\ 2&4 \\ \end{bmatrix} \sim \begin{bmatrix} 1&2 \\ 0&0 \\ \end{bmatrix}</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = isti [[red veličine]] | čitajkao = približno slično;<br />[[aproksimacija|slabo aproksimirano]] | kategorija = [[teorija aproksimacije]] | objašnjenje = ''m'' ~ ''n'' znači da veličine ''m'' i ''n'' imaju isti [[red veličine]] ili općenitu veličinu. <br /><br />(''Imajte na umu da se'' ~ ''koristi za slabu aproksimaciju, inače koristite '' ≈ .) | primjeri = 2 ~ 5<br /><br />8 × 9 ~ 100<br /><br />but π<sup>2</sup> ≈ 10 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[sličnost (geometrija)|sličnost]] | čitajkao = je slično sa | kategorija = [[geometrija]] | objašnjenje = △ABC ~ △DEF znači da je trougao ABC sličan (ima isti oblik) sa trouglom DEF. | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[asimptotska analiza|asimptotski ekvivalentno]] | čitajkao = je asimptotski jednako sa | kategorija = [[asimptotska analiza]] | objašnjenje = ''f'' ~ ''g'' znači da je <math>\lim_{n\to\infty} \frac{f(n)}{g(n)} = 1</math>. | primjeri = x ~ x+1 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[relacija ekvivalentnosti]] | čitajkao = su u istoj klasi ekvivalentnosti | kategorija = svuda | objašnjenje = ''a'' ~ ''b'' znači da je <math>b \in [a]</math> (i ekvivalentno <math>a \in [b]</math>). | primjeri = 1 ~ 5 mod 4}} {{anchor|readas is defined as}} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|{{=}}:}}<br> {{math|:{{=}}}}<br><br> {{math|[[trostruka crta|≡]]}}<br><br> {{math|:⇔}}<br><br> {{math|≜}}<br><br> {{math|≝}}<br><br><br> {{math|≐}}<br> | tex = <br> <math>=: </math><br><br> <math>:= </math><br><br><br> <math>\equiv </math><br>\equiv<br><br><br> <math>:\Leftrightarrow </math><br><nowiki>:\Leftrightarrow </nowiki><br><br> <math>\triangleq </math><br>\triangleq<br><br> <math>\stackrel{\mathrm{def}}{=}</math><br /><nowiki>\stackrel{\mathrm{def}}{=}</nowiki><br><br> <math>\overset{\underset{\mathrm{def}}{}}{=}</math><br><nowiki>\overset{\underset{\mathrm{def}}{}}{=}</nowiki><br><br> <math>\doteq </math><br>\doteq<br> | rasponreda = 1 | naziv = [[definicija]] | čitajkao = je definisano kao;<br />je po definiciji jednak sa | kategorija = svuda | objašnjenje = U definicij, simbol "=" se preferira u odnosu na "≡" ili "''':'''=". <br><br> ''x'' := ''y'', ''y'' =: ''x'' or ''x'' ≡ ''y'' znači da je ''x'' je definisano kao drugi naziv za ''y'', pod određenim pretpostavkama uzetim u kontekstu.<br><br> (''Neki pisci koriste'' ≡ ''da bi označili [[podudarnost (geometrija)|podudarnost]]'').<br><br> ''P'' ⇔ ''Q'' znači da je ''P'' je defenisano da bude [[Ekvivalencija|logički jednako]] sa ''Q''. | primjeri = <math>\cosh x\ \triangleq\ \frac{e^x + e^{-x}}{2}</math><br /><br /> <math>[a,b]\ \stackrel{\mathrm{def}}{=}\ a\cdot b - b \cdot a </math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|≅}} | tex = <math>\cong </math><br />\cong | rasponreda = 2 | naziv = [[podudarnost (geometrija)|podudarnost]] | čitajkao = je podudarno sa | kategorija = [[geometrija]] | objašnjenje = △ABC ≅ △DEF znači da je trougao ABC podudaran (ima iste mjere) sa trouglom DEF. | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[izomorfizam]] | čitajkao = je izomorfno sa | kategorija = [[apstraktna algebra]] | objašnjenje = ''G'' ≅ ''H'' znači da je grupa ''G'' izomorfna (strukturno identična) sa grupom ''H''.<br /><br />(''simbol'' ≈ ''se također može koristiti za izomorfizam, kao što je opisano iznad.'') | primjeri = [[Kleinova grupa četvorke|V]] ≅ [[Ciklična grupa|C<sub>2</sub>]] × C<sub>2</sub> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[trostruka crta|≡]]}} | tex = <math>\equiv </math><br />\equiv | rasponreda = 2 | naziv = [[podudarna relacija]] | čitajkao = ... je podudarno sa ... modulo ... | kategorija = [[modularna aritmetika]] | objašnjenje = ''a'' ≡ ''b'' (mod ''n'') znači da je ''a'' − ''b'' djeljivo sa ''n'' | primjeri = 5 ≡ 2 (mod 3) }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[identična jednakost]] | čitajkao = je identično jednako sa | kategorija = [[matematička analiza]] | objašnjenje = <math>f \equiv g</math> za dvije funkcije ''f'', ''g'', znači da je <math>f(x) = g(x)</math> za sva ''x''.<ref>{{citation|title=Algebra: For High Schools and Colleges|first=Ellen|last=Hayes|publisher =J. S. Cushing|year=1897|page=6|url=https://books.google.com/books?id=6hMAAAAAYAAJ&pg=PA6}}.</ref> | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⇔}}<br /><br />{{math|↔}} | tex = <math>\Leftrightarrow </math><br /><nowiki>\Leftrightarrow </nowiki><br /><math>\iff</math><br /><nowiki>\iff</nowiki><br /><br /><math>\leftrightarrow </math><br />\leftrightarrow | rasponreda = 1 | naziv = [[ako i samo ako|materijalna jednakost]] | čitajkao = ako i samo ako;<br />[[akko]] | kategorija = [[iskazni račun]] | objašnjenje = ''A'' ⇔ ''B'' znači da je ''A'' istinito ako je ''B'' istinito i ''A'' je lažno ako je ''B'' lažno. | primjeri = ''x'' + 5 = ''y'' + 2 ⇔ ''x'' + 3 = ''y'' }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|:{{=}}}}<br /><br />{{math|{{=}}:}} | tex = <math>:=</math><br /><math>=:</math> | rasponreda = 1 | naziv = [[Zadatak (matematička logika)|Zadatak]] | čitajkao = je definisano da bude | kategorija = svuda | objašnjenje = ''A'' := ''b'' znači da je ''A'' definisano da ima vrijednost ''b''. | primjeri = Neka je ''a'' := 3, tada... <br /> ''f(x)'' := ''x'' + 3 }} |} == Simboli koji pokazuju desno ili lijevo == {| class="wikitable" style="margin:auto; width:100%; border:1px" ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[HTML]]-u</small> ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[TeX]]-u</small> ! style="text-align:left;" | Naziv ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Objašnjenje ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Primjeri |- ! Čitaj kao |- ! style="text-align:right;" | Kategorija {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak manje|<]]}}<br />{{math|[[Znak veće|>]]}} | tex = <math><</math><br /><math>></math> | rasponreda = 2 | naziv = [[nejednakost|stroga nejednakost]] | čitajkao = je manje od,<br />je veće od | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = <math>x < y</math> znači da je {{mvar|x}} manje od {{mvar|y}}.<br /><math>x > y</math> znači da je {{mvar|x}} veće od {{mvar|y}}. | primjeri = <math>3 < 4</math> <br /><math>5 > 4</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Podgrupa (matematika)|prava podgrupa]] | čitajkao = je prava podgrupa od | kategorija = [[teorija grupa]] | objašnjenje = <math>H < G</math> znači da je {{mvar|H}} prava podgrupa od {{mvar|G}}. | primjeri = <math>5\mathrm{Z} < \mathrm{Z}</math> <br /><math>\mathrm{A}_3 < \mathrm{S}_3</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Znak mnogo manje|≪]]}}<br />{{math|[[Znak mnogo veće|≫]]}} | tex = <math>\ll </math><br /><math>\gg </math><br />\ll<br />\gg | rasponreda = 3 | naziv = značajna [[nejednakost|(stroga) nejednakost]] | čitajkao = je mnogo manje od,<br />je mnogo veće od | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = {{math|''x'' ≪ ''y''}} znači da je ''x'' mnogo manje od ''y''.<br />{{math|''x'' ≫ ''y''}} znači da je ''x'' mnogo veće od ''y''. | primjeri = {{math|0.003 ≪ 1000000}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = asimptotska usporedba | čitajkao = je manjeg reda nego,<br />je većeg reda nego | kategorija = [[analitička teorija brojeva]] | objašnjenje = {{math|''f'' ≪ ''g''}} znači da je povećanje ''f'' asimptotski ograničeno od strane ''g''.<br />(''Ovo je [[I. M. Vinogradov]]a notacija. Također postoji i notacija [[Veliko O]], koja izgleda ovako'' {{math|1=''f'' = O(''g'')}}.) | primjeri = {{math|''x'' ≪ e<sup>''x''</sup>}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = apsolutni kontinuitet | čitajkao = je apsolutno kontinuirana u odnosu na | kategorija = [[mjera]] | objašnjenje = <math>\mu\ll\nu</math> znači da je <math>\mu</math> apsolutno kontinuirana u odnosu na <math>\nu</math>, ''npr.'', kada god je <math>\nu(A)=0</math>, imat ćemo <math>\mu(A)=0</math>. | primjeri = Ako je <math>c</math> mjera brojanja na intervalu <math>[0,1]</math> i <math>\mu</math> je Lebesgueova mjera, tada je <math>\mu\ll c</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[manje ili jednako|≤]]}}<br />{{math|[[veće ili jednako|≥]]}} | tex = <math>\le </math><br /><math>\ge</math><br />\le<br />\ge | rasponreda = 3 | naziv = [[nejednakost]] | čitajkao = je manje ili jednako sa,<br />je veće ili jednako sa | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = {{math|''x'' ≤ ''y''}} znači da je ''x'' manje ili jednako sa ''y''.<br />{{math|''x'' ≥ ''y''}} znači da je ''x'' veće ili jednako sa ''y''.<br />(''Forme'' <= ''i'' >= '' se generalno koriste u programskim jezicima gdje se preferira jednostavnost u pisanju i korištenje [[ASCII]] teksta.'')<br /><br />(''Neki autori također koriste simbole {{math|≦}} i {{math|≧}} da imaju isto značenje kao {{math|≤}} i {{math|≥}}, ali čini se da je ova upotreba rjeđa.'') | primjeri = {{math|3 ≤ 4}} i {{math|5 ≤ 5}}<br />{{math|5 ≥ 4}} i {{math|5 ≥ 5}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[podgrupa]] | čitajkao = je podgrupa od | kategorija = [[teorija grupa]] | objašnjenje = {{math|''H'' ≤ ''G''}} znači da je ''H'' podgrupa od ''G''. | primjeri = {{math|Z ≤ Z}}<br />{{math|[[Naizmjenična grupa|A<sub>3</sub>]] ≤ [[Simetrična grupa|S<sub>3</sub>]]}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[svođenje (kompleksnost)|svođenje]] | čitajkao = svodi se na | kategorija = [[računska teorija kompleksnosti]] | objašnjenje = {{math|''A'' ≤ ''B''}} znači da se [[računski problem|problem]] ''A'' može svesti na problem ''B''. Indeks se može dadati simbolu ≤ kako bi se pokazalo na koje svođenje se odnosi. | primjeri = Ako je :<math>\exists f \in F \mbox{ . } \forall x \in \mathbb{N} \mbox{ . } x \in A \Leftrightarrow f(x) \in B</math> tada je :<math>A \leq_{F} B</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|≦}}<br />{{math|≧}} | tex = <math>\leqq </math><br /><math>\geqq </math><br />\leqq<br />\geqq | rasponreda = 2 | naziv = [[podudarna relacija]] | čitajkao = ... je manje od ... je veće od ... | kategorija = [[modularna aritmetika]] | objašnjenje = | primjeri = {{math|10''a'' ≡ 5 (mod 5) za 1 ≦ ''a'' ≦ 10}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[nejednakost|vektorska nejednakost]] | čitajkao = ... je manje ili jednako... je veće ili jednako... | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = {{math|''x'' ≦ ''y''}} znači da je svaka komponenta vektora ''x'' manja ili jednaka od svake odgovarajuće komponente vektora ''y''.<br />{{math|''x'' ≧ ''y''}} znači da je svaka komponenta vektora ''x'' veća ili jednaka od svake odgovarajuće komponente vektora ''y''.<br />''Važno je napomenuti da izraz'' {{math|''x'' ≦ ''y''}} ''ostaje istinit ukoliko je svaki element jedank. Međutim, ukoliko se operator pormijeni,'' {{math|''x'' ≤ ''y''}} ''je istinito ako i samo ako'' {{math|''x'' ≠ ''y''}} ''je također istinito.'' | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|≺}}<br />{{math|≻}} | tex = <math>\prec </math><br /><math>\succ </math><br />\prec<br />\succ | rasponreda = 2 | naziv = [[Karpova redukcija]] | čitajkao = je svodljiv na; | kategorija = [[računska teorija kompleksnosti]] | objašnjenje = {{math|''L''<sub>1</sub> ≺ ''L''<sub>2</sub>}} znači da je problem ''L''<sub>1</sub> svodljiv na ''L''<sub>2</sub>.<ref>{{Citation|last=Rónyai|first=Lajos|title=Algoritmusok(Algorithms)|year=1998|publisher=TYPOTEX|isbn=978-963-9132-16-0}}</ref> | primjeri = Ako je {{math|''L''<sub>1</sub> ≺ ''L''<sub>2</sub> i ''L''<sub>2</sub> ∈ '''[[P (kompleksnost)|P]]'''}}, tada je {{math|''L''<sub>1</sub> ∈ '''P'''}}. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Nedominantni red]] | čitajkao = je nedominantan od strane | kategorija = [[višekriterijumska optimizacija]] | objašnjenje = {{math|''P'' ≺ ''Q''}} znači da je element ''P'' nedominantan od strane elementa ''Q''.<ref name="doi10.1109/4235.996017">{{Cite journal | doi = 10.1109/4235.996017| title = A fast and elitist multiobjective genetic algorithm: NSGA-II| journal = IEEE Transactions on Evolutionary Computation| volume = 6| issue = 2| pages = 182| year = 2002| last1 = Deb | first1 = K.| last2 = Pratap | first2 = A.| last3 = Agarwal | first3 = S.| last4 = Meyarivan | first4 = T.| citeseerx = 10.1.1.17.7771}}</ref> | primjeri = Ako je {{math|''P''<sub>1</sub> ≺ ''Q''<sub>2</sub>}} onda je <math>\forall_i P_i \leq Q_i \land \exists P_i < Q_i </math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|◅}}<br />{{math|▻}}<br /><small>◅<br />▻</small> | tex = <math>\triangleleft </math><br /><math>\triangleright </math><br />\triangleleft<br />\triangleright | rasponreda = 3 | naziv = [[normalna podgrupa]] | čitajkao = je normalna podgrupa od | kategorija = [[teorija grupa]] | objašnjenje = {{math|''N'' ◅ ''G''}} znači da je ''N'' normalna podgrupa grupe ''G''. | primjeri = {{math|Z(''G'') ◅ ''G''}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[ideal (matematika)|ideal]] | čitajkao = je ideal od | kategorija = [[teorija prstena]] | objašnjenje = {{math|''I'' ◅ ''R''}} znači da je ''I'' ideal prstena ''R''. | primjeri = {{math|(2) ◅ Z}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[antijoin]] | čitajkao = je antijoin od | kategorija = [[relaciona algebra]] | objašnjenje = {{math|''R'' ▻ ''S''}} znači antijoin relacija ''R'' i ''S'', tuple u ''R'' za koje nepostoje tuple u ''S'' koje je jednako u njihovim zajedničkim imenima atributa. | primjeri = <math>R \triangleright S = R - R \ltimes S</math> }} <!-- This non-TeX isosceles TriangleLeftSymbol was found in Mac : TextEdit : Edit->Special Characters => Character Palette : by Category->Symbols-> Geometrical Shapes. --> {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⇒}}<br />{{math|→}}<br />{{math|⊃}} | tex = <math>\Rightarrow </math><br /><math>\rightarrow </math><br /><math>\supset </math><br />\Rightarrow<br />\rightarrow<br />\supset | rasponreda = 1 | naziv = [[materijalni uslovi|materijalna implikacija]] | čitajkao = implicira;<br />ako ... tada | kategorija = [[iskazni račun]], [[Heytingova algebra]] | objašnjenje = ''A'' ⇒ ''B'' znači da ako je ''A'' istinito tada je ''B'' također istinito; ako je a ''A'' lažno onda se ništa ne može reći za ''B''.<br />(→ ''može značiti isto kao'' ⇒'', ili može imati značenje za [[funkcija (matematika)|funkcije]] navedene ispod.'')<br />(⊃ ''može značiti isto kao'' ⇒'',<ref name = "Copi" /> ili može imati značenje za [[nadskup]] naveden ispod.'') | primjeri = {{math|1=''x'' = 6 ⇒ ''x''<sup>2</sup> − 5 = 36 − 5 = 31}} je istinito, ali {{math|1=''x''<sup>2</sup> − 5 = 36 −5 = 31 ⇒ ''x'' = 6}} je uglavnom lažno (jer ''x'' može biti −6). }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⊆}}<br />{{math|⊂}} | tex = <math>\subseteq </math><br /><math>\subset </math><br />\subseteq<br />\subset | rasponreda = 1 | naziv = [[podskup]] | čitajkao = je podskup od | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = (podskup) {{math|''A'' ⊆ ''B''}} znači da je svaki element od ''A'' također element od ''B''.<ref name="d-goldrei-set-4">{{Citation | last1=Goldrei | first1=Derek | title=Classic Set Theory | page=4 | year=1996 | publisher=[[Chapman and Hall]] | isbn=978-0-412-60610-6 | location=London }}</ref><br />(pravi podskup) {{math|''A'' ⊂ ''B''}} znači {{math|''A'' ⊆ ''B''}} ali {{math|''A'' ≠ ''B''}}. <br />(''Neki autori koriste simbol ''⊂'' kao da ima isto značenje kao ''⊆.) | primjeri = {{math|(''A'' ∩ ''B'') ⊆ ''A''<br />ℕ ⊂ ℚ<br />ℚ ⊂ ℝ}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⊇}}<br />{{math|⊃}} | tex = <math>\supseteq </math><br /><math>\supset </math><br />\supseteq<br />\supset | rasponreda = 1 | naziv = [[nadskup]] | čitajkao = je nadskup od | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = {{math|''A'' ⊇ ''B''}} znači da je svaki element od ''B'' također element od ''A''.<br />{{math|''A'' ⊃ ''B''}} znači {{math|''A'' ⊇ ''B''}} ali {{math|''A'' ≠ ''B''}}. <br />(''Neki autori koriste simbol ''⊃'' kao da ima isto značenje kao ''⊇''.'') | primjeri = {{math|(''A'' ∪ ''B'') ⊇ ''B''<br />ℝ ⊃ ℚ}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = <math>\Subset</math> | tex = \Subset | rasponreda = 1 | naziv = [[kompaktna ugradnja]] | čitajkao = je kompaktno ugrađen u | kategorija = [[topologija|teorija skupova]] | objašnjenje = {{math|''A'' ⋐ ''B''}} znači da je zatvaranje skupa ''A'' kompaktni podskup od ''B''. | primjeri = <math>\mathbb{Q}\cap (0,1) \Subset [0, 5]</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Strelica (simbol)|→]]}} | tex = <math>\to </math><br />\to | rasponreda = 1 | naziv = [[funkcija (matematika)|funkcijska]] strlica | čitajkao = sa ... na | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]], [[Intuitivna teorija vrste|teorija vrste]] | objašnjenje = {{math|''f'': ''X'' → ''Y''}} znači da funkcija ''f'' preslikava skup ''X'' na skup ''Y''. | primjeri = Neka je ''f'': ℤ → ℕ ∪ {0} definisano kao {{math|1=''f''(''x'') := ''x''<sup>2</sup>}}. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|↦}} | tex = <math>\mapsto </math><br />\mapsto | rasponreda = 1 | naziv = [[funkcija (matematika)|funkcijska]] strelica | čitajkao = preslikava na | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = {{math|''f'': ''a'' ↦ ''b''}} znači da funkcija ''f'' preslikava element ''a'' na element ''b''. | primjeri = Neka je {{math|''f'': ''x'' ↦ ''x'' + 1}} (nasljednik funkcije). }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|←}} | tex = <math>\leftarrow</math><br />\leftarrow | rasponreda = 1 | naziv = [[suprotna imlikacija]] | čitajkao = .. ako .. | kategorija = [[matematička logika|logika]] | objašnjenje = {{math|''a'' ← ''b''}} znači da za propozicije ''a'' i ''b'', ukoliko ''b'' podrazumijeva ''a'', tada je ''a'' suprotna implikacija od ''b''.''a'' ka elementu ''b''. Ovo se čita kao "a ako b" ili "ne b bez a". Ne treba se miješati sa [[Zadatak (informatika)|zadatak operatorom u informatici]]. | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|&lt;:}}<br />{{math|&lt;·}} | tex = <math><: </math><br /><math>{<}{\cdot} </math> | rasponreda = 2 | naziv = [[podvrsta]] | čitajkao = je podvrsta od | kategorija = [[teorija vrsta]] | objašnjenje = {{math|''T''<sub>1</sub> <: ''T''<sub>2</sub>}} znači da je ''T''<sub>1</sub> podvrsta od ''T''<sub>2</sub>. | primjeri = Ako je {{math|''S'' <: ''T''}} i {{math|''T'' <: ''U''}} tada je {{math|''S'' <: ''U''}} ([[tranzitivna relacija|transitivnost]]). }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[pokrivena relacija|pokrivenost]] | čitajkao = je pokrive od | kategorija = [[toerija reda]] | objašnjenje = {{math|''x'' &lt;• ''y''}} znači da je ''x'' pokriveno od strane ''y''. | primjeri = {{math|{{mset|1, 8}} &lt;• {{mset|1, 3, 8}}}} među podskupovima {{math|{{mset|1, 2, ..., 10}}}} poredanim po sadržaju. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⊧}} | tex = <math>\vDash </math><br />\vDash | rasponreda = 1 | naziv = [[Logička posljedica|povlačenje]] | čitajkao = povlači | kategorija = [[teorija modela]] | objašnjenje = {{math|''A'' ⊧ ''B''}} znači da rečenica ''A'' povlači rečenicu ''B'', što znači da u svakom modelu u kojem je ''A'' istinito, ''B'' je također istinito. | primjeri = {{math|''A'' ⊧ ''A'' ∨ ¬''A''}} }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⊢}} | tex = <math>\vdash </math><br />\vdash | rasponreda = 2 | naziv = [[zaključak]] | čitajkao = zaključuje;<br />se izvodi iz | kategorija = [[iskazni račun]], [[Logika prvog reda|iskazna logika]] | objašnjenje = {{math|''x'' ⊢ ''y''}} znači da je ''y'' moguće izvesti iz ''x''. | primjeri = {{math|''A'' → ''B'' ⊢ ¬''B'' → ¬''A''}} }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Particija (teorija brojeva)|particija]] | čitajkao = je particija od | kategorija = [[teorija brojeva]] | objašnjenje = {{math|''p'' ⊢ ''n''}} znači da je ''p'' particija od ''n''. | primjeri = {{math|(4,3,1,1) ⊢ 9}}, <math> \sum_{\lambda \vdash n} (f_\lambda)^2 = n!</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⟨<nowiki>|</nowiki>}} | tex = <math>\langle\ | </math><br />\langle | rasponreda = 1 | naziv = [[Bra–ket notacija|bra vektor]] | čitajkao = bra ...;<br />dual od ... | kategorija = [[Dirakova notacija]] | objašnjenje = ⟨''φ''<nowiki>|</nowiki> predstavlja dual vektora <nowiki>|</nowiki>''φ''⟩, [[linearna funkcija]] koja preslikava ket <nowiki>|</nowiki>''ψ''⟩ na skalarni proizvod ⟨''φ''<nowiki>|</nowiki>''ψ''⟩. | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|<nowiki>|</nowiki>⟩}} | tex = <math>|\ \rangle </math><br />\rangle | rasponreda = 1 | naziv = [[Bra–ket notacija|ket vektor]] | čitajkao = ket ...;<br />vektor ... | kategorija = [[Dirakova notacija]] | objašnjenje = <nowiki>|</nowiki>''φ''⟩ označava vektor sa oznakom ''φ'', koje je u [[Hilbertov prostor|Hilbertovom prostoru]]. | primjeri = [[Qubit]] stanje može biti predstavljeno kao ''α''<nowiki>|</nowiki>0⟩+ ''β''<nowiki>|</nowiki>1⟩, gdje za kompleksne brojeve ''α'' i ''β'' vrijedi {{math|1=<nowiki>|</nowiki>''α''<nowiki>|</nowiki><sup>2</sup> + <nowiki>|</nowiki>''β''<nowiki>|</nowiki><sup>2</sup> = 1}}. }} |} == Zagrade == {| class="wikitable" style="margin:auto; width:100%; border:1px" ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[HTML]]-u</small> ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[TeX]]-u</small> ! style="text-align:left;" | Naziv ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Objašnjenje ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Primjeri |- ! Čitaj kao |- ! style="text-align:right;" | Kategorija {{red tabele matematičkih simbola | tex = <math>{\ \choose\ }</math><br />{\ \choose\ } | rasponreda = 1 | naziv = [[kombinacija]]; <br />[[binomni koeficijent]] | čitajkao = ''n'' nad ''k'' | kategorija = [[kombinatorika]] | objašnjenje = <math>\begin{pmatrix} n \\ k \end{pmatrix} =\frac{n!/(n-k)!}{k!} = \frac{(n-k+1)\cdots(n-2)\cdot(n-1)\cdot n}{k!} </math><br /> znači (u slučaju kada je ''n'' = pozitivan cijeli broj) da se broj kombinacija ''k'' broja elementa izvlači iz skupa elemenata ''n''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' C(''n'', ''k''), C(''n''; ''k''), <sub>''n''</sub>''C''<sub>''k''</sub>, <sup>''n''</sup>'''C'''<sub>''k''</sub> ili <math>\left\langle\begin{matrix} n \\ k \end{matrix}\right\rangle</math>.) | primjeri = <math>\begin{pmatrix} 36 \\ 5 \end{pmatrix} = \frac{36!/(36-5)!}{5!} =\frac{32\cdot 33\cdot 34\cdot 35\cdot 36}{1\cdot2\cdot3\cdot4\cdot5}=376992</math><br /> <math> \begin{pmatrix} .5 \\ 7 \end{pmatrix}=\frac{-5.5\cdot-4.5\cdot-3.5\cdot-2.5\cdot-1.5\cdot-.5\cdot.5}{1\cdot2\cdot3\cdot4\cdot5\cdot6\cdot7}=\frac{33}{2048}\,\!</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | tex = <math>\left(\!\!{\ \choose\ }\!\!\right)</math><br>\left(\!\!{\ \choose\ }\!\!\right) | rasponreda = 1 | naziv = [[Multiskup|koeficijent multiskupa]] | čitajkao = ''u'' multiodabir ''k'' | kategorija = [[kombinatorika]] | objašnjenje = <math>\left(\!\!{u\choose k}\!\!\right)={u+k-1\choose k} =\frac{(u+k-1)!/(u-1)!}{k!}</math> <br />(kada je ''u'' pozitivan cijeli broj)<br /> znači obrnuti ili rastući binomni koeficijent. | primjeri = <math> \left(\!\!{-5.5\choose 7}\!\!\right)=\frac{-5.5\cdot-4.5\cdot-3.5\cdot-2.5\cdot-1.5\cdot-.5\cdot.5}{1\cdot2\cdot3\cdot4\cdot5\cdot6\cdot7}={.5\choose 7}=\frac{33}{2048}\,\!</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | tex = <math>\left\{ \begin{array}{lr} \ldots \\ \ldots \end{array}\right.</math><br /><nowiki>\left\{ \begin{array}{lr} \ldots \\ \ldots \end{array}\right.</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[djelomično-definisano funkcija|djelomično]]-definisano funkcija;<br />[[usklađivanje uzorka]];<br />[[Switch naredba]] | čitajkao = je efinisano kao ... ako je ..., ili dok ... ako je ...;<br />složiti ... sa | kategorija = svuda | objašnjenje = <math>f(x) = \left\{ \begin{array}{rl} a, & \text{if } p(x) \\ b, & \text{if } q(x) \end{array}\right. </math> znači da je funkcija ''f(x)'' definisana kao ''a'' ako je uslov ''p(x)'' ispunjen, ili kao ''b'' ako je uslov ''q(x)'' ispunjen. (Tijelo djelomično-definisano funkcija može imati konačan broj (ne samo dva) parova izraz-uslov.) Ovaj simbol se također koristi u teoriji vrste za usklađivanje uzorka sa [[Konstruktor vrste|konstruktorom]] vrijednosti [[algebarska vrsta|algebarske vrste]]. Na primjer <math>g(n) = \text{match } n \text{ with }\left\{ \begin{array}{rl} x & \rightarrow a \\ y & \rightarrow b \end{array}\right. </math> čini usklađivanje uzorka funkcijskih elemenata i znači da je ''g(x)'' definisano kao ''a'' i ''g(y)'' je definisano kao ''b''. (Usklađivanje uzorka može imati bilo koji konačan broj (ne samo dva) parova uzorak-izraz.) | primjeri = <math>|x| = \left\{ \begin{array}{rl} x, & \text{if } x \geq 0 \\ -x, & \text{if } x < 0 \end{array}\right. </math><br /><math>a+b = \text{match } b \text{ with }\left\{ \begin{array}{rl} 0 & \rightarrow a \\ S n & \rightarrow S(a+n) \end{array}\right. </math> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|<nowiki>|...|</nowiki>}} | tex = <math>| \ldots | \!\,</math><br /><nowiki>| \ldots | \!\,</nowiki> | rasponreda = 4 | naziv = [[apsolutna vrijednost]];<br />modul | čitajkao = apsolutna vrijednost; modul od | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = <nowiki>|</nowiki>''x''<nowiki>|</nowiki> predstavlja razdaljinu duž [[realna brojevna linije|realne linije]] (ili na [[kompleksna ravan|kompleksnoj ravni]]) između ''x'' i [[0 (broj)|nule]]. | primjeri = <nowiki>|3|</nowiki> = 3<br /><br /><nowiki>|–5|</nowiki> = <nowiki>|5|</nowiki> = 5<br /><br /><nowiki>|</nowiki> ''i'' <nowiki>|</nowiki> = 1<br /><br /><nowiki>|</nowiki> 3 + 4''i'' <nowiki>|</nowiki> = 5 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Norma (matematika)|Euklidska norma]] ili Euklidska dužina ili veličina | čitajkao = Euklidska norma od | kategorija = [[geometrija]] | objašnjenje = <nowiki>|</nowiki>'''x'''<nowiki>|</nowiki> predstavlja (Euklidsku) dužinu [[Euklidov vektor|vektora]] '''x'''. | primjeri = For '''x''' = (3,−4) <br /><math>|\textbf{x}| = \sqrt{3^2 + (-4)^2} = 5</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[determinanta]] | čitajkao = determinanta od | kategorija = [[Matrica (matematika)|teorija matrica]] | objašnjenje = <nowiki>|</nowiki>''A''<nowiki>|</nowiki> predstavlja determinantu matrice ''A'' | primjeri = <math>\begin{vmatrix} 1&2 \\ 2&9 \\ \end{vmatrix} = 5</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[kardinalnost]] | čitajkao = kardinalnost;<br />veličina;<br />red | kategorija = [[teorija skupova]] | objašnjenje = <nowiki>|</nowiki>''X''<nowiki>|</nowiki> predstavlja karnialnost skupa ''X''.<br /><br />(# <!--''or'' ♯ -->''se može također koristiti kao što je opisano ispod.'') | primjeri = <nowiki>|{3, 5, 7, 9}|</nowiki> = 4. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|<nowiki>‖...‖</nowiki>}} | tex = <math>\| \ldots \| \!\,</math><br /><nowiki>\| \ldots \| \!\,</nowiki> | rasponreda = 2 | naziv = [[norma (matematika)|norma]] | čitajkao = norma;<br />dužina | kategorija = [[linearna algebra]] | objašnjenje = <nowiki>‖</nowiki> ''x'' <nowiki>‖</nowiki> predstavlja [[norma (matematika)|normu]] elementa ''x'' [[normirani vektorski prostor|normiranog vektorskog prostora]].<ref name="m-nielsen-quantum-66">{{citation | title=Quantum Computation and Quantum Information | last1=Nielsen | first1=Michael A | author1-link=Michael Nielsen | last2=Chuang | first2=Isaac L | year=2000 | publisher=[[Cambridge University Press]] | location=[[New York]] | isbn=978-0-521-63503-5 | oclc= 43641333 | page=66 | title-link=Quantum Computation and Quantum Information (book) }}</ref> | primjeri = <nowiki>‖</nowiki> ''x'' + ''y'' <nowiki>‖</nowiki> ≤ <nowiki>‖</nowiki> ''x'' <nowiki>‖</nowiki> + <nowiki>‖</nowiki> ''y'' <nowiki>‖</nowiki> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[zaokruživanje brojeva|najbliža cjelobrojna funkcija]] | čitajkao = najbliži cijeli broj do | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = <nowiki>‖</nowiki>''x''<nowiki>‖</nowiki> predstavlja najbliži cijeli broj do ''x''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' [''x''], ⌊''x''⌉, nint(''x'') ''ili'' Round(''x'').) | primjeri = <nowiki>‖1‖ = 1, ‖1.6‖ = 2, ‖−2.4‖ = −2, ‖3.49‖ = 3</nowiki> }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[vitičaste zagrade|{]] , [[vitičaste zagrade|}]]}} | tex = <math>{\{\ ,\!\ \}} \!\,</math><br /><nowiki>{\{\ ,\!\ \}} \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = zagrade [[skup (matematika)|skupa]] | čitajkao = skup ... | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = {''a'',''b'',''c''} predstavlja skup koji se sastoji od ''a'', ''b'' i ''c''.<ref name="d-goldrei-set-3">{{Citation | last1=Goldrei | first1=Derek | title=Classic Set Theory | page=3 | year=1996 | publisher=[[Chapman and Hall]] | isbn=978-0-412-60610-6 | location=London }}</ref> | primjeri = ℕ = { 1, 2, 3, ... } }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math| { : } }}<br /><br />{{math| { <nowiki>|</nowiki> } }}<br /><br />{{math| { ; } }} | tex = <math>\{\ :\ \} \!\,</math><br /><nowiki>\{\ :\ \} \!\,</nowiki><br /><br /><math>\{\ |\ \} \!\,</math><br /><nowiki>\{\ |\ \} \!\,</nowiki><br /><br /><math>\{\ ;\ \} \!\,</math><br /><nowiki>\{\ ;\ \} \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[notacija stvaranja skupa]] | čitajkao = skup ... tako da | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = {''x'' : ''P''(''x'')} predstavlja skup svih ''x'' za koje ''P''(''x'') je istinito.<ref name="d-goldrei-set-3" /> {''x'' <nowiki>|</nowiki> ''P''(''x'')} je isto kao {''x'' : ''P''(''x'')}. | primjeri = {''n'' ∈ ℕ : ''n''<sup>2</sup> < 20} = { 1, 2, 3, 4 } }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⌊...⌋}} | tex = <math>\lfloor \ldots \rfloor \!\,</math><br /><nowiki>\lfloor \ldots \rfloor \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[funkcije poda i plafona|pod]] | čitajkao = pod;<br />najveći cijeli broj;<br />entier | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = ⌊''x''⌋ predstavlja pod od ''x'', tj. najveći cijeli broj manji ili jedanak ''x''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' [''x''], floor(''x'') ''ili'' int(''x'').) | primjeri = ⌊4⌋ = 4, ⌊2.1⌋ = 2, ⌊2.9⌋ = 2, ⌊−2.6⌋ = −3 }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⌈...⌉}} | tex = <math>\lceil \ldots \rceil \!\,</math><br /><nowiki>\lceil \ldots \rceil \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[funkcije poda i plafona|plafon]] | čitajkao = plafon | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = ⌈''x''⌉ predstavlja plafon od ''x'', tj. najmanji cijeli broje veći ili jednak ''x''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' ceil(''x'') ''ili'' ceiling(''x'').) | primjeri = ⌈4⌉ = 4, ⌈2.1⌉ = 3, ⌈2.9⌉ = 3, ⌈−2.6⌉ = −2 }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⌊...⌉}} | tex = <math>\lfloor \ldots \rceil \!\,</math><br /><nowiki>\lfloor \ldots \rceil \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[najbliža cjelobrojna funkcija]] | čitajkao = najbliži cijeli broj do | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = ⌊''x''⌉ predstavlja najblliži cijeli broj do ''x''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' [''x''], <nowiki>||</nowiki>''x''<nowiki>||</nowiki>, nint(''x'') ''ili'' Round(''x'').) | primjeri = ⌊2⌉ = 2, ⌊2.6⌉ = 3, ⌊−3.4⌉ = −3, ⌊4.49⌉ = 4 }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[ : ]}} | tex = <math>[\ :\ ] \!\,</math><br /><nowiki>[\ :\ ] \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[stepen proširenja polja]] | čitajkao = stepen od | kategorija = [[Teorija polja (matematika)|teorija polja]] | objašnjenje = [''K'' : ''F''] predstavlja stepen proširenja ''K'' : ''F''. | primjeri = [ℚ(√2) : ℚ] = 2<br /><br />[ℂ : ℝ] = 2<br /><br />[ℝ : ℚ] = ∞ }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Zagrada|<nowiki>[ ]</nowiki>]]}}<br /><br />{{math|[ , ]}}<br /><br />{{math|[ , , ]}} | tex = <math>[\ ] \!\,</math><br /><nowiki>[\ ] \!\,</nowiki><br /><br /><math>[\ ,\ ] \!\,</math><br /><nowiki>[\ ,\ ] \!\,</nowiki><br /><br /><math>[\ ,\ ,\ ] \!\,</math> | rasponreda = 8 | naziv = [[klasa ekvivalentnosti]] | čitajkao = klasa ekvivalentnosti od | kategorija = [[apstraktna algebra]] | objašnjenje = [''a''] predstavlja klasu ekvivalentnosti od ''a'', tj. {''x'' : ''x'' ~ ''a''}, gdje je ~ [[relacija ekvivalentnosti]].<br /><br />[''a'']<sub>''R''</sub> predstavlja isto, ali sa ''R'' kao relacijom ekvivalentnosti. | primjeri = Neka ''a'' ~ ''b'' bude istinito [[akko]] ''a'' ≡ ''b'' ([[modularna aritmetika|mod]] 5). Tada je [2] = {..., −8, −3, 2, 7, ...}. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[funkcije poda i plafona|pod]] | čitajkao = pod;<br />najveći cijeli broj;<br />entier | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = [''x''] predstavlja plafon od ''x'', tj. najveći cijeli broj manji ili jedanak ''x''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' ⌊''x''⌋, floor(''x'') ''ili'' int(''x''). ''Ne treba miješati sa najbližom cjelobrojnom funkcijom koja je opisana ispod.'') | primjeri = [3] = 3, [3.5] = 3, [3.99] = 3, [−3.7] = −4 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[najbliža cjelobrojna funkcija]] | čitajkao = najbliži cijeli broj do | kategorija = [[broj]]evi | objašnjenje = [''x''] predstavlja najblliži cijeli broj do ''x''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' ⌊''x''⌉, <nowiki>||</nowiki>''x''<nowiki>||</nowiki>, nint(''x'') ''ili'' Round(''x''). ''Ne treba miješati sa podnom funkcijom koja je opisana iznad.'') | primjeri = [2] = 2, [2.6] = 3, [−3.4] = −3, [4.49] = 4 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Iversonova zagrada]] | čitajkao = 1 ako je istinito, 0 u drugim slučajevima | kategorija = [[iskazni račun]] | objašnjenje = [''S''] preslikava istinitu izjavu ''S'' na 1 i lažnu izjavu ''S'' na 0. | primjeri = [0=5]=0, [7>0]=1, [2 ∈ {2,3,4}]=1, [5 ∈ {2,3,4}]=0 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[slika (matematika)|slika]] | čitajkao = slika od ... ispod ... | kategorija = svuda | objašnjenje = ''f''[''X''] znači { ''f''(''x'') : ''x'' ∈ ''X'' }, slika funkcije ''f'' ispod skupa ''X'' ⊆ [[domena funkcije|dom]](''f'').<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' ''f''(''X'') ''ako ne postoji rizik od miješanja slike od'' ''f'' ''ispod'' ''X'' ''sa aplikacijom funkcije'' ''f'' ''od'' ''X''. ''Druga notacija je'' Im ''f'', ''slika od'' ''f'' ''ispod svoje domene.'') | primjeri = <math>\sin [\mathbb{R}] = [-1, 1]</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[zatvoreni interval]] | čitajkao = zatvoreni interval | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = <math>[a,b] = \{x \in \mathbb{R} : a \le x \le b \}</math>. | primjeri = 0 i 1/2 su u intervalu [0,1]. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[komutator]] | čitajkao = komutator | kategorija = [[teorija grupa]], [[teorija prstena]] | objašnjenje = [''g'', ''h''] = ''g''<sup>−1</sup>''h''<sup>−1</sup>''gh'' (ili ''ghg''<sup>−1</sup>''h''<sup>−1</sup>), ako ''g'', ''h'' ∈ ''G'' ([[grupa (matematika)|grupa]]).<br /><br />[''a'', ''b''] = ''ab'' − ''ba'', ako ''a'', ''b'' ∈ ''R'' ([[prsten (algebra)|prsten]] ili [[komutativna algebra]]). | primjeri = ''x''<sup>''y''</sup> = ''x''[''x'', ''y''] (teorija grupa).<br /><br />[''AB'', ''C''] = ''A''[''B'', ''C''] + [''A'', ''C'']''B'' (teorija prstena). }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[trostruki skalarni proizvod]] | čitajkao = trostruki skalarni proizvod | kategorija = [[vektorska analiza]] | objašnjenje = ['''a''', '''b''', '''c'''] = '''a''' × '''b''' · '''c''', [[skalarni proizvod]] '''a''' [[vektorski proizvod|×]] '''b''' sa '''c'''. | primjeri = ['''a''', '''b''', '''c'''] = ['''b''', '''c''', '''a'''] = ['''c''', '''a''', '''b''']. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Zagrada|( )]]}}<br /><br />{{math|( , )}} | tex = <math>(\ ) \!\,</math><br /><nowiki>(\ ) \!\,</nowiki><br /><br /><math>(\ ,\ ) \!\,</math><br /><nowiki>(\ ,\ ) \!\,</nowiki> | rasponreda = 5 | naziv = [[funkcija (matematika)|funkcijska]] aplikacija | čitajkao = od | kategorija = [[naivna teorija skupova|teorija skupova]] | objašnjenje = ''f''(''x'') predstavlja vrijednost funkcije ''f'' na elementu ''x''. | primjeri = Ako je ''f''(''x'') := ''x''<sup>2</sup> − 5, tada je ''f''(6) = 6<sup>2</sup> − 5 = 36 − 5=31. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[slika (matematika)|slika]] | čitajkao = slika od ... ispod ... | kategorija = svuda | objašnjenje = ''f''(''X'') znači { ''f''(''x'') : ''x'' ∈ ''X'' }, slika funkcije ''f'' ispod skupa ''X'' ⊆ [[domena funkcije|dom]](''f'').<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' ''f''[''X''] ''ako ne postoji rizik od miješanja slike od'' ''f'' ''ispod'' ''X'' ''sa aplikacijom funkcije'' ''f'' ''od'' ''X''. ''Druga notacija je'' Im ''f'', ''slika od'' ''f'' ''ispod svoje domene.'') | primjeri = <math>\sin [\mathbb{R}] = [-1, 1]</math> | primjeri = <math>\sin (\mathbb{R}) = [-1, 1]</math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = grupisanje prioriteta | čitajkao = zagrade | kategorija = svuda | objašnjenje = Operacije unutar zagrada se izvršavaju prve. | primjeri = (8/4)/2 = 2/2 = 1, but 8/(4/2) = 8/2 = 4. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[n-torka]] | čitajkao = ''n''-torka;<br />[[uređeni par]]/trojka/itd;<br />redni vektor; [[redosljed]] | kategorija = svuda | objašnjenje = Uređena lista (ili slijed, ili horizontalni vektor, ili redni vektor) vrijednosti. (''Imajte na umu da je noacija'' (''a'',''b'') ''dvosmislena: može označavati uređeni par ili otvoreni interval. U teoriji skupova i informatici često se koriste uglaste zagrade'' ⟨ ⟩ ''umjetso običnih zagrada.'') | primjeri = (''a'', ''b'') je uređeni par (ili dvojka). (''a'', ''b'', ''c'') je uređena trojka (ili trojka). ( ) je [[prazna torka]] (ili 0-torka). }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[najveći zajednički djelilac broj|najveći zajednički djelilac]] | čitajkao = najveći zajednički djelilac;<br />nzd | kategorija = teorija brojeva | objašnjenje = (''a'', ''b'') predstavlja najveći zajednički djelilac ''a'' i ''b''.<br /><br />(''Ovo se također može napisati kao'' nzd(''a'', ''b'').) | primjeri = (3, 7) = 1 (oni su koprosti brojevi); (15, 25) = 5. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|( , )}}<br /><br />{{math|] , [}} | tex = <math>(\ ,\ ) \!\,</math><br /><nowiki>(\ ,\ ) \!\,</nowiki>(\ ,\ ) \!\,<br /><br /><math>]\ ,\ [ \!\,</math><br /><nowiki>]\ ,\ [ \!\,</nowiki>] | rasponreda = 1 | naziv = [[otvoreni interval]] | čitajkao = otvoreni interval | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = <math>(a,b) = \{x \in \mathbb{R} : a < x < b \}</math>. (''Imajte na umu da je noacija'' (''a'',''b'') ''dvosmislena: može označavati uređeni par ili otvoreni interval. Notacija'' ]''a'',''b''[ ''se također može koristiti.'') | primjeri = 4 nije dio intervala (4, 18). (0, +∞) je jednako skupu pozitivnih realnih brojeva. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|( , ]}}<br /><br />{{math|] , ]}} | tex = <math>(\ ,\ ] \!\,</math><br /><nowiki>(\ ,\ ] \!\,</nowiki><br /><br /><math>]\ ,\ ] \!\,</math><br /><nowiki>\ ,\ ] \!\,</nowiki>] | rasponreda = 1 | naziv = [[poluotvoreni interval|interval otvoren sa lijeva]] | čitajkao = poluotvoreni interval;<br />interval otvoren sa lijeva | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = <math>(a,b] = \{x \in \mathbb{R} : a < x \le b \}</math>. | primjeri = (−1, 7] i (−∞, −1] }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[ , )}}<br /><br />{{math|[ , [}} | tex = <math>[\ ,\ ) \!\,</math><br /><nowiki>[\ ,\ ) \!\,</nowiki><br /><br /><math>[\ ,\ [ \!\,</math><br /><nowiki>[\ ,\ [ \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[poluotvoreni interval|interval otvoren sa desna]] | čitajkao = poluotvoreni interval;<br />interval otvoren sa desna | kategorija = [[teorija reda]] | objašnjenje = <math>[a,b) = \{x \in \mathbb{R} : a \le x < b \}</math>. | primjeri = [4, 18) i [1, +∞) }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⟨⟩}}<br /><br />{{math|⟨,⟩}} | tex = <math>\langle\ \rangle \!\,</math><br /><nowiki>\langle\ \rangle \!\,</nowiki><br /><br /><math>\langle\ ,\ \rangle \!\,</math><br /><nowiki>\langle\ ,\ \rangle \!\,</nowiki> | rasponreda = 6 | naziv = [[unutrašnji proizvod]] | čitajkao = unutrašnji proizvod | kategorija = [[linearna algebra]] | objašnjenje = ⟨''u'',''v''⟩ predstavlja unutrašnji proizvod ''u'' i ''v'', gdje su ''u'' i ''v'' članovi [[prostor unutrašnjeg proizvoda|prostora unutrašnjeg proizvoda]].<br /><br />''Imajte na umu da je noacija'' ⟨''u'', ''v''⟩ ''dvosmislena: može predstavljati unutrašnji proizvod ili [[linearni raspon]].''<br /><br />''Postoje mnoge verzije notacije, kao što su'' ⟨''u'' <nowiki>|</nowiki> ''v''⟩ ''i'' (''u'' <nowiki>|</nowiki> ''v''), ''koje su opisane ispod. Za prostorne vektore, notacija [[skalarni proizvod|skalarnog proizvoda]]'', ''x'' · ''y'' ''je česta. Za matrice, može biti korištena notacija dvotačke '' ''A'' : ''B'' ''. Pošto'' ⟨ ''i'' ⟩ ''mogu biti teški za tipkanje, ponekad se mogu vidjeti forme "prilagođene za tastaturu" znakova'' < ''i'' > ''. Ovi znakovi se izbjegavaju u matematičkim tekstovima.'' | primjeri = [[skalarni proizvod|Standardni unutrašnji proizvod]] između dva vektora ''x'' = (2, 3) i ''y'' = (−1, 5) je:<br />⟨x, y⟩ = 2 × −1 + 3 × 5 = 13 }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = prosjek | čitajkao = prosjek od | kategorija = [[statistika]] | objašnjenje = Neka je S podskup od N na primjer, <math> \langle S \rangle </math> predstavlja prosjek svih elemenata u S. | primjeri = za vremenski red :''g''(''t'') (''t'' = 1, 2,...) možemo definisati [[Algebarska struktura|strukturu]] funkcije ''S<sub>q</sub>''(<math>\tau</math>): :<math>S_q = \langle |g(t + \tau) - g(t)|^q \rangle_t </math> }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[očekivana vrijednost]] | čitajkao = očekivana vrijednost | kategorija = [[teorija vjerovatnoće]] | objašnjenje = Za jednu diskretnu varijablu <math> x </math> funkcije <math> f(x) </math>, očekivana vrijednost od <math> f(x) </math> je definisana kao <math> \langle f(x) \rangle = \sum_xf(x)P(x) </math>, i za jednu kontinuiranu varijablu očekivana vrijednost funkcije <math> f(x) </math> je definisana kao <math> \langle f(x) \rangle = \int_xf(x)P(x) </math>; gdje je <math> P(x) </math> [[Funkcija gustine vjerovatnoće|FGV]] varijable <math> x </math>.<ref>{{Cite web |url = http://mathworld.wolfram.com/ExpectationValue.html |title = Expectation Value |website = [[MathWorld]] |publisher = [[Wolfram Research]] |access-date = 2. 12. 2017 }}</ref> | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[linearni raspon]] | čitajkao = (linearni) raspon;<br />linearni trup | kategorija = [[linearna algebra]] | objašnjenje = ⟨''S''⟩ predstavalja raspon ''S'' ⊆ ''V''. To znači da je to presjek svih podprostora ''V'' koje sadrži ''S''.<br />⟨''u''<sub>1</sub>, ''u''<sub>2</sub>, ...⟩ je skraćenica za ⟨{''u''<sub>1</sub>, ''u''<sub>2</sub>, ...}⟩.<br /> <br />''Imajte na umu da noacija'' ⟨''u'', ''v''⟩ ''može biti dvosmislena: može značiti [[unutrašnji proizvod]] ili linearni raspon.''<br /> <br />''Raspon od'' ''S'' ''se također može napisati kao'' Sp(''S''). | primjeri = <math>\left\lang \left( \begin{smallmatrix} 1 \\ 0 \\ 0 \end{smallmatrix} \right), \left( \begin{smallmatrix} 0 \\ 1 \\ 0 \end{smallmatrix} \right), \left( \begin{smallmatrix} 0 \\ 0 \\ 1 \end{smallmatrix} \right) \right\rang = \mathbb{R}^3</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = podgrupa [[stvaranje skupa grupa|generisana]] skupom | čitajkao = podgrupa generisana skupom | kategorija = [[teorija grupa]] | objašnjenje = <math> \langle S \rangle </math> predstavlja najmanju podgrupu ''G'' (gdje je ''S'' ⊆ ''G'', grupa) koja sadrži svaki element od ''S''.<br /><math> \left\langle g_1, g_2, \dots \right\rangle </math> je skraćenica za <math> \left\langle \left\{g_1, g_2, \dots\right\} \right\rangle </math>. | primjeri = U [[dvostrana grupa reda 6|S<sub>3</sub>]], <math> \langle(1 \; 2) \rangle = \{id,\; (1 \; 2)\} </math> i <math> \langle (1 \; 2 \; 3) \rangle = \{id, \; (1 \; 2 \; 3),(1 \; 3 \; 2))\} </math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[n-torka]] | čitajkao = ''n''-torka;<br />uređeni par/trojka/itd;<br />redni vektor; redosljed | kategorija = svuda | objašnjenje = Uređena lista (ili redosljed, ili horizontalni vektor, ili redni vektor) vrijednosti. (''Notacija'' (''a'',''b'') ''se također koristi često.'') | primjeri = <math> \langle a, b \rangle </math> je uređeni par (ili dvojka). <math> \langle a, b, c \rangle </math> je uređena trojka (ili 3-ojka). <math> \langle \rangle </math> je [[prazna n-torka]] (ili 0-torka). }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|⟨<nowiki>|</nowiki>⟩}}<br /><br />{{math|(<nowiki>|</nowiki>)}} | tex = <math>\langle\ |\ \rangle \!\,</math><br /><nowiki>\langle\ |\ \rangle \!\,</nowiki><br /><br /><math>(\ |\ ) \!\,</math><br /><nowiki>(\ |\ ) \!\,</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[unutrašnji proizvod]] | čitajkao = unutrašnji proizvod | kategorija = [[linearna algebra]] | objašnjenje = ⟨''u'' <nowiki>|</nowiki> ''v''⟩ predstavlja unutrašnji proizvod ''u'' i ''v'', gdje su ''u'' i ''v'' članovi [[prostor unutrašnjeg proizvoda|prostora unutrašnjeg proizvoda]].<ref name="m-nielsen-quantum-62">{{citation | title=Quantum Computation and Quantum Information | last1=Nielsen | first1=Michael A | author1-link=Michael Nielsen | last2=Chuang | first2=Isaac L | year=2000 | publisher=[[Cambridge University Press]] | location=[[New York]] | isbn=978-0-521-63503-5 | oclc= 43641333 | page=62 }}</ref> (''u'' <nowiki>|</nowiki> ''v'') predstavlja isto.<br /><br />''Druga varijanta notacije je'' ⟨''u'', ''v''⟩ ''koja je opisana iznad. Za prostorne vektore, notacija [[skalarni proizvod|skalarnog proizvoda]]'', ''x'' · ''y'' ''je česta. Za matrice, može biti korištena notacija dvotačke '' ''A'' : ''B'' ''. Pošto'' ⟨ ''i'' ⟩ ''mogu biti teški za tipkanje, ponekad se mogu vidjeti forme "prilagođene za tastaturu" znakova'' < ''i'' > ''. Ovi znakovi se izbjegavaju u matematičkim tekstovima.'' | primjeri = }} |} == Ostali simboli bez slova == == Simboli bazirani na slovima == === Modifikatori slova === Također se nazivaju [[dijakritik|dijakritici]]. {| class="wikitable" style="margin:auto; width:100%; border:1px" ! rowspan="3" style="font-size:100%;" | Simbol<br /><small>u [[HTML]]-u</small> ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Simbol<br /><small>u [[TeX]]-u</small> ! style="text-align:left;" | Naziv ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Objašenjenje ! rowspan="3" style="font-size:130%;" | Primjeri |- ! Čitaj kao |- ! style="text-align:right;" | Kategorija <!--Letter modifiers--> {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[nadvučeno|{{overline|''a''}}]]}} | tex = <math>\bar{a}</math><br /><nowiki>\bar{a}</nowiki> | rasponreda = 5 | naziv = [[srednja vrijednost]] | čitajkao = nadcrta;<br />... crta | kategorija = [[statistika]] | objašnjenje = <math>\bar{x}</math> (često se čita kao "x crta") je [[srednja vrijednost]] (prosječna vrijednost od <math>x_i</math>). | primjeri = <math>x = \{1,2,3,4,5\}; \bar{x} = 3</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[Niz|konačan niz]], [[n-torka]] | čitajkao = konačan niz, n-torka | kategorija = [[teorija modela]] | objašnjenje = <math>\overline{a}</math> predstavlja konačan niz/n-torku <math>(a_1,a_2, ... ,a_n).</math>. | primjeri = <math>\overline{a}:=(a_1,a_2, ... ,a_n)</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[algebarsko zatvaranje]] | čitajkao = algebarsko zatvaranje od | kategorija = [[Teorija polja (matematika)|teorija polja]] | objašnjenje = <math>\overline{F}</math> je algebarsko zatvaranje polja ''F''. | primjeri = Polje [[algebarski broj|algebarskih brojeva]] se ponekad označava kao <math>\overline{\mathbb{Q}}</math> zato što je algebarsko zatvaranje [[racionalni broj|racionalnih brojeva]] <math>{\mathbb{Q}}</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[konjugovano kompleksan broj]] | čitajkao = konjugovano | kategorija = [[kompleksni brojevi]] | objašnjenje = <math>\overline{z}</math> predstavlja konjugovano kompleksan broj ''z''.<br /><br />(''z''<sup>∗</sup> ''se također može koristiti za konjugovano z, kao što je opisano ispod.'') | primjeri = <math>\overline{3+4i} = 3-4i</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[zatvaranje (topologija)|topološko zatvaranje]] | čitajkao = (topološko) zatvaranje | kategorija = [[topologija]] | objašnjenje = <math>\overline{S}</math> je topološko zatvaranje skupa ''S''.<br /><br />''Također može biti napisano kao'' cl(''S'') ''ili'' Cl(''S''). | primjeri = U prostoru realnih brojeva, <math>\overline{\mathbb{Q}} = \mathbb{R}</math> (racionalni brojevi su [[gustoća (topologija)|gusti]] u realnim brojevima). }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = <math>\overset{\rightharpoonup}{a}</math> | tex = <math>\overset{\rightharpoonup}{a}</math><br /><nowiki>\overset{\rightharpoonup}{a}</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[vektorski prostor|vektor]] | čitajkao = harpun | kategorija = [[linearna algebra]] | objašnjenje = | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|â}} | tex = <math>\hat a</math><br /><nowiki>\hat a</nowiki> | rasponreda = 2 | naziv = [[jedinični vektor]] | čitajkao = šešir | kategorija = [[geometrija]] | objašnjenje = <math>\mathbf{\hat a}</math> (čita se "šešir") je [[jedinični vektor|normalizovana verzija]] vektora <math>\mathbf a</math>, koji ima dužinu 1. | primjeri = }} {{red tabele matematičkih simbola | naziv = [[procjenitelj]] | čitajkao = procjenitelj za | kategorija = [[statistika]] | objašnjenje = <math>\hat \theta</math> je procjenitelj ili procjena za parametar <math>\theta</math>. | primjeri = Procjenitelj <math>\mathbf{\hat \mu} = \frac {\sum_i x_i} {n}</math> prozivodi uzorak procjene <math>\mathbf{\hat \mu} (\mathbf x)</math> za srednju vrijednost <math>\mu</math>. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Prim (simbol)|′]]}} | tex = <math>'</math><br /><nowiki>'</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[derivacija]] | čitajkao = ... prim;<br />izvod od | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = ''f'' ′(''x'') predstavlja izvod funkcije ''f'' u tački ''x'', tj. [[nagib]] [[tangenta|tanggente]] u odnosu na ''f'' u tački ''x''.<br /><br />(''Ponekad se umjesto ovog znaka koristi jedan navodnik'' ' '', najčešće u ASCII tekstu.'') | primjeri = Ako je ''f''(''x'') := ''x''<sup>2</sup>, tada je ''f'' ′(''x'') = 2''x''. }} {{red tabele matematičkih simbola | simbol = {{math|[[Newtonova notacija|<sup>•</sup>]]}} | tex = <math>\dot{\,}</math><br /><nowiki>\dot{\,}</nowiki> | rasponreda = 1 | naziv = [[derivacija]] | čitajkao = ... tačka;<br />vremenski izvod od | kategorija = [[kalkulus]] | objašnjenje = <math>\dot{x}</math> predstavlja izvod od ''x'' u odnosu na vrijeme. To znači <math>\dot{x}(t)=\frac{\partial}{\partial t}x(t)</math>. | primjeri = Ako je ''x''(''t'') := ''t''<sup>2</sup>, tada je <math>\dot{x}(t)=2t</math>. }} |} === Simboli bazirani na latiničnim slovima === === Simboli bazirani na hebrejskim ili grčkim slovima === == Varijacije == == Također pogledajte == * [[Grčka slova korištena u matematici, nauci i inženjerstvu]] * [[ISO 31-11]] * [[Matematički alfanumerički simboli]] * [[Matematička notacija]] * [[Notacija u vjerovatnoći i statistici]] * [[Fizikalna konstanta|Fizikalne konstante]] * [[Rimska slova korištena u matematici]] * [[Tabela logičkih simbola]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Mathematical symbols}} * [http://jeff560.tripod.com/mathsym.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220073955/http://jeff560.tripod.com/mathsym.html |date=20. 2. 2016 }} Jeff Miller: ''Earliest Uses of Various Mathematical Symbols''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220073955/http://jeff560.tripod.com/mathsym.html |date=20. 2. 2016 }} * [http://www.tcaep.co.uk/science/simbols/maths.htm TCAEP - Institute of Physics]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://us.metamath.org/simbols/simbols.html GIF and PNG Images for Math Symbols]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} * [https://web.archive.org/web/20080821174200/http://tlt.psu.edu/suggestions/international/bylanguage/math.html#browsers Mathematical Symbols in Unicode] [[Kategorija:Matematička notacija]] [[Kategorija:Spiskovi vezani za matematiku|Simboli]] [[Kategorija:Matematički simboli]] [[Kategorija:Matematičke tabele]] mohzniexzdg3xjkzshs7m8saibchgvl Sun Yat-sen 0 88909 3900085 3734461 2026-06-23T15:42:18Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900085 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Sun Yat-sen | slika = Sun Yat Sen portrait 2.jpg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1866|11|12}} | mjesto_rođenja = [[Cuiheng]], Kina | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1925|3|12|1866|11|12}} | mjesto_smrti = [[Peking]], Kina | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} '''Sun Yat-sen''' ([[Kineski jezik|kin.]]: 孙逸仙 / 孫逸仙 / Sūn Yìxiān) (12. novembar 1866 – 12. mart 1925.)<ref>{{cite web|last=Steinberg |first=Jessica |url=https://www.timesofisrael.com/chinas-century-old-support-for-zionism-surfaces-in-letter/ |title=China's century-old support for Zionism surfaces in letter |publisher=The Times of Israel |date=10. 2. 2021 |access-date=11. 8. 2022}}</ref><ref name="singtao1">[[Singtao]] daily. Saturday edition. 23. 10. 2010. {{lang|zh-Hant|特別策劃}} section A18. Sun Yat-sen Xinhai revolution 100th anniversary edition {{lang|zh-Hant|民國之父}}.</ref><ref name="chron-nathall">{{cite web |title = Chronology of Dr. Sun Yat-sen |url = http://www.yatsen.gov.tw/en/index.php?option=com_content&view=article&id=153&Itemid=129 |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20140416192520/http://www.yatsen.gov.tw/en/index.php?option=com_content&view=article&id=153&Itemid=129 |archive-date = 16. 4. 2014 |access-date = 12. 3. 2014 |publisher = [[National Dr. Sun Yat-sen Memorial Hall]] }}</ref> bio je kineski revolucionarni vođa, ljekar, političar, državnik i osnivač [[Kuomintang]]a. U [[Narodna Republika Kina|Narodnoj Republici Kini]] i [[Tajvan]]u smatra se "ocem nacije" i "pretečom revolucije" u Narodnoj Republici Kini zbog njegove instrumentalne uloge u rušenju dinastije [[Dinastija Qing|Qing]] tokom [[Xingai revolucija|Xinhai revolucije]]. Osnivač je političke filozofije, nazvane [[Tri narodna principa]]. Sun je jedinstven među kineskim vođama 20. vijeka po tome što je bio nadaleko cijenjen i u kontinentalnoj [[Kina|Kini]] i na [[Tajvan]]u.<ref name="Tung1">Tung, William L. [1968] (1968). The political institutions of modern China. Springer publishing. {{ISBN|9789024705528}}. str. 92. P106.</ref> Sun se smatra jednim od najvećih lidera moderne Kine, ali je njegov politički život bio u stalnoj borbi i čestom izgnanstvu. Nakon uspjeha revolucije 1911. godine, brzo je dao ostavku na mjesto predsjednika novoosnovane Republike Kine i prepustio položaj [[Yuan Shikaiju]]. Uskoro je otišao u egzil u [[Japan]] radi sigurnosti, ali se vratio da bi osnovao revolucionarnu vladu na jugu kao izazov za gospodare rata koji su kontrolisali veći dio nacije. Godine 1923. pozvao je predstavnike [[Komunistička internacionala|Komunističke internacionale]] u Kanton (Guangdžou) da reorganizuju svoju partiju i formirao krhki savez sa [[Komunistička partija Kine|Komunističkom partijom Kine]]. Nije doživio da vidi kako njegova partija ujedinjuje zemlju pod njegovim nasljednikom, [[Chiang Kai-shek]], u Sjevernoj ekspediciji. Umro je u [[Peking]]u od raka žučne kese 12. marta 1925. godine.<ref name="cancer">{{cite journal |last1 = Barth |first1 = Rolf F. |last2 = Chen |first2 = Jie |date = 2. 9. 2016 |title = What did Sun Yat-sen really die of? A re-assessment of his illness and the cause of his death |journal = Chinese Journal of Cancer |volume = 35 |issue = 1 |page = 81 |doi = 10.1186/s40880-016-0144-9 |pmc = 5009495 |pmid = 27586157 }}</ref> Sunovo glavno nasljeđe je njegova politička filozofija poznata kao tri principa naroda: ''Mínzú ''(<span lang="zh" dir="ltr">民族主義</span>, Mínzúzhǔyì) ili nacionalizam (nezavisnost od strane dominacije), ''Mínquán ''(<span lang="zh" dir="ltr">民權主義</span>, "Mínquan) ili prevedeno pravo naroda" „demokratija“), i ''Mínshēng ''(<span lang="zh" dir="ltr">民生主義</span>, Mínshēngzhǔyì) ili život ljudi (ponekad se prevodi kao „komunitarizam“ ili „blagostanje“).<ref>{{cite web |title = Three Principles of the People |url = https://www.britannica.com/event/Three-Principles-of-the-People |access-date = 15. 5. 2017 |website = [[Encyclopedia Britannica]] }}</ref><ref>Schoppa, Keith R. [2000] (2000). ''The Columbia Guide to Modern Chinese History''. Columbia university press. {{ISBN|0231500378}}, {{ISBN|9780231500371}}. [https://books.google.com/books?id=iAhSGNGnhFMC&q=three+people%27s+principles#v=snippet&q=three%20people's%20principles&f=false pp.&nbsp;73, 165, 186].</ref><ref name="中山學術資料庫系統">{{cite book |last = Sun |first = Yat-sen |url = http://sunology.culture.tw/ |script-title = zh:《國父全集》 |trans-title = Complete collection of the National Father's scripts |date = 3. 8. 1924 |website = 中山學術資料庫系統 |pages = 0129–0145 |language = zh-Hant |chapter = 三民主義：民生主義 第一講 [Three Principles of the People: People's living, Lecture 1] |quote = 我們國民黨提倡民生主義，已經有了二十多年，不講社會主義，祇講民生主義。社會主義和民生主義的範圍是甚麼關係呢？近來美國有一位馬克思的信徒威廉氏，深究馬克思的主義，見得自己同門互相紛爭，一定是馬克思學說還有不充分的地方，所以他便發表意見，說馬克思以物質為歷史的重心是不對的，社會問題才是歷史的重心；而社會問題中又以生存為重心，那才是合理。民生問題就是生存問題...... |access-date = 30. 12. 2019 |archive-date = 11. 5. 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190511104122/http://sunology.culture.tw/ |url-status = dead }}</ref> == Biografija == === Mjesto rođenja i rani život === Sun Yat-sen je rođen 12. 11. 1866. u porodici [[Sun Dacheng]] i [[Madame Yang]].<ref name="chron-nathall" /> u selu [[Cuiheng]], okrug [[Xiangshan]] (sadašnji grad [[Zhongshan]]), provincija Canton (sada [[Guangdong]]).<ref name="chron-nathall" /> Rođen je s kulturnom pozadinom Hakka<ref name="作者:门杰丹">{{cite web |url=http://www.chinanews.com/n/2003-12-04/26/376869.html |script-title=zh:浓浓乡情系中原—访孙中山先生孙女孙穗芳博士 |trans-title=Central Plains Nostalgia-Interview with Dr. Sun Suifang, granddaughter of Sun Yat-sen |language=zh |author=门杰丹 |website=China News |date=4. 12. 2003 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110708144937/http://www.chinanews.com/n/2003-12-04/26/376869.html| archive-date=8. 7. 2011| url-status=live}} {{Google translation|en|zh-CN|http://www.chinanews.com/n/2003-12-04/26/376869.html|Translate this Chinese article to English}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Bohr |first1=P. Richard |title=Did the Hakka Save China? Ethnicity, Identity, and Minority Status in China's Modern Transformation |journal=Headwaters |date=2009 |volume=26 |issue=3 |page=16 |url=https://digitalcommons.csbsju.edu/headwaters/vol26/iss1/3/}}</ref> i kantonskim kao maternjim jezikom. Njegov otac je posjedovao vrlo malo zemlje i radio je kao krojač u [[Makao|Makau]], te kao kalfa i portir.<ref>{{cite book |date=1998 |title=Sun Yat-sen |url=https://archive.org/details/sunyatsen00berg |url-access=registration|publisher=Stanford University Press |page=[https://archive.org/details/sunyatsen00berg/page/24 24] |isbn=978-0-8047-4011-1 }}</ref> Nakon što je završio osnovno obrazovanje, preselio se u [[Honolulu]] u Kraljevini [[Havaji]], gdje je živio udobnim životom skromnog bogatstva uz podršku svog starijeg brata [[Sun Mei]]ja.<ref name="Maui">{{cite news | last = Kubota | first = Gary | title = Students from China study Sun Yat-sen on Maui | url = https://www.staradvertiser.com/2017/08/20/breaking-news/students-from-china-study-sun-yat-sen-on-maui/ | work = [[Star-Advertiser]] | location = Honolulu | date = 20. 8. 2017 | access-date = 21. 8. 2017}}</ref><ref name="KHON2SunMei">{{cite news | author = KHON web staff | title = Chinese government officials attend Sun Mei statue unveiling on Maui | url = https://khon2.com/2013/06/03/chinese-government-officials-attend-sun-mei-statue-unveiling-on-maui/ | work = [[KHON-TV|KHON2]] | location = [[Honolulu]] | date = 3. 6. 2013 | access-date = 21. 8. 2017 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20170822100129/http://khon2.com/2013/06/03/chinese-government-officials-attend-sun-mei-statue-unveiling-on-maui/ | archive-date = 22. 8. 2017 | df = dmy-all }}</ref><ref name="MauiSunPark">{{cite web | title = Sun Yat-sen Memorial Park | url = https://www.hawaii-guide.com/maui/sights/sun_yat_sen_memorial_park | work = Hawaii Guide | access-date = 21. 8. 2017}}</ref><ref name="MauiCountySunPark">{{cite web | title = Sun Yet Sen Park | url = https://co.maui.hi.us/Facilities/Facility/Details/Sun-Yet-Sen-Park-173 | website = [[Maui County, Hawaii|County of Maui]] | access-date = 21. 8. 2017 | archive-date = 22. 8. 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170822053719/https://co.maui.hi.us/Facilities/Facility/Details/Sun-Yet-Sen-Park-173 | url-status = dead }}</ref> === Godine obrazovanja === Sa 10 godina, na [[Havaji]]ma, Sun je počeo da se školuje.<ref name="singtao1" /> Srednju školu je završio na [[Havaji]]ma.<ref>{{Cite journal|last=Gonschor|first=Lorenz|date=2. 1. 2017|title=Revisiting the Hawaiian Influence on the Political Thought of Sun Yat-sen|url=https://doi.org/10.1080/00223344.2017.1319128|journal=The Journal of Pacific History|volume=52|issue=1|pages=52–67|doi=10.1080/00223344.2017.1319128|s2cid=157738017|issn=0022-3344}}</ref> i upoznao svog prijatelja [[Lu Haodong]]a.<ref name="singtao1" /> Sa 13 godina 1878, nakon nekoliko godina lokalnog školovanja, Sun je otišao da živi sa svojim starijim bratom [[Sun Mei]]om (孫眉) u [[Honolulu]].<ref name="singtao1" /> [[Sun Mei]] je finansirao obrazovanje Sun Yat-sena i kasnije će dati veliki doprinos rušenju Mandžura (dinastija Qing).<ref name="Maui" /><ref name="KHON2SunMei" /><ref name="MauiSunPark" /><ref name="MauiCountySunPark" /> Tokom svog boravka u [[Honolulu]]u, Sun Yat-sen je išao u školu ʻIolani gdje je studirao engleski jezik, britansku historiju, matematiku, nauku i kršćanstvo.<ref name="singtao1" /> Iako prvobitno nije mogao govoriti engleski, Sun Yat-sen je brzo naučio jezik i dobio nagradu za akademsko postignuće od kralja Davida Kalākaue prije nego što je diplomirao 1882. godine.<ref name="DrSenIolaniSchool">{{cite web |url= http://www.iolani.org/wn_aboutiolani_100305_cc.htm |title= Dr. Sun Yat-Sen (class of 1882) |work= [[ʻIolani School]] website |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20110720185610/http://www.iolani.org/wn_aboutiolani_100305_cc.htm |archive-date= 20. 7. 2011 |df= dmy-all }}</ref> Zatim je pohađao Oahu College (sada poznat kao Punahou School) jedan semestar.<ref name="singtao1" /><ref>{{cite news |url=http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Aug/16/ln/hawaii708160313.html |title=Chinatown park, statue honor Sun Yat-sen |access-date=17. 8. 2007 |last=Brannon |first=John |date=16. 8. 2007 |newspaper=Honolulu Star-Bulletin |quote=Sun graduated from Iolani School in 1882, then attended Oahu College—now known as Punahou School—for one semester. |archive-date=4. 10. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121004215858/http://the.honoluluadvertiser.com/article/2007/Aug/16/ln/hawaii708160313.html |url-status=dead }}</ref> Godine 1883. poslan je kući u [[Kina|Kinu]] jer je njegov brat postajao zabrinut da Sun Yat-sen počinje prihvaćati [[kršćanstvo]].<ref name="singtao1" /> Kako su [[Havaji]] bili aneksirani od strane [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Država]] u to vrijeme, Sun je dobio američko državljanstvo.<ref>{{cite book |last1=Mair |first1=Victor H. |last2=Sanping |first2=Sanping |last3=Wood |first3=Frances |title=Chinese Lives: The people who made a civilization |url=https://archive.org/details/chineselivespeop0000mair |date=2013 |publisher=Thames & Hudson |location=London |isbn=9780500251928 |page=[https://archive.org/details/chineselivespeop0000mair/page/200 200]}}</ref> Kada se 1883. vratio u [[Kina|Kinu]] sa 17 godina, Sun se ponovo susreo sa svojim prijateljem iz djetinjstva [[Lu Haodongom]] u Beijidian-u (<span lang="ZH" dir="ltr">北極殿</span>), hramu u selu Cuiheng.<ref name="singtao1" /> Videli su mnoge seljane kako obožavaju [[Beiji]] (bukvalno Severni pol) cara-boga u hramu, i bili su nezadovoljni njihovim drevnim narodnim metodama liječenja.<ref name="singtao1" /> Razbili su lik, izazivajući gnjev mještana, te su pobjegli u [[Hong Kong]].<ref name="singtao1" /><ref name="big5">{{cite web|url=http://big5.chinanews.com:89/hb/2011/04-02/2950599.shtml |script-title=zh:基督教與近代中國革命起源:以孫中山為例 |publisher=Big5.chinanews.com:89 |access-date=26. 9. 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111028210411/http://big5.chinanews.com:89/hb/2011/04-02/2950599.shtml |archive-date=28. 10. 2011 }}</ref><ref name="wenweipo1">{{cite web |url=http://paper.wenweipo.com/2011/04/02/OT1104020012.htm |script-title=zh:歷史與空間：基督教與近代中國革命的起源──以孫中山為例&nbsp;– 香港文匯報 |publisher=Paper.wenweipo.com |date=2. 4. 2011 |access-date=26. 9. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027131728/http://paper.wenweipo.com/2011/04/02/OT1104020012.htm |archive-date=27. 10. 2011 |url-status=dead }}</ref> Po dolasku u Hong Kong u novembru 1883. studirao je u Eparhijskom domu i sirotištu u Istočnoj ulici (danas Dijecezanska škola za dječake),<ref>{{cite web|title=Central and Western Heritage Trail|url=https://www.amo.gov.hk/en/trails_west1.php?tid=18|access-date=6. 7. 2021|archive-date=9. 7. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709185852/https://www.amo.gov.hk/en/trails_west1.php?tid=18|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|date=17. 11. 2017|title=The Diocesan Home and Orphanage|url=https://www.sunyatsenhistoricaltrail.hk/en/spots2.html|access-date=6. 7. 2021|website=孫中山史蹟徑|language=en-US}}</ref> a od 15. aprila 1884. do diplomiranja 1886. bio je u The Državna centralna škola u ulici Gough (sada Queen's College).<ref>{{cite web |url=http://www.lcsd.gov.hk/ce/Museum/Monument/yfoh/b5/sun_yat_sen.php |script-title=zh:中山史蹟徑一日遊 |publisher=Lcsd.gov.hk |access-date=26. 9. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102031359/http://www.lcsd.gov.hk/ce/Museum/Monument/yfoh/b5/sun_yat_sen.php |archive-date=2. 11. 2011 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|date=14. 1. 2018|title=The Government Central School|url=https://www.sunyatsenhistoricaltrail.hk/en/spots5.html|access-date=6. 7. 2021|website=孫中山史蹟徑|language=en-US}}</ref> Godine 1886. Sun je studirao medicinu u bolnici Guangzhou Boji kod kršćanskog misionara Johna G. Kerra.<ref name="singtao1" /> Prema njegovoj knjizi "Kidnap u Londonu", Sun je 1887. godine čuo za otvaranje Hong Kong koledža medicine za Kineze (preteča Univerziteta u Hong Kongu) i odmah je odlučio da iskoristi "prednosti koje nudi."<ref name=":0">{{Cite book|last=Yat-sen|first=Sun|url=https://en.wikisource.org/wiki/Kidnapped_in_London/Chapter_1|title=Kidnapped in London|chapter=Chapter I: The Imbroglio }}</ref> Na kraju, stekao je licencu za hrišćansku praksu kao ljekar 1892. godine.<ref name="singtao1" /><ref name="book2006">{{cite book |author=游梓翔 |year=2006 |script-title=zh:領袖的聲音: 兩岸領導人政治語藝批評, 1906–2006 |publisher=[[:zh:五南文化|Wu-Nan Book Inc.]] |isbn=978-957-11-4268-5 |page=82}}</ref> Značajno je da je od svoje generacije od 12 učenika, Sun bio jedan od samo dvojice koji su diplomirali.<ref>HK university. [2002] (2002). Growing with Hong Kong: the University and its graduates: the first 90 years. {{ISBN|962-209-613-1}}, {{ISBN|978-962-209-613-4}}.</ref><ref name="singtao2">[[Singtao]] daily. 28. 2. 2011. 特別策劃 section A10. Sun Yat-sen Xinhai revolution 100th anniversary edition.</ref><ref name="scmp1999">South China morning post. Birth of Sun heralds dawn of revolutionary era for China. 11. 11. 1999.</ref> == Vjerski pogledi i krštenje == Početkom 1880-ih, Sun Mei je poslao svog brata u školu ʻIolani, koja je bila pod nadzorom crkve Havaja i kojom je upravljao anglikanski prelat, [[Alfred Willis]], a jezik predavanja je bio [[Engleski jezik|engleski]]. U školi je mlađi Sun prvi put došlo u kontakt s [[kršćanstvo]]m. Sun je kasnije [[Krštenje|kršten]] u [[Hong Kong]]u (4. maja 1884.) od strane velečasnog Charlesa Roberta Hagera<ref>"...At present there are some seven members in the interior belonging to our mission, and two here, one I baptized last Sabbath, a young man who is attending the Government Central School. We had a very pleasant communion service yesterday..." – Hager to Clark, 5 May 1884, ABC 16.3.8: South China v.4, no.17, p.3</ref><ref>"...We had a pleasant communion yesterday and received one Chinaman into the church..." – Hager to Pond, 5 May 1884, ABC 16.3.8: South China v.4, no.18, p.3 postscript</ref><ref>Rev. C. R. Hager, 'The First Citizen of the Chinese Republic', The Medical Missionary v.22 1913, p.184</ref> američkog misionara Kongregacijske crkve Sjedinjenih Država (Američki odbor komesara za strane misije) na bratovo nezadovoljstvo. Ministar će također razviti prijateljstvo sa Sunom.<ref>[[#Bergère|Bergère]]: 26</ref><ref name="Soong, 1997 p. 151-178">Soong, (1997) p. 151-178</ref> Sun je pohađao crkvu To Tsai (道濟會堂), koju je osnovalo Londonsko misionarsko društvo 1888. godine,<ref name="Dr. Sun Yat-sen Museum">{{citation|url=http://hk.drsunyatsen.museum/download/brochure_07_a.pdf |script-title=zh:孫中山先生史蹟徑 |trans-title=Dr Sun Yat-sen Historical Trail |language=zh, en |author=中西區區議會 [Central & Western District Council] |work=Dr. Sun Yat-sen Museum |location=Hong Kong, China |date=novembar 2006 |page=30 |access-date=15. 9. 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224001159/http://hk.drsunyatsen.museum/download/brochure_07_a.pdf |archive-date=24. 2. 2012 }}</ref> dok je studirao medicinu na kineskom emedicinskom fakultetu u Hong Kongu. Sun je zamišljao revoluciju sličnu misiji spasenja kršćanske crkve. Njegovo preobraćenje na kršćanstvo bilo je povezano s njegovim revolucionarnim idealima i nastojanjem da napreduje.<ref name="Soong, 1997 p. 151-178" /> == Put ka revolucionarstvu == === Četiri razbojnika=== [[File:Si Da Kou.jpg|thumb|Sun (drugi slijeva) s prijateljima iz [[Četiri razbojnika]]: [[Yeung Hok-ling]] (lijevo), [[Chan Siu-bak]] (sredina), [[Yau Lit]] (desno), i Guan Jingliang ({{lang|zh-hant|關景良}}, stoji) na [[kineskom emedicinskom fakultetu u Hong Kongu]], oko 1888.]] Tokom pobune za vrijeme [[Dinastija Qing|dinastije Qing]] oko 1888, Sun je bio u Hong Kongu sa grupom revolucionarnih mislilaca, zvanim [[Četiri razbojnika]], na medicinskom fakultetu za Kineze u Hong Kongu.<ref name="bard">Bard, Solomon. ''Voices from the past: Hong Kong, 1842–1918''. (2002). HK University Press. {{ISBN|978-9622095748}}. p. 183.</ref> === Od Književnog društva Furen do Udruženja za oživljavanje Kine === Godine 1891. Sun je upoznao revolucionarne prijatelje u Hong Kongu, uključujući [[Yeung Ku-wan|Yeunga Ku-wana]] koji je bio vođa i osnivač [[Književno društvo Furen|Književnog društva Furen]].<ref name="Curthoys">Curthoys, Ann; Lake, Marilyn (2005). ''Connected worlds: history in transnational perspective''. ANU publishing. {{ISBN|978-1920942441}}. p. 101.</ref> Grupa je širila ideju o svrgavanju [[Dinastija Qing|dinastije Qinga]]. Godine 1894. Sun je napisao peticiju od 8.000 znakova [[vicekralj]]u dinastije Qing [[Li Hongzhang]]u izlažući svoje ideje za modernizaciju Kine.<ref name="Wei">Wei, Julie Lee. Myers Ramon Hawley. Gillin, Donald G. (1994). ''Prescriptions for saving China: selected writings of Sun Yat-sen''. Hoover press. {{ISBN|978-0817992811}}.</ref><ref name="gtong146">{{cite book |author=王恆偉 |year=2006 |script-title=zh:中國歷史講堂 |script-chapter=zh:#5 清 |trans-chapter=Chapter 5. Qing dynasty |publisher=中華書局 |isbn=9628885286 |page=146}}</ref><ref>[[#Bergère|Bergère]]: 39–40</ref> Otputovao je u [[Tianjin]] da lično predstavi peticiju Liju, ali nije dobio audijenciju.<ref>[[#Bergère|Bergère]]: 40–41</ref> Nakon tog iskustva, Sun se nepovratno okrenuo ka revoluciji. Otišao je iz Kine na [[Havaji|Havaje]] i osnovao [[Udruženje za oživljavanje Kine]], koje je bilo posvećeno revolucioniranju prosperiteta Kine. Bilo je to prvo kinesko nacionalističko revolucionarno društvo.<ref name="Yang 2023">{{cite book |last=Yang |first=Zhiyi |title=Poetry, History, Memory: Wang Jingwei and China in Dark Times |publisher=University of Michigan Press |publication-place=Ann Arbor, MI |date=2023 |isbn=978-0-472-07650-5 |doi=10.3998/mpub.12697845 |id={{OCLC|1404445939|1417484741}} |page=31 |url=https://directory.doabooks.org/handle/20.500.12854/121550 |access-date=7. 11. 2024 |archive-date=1. 12. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241201210622/https://directory.doabooks.org/handle/20.500.12854/121550 |url-status=dead }}</ref> Članovi su bili uglavnom kineski iseljenici, posebno iz nižih društvenih slojeva. Istog mjeseca 1894, ''Književno društvo Furen'' spojeno je sa hongkonškim ogrankom ''Udruženja za oživljavanje Kine''.<ref name="Curthoys" /> Nakon toga, Sun je postao sekretar nedavno spojenog Udruženja za oživljavanje Kine, kojem je Yeung Ku-wan predvodio kao predsjednik.<ref name="yang-bio">(Chinese) Yang, Bayun; Yang, Xing'an (2010). ''Yeung Ku-wan&nbsp;– A Biography Written by a Family Member''. Bookoola. p. 17. {{ISBN|978-9881804167}}</ref> Oni su prikrili svoje aktivnosti u Hong Kongu pod vođenjem biznisa pod nazivom "Klub Kuen Hang"<ref>{{cite book|last=Faure|first=David|title=Society|publisher=Hong Kong University Press|date=1997|isbn=978-9622093935|url=https://archive.org/details/documentaryhisto00davi}}, founder [[Tse Tsan-tai]]'s account</ref>{{Rp|90}}  (乾亨行). === Društvo Nebo i Zemlja i putovanja u inostranstvo traže finansijsku podršku === Sekta "''Društvo neba i zemlje''" poznata kao [[Tiandihui]] postojala je dugo vremena.<ref name="Pina">João de Pina-Cabral. (2002). ''Between China and Europe: person, culture and emotion in Macao''. Berg publishing. {{ISBN|978-0-8264-5749-3}}. p. 209.</ref> Grupa se takođe naziva "tri organizacije koje sarađuju", kao i [[Trijade]].<ref name="Pina" /> Sun je uglavnom koristio grupu da iskoristi svoja putovanja u inostranstvo kako bi dobio dalju finansijsku i resursnu podršku za svoju revoluciju.<ref name="Pina" /> === Prvi kinesko-japanski rat === Godine 1895. Kina je pretrpjela ozbiljan poraz tokom [[Prvi kinesko-japanski rat|Prvog kinesko-japanskog rata]]. Postojale su dvije vrste odgovora. Jedna grupa intelektualaca je tvrdila da bi [[Mandžurci|mandžurska]] vlada Qinga mogla vratiti svoj legitimitet uspješnom modernizacijom.<ref name="Bevir">Bevir, Mark (2010). ''Encyclopedia of Political Theory''. Sage publishing. {{ISBN|978-1412958653}}. p 168.</ref> Naglašavajući da bi svrgavanje Manchua rezultiralo haosom i dovelo do toga da Kina bude razbijena od strane imperijalista, intelektualci poput [[Kang Youwei]]ja i [[Liang Qichao]]a podržali su odgovor inicijativama poput [[Stodnevne reforme]].<ref name="Bevir" /> U drugoj frakciji, Sun Yat-sen i drugi poput [[Zou Rong]]a željeli su revoluciju kako bi zamijenili dinastički sistem modernom nacionalnom državom u obliku [[republika|republike]].<ref name="Bevir" /> Ispostavilo se da je Stodnevna reforma bila neuspješna do 1898.<ref>Lin, Xiaoqing Diana. (2006). Peking University: ''Chinese Scholarship And Intellectuals, 1898–1937''. SUNY Press, {{ISBN|978-0791463222}}. str. 27.</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Dodatna literatura == * {{cite book | last= Bergère| first= Marie-Claire| year= 2000 | title= Sun Yat-sen| url= https://books.google.com/books?id=vh7M1u4IGFkC&q=sun+yat-sen+li+hongzhang | publisher= Stanford University Press| isbn= 0804740119| ref=Bergère}} [https://archive.org/details/sunyatsen00berg online free to borrow] * [[Pearl S. Buck|Buck, Pearl S.]], ''The Man Who Changed China: The Story of Sun Yat-sen'' (1953) [https://archive.org/details/manwhochangedchi00buck online], popular biography by famous writer * Chen, Stephen, and [[Robert Payne (author)|Robert Payne]]. ''Sun Yat Sen A Portrait'' (1946) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.350966 online] * Cheng, Chu-yuan ed. ''Sun Yat-sen's Doctrine In The Modern World'' (1989) * D'Elia, Paschal M. ''Sun Yat-sen. His Life and Its Meaning, a Critical Biography'' (1936) * Du, Yue. "Sun Yat-sen as Guofu: Competition over Nationalist Party Orthodoxy in the Second Sino-Japanese War." ''Modern China'' 45.2 (2019): 201–235. * Jansen, Marius B. ''The Japanese and Sun Yat-sen'' (1967) [https://archive.org/details/japanesesunyatse0000jans online] * Kayloe, Tjio. ''The Unfinished Revolution: Sun Yat-Sen and the Struggle for Modern China'' (2017). [https://www.amazon.com/Unfinished-Revolution-Tjio-Kayloe-ebook/dp/B077Z91HPG/ excerpt] * Khoo, Salma Nasution. ''Sun Yat Sen in Penang'' (Areca Books, 2008). * {{cite book|author=|title=Sun Yat-Sen, Nanyang and the 1911 Revolution|url=https://books.google.com/books?id=DtB4YAcmjekC&pg=PR1|year=2011|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|isbn=978-9814345460|editor-last=Lee|editor-first=Lai To|editor-last2=Lee|editor-first2=Hock Guan}} * Linebarger, Paul M.A. ''Political Doctrines Of Sun Yat-sen'' (1937) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503202/page/n5 online free] * Martin, Bernard. ''Sun Yat-sen's vision for China'' (1966) * Restarick, Henry B., ''Sun Yat-sen, Liberator of China.'' (Yale UP, 1931) * Schiffrin, Harold Z. "The Enigma of Sun Yat-sen" in Mary Wright, ed., ''China in Revolution: The First Phase 1900-1913'' (1968) pp 443–476. * Schiffrin, Harold Z. ''Sun Yat-sen: Reluctant Revolutionary'' (1980) * Schiffrin, Harold Z. ''Sun Yat-sen and the origins of the Chinese revolution'' (1968). * Shen, Stephen and Robert Payne. ''Sun Yat-Sen: A Portrait'' (1946) [https://archive.org/download/sunyatsenaportra006424mbp/sunyatsenaportra006424mbp.pdf online free] * Soong, Irma Tam. "Sun Yat-sen's Christian Schooling in Hawai'i." ''The Hawaiian Journal of History,'' vol. 31 (1997) [http://evols.library.manoa.hawaii.edu/bitstream/10524/527/JL31157.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191010032454/http://evols.library.manoa.hawaii.edu/bitstream/10524/527/JL31157.pdf |date=10. 10. 2019 }} * Wilbur, Clarence Martin. ''Sun Yat-sen, frustrated patriot'' (Columbia University Press, 1976), a major scholarly biography [https://archive.org/details/sunyatsenfrustra0000wilb online] * Yu, George T. "The 1911 Revolution: Past, Present, and Future", ''Asian Survey'', 31#10 (1991), pp.&nbsp;895–904, [https://www.jstor.org/stable/2645062 online] historiography == Vanjski linkovi == * {{cite web | title=Memorijalna dvorana Sun Yat Sen Nanyang | url=http://www.wanqingyuan.org.sg/ | access-date=7. 5. 2015 | archive-date=20. 8. 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130820170031/http://www.wanqingyuan.org.sg/ | url-status=dead }} * {{cite web | title=Memorijalna dvorana doktora Sun Yat Sena | url=http://sun.yatsen.gov.tw/ | access-date=1. 7. 2005 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050829181818/http://sun.yatsen.gov.tw/ | archive-date=29. 8. 2005 | url-status=dead | df=dmy-all }} * [https://web.archive.org/web/20030423001023/http://www.president.gov.tw/1_roc_intro/e_xpresident/index.html Biografija Vlade Republike Kine] (na engleskom i kineskom jeziku) * [http://www.lib.hku.hk/syshk/ Sun Yat-sen u Hong Kongu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130413015753/http://www.lib.hku.hk/syshk/ |date=13. 4. 2013 }} Biblioteka Univerziteta u Hong Kongu, Digitalne inicijative * [https://web.archive.org/web/20060301032630/http://www.press.uillinois.edu/epub/books/chen/ch1.html Savremeni pogledi na Suna među Kinezima u dijaspori] * [http://www.yocs.jp/ Prekomorska kineska škola Yokohama koju je osnovao Sun Yat-sen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190421021446/http://www.yocs.jp/ |date=21. 4. 2019 }} * [https://web.archive.org/web/20060718060848/http://www.yatsen.gov.tw/english/index.php Službena web stranica nacionalne memorijalne dvorane dr. Sun Yat-sena] (na engleskom i kineskom jeziku) * [https://web.archive.org/web/20110717014915/http://www.homerlea.org/ Istraživački centar Homer Lea] * [https://web.archive.org/web/20051203213438/http://www.sunyatsenhawaii.org/ Dr. Sun Yat-Sen Zadužbina na Havajima] Virtuelna biblioteka na Sunu na Havajima uključujući izvore za šest posjeta * [http://www.homerleasite.com/Site/Welcome.html Ko je Homer Lea?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303183835/http://www.homerleasite.com/Site/Welcome.html |date=3. 3. 2011 }} Sunov najbolji prijatelj. Obučavao je kineske vojnike i pripremao okvir za kinesku revoluciju 1911. * {{Gutenberg author |id = 43141}} * {{Internet Archive author |sname = Sun Yat-sen }} * {{Librivox author |id=17745}} * [https://oac.cdlib.org/items/ark:/13030/kt7489n8x1&date=1925 Pogrebna povorka za Sun Yat-sen u kineskoj četvrti, Los Angeles] u [[Los Angeles Times]] fotografskom arhivu (zbirka 1429). Posebne zbirke biblioteke UCLA, [[Biblioteka Charles E. Young Research]], [[Kalifornijski univerzitet (Los Angeles)]]. {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Yat-sen, Sun}} [[Kategorija:Politika Kine]] [[Kategorija:Biografije, Cuiheng]] [[Kategorija:Rođeni 1866.]] [[Kategorija:Umrli 1925.]] 9q6js16i64oaf3pkfh86tpp2jui2gn6 Valter brani Sarajevo 0 99022 3900293 3709289 2026-06-24T10:23:26Z Panasko 146730 3900293 wikitext text/x-wiki {{Drugo značenje}} {{Infokutija film | naziv = Valter brani Sarajevo | slika = Valter Brani Sarajevo.jpg | poster = | veličina_slike = | slika_alt = | tekst = | originalni_naslov = | režija = Hajrudin Krvavac | producent = | scenarist = | narator = | uloge = {{plainlist| * [[Bata Živojinović]] * [[Rade Marković]] * [[Ljubiša Samardžić]] * [[Neda Spasojević]] * [[Dragomir Gidra Bojanić]] }} | muzika = [[Bojan Adamič]] | kinematografija = | žanr = Ratni | montaža = | studio = [[Bosna Film]] | distributer = | datum = 1972.<ref name="imdb.com">http://www.imdb.com/title/tt0069452/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm</ref> | trajanje = 133 minute | zemlja = [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFR Jugoslavija]] | jezik = [[bosanski jezik]] | budžet = | zarada = | prethodnik = | nasljednik = }} '''''Valter brani Sarajevo''''' jugoslavenski je partizanski i ratni špijunski triler [[Hajrudin Krvavac|Hajrudina Krvavca]] zasnovan na istinitim događajima. U centru zbivanja je [[Vladimir Perić Valter]], zapovjednik sarajevskih ilegalaca i jedan od najboljih obavještajaca [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|bivše Jugoslavije]]. == Radnja == Radnja počinje u [[Njemačka|Njemačkoj]] 1944. U podzemnom bunkeru održava se važan sastanak vojnog vrha na kojemu se objavljuje početak operacije Laufer, čiji je cilj dovesti gorivo njemačkim oklopnim vozilima na [[Balkan]]u radi početka povlačenja. Prvi je korak dovesti gorivo u [[Višegrad]] iz skladišta u Sarajevu. Ali, prvo treba onesposobiti Valtera, tajanstvenog vođu sarajevskih ilegalaca, čije ime i opis znaju samo oni koji će radije poginuti nego ga izdati. === Zaplet === Krajem 1944, kako se [[Drugi svjetski rat]] približavao kraju, vrhovna komanda [[Wehrmacht|Wehrmachta]] odlučuje povući Armijsku grupu E, generala [[Alexander Löhr|Alexandera Löhra]], sa [[Balkan|Balkana]] nazad u Njemačku. Plan je da opskrbljuju tenkovske kolone gorivom iz skladišta u [[Sarajevo|Sarajevu]]. Vođa [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|jugoslavenskih partizana]] u gradu, misteriozni čovjek poznat kao Walter, predstavlja ozbiljnu opasnost za uspjeh operacije, a Nijemci šalju [[Standartenführer|Standartenführera]] von Dietricha iz [[Sicherheitsdienst (SS)|SD-a]] da se obračuna s njim. Obzirom da nitko u gradu izgleda ne zna kako Walter izgleda, Dietrich uspijeva da infiltrira operativca u pokret otpora pod maskom samog Waltera. Partizani su uhvaćeni u smrtonosnu igru izdaje, prevare i obmane dok pokušavaju pokvariti planove Nijemaca. === Kraj === Kraj filma donosi legendarnu scenu. Von Dietrich, šeta sa kolegom oficirom, na brdu iznad Sarajeva i govori kako je konačno shvatio zašto nikada nije uspio pobijediti svog neprijatelja Waltera. I tako, stojeći na brdu, pokazuje na Sarajevo ispod i na njemačkom kaže: ''Sehen Sie diese Stadt?'' Das isrr ''Walter!'' ("Vidite li ovaj grad? To je Walter!"). Ovo je trebalo poslati poruku jedinstva u skladu sa zvaničnom politikom multietničke države Jugoslavije.{{slušajte | datoteka = | naslov = Muzika iz filma Valter brani Sarajevo, izvodi Sarajevska filharmonija | opis = Opis }} == Restauracija i digitalizacija == [[Filmski centar Sarajevo]] uradio je restauraciju i digitalizaciju filma 2013.<ref name="restauracija">{{Cite web |url=http://www.federalna.ba/bhs/vijest/74373/Vijesti%20u%2022 |title=Arhivirana kopija |access-date=8. 8. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304210930/http://www.federalna.ba/bhs/vijest/74373/Vijesti%20u%2022 |archive-date=4. 3. 2016 |url-status=dead }}</ref> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{imdb title|0069452}} [[Kategorija:Filmovi iz 1972.]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački filmovi]] [[Kategorija:Jugoslavenski filmovi]] [[Kategorija:Jugoslavenski ratni filmovi]] [[Kategorija:Filmovi na srpskohrvatskom jeziku]] [[Kategorija:Filmovi na njemačkom jeziku]] [[Kategorija:Filmovi s radnjom u 1940-ima]] [[Kategorija:Filmovi o Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Partizanski filmovi]] [[Kategorija:Filmovi s radnjom u Sarajevu]] [[Kategorija:Filmovi s radnjom u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Filmovi s radnjom u Jugoslaviji]] [[Kategorija:Filmovi u režiji Hajrudina Krvavca]] {{stub-film}} kwitwknknqer23eigodte9b6158tgo5 Takuma Sato 0 99163 3900176 3828549 2026-06-23T21:42:24Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900176 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Takuma Sato | slika = Takuma Sato smiling.jpg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1977|1|28}} | mjesto_rođenja = Tokio, Japan | datum_smrti = <!-- {{Datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}}--> | mjesto_smrti = <!-- [[Grad]], [[Država]] --> | nacionalnost = {{ZD|JPN}} [[Japan]]ski | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} '''Takuma Sato''' ([[Tokio]], {{jez-ja|佐藤 琢磨}}, rođen 28. januara 1977.), "Taku", bio je [[japan]]ski vozač [[Formula 1|Formule 1]] i profesionalni vozač trka. Takmiči se u [[IndyCar seriji]], vozeći [[Honda|Hondu]] broj 11 za "Chip Ganassi Racing". Sato je dvostruki pobjednik [[Indianapolis 500]], pobijedio je u utrci 2017. i 2020. Bio je prvi [[Azija|azijski]] vozač koji je osvojio Indianapolis 500,<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/indycar/news/takuma-sato-prevails-against-castroneves-to-win-the-indyv500-911942/|title=Indy 500: Sato wins after thrilling shootout with Castroneves|last=Malsher|first=David|date=28. 5. 2017|work=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|access-date=28. 5. 2017}}</ref> i dvadeseti vozač koji je pobijedio u utrci više puta. Prije nego što je osvojio Indijanapolis 500, Sato je postao prvi vozač rođen u Japanu koji je pobjedio u trci IndyCar serije kada je osvojio [[Velika nagrada na Long Beachu|Veliku nagradu na Long Beachu]] 2013. Natjecao se u IndyCar seriji od 2010. do 2022. za "KV Racing Technology", "Rahal Letterman Lanigan Racing", "A. J. Foyt Enterprises", "Andretti Autosport" i "Dale Coyne Racing", sve sa Honda motorima. Natjecao se u Formuli 1 od 2002. do 2008. za timove Jordana, BAR-a i Super Agurija koje pokreće Honda, postigavši ukupno 44 boda i jedan podijum koji je bio na Velikoj nagradi Sjedinjenih Država 2004. Njegovo 8. mjesto u Svjetskom šampionatu vozača Formule 1 2004. je najbolji rezultat ikada za japanskog vozača u seriji.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/japan.aspx|title=Japan • STATS F1|website=www.statsf1.com|access-date=7. 8. 2019}}</ref> Sato je postao poznat među navijačima i medijima<ref>{{Cite web|url=https://sports.yahoo.com/takuma-sato-throws-caution-wind-001500745.html|title=No Attack, No Chance: Takuma Sato Wins 104th Indianapolis 500|website=sports.yahoo.com|access-date=2. 9. 2020|archive-date=3. 5. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503143826/https://sports.yahoo.com/takuma-sato-throws-caution-wind-001500745.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.autoweek.com/racing/indycar/a33720482/takuma-sato-throws-caution-to-the-wind-for-indianapolis-500-victory/|title=No Attack, No Chance: Takuma Sato Wins 104th Indianapolis 500|first=Matt|last=Weaver|date=24. 8. 2020|website=Autoweek|access-date=2. 9. 2020|archive-date=3. 5. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503114812/https://www.autoweek.com/racing/indycar/a33720482/takuma-sato-throws-caution-to-the-wind-for-indianapolis-500-victory/|url-status=dead}}</ref> po svom motu "nema napada, nema šanse" s obzirom na njegov trkački stil.<ref>{{cite web | url=https://www.thorindustries.com/stories/takuma-sato-no-attack-no-chance | title=No Attack, No Chance: The Takuma Sato Story | date=7. 7. 2021 }}</ref> == Privatni život == Sato je oženjen Chiharu Sato, sa kojom ima dvoje djece.<ref>{{cite news| title =Takuma Sato announces birth of second child| publisher =f1sa.com| url =http://www.f1sa.com/index.php?option=com_content&task=view&id=7318&Itemid=219| date =1. 10. 2008| access-date =2. 10. 2008| url-status =dead| archive-url =https://web.archive.org/web/20081210144731/http://www.f1sa.com/index.php?option=com_content&task=view&id=7318&Itemid=219| archive-date =10. 12. 2008| df =dmy-all}}</ref> Živi u Karmelu, [[Indiana|Indiani]] gdje živi i njegov menadžer, [[Steve Fusek]], tokom trkačke sezone, a vrijeme van sezone provodi u Japanu.<ref>{{cite news| title =Two-time Indy 500 winner Takuma Sato permanent houseguest in Carmel| publisher =wthr.com| url =https://www.wthr.com/article/sports/motor/indycar/two-time-indy-500-winner-akuma-sato-permanent-houseguest-in-carmel/531-e79bd5b5-cf50-46df-803b-6c8669ac9685| date =31. 8. 2020| access-date =20. 10. 2020}}</ref> Sato je bio nacionalni biciklistički šampion u srednjoj školi, i još uvijek koristi [[biciklizam]] kao dio svoje fizičke obuke za svoju trkačku karijeru.<ref name=":3">{{cite web|url=http://www.indycar.com/Series/IndyCar-Series/Takuma-Sato|title=Takuma Sato|work=IndyCar.com|access-date=30. 5. 2017}}</ref> == Karijera == === Formula 1 === {| class="wikitable" !Godina !Tim |- | 2002. || [[Jordan Grand Prix|Jordan]] |- | 2003–2005. || [[British American Racing|BAR]] |- | 2006–2008. || [[Super Aguri F1|Super Aguri]] |} {| class="wikitable" style="text-align:right;" ! !2002. !2003. !2004. !2005. !2006. !2007. !2008. !Ukupno |- |align="left" | Broj utrka ||17||1 ||18||16||18||17 ||4 ||91 |- |align="left" | Broj pobjeda || || || || || || || || |- |align="left" | Broj prvih startnih pozicija || || || || || || || || |- |align="left" | Broj najbržih rundi || || || || || || || || |- |align="left" | Broj osvojenih podium pozicija || || ||1 || || || || ||1 |- |align="left" | Ukupni broj poena ||2 ||3 ||34||1 || ||4 || ||44 |- |align="left" | Plasman ||15||18||8 ||23||23||17 ||21|| |} ===Potpuni popis rezultata u F1=== ([[:Template:F1 driver results legend|key]]) (Utrke u '''boldu''' označuju najbolju startnu poziciju) (Utrke u ''italicu'' označuju najbrži krug utrke) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Godina ! Momčad ! Šasija ! Motor ! 1. ! 2. ! 3. ! 4. ! 5. ! 6. ! 7. ! 8. ! 9. ! 10. ! 11. ! 12. ! 13. ! 14. ! 15. ! 16. ! 17. ! 18. ! 19. ! Bodovi ! Poredak |- | [[Formula 1 – sezona 2002.|2002.]] ! DHL [[Jordan Grand Prix|Jordan]] Honda ! [[Jordan EJ12]] ! Honda RA002E 3.0 V10 |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada San Marina|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Austrije|AUT]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /><small>10</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Njemačke|NJE]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /><small>10</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Belgije|BEL]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada SAD|SAD]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /><small>5</small> | | ! 2 ! 15. |- | [[Formula 1 – sezona 2003.|2003.]] ! Lucky Strike [[British American Racing|BAR]] Honda ! [[BAR 005]] ! Honda RA003E 3.0 V10 | [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /> | [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /> | [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /> | [[Velika nagrada San Marina|SMR]]<br /> | [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /> | [[Velika nagrada Austrije|AUT]]<br /> | [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /> | [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /> | [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /> | [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /> | [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /> | [[Velika nagrada Njemačke|NJE]]<br /> | [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /> | [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /> | [[Velika nagrada SAD|SAD]]<br /> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /><small>6</small> | | | ! 3 ! 18. |- | [[Formula 1 – sezona 2004.|2004.]] ! Lucky Strike [[British American Racing|BAR]] Honda ! [[BAR 006]] ! Honda RA004E 3.0 V10 |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Bahreina|BHR]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada San Marina|SMR]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /><small>5</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#FFDF9F"| [[Velika nagrada SAD|SAD]]<br /><small>3</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Njemačke|NJE]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Belgije|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Kine|KIN]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /><small>4</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /><small>6</small> | ! 34 ! 8. |- | [[Formula 1 – sezona 2005.|2005.]] ! Lucky Strike [[British American Racing|BAR]] Honda ! [[BAR 007]] ! Honda RA005E 3.0 V10 |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#FOF8FF"| [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /><small>VZT</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Bahreina|BHR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#000000" style="color:#FFFFFF"| [[Velika nagrada San Marina|SMR]]<br /><small>DSK</small> | [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /> | [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /><small>Ret</small> | [[Velika nagrada SAD|SAD]]<br /><small>DNS</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Njemačke|NJE]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Turske|TUR]]<br /><small>9</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Belgije|BEL]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /><small>10</small> |bgcolor="#000000" style="color:#FFFFFF"| [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /><small>DSK</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Kine|KIN]]<br /><small>Ret</small> ! 1 ! 23. |- | rowspan="2" | [[Formula 1 – sezona 2006.|2006.]] ! rowspan="2" | [[Super Aguri F1|Super Aguri F1 Team]] ! [[Super Aguri SA05]] ! rowspan="2" | Honda RA006E 2.4 V8 |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Bahreina|BHR]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada San Marina|SMR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada SAD|SAD]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /><small>Ret</small> | | | | | | | | ! rowspan="2" | 0 ! rowspan="2" | 23. |- ! [[Super Aguri SA06]] | | | | | | | | | | | |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Njemačke|NJE]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /><small>13</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Turske|TUR]]<br /><small>NK</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#000000" style="color:#FFFFFF"| [[Velika nagrada Kine|KIN]]<br /><small>DSK</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /><small>10</small> | |- | [[Formula 1 – sezona 2007.|2007.]] ! [[Super Aguri F1]] ! [[Super Aguri SA07]] ! Honda RA007E 2.4 V8 |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /><small>13</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Bahreina|BHR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /><small>8</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#DFFFDF"| [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /><small>6</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada SAD|SAD]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Turske|TUR]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Belgije|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Kine|KIN]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /><small>12</small> | | ! '''4''' ! '''17.''' |- | [[Formula 1 – sezona 2008.|2008.]] ! [[Super Aguri F1]] ! [[Super Aguri SA08]] ! Honda RA008E 2.4 V8 |bgcolor="#EFCFFF"| [[Velika nagrada Australije|AUS]]<br /><small>Ret</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Malezije|MAL]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Bahreina|BHR]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#CFCFFF"| [[Velika nagrada Španije|ŠPA]]<br /><small>13</small> | [[Velika nagrada Turske|TUR]]<br /> | [[Velika nagrada Monaka|MON]]<br /> | [[Velika nagrada Kanade|KAN]]<br /> | [[Velika nagrada Francuske|FRA]]<br /> | [[Velika nagrada Velike Britanije|VB]]<br /> | [[Velika nagrada Njemačke|NJE]]<br /> | [[Velika nagrada Mađarske|MAĐ]]<br /> | [[Velika nagrada Evrope|EUR]]<br /> | [[Velika nagrada Belgije|BEL]]<br /> | [[Velika nagrada Italije|ITA]]<br /> | [[Velika nagrada Singapura|SIN]]<br /> | [[Velika nagrada Japana|JAP]]<br /> | [[Velika nagrada Kine|KIN]]<br /> | [[Velika nagrada Brazila|BRA]]<br /> | ! 0 ! 21. |} == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat}} {{Pobjednici 500 milja Indianapolisa}} {{DEFAULTSORT:Sato, Takuma}} [[Kategorija:Vozači Formule 1]] [[Kategorija:Japanski vozači Formule 1]] [[Kategorija:Biografije, Tokio]] [[Kategorija:Rođeni 1977.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] mbi47glacvvlfoa2hkai7cidframrtl Nogometne utakmice Engleska – Hrvatska 0 102849 3900244 3894070 2026-06-24T06:33:58Z Semso98 54573 3900244 wikitext text/x-wiki == Statistika == {{Prikaz utakmica nogometnih reprezentacija |ekipa1 = [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]] |ekipa2 = [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] |Zastava ekipe 1 = {{ZD|ENG|veličina=x140px}} |Zastava ekipe 2 = {{ZD|HRV|veličina=x140px}} |Broj utakmica = 12 |Broj pobjeda ekipe 1 = 7 |Broj neriješenih rezultata = 2 |Broj pobjeda ekipe 2 = 3 |Broj datih golova ekipe 1 = 26 |Broj datih golova ekipe 2 = 15 }} == Utakmice == {{Header prikaza utakmica nogometnih reprezentacija}} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 1. | Datum = 24. april 1996. | Lokacija = [[London]], [[Engleska]] | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 0–0 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = Prijateljska utakmica | Reference = <ref>{{cite web |title=England-Croatia {{!}} European Qualifiers 1996 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/62313/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 2. | Datum = 20. august 2003. | Lokacija = [[Ipswich]], Engleska | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 3–1 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = Prijateljska utakmica | Reference = <ref>{{cite web |title=England-Croatia {{!}} European Qualifiers 2004 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/71466/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 3. | Datum = 21. juni 2004. | Lokacija = [[Lisabon]], [[Portugal]] | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 4–2 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2004.|Evropsko prvenstvo 2004.]] | Reference = <ref>{{cite web |title=History: Croatia 2-4 England {{!}} UEFA EURO 2004 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/73917/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 4. | Datum = 11. oktobar 2006. | Lokacija = [[Zagreb]], [[Hrvatska]] | Domaćin = {{NOG-D|HRV}} | Rezultat = 2–0 | Gost = {{NOG|ENG}} | Takmičenje = [[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|Kvalifikacije za EP 2008.]] | Reference = <ref>{{cite web |title=History: Croatia 2-0 England {{!}} UEFA EURO 2008 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/83924/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 5. | Datum = 21. novembar 2007. | Lokacija = London, Engleska | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 2–3 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = Kvalifikacije za EP 2008. | Reference = <ref>{{cite web |title=History: England 2-3 Croatia {{!}} UEFA EURO 2008 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/83954/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 6. | Datum = 10. septembar 2008. | Lokacija = Zagreb, Hrvatska | Domaćin = {{NOG-D|HRV}} | Rezultat = 1–4 | Gost = {{NOG|ENG}} | Takmičenje = [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Kvalifikacije za SP 2010.]] | Reference = <ref>{{cite web |title=Croatia 1-4 England {{!}} 2010 FIFA World Cup Qualifiers |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/520/250470/250471/300040542 |website=FIFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 7. | Datum = 9. septembar 2009. | Lokacija = London, Engleska | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 5–1 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = Kvalifikacije za SP 2010. | Reference = <ref>{{cite web |title=England 5-1 Croatia {{!}} 2010 FIFA World Cup Qualifiers |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/520/250470/250471/300042930 |website=FIFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 8. | Datum = 11. juli 2018. | Lokacija = [[Moskva]], [[Rusija]] | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 1–2 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|Svjetsko prvenstvo 2018.]] | Reference = <ref>{{cite web |title=England 1-2 Croatia {{!}} 2018 FIFA World Cup |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/254645/275097/300331522 |website=FIFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 9. | Datum = 12. oktobar 2018. | Lokacija = [[Rijeka]], Hrvatska | Domaćin = {{NOG-D|HRV}} | Rezultat = 0–0 | Gost = {{NOG|ENG}} | Takmičenje = [[UEFA Liga nacija 2018/2019.|Liga nacija 2018/19.]] | Reference = <ref>{{cite web |title=Croatia-England {{!}} UEFA Nations League 2019 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/2024041/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 10. | Datum = 18. novembar 2018. | Lokacija = London, Engleska | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 2–1 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = Liga nacija 2018/19. | Reference = <ref>{{cite web |title=England-Croatia {{!}} UEFA Nations League 2019 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/2024037/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 11. | Datum = 13. juni 2021. | Lokacija = London, Engleska | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 1–0 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|Evropsko prvenstvo 2020.]] | Reference = <ref>{{cite web |title=History: England 1-0 Croatia {{!}} UEFA EURO 2020 |url=https://www.uefa.com/api/v1/linkrules/match/2024451/ |website=UEFA.com |access-date=22. 11. 2024 |language=en}}</ref> }} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 12. | Datum = 17. juni 2026. | Lokacija = [[Dallas]], [[SAD]] | Domaćin = {{NOG-D|ENG}} | Rezultat = 4–2 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | Reference = <ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 |title=England vs Croatia {{!}} FIFA World Cup 2026 |date=17. 6. 2026 |website=fifa.com |publisher=[[FIFA]] |access-date=4. 6. 2026}}</ref> }} |} ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [https://eu-football.info/_matches.php?id=60&oppo=47 Engleska–Hrvatska] na EU-Football.info * [https://www.national-football-teams.com/encounter/teams/59/47/England_vs_Croatia.html Engleska–Hrvatska] na National-Football-Teams.com {{Nogometne utakmice reprezentacije Hrvatske}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Hrvatske|Engleska]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Engleske|Hrvatska]] c9gw963844ou0w3h14tkwy5qm4i13rs Susilo Bambang Yudhoyono 0 142311 3900096 3655321 2026-06-23T16:04:31Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900096 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Susilo Bambang Yudhoyono, official presidential portrait (2004).jpg|mini|desno|250px|Susilo Bambang Yudhoyono]] '''Susilo Bambang Yudhoyono''' (rođen 9. decembra 1949.) je predsjednik [[Indonezija|Indonezije]] od oktobra 2004. a reizabran je 2009. godine. Mandat mu je završen 2014.<ref>{{Cite web|url = http://www.britannica.com/biography/Susilo-Bambang-Yudhoyono|title = Susilo Bambang Yudhoyono {{!}} president of Indonesia|website = Encyclopedia Britannica|access-date = 31. 3. 2016}}</ref> Nalazi se na čelu Demokratske stranke. Po zanimanju je general indonežanske [[Vojska|vojske]] u penziji. Judojono nije njegovo prezime, većina ljudi sa Jave nema prezime, već nadimak iz vojske. Oženjen je i ima dva sina. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20120206093003/http://www.presidenri.go.id/ President of Indonesia, Dr. H. Susilo Bambang Yudhoyono] ''official government website'' * {{C-SPAN|1012045}} * {{Charlie Rose view|7135}} * {{IMDb name|2670444}} * {{NYTtopic|people/y/susilo_bambang_yudhoyono}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3725301.stm New era as Susilo Bambang Yudhoyono takes office], Rachel Harvey, ''[[BBC News]]'', 20 October 2004 * [https://web.archive.org/web/20081201103438/http://www.voanews.com/english/2006-07-25-voa12.cfm VOA News] * [https://web.archive.org/web/20061121144839/http://www.tokohindonesia.com/ensiklopedi/s/susilo-b-yudhoyono/biografi/kadet.shtml Profile] na ''Tokoh Indonesia'' {{Normativna kontrola}} {{Commonscat}} [[Kategorija:Indonezija]] [[Kategorija:Politika]] icusbtpcn3erp80tw8vt2jvtv32n7io Svemirski teleskop "James Webb" 0 149180 3900103 3853587 2026-06-23T16:29:04Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900103 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:James Webb Space Telescope.jpg|mini|upright=1.2|alt=|'''James Webb svemirski teleskop''']] '''Svemirski teleskop James Webb''' ('''JWST''') nasljednik je [[Svemirski teleskop Hubble|Svemirskog teleskopa Hubble]], dizajniran prvenstveno za provođenje infracrvene astronomije.<ref>{{Cite web|url=https://science.nasa.gov/mission/webb/|title=James Webb Space Telescope - NASA Science|date=25. 5. 2023|language=en-US|access-date=9. 11. 2025}}</ref> Kao najveći optički teleskop u svemiru,<ref>{{Cite web|url=https://www.scientificamerican.com/article/how-jwst-is-changing-our-view-of-the-universe/|title=How JWST Is Changing Our View of the Universe|last=Moskowitz|first=Clara|date=1. 12. 2022|website=Scientific American|language=en|access-date=9. 11. 2025}}</ref> njegova značajno poboljšana infracrvena rezolucija i osjetljivost mu omogućavaju da vidi objekte koji su previše stari, udaljeni ili blijedi za teleskop Hubble ili zemaljske teleskope. Očekuje se da će ovo omogućiti širok spektar istraživanja u oblastima astronomije i kosmologije, kao što su posmatranje prvih zvijezda i formiranje prvih galaksija, te detaljna atmosferska karakterizacija potencijalno nastanjivih egzoplaneta. Američka Nacionalna uprava za aeronautiku i svemir (NASA) vodila je razvoj JWST-a u saradnji sa Evropskom svemirskom agencijom (ESA) i Kanadskom svemirskom agencijom (CSA). NASA Goddard Space Flight Center (GSFC) u Marylandu upravljao je razvojem teleskopa, Institut Space Telescope Science Institute u Baltimoru u Homewood kampusu Univerziteta Johns Hopkins upravlja JWST, a glavni izvođač je bio Northrop Grumman. Teleskop je nazvan po [[James E. Webb|Jamesu E. Webbu]], koji je bio administrator NASA-e od 1961. do 1968. tokom programa [[Program "Mercury"|Mercury]], [[Program "Gemini"|Gemini]] i [[Program "Apollo"|Apolo]]. U novembru 2011, Kongres SAD je promijenio svoj plan obustave JWST-a, i umjesto toga dodao sredstva za kompletiranje projekta, u ukupnom iznosu od 8 milijardi američkih dolara.<ref name="dodatni budžet">http://www.reuters.com/article/2011/11/16/us-usa-space-budget-idUSTRE7AF06320111116 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924160524/http://www.reuters.com/article/2011/11/16/us-usa-space-budget-idUSTRE7AF06320111116 |date=24. 9. 2015 }} (en)</ref> U planu je bilo da teleskop bude lansiran u [[orbita|orbitu]] 30. marta 2021,<ref name="NASAJWSTdelay2021">{{cite news|title=NASA Completes Webb Telescope Review, Commits to Launch in Early 2021|url=https://www.nasa.gov/press-release/nasa-completes-webb-telescope-review-commits-to-launch-in-early-2021|access-date=27. 6. 2018|publisher=NASA|date=27. 6. 2018|archive-date=14. 3. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314025315/https://www.nasa.gov/press-release/nasa-completes-webb-telescope-review-commits-to-launch-in-early-2021|url-status=dead}}</ref><ref name="WP-20180724">{{cite news |author=Kaplan Sarah; Achenbach Joel |title=NASA’s next great space telescope is stuck on Earth after screwy errors |url=https://www.washingtonpost.com/national/health-science/nasas-next-great-space-telescope-is-stuck-on-earth-after-screwy-errors/2018/07/24/742f17d4-8e93-11e8-8322-b5482bf5e0f5_story.html |date=24. 7. 2018 |work=The Washington Post |access-date=25. 7. 2018}}</ref> međutim, tada je postojalo samo dvanaest procenata šansi da će se to desiti u predviđenom roku zbog situacije sa koronavirusom.<ref>{{Cite web|url=https://www.space.com/nasa-james-webb-space-telescope-grim-gao-report.html|title=NASA's James Webb Space Telescope may miss March 2021 launch, GAO report says|last=January 2020|first=Meghan Bartels 29|website=Space.com|language=en|access-date=13. 4. 2020}}</ref>. Lansiran je u decembru 2021. na raketi Ariane 5 iz Kouroua, Francuska Gvajana, i stigao je na tačku Sunce-Zemlja L2 Lagrange u januaru 2022. Od jula 2022., JWST treba naslijediti Hubble kao NASA-inu vodeću misiju u astrofizici. Prva slika sa JWST-a objavljena je javnosti putem konferencije za novinare 11. jula 2022.<ref>Fisher, Alise; Pinol, Natasha; Betz, Laura (11 July 2022). [https://www.nasa.gov/press-release/president-biden-reveals-first-image-from-nasa-s-webb-telescope "President Biden Reveals First Image from NASA's Webb Telescope"]. NASA. Pristupljeno 12 jula 2022.</ref> Primarno ogledalo JWST-a sastoji se od 18 heksagonalnih segmenata ogledala napravljenih od pozlaćenog berilijuma koji zajedno stvaraju ogledalo prečnika 6,5 metara (21 stopu), u poređenju sa Hubbleovim 2,4 m (7,9 stopa). Ovo daje JWST-u površinu za prikupljanje svjetlosti od oko 25 m<sup>2</sup>, oko šest puta više od Hubblea. Za razliku od Hubblea, koji posmatra u bliskom ultraljubičastom, vidljivom i bliskom infracrvenom (0,1–1,7 μm) spektru, JWST će promatrati u nižem frekvencijskom rasponu, od dugovalne vidljive svjetlosti (crvene) do srednje infracrvene (0,6–28,3 μm) ). Teleskop mora biti izuzetno hladan, ispod 50 K (−223&nbsp;°C; −370&nbsp;°F), tako da infracrvena svjetlost koju emituje sam teleskop ne ometa prikupljenu svjetlost. Raspoređen je u solarnoj orbiti u blizini Lagrange tačke Sunce–Zemlja L2, oko 1,5 miliona kilometara od [[Zemlja (planeta)|Zemlje]], gde ga njegov petoslojni zaštitni štit štiti od zagrijavanja Sunca, Zemlje i Mjeseca. Prvobitni dizajni za teleskop, tada nazvan Svemirski teleskop nove generacije, kreiran je 1996. Dvije konceptualne studije su naručene 1999, za potencijalno lansiranje 2007. i budžet od milijardu američkih dolara. Program je bio opterećen ogromnim prekoračenjem troškova i kašnjenjima; veliki redizajn 2005. doveo je do sadašnjeg pristupa, sa izgradnjom završenom 2016. uz ukupnu cijenu od 10 milijardi američkih dolara. == Karakteristike == [[Datoteka:Main image deep field smacs0723.png|mini|desno|Webbova prva slika galaktičkog jata SMACS 0723 dubokog polja (objavljena 11. jula 2022.)]] Svemirski teleskop James Webb ima masu koja je otprilike polovina mase svemirskog teleskopa Hubble. JWST ima primarno ogledalo od [[berilij]]uma obloženo zlatom prečnika 6,5 metara (21 stopu) koje se sastoji od 18 zasebnih šestougaonih ogledala. Ogledalo ima uglačanu površinu od 26,3 m<sup>2</sup>, od čega je 0,9 m<sup>2</sup> zaklonjeno sekundarnim potpornim podupiračima,<ref>Lallo, Matthew D. (2012). "Experience with the Hubble Space Telescope: 20 years of an archetype". Optical Engineering. 51 (1): 011011–011011–19. arXiv:1203.0002. Bibcode:2012OptEn..51a1011L. doi:10.1117/1.OE.51.1.011011. S2CID 15722152.</ref> što daje ukupnu sabirnu površinu od 25,4 m<sup>2</sup>. Ovo je preko šest puta veće od površine sakupljanja Hubbleovog ogledala prečnika 2,4 metra (7,9 stopa), koje ima sabirnu površinu od 4,0 m<sup>2</sup>. [[Ogledalo]] ima zlatni premaz koji pruža infracrvenu refleksiju i koji je prekriven tankim slojem [[Staklo|stakla]] radi izdržljivosti. JWST je prvenstveno dizajniran za blisku infracrvenu astronomiju, ali može vidjeti i narandžastu i crvenu vidljivu svjetlost, kao i srednje infracrveno područje, ovisno o instrumentu. Može detektovati objekte do 100 puta slabije od Hubblea, i objekte mnogo ranije u historiji svemira, nazad do crvenog pomaka z≈20 (oko 180 miliona godina kosmičkog vremena nakon Velikog praska).<ref>[https://briankoberlein.com/blog/deeper-sky "A Deeper Sky | by Brian Koberlein"]. briankoberlein.com.</ref> Za poređenje, smatra se da su najranije zvijezde nastale između z≈30 i z≈20 (100-180 miliona godina kosmičkog vremena), a prve galaksije su se mogle formirati oko crvenog pomaka z≈15 (oko 270 miliona godina kosmičkog vremena). Habl ne može da vidi dalje od veoma rane rejonizacije<ref>Shelton, Jim (3 March 2016). [https://news.yale.edu/2016/03/03/shattering-cosmic-distance-record-once-again "Shattering the cosmic distance record, once again"]. Yale University. Pristupljeno 13. juli 2022.</ref> na oko z≈11,1 (galaksija GN-z11, 400 miliona godina kosmičko vrijeme) .<ref>Oesch, P. A.; Brammer, G.; van Dokkum, P.; et al. (March 2016). "A Remarkably Luminous Galaxy at z=11.1 Measured with Hubble Space Telescope Grism Spectroscopy". The Astrophysical Journal. 819 (2). 129. arXiv:1603.00461. Bibcode:2016ApJ...819..129O. doi:10.3847/0004-637X/819/2/129. S2CID 119262750.</ref> Dizajn naglašava veće mogućnosti u oblasti osmatranja blisko do srednje infracrvenog spektra iz nekoliko razloga: * Objekti s visokim crvenim pomakom (vrlo rani i udaljeni) imaju vidljive emisije pomjerene u infracrvenu, te se stoga njihova svjetlost danas može promatrati samo putem infracrvene astronomije; * infracrvena svjetlost lakše prolazi kroz oblake prašine nego vidljiva svjetlost<ref>[https://www.jwst.nasa.gov/content/about/comparisonWebbVsHubble.html "Comparison: Webb vs Hubble Telescope – Webb/NASA"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121063242/https://www.jwst.nasa.gov/content/about/comparisonWebbVsHubble.html |date=21. 1. 2022 }}. www.jwst.nasa.gov. Pristupljeno 14. jula 2022.</ref> * hladniji objekti kao što su diskovi čestica i planete najjače emituju u infracrvenom zračenju; * ove infracrvene raspone je teško proučavati sa zemlje ili pomoću postojećih svemirskih teleskopa kao što je Hubble. Zemaljski teleskopi moraju gledati kroz Zemljinu atmosferu, koja je neprozirna u mnogim infracrvenim rasponima (vidi sliku atmosferske apsorpcije). Čak i tamo gdje je atmosfera prozirna, mnoga ciljana hemijska jedinjenja, kao što su [[voda]], ugljični dioksid i metan, također postoje u Zemljinoj atmosferi, što uvelike otežava analizu. Postojeći svemirski teleskopi kao što je Hubble ne mogu proučavati ove pojaseve jer njihova ogledala nisu dovoljno hladna (Hubble ogledalo se održava na oko 15&nbsp;°C [288 K; 59&nbsp;°F]), tako da sam teleskop jako zrači u infracrvenim opsezima .<ref>"Infrared astronomy from earth orbit". Infrared Processing and Analysis Center, NASA Spitzer Science Center, California Institute of Technology. 2017. Archived from the original on 21 December 2016. Public Domain Ovaj članak sadrži tekst iz ovog izvora koji je u javnom vlasništvu.</ref> JWST također može promatrati obližnje objekte, uključujući objekte u Sunčevom sistemu, koji imaju prividnu ugaonu brzinu kretanja od 0,030 lučnih sekundi u sekundi ili manje. Ovo uključuje sve planete i satelite, komete i asteroide izvan Zemljine orbite, i "praktično sve" poznate objekte Kuiperovog pojasa. Osim toga, može uočiti oportunističke i neplanirane ciljeve u roku od 48 sati od odluke da to učini, kao što su supernove i eksplozije gama zraka. <gallery align="center" mode="packed" heights="200"> Datoteka:James Webb Space Telescope 2009 top.jpg|Tri četvrtine pogleda na vrh Datoteka:James Webb Space Telescope 2009 bottom.jpg|Dno (strana okrenuta prema suncu) </gallery> === Lokacija i orbita === [[Datoteka:Atmospheric electromagnetic opacity.svg|thumb|lijevo|180px|Grubi prikaz Zemljine atmosferske propustljivosti (ili neprozirnosti) za različite talasne dužine elektromagnetnog zračenja, uključujući vidljivu svjetlost]] JWST radi u orbiti, kruži oko tačke u svemiru poznate kao Lagrangeova tačka Sunce-Zemlja L2, otprilike 1.500.000&nbsp;km izvan Zemljine orbite oko Sunca. Njegov stvarni položaj varira između oko 250.000 i 832.000&nbsp;km oko tačke L2 dok orbitira, držeći ga podalje od Zemljine i Mjesečeve sjene. Poređenja radi, Hubble kruži 550&nbsp;km iznad Zemljine površine, a Mjesec je otprilike 400.000&nbsp;km od Zemlje. Objekti u blizini ove L2 tačke Sunce-Zemlja mogu kružiti oko Sunca u sinhronoj liniji sa Zemljom, omogućavajući teleskopu da ostane na otprilike konstantnoj udaljenosti sa kontinuiranom orijentacijom svog jedinstvenog sunčevog štitnika opreme prema Suncu, Zemlji i Mjesecu. U kombinaciji sa svojom širokom orbitom koja izbjegava sjenke, teleskop može istovremeno blokirati dolaznu toplinu i svjetlost iz sva tri ova tijela i izbjeći čak i najmanje promjene temperature od Zemljinih i Mjesečevih sjenki koje bi uticale na strukturu, ali i dalje održava neprekidnu sunčevu energiju i Zemaljske komunikacije na njegovoj strani okrenutoj prema suncu. Ovaj raspored održava temperaturu svemirskog broda konstantnom i ispod 50 K (-223&nbsp;°C; -370&nbsp;°F) neophodnih za slaba infracrvena posmatranja .<ref>[https://www.jwst.nasa.gov/content/observatory/sunshield.html "The Sunshield"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210601143942/https://www.jwst.nasa.gov/content/observatory/sunshield.html |date=1. 6. 2021 }}. nasa.gov. NASA. Retrieved 28 August 2016. Public Domain Ovaj članak sadrži tekst iz ovog izvora koji je u javnom vlasništvu.</ref> === Zaštita od sunca === [[Datoteka:James Webb telescope sunshield.jpg|thumb|desno|180px|Testna jedinica suncobrana složena i proširena u postrojenju Northrop Grumman u Kaliforniji, 2014.]] Da bi se vršila osmatranja u infracrvenom spektru, JWST se mora održavati na temperaturama ispod 50 K (−223,2&nbsp;°C; −369,7&nbsp;°F); inače bi infracrveno zračenje iz samog teleskopa preplavilo njegove instrumente. Stoga koristi veliki štitnik od sunca da blokira svjetlost i toplinu od Sunca, Zemlje i [[Mjesec (satelit)|Mjeseca]], a kako je već navedeno, njegov položaj blizu Sunca-Zemlje L2 drži sva tri tijela na istoj strani svemirske letjelice u svakom trenutku. Njegova orbita oko L2 tačke izbjegava sjenku Zemlje i Mjeseca, održavajući konstantno okruženje za zaštitu od sunca i sunčevih zračenja. Zaštita održava stabilnu temperaturu za dijelove na tamnoj strani, što je ključno za održavanje preciznog poravnanja primarnih segmenata ogledala u prostoru. Petoslojni štitnik od sunca, svaki sloj tanak kao dlakljudske kose,<ref>[https://www.jwst.nasa.gov/content/about/innovations/coating.html "Sunshield Coatings Webb/NASA"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211229232353/http://jwst.nasa.gov/content/about/innovations/coating.html |date=29. 12. 2021 }}. jwst.nasa.gov. Archived from the original on 29 December 2021. Pristupljeno 18. jula 2022. Ovaj članak uključuje tekst iz ovog izvora koji je u javnom vlasništvu.</ref> je napravljen od Kapton E, komercijalno dostupnog poliimidnog filma iz DuPont-a, s membranama posebno obloženim aluminijem s obje strane i slojem poluprovodnog silicijuma prema Suncu okrenutoj strana; dva najtoplija sloja predviđena su da reflektuje sunčevu toplotu nazad u svemir.[20] Slučajno kidanje delikatne strukture filma tokom testiranja postavljanja 2018. dovele su do daljnjih kašnjenja lansiranja teleskopa. Štitnik za sunce je dizajniran da se preklopi dvanaest puta tako da stane u nosivi dio rakete Ariane 5, koji ima 4,57 m u prečniku i 16,19 m dužine. Dimenzije potpuno postavljenog štita bile su planirane u mjeri 14,162 m × 21,197 m. Štitnik za sunce je ručno sastavljen u ManTech (NeXolve) u Huntsvilleu, Alabama, prije nego što je isporučen Northrop Grumman u Redondo Beach, Kalifornija, na testiranje. Zbog zaštite od sunca, JWST nema neograničeno polje osmatranja u bilo kom trenutku. Teleskop može vidjeti 40 posto neba iz jedne pozicije i može vidjeti cijelo nebo u periodu od šest mjeseci. === Optika === [[Datoteka:Engineers Clean JWST Secondary Reflector with Carbon Dioxide Snow.jpg|thumb|desno|180px|Inženjeri čiste probno ogledalo snijegom od ugljičnog dioksida, 2015]] Primarno ogledalo JWST-a je berilijumski reflektor prečnika 6,5 m pozlaćeni i sa sabirnom površinom od 25,4 m<sup>2</sup> . Da je napravljen kao jedno veliko ogledalo, ovo bi bilo preveliko za postojeće lansirne rakete. Ogledalo je stoga sastavljeno od 18 heksagonalnih segmenata (tehnika koju je prvi predložio Guido Horn d'Arturo), koji su se otvorili nakon što je teleskop lansiran. Senziranje talasnog fronta u ravni slike kroz pronalaženje faze koristi se za pozicioniranje segmenata ogledala na ispravnu lokaciju pomoću vrlo preciznih mikro-motora. Nakon ove početne konfiguracije, potrebna su im samo povremena ažuriranja svakih nekoliko dana kako bi zadržali optimalan fokus.<ref>[https://web.archive.org/web/20120831121409/http://www.stsci.edu/jwst/ote/wavefront-sensing-and-control "JWST Wavefront Sensing and Control"]. Space Telescope Science Institute. Archived from the original on 5 August 2012. Pristupljeno 18. jula 2022.</ref> Ovo je razlčito od zemaljskih teleskopa, na primjer [[Keck teleskopi|teleskopa Keck]], koji kontinuirano prilagođavaju svoje segmente ogledala koristeći aktivnu optiku kako bi prevladali efekte gravitacije i vjetra. [[Datoteka:JWST_Full_Mirror.jpg|thumb|desno|180px|Sklop glavnog ogledala s prednje strane sa pričvršćenim primarnim retrovizorima, novembar 2016.]] Webb teleskop će koristiti 132 mala motora (zvana aktuatori) za pozicioniranje i povremeno podešavanje optike jer su poremećaji teleskopa izazvani vanjskim uticajima zanemarivi u svemiru. Svakim od 18 primarnih segmenata ogledala upravlja 6 pozicionih aktuatora sa dodatnim ROC (radijus zakrivljenosti) aktuatorom u centru za podešavanje zakrivljenosti (7 aktuatora po segmentu), za ukupno 126 primarnih aktuatora ogledala i još 6 aktuatora za sekundarno ogledalo, dajući ukupno 132.<ref>Group, Techbriefs Media. [https://www.techbriefs.com/component/content/article/tb/insiders/md/stories/27614 "Webb Telescope Actuators Move with Microscopic Accuracy"]. www.techbriefs.com. Archived from the original on 19 March 2022. Pristupljeno 19. jula 2022.</ref> Aktuatori mogu pozicionirati ogledalo sa tačnošću od 10 nanometara (10 milionitih dijelova milimetra). Aktuatori su ključni u održavanju poravnanja ogledala teleskopa i dizajnirani su i proizvedeni od strane Ball Aerospace & Technologies. Svaki od 132 aktuatora pokreće jedan koračni (stepper) motor, omogućavajući fina i gruba podešavanja. Aktuatori pružaju grubu veličinu pomaka od 58 nanometara za veća podešavanja i finu veličinu pomaka za podešavanja od 7 nanometara.<ref>Warden, Robert. "Cryogenic Nano-Actuator for JWST". ESMATS: 242.</ref> JWST-ov optički dizajn je anastigmat sa tri ogledala, koji koristi zakrivljena sekundarna i tercijarna ogledala za isporuku slika bez optičkih aberacija u širokom polju. Sekundarno ogledalo je prečnika 0,74 m. Osim toga, tu je i fino ogledalo za upravljanje koje može podesiti svoju poziciju mnogo puta u sekundi kako bi osiguralo stabilizaciju slike. Ball Aerospace & Technologies je glavni optički podizvođač za JWST projekat, predvođen glavnim izvođačem Northrop Grumman Aerospace Systems, prema ugovoru sa NASA Goddard Space Flight Center, u Greenbeltu, Maryland.<ref>[https://www.nasa.gov/feature/goddard/2016/science-instruments-of-nasa-s-james-webb-space-telescope-successfully-installed "Science Instruments of NASA's James Webb Space Telescope Successfully Installed"]. NASA. 24 May 2016. Archived from the original on 19 March 2022. Pristupljeno 19. jula 2022. Ovaj članak sadrži tekst iz ovog izvora koji je u javnom vlasništvu.</ref> Retrovizori, plus rezervni dijelovi za letenje, proizvedeni su i polirani od strane Ball Aerospace & Technologies na bazi berilijumskih segmenta koje proizvodi nekoliko kompanija uključujući Axsys, Brush Wellman i Tinsley Laboratories. === Naučni instrumenti === [[Datoteka:JWST_Nircam1lwres.jpg|thumb|desno|180px|NIRCam je završen 2013.]] Integrirani naučni instrumentni modul (ISIM) je okvir koji Webb teleskopu obezbjeđuje električnu energiju, računarske resurse, sposobnost hlađenja kao i strukturnu stabilnost. Napravljen je od spojenog grafitno-epoksidnog kompozita pričvršćenog na donju stranu Webbove strukture teleskopa. ISIM sadrži četiri naučna instrumenta i kameru vodiča.<ref>[https://jwst.nasa.gov/content/observatory/instruments/index.html "JWST: Integrated Science Instrument Module (ISIM)"]. NASA. 2017. Archived from the original on 2 June 2019. Pristupljeno 19. jula 2022. Ovaj članak sadrži tekst iz ovog izvora koji je u javnom vlasništvu.</ref> * NIRCam (Near InfraRed Camera) je infracrveni snimač koji će imati spektralnu pokrivenost u rasponu od ivice vidljivog (0,6 μm) do bliskog infracrvenog (5 μm). Postoji 10 senzora svaki od 4 megapiksela. NIRCam će takođe služiti kao senzor talasnog fronta opservatorije, koji je neophodan za detekciju talasnog fronta i aktivnosti kontrole, koji se koristi za poravnavanje i fokusiranje glavnih segmenata ogledala. NIRCam je napravio tim koji je predvodio Univerzitet Arizona, sa glavnim istraživačem Marsijom J. Rieke. Industrijski partner je Lockheed-Martinov centar za naprednu tehnologiju u Palo Altu, Kalifornija. * NIRSpec (Near InfraRed Spectrograph) će također izvoditi spektroskopiju na istom opsegu talasnih dužina. Izgradila ga je Evropska svemirska agencija u ESTEC-u u Noordwijku u Holandiji. Vodeći razvojni tim uključuje članove Airbus Defence and Space, Ottobrunn i Friedrichshafen, Njemačka, i Goddard Space Flight Center; sa Pierreom Ferruitom (École normale supérieure de Lyon) kao naučnim projektom NIRSpec. NIRSpec dizajn pruža tri režima posmatranja: režim niske rezolucije koji koristi prizme, režim više objekata R~1000 i R~2700 integralnu jedinicu polja ili režim spektroskopije sa dugim prorezom. Prebacivanje režima se vrši korištenjem mehanizma za predizbor talasne dužine koji se zove sklop filterskog kotača i odabirom odgovarajućeg disperzivnog elementa (prizma ili rešetka) pomoću mehanizma sklopa kotača rešetke. Oba mehanizma su zasnovana na uspješnim ISOPHOT mehanizmima kotača Infracrvene svemirske opservatorije. Režim sa više objekata oslanja se na složeni mehanizam mikro-zatvarača koji omogućava istovremeno posmatranje stotina pojedinačnih objekata bilo gde u vidnom polju NIRSpec-a. Postoje dva senzora svaki od 4 megapiksela. Mehanizmi i njihovi optički elementi su dizajnirani, integrisani i testirani od strane Carl Zeiss Optronics GmbH (danas Hensoldt) iz Oberkochena, Njemačka, prema ugovoru s Astriumom. [[Datoteka:NIRSpec_calibration_assembly.jpg|thumb|lijevo|180px|Kalibracioni sklop, jedna komponenta NIRSpec instrumenta]] [[Datoteka:JWST_MIRI.jpg|thumb|desno|180px|MIRI]] MIRI (srednji infracrveni instrument) će mjeriti srednje do duge infracrvene talasne dužine od 5 do 27 μm. Sadrži i srednju infracrvenu kameru i spektrometar za snimanje. MIRI je razvijen u saradnji između NASA-e i konzorcijuma evropskih zemalja, a predvode ga George Rieke (Univerzitet u Arizoni) i Gillian Wright (UK Astronomy Technology Centre, Edinburgh, Škotska, dio Vijeća za nauku i tehnologiju). MIRI ima slične mehanizme kotača kao i NIRSpec koje je također razvio i napravio Carl Zeiss Optronics GmbH prema ugovoru sa Max Planck institutom za astronomiju, Heidelberg, Njemačka. Završena montaža optičke klupe MIRI-ja isporučena je u Goddard centar za svemirske letove sredinom 2012. zbog eventualne integracije u ISIM. Temperatura MIRI-ja ne smije da pređe 6° K (−267&nbsp;°C): mehanički hladnjak na gas helijum smješten na toploj strani štita okoline obezbjeđuje ovo hlađenje.<ref>Banks, Kimberly; Larson, Melora; Aymergen, Cagatay; Zhang, Burt (2008). Angeli, George Z.; Cullum, Martin J. (eds.). "James Webb Space Telescope Mid-Infrared Instrument Cooler systems engineering". Proceedings of SPIE. Modeling, Systems Engineering, and Project Management for Astronomy III. 7017: 5. Bibcode:2008SPIE.7017E..0AB.</ref> * FGS/NIRISS (Senzor za fino navođenje i bliski infracrveni snimač i spektrograf bez proreza), koji vodi Kanadska svemirska agencija pod rukovodiocem projekta, naučnikom Johnom Hutchingsom (Herzbergov istraživački centar za astronomiju i astrofiziku, Nacionalni istraživački savjet). Uređaj se koristi za stabilizaciju linije vida opservatorije tokom naučnih posmatranja. Mjerenja FGS-a koriste se i za kontrolu cjelokupne orijentacije svemirske letjelice i za pokretanje finog upravljačkog ogledala za stabilizaciju slike. Kanadska svemirska agencija također obezbjeđuje modul bliskog infracrvenog snimanja i spektrografa bez proreza (NIRISS) za astronomsko snimanje i spektroskopiju u opsegu talasnih dužina od 0,8 do 5 μm, koji vodi glavni istraživač René Doyon na Univerzitetu u Montrealu. Iako se često zajedno pominju kao jedinica, NIRISS i FGS služe potpuno različitim svrhama, pri čemu je jedan naučni instrument, a drugi dio infrastrukture za podršku opservatorije.<ref>Doyon, René; Hutchings, John B.; Beaulieu, Mathilde; Albert, Loic; Lafrenière, David; Willott, Chris; Touahri, Driss; Rowlands, Neil; Maszkiewicz, Micheal; Fullerton, Alex W.; Volk, Kevin; Martel, André R.; Chayer, Pierre; Sivaramakrishnan, Anand; Abraham, Roberto; Ferrarese, Laura; Jayawardhana, Ray; Johnstone, Doug; Meyer, Michael; Pipher, Judith L.; Sawicki, Marcin (22 August 2012). Clampin, Mark C; Fazio, Giovanni G; MacEwen, Howard A; Oschmann, Jacobus M (eds.). "The JWST Fine Guidance Sensor (FGS) and Near-Infrared Imager and Slitless Spectrograph (NIRISS)". Proceedings of SPIE. Space Telescopes and Instrumentation 2012: Optical, Infrared, and Millimeter Wave. 8442: 84422R. Bibcode:2012SPIE.8442E..2RD. doi:10.1117/12.926578. S2CID 120702854. "FGS features two modules: an infrared camera dedicated to fine guiding of the observatory and a science camera module, the Near-Infrared Imager and Slitless Spectrograph (NIRISS)"</ref> NIRCam i MIRI imaju koronagrafe koji blokiraju zvjezdano svjetlo za posmatranje slabih ciljeva kao što su planete van sunčevog sistema i cirkumzvjezdani diskovi vrlo blizu sjajnih zvijezda. Infracrvene detektore za NIRCam, NIRSpec, FGS i NIRISS module obezbjeđuje Teledyne Imaging Sensors (ranije Rockwell Scientific Company). Inženjerski tim James Webb Space Telescope (JWST) Integrated Science Instrument Module (ISIM) i Command and Data Handling (ICDH) koriste SpaceWire za slanje podataka između naučnih instrumenata i opreme za obradu podataka. === Platforma svemirske letjelice === [[Platforma svemirske letjelice]] je primarna komponenta za podršku svemirskog teleskopa James Webb, koja sadrži mnoštvo računarskih, komunikacijskih, električnih, pogonskih i strukturnih dijelova. Zajedno sa štitnikom od sunca, on čini element svemirskog teleskopa. Platforma se nalazi na "toploj" strani sunčanog štitnika okrenutoj prema Suncu i radi na temperaturi od oko 300 K (27&nbsp;°C). Struktura platforme ima masu od 350&nbsp;kg i mora držati svemirski teleskop težine 6.200&nbsp;kg. Napravljena je prvenstveno od grafitnog kompozitnog materijala,<ref>Willoughby, Scott P. (February 2012). "PRIME: The Untold Story Of NASA's James Webb Space Telescope". SatMagazine. Satnews.</ref> te sastavljena u Kaliforniji, montaža je završena 2015, a zatim integrirana s ostatkom svemirskog teleskopa do njegovog lansiranja 2021. Platforma može rotirati teleskop s preciznošću od jedne lučne sekunde i izolirati vibracije do dvije miliučne sekunde. Webb ima dva para raketnih motora (jedan par za redundantnost) za korekciju kursa na putu do L2 i drugi za održavanje stanice – održavanje ispravne pozicije u orbiti. Osam manjih potisnika se koristi za kontrolu položaja – ispravno usmjeravanje letjelice. Motori koriste [[hidrazin]] gorivo (159 litara pri lansiranju) i dizot tetroksid kao oksidator (79,5 litara pri lansiranju). === Servisiranje === JWST nije namijenjen za servisiranje u svemiru. Misija s posadom za popravku ili nadogradnju opservatorije, kao što je urađeno za Hubble, trenutno ne bi bila moguća, a prema riječima pomoćnog administratora NASA-e Thomasa Zurbuchena, uprkos svim naporima, otkriveno je da daljinska misija bez posade prevazilazi trenutnu tehnologiju u vrijeme kada je JWST dizajniran .<ref>"Relief as NASA's most powerful space telescope finishes risky unfolding". Science. 8 January 2022.</ref> Tokom dugog perioda testiranja JWST-a, zvaničnici NASA-e pozvali su se na ideju o misiji servisiranja, ali nikakvi planovi nisu objavljeni .<ref>Smith, Marcia (30 August 2018). "Zurbuchen Taking One Last Look at JWST Servicing Compatiblity". SpacePolicyOnline.</ref> Nakon uspješnog lansiranja, NASA je izjavila da je dizajn ipak planiran na način da se olakšaju buduće misije servisiranja. Ovo uključuje precizne oznake za navođenje u obliku krstova na površini JWST-a, za upotrebu u misijama daljinskog servisiranja, kao i rezervoare za [[gorivo]] koji se mogu puniti, uklonjive toplotne zaštite i pristupačne tačke pričvršćivanja. == Poređenje sa drugim teleskopima == Planovi gradnje velikih infracrvenih svemirskih teleskopa sežu decenijama unazad. U Sjedinjenim Državama, Space Infrared Telescope Facility (kasnije nazvan Svemirski teleskop Spitzer) je planiran još dok je Space Shuttle bio u razvoju, a potencijal infracrvene astronomije je prepoznat i u to vrijeme <ref>McCarthy SG, Autio GW (1978). Infrared Detector Performance In The Shuttle Infrared Telescope Facility (SIRTF). 1978 Los Angeles Technical Symposium. Utilization of Infrared Detectors. Vol. 81. Society of Photographic Instrumentation Engineers. pp. 81–88.</ref>. Za razliku od zemaljskih teleskopa, svemirske opservatorije nisu apsorbirale infracrvenu svjetlost iz atmosfere. Svemirske opservatorije otvorile su potpuno "novo nebo" za astronome. {| class=wikitable style="margin:10px; text-align:center;" |- |+ Odabrani svemirski teleskopi i instrumenti<ref>{{cite web|url=http://herschel.jpl.nasa.gov/relatedMissions.shtml|title=JPL: Herschel Space Observatory: Related Missions|publisher=NASA, Jet Propulsion Laboratory, Goddard Flight Center, California Institute of Technology|access-date=4. 6. 2012|archive-date=3. 12. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161203091854/https://herschel.jpl.nasa.gov/relatedMissions.shtml|url-status=live}} {{PD-notice}}</ref> |- ! Ime ! Godina lansiranja !! [[Talasna dužina]] <br />(μm) !! Otvor blende <br />(m) ! Hlađenje |- | Spacelab infracrveni teleskop (IRT) | 1985 || 1.7–118 || 0.15 | Helij |- | Infracrvena svemirska opservatorija (ISO)<ref>{{cite web|url=https://www.cosmos.esa.int/web/iso/what-is-iso-|title=What is ISO?|publisher=[[ESA]]|date=2016|access-date=4. 6. 2021|archive-date=10. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110190424/https://www.cosmos.esa.int/web/iso/what-is-iso-|url-status=live}}</ref> | 1995 || 2.5–240 || 0.60 | Helij |- | style="max-width:250px;" | Hubble Space Telescope Imaging Spectrograph (STIS) | 1997 || 0.115–1.03 || 2.4 | Pasivno |- | style="max-width:250px;" | Hubble Near Infrared Camera and Multi-Object Spectrometer (NICMOS) | 1997 || 0.8–2.4 || 2.4 | Azot, kasnije kriohladnjak |- | [[Svemirski teleskop Spitzer]] | 2003 || 3–180 || 0.85 | Helij |- | Hubble Wide Field Camera 3 (WFC3) | 2009 || 0.2–1.7 || 2.4 | Pasivno i termoelektrično<ref>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/content/hubble-space-telescope-wide-field-camera-3|title=Hubble Space Telescope – Wide Field Camera 3|publisher=NASA|date=22. 8. 2016|access-date=9. 12. 2016|archive-date=13. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113213252/https://www.nasa.gov/content/hubble-space-telescope-wide-field-camera-3/|url-status=live}} {{PD-notice}}</ref> |- | [[Svemirska opservatorija "Herschel"]] | 2009 || 55–672 || 3.5 | Helij |- | Svemirski teleskop "James Webb" | 2021 || 0.6–28.5 || 6.5 | Pasivno i kriohladnjak (MIRI) |} == Historija == === Razvoj do 2003. === [[Datoteka:JWST people.jpg|thumb|desno|Rani model u punoj veličini izložen u NASA-inom centru za svemirske letove Goddard (2005.)]] Diskusije o nasljedniku teleskopa Hubble vođene su 1980-ih, ali se s ozbiljnim planiranjem počelo početkom 1990-ih. Koncept Hi-Z teleskopa razvijen je između 1989. i 1994: infracrveni teleskop sa otvorom od 4 m koji bi se postavio u orbitu na 3 astronomske jedinice (AJ). Ova udaljena orbita bi bila korisna zbog smanjenja svjetlosne buke koja nastaje od interplanetarne prašine. Drugi rani planovi su zahtijevali misiju NEXUS prekursorskog teleskopa.<ref>de Weck, Olivier L.; Miller, David W.; Mosier, Gary E. (2002). "Multidisciplinary analysis of the NEXUS precursor space telescope". In MacEwen, Howard A. (ed.). Highly Innovative Space Telescope Concepts. Highly Innovative Space Telescope Concepts. Vol. 4849. p. 294. Bibcode:2002SPIE.4849..294D.</ref> Ispravljanje optike Hubble svemirskog teleskopa u njegovim prvim godinama odigralo je značajnu ulogu u nastanku JWST-a. Godine 1993. NASA je pripremila STS-61, misiju Space Shuttlea koja će nositi zamjenu za HST-ovu kameru i rekonstrukciju njegovog spektrografa za snimanje kako bi se kompenzirala sferna aberacija u primarnom ogledalu. Dok je astronomska zajednica željno iščekivala ovu misiju, NASA je upozorila da ovaj izuzetan napredak u radu u svemiru nosi značajan rizik i da njegov uspješan završetak ni na koji način nije zagarantovan. Shodno tome, HST & Beyond komitet je formiran 1995. kako bi procijenio učinkovitost misije popravke HST-a i istražio ideje za buduće svemirske teleskope koji bi bili potrebni ako misija popravke ne uspije.<ref>Brown, R. A. (1996). "1996swhs.conf..603B Page 603". Science with the Hubble Space Telescope – Ii: 603. Bibcode:1996swhs.conf..603B.</ref> Srećna okolnost je bila uspjeh servisiranja od strane svemirskih šatlova tokom decembra 1993. i neviđeni javni odziv na zapanjujuće slike koje je HST isporučio. Ohrabren uspjehom HST-a, i prepoznajući inovativni rad u Evropi za buduće misije,<ref>Thronson, H. A.; Hawarden, T.; Davies, J. K.; Lee, T. J.; Mountain, C. M.; Longair, M. (January 1991). "The Edison infrared space observatory and the universe at high redshifts". Advances in Space Research. 11 (2): 341–344. Bibcode:1991AdSpR..11b.341T.</ref><ref>Thronson, Harley, A., Jr.; Hawarden, Timothy G.; Bradshaw, Tom W.; Orlowska, Anna H.; Penny, Alan J.; Turner, R. F.; Rapp, Donald (1 November 1993). Bely, Pierre Y; Breckinridge, James B (eds.). "Edison radiatively cooled infrared space observatory". SPIE Proceedings. Space Astronomical Telescopes and Instruments II. SPIE. 1945: 92–99. doi:10.1117/12.158751. S2CID 120232788.</ref> izvještaj Komiteta iz 1996. istražuje koncept većeg i mnogo hladnijeg, infracrvenog osjetljivog teleskopa koji bi mogao doseći u kosmičko vrijeme do rođenja prvih galaksija. Ovaj naučni cilj visokog prioriteta bio je izvan mogućnosti HST-a jer je, kao topli teleskop, bio zaslijepljen infracrvenom emisijom iz vlastitog optičkog sistema. Pored preporuka da se misija HST produži do 2005. i da se razvije tehnologija za pronalaženje planeta oko drugih zvijezda, NASA je prihvatila glavnu preporuku HST & Beyond za veliki, hladni svemirski teleskop (radijativno hlađen daleko ispod 0&nbsp;°C) , i započeo je proces planiranja za budući JWST <ref>Dressler, A., ed. (1996). "Exploration and the Search for Origins: A Vision for Ultraviolet-Optical-Infrared Space Astronomy Report of the 'HST & Beyond' Committee". Stsci.edu. Association of Universities for Research in Astronomy.</ref>. Počevši od 1960-ih i početkom svake decenije nakon toga, Nacionalne akademije su organizovale zajednicu američkih astronoma da kreativno razmišljaju o astronomskim instrumentima i istraživanjima za narednu deceniju, i da postignu konsenzus o ciljevima i prioritetima. Kao pobornik ovih Dekadnih istraživanja astronomije i [[Astrofizika|astrofizike]], NASA je također bila izuzetno uspješna u razvoju programa i alata za postizanje preporuka istraživanja. Dakle, čak i uz značajnu podršku i interesovanje javnosti sredinom 1990-ih za nasljednika HST-a, astronomska zajednica je smatrala da je određivanje visokog prioriteta za novi teleskop u Dekadnom istraživanju iz 2000. suštinsko. Priprema za istraživanje uključivala je dalji razvoj naučnog programa za ono što je postalo poznato kao svemirski teleskop sljedeće generacije,<ref>Stockman, H. S. (June 1997). "The Next Generation Space Telescope. Visiting a time when galaxies were young". Space Telescope Science Institute, Baltimore, Maryland. The Association of Universities for Research in Astronomy, Washington, D.C.</ref> i napredak u relevantnim tehnologijama od strane NASA-e. Kako su napredovala istraživanja u proučavanju rađanja galaksija u mladom univerzumu i traženju planeta oko drugih zvijezda – ovi glavni ciljevi su spojeni i nazvani "Origins". Krajem 1990-ih NASA je osnovala podkomitete za određene oblasti, poput misija u kojima je svemir predstavljao laboratoriju za fundamentalnu astrofiziku, na primjer proučavanje [[Crna rupa|crnih jama]] i [[Supernova|supernovih]]. NGST je dobio najviši rang u Dekadnom istraživanju astronomije i astrofizike iz 2000,<ref>Astronomy and Astrophysics Survey Committee; Board on Physics and Astronomy; Space Studies Board; Commission on Physical Sciences, Mathematics, and Applications; National Research Council (16 January 2001). Astronomy and Astrophysics in the New Millennium. Washington, D.C.: National Academies Press. doi:10.17226/9839.</ref> što je omogućilo da se projekat nastavi uz potpunu podršku i konsenzus zajednice. Administrator NASA-e, Dan Goldin, skovao je frazu "brže, bolje, jeftinije" i odlučio se za sljedeću veliku promjenu paradigme za astronomiju, naime, razbijanje barijere jednog ogledala. To je značilo prelazak sa "eliminacije pokretnih dijelova" na "naučiti živjeti s pokretnim dijelovima" (tj. segmentirana optika). Sa ciljem da se gustina mase desetostruko smanji, prvo je isproban silicijum karbid sa vrlo tankim slojem stakla na vrhu, ali je na kraju odabran berilij. Sredinom 1990-ih era "brže, bolje, jeftinije" proizvela je NGST koncept, sa otvorom od 8 m koji je trebao biti prebačen na L2, za koji se grubo procijenilo da košta 500 miliona US$. Godine 1997. NASA je radila sa Goddard Space Flight Center, Ball Aerospace & Technologies, i TRW kako bi sprovela studije tehničkih zahtjeva i troškova tri različita koncepta, a 1999. odabrala je Lockheed Martin. i TRW za preliminarne konceptualne studije. Lansiranje je u to vrijeme bilo planirano za 2007. godinu, ali je datum lansiranja pomican mnogo puta. Godine 2002. projekat je preimenovan po NASA-inom drugom administratoru (1961–1968), Jamesu E. Webbu (1906–1992). Webb je vodio agenciju tokom programa Apollo i ustanovio je naučno istraživanje kao osnovnu aktivnost NASA-e. Godine 2003. NASA je TRW-u dodijelila glavni ugovor od 824,8 miliona dolara za JWST. Dizajn je zahtevao primarno ogledalo od 6,1 m i datum lansiranja 2010. Kasnije te godine, TRW je kupio Northrop Grumman u neprijateljskim preuzimanjem i postao je Northrop Grumman Space Technology. JWST je projekat NASA-e, uz međunarodnu saradnju Evropske svemirske agencije (ESA) i Kanadske svemirske agencije (CSA) koje su se formalno pridružile 2004. i 2007. === Razvoj – (re)planiranje – 2005 === Razvojem je upravljao NASA-in centar za svemirske letove Goddard u Greenbeltu, Maryland, a John C. Mather je bio voditelj projekta. Primarni izvođač radova bio je Northrop Grumman Aerospace Systems, odgovoran za razvoj i izgradnju elementa svemirske letjelice, koji je uključivao satelitsku [[Platforma svemirske letjelice|platformu]], štitnik od sunca, sklop tornja koji se može postaviti (DTA) koji povezuje element optičkog teleskopa sa sabirnicom letjelice, i sklop srednjeg nosača (MBA). ) koji pomaže u postavljanju velikih štitnika za sunce na orbiti, dok je Ball Aerospace & Technologies ugovoren podizvođačem za razvoj i izgradnju samog OTE-a i modula integrisanog naučnog instrumenta (ISIM). Objava rasta troškova u proljeće 2005. dovela je do ponovnog planiranja u augustu 2005. Primarni tehnički rezultati ponovnog planiranja bili su značajne promjene u planovima integracije i testiranja, 22-mjesečno odlaganje lansiranja (od 2011. do 2013.) i eliminacija testiranja na nivou sistema za modove opservatorije na talasnoj dužini kraćoj od 1,7 μm. Ostale glavne karakteristike opservatorije ostale su nepromijenjene. Nakon ponovnog planiranja, projekat je revidiran u aprilu 2006. U ponovnom planu iz 2005. godine, troškovi životnog ciklusa projekta procijenjeni su na 4,5 milijardi američkih dolara. To je uključivalo približno 3,5 milijardi USD za dizajn, razvoj, lansiranje i puštanje u rad, i približno 1,0 milijardi USD za deset godina rada.[89] ESA se 2004. godine složila da doprinese oko 300 miliona eura, uključujući lansiranje. Kanadska svemirska agencija obećala je 39 miliona CA$ 2007. godine, a 2012. godine dala svoj doprinos u vidu opreme za usmjeravanje teleskopa i otkrivanje atmosferskih uslova na udaljenim planetama <ref>"Canadian Space Agency Delivers Canada's Contributions to the James Webb Space Telescope". SpaceQ. 30 July 2012</ref>. === Glavni projekat i izgradnja (2007–2021) === [[Datoteka:NASA’s James Webb Space Telescope Completes Environmental Testing (50427670958) (cropped).jpg|thumb|right|Sastavljen teleskop nakon ispitivanja uticaja na okolinu (što je jedan od uslova dobivanja dozvole za lansiranje)]] U januaru 2007. godine, devet od deset stavki razvoja tehnologije u projektu uspješno je prošlo reviziju. Ove tehnologije su smatrane dovoljno zrelim da umanje značajne rizike u projektu. Preostala stavka za razvoj tehnologije (MIRI kriohladnjak) je završila svoju prekretnicu sazrevanja tehnologije u aprilu 2007. Ova tehnološka kontrola predstavljao je početni korak u procesu koji je na kraju doveo projekat u fazu detaljnog dizajniranja(faza C). Do maja 2007. godine troškovi su i dalje bili na ciljnom nivou <ref>Berger, Brian (23 May 2007). "NASA Adds Docking Capability For Next Space Observatory". SPACE.com.</ref>. U martu 2008. godine, projekat je uspješno završio Pregled idejnog projekta (PDR). U aprilu 2008. godine projekat je prošao još jednu reviziju, kao i pregled modula integrisanog naučnog instrumenta u martu 2009. godine, pregled elementa optičkog teleskopa završen u oktobru 2009. i pregled sunčevog štita završen u januaru 2010. godine. U aprilu 2010. godine, teleskop je prošao tehnički dio revizije dizajna kritične misije (MCDR). Polaganje MCDR-a testa značilo je da integrisana opservatorija može ispuniti sve naučne i inženjerske zahtjeve za svoju misiju. MCDR je obuhvatio sve prethodne preglede dizajna. Raspored projekta je podvrgnut reviziji tokom mjeseci nakon MCDR-a, u procesu nazvanom Nezavisna sveobuhvatna komisija za reviziju, što je dovelo do ponovnog plana misije s ciljem pokretanja 2015. godine, a najkasnije 2018. godine. Do 2011. godine, JWST projekat je bio u završnoj fazi dizajnai proizvodnje (faza C). Kao što je tipično za složeni dizajn koji se ne može promijeniti nakon pokretanja, postoje detaljni pregledi svakog dijela dizajna, konstrukcije i predloženog rada. Projektom su uvedene nove tehnološke granice. Devedesetih nije bilo poznato je li moguća izrada teleskopa tako velikog a tako male mase <ref>Berardelli, Phil (27 October 1997). "Next Generation Space Telescope will peer back to the beginning of time and space". CBS.</ref>. Montaža heksagonalnih segmenata primarnog ogledala, koja je rađena putem robotske ruke, počela je u novembru 2015. godine i završena je 3. februara 2016. godine. Sekundarno ogledalo je postavljeno 3. marta 2016. Završna konstrukcija Webb teleskopa je završena u novembru 2016, nakon čega su započeli opsežni postupci testiranja. U martu 2018. NASA je odgodila lansiranje JWST-a za dodatne 2 godine do maja 2020. nakon što je štitnik za sunce teleskopa pocijepan tokom vježbanja, jer kablovi štitnika za sunce nisu bili dovoljno zategnuti. U junu 2018. godine, NASA je odgodila lansiranje za dodatnih 10 mjeseci do marta 2021., na osnovu procjene nezavisnog odbora za reviziju sazvanog nakon neuspjelog testiranja u martu 2018. godine. Pregledom je utvrđeno da je pokretanje i implementacija JWST-a imala 344 potencijalna kvara u jednoj tački – zadaci koji nisu imali alternativu ili način oporavka ako su bili neuspješni, te su stoga morali uspjeti da bi teleskop radio. U augustu 2019. godine završena je mehanička integracija teleskopa, nešto što je planirano da se uradi 12 godina ranije, još 2007. godine. Nakon što je gradnja završena, JWST je podvrgnut završnim testovima u tvornici Northrop Grumman u Redondo Beachu, Kalifornija <ref>Clark, Stephen (30 September 2021). "After two decades, the Webb telescope is finished and on the way to its launch site". Spaceflight Now.</ref>. Brod koji je nosio teleskop napustio je Kaliforniju 26. septembra 2021, prošao kroz Panamski kanal i stigao u Francusku Gvajanu 12. oktobra 2021. godine. === Problemi sa troškovima i rasporedom === Očekuje se da će životni trošak projekta iznositi 9,7 milijardi [[Američki dolar|Američkih dolara (USD)]], od čega je 8,8 milijardi USD potrošeno na dizajn i razvoj svemirskih letjelica, a planirana je potrošnja 861 miliona USD za podršku petogodišnjem radu misije. Predstavnici ESA i CSA izjavili su da njihovi doprinosi projektu iznose otprilike 700 miliona eura i 200 miliona CA$, respektivno. Studija iz 1984. godine od strane Odbora za svemirske nauke procijenila je da bi izgradnja infracrvene opservatorije sljedeće generacije u orbiti koštala 4 milijarde američkih dolara (7 milijardi dolara u dolarima iz 2006. ili 10 milijardi dolara u dolarima iz 2020. godine). Iako se ovo približilo konačnoj cijeni JWST-a, prvi NASA-in dizajn koji je razmatran kasnih 1990-ih bio je skromniji, s ciljem ograničenja cijene na milijardu dolara tokom 10 godina izgradnje. Vremenom se ovaj dizajn proširio, uvrstio je sredstva za nepredviđene slučajeve i doživio kašnjenja u rasporedu. Do 2008. godine, kada je projekat ušao u preliminarnu reviziju dizajna i formalno je potvrđen za izgradnju, preko milijardu dolara je već potrošeno na razvoj teleskopa, a ukupan budžet je procijenjen na oko 5 milijardi dolara (što je ekvivalentno 6,94 milijarde dolara u 2021.) <ref>1634–1699: McCusker, J. J. (1997). How Much Is That in Real Money? A Historical Price Index for Use as a Deflator of Money Values in the Economy of the United States: Addenda et Corrigenda. American Antiquarian Society. 1700–1799: McCusker, J. J. (1992). How Much Is That in Real Money? A Historical Price Index for Use as a Deflator of Money Values in the Economy of the United States. American Antiquarian Society. 1800–present: Federal Reserve Bank of Minneapolis. "Consumer Price Index (estimate) 1800–".</ref>. U ljeto 2010., misija je prošla svoju kritičnu reviziju dizajna (CDR) sa odličnim ocjenama po svim tehničkim pitanjima, ali su u to vrijeme propusti u rasporedu i troškovima naveli američku senatoricu Marylanda Barbaru Mikulski da pozove eksternu reviziju projekta. Nezavisna komisija za sveobuhvatnu reviziju (ICRP) kojom predsjedava J. Casani (JPL) utvrdila je da je najraniji mogući datum lansiranja bio krajem 2015. uz dodatnu cijenu od 1,5 milijardi USD (ukupno 6,5 milijardi USD). Također su istakli da bi to zahtijevalo dodatna sredstva u fiskalnoj 2011. i fiskalnoj 2012. godini i da bi svaki kasniji datum pokretanja doveo do većih ukupnih troškova. Dana 6. jula 2011. godine, komitet za trgovinu, pravdu i nauku Predstavničkog doma Sjedinjenih Država odlučio je da otkaže projekat James Webb predloživši budžet za fiskalnu 2012. koji je uklonio 1,9 milijardi USD iz ukupnog NASA-inog budžeta, od čega je otprilike jedna četvrtina bila za JWST <ref>"Appropriations Committee Releases the Fiscal Year 2012 Commerce, Justice, Science Appropriations". US House of representatives Committee on Appropriations. 6 July 2011.</ref>. Do tada je potrošeno 3 milijarde američkih dolara i 75% njegovog hardvera je bilo u proizvodnji. Ovaj prijedlog budžeta odobren je glasanjem pododbora narednog dana. Komitet je optužio da je projekat "preko budžeta za milijarde dolara i da ga opterećava loše upravljanje". Kao odgovor, Američko astronomsko društvo izdalo je izjavu u znak podrške JWST-u, kao i senator Mikulski. Brojni uvodnici koji podržavaju JWST pojavili su se iu međunarodnoj štampi tokom 2011. godine. U novembru 2011. Kongres je poništio planove za otkazivanje JWST-a i umjesto toga ograničio dodatna sredstva za završetak projekta na 8 milijardi američkih dolara. Iako su slični problemi uticali na druge velike NASA-ine projekte kao što je teleskop Hubble, neki naučnici su izrazili zabrinutost zbog rastućih troškova i kašnjenja rasporeda za Web teleskop, brinući se da bi se njegov budžet mogao takmičiti s budžetima drugih programa svemirske nauke <ref>Moskowitz, Clara (30 March 2015). "NASA Assures Skeptical Congress That the James Webb Telescope Is on Track". Scientific American.</ref>. Članak iz Nature iz 2010. opisao je JWST kao "teleskop koji je pojeo astronomiju" <ref>Billings, Lee (27 October 2010). "The telescope that ate astronomy". Nature. 467 (7319): 1028–1030. doi:10.1038/4671028a. PMID 20981068.</ref>. 2018. godine, Gregory L. Robinson je imenovan za novog direktora Webb programa. Robinson je zaslužan za podizanje efikasnosti rasporeda programa sa 50% na 95%. Zbog njegove uloge u poboljšanju performansi Webb programa, Robinsonsov supervizor, Thomas Zurbuchen, nazvao ga je "najefikasnijim vođom misije koju sam ikada vidio u istoriji NASA-e." U julu 2022. godine, nakon Webbovog procesa puštanja u rad,, Robinson se povukao nakon 33-godišnje karijere u NASA-i. U 2019. godini ograničenje troškova misije povećano je za 800 miliona američkih dolara. Nakon što su prozori za lansiranje pauzirani 2020. zbog pandemije COVID-19, JWST je konačno pokrenut krajem 2021., s ukupnim budžetom od nešto manje od 10 milijardi američkih dolara. === Partnerstvo === NASA, ESA i CSA sarađuju na teleskopu od 1996. godine. Učešće ESA-e u izgradnji i lansiranju su odobrile njene članice 2003. godine i 2007. je potpisan sporazum između ESA i NASA-e. U zamjenu za puno partnerstvo, zastupanje i pristup opservatoriji za svoje astronome, ESA obezbjeđuje instrument NIRSpec, optičku klupu instrumenta MIRI, lanser Ariane 5 ECA i ljudstvo za podršku operacijama. CSA je obezbijedio Fine Guidance Sensor i Near-Infrared Imager Spektrograf bez proreza i radnu snagu za podršku operacijama. Nekoliko hiljada naučnika, inženjera i tehničara iz 15 zemalja doprinijelo je izgradnji, testiranju i integraciji JWST-a. U projektu pre pokretanja učestvovalo je ukupno 258 kompanija, vladinih agencija i akademskih institucija. === Kontroverze oko imena === Godine 2002, NASA-in administrator (2001–2004) Sean O'Keefe je donio odluku da nazove teleskop po Jamesu E. Webbu, administratoru NASA-e od 1961. do 1968. tokom programa Mercury, Gemini i velikog dijela programa Apollo. Godine 2015. pojavile su se optužbe oko Webbove uloge tokom "lavanda progona" (lavanda scare), aktivnosti poduzetih od strane američke vlade sredinom XX vijeka protiv homoseksualaca na radnom mjestu u državnoj službi.<ref>Francis, Matthew. [https://www.forbes.com/sites/matthewfrancis/2015/06/11/the-problem-with-naming-observatories-for-bigots/?sh=4acbb0aa695b "The Problem With Naming Observatories For Bigots"]. Forbes. Archived from the original on 11 April 2022. Pristupljeno juli 2022.</ref> Zastrašivanje je dovelo do otpuštanja skoro 300 službenika američkog State Departmenta između 1950. i 1952; Webb je bio državni podsekretar od početka 1949. do početka 1952. U martu 2021. četiri naučnika objavila su mišljenje u časopisu Scientific American pozivajući NASA-u da preispita ime teleskopa, na osnovu Webbovog navodnog saučesništva u aktivnosti diskriminacije.[ U septembru 2021. NASA je objavila svoju odluku da ne preimenuje teleskop. O'Keefe, koji je donio odluku da se teleskop nazove po Webbu, izjavio je da je nepravda sugerirati da bi Web trebao "snositi odgovornost za tu aktivnost kada nema dokaza koji bi čak nagovijestili [da je on u tome učestvovao]". Američko astronomsko društvo poslalo je NASA-inom administratoru Billu Nelsonu dva pisma tražeći od NASA-e da objavi javni izvještaj sa detaljima o njihovoj istrazi. Mada, dokumenti iz žalbene presude iz 1969. (u vezi s otpuštanjem jednog zaposlenog iz 1963.) ukazuju na to da se otpuštanje homoseksualaca smatralo uobičajenim unutar agencije.<ref>Witze, Alexandra (25 March 2022). [https://www.nature.com/articles/d41586-022-00845-6 "Exclusive: Documents reveal NASA's internal struggles over renaming Webb telescope"]. Nature. 604 (7904): 15–16. Bibcode:2022Natur.604...15W. doi:10.1038/d41586-022-00845-6. PMID 35338365. S2CID 247713613.</ref> == Misija == [[Datoteka:Comparison optical telescope primary mirrors.svg|mini|Poređenje sa nekim poznatim teleskopima]] Primarna misija teleskopa je da traži svjetlost koja potiče od udaljenih [[zvijezda]] i [[galaksija]], koje su se formirale neposredno poslije [[Veliki prasak|Velikog praska]], da proučava nastanak i evoluciju galaksija, i da pokuša da objasni nastanak zvijezda i planetarnih sistema, kao i porijeklo života. Ovi ciljevi se mogu efikasnije postići posmatranjem u bliskoj infracrvenoj svjetlosti, a ne svjetlom u vidljivom dijelu spektra. Iz tog razloga, JWST-ovi instrumenti neće mjeriti vidljivo ili ultraljubičasto svjetlo kao Hubble teleskop, ali će imati mnogo veći kapacitet za izvođenje infracrvene astronomije. JWST će biti osjetljiv na raspon talasnih dužina od 0,6 do 28 μm (što odgovara narandžastom svjetlu i dubokom infracrvenom zračenju na oko 100 K ili -173&nbsp;°C). JWST se npr. može koristiti za prikupljanje informacija o zatamnjenju svjetlosti zvijezde KIC 8462852, koja je otkrivena 2015. godine i ima neke abnormalne karakteristike krivulje svjetlosti. Osim toga, moći će reći da li vansolarna planeta (egzoplaneta) ima metan u svojoj atmosferi, što će omogućiti astronomima da odrede da li je metan nastao procesima žive prirode ili je nastao na drugi način. === Dizajn orbite === JWST kruži oko Sunca blizu druge Lagrangeove tačke (L2) sistema Sunce–Zemlja, koja je 1.500.000&nbsp;km dalje od Sunca od Zemljine orbite i oko četiri puta dalje od Mjesečeve orbite. Obično bi objektu koji kruži oko Sunca dalje od Zemlje trebalo više od jedne godine da završi svoju orbitu. Ali blizu tačke L2, kombinovano gravitaciono privlačenje Zemlje i Sunca omogućava svemirskoj letjelici da kruži oko Sunca u isto vreijme kada i Zemlja. Boravak blizu Zemlje omogućava da brzine prenosa podataka budu mnogo brže za datu veličinu antene. Teleskop kruži oko tačke Sunce-Zemlja L2 u orbiti, koja je nagnuta u odnosu na ekliptiku, ima prečnik koji varira između oko 250.000&nbsp;km i 832.000&nbsp;km. S obzirom da je L2 samo ravnotežna tačka bez gravitacione sile, halo orbita nije orbita u uobičajenom smislu: svemirska letjelica je zapravo u orbiti oko Sunca, a halo orbita se može smatrati kontroliranim skretanjem (zanošenjem) kako bi ostala u blizini tačke L2 <ref>[https://www2.jpl.nasa.gov/basics/bsf5-1.php "Basics of Space Flight"]. Jet Propulsion Laboratory.</ref>. Ovo zahtijeva određeno održavanje stanice. Dva seta potisnika čine pogonski sistem opservatorije. Budući da su potisnici locirani isključivo na strani opservatorije okrenutoj prema Suncu, sve operacije održavanja stanice su dizajnirane tako da neznatno smanje potrebnu količinu potiska kako bi se izbjeglo potiskivanje JWST-a izvan polustabilne L2 tačke, što bi bila nepopravljiva situacija. Randy Kimble, naučnik projekta za integraciju i testiranje za svemirski teleskop James Webb, uporedio je precizno održavanje stanice JWST-a u ovoj orbiti sa "[[Sizif]]om [...] koji kotrlja ovu stijenu uz blagu padinu blizu vrha brda - nikada ne želimo da se prevrne preko grebena i udalji se od njega." {{multiple image | align =center| direction = horizontal| width = | header = Animacija putanje svemirskog teleskopa James Webb | image1 = Animation of James Webb Space Telescope trajectory - Polar view.gif | caption1 = Pogled odozgo | image2 = Animation of James Webb Space Telescope trajectory - Equatorial view.gif | caption2 = Pogled sa strane | image3 = Animation of James Webb Space Telescope trajectory - Viewed from the Sun.gif | caption3 = Pogled sa strane od Sunca | footer = }} === Infracrvena astronomija === [[Datoteka:Atmospheric Transmission-en.svg|thumb|desno|Atmosferski prozori u infracrvenom zračenju: Veliki dio ove vrste svjetlosti je blokiran kada se gleda sa Zemljine površine. To bi bilo kao da gledate dugu, ali vidite samo jednu boju.]] JWST je formalni nasljednik svemirskog teleskopa Hubble (HST), a pošto je njegov primarni naglasak na infracrvenoj astronomiji, također je nasljednik svemirskog teleskopa Spitzer. JWST će daleko nadmašiti oba ova teleskopa, budući da će moći vidjeti mnogo više i mnogo starije zvijezde i galaksije. Posmatranje u infracrvenom spektru je ključna tehnika za postizanje ovog cilja, zbog kosmološkog crvenog pomaka i zato što bolje prodire kroz prašinu i plin koji prigušuju svjetlost i zračenje. Ovo omogućava posmatranje slabijih, hladnijih objekata. S obzirom da vodena para i ugljen dioksid u Zemljinoj atmosferi snažno apsorbiraju većinu infracrvenih zraka, zemaljska [[infracrvena astronomija]] je ograničena na uske opsege talasnih dužina gdje atmosfera slabije apsorbira. Osim toga, sama atmosfera zrači u infracrvenom spektru, često preplavljujući svjetlost objekta koji se promatra. Ovo čini svemirski teleskop pogodnijim za infracrveno posmatranje. Što je neki objekat udaljeniji, to se čini mlađim; njegovom svjetlu je trebalo duže da stigne do posmatrača. Budući da se svemir širi, kako svjetlost putuje postaje crveno pomaknuta, a objekte na ekstremnim udaljenostima je stoga lakše vidjeti ako se posmatraju u infracrvenom zračenju. Očekuje se da će infracrvene mogućnosti JWST-u omogućiti da "vidi u prošlost" do prvih galaksija koje su se formirale samo nekoliko stotina miliona godina nakon Velikog praska <ref>"[https://www.jwst.nasa.gov/content/science/firstLight.html Webb Science: The End of the Dark Ages: First Light and Reionization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171122181907/https://jwst.nasa.gov/firstlight.html |date=22. 11. 2017 }}". NASA</ref>. Infracrveno zračenje može slobodnije proći kroz područja kosmičke prašine koja zagušuju vidljivu svjetlost. Posmatranja u infracrvenom spektru omogućavaju proučavanje objekata i područja svemira koji bi bili zaklonjeni plinom i prašinom u vidljivom spektru, kao što su molekularni oblaci u kojima se rađaju zvijezde, diskovi oko zvijezda koji stvaraju planete i [[Aktivno galaksijsko jezgro|jezgra aktivnih galaksija]]. Relativno hladni objekti (temperature manje od nekoliko hiljada stepeni) emituju svoje zračenje prvenstveno u infracrvenom dijelu spektra, kako je opisano [[Plankov zakon|Plankovim zakonom]]. Kao rezultat toga, većina objekata koji su hladniji od zvijezda bolje se proučavaju u infracrvenom zračenju. Ovo uključuje oblake međuzvjezdanog medija, [[Smeđi patuljak|smeđe patuljke]], planete kako u našem, tako iu drugim solarnim sistemima, komete i objekte [[Kuiperov pojas|Kuiperovog pojasa]] koji će se posmatrati pomoću srednjeg infracrvenog instrumenta (MIRI). Neke od misija u infracrvenoj astronomiji koje su uticale na razvoj JWST bile su Spitzer i Wilkinson mikrovalna anizotropna sonda (WMAP). Spitzer je pokazao važnost srednjeg infracrvenog zračenja, što je korisno za zadatke kao što je posmatranje diskova prašine oko zvijezda. Također, WMAP sonda je pokazala da je svemir "osvijetljen" na crvenom pomaku 17, dodatno naglašavajući važnost srednjeg infracrvenog zračenja. Obje ove misije pokrenute su početkom 2000-ih, na vrijeme da utiču na razvoj JWST-a <ref>Mather, John (13 June 2006). "James Webb Space Telescope (JWST) Science Summary for SSB". NASA.</ref>. === Podrška i operacije na zemlji === Naučni institut za svemirski teleskop (STScI), u Baltimoru, Merilend, na kampusu Homewood na Univerzitetu Johns Hopkins, izabran je kao Centar za nauku i operacije (S&OC) za JWST sa početnim budžetom od 162,2 miliona američkih dolara namijenjenih za podršku operacijama kroz prve godine nakon lansiranja <ref>Savage, Donald; Neal, Nancy (6 June 2003). "Webb Spacecraft Science & Operations Center Contract Awarded". NASA.</ref>. U tom svojstvu, STScI će biti odgovoran za naučni rad teleskopa i isporuku podataka astronomskoj zajednici. Podaci će biti prenošeni sa JWST-a na zemlju preko NASA-ine mreže dubokog svemira, obrađeni i kalibrisani u STS-cIu, a zatim će biti distribuirani putem interneta astronomima širom svijeta. Slično kako se Hubble koristi, bilo kome, bilo gdje u svijetu, bit će dozvoljeno da podnese prijedloge za posmatranje. Svake godine nekoliko komisija astronoma će recenzirati dostavljene prijedloge kako bi odabrali projekte za praćenje u narednoj godini. Autori odabranih prijedloga obično će imati godinu dana privatnog pristupa novim zapažanjima, nakon čega će podaci postati javno dostupni za preuzimanje od strane svih iz online arhive STS-cIa. Propusni opseg i digitalna propusnost satelita su dizajnirani da rade na 458 gigabita podataka dnevno za vrijeme trajanja misije (ekvivalentno trajnoj brzini od 5,42 Mbps). Većinu obrade podataka na teleskopu obavljaju konvencionalni računari na jednoj ploči. Digitalizaciju analognih podataka sa instrumenata vrši prilagođeni SIDECAR ASIC (Sistem za digitalizaciju slike, poboljšanje, kontrolu i pronalaženje aplikacija specifičnog integrisanog kola). NASA je navela da će SIDECAR ASIC uključivati ​​sve funkcije instrument kutije od 9,1&nbsp;kg u pakovanju od 3&nbsp;cm i da će trošiti samo 11 milivata energije. Budući da se ova konverzija mora obaviti blizu detektora, na hladnoj strani teleskopa, malo (štedljivo) rasipanje energije je ključno za održavanje niske temperature potrebne za optimalan rad JWST-a. === Udar mikrometeoroida === Segment ogledala C3[c] pretrpio je udar mikrometeoroida veličine krupne čestice prašine između 23. i 25. maja, što je peti i najveći udar od lansiranja do tada., zbog čega su inženjeri morali kompenzirati udar pomoću aktuatora ogledala. Uprkos udaru, NASA-in kasniji izvještaj je naveo da su "svi modovi posmatranja JWST-a pregledani i potvrđeno da su spremni za naučnu upotrebu" od 10. jula 2022. godine <ref>Howell, Elizabeth (18 July 2022) James Webb Space Telescope picture shows noticeable damage from micrometeoroid strike cites a NASA-ESA-CSA joint report (12 July 2022) by 611 co-authors from 44 institutions.</ref>. == Od lansiranja do puštanja u rad == === Lansiranje === Lansiranje (označeno kao Ariane let VA256) održano je prema rasporedu u 12:20 UTC 25. decembra 2021. na raketi Ariane 5 koja je poletjela iz svemirskog centra Gvajana u Francuskoj Gvajani <ref>Pinoi, Natasha; Fiser, Alise; Betz, Laura (27 December 2021). "NASA's Webb Telescope Launches to See First Galaxies, Distant Worlds – NASA's James Webb Space Telescope launched at 7:20 a.m. EST Saturday [Dec. 25, 2021] on an Ariane 5 rocket French Guiana, South America". NASA.</ref>. Potvrđeno je da teleskop prima snagu, čime je započela dvonedeljna faza postavljanja njegovih dijelova tokom puta do ciljanog odredišta Teleskop je pušten iz gornjeg stepena 27 minuta i 7 sekundi nakon lansiranja, započevši 30-dnevno prilagođavanje za postavljanje teleskopa u Lissajousovu orbitu <ref>[https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100108651 "Lissajous orbit"]. Oxford Reference.</ref> oko L2 Lagrangeove tačke. Teleskop je lansiran nešto manjom brzinom nego što je bila potrebna da stigne do svoje konačne orbite, a usporavao je kako se udaljavao od Zemlje, da bi stigao do L2 samo brzinom potrebnom da uđe u orbitu . Teleskop je dostigao L2 24. januara 2022. Let je uključivao tri planirane korekcije kursa radi prilagođavanja brzine i smjera. To je zato što je opservatorija mogla izdržati spori potisak, ali ne i brzi let – a u cilju zaštite instrumenata koji su osjetljivi na temperaturu (štitnik od sunca je sve vrijeme ostao na poziciji između teleskopa i Sunca). <gallery align="left" mode="packed" heights="140px"> Datoteka:Ariane 5 with James Webb Space Telescope Prelaunch (NHQ202112230012).jpg|alt=JWST and Ariane 5 Rollout|Ariane 5 i JWST na ELA-3 lansirnoj rampi Datoteka:James Webb Space Telescope Launch (NHQ202112250010).jpg|alt=Ariane 5 containing JWST lifting-off from the launch pad|Ariane 5 se podiže sa lansirne rampe Datoteka:James Webb Space Telescope Launch.jpg|alt=Ariane 5 moments after lift-off|Ariane 5 nakon polijetanja Datoteka:JWST as seen from the ESC-D Cryotechnic upper stage.png|alt=JWST as seen from the ESC-D Cryotechnic upper stage|JWST kako se vidi iz gornjeg stepena ESC-D Cryotechnic. U pozadini slike je vidljiv dio Zemlje s Adenskim zaljevom..<ref name=jwstSeparation>Camera on ESC-D Cryotechnic upper stage [https://www.youtube.com/watch?v=7nT7JGZMbtM&t=6637s (25 Dec 2021) view of newly separated JWST, as seen from the ESC-D Cryotechnic upper stage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211225214400/https://www.youtube.com/watch?v=7nT7JGZMbtM&t=6637s |date=25. 12. 2021 }}</ref> </gallery> === Tranzit i strukturna implementacija === JWST se odvojio od gornjeg stepena rakete 27 minuta nakon lansiranja. Zatim, 31 minutu nakon lansiranja, i nastavljajući narednih 13 dana, JWST je započeo proces postavljanja svog solarnog niza, antene, štitnika za sunce i ogledala. Gotovo svim akcijama postavljanja komandovao je Naučni institut svemirskog teleskopa u Baltimoru, osim dva rana automatska koraka, otvaranja solarnog panela i postavljanja komunikacijske antene. Misija je osmišljena kako bi zemaljskim kontrolorima pružila fleksibilnost da mijenjaju ili modificiraju redoslijed postavljanja u slučaju problema. Približno 12 sati nakon lansiranja, par primarnih raketa teleskopa uključen je na 65 minuta kako bi izvršio prvu od tri planirane korekcije na sredini kursa. Drugog dana, komunikacijska antena visokog pojačanja se automatski aktivirala Dana 27. decembra 2021, 60 sati nakon lansiranja, rakete su aktivirane na devet minuta i 27 sekundi da bi napravile drugu korekciju. Tri dana nakon lansiranja, kontrolori misije započeli su višednevno raspoređivanje Webbovog izuzetno važnog štitnika od sunca. Kontrolori su 30. decembra 2021. uspješno završili još dva koraka u raspakiranju opservatorije. Prvo, komande su postavile krmeni "momentum flap", uređaj koji obezbjeđuje ravnotežu protiv pritiska [[Sunčev vjetar|sunčevog vjetra]] na štitnik od sunca, čime se štedi gorivo smanjenjem potrebe za paljenjem potisnika kako bi se održala Webbova orjentacija. Dana 31. decembra 2021. zemaljski tim je pokrenuo aktivaciju dvije teleskopske "grane" sa lijeve i desne strane opservatorije. Lijeva strana raspoređena za 3 sata i 19 minuta; desnoj strani je trebalo 3 sata i 42 minuta. Naredbe za odvajanje i zatezanje membrana uslijedile su između 3. i 4. januara i bile su uspješne. Dana 5. januara 2022. godine, kontrola misije je uspješno upotrijebila sekundarno ogledalo teleskopa, koje je uklopljeno na predviđeno mjesto do tolerancije od oko jedan i po milimetar. Posljednji korak strukturalnog postavljanja bio je razotkrivanje krila primarnog ogledala. Svaki panel se sastoji od tri glavna segmenta ogledala i morao je biti presavijen kako bi se svemirski teleskop mogao instalirati u oklop rakete Ariane za lansiranje teleskopa. Dana 7. januara 2022. NASA je postavila i zaključala krilo na lijevoj strani, a 8. januara krilo ogledala na desnoj strani. Ovim je uspješno završen strukturalni raspored opservatorije <ref>"[https://phys.org/news/2022-01-space-telescope-golden-eye-major.html Space telescope's 'golden eye' opens, last major hurdle]". phys.org. 8 January 2022.</ref>. Dana 24. januara 2022. godine, skoro mjesec dana nakon lansiranja, izvršena je treća i posljednja korekcija kursa, ubacivanjem JWST-a u planiranu orbitu oko Sunca-Zemlja L2 tačke. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == [[Datoteka:L2 rendering.jpg|mini|220px|Teleskop neće biti tačno na L2 poziciji, nego će orbitirati u "halo orbiti".]] {{Commonscat|James Webb Space Telescope}} * [http://www.jwst.nasa.gov/ JWST homepage at NASA] * [http://www.stsci.edu/jwst/ JWST homepage at STScI] * [http://sci.esa.int/jwst/ JWST homepage at ESA] * [https://web.archive.org/web/20110516142347/http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?MCode=JWST James Web Space Telescope Mission Profile] by [http://solarsystem.nasa.gov NASA's Solar System Exploration] * [http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7423 Cost overruns put squeeze on Hubble’s successor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115093253/http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7423 |date=15. 1. 2008 }} * [https://web.archive.org/web/20090528024200/http://pdf.aiaa.org/getfile.cfm?urlX=5%3A7I%276D%26X%5BR%5B%2FRP%23UWT%5B%5EP%2B%3B%3A7%3A%2C%23%0A&urla=%25%2B%22D%23%23%20H%20%0A&urlb=%21%2A%20%20%20%0A&urlc=%21%2A0%20%20%0A&urld=%27%2A%22P%26%22%20%3E%40T%20%20%20%0A&urle=%27%2A%22%5C%20%23%206DT0%20%20%0A AIAA-2004-5986: JWST Observatory Architecture and Performance] * [https://web.archive.org/web/20130729234444/http://pdf.aiaa.org/getfile.cfm?urlX=5%3A7I%276D%26XZ2%3B%2FS%40%23UWT%5B%5EPK%3B%3A4%3A%28%26%0A&urla=%25%2B%22D%23%23%20H%20%0A&urlb=%21%2A%20%20%20%0A&urlc=%21%2A0%20%20%0A&urld=%27%2A%22P%26%22%20%3E%40T%20%20%20%0A&urle=%27%2A%22%5C%20%23%206DT0%20%20%0A AIAA-2006-5593: Development of JWST's Ground Systems Using an Open Adaptable Architecture] {{Svemirske opservatorije}} {{Istaknuti članak}}{{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Teleskopi]] [[Kategorija:NASA]] 76znekel99vetugdkk1ofh0tiwio2zp Stadion Türk Telekom 0 150128 3900019 3508197 2026-06-23T12:04:28Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900019 wikitext text/x-wiki {{Infokutija stadion | naziv_stadiona = Türk Telekom Arena | nadimak = Arena, Aslantepe | slika = [[Datoteka:Galatasaray Arena North-West Corner.jpg|260px]] | tekst = [[Datoteka:Nuvola apps mozilla.png|12px]] [[Datoteka:Nuvola apps mozilla.png|12px]] [[Datoteka:Nuvola apps mozilla.png|12px]] [[Datoteka:Nuvola apps mozilla.png|12px]] [[Datoteka:Nuvola apps mozilla.png|12px]] | puni_naziv = [[Ali Sami Yen]] Spor Kompleksi Türk Telekom Arena | bivši_nazivi = | lokacija = [[Sarıyer]], [[İstanbul]], [[Turska]] | koordinate = {{coord|41|6|10.33|N|28|59|25.51|E|display=inline,title}} | početak_izgradnje = 13. decembar 2007. | izgrađen = 2007–2011. | otvoren = 15. januar 2011. | renoviran = | proširen = | zatvoren = | srušen = | vlasnik = | operator = | površina = [[Trava]] | semafor = 2 x 77,41m<sup>2</sup> | cijena_izgradnje = 250 miliona [[Američki dolar|$]] | arhitekt = | projektni_menadžer = | građevinski_inženjer = | servisni_inženjer = | glavni_poduzetnik = | glavni_poduzetnici = | kapacitet = 52.652 | rekordna_posjećenost = 52.044 ([[Galatasaray SK|Galatasaray]]–[[Real Madrid CF|Real Madrid]], 9. april 2013) | dimenzije = 105 × 68 m | korisnici = [[Galatasaray SK]]<br>{{NOG|TUR}} }} '''Ali Sami Yen Spor Kompleksi''', poznata i kao '''Türk Telekom Arena''' je [[nogomet]]ni stadion koji se nalazi u sjevernom dijelu [[İstanbul]]a, [[Turska]]. Izgradnja stadiona je trajala od 2007. do 2011. godine. Stadion je zvanično otvoren 15. januara 2011. Kapacitet stadiona je 52.652 sjedećih mjesta. Vanjski dio se sastoji od 1056 ploča u obliku dijamanta. Svaka od njih daje odsjaj u tri boje (crvena, plava ili bijela). Veliki finansijski usluživač, [[Türk Telekom]], kupio je prava na naziv stadiona za narednih 30 godina.<ref>{{cite book|last=Clancy|first=Tom|title=Threat Vector|year=2012|publisher=Putnam Adult|location=USA|isbn=0399160450|page=|pages=[https://archive.org/details/threatvectorjack00tomc/page/15 15, 18]|url=https://archive.org/details/threatvectorjack00tomc/page/15}}</ref> == Utakmice == === [[Nogometna reprezentacija Turske]] === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- !Datum !Vrijeme ([[Srednjoevropsko ljetno vrijeme|CEST]]) !Domaćin !Rez. !Gost !Takmičenje !Gledalaca |- |10. august 2011.||20:30||align=right|{{NOG-D|TUR}}||3–0||align=left|{{NOG|EST}}||Prijateljska||style="text-align:center;"|25.000<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2011/08/10/world/friendlies/turkey/estonia/1147486/ |title=Izvještaj utakmice Turska - Estonija 3-0 (10-8-2011) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |2. septembar 2011.||19:00||align=right|{{NOG-D|TUR}}||2–1||align=left|{{NOG|KAZ}}||[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2012 - grupa A|Kvalifikacije za EP 2012.]]||style="text-align:center;"|47.756<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2011/09/02/europe/european-championship-qualification/turkey/kazakhstan/914614/ |title=Izvještaj utakmice Turska - Kazahstan 2-1 (2-9-2011) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |7. oktobar 2011.||20:30||align=right|{{NOG-D|TUR}}||1–3||align=left|{{NOG|NJE}}||[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2012 - grupa A|Kvalifikacije za EP 2012.]]||style="text-align:center;"|49.532<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2011/10/07/europe/european-championship-qualification/turkey/germany/914617/ |title=Izvještaj utakmice Turska - Njemačka 1-3 (7-10-2011) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |11. oktobar 2011.||19:00||align=right|{{NOG-D|TUR}}||1–0||align=left|{{NOG|AZE}}||[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2012 - grupa A|Kvalifikacije za EP 2012.]]||style="text-align:center;"|32.174<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2011/10/11/europe/european-championship-qualification/turkey/azerbaijan/914621/ |title=Izvještaj utakmice Turska - Azerbejdžan 1-0 (11-10-2011) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |11. novembar 2011.||20:05||align=right|{{NOG-D|TUR}}||0–3||align=left|{{NOG|HRV}}||[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2012 - baraž|Kvalifikacije za EP 2012.]]||style="text-align:center;"|42.863<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2011/11/11/europe/european-championship-qualification/turkey/croatia/1219245/ |title=Izvještaj utakmice Turska - Hrvatska 0-3 (11-11-2011) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |14. novembar 2012.||20:30||align=right|{{NOG-D|TUR}}||1–1||align=left|{{NOG|DAN}}||Prijateljska||style="text-align:center;"|30.000<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2012/11/14/world/friendlies/turkey/denmark/1405191/ |title=Izvještaj utakmice Turska - Danska 1-1 (14-11-2012) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |17. novembar 2014.||20:45||align=right|{{NOG-D|TUR}}||3–1||align=left|{{NOG|KAZ}}||[[Kvalifikacije za Evropsko prvenstvo u nogometu 2016 - grupa A|Kvalifikacije za EP 2016.]]||style="text-align:center;"|27.549<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/matches/2014/11/16/europe/european-championship-qualification/turkey/kazakhstan/1653240/?ICID=HP_MS_01_06 |title=Izvještaj utakmice Turska - Kazahstan 3-1 (17-11-2014) |work=soccerway.com |access-date= 8. 3. 2016}}</ref> |- |} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Türk Telekom Arena}} * [http://www.turktelekomarena.com.tr Zvanična stranica]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111101025121/http://www.turktelekomarena.com.tr/ |date=1. 11. 2011 }} [[Kategorija:Nogometni stadioni u Turskoj]] [[Kategorija:Galatasaray SK]] tori9hl03zk7nuxuo4nwf0kth9g8875 Stephen Hendry 0 150179 3900039 3828544 2026-06-23T13:41:13Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900039 wikitext text/x-wiki {{Istaknuti članak}} {{Infokutija snukeraš | ime = Stephen Hendry | slika = Stephen Hendry PHC 2011.png | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1969|1|13}} | mjesto_rođenja = [[South Queensferry]], [[Edinburgh]] | datum_smrti = <!-- {{Datum smrti i godine|godinaSmrt|mjesecSmrt|datumSmrt|godinaRođenja|mjesecRođenja|datumRođenja}} --> | mjesto_smrti = | država = {{ZID|Škotska}} | nadimak = ''The Golden Boy'' <br> ''The Maestro'' <br> ''The Ice Man'' <br> ''The Wonder/Golden Bairn'' <br> ''The Great One'' | profesionalni_početak = 1985. <br/> 2020– | najbolje_mjesto_na_listi = '''1''' (9 godina) | trenutno_mjesto_na_list = 127. (19. 9. 2020) | novčane_nagrade = 8.970.000 [[Britanska funta|funti]] | najveći_brejk = [[maksimalni brejk|147]] (11 puta) | kraj_karijere = 2012. <br/> – | trocifreni_brejkovi = 775 | rangirne_titule = 36 | manje_titule = 39 | ostale_titule = | svjetski_prvak = [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1990.|1990]], [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1992.|1992]], [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1994.|1994]], [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1999.|1999.]] | web_stranica = | aktualizirano = 24. 9. 2020. }} '''Stephen Gordon Hendry''', [[Red Britanskog carstva|MBE]], profesionalni je [[Škotska|škotski]] [[snuker]]aš. Godine 1990. postao je (i do danas ostao) najmlađi svjetski prvak u snukeru.<ref>[http://www.biogs.com/famous/hendrystephen.html Hendryjeva biografija] na ''biogs.com''</ref> Nakon toga je još šest puta bio svjetski prvak te sa sedam titula drži rekord. Osim toga, bio je br. 1 na listi najboljih snukeraša osam uzastopnih godina (od 1990. do 1998) i ponovo u [[Snukerska sezona 2006/2007.|sezoni 2006/2007.]] Drugi je po broju osvojenih rangirnih turnira (36), a treći po broju postignutih [[trocifreni brejk|trocifrenih brejkova]], u koje spada i 11 [[maksimalni brejk|maksimalnih]]. U maju 2012. objavio je da okončava karijeru. Nakon osam godina pauze, u septembru 2020, objavljen je njegov povratak na svjetsku snukersku turneju. == Karijera == === Amaterske godine (1981-1985) === Počeo je igrati snuker s 12 godina (1981). Dvije godine kasnije osvojio je škotsko U-16 prvenstvo. Također se pojavio u [[BBC]]-jevoj juniorskoj verziji turnira ''[[Pot Black]]''. Naredne godine osvojio je Škotsko amatersko prvenstvo i također postao najmlađi učesnik Svjetskog amaterskog prvenstva ikad. Nakon odbrane titule na Škotskom amaterskom prvenstvu 1985. prelazi u profesionalce. Sa 16 godina i tri mjeseca postao je najmlađi profesionalac u historiji. === Rane profesionalne godine (1986-1988) === U svojoj prvoj sezoni došao je do 1/16 finala na [[Classic (snuker)|Classicu]], a postao je i najmlađi [[Scottish Professional Championship|prvak Škotske]]. Također je postao najmlađi igrač u historiji koji se kvalificirao za [[Svjetsko prvenstvo u snukeru|Svjetsko prvenstvo]]; taj rekord još nije srušen. Izgubio je 10-8 od [[Willie Thorne|Willieja Thornea]], koji ga je aplauzom ispratio iz dvorane. Sljedeće godine odbranio je titulu škotskog prvaka i došao do četvrtfinala na [[World Open (snuker)|Grand Prixu]] i SP-u (gdje ga je rezultatom 13-12 porazio branilac titule, [[Joe Johnson (snuker)|Joe Johnson]]), te do polufinala na Classicu. S [[Mike Hallett|Mikeom Hallettom]] osvojio je [[Svjetsko prvenstvo parova u snukeru|Svjetsko prvenstvo parova]] te godine. U [[Snukerska sezona 1987/1988.|sezoni 1987/1988.]] osvojio je svoje prve rangirne titule: Grand Prix (10-7 u finalu protiv [[Dennis Taylor|Dennisa Taylora]]) i [[British Open (snuker)|British Open]]. Osim toga, pobijedio je na još tri druga turnira, odbranivši i titulu prvaka Škotske i titulu u parovima (opet sa Hallettom), čemu je dodao i ''Australian Masters''. Do kraja te sezone došao je do četvrtog mjesta na listi najboljih svjetskih snukeraša, a [[BBC Scotland]] proglasio ga je za sportsku ličnost godine. Sljedeće sezone nije osvojio nijedan rangirni turnir iako je osvojio New Zealand Masters i onaj "pravi" [[Masters (snuker)|Masters]] u [[London]]u. === Svjetski prvak i svjetski br. 1 (1989-[[Snukerska sezona 1999/2000.|1999]]) === [[Snukerska sezona 1989/1990.|Sezona 1989/1990.]] bila je početak Hendryjeve dominacije. Te sezone osvojio je ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'', ''[[Dubai Classic]]'', ''[[Thailand Masters (snuker)|Asian Open]]'', ''[[Scottish Masters]]'', ''Wembley Masters'' i svoje prvo [[Svjetsko prvenstvo u snukeru|Svjetsko prvenstvo]], pobijedivši u finalu [[Jimmy White|Jimmyja Whitea]] 18-12<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/world_champs_2002/1921463.stm "1990 - Cue Stephen Hendry"], ''BBC Sport'', 12. 4. 2002.</ref>, što ga je u 21. godini života dovelo na vrh liste najboljih snukeraša. [[Snukerska sezona 1990/1991.|Sljedeće sezone]] postavio je rekord osvojivši pet rangirnih turnira, uključujući i svoj treći ''Masters'' (u finalu je pobijedio Halletta 9-8 nakon zaostataka 0-7 i 2-8). Međutim, nije uspio odbraniti titulu svjetskog prvaka, izgubivši u četvrtfinalu od [[Steve James (snuker)|Stevea Jamesa]]. U [[Snukerska sezona 1991/1992.|sezoni 1991/1992.]] ponovo je postao svjetski prvak (opet protiv Whitea), osvojivši 10 uzastopnih frejmova nakon zaostatka 8-14, dodavši tome i titule na ''[[World Open (snuker)|Grand Prixu]]'' i ''[[Welsh Open (snuker)|Welsh Openu]]''. Također je osvojio i ''Masters'', a u [[Premijer liga (snuker)|''Matchroom League'']] postigao je i svoj prvi maksimalni brejk na službenom takmičenju. Godinu kasnije zadržao je titulu svjetskog prvaka i peti put uzastopno osvojio ''Masters''. Sljedeće godine opet je bio svjetski prvak, tijesno pobijedivši u finalu opet Whitea 18-17. U [[Snukerska sezona 1994/1995.|sezoni 1994/1995.]], nakon što mu je dodijeljen [[Red Britanskog carstva]], osvojio je 3 rangirna turnira, uključujući SP i ''UK Championship'', koje je odbranio i [[Snukerska sezona 1995/1996.|naredne sezone]]. U finalu ''[[UK Championship 1994 (snuker)|UK Championshipa]]'' 1994. pobijedio je [[Ken Doherty|Kena Dohertyja]] 10-5, uz 7 trocifrenih brejkova. Novinar David Hendon opisao je Hendryjevu igru u ovom meču kao "možda najbolje što je iko ikad odigrao". Niz uspjeha u sezoni 1995/1996. nastavio se s 3 titule, uključujući SP, čijim se osvajanjem (pobijedivši u finalu [[Peter Ebdon|Petera Ebdona]] 18-12) izjednačio po broju naslova svjetskih prvaka s [[Ray Reardon|Reardonom]] i [[Steve Davis|Steveom Davisom]] (6). 1997. godine drugi je put osvojio nagradu ''BBC Scotlanda'' za sportsku ličnost godine, uz još 3 rangirna turnira, iako ga je Doherty spriječio da 6. put zaredom postane svjetski prvak, pobijedivši ga u finalu 18-12. U [[Snukerska sezona 1997/1998.|sezoni 1997/1998.]] izgledalo je da Hendryjeva dominacija u snukeru slabi jer je te sezone osvojio samo 1 rangirni turnir (''Thailand Masters''). U finalu ''Mastersa'' [[Masters 1998 (snuker)|1998.]] vodio je protiv svog dobrog prijatelja, [[Mark Williams (snuker)|Marka Williamsa]], 9-6 i trebao mu je još samo 1 frejm za pobjedu. Međutim, propustio je brojne prilike da završi meč i na kraju izgubio 9-10, nakon što je posljednji frejm riješen na vraćenoj crnoj kugli.<ref>Ako rezultat u frejmu bude izjednačen nakon što su ubačene sve kugle, crna kugla vraća se na svoju početnu poziciju na stolu i igra se nastavlja dok je neko ubaci ili promaši.</ref> Ovaj meč mnogi smatraju jednim od najboljih u historiji snukera. Također je pao i s 1. mjesta liste najboljih snukeraša, prvi put nakon 1990, a izgubio je i u 1. kolu SP-a (4-10 od Whitea). [[Snukerska sezona 1998/1999.|Sezonu 1998/1999.]] počeo je ponižavajućim porazom 0-9 od nepostavljenog [[Marcus Campbell (snuker)|Marcusa Campbella]] u 1. kolu ''UK Championshipa''. Ipak, krajem sezone ponovo je "živnuo" i osvojio 2 posljednja turnira u takmičarskom kalendaru: ''[[Scottish Open (snuker)|Scottish Open]]'' i rekordnu 7. titulu svjetskog prvaka. Nakon pobjede u polufinalu 17-13 protiv O'Sullivana, u finalu je bio nešto uvjerljiviji, pobijedivši budućeg dvostrukog svjetskog prvaka, Marka Williamsa, 18-11. To je bila Hendryjeva posljednja titula svjetskog prvaka. === 1999-[[Snukerska sezona 2009/2010.|2010.]] === Hendry je izvrsno počeo [[Snukerska sezona 1999/2000.|sezonu 1999/2000.]] osvojivši 2 od prva 3 turnira te sezone, uključujući ''British Open'', na kojem je ostvario svoj peti službeni maksimalni brejk i prvi u finalu rangirnog turnira. Međutim, doživio je iznenađujući poraz u 1. kolu [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2000.|SP-a 2000]], gdje je bolji bio debitant [[Stuart Bingham]]. U odnosu na Hendryjeve visoke standarde [[Snukerska sezona 2000/2001.|sezona 2000/2001.]] bila je razočaravajuća jer prvi put nije uspio osvojiti rangirni turnir još od sezone 1989/1990, plasiravši se u samo jedno finale. Ipak, osvojio je ''[[Malta Cup|European Open]]'' [[Snukerska sezona 2001/2002.|naredne sezone]] i došao blizu 8. titule svjetskog prvaka. Nakon što je u polufinalu SP-a eliminirao O'Sullivana (17-13), koji je branio titulu, u finalu je tijesno poražen od Ebdona 17-18. Nakon toga je osvojio ''Welsh Open'' u [[Snukerska sezona 2002/2003.|sezoni 2002/2003.]] i ''British Open'' [[Snukerska sezona 2003/2004.|sezonu poslije]], a posljednju rangirnu titulu osvojio je na ''[[Malta Cup 2005.|Malta Cupu]]'' 2005. Međutim, nakon O'Sullivanove odluke da ne nastupi na istom turniru [[Malta Cup 2006.|2006.]] Hendry se vratio na 1. mjesto liste najboljih snukeraša u [[Snukerska sezona 2005/2006.|sezoni 2005/2006.]] zbog kontinuiranih plasmana u završne faze turnira, iako, po njegovom priznanju, nije igrao u onoj staroj formi.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/6603987.stm "In-form Carter ends Hendry hopes "], ''BBC Sport'', 30. 4. 2007.</ref> Došao je do finala ''[[UK Championship 2006 (snuker)|UK Championshipa]]'' 2006. Taj je turnir zapamćen po njegovom četvrtfinalnom meču protiv O'Sullivana, koji je Englez neočekivano predao pri Hendryjevom vodstvu 4-1. U polufinalu je nadoknadio zaostatak 5-7 protiv [[Graeme Dott|Graemea Dotta]] (tadašnjeg aktuelnog svjetskog prvaka) i slavio 9-7, ali je u finalu izgubio od Ebdona 6-10. Nakon razočaravajuće [[Snukerska sezona 2007/2008.|sezone 2007/2008]], Hendry se neočekivano plasirao u svoje 12. polufinale na SP-u, nadmašivši po tome Steve Davisa (11). S 39 godina postao je najstariji igrač koji je došao do polufinala SP-a još od [[Terry Griffiths|Terryja Griffithsa]] [[1992]]. godine. [[Snukerska sezona 2008/2009.|Sezonu 2008/2009.]] počeo je porazima u svoja 2 prva meča; na ''[[Northern Ireland Trophy]]ju'' bolji je bio [[Stephen Lee (snuker)|Stephen Lee]] (1-5), a na ''[[Shanghai Masters (snuker)|Shanghai Mastersu]]'' [[Ricky Walden]] (4-5). Nešto više uspjeha imao je na ''Grand Prixu'', gdje je u 1. kolu pobijedio [[David Gilbert (snuker)|Davida Gilberta]] (5-4), ali je u narednom izgubio od kasnijeg pobjednika, [[John Higgins (snuker)|Johna Higginsa]] (2-5). Ipak, na idućem rangirnom [[Bahrain Championship 2008.|turniru]] u [[Bahrein]]u došao je do polufinala, u kojem ga je porazio [[Matthew Stevens]] (4-6). Na sljedeća 3 turnira (''[[UK Championship 2008 (snuker)|UK Championship]]'', ''[[Masters 2009 (snuker)|Masters]]'' i ''[[Welsh Open 2009 (snuker)|Welsh Open]]'') poražen je u 1. kolu, i to, redom, od Leeja, [[Neil Robertson (snuker)|Neila Robertsona]] i [[Martin Gould|Martina Goulda]]. Donekle se vratio u formu na ''[[China Open 2009 (snuker)|China Openu]]'', gdje je došao do četvrtfinala (preko [[Robert Milkins|Roberta Milkinsa]] i Waldena), u kojem je bolji bio kasniji osvajač turnira, Peter Ebdon. Na [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2009.|SP-u 2009.]] u 1. kolu porazio je Williamsa 10-7, što mu je osiguralo plasman među 16 najboljih snukeraša [[Snukerska sezona 2009/2010.|naredne sezone]]. Idući protivnik bio mu je [[Ding Junhui]], koga je pobijedio 13-10. U ovom meču Hendry je zabilježio jubilej: 1000. frejm koji je osvojio u ''[[Crucible Theatre]]u'' (u tom frejmu nanizao je 140 poena). 28. aprila Hendry je ostvario maksimalni brejk u četvrtfinalnom meču protiv [[Shaun Murphy|Shauna Murphyja]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/8022722.stm "Hendry behind despite 147 break "], ''BBC Sport'', 28. 4. 2009.</ref> Na kraju je ipak poražen 11-13.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/8024736.stm "" "Murphy ousts Hendry to make semis"], ''BBC Sport'', 29. 4. 2009.</ref> Sa 40 godina postao je najstariji igrač koji je postigao maksimalni brejk na nekom rangirnom turniru i tek drugi igrač (nakon O'Sullivana) s više od 1 maksimuma u ''Crucibleu''. Sezonu je završio na 10. mjestu liste, ispavši iz prvih 8 prvi put od sezone 1987/1988. U [[Snukerska sezona 2009/2010.|sezoni 2009/2010.]] Hendry je dobio mečeve 1. kola na svim turnirima, ali nije uspio doći do četvrtfinala sve do ''[[China Open 2010 (snuker)|China Opena]]'', gdje ga je savladao [[Mark Allen (snuker)|Mark Allen]] 4-5, iako je Hendry imao vodstvo od 4-2. Na ''[[Masters 2010 (snuker)|Mastersu]]'' je izgubio u 1. kolu. U istoj fazi [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2010.|SP-a]] protivnik mu je bio [[Kinezi|Kinez]] [[Anda Zhang]]. Zhang je vodio 7-9 i bio na frejm do velike pobjede, ali je Hendry dobio 3 posljednja frejma i prošao u 2. kolo. Na pres-konferenciji nakon ovog meča priznao je da bi, u slučaju da je izgubio, ozbiljno razmislio o povlačenju iz snukera. U 2. kolu deklasirao ga je [[Mark Selby]] rezultatom 5-13. Osim turnira iz službenog takmičarskog kalendara, nastupio je i na pozivnom turniru za seniore pod nazivom ''Legende snukera'', koji je i osvojio, savladavši u finalu Dohertyja 5-3. Još jedan važan događaj bio je izazivački meč u [[Peking]]u protiv Junhuija, u kojem je Hendry poražen 6-13. === 2010-2012.=== Na početku [[Snukerska sezona 2010/2011.|sezone 2010/2011.]] Hendry je izgubio u 1. kolu ''[[Shanghai Masters 2010 (snuker)|Shanghai Mastersa]]'' od Goulda (2-5).<ref>[http://www.global-snooker.com/2010-Shanghai-Masters-Draw.asp Mečevi i rezultati ''Shanghai Mastersa 2010''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120612132352/http://www.global-snooker.com/2010-Shanghai-Masters-Draw.asp |date=12. 6. 2012 }}, ''Global Snooker''.</ref> Na ''[[World Open 2010 (snuker)|World Openu]]'' u [[Glasgow]]u pobijedio je [[Bjorn Haneveer|Bjorna Haneveera]] i [[Mark Davis (snuker)|Marka Davisa]], da bi zatim izgubio 1-3 od O'Sullivana.<ref>[http://www.global-snooker.com/2010-World-Open-Final-Venue-Results.asp Rezultati ''World Opena 2010''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306020717/http://www.global-snooker.com/2010-World-Open-Final-Venue-Results.asp |date=6. 3. 2012 }}, ''Global Snooker''.</ref> Na ''[[UK Championship 2010 (snuker)|UK Championshipu]]'' u [[Telford]]u prvi protivnik bio mu je White. Iako se tokom cijelog meča mučio sa svojom igrom, uspio je pobijediti 9-8, nanizavši pobjednički brejk u odlučujućem frejmu. No već u narednom kolu porazio ga je Williams 6-9.<ref>[http://www.snooker.org/res/index.asp?event=23 ''"2010 12BET.com UK Championship"''], ''WWW Snooker''.</ref> Hendry je kasnije rekao da je frustriran svojom formom i otkrio da posljednjih 10 godina pati od tzv. ''jipsa'', tj. nevoljnih pokreta ili manjih grčeva koji utječu na slabljenje fine motorike [[mišić]]a, zbog čega nije u mogućnosti gađati "kroz kuglu" i zbog čega promašuje i najjednostavnije udarce.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/9267691.stm "Hendry reveals 10-year battle with the 'yips'"], ''BBC Sport'', 8. 12. 2010.</ref> Naredni turnir na kojem je nastupio bio je ''[[Masters 2011 (snuker)|Masters]]'', gdje je izgubio 3-6 od tada aktualnog svjetskog prvaka Robertsona.<ref>[http://snooker.org/res/index.asp?event=29 ''Masters 2011''], ''WWW Snooker''.</ref> Ostvario je svoj 10. maksimalni brejk (na službenim takmičenjima) na ''[[Welsh Open 2011 (snuker)|Welsh Openu]]'' u 1. frejmu meča osmine finala protiv [[Stephen Maguire|Stephena Maguirea]], ali je na kraju izgubio taj meč. Na ''[[China Open 2011 (snuker)|China Openu]]'' "pomeo" je Stevensa 5-0 u 1. kolu, ali ga je u narednom porazio Junhui (2-5).<ref>[http://www.global-snooker.com/professional-tournaments-china-open-2011-final-stages.asp ''China Open 2011''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110227003158/http://www.global-snooker.com/professional-tournaments-china-open-2011-final-stages.asp |date=27. 2. 2011 }}, ''Global Snooker''.</ref> U 1. kolu [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2011.|SP 2011.]] pobijedio je [[Joe Perry (snuker)|Joea Perryja]] u odlučujućem frejmu, no u narednom ga je deklasirao Selby 4-13.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/9390290.stm Rezultati sa SP 2011.], ''BBC Sport'', 22. 4. 2011.</ref> [[Snukerska sezona 2011/2012.|Sezonu 2011/2012.]] počeo je na [[Players Tour Championship 2011/2012 - 1. turnir|1. turniru]] iz serije ''[[Players Tour Championship]]'' i izgubio 3-4 od [[Kyren Wilson|Kyrena Wilsona]]<ref>[http://www.worldsnooker.com/page/PTC1Article/0,,13165~2377316,00.html Rezultati s ''PTC-a 1''], ''World Snooker'', 16. 6. 2011.</ref>, zbog čega je pao na 17. mjesto ''WPBSA''-liste, što je bio prvi put nakon sezone 1987/1988. da Hendry nije među prvih 16.<ref>[http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~2391711,00.html "Hendry Targets Top Eight"], ''World Snooker'', 13. 7. 2011.</ref> Ipak, vratio se među top 16 nakon plasmana u 2. kolo ''[[Australian Goldfields Open 2011.|Australian Goldfields Opena]]''.<ref>[http://www.skysports.com/story/0,19528,12243_7060920,00.html "Bingham climbs to 12th"], ''Sky Sports'', 25. 7. 2011.</ref> U septembru je poražen u 1. kolu ''[[Shanghai Masters 2011 (snuker)|Shanghai Mastersa]]'' od Milkinsa (1-5).<ref>[http://www.snooker.org/res/index.asp?event=96 ''Shanghai Masters 2011''], ''WWW Snooker''.</ref>, zbog čega je opet ispao iz prvih 16 (na 21. mjesto).<ref>[http://www.worldsnooker.com/staticFiles/dc/8f/0,,13165~167900,00.pdf Rejting-lista nakon ''PTC-a 6''], ''World Snooker''; preuzeto: 21. 11. 2011.</ref> Uspio se kvalificirati za ''[[UK Championship 2011 (snuker)|UK Championship 2011.]]'' nakon što je u posljednjem kolu kvalifikacija savladao [[Gerard Greene|Gerarda Greenea]] 6-2. To je bio njegov prvi kvalifikacijski meč nakon 1989.<ref>[http://maximumsnooker.com/uk_championship_qualifiers_2011_stephen_hendry_reaction.htm "UK Championship Qualifiers 2011 - Stephen Hendry's Reaction"], ''Maximum Snooker'', 15. 11. 2011.</ref> Ipak, već u 1. kolu porazio ga je zemljak Maguire.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/16020998 "Stephen Hendry suffers first round knockout"], ''BBC Sport'', 3. 12. 2011.</ref> U januaru 2012. došao je do polufinala [[Players Tour Championship 2011/2012 - turnir 12|12. turnira]] iz [[Players Tour Championship|PTC-serije]], ali ga je opet tijesno porazio Maguire (3-4). Hendryju je bio potreban ulazak u finale kako bi se plasirao unutar 24 igrača na PTC-ovoj tabeli i tako osigurao učešće na [[Players Tour Championship 2011/2012 - finalni turnir|završnom turniru]] serije.<ref>[http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~2570514,00.html "Maguire Breaks Trophy Drought"], ''World Snooker'', 8. 1. 2012.</ref> U kvalifikacijama za ''[[German Masters 2012.]]'' Hendryja je pobijedio [[James Wattana]] 1-5, zbog čega Hendry prvi put nakon 15 godina nije nastupio na jednom rangirnom turniru.<ref>[http://asia.eurosport.com/snooker/hendry-out-of-qualifying_sto3041182/story.shtml "Hendry to miss first event in 15 years"], ''[[Eurosport]]'', 26. 11. 2011.</ref> Kvalificirao se za ''[[Welsh Open 2012 (snuker)|Welsh Open]]'' pobjedom 4-0 protiv [[Norveška|Norvežanina]] [[Kurt Maflin|Kurta Maflina]]. U 1. kolu igrao je protiv aktuelnog osvajača ''Mastersa'', Neila Robertsona, i zabilježio do tog trenutka najbolji rezultat sezone pobijedivši ga 4-1.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/16998421 "Steve Davis, Stephen Hendry and Ken Doherty qualify for Welsh Open"], ''BBC Sport'', 11. 2. 2012.</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/17034061 "Stephen Hendry beats Neil Robertson in first round"], ''BBC Sport'', 14. 2. 2012.</ref> Međutim, u 2. kolu glatko ga je porazio Mark Allen (0-4). Još je jednom igrao protiv Robertsona, i to u 1. kolu ''[[World Open 2012 (snuker)|World Opena]]'', nakon što je u kvalifikacijama pobijedio [[Mike Dunn (snuker)|Mikea Dunna]] 5-2, ali je ovaj put Robertson slavio 5-3.<ref>[http://uk.eurosport.yahoo.com/14012012/58/hendry-qualifies-world-open.html "Hendry qualifies for World Open"], ''Eurosport'', 14. 1. 2012.</ref><ref>[http://uk.eurosport.yahoo.com/29022012/58/milkins-puts-maguire-world-open.html "Milkins puts Maguire out of World Open"], ''Eurosport'', 29. 2. 2012.</ref> Hendry je dobio četvrti od 5 mečeva u kvalifikacijama ove sezone kad je savladao [[Yu Delu]]a 5-1 i osigurao mjesto na ''[[China Open 2012 (snuker)|China Openu]]''.<ref>[http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~2623493,00.html "Hendry Earns China Spot"], ''World Snooker'', 25. 2. 2012.</ref> U 1. kolu savladao je Martina Goulda 5-4 u dramatičnoj završnici na posljednjoj crnoj kugli.<ref>[http://uk.eurosport.yahoo.com/26032012/58/robertson-survives-hair-raising-experience-china.html "Robertson survives hair-raising experience in China"], ''Eurosport'', 26. 3. 2012.</ref> Nakon toga je treći put uzastopno u 1/8 finala nekog rangirnog turnira igrao protiv Robertsona, koji je opet slavio 5-3.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/17483325 Rezultati ''China Opena 2012.''], ''BBC Sport'', 30. 3. 2012.</ref> === Povlačenje === Opet kroz kvalifikacije, osigurao je rekordno 27. uzastopno učešće na [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2012.|SP 2012]], pobijedivši opet Yua 10-6.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/17714402 "Stephen Hendry wins Crucible qualifier"], ''BBC Sport'', 15. 4. 2012.</ref> Već prvog dana SP-a, u meču 1. kola protiv Binghama, postigao je svoj 11. maksimalni brejk i 3. u ''[[Crucible Theatre|Crucibleu]]''.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/othersports/article-2133136/Stephen-Hendry-hits-147-snooker-World-Championships.html "Hendry rolls back the years with jaw-dropping 147 on opening day at World Championships"], ''[[Daily Mail]]'', 21. 4. 2012.</ref><ref>Davor Budimir, [http://bilijar.info/stephen-hendry-napravio-max-brejk/ "Stephen Hendry napravio maksimalni brejk!"]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}, ''Bilijar.info'', 21. 4. 2012.</ref> Na kraju je slavio 10-4, nakon čega je uslijedio meč protiv branioca titule, Johna Higginsa. Higgins je cijelu sezonu igrao loše, pa ni ovaj meč nije bio izuzetak; Hendry ga je "pregazio" 13-4, što mu je bila prva pobjeda protiv svog zemljaka na rangirnom turniru još od 2003. Time se plasirao u četvrtfinale SP-a 19. put u karijeri (a samo je 8 igrača uopće učestvovalo na SP-u toliko puta ili više).<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/17869318 "World Snooker Championship 2012: Hendry crushes Higgins"], ''BBC Sport'', 28. 4. 2012.</ref> Međutim, u četvrtfinalu ga je deklasirao još jedan zemljak, Maguire, rezultatom 13-2. Odmah nakon tog meča Hendry je objavio da se povlači iz snukera navevši kao razloge nezadovoljstvo svojom igrom posljednjih godina i teškoće u balansiranju između takmičarskih, komercijalnih i porodičnih obaveza i otkrivši da je odluku donio 3 mjeseca ranije.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/17917326 "Stephen Hendry retires after World Snooker Championship defeat"], ''BBC Sport'', 1. 5. 2012.</ref><ref>Davor Budimir, [http://bilijar.info/posljednji-mec-velikog-sampiona/ "Posljednji meč velikog šampiona"]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}, ''bilijar.info'', 2. 5. 2012.</ref> === Povratak === Nakon osam godina, 1. septembra 2020, objavljeno je da je Hendry prihvatio pozivnicu za učešće na turnirima u dvije sljedeće sezone.<ref>{{cite web |url= https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/53987001 |title= World Snooker Tour: Stephen Hendry awarded invitational tour card for next two seasons |publisher= BBC Sport |date= 1. 9. 2020}}</ref> == Status == Hendry je osvojio 75 profesionalnih titula, po čemu je drugi na vječnoj listi, iza Stevea Davisa. Ipak, imao je najviše osvojenih rangirnih titula (36) do 2020, kada ga je pretekao O'Sullivan. Također ima i četiri ekipne titule, te nekoliko amaterskih. U njegove ostale rekorde spadaju broj uzastopnih titula na istom turniru, najduži niz pobjeda (na rangirnim turnirima), najviše trocifrenih brejkova u jednom meču (sedam), najviše trocifrenih brejkova na jednom turniru (16) i najviše godina na broju 1. Postao je tek drugi igrač koji je ostvario više od jednog maksimalnog brejka u ''Crucibleu''<ref>{{cite web |url= http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/8022722.stm |title= Hendry behind despite 147 break |publisher= BBC Sport |date= 28. 4. 2009}}</ref> i najstariji igrač koji je postigao maksimalni brejk na nekom profesionalnom takmičenju. Također je rekorder po najdužem boravku među top 16 snukeraša (23 uzastopne sezone). == Stil igre == Hendry teži tome da igra u ravnomjernom i stabilnom ritmu. Često koristi sada već univerzalnu taktiku da ubaci plavu kuglu s jakim "prednjim felšom" na bijeloj nakon čega bijela odlazi u klaster crvenih kugli i razbija ih, što mu omogućava nizanje brejkova. Osim konzistentnosti u pravljenju brejkova, ključ za njegov uspjeh bila je njegova sposobnost ubacivanja "dugih" kugli, kao i vješto ubacivanje kugli u srednje rupe tokom brejka. Tokom karijere igrao je veoma napadački, češće nego što je odustajao od prilično teških udaraca, pokušavajući radije razviti crvene kugle što ranije u frejmu nego čekati dok svaka otvorena crvena kugla bude ubačena. Na ovaj je način postigao više od 700 trocifrenih brejkova.<ref>[http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/Centuries.htm Igrači s najviše trocifrenih brejkova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130210111241/http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/Centuries.htm |date=10. 2. 2013 }}, ''Snukerska arhiva Chrisa Turnera''.</ref> Međutim, nakon što se njegov visoki standard u pravljenju brejkova i ubacivanju "dugih" kugli smanjio, Hendryjevi agresivni instinkti daju njegovim protivnicima više prilika nego što je to ranije bio slučaj. Ipak, u skorije vrijeme, nakon rada s Chrisom Henryjem, koji je bio trener Petera Ebdona kad je Ebdon osvojio SP 2002. godine, Hendry se dosta fokusirao na odbrambeni dio svoje igre, za koji je [[Clive Everton]] rekao da je bolji nego ikad u Hendryjevoj karijeri. == Privatni život == Hendry je rođen u South Queensferryju (Edinburgh), ali je odrastao u [[Fife]]u, gdje je pohađao srednju školu. Danas živi u gradiću [[Auchterarder]]u sa svojom suprugom Mandy, kojom se oženio 1995, i 2 sina: Blaineom (r. 1996) i Carterom (r. 2004). 2014. godine Hendry je napustio svoju suprugu nakon 19 godina [[brak]]a i preselio se u Englesku radi veze sa 26-godišnjom [[glumac|glumicom]] i [[dijete|dječijom]] zabavljačicom Lauren Thundow, koju je upoznao na jednom snukerskom turniru 2013.<ref>{{cite news|url=http://www.express.co.uk/news/uk/470290/Snooker-star-Stephen-Hendry-leaves-wife-for-26-year-old-lover|title=Snooker star Stephen Hendry leaves wife for 26-year-old lover|publisher=[[Daily Express]]|date=14. 4. 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thecourier.co.uk/news/local/perth-kinross/snooker-star-stephen-hendry-splits-from-his-wife-1.318173|title=Snooker star Stephen Hendry splits from his wife|publisher=[[The Courier]]|date=14. 4. 2014}}</ref> Ima jednocifreni hendikep (u golfu). Uživa u [[poker]]u i pojavio se u nekoliko turnira koji su prikazani na [[televizija|TV-ekranima]]. Također se dosta zanima za [[nogomet]], a navija za [[Hearts FC|Hearts]]. Tokom povratka u Škotsku nakon ''Thailand Opena'' 2003. slomljen mu je štap. Taj štap, koji je imao od svoje 14. godine nakon što ga je kupio za 40 funti, bio je štap kojim je osvojio svih 7 titula svjetskog prvaka.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/3199523.stm "Hendry's cue crisis"], ''BBC Sports'', 1. 9. 2003.</ref> Nakon [[Napadi 11. septembra 2001.|napada 11. septembra 2001.]] od svih snukeraša zahtijeva se da svoje štapove stave s ostalom prtljagom u tovarne prostore [[avion]]a, gdje su podložni oštećenjima.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/south_east/2939779.stm "Damages claim over bent cue"], ''BBC News'', 11. 4. 2003.</ref> U julu 2011. Porezna uprava podnijela je zahtjev na sudu u Glasgowu za likvidaciju Hendryjeve firme zbog neplaćenog poreza.<ref>[http://www.express.co.uk/posts/view/257715/Stephen-Hendry-firm-faces-being-closed-down-by-taxman? "Stephen Hendry firm faces being closed down by taxman"], ''express.co.uk'', 9. 7. 2011.</ref> == Uspjeh po sezonama == <div style="height:140px; overflow-x:auto; margin:0 auto; border:1px solid #BBB"> {| class="wikitable" style="width:100%; margin:0" |- ! Turnir !![[Snukerska sezona 1985/1986.|1985/<br/>1986.]] !![[Snukerska sezona 1986/1987.|1986/<br/>1987.]] !![[Snukerska sezona 1987/1988.|1987/<br/>1988.]] !![[Snukerska sezona 1988/1989.|1988/<br/>1989.]] !![[Snukerska sezona 1989/1990.|1989/<br/>1990.]] !![[Snukerska sezona 1990/1991.|1990/<br/>1991.]] !![[Snukerska sezona 1991/1992.|1991/<br/>1992.]] !![[Snukerska sezona 1992/1993.|1992/<br/>1993.]] !![[Snukerska sezona 1993/1994.|1993/<br/>1994.]] !![[Snukerska sezona 1994/1995.|1994/<br/>1995.]] !![[Snukerska sezona 1995/1996.|1995/<br/>1996.]] !![[Snukerska sezona 1996/1997.|1996/<br/>1997.]] !![[Snukerska sezona 1997/1998.|1997/<br/>1998.]] !![[Snukerska sezona 1998/1999.|1998/<br/>1999.]] !![[Snukerska sezona 1999/2000.|1999/<br/>2000.]] !![[Snukerska sezona 2000/2001.|2000/<br/>2001.]] !![[Snukerska sezona 2001/2002.|2001/<br/>2002.]] !![[Snukerska sezona 2002/2003.|2002/<br/>2003.]] !![[Snukerska sezona 2003/2004.|2003/<br/>2004.]] !![[Snukerska sezona 2004/2005.|2004/<br/>2005.]] !![[Snukerska sezona 2005/2006.|2005/<br/>2006.]] !![[Snukerska sezona 2006/2007.|2006/<br/>2007.]] !![[Snukerska sezona 2007/2008.|2007/<br/>2008.]] !![[Snukerska sezona 2008/2009.|2008/<br/>2009.]] !![[Snukerska sezona 2009/2010.|2009/<br/>2010.]] !![[Snukerska sezona 2010/2011.|2010/<br/>2011.]] !![[Snukerska sezona 2011/2012.|2011/<br/>2012.]]!!width="65"|Pob-Por u karijeri |- style="background:#efefef;" |style="background:#EFEFEF;" | [[UK Championship (snuker)|UK Championship]] | style="text-align:center;"|N | style="text-align:center;"|N | style="text-align:center;"|N | style="text-align:center; background:thistle;"|[[UK Championship 1988 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[UK Championship 1989 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[UK Championship 1990 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[UK Championship 1991 (snuker)|PF]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[UK Championship 1992 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[UK Championship 1993 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[UK Championship 1994 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[UK Championship 1995 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[UK Championship 1996 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[UK Championship 1997 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 1998 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[UK Championship 1999 (snuker)|PF]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[UK Championship 2000 (snuker)|PF]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[UK Championship 2001 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[UK Championship 2002 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[UK Championship 2003 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 2004 (snuker)|2R]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[UK Championship 2005 (snuker)|PF]] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[UK Championship 2006 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 2007 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 2008 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 2009 (snuker)|2R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 2010 (snuker)|2R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[UK Championship 2011 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; "|5/23 |- |style="background:#EFEFEF;" | [[Masters (snuker)|Masters]] | style="text-align:center;"|N | style="text-align:center;"|N | style="text-align:center;"|N | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Masters 1989 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Masters 1990 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Masters 1991 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Masters 1992 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Masters 1993 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[Masters 1994 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Masters 1995 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Masters 1996 (snuker)|'''P''']] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Masters 1997 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[Masters 1998 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 1999 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Masters 2000 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[Masters 2001 (snuker)|PF]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Masters 2002 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[Masters 2003 (snuker)|F]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 2004 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Masters 2005 (snuker)|ČF]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 2006 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[Masters 2007 (snuker)|PF]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 2008 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 2009 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 2010 (snuker)|1R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Masters 2011 (snuker)|1R]] | style="text-align:center;"|[[Masters 2012 (snuker)|N]] | style="text-align:center; background:#efefef;"|6/23 |- |style="background:#EFEFEF;" | {{Nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru|Svjetsko prvenstvo]]}} | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1986.|1R]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1987.|ČF]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1988.|2R]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1989.|PF]] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1990.|'''P''']] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1991.|ČF]] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1992.|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1993.|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1994.|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1995.|'''P''']] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1996.|'''P''']] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1997.|F]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1998.|1R]] | style="text-align:center; background:#0f0;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1999.|'''P''']] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2000.|1R]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2001.|ČF]] | style="text-align:center; background:thistle;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2002.|F]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2003.|ČF]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2004.|PF]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2005.|ČF]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2006.|1R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2007.|2R]] | style="text-align:center; background:yellow;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2008.|PF]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2009.|ČF]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2010.|2R]] | style="text-align:center; background:#afeeee;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2011.|2R]] | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|[[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2012.|ČF]] | style="text-align:center; background:#efefef;"|7/27 |}</div> {| class="wikitable" style="font-size:78%;" |- style="background:#efefef;" ! colspan="4"|Legenda za tabelu |- | style="text-align:center; width:30px;"|N |nije učestvovao | style="text-align:center; background:#afeeee;"|#R | poražen u ranijoj fazi takmičenja |- | style="text-align:center; background:#ffebcd;"|ČF |četvrtfinalist | style="text-align:center; background:yellow;"|PF |polufinalist |- | style="text-align:center; background:thistle;"|F |finalist | style="text-align:center; background:#0f0;"|'''P''' |pobjednik |} == Finala == === Rangirni turniri: 57 (36-21) === {| |- | style="width:40%; vertical-align:top; text-align:left;"| {| class="wikitable" |- style="background:#eee;" |'''Legenda''' |- style="background:#e5d1cb;" | Svjetsko prvenstvo (7–2) |- style="background:#dfe2e9;" | ''UK Championship'' (5–5) |- bgcolor= | Ostalo (24–14) |} {| class="sortable wikitable" |- |width="80" align="center"|'''Ishod''' |width="20" align="center"|'''Br.''' |width="50" align="center"|'''Godina''' | style="width:250px;" align="center"|'''Turnir''' | style="width:200px;" align="center"|'''Protivnik u finalu''' | style="width:100px;" align="center"|'''Rezultat''' |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 1. | [[Grand Prix 1987 (snuker)|1987]]. | ''[[World Open (snuker)|Grand Prix]]'' | {{ZD|SJI}} [[Dennis Taylor]] | align="center"|10–7 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 2. | 1988. | ''[[British Open (snuker)|British Open]]'' | {{ZD|ENG}} [[Mike Hallett]] | align="center"|13–2 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 1. | [[UK Championship 1988 (snuker)|1988.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' | {{ZD|WAL}} [[Doug Mountjoy]] | align="center"|12–16 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 3. | 1989. | ''[[Thailand Masters|Asian Open]]'' | {{ZD|TAJ}} [[James Wattana]] | align="center"|9–2 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 4. | 1989. | ''[[Dubai Classic]]'' | {{ZD|WAL}} [[Doug Mountjoy]] | align="center"|9–2 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 5. | [[UK Championship 1989 (snuker)|1989.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|16–12 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 2. | 1989. | ''[[Scottish Open (snuker)|International Open]]'' | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|4–9 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 3. | 1990. | ''[[Malta Cup|European Open]]'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|6–10 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 6. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1990.|1990.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | align="center"|18–12 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 7. | [[Grand Prix 1990 (snuker)|1990]]. | ''[[World Open (snuker)|Grand Prix]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Nigel Bond]] | align="center"|10–5 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 8. | 1990. | ''[[Thailand Masters (snuker)|Asian Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|SJI}} [[Dennis Taylor]] | align="center"|9–3 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 9. | 1990. | ''[[Dubai Classic]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|9–1 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 10. | [[UK Championship 1990 (snuker)|1990.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|16–15 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 4. | 1991. | ''[[Classic (snuker)|Classic]]'' | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | align="center"|4–10 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 11. | 1991. | ''[[British Open (snuker)|British Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Gary Wilkinson (snuker)|Gary Wilkinson]] | align="center"|10–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 12. | [[Grand Prix 1991 (snuker)|1991.]] | ''[[World Open (snuker)|Grand Prix]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|10–6 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 13. | 1992. | ''[[Welsh Open (snuker)|Welsh Open]]'' | {{ZD|WAL}} [[Darren Morgan]] | align="center"|9–3 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 5. | 1992. | ''[[Classic (snuker)|Classic]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|8–9 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 14. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1992.|1992.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | align="center"|18–14 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 6. | 1992. | ''[[Dubai Classic]]'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|8–9 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 7. | 1993. | ''[[Malta Cup|European Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|4–10 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 15. | 1993. | ''[[Scottish Open (snuker)|International Open]]'' | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|10–6 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 16. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1993.|1993.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | align="center"|18–5 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 17. | 1993. | ''[[Dubai Classic]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|9–3 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 8. | [[UK Championship 1993 (snuker)|1993.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|6–10 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 18. | 1993. | ''[[Malta Cup|European Open]]'' | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|9–5 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 19. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1994.|1994.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(4)</small> | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | align="center"|18–17 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 20. | [[UK Championship 1994 (snuker)|1994.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|10–5 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 21. | 1994. | ''[[Malta Cup|European Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|9–3 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 22. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1995.|1995.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(5)</small> | {{ZD|ENG}} [[Nigel Bond]] | align="center"|18–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 23. | [[Grand Prix 1995 (snuker)|1995.]] | ''[[World Open (snuker)|Grand Prix]]'' <small>(4)</small> | {{ZD|ŠKO}} [[John Higgins (snuker)|John Higgins]] | align="center"|9–5 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 24. | [[UK Championship 1995 (snuker)|1995.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(4)</small> | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | align="center"|10–3 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 25. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1996.|1996.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(6)</small> | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | align="center"|18–12 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 26. | [[UK Championship 1996 (snuker)|1996.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(5)</small> | {{ZD|ŠKO}} [[John Higgins (snuker)|John Higgins]] | align="center"|10–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 27. | 1997. | ''[[Welsh Open (snuker)|Welsh Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Mark King (snuker)|Mark King]] | align="center"|9–2 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 28. | 1997. | ''[[Scottish Open (snuker)|International Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|MLT}} [[Tony Drago]] | align="center"|9–1 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 9. | 1997. | ''[[British Open (snuker)|British Open]]'' | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|2–9 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 10. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1997.|1997.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|12–18 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 11. | [[UK Championship 1997 (snuker)|1997.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|6–10 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 29. | 1998. | ''[[Thailand Masters]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|9–6 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 12. | 1998. | [[British Open (snuker)|British Open]] <small>(2)</small> | {{ZD|ŠKO}} [[John Higgins (snuker)|John Higgins]] | align="center"|8–9 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 13. | 1999. | ''[[Welsh Open (snuker)|Welsh Open]]'' | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|8–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 30. | 1999. | ''[[Scottish Open (snuker)|Scottish Open]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ŠKO}} [[Graeme Dott]] | align="center"|9–1 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 31. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1999.|1999.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(7)</small> | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|18–11 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 32. | 1999. | ''[[British Open (snuker)|British Open]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | align="center"|9–1 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 14. | 2000. | ''[[Thailand Masters]]'' | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|5–9 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 15. | 2001. | ''[[Thailand Masters]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|3–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 33. | 2001. | ''[[Malta Cup|European Open]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Joe Perry (snuker)|Joe Perry]] | align="center"|9–2 |- style="background:#e5d1cb;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 16. | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2002.|2002.]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru]] <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | align="center"|17–18 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 34. | [[Welsh Open 2003 (snuker)|2003.]] | ''[[Welsh Open (snuker)|Welsh Open]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|9–5 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 17. | 2003. | ''[[Malta Cup|European Open]]'' <small>(3)</small> | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|6–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 35. | 2003. | ''[[British Open (snuker)|British Open]]'' <small>(4)</small> | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|9–6 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 18. | [[UK Championship 2003 (snuker)|2003.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(4)</small> | {{ZD|WAL}} [[Matthew Stevens]] | align="center"|8–10 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 19. | [[Welsh Open 2005 (snuker)|2005.]] | ''[[Welsh Open (snuker)|Welsh Open]]'' <small>(2)</small> | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|8–9 |- | style="background:#98FB98"|Pobjednik | 36. | [[Malta Cup 2005.|2005.]] | ''[[Malta Cup]]'' <small>(4)</small> | {{ZD|ŠKO}} [[Graeme Dott]] | align="center"|9–7 |- | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 20. | [[China Open 2005 (snuker)|2005.]] | ''[[China Open (snuker)|China Open]]'' | {{ZD|KIN}} [[Ding Junhui]] | align="center"|5–9 |- style="background:#dfe2e9;" | style="background:#ffa07a;"|Finalist | 21. | [[UK Championship 2006 (snuker)|2006.]] | ''[[UK Championship (snuker)|UK Championship]]'' <small>(5)</small> | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | align="center"|6–10 |} === Nerangirni turniri === <!-- Ubaciti finala u kojima je Hendry izgubio. --> {| |- | style="width:40%; vertical-align:top; text-align:left;"| {| class="wikitable" |- style="background:#eee;" |'''Legenda''' |- style="background:#ffc;" | ''Masters'' (6) |- style="background:#d0f0c0;" | ''Premijer liga'' (6) |- | Ostalo (26) |} {| class="sortable wikitable" |- |width="20" align="center"|'''Br.''' |width="50" align="center"|'''Godina''' | style="width:250px;" align="center"|'''Turnir''' | style="width:200px;" align="center"|'''Protivnik u finalu''' | style="width:100px;" align="center"|'''Rezultat''' |- | 1. | 1986. | ''[[Scottish Professional Championship|Scottish Professional]]'' | {{ZD|ŠKO}} [[Matt Gibson]] | align="center"|10–5 |- bgcolor= | 2. | 1987. | ''[[Scottish Professional Championship|Scottish Professional]]'' | {{ZD|ŠKO}} [[Jim Donnelly]] | align="center"|10–7 |- bgcolor= | 3. | 1987. | ''[[Australian Goldfields Open|Australian Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[Mike Hallett]] | align="center"|371–226 <nowiki>*</nowiki> |- bgcolor= | 4. | 1988. | ''[[Scottish Professional Championship|Scottish Professional]]'' | {{ZD|ŠKO}} [[Murdo MacLeod]] | align="center"|10–4 |- bgcolor= | 5. | 1988. | ''New Zealand Masters'' | {{ZD|ENG}} [[Mike Hallett]] | align="center"|6–1 |- style="background:#ffc;" | 1. | [[Masters 1989 (snuker)|1989.]] | ''[[Masters (snuker)|Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|9–6 |- bgcolor= | 6. | 1989. | ''Continental Airlines London Masters'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|4–2 |- bgcolor= | 7. | 1989. | ''[[Scottish Masters]]'' | {{ZD|WAL}} [[Terry Griffiths]] | align="center"|10–1 |- bgcolor= | 8. | 1990. | ''Continental Airlines London Masters'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|4–2 |- style="background:#ffc;" | 2. | [[Masters 1990 (snuker)|1990.]] | ''[[Masters (snuker)|Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|9–4 |- bgcolor= | 9. | 1990. | ''Pontins Professional'' | {{ZD|ENG}} [[Mike Hallett]] | align="center"|9–6 |- bgcolor= | 10. | 1990. | ''[[Scottish Masters]]'' | {{ZD|WAL}} [[Terry Griffiths]] | align="center"|10–6 |- style="background:#ffc;" | 3. | [[Masters 1991 (snuker)|1991.]] | ''[[Masters (snuker)|Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[Mike Hallett]] | align="center"|9–8 |- bgcolor= | 11. | 1991. | ''Hong Kong Challenge'' | {{ZD|TAJ}} [[James Wattana]] | align="center"|9–1 |- bgcolor= | 12. | 1991. | ''Indian Challenge'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|9–5 |- style="background:#d0f0c0;" | 1. | 1991. | ''[[Premijer liga (snuker)|Matchroom League]]'' | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|<nowiki>**</nowiki> |- bgcolor= | 13. | 1992. | ''European Challenge'' | {{ZD|ENG}} [[Joe Johnson (snuker)|Joe Johnson]] | align="center"|4–0 |- style="background:#ffc;" | 4. | [[Masters 1992 (snuker)|1992.]] | ''[[Masters (snuker)|Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|9–4 |- bgcolor= | 14. | 1992. | ''[[Irish Masters (snuker)|Irish Masters]]'' | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|9–6 |- style="background:#d0f0c0;" | 2. | 1992. | ''[[Premijer liga (snuker)|Matchroom League]]'' | {{ZD|ENG}} [[Steve Davis]] | align="center"|9–2 |- bgcolor= | 15. | 1993. | ''European Challenge'' | {{ZD|MLT}} [[Tony Drago]] | align="center"|5–3 |- style="background:#ffc;" | 5. | [[Masters 1993 (snuker)|1993.]] | ''[[Masters (snuker)|Masters]]'' | {{ZD|TAJ}} [[James Wattana]] | align="center"|9–5 |- style="background:#d0f0c0;" | 3. | 1994. | ''[[Premijer liga (snuker)|European League]]'' | {{ZD|ENG}} [[John Parrott]] | align="center"|10–7 |- bgcolor= | 16. | 1994. | ''Top Rank Classic'' | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | align="center"|<nowiki>**</nowiki> |- bgcolor= | 17. | 1995. | ''[[Scottish Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | align="center"|9–5 |- bgcolor= | 18. | 1995. | ''[[Champions Cup (snuker)|Charity Challenge]]'' | {{ZD|SJI}} [[Dennis Taylor]] | align="center"|9–1 |- style="background:#d0f0c0;" | 4. | 1995. | ''[[Premijer liga (snuker)|European League]]'' | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|10–2 |- style="background:#ffc;" | 6. | [[Masters 1996 (snuker)|1996.]] | ''[[Masters (snuker)|Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|10–5 |- bgcolor= | 19. | 1997. | ''[[Irish Masters (snuker)|Irish Masters]]'' | {{ZD|WAL}} [[Darren Morgan]] | align="center"|9–8 |- bgcolor= | 20. | 1997. | ''[[Champions Cup (snuker)|Charity Challenge]]'' | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | align="center"|9–8 |- bgcolor= | 21. | 1998. | ''Red Bull Super Challenge'' | {{ZD|ŠKO}} [[John Higgins (snuker)|John Higgins]] | align="center"|<nowiki>**</nowiki> |- bgcolor= | 22. | 1998. | ''[[Malta Grand Prix]]'' | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|7–6 |- bgcolor= | 23. | 1999. | ''[[Champions Cup (snuker)|Champions Cup]]'' | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|7–5 |- bgcolor= | 24. | 1999. | ''[[Irish Masters (snuker)|Irish Masters]]'' | {{ZD|ENG}} [[Stephen Lee (snuker)|Stephen Lee]] | align="center"|9–8 |- style="background:#d0f0c0;" | 5. | [[Premijer liga 2000 (snuker)|2000.]] | ''[[Premijer liga (snuker)|Premijer liga]]'' | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|9–5 |- bgcolor= | 25. | 2001. | ''[[Malta Grand Prix]]'' | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | align="center"|7–6 |- style="background:#d0f0c0;" | 6. | [[Premijer liga 2004 (snuker)|2004.]] | ''[[Premijer liga (snuker)|Premijer liga]]'' | {{ZD|ŠKO}} [[John Higgins (snuker)|John Higgins]] | align="center"|9–6 |- bgcolor= | 26. | 2009. | ''Legende snukera''<ref>S. Weir & A. Hoyle, [http://www.scotsman.com/sport/hendry_wins_battle_of_the_legends_1_781456 "Hendry wins battle of the legends"]{{Mrtav link}}, ''[[The Scotsman]]'', 1. 11. 2009.</ref> | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | align="center"|5–3 |} |} <nowiki>*</nowiki> Odlučeno ukupnim zbirom poena u 5 frejmova. <br/> <nowiki>**</nowiki> Nije bilo doigravanja. Odlučeno prema ligaškoj tabeli. === Ekipna finala === {| class="sortable wikitable" |- style="background:#eee;" |align="center"|'''Br.''' |align="center"|'''Godina''' |align="center"|'''Turnir''' |align="center"|'''Protivnici u finalu''' |align="center"|'''Rezultat''' |- bgcolor= | 1. | 1987. | [[Svjetsko prvenstvo parova u snukeru|Svjetsko prvenstvo parova]] (s Mikeom Hallettom) | {{ZD|KAN}} [[Cliff Thorburn]] <br/>{{ZD|SJI}} [[Dennis Taylor]] | style="text-align:center;"|12–8 |- bgcolor= | 2. | 1991. | [[Svjetski Masters|Svjetski ''Masters'' (muški parovi)]] (s Mikeom Hallettom) | {{ZD|KAN}} [[Brady Gollan]] <br/> {{ZD|KAN}} [[Jim Wych]] | style="text-align:center;"|8–5 |- bgcolor= | 3. | 1996. | [[Svjetski kup (snuker)|Svjetski kup]] (s ekipom Škotske) | {{ZID|Irska}} | style="text-align:center;"|10–7 |- bgcolor= | 4. | 2001. | [[Kup nacija (snuker)|Kup nacija]] (s ekipom Škotske) | {{ZID|Irska}} | style="text-align:center;"|6–2 |} === Amaterska finala === {| class="sortable wikitable" |- style="background:#eee;" |align="center"|'''Br.''' |align="center"|'''Godina''' |align="center"|'''Turnir''' |align="center"|'''Protivnik u finalu''' |align="center"|'''Rezultat''' |- bgcolor= | 1. | 1983. | Škotsko prvenstvo U-16 | | |- bgcolor= | 2. | 1984. | Škotsko amatersko prvenstvo | {{ZD|ŠKO}} David Sneddon <ref name="amater">{{Cite web |url=http://www.scottishsnooker.co.uk/forums/showthread.php?t=772 |title="Scottish Snooker: Roll of Honor" |access-date=3. 12. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224004542/http://www.scottishsnooker.co.uk/forums/showthread.php?t=772 |archive-date=24. 2. 2012 |url-status=dead }}</ref> | |- bgcolor= | 3. | 1985. | Škotsko amatersko prvenstvo | {{ZD|ŠKO}} Jim McNellan <ref name="amater"/> | |} == Hendryjevi maksimalni brejkovi == {| class="wikitable sortable" style="margin:left;" |- ! ! Datum ! Protivnik ! Turnir ! Video<!--Molimo da ne stavljate nekompletne snimke.--> |- | 1. | 24. 5. 1992. | {{ZD|ENG}} [[Willie Thorne]] | [[Premijer liga (snuker)|''Matchroom League'']] | |- | 2. | 27. 4. 1995. | {{ZD|ENG}} [[Jimmy White]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 1995.|Svjetsko prvenstvo]] | [http://www.youtube.com/watch?v=yTizFFIskEI] |- | 3. | 25. 11. 1995. | {{ZD|ENG}} [[Gary Wilkinson (snuker)|Gary Wilkinson]] | ''[[UK Championship 1995 (snuker)|UK Championship]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=60D9Y-1mQIk] |- | 4. | 5. 1. 1997. | {{ZD|ENG}} [[Ronnie O'Sullivan]] | ''[[Champions Cup (snuker)|Charity Challenge]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=eBKH4JvJQFE&feature=related] |- | 5. | 16. 5. 1998. | {{ZD|IRS}} [[Ken Doherty]] | ''[[Premijer liga (snuker)|Premijer liga]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=eh1S2Bezi1o] |- | 6. | 19. 9. 1999. | {{ZD|ENG}} [[Peter Ebdon]] | ''[[British Open (snuker)|British Open]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=IelN2KZcwWA&feature=related] |- | 7. | 22. 11. 1999. | {{ZD|ENG}} [[Paul Wykes]] | ''[[UK Championship 1999 (snuker)|UK Championship]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=fUilZUL45aY] |- | 8. | 25. 2. 2001. | {{ZD|WAL}} [[Mark Williams (snuker)|Mark Williams]] | ''[[Malta Grand Prix]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=zM-SiBCZBCg] |- | 9. | 28. 4. 2009. | {{ZD|ENG}} [[Shaun Murphy]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2009.|Svjetsko prvenstvo]] | [http://www.youtube.com/watch?v=MAszIEdIlSk] |- | 10. | 17. 2. 2011. | {{ZD|ŠKO}} [[Stephen Maguire]] | ''[[Welsh Open 2011 (snuker)|Welsh Open]]'' | [http://www.youtube.com/watch?v=_8KxdHbclJw] |- | 11. | 21. 4. 2012. | {{ZD|ENG}} [[Stuart Bingham]] | [[Svjetsko prvenstvo u snukeru 2012.|Svjetsko prvenstvo]] | [http://www.youtube.com/watch?v=Yh64worbGqc] |} == Nagrade == {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- ! Nagrada ! Godina |- | [[Red Britanskog carstva]] (MBE) | 1994. |- | Sportska ličnost godine BBC Scotlanda | 1987, 1996. |- | WPBSA igrač godine | 1990, 1991, 1992, 1993, 1995, 1996. |- | WPBSA mladi igrač godine | 1988. |- | WPBSA nastup godine | 1995. |} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Portal|Snuker}} {{Commonscat|Stephen Hendry}} * [http://www.worldsnooker.com/page/PlayersAlphabeticalArticle/0,,13165~2234503,00.html Hendryjev profil] na ''World Snookeru'' * [http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=10 Hendryjevi rezultati i statistike] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207041104/http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=10 |date=7. 2. 2012 }} na ''Cue Trackeru'' * [https://web.archive.org/web/20101206052059/http://www.global-snooker.com/Stephen-Hendry.asp Hendryjev profil] na ''Global Snookeru'' * [http://www.snooker.org/plr/bio/shendry.shtml Hendryjev profil] na ''WWW Snookeru'' * [http://prosnookerblog.com/players/g-h/stephen-hendry Hendryjev profil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231603/http://prosnookerblog.com/players/g-h/stephen-hendry/ |date=1. 4. 2012 }} na ''Pro Snooker Blogu'' * [http://www.stephenhendrysnookerclub.co.uk/ Hendryjev klub za snuker i bilijar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111127195343/http://www.stephenhendrysnookerclub.co.uk/ |date=27. 11. 2011 }} {{Svjetski prvaci u snukeru}} {{Pobjednici UK Championshipa (snuker)}} {{Pobjednici Mastersa (snuker)}} {{WPBSA brojevi 1}} {{Snukeraš godine}} {{DEFAULTSORT:Hendry, Stephen}} [[Kategorija:Rođeni 1969.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Edinburgh]] [[Kategorija:Škotski snukeraši]] ixdn0x86qx7wdcab5xawjvgddquuews T-72 0 152100 3900168 3853671 2026-06-23T20:22:02Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900168 wikitext text/x-wiki {{Oklopno vozilo | ime =T-72 | slika = [[Datoteka:T-72M2.jpg|250px]] | opis = bugarski T-72M2 | posada = 3 | dužina = 6.9 m | širina =3.6 m | visina =2.2 m | težina =41 tona | oklop =kompozitni | primarno =glatkocijevni top 125 mm | sekundarno = mitraljez PKMT 7.62 mm, teški mitraljez 12.7 mm NSVT | pogon = V-12 diesel 780 KS (582KW) | snaga = | suspenzija = | cestovna_brzina =75 km/h | omjer_snage_i_težine =19 ks/tona | domet =450+150 km }} '''T-72''' je naziv [[SSSR|sovjetski]] glavni borbeni [[tenk]] koji se počeo proizvoditi [[1971]], a uveden je u vojnu upotrebu [[1974]] godine. Osim u [[SSSR|Sovjetskom savezu]] proizvodio se po licenci u [[Poljska|Poljskoj]], [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]], [[SFRJ|Jugoslaviji]], [[Rumunija|Rumuniji]], [[Indija|Indiji]]. Bio je napredniji tenk od tadašnjih tenkova kao što su [[Sjedinjene Američke Države|američki]] [[M60 Patton]], [[Njemačka|njemački]] [[Leopard 1]], [[Velika Britanija|britanski]] [[Chieftain (tenk)|Chieftain]] tenk. ==Proizvodnja== Sedamdesetih godina prošlog vijeka T-72 se uvodi kao glavni borbeni tenk [[Varšavski pakt|varšavskog pakta]]. Osim u varšavskom paktu tada se izvozio u [[Finska|Finsku]], [[Indija|Indiju]], [[Iran]], [[Irak]], [[Sirija|Siriju]], [[SFRJ|Jugoslaviju]]. Tenk se proizvodio po licenci u [[Poljska|Poljskoj]], [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]] za potrebe zemalja Varšavskog pakta. Ovi tenkovi su bili malo naprijedniji od tadašnjih tenkova sovjetske proizvodnje, ali sa tanjim oklopom. Poljski T-72G je imao znatno manji oklop u odnosi na standardni T-72 tenk Sovjetske armije (debljina oklopa na kupoli je bila 410&nbsp;mm). Sovjetski T-72 tenkovi namijenjeni za izvoz van varšavskog pakta su bili znatno slabije opremljeni. Mnogi dijelovi sovjetske, poljske, čehoslovačke proizvodnje nisu se mogli proizvditi lokalno što je prestavljalo velik logistički problem. Prije licencirane proizvodnje T-72 tenka u Jugoslaviji pod nazivom [[M84]] Jugoslavija je kupila 92 komada T-72M tenka za vojna ispitivanja nakon čega se počeo serijski proizvoditi [[1984]] godine. Sovjetski savez od [[1989]] do [[1990]] godine je zbog embarga na uvoz oružja u Irak izvozio dijelove za [[Irak|iračku]] verziju T-72 tenka "Babilonski lav" koji se sastavljao u Iraku. Kasnije su se proizvodili modernije verzije ovog tenka: [[Rusija|ruski]] [[T-90]], [[Poljska|poljski]] [[PT-91]], [[Kina|kineski]] [[Tip 99]]. Bilo je nekoliko prototipa ovog tenka: [[Rumunija|rumunski]] [[TR-125]], [[Hrvatska|hrvatski]] [[M-95]], [[Srbija|srpski]] [[M-84AS]]. Laserski daljinometri kod T-72 tenkova se počinju koristiti [[1978]] godine samo kod komandnih verzija dok su se standardno počeli koristiti [[1985]] godine kada su se također počeli ugrađivati snažniji motori od 840 KS (630&nbsp;kW) V-84, eksplozivno-reaktivni oklop, stabilniji top, mogućnost ispaljivanja iz ijevi topa vođene protiv-tenkoveske rakete. Sa ovim stavkama T-72 tenk je bio ekvilalentno jak kao tadašnji skuplji [[T-80]] tenk. [[2000]] godine počeo se koristiti oklop od osiromašenog uranija. ==Verzije== ===Bugarska=== *'''T-72M2''' - poboljšana verzija T-71M1 s termovizijom, deblji oklop (500&nbsp;mm), zaštita od radijacije <ref name="JED The Military Equipment Directory">[http://www.jedsite.info/tanks-tango/tango-numbers-su/t-72_series/t72-series.html "JED The Military Equipment Directory"]</ref> ===Hrvatska=== *'''Degman [[M-84D]]''' - moderni prototip na temelju [[M-84]] *'''[[M-95 Degman]]''' - 3. generacija temelji se na tenk M-91 Vihor ===Kuba=== *'''T-72''' - oznaka koristi se za sve nepromijenjene T-72 glavne borbeni tenkove u upotrebi kubanske vojske <ref name="Tanknet">{{Cite web |url=http://63.99.108.76/forums/index.php?showtopic=17147&st=20 |title="Tanknet" |access-date=9. 3. 2020 |archive-date=15. 4. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415212819/http://63.99.108.76/forums/index.php?showtopic=17147&st=20 |url-status=dead }}</ref> *'''T-72M1''' - T-72 opremljen s kineskim radio uređajem umjesto sovjetskog i bolja zaštita protiv vlage i topline <ref name="Tanknet"/> *'''T-72M2''' - T-72 s čeličnom zaštitom u prednjem dijelu <ref name="Tanknet"/> ===Češka=== [[Datoteka:Tank T72M4CZ moderna.jpg|mini|desno|250px|T-72M4CZ]] *'''T-72M3 CZ''' - postavljena je termovizija za nišandžiju i napravljene su manje izmjene - ovu verziju nije bila prihvatila Češka vojska u korist T-72M4CZ <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''T-72M4 CZ''' - dodan je novi eksplozivno-reaktivni oklop, novi SUP (koristi se sistem sa italijanskog [[Ariete C-1]]), 1000 ks vodom hlađeni [[dizelski motor]] i automatski prijenos sa 6 stepeni. Sa svim poboljšanjima masa tenka je povećana za 4 tone, Češka je do sad modernizovala oko 30 tenkova na ovaj standard.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''VT-72M4''' - poboljšan sistem komunikacije <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''ShKH 2000 "Zuzana"''' (Zuzanne) - 155&nbsp;mm (45 kalibra) verzija (prvi prototip koji je dovršen po ZTS u decembru 1992.) i Dana 152&nbsp;mm, samohodni [[top]]-[[haubica]] instaliran na izmijenjenu T-72M1 šasiju <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ===Bivša Istočna Njemačka=== [[Datoteka:T-72 Fahrschulpanzer 1.jpg|mini|desno|250px|FAB 172M trening vozilo]] *'''T 72M''' - tenkovi su opremljeni gumenom zaštitom za podvozje, bacačem dimne zavjese "Tucha" i dodatnom 16&nbsp;mm čeličnom zaštitom <ref name="rfahrzeuge1">Deutsche Militärfahrzeuge, page 559</ref> *'''T 72M''' "Übergangsversion" - naziv za 23 tenka koji su kupljen od [[Poljska|Poljske]] [[1986.]] godine. Imaju dodatni oklop *'''T 72(K)''' i '''T-72(K1)''' - komandni tenk nastao na temelju T-72 *'''T 72TK''' -<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''BLP 72''' - planirani nosač mosta koji je nakon nekoliko problema oko projekta otkazan <ref>[http://www.militaertechnik-der-nva.de/Waffensysteme/BLP72/BLP72.html BLP72<!-- Bot generated title -->]</ref> *'''FAB 172M''' ili '''FAP 172U''' - trening vozilo. Napravljena su samo tri primjerka ===Bivša Čehoslovačka=== *'''T-72M (Ob'yekt 172M-E3)''' - ovaj model je građen pod dozvolom ZTS Martin. U Zapadnim izvorima često se naziva i T-72G. U kasnim 1980-im tenk se proizvodio za čehoslovačku vojsku i za izvoz, te su bili opremljeni s nekoliko poboljšanja iz sovjetskog T-72A programa, uključujući gumene zaštite za podvozje i 902B "Tucha" bacače dimne zavjese. *'''T-72M1 (Ob'yekt 172M-E5)''' - izvozna kopija sovjetskog T-72A tenka *'''VT-72 (BRAM-72)''' (Vyprošt’ovací Tank) - oklopno vozilo za popravak napravljeno na podvozju tenka T-72 <ref>{{Cite web |url=http://154prapor.cz/organizace/technika/zenijni-technika-a-material/vyprostovaci-tank-vt-72 |title=Vyprošťovací tank VT-72 {{!}} 154. záchranný prapor Rakovník AČR<!-- Bot generated title --> |access-date=9. 3. 2020 |archive-date=25. 2. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080225150412/http://154prapor.cz/organizace/technika/zenijni-technika-a-material/vyprostovaci-tank-vt-72 |url-status=dead }}</ref> *'''VT-72B (BRAM-72B)''' - oklopno vozilo za popravak opremljeno hidrauličnom dizalicom i vitlom <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ===Gruzija=== *'''T-72 SIM-1''' - novi Falcon komandni i kontrolni sistem, GPS navigacijski sistem i nova termovizija. ===Indija=== [[datoteka:Indian Army T-72 image1.jpg|mini|desno|250px|Ajeya MK2]] *'''Ajeya MK1''' - indijska verzija T-72M. Paralelno s kupnjom verzija T-72 tenka od [[SSSR]]-a, [[Indija]] je pokrenula domaći razvoj tenka T-72 nazvanog '''Ajeya'''. Napravljeno je oko 900 komada ovog tenka, a [[1993.]] godine su modernizovani na T-72M1 standard.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''Ajeya MK2''' - indijska verzija T-72M1 tenka. Zbog problema oko razvoja novog indijskog tenka Arjun, indija se odlučila na modernizaciju svojih 1500 T-72M1 tenkova na T-72M2 standard. Modernizacija je uključila ugrađivanje novog SUP-a s termovizijom, eksplozivno-reaktivnog oklopa, navigacijskog sustava, bolji sistem radioveze i sistem aktivne zaštite koji očitava i ometa [[laser]]ske zrake radi bolje zaštite od proivoklopnih vođenih raketa. Zbog dodatnog oklopa ugrađen je i snažniji dizelski motor [[Poljska|poljske]] proizvodnje snage 1000 ks.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''Tank EX''' - na tijelo tenka T-72 postavljena je kupola s [[Arjun (tenk)|Arjun]]a. Samo prototip. ===Irak=== *'''T-72 babilonski lav (Asad Babil)''' - kopija T-72 tenka. Napravljena je prema zamisli [[Saddam Hussein|Saddama Husseina]] da [[Irak]] samostalno proizvodi vlastite tenkove nakon uvedenog embarga na uvoz oružja radi dovršenja [[Iračko-iranski rat|Iračko-iranskog rata]] *'''Saddam''' - iračka verzija T-72M tenka koji je prilagođen lokalnim uvjetima u [[Irak]]u <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ===Poljska=== [[Datoteka:PT-91.jpg|mini|desno|250px|PT-91]] [[Datoteka:POL Warsaw WZT-3.jpg|mini|desno|250px|WZT-3]] *'''T-72M (Ob'yekt 172M-E3)''' - ovaj model je građen pod licencom. Na Zapadu se T-72M često naziva T-72G zbog velikog izvoza na [[Bliski Istok]]. Ti tenkovi imaju gumenu zaštitu za podvozje i lansere dimne zavjese. Na kasnijim verzijama je postavljena sprijeda dodatna čelična ploča debljine 16&nbsp;mm kao i kod T-72M *'''T-72M1 (Ob'yekt 172M-E5)''' - izvozna verzija T-72A koja je građena pod licencom u Poljskoj *'''T-72M1D''' - [[poljska]] oznaka za T-72M1K <ref name="War Technology">{{Cite web |url=http://wartechnology.ovh.org/pages/bron_obecna/t-72.php |title="War Technology" |access-date=9. 3. 2020 |archive-date=1. 12. 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071201211355/http://wartechnology.ovh.org/pages/bron_obecna/t-72.php |url-status=dead }}</ref> *'''Jaguar''' - kada je poljska 1978. počela proizvodnju T-72 tenka, već 1892. godine je pokrenut plan za modernizaciju tih tenkova koji se nazvao Jaguar. Ova modernizacija nikad nije provedena.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''T-72 "Wilk"''' - modernizirana verzija T-72 tenka. Umjesto sovjetskog [[SUP]]-a ugrađen je poljski ili čehoslovački koji je razvijen za tenk T-55AM "Meridia". Ugrađena je nova termovizija, senzor zračenja laserskih zraka i poljski eksplozivno-reaktivni oklop (ERA) Erawa-1 ili Erawa-2. Ovaj tenk bio je prethodnica razvoja PT-91 tenka **'''[[PT-91|PT-91 "Twardy]]"''' - [[Poljska|poljski]] [[tenk]] temeljen na tenku T-72M1 ***'''T-72M1Z''' - T-72M1 moderniziran na PT-91 standard *'''PZA Loara''' - protivavionski samohodni top, na tijelo T-72 tenka stavljena je kupola s protivavionskim topovima.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> **'''PZA Loara-A''' - protivavionski samohodni top, na tijelo PT-91 tenka stavljena je kupola s protivavionskim topovima.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''SJ-09''' - poljsko trening vozilo bez kupole *'''WZT-3''' - oklopno vozilo za popravke temeljeno na T-72M tenku <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ===Rumunija=== *'''TR-125''' - [[Rumunija|rumunska]] verzija T-72 s dodatnim oklopom, novim prijenosom i jačim dizel motorom. ===Rusija, bivši SSSR=== [[Datoteka:T-72 RB4.JPG|mini|desno|250px|Poljski T-72M1 u muzeju]] [[Datoteka:Belarus-Volot Transporting T-72-1.jpg|mini|desno|250px|Prijevoz Bjeloruskog T-72]] [[Datoteka:Belarus-Transporting T-72.jpg|mini|desno|250px]] [[Datoteka:Finnish Army T-72 Ps264-202 side.jpg|mini|desno|250px|Finski T-72]] *'''T-72 "Ural" (Ob'yekt 172M)''' (1973)<ref name="War Technology"/> - Originalna verzija, naoružana s 125&nbsp;mm D-81TM glatkocijevnim topom. Imala je optički daljinometar.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="Czołgi Świata (World's Tanks or Tanks Of The World) magazine issue 20">"Czołgi Świata" (World's Tanks or Tanks Of The World) magazine issue 20</ref><ref name="pancerni1">{{Cite web |url=http://www.pancerni.abajt.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=35&limit=1&limitstart=1 |title={{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070817105601/ |date=17. 8. 2007 }} T-72 &#91;ZSRR&#93;: Strona 2 - Pancerni.net<!-- Bot generated title --> |access-date=9. 3. 2020 |archive-date=17. 8. 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070817105601/http://www.pancerni.abajt.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=35&limit=1&limitstart=1 |url-status=dead }}</ref>[http://www.jedsite.info/tanks-tango/tango-numbers-su/t-72_series/t72-series.html "JED The Military Equipment Directory"<!-- Bot generated title -->]</ref>< **'''T-72K''' - Komandna verzija T-72 "Ural" s dodatnim R-130m radiom. Ima 10 metarsku teleskopsku antenu i R123M/R-173 dva radija.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="pancerni1"/> **'''T-72 (Ob'yekt 172M-E, Ob'yekt 172M-E1)''' - Sovjetska izvozna verzija sa 125&nbsp;mm D-81T glatkocijevnim topom s 44 granate. Prodan je [[Irak]]u i [[Sirija|Siriju]], a rađen je i u [[Poljska|Poljskoj]] u fabrici "''Bumar-Łabędy''".<ref name="Czołgi Świata (World's Tanks or Tanks Of The World) magazine issue 20"/><ref name="pancerni1"/> ***'''T-72''' - opremljen s [[Francuska|francuskim]] 155&nbsp;mm F1 topom za [[Indija|Indiju]] <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ***'''T-72''' - opremljen s [[Velika Britanija|britanskim]] 155&nbsp;mm Vickers T6 topom za Indiju <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> **'''Robot-2''' - Daljinski upravljani T-72 "Ural" <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> **'''Ob'yekt 172-2M "Buffalo"''' - modernizacija T-72 tenka tokom [[1970-e|1970-ih]]. Dodana je novi oklop, prednja ploča je nagnuta za 30 stupnjeva, strane tenka i podvozje je zaštićeno 100% čelikom. Povećana je snaga motora na 840 ks, dodani su bacači dimne zavjese i borbeni komplet je povećan na 45 granata.<ref name="pancerni1"/> **'''T-72 "Ural-1" (Ob'yekt 172M1)''' (1976)<ref name="War Technology"/> - novi 2A46 glavni top, bolji oklop kupole <ref name="pancerni1"/> **'''T-72V''' - ("V" za vzryvnoi- eksplozivan) neslužbeni model kojim je opremljen eksplozivno-reaktivnom oklopom (ERA) Kontakt-1 koji je postavljen na kupolu i prednji dio tijela <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> **'''T-72 "Ural"''' - modernizacija. Većina T-72 "Ural" tenkova je modernizirano tokom [[1980-e|1980-ih]]. Na desnu stranu kupole postavljen je reflektor, a na bokove tenka je postavljena guma.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''T-72A (Ob'yekt 176)''' (1979)<ref name="War Technology"/> - ovo je unaprijeđena verzija T-72 "Ural" tenka. Njegove ofenzivne mogućnosti su jednake starijoj verziji, ali je zato poboljšana oklopna zaštita. Reflektor se nalazi na desnoj strani kupole, TPD-2-49 optički daljinometar se zamijenio za TPD-K1 laserski daljinometar. Na prednjoj strana kupole i tijela postavljen je novi višeslojni oklop. Poboljšan je i sistem upravljanja paljbom ([[SUP]]) i dodani su bacači dimne zavjese. Zbog svih ovih dodataka težina tenka je malo povećana.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="War Technology"/><ref name="pancerni1"/><ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> ***'''T-72A obr.1979g''' - dodatnih 17&nbsp;mm čelika visoke čvrstoće ***'''T-72A obr.1984g''' - kasnija verzija sa zaštitom od radijacije ***'''T-72AK (Ob'yekt 176K)''' - Komandna verzija T-72A. U NATO-u postoje tri različita naziva za ovaj tenk koji označavaju T-72AK1, T-72AK2 i T-72AK3 kojima predstavlja komandnu verziju, verziju za komandovanje bataljonom i komandovanje pukom <ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="War Technology"/><ref name="pancerni1"/> ***'''T-72AV''' - ("V" for ''vzryvnoi'' - eksploziv) model s eksplozivno-reaktivnim oklopom (ERA) Kontakt-1 <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ***'''T-72M (Ob'yekt 172M-E2, Ob'yekt 172M-E3, Ob'yekt 172M-E4)''' - izvozna verzija s tanjim oklopom i lošijim [[SUP]]-om. Proizvodila se još i u [[Poljska|Poljskoj]] i [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]] <ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="pancerni2">{{Cite web |url=http://www.pancerni.abajt.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=35&limit=1&limitstart=2 |title={{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818082118/ |date=18. 8. 2007 }} T-72 &#91;ZSRR&#93;: Strona 3 - Pancerni.net<!-- Bot generated title --> |access-date=9. 3. 2020 |archive-date=18. 8. 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070818082118/http://www.pancerni.abajt.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=35&limit=1&limitstart=2 |url-status=dead }}</ref> ****'''T-72MK (T-72M(K))''' - Izvoza verzija T-72AK. Sve je isto kao i kod T-72AK, samo što je zbog opreme borbeni komplet smanjen s 45 na 38 granata.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ****'''T-72M1 (Ob'yekt 172M-E5, Ob'yekt 172M-E6)''' - sovjetska izvozna verzija s tanjim oklopom. Također je građen u [[Poljska|Poljskoj]] i [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]] <ref name="pancerni2"/> *****'''T-72M1K''' - komandna verzija <ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> *****'''T-72M1V''' - T-72M1 s eksplozivno-reaktivnim oklopom Kontakt-1 <ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> *****'''T-72M1M (Ob'yekt 172M-E8)''' - Sovjetska izvozna verzija. T-72M1 modernizovan na T-72B standard <ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> *'''T-72B (Ob'yekt 184) (NATO code: SMT M1988))<ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/>'''<ref name="War Technology"/> - znatno poboljšana verzija s boljim sistemom za upravljenje paljbom (SUP), debljim oklopom (homogeni čelični oklop zamijenjen je višeslojnim oklopom) i snažnijim dizel V-84-1 motorom (840 ks). **'''T-72B''' - opremljen s Kontakt-1 eksplozivo-reaktivnim oklopom (ERA). Često se naziva '''T-72BV''' <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> **'''T-72BK (Ob'yekt 184K)''' - komandna verzija s dodatnim antenama i radio sistemima <ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="pancerni1"/> **'''T-72S "Shilden" (T-72M1M1 <ref name="Czołgi Świata (World's Tanks or Tanks Of The World) magazine issue 20"/>, Ob'yekt 172M-E8)''' - izvozna verzija tenka s ERA oklopom koji je postavljen samo na prednju stranu i bez zaštite od radiacije ***'''T-72B1''' - opremljen eksplozivno-reaktivnim oklopom Kontakt-1 na prednjij strani kupole i tijela, s osam bacača dimne zavjese na lijevoj strani kupole ***'''T-72B1K (Ob'yekt 184K-1)''' - komandna verzija T-72B1.<ref name="pancerni1"/> ***'''T-72S1 "Shilden" (T-72M1M1 <ref name="Czołgi Świata (World's Tanks or Tanks Of The World) magazine issue 20"/>)''') - sovjetska izvozna verzija T-72B1. Pojavila se 1993. godine.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide"/> **'''T-72B obr.1989g''' - T-72B opremljen Kontakt-5 eksplozivno-reaktivnim oklopom, kao i višeslojnm oklopom postavljenom na prednju i bočnu stranu kupole i prednju stranu tijela. Često ga zovu T-72BM ili T-72B(M) ali to nije tačno. NATO oznaka: SMT M1990.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="pancerni1"/> **'''T-72B obr.1990g''' - postavljen senzor za vjetar i ugrađen novi motor ***'''T-72B obr.1990g''' - poboljšan komandirov periskop <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ****'''T-72BU / T-90 (Ob'yekt 188<ref name="pancerni1"/>)''' - prvobitni T-90 tenk koji bi po karakteristikama i oklopnoj zaštiti trebao bi biti nešto malo bolji u odnosu na kasnije verzije T-80 tenka. Zbog lošeg mišljenja o T-72 tenku u Čečeniji i Iraku gdje se pokazao loš, promijenjen je naziv u T-90 kako bi se lakše prodao. **'''T-72BM "Rogatka" obr.2006g (Ob'yekt 184M)''' - modernizovani T-72B koji je predstavljen 2006. godine. Ima napredniji SUP i "Relikt" eksplozivno-reaktivni oklop treće generacije koji je dvaput učikovitiji od "Kontakt-5" oklopa. Ugrađen je snažniji motor od 1000 ks. **'''T-72B3 (Ob'yekt 184-M3)''' - Unaprijeđeni T-72B, predstavljen 2010. kao jeftinija i inferiornija varijanta T-72BM Rogatka tenka. Motor je "V92S2" s 1000 KS, a po pitanju oklopne zaštite vrlo je sličan prvobitnoj verziji T-90 tenka poznatog kao T-72BU, odnosno inferiorniji u odnosu na kasnije verzije T-90 tenka. Koristi "Kontakt-5" reaktivni oklop. Ruska vojska je prvobitno odabrala ovu verziju tenka kao okosnicu njihovih oklopnih jedinica, iako je tenk dobio žestoke kritike i od samih ruskih stručnjaka zbog zastarjelosti, vrlo slabe oklopne zaštite i inferiornosti u odnosu na veliku većinu modernih zapadnih tenkova.<ref>https://www.unian.info/war/10447593-russian-expert-says-about-ukrainian-t-64-tank-superiority-over-t-72b3-media.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.military-today.com/tanks/t72b3.htm |title=Arhivirana kopija |access-date=9. 3. 2020 |archive-date=14. 3. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200314103046/http://www.military-today.com/tanks/t72b3.htm |url-status=dead }}</ref> **'''T-72B3M / T-72B4''' - Još jedna modifikacija tenka T-72B predstavljena 2014. Za razliku od T-72B3, T-72B4 ima jači motor V92S2F s 1130 KS, novi reaktivni oklop "Relikt", modificirani top i nadograđen sistem upravljanja paljbom. Po pitanju borbenih sposobnosti i oklopne zaštite, tenk je otprilike u rangu T-90A (koji je predstavljen krajem 1990-tih).<ref>https://www.globalsecurity.org/military/world/russia/t-72b4.htm</ref> Drugim riječima T-72B4 bitno zaostaje za modernim zapadnim tenkovima, naročito po pitanju okopne zaštite i borbene učinkovitosti. Razmještaj reaktivnog oklopa je katastrofalno loše riješen, identično kao i kod prethodnih T-72B verzija, te pokriva samo određene dijelove prednje strane kupole ostavljajući čitava područja (tzv. "slabe tačke") tenka izložene, odnosno slabije zaštićenim. Tenk je također dobio kritike od samih Rusa zbog očitih nedostataka, ali vrh ruske vojske i politike uporno podržava ove tenkove. *'''BMO-T''' (Boyevaya Mashina Ognemyochikov) - oklopno vozilo za prijevoz tima s bacačima plamena <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''BMPT (Ob'yekt 199)''' - teško oklopno vozilo za podršku tenkovima. Ima 30&nbsp;mm automatski top i lanser za protivoklopnu raketu <ref Name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''[[TOS-1]]''' - samohodni bacač raketa. Topovi su postavljeni na tijelu tenka i imaju 30 cijevi.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''TZM-T''' - vozilo za punjenje raketnih cijevi [[TOS-1]] <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''BREM-1''' (Bronirovannaya Remonto-Evakuatsionna Mashina) **'''BREM-1M''' - oklopno vozilo za popravke napravljeno na tijelu tenka T-72. Ima hidrauličnu dizalicu koja može podići 12 tona i vitlo koje može izdržati 25 tona, a uz nadogradnju do 100 tona.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''IMR-2''' (Inzhenernaya Mashina Razgrashdeniya) - borbeno inžinjersko vozilo. Ima teleskopsku ruku nosivosti od 5 do 12 tona. N njega se može postaviti čistač minskog polja.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> **'''IMR-2M1''' - pojednostavljen model bez čistača minskog polja **'''IMR-2M2''' - unaprijeđena verzija koja je prilagođena npr. u minskim područjima **'''IMR-2MA''' - najnovija verzija s večom kabinom i naoružana 12,7&nbsp;mm mitraljezima ***'''Klin-1''' - daljinski kontrolisana IMR-2 <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''MTU-72 (Ob'yekt 632)''' (Tankovyj Mostoukladchik) - pokretni most na temelju tenka T-72. Most kad se postavi ima ukupnu dužinu 20 metara i može izdržati teret do 50 tona. Širok je 3.3 metra i za postavljanje mu trebaju 3 minute.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''RKhM-7 "Berloga-1"''' (Razvedivatel’naya Khimicheskaya Mashina) *'''Ob'yekt 327''' - samohodni 152&nbsp;mm top. Prototip ===Srbija=== [[Datoteka:SER mod T72.jpg|desno|mini|250px|Srpski modernizirani T-72]] *'''M-2001 (M-84AB1)''' - [[M-84]] tenk modernizovan na [[T-90]] standard *'''Yugoimport SDPR T-72 paket modernizacije''' - T-72 s jačim motorom, bolji sistem komunikacije, eksplozivno-reaktivni oklop (ERA) ===Slovačka=== *'''T-72M1A''' - modernizovani T-72M1 tenk s eksplozivno-reaktivnim oklopom (ERA), detekcijom laserskih zraka, termovizija, novi [[SUP]], jači S12U dizel motor...<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''T-72M2''' - modernizovaniT-72M1A tenk *'''VT-72C''' - Poboljšana VT-72B izvozna verzija se proizvodila [[1999.]] za Indiju. Pogonjena je s jačim poljskim S-12U dizel motorom <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''VT-72Ž''' - oklopno vozilo za popravke *'''MT-72''' - Slovački prijenosni most temeljen na tijelu T-72 tenka. Kad se sastavi ima dužinu od 20 metara i može izdržati teret od 50 tona.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ===SFRJ=== [[Datoteka:Tenk M-84 (HV).jpg|mini|desno|250px|[[M-84]] tenk]] *'''M-84''' - jugoslavenska verzija T-72M tenka s nekim poboljšanjima *'''M-84A''' - poboljšana verzija [[M-84]] tenka **'''M-84AK''' - komandna verzija M-84A tenka s navigacijskim sistemom *'''M-84AB''' - izvozna verzija s modernijim [[SUP]]-om, termovizijom i laserskom daljinometrom. Oko 200 h je izvezeno u [[Kuvajt]]. **'''M-84ABK''' - komandna verzija M-84AB tenka s navigacijskim sistemom **'''M-84ABN''' - navigacijska verzija opremljena boljim sistemom radioveze i navigacijskim sistemom *'''M-84AI''' - oklopno vozilo za popravke koje je napravljeno na tijelu M-84A tenka ===Južnoafrička Republika=== *'''T-72 "Tiger"''' - modernizirani T-72 tenk <ref name="JED The Military Equipment Directory"/> ===Ukrajina=== *'''T-72MP''' - modernizacijski paket za T-72 tenkove *'''T-72AM "Banan"''' - ukrajinski modernizovani T-72A tenk s eksplozivno-reaktivnim oklopom (ERA) Kontakt-1, ima dodane bacače dimne zavjese. Pogonjen je snažnijim 6TD-1 ili 6TD-2 dizelskim motorom (1250 ks).<ref name="JED The Military Equipment Directory"/><ref name="Gary's Combat Vehicle Reference Guide">[http://www.inetres.com/gp/military/cv/tank/T-72.html "Gary's Combat Vehicle Reference Guide"]</ref> *'''T-72AG''' - modernizovane verzije na T-80UT standard. Imaju eksplozivno-reaktivi oklop Kontakt-5, bolju termoviziju i jači 6TD-1 dizel motor (1250 ks) *'''T-72-120''' - modernizovana verzija s topom kalibra 120&nbsp;mm s automatskim punjačem sposoban ispaljivati [[NATO]] granate *'''BMT-72''' - ukrajinska nadogradnja T-72 tenka. Osnovana na tenku [[T-84]]. Glavna razlika je što je tenk postavljen na 7 kotača za gusjenice sa svake strane.<ref name="JED The Military Equipment Directory"/> *'''BTS-5B''' - ukrajinska verzija BREM-1 ==Opis tenka== U biti T-72 tenk veoma sliči [[T-64]] tenku koji se istodobno proizvodio. Za razliku od prijašnjih sovjetskih tenkova T-72 je imao samo tri člana posade što je posljedica ugradnje automatskog punjača topa. '''Pokretljivost''' T-72 tenk u kategoriji glavnih borbenih tenkova spada u lakše tenkove sa svojom težinom od 41 tonu. U varšavskom paktu su neki mostovi građeni tako da preko njih može prijeći kolona T-72 tenkova, dok kod u NATO savezu prelazak tenkovima preko mostova je bio moguć pojedinačnim prolaskom tenkova. Relativno gledajući T-72 tenk ima slab motor od 780 KS koji samo turbo verzija motora iz Drugog svjetskog rata koji je korišten kod [[T-34]] tenkova. T-72 tenk ima velike pokretne točkove na gusjenicama u odnosu na [[T-64]] i [[T-80]], ima amfibijska svojstva što znači da može savladati vodene prepreke dubine do 5 metara. U slučaju plovljenja tenka ako se ugasi motor on se mora upaliti u roku od 6 sekundi u protivnom voda ulazi u motor. '''Nuklearna, biološka, hemijska zaštita''' T-72 ima sveobuhvatan program nuklearne,biološke,hemijske zaštite. Unutrašnjost trupa i kupole tenka je obložena hemijskom tkaninom, što omogućava zaštitu posade u slučaju eksplozije nuklearne bombe. Posada dobiva čist zrak iz sistema filtera. Izvozna verzija T-72s nema zaštitu od zračenja koja je standard na ruskim T-72s koji su presvučeni slojem sintetičkog materijala koji sadržava olovo, koji pruža zaštitu od djelovanja radijacije i elektromagnetskog zračenja. '''Oklop''' Oklopna zaštita tenka je poboljšana svakom novom generacijom. Orginalna kupola tenka je izrađena od lijevanog čelika 280&nbsp;mm debljine. Kasnije verzije tenka su izgrađene od višeslojnog (kompozitnog) čelika. T-72M od T-72A verzije se razlikuje po znatno slabijem oklopu što ga je činilo znatno slabijim od T-72A. Modernizirani T-72M1 je poboljšan slojem (16&nbsp;mm) staklo-teksolita kojim se dobila bolja zaštita uz povećanje debljine oklopa od 32&nbsp;mm. Kasniji modeli T-72, kao što je T-72B imaju vidno ispupčenu kupolu, u zapadnim zemljama poznata pod nazivom "Dolly Parton". Kasnije verzije T-72B, T-72B1 i T-72A imaju radioaktivnu zaštitu postavljenu i na krov kupole. Kasniji pregledi T-72 tenka od strane američkih i njemačkih analitičara nakon raspada SSSR-a su imali priliku uvida u T-72 tenkove sovjetske proizvodnje opremljene Kontakt-5 ERA oklopom, a pokazali su se kao neprobojni za najmodernije američke i njemačke tenkovske projektile, a to je izazvalo razvoj modernog zapadnog više probojnog tenkovskog streljiva, kao što su M829A2 i M829A3. Ruski tenkovski inženjeri odgovorili su sa novijim vrstama eksplozivno-reaktivog oklopa, uključujući Relikt i Kaktus. [[Datoteka:T-72 Ajeya1.jpg|lijevo|mini|Indijski T-72 sa eksplozivno-reaktivnim oklopom]] '''Naoružanje''' Glavno naoružanje ovog tenka predstavlja top 2A46 125&nbsp;mm, što znači da je taj top veći od zapadnog 105&nbsp;mm i novijeg 120&nbsp;mm topa. Međutim ovaj top ima mogućnost ispaljivanja vođenih protivoklopnih raketa , te također visokoeksplozivnih projektila (HEAT) kao i kinetičkih penetratora (APFSDS). Glavni top prilikom dejstva pri udaljenosti od 1.800 m ima mogućnost pogreške od 1 m. Najveća udaljenost ispaljivanja POVR pri dobroj preciznosti je 4.800 m. Najveći doseg topa 9.100 metara. Za nišanjenje se koristi relativno jednostavan uređaj TPD-2-49 s daljinomjerom (radi privlačne cijene na tržištu). Sprava je stabilizirana u vertikalnoj ravnini, a u nju se ručno unose podaci o tipu projektila, temperaturi i vlažnosti zraka i bočnom vjetru. Lijevo od topa je postavljen IC reflektor, koji omogućava promatranje i ciljanje noću, na daljinama do 800 m. Većina T-72 pronađena izvan bivšeg Sovjetskog Saveza nema laserski daljinomjer. T-72 namijenjeni izvozu imaju slabiji sistem upravljanja paljbom (SUP) i automatski punjač dok neki nemaju ni termoviziju. Sekundarno oružje tenka je [[mitraljez]] PKT kalibra 7,62&nbsp;mm, za koji se u vozilu nosi 2000 metaka. Na kupoli zapovjednika je postavljen protivavionski mitraljez 12,7&nbsp;mm NSVT, s 300 metaka u borbenom kompletu. '''Automatski punjač topa''' U automatskom punjaču se nalaze 22 dvodijelna projektila, a u tenku se nosi još 17 rezervnih. Brzina gađanja je 6 do 8 projektila u minuti, a moguće je i ručno punjenje topa kada brzina paljbe iznosi 1-2 projektila u minuti. Primjena automatskog punjača omogućila je da se broj članova posade smanji na tri i da se smanje dimenzije i masa vozila. Međutim, ratna iskustva su pokazala da je smještaj municije u automatskom punjaču ispod kupole ozbiljna mana tenka T-72, jer pogodak u bok vozila može aktivirati municiju, kada dolazi do eksplozije koja momentalno uništava tenk i kupolu odbacuje nekoliko metara od tijela vozila. ==Borbena upotreba== [[Datoteka:New iraqi army tank.jpg|mini|desno|Irački T-72M 2006.]] [[Datoteka:T-72, Operation Desert Storm.jpg|mini|desno|T-72 tokom Zaljevskog rata]] * [[1979]]. - [[1989]]. [[Sovjetsko-afganistanski rat]] ([[SSSR]]) * [[1980]]. - [[1988]]. [[Iračko-iranski rat]] ([[Irak]]), ([[Iran]]) * [[Libanonski rat 1982.]] ([[Sirija]]) * [[1983]]. - Građanski rat u [[Šri Lanka|Šri Lanki]] ([[Indija]]) * [[1986]]. - [[1989]]. [[Južnoafrički pogranični rat]] ([[Kuba]]) * [[1988]]. - [[1994]]. [[Armensko-azerbejdžanski rat]] ([[Armenija]], [[Azerbejdžan]]) * [[1988]]. - [[1993]]. [[Gruzijski građanski rat]] ** [[1991]]. - [[1992]]. [[Rat u Južnoj Osetiji]] ** [[1992]]. - [[1993]]. [[Rat u Abhaziji]] * [[1990]]. - [[1991]]. [[Zaljevski rat]] ([[Irak]]) * [[1991]]. – [[2001]]. [[Raspad SFRJ]] ([[SFRJ]]) ** [[1991]]. [[Rat u Sloveniji]] ([[SFRJ]]) ** [[1991]]. - [[1995]]. [[Domovinski rat]] ([[Hrvatska]]) ** [[1992]]. - [[1995]]. [[Rat u Bosni i Hercegovini]] ([[Bosna i Hercegovina]]) ** [[1996]]. - [[1999]]. [[Rat na Kosovu]] ([[Srbija i Crna Gora]]) ** [[1999]]. - [[2001]].[[Sukobi u okolini Preševa 2001.]] ([[Srbija i Crna Gora]]) ** [[Sukobi u Makedoniji 2001.]] ([[Makedonija]]) * [[1994]]. - [[1996.]] [[Prvi čečenski rat]] ([[Rusija]]) * [[1999]]. - [[Drugi čečenski rat]] ([[Rusija]]) * [[2003]]. - [[Rat u Iraku 2003.]] (Irak) * [[2008]]. - [[Rusko-gruzijski rat 2008.]] ([[Rusija]], [[Gruzija]]) * [[2011]]. - [[Rat u Libiji]]-Korišten od strane libijske vojske i pobunjenika. * [[2012]]. - [[Građanski rat u Siriji]]-T-72 tenkove koristi sirijska vojska i pobunjenici. ==Korisnici== [[Datoteka:T-72Operatorsnew.png|mini|desno|400 px|Sadašnji korisnici T-72 tenka označeni u svijetlo crvenoj boji, a bivši u tamno crvenoj boji.]] [[Datoteka:Bahna 3.jpg|mini|desno|200 px|Češki T-72]] *{{ZID|Abhazija}}-40 *{{ZID|Alžir}}-325 *{{ZID|Angola}}-22 T-72M1 kupljeno od [[Bjelorusija|Bjelorusije]] [[1999]]. *{{ZID|Armenija}}-160 *{{ZID|Azerbejdžan}}-542-636 T-72A, T-72B i T-72 Aslan *{{ZID|Bjelorusija}} *{{ZID|Bosna i Hercegovina}} *{{ZID|Bugarska}} *{{ZID|Češka}}-179 *{{ZID|Etiopija}}-40 iz [[Jemen]]a *{{ZID|Gruzija}}-225+ *{{ZID|Hrvatska}}-3 *{{ZID|Indija}}-1700 *{{ZID|Irak}}-125 T-72M1 *{{ZID|Iran}}-480 T-71M1 i T-72S *{{ZID|Jemen}}-39 u [[2003]]. *{{ZID|Južna Osetija}}- nekoliko ih je zarobljeno od [[Gruzija|Gruzije]] tokom rata [[2008]]. *{{ZID|Kazahstan}}-650 *{{ZID|Kirgistan}}-210 *{{ZID|Kuba}} *{{ZID|Libija}} *{{ZID|Mađarska}} *{{ZID|Makedonija}} *{{ZID|Maroko}} *{{ZID|Mjanmar}}-139 T-72S *{{ZID|Mongolija}}-85 *{{ZID|Poljska}}-586 T-72M1 ([[2005]]. - 644, [[2006]]. - 596) i 135 T-72M1Z (T-72M1 modernizirani na PT-91 standard) (98 PT-91 u službi) Plan za povlačenje T-72M1 tenkova iz službe do [[2018]]. *{{ZID|Rusija}}-9700 *{{ZID|Sirija}}-1600 *{{ZID|Sjeverna Koreja}}-Vjerovatno je nokoliko T-72S tenkova prodano tokom [[1990te|1990tih]]. *{{ZID|Srbija}}-65 T-72M1 *{{ZID|Tadžikistan}} *{{ZID|Turkmenistan}} *{{ZID|Ukrajina}} *{{ZID|Uzbekistan}} *{{ZID|Vijetnam}} ==Bivši korisnici== [[Datoteka:Romanian T-72M tank.jpg|mini|desno|200 px|bivši rumunski T-72M]] [[Datoteka:T-72-latrun-1.jpg|mini|desno|200 px|T-72M1 u Izraelskom Yad la-Shiryon vojnom muzeju.]] *{{ZID|Čečenska Republika Ičkerija}}-preuzeto od bivšeg [[SSSR|SSSR-a]]. *{{ZID|Čehoslovačka}}-Oko 1700 T-72/T-72M/T-72M1 je proizvedeno između [[1981]]. i [[1990]]. Čehoslovačka vojska je koristila 815 T-72 tenkova u [[1991]]. godini. Nakon raspada države tenkovi su preneseni na novonastale države. *{{ZID|Finska}} *{{ZID|Istočna Njemačka}} *{{ZID|Izrael}} *{{ZID|Jugoslavija}}-preneseno na novonastale države *{{ZID|Njemačka}} *{{ZID|Rumunija}} *{{ZID|SSSR}} *{{ZID|Srbija i Crna Gora}}-preneseno na novonastale države ==U bivšoj SFRJ== [[Jugoslavija]] je od [[SSSR|SSSR-a]] kupila oko 90 T-72M tenkova s ciljem sagledavanja njihovih karakteristika, nakon čega je ubrzo pokrenuta proizvdonja pod licencom tenka [[M-84]]. Iako je u [[JNA]] tenk M-84 bio znatno brojniji, ipak je T-72 aktivno korišten do samog raspada [[SFRJ]] i u svim ratnim sukobima koji su uslijedili tokom [[1990te|1990tih]]. ==Vanjski linkovi== *[https://archive.today/20130716210908/stef124.tripod.com/t72.htm/Tenk T-72M] *[http://www.army-guide.com/eng/product890.html/Army Guide.com: T-72, Main Battle Tank]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://warfare.ru/?lang=&catid=244&linkid=1775/Warfare.ru: T-72] *[http://www.globalsecurity.org/military/world/centralasia/tajik-army-equipment.htm/Tajikistan army Equipment]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} *[http://www.globalsecurity.org/military/world/syria/army-equipment.htm/Syria-army equipment]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} == Reference == {{refspisak}} {{Commonscat|T-72 tanks}} [[Kategorija:Sovjetski tenkovi]] fnxp6zwc6e2fduxakpjbg7kwbfa42wg Razgovor s korisnikom:Edinwiki/Tech news 3 257199 3900027 3898781 2026-06-23T13:03:00Z MediaWiki message delivery 64602 /* Tech News: 2026-26 */ novi odlomak 3900027 wikitext text/x-wiki {{Korisnik:EdinBot/Arhivirati |min_tema_arhivirati = 3 |indeks = Razgovor sa korisnikom:Edinwiki/Tech news/Arhive |maks_veličina_arhive = 300K |min_tema_ostaviti = 3 |maks_starost_teme = staro(15d) |arhiva = Razgovor sa korisnikom:Edinwiki/Tech news/Arhiva %(godina)d }} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2013/22|Tech news: 2013-22]] == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. ''Please inform other users about these changes.'' ;Recent software changes: ''(Not all changes will affect you.)'' * The [[m:mw:Extension:Translate|Translate extension]] and [[m:mw:Universal Language Selector|Universal Language Selector]] were enabled on Wikimedia Commons on May 20. Commons users can now easily change languages, and translate pages with a friendly interface. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=operations/mediawiki-config.git;a=commit;h=3e901f819813f9c7f71d9030596d218ccb8b2d89] * The [[m:mw:Echo (Notifications)|Notifications]] feature, active on the English Wikipedia, now supports [[m:mw:Extension:Echo#Notification blacklist.2Fwhitelist|local blacklists and whitelists]]. It is possible to hide users (for example certain bots) from all notifications on the wiki. Also, e-mail notifications are now grouped. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/extensions/Echo.git;a=commit;h=c0b0d78e50f07bef96a2866de1041b8d4a4ef798] [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Server_Admin_Log&diff=71429&oldid=71418] * The first stable release of [[m:mw:MediaWiki 1.21|MediaWiki 1.21]] for sites outside Wikimedia was published on May 25. [http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2013-May/069570.html] * The tool storing information about languages ([[m:mw:Extension:CLDR|CLDR]]) was updated to the [http://cldr.unicode.org/index/downloads/cldr-23-1 latest version] (23.1). [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/65351/] * Due to a [[bugzilla:48693|software issue]], users couldn't enable or disable [[m:mw:Gadgets|Gadgets]]. The issue is now fixed. ;Future software changes: * MediaWiki will stop supporting [[m:w:en:XHTML#XHTML_1.0|XHTML 1.0]] and [[m:w:en:HTML|HTML]] versions lower than version 5. [[m:w:en:HTML5|HTML5]] will now be the default language for pages created by the software. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/core.git;a=commit;h=97caae596d5493ea2f3e4ba505204a7e278d0590] [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/core.git;a=commit;h=b7bec085ce0af0807017c5292ba3114ccf11dfe5] * The software will check if all uploaded files are secure and match their [[m:w:en:Internet media type|type]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/core.git;a=commitdiff;h=42333412833ab7f7515e193b83a909921c34887d;hp=7106407580616dc56bfe414e03839b1f50270a74] * The Wikimedia Commons [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikimedia.commons&hl=pl Android app] will come out of the [[m:w:en:Software release life cycle#Beta|beta phase]] on its next release. [http://lists.wikimedia.org/pipermail/design/2013-May/000587.html] * Account creation by manual log-in will now be recorded in the [[Special:Log/newusers|account creation log]] ([[bugzilla:42434|bug 42434]]). [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/extensions/CentralAuth.git;a=commitdiff;h=6298b4f365f60d2ccea2a463c458d5d385510028;hp=7372247ed95378825e9e979e7824715a7766ec4d] * Links to file description pages will again be accessible directly from within videos ([[bugzilla:43747|bug 43747]]). [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/extensions/TimedMediaHandler.git;a=commit;h=687afa30f12b2825306dfe74569c5529d73d2e40] * The software behind recent changes patrolling was re-written; the change fixes issues related to patrolling new pages, among other things. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/41196/] * During a [[m:mw:Amsterdam Hackathon 2013|meeting]], developers [[m:mw:Architecture guidelines|agreed on rules]] about making big changes to the software. [http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2013-May/069569.html] * There is now a category to list pages with invalid [[m:mw:Extension:Score|music code]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/63268/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Global message delivery|Global message delivery]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Tech/News/2013/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Unsubscribe]].'' <!-- EdwardsBot 0464 --> 20:45, 27 maj 2013‎ (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2013/23|Tech news: 2013-23]] == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. ''Please inform other users about these changes.'' ;Recent software changes: ''(Not all changes will affect you.)'' * The latest version of MediaWiki ([[mw:MediaWiki 1.22/wmf5|1.22/wmf5]]) was added to non-Wikipedia wikis on May 29. It [[mw:MediaWiki 1.22/Roadmap|will be enabled]] on the English Wikipedia on June 3, and on all other Wikipedias on June 5. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=operations/mediawiki-config.git;a=commitdiff;h=f396a742b067386ca5a4aeeeb384214c3b362825;hp=55dddd70da414bace5f49ff0a10b2846fb26e869] * The Tamil Wikipedia shared a [[m:w:ta:Module:Main page|Lua module]] they created to automate their Main Page. [http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2013-May/000263.html] * There is now a [http://tools.wmflabs.org/wikitest-rtl/w/ test wiki] to test new features in right-to-left languages. [https://blog.wikimedia.org/2013/05/30/test-features-in-a-right-to-left-language-environment/] * The [[:mw:Extension:Thanks|Thanks]] feature was added to the English Wikipedia; users can now thank others for individual edits. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=operations/mediawiki-config.git;a=commitdiff;h=53f45ed9d0ac6998ab28768559e5b15fe221b806;hp=35b1d8d6ac1692c7b3578621026fa97ef806a4ce] * The [[:mw:Account creation user experience|new interface]] for account creation and log-in is now the default on 30 wikis, including the English Wikipedia, Commons, Meta, and Wikidata. The feature will be added to all wikis [http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2013-May/126214.html after June 5]. Users can return to the old look by [//meta.wikimedia.org/wiki/Special:UserLogin?useNew=0 adding ?useNew=0] to the web address. [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=operations/mediawiki-config.git;a=commitdiff;h=520a3b4eeee6dec0cce14677751b81f6dba21262;hp=004f02b44b45333964cfe0c0d233b6906c034f71] * Videos are now [http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2013-May/069628.html played in pop-up windows] if their size on the page is smaller than 200 pixels (800 pixels on the English Wikipedia). [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=operations/mediawiki-config.git;a=commitdiff;h=b8c7c95b067319750531e19ab3388be6ac17e938;hp=3fc86406b2a73fe182105533d16ddd813800b85f] * Opening your talk page now marks notifications as read, for wikis using the [[:mw:Extension:Notifications|Notifications]] feature. ([[bugzilla:47912|bug 47912]]) [https://gerrit.wikimedia.org/r/gitweb?p=mediawiki/extensions/Echo.git;a=commitdiff;h=71f250e0c60b78ac66e90ffe5471ae3ea0251331;hp=2398851f18ba95614b202112b06124887c563d6c]. * All autoconfirmed users can now reset [[w:en:transcoding|transcoding]] of video files; previously only administrators could do this. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/57286/] * The [[m:w:Special:Nearby|Nearby]] feature allows people who use mobile devices to see Wikipedia articles about objects and places around them. [http://blog.wikimedia.org/2013/05/29/wikipedia-nearby-beta/] ;Future software changes: * The [[:mw:Extension:PostEdit|PostEdit]] feature is now part of MediaWiki, and will work on all wikis. ([[bugzilla:48276|bug 48726]]) [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/66137/] * The [[mw:Extension:Narayam|Narayam]] and [[mw:Extension:WebFonts|WebFonts]] extensions will be [[mw:Universal Language Selector/Deployment/Planning|replaced]] by the [[mw:Universal Language Selector|Universal Language Selector]] extension. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/63113/] * MediaWiki will now be updated [[mw:Deployments/One week|every week]], starting on June 6. Thanks to this, bugs will be fixed and features will be added faster than they are now. [http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2013-May/069128.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Global message delivery|Global message delivery]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2013/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> <!-- EdwardsBot 0472 --> 21:10, 3 juni 2013‎ (CET) == Support request with team editing experiment project == Dear tech ambassadors, instead of spamming the Village Pump of each Wikipedia about my tiny project proposal for researching team editing (see here: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:IdeaLab/Research_team_editing https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:IdeaLab/Research_team_editing]), I have decided to leave to your own discretion if the matter is relevant enough to inform a wider audience already. I would appreciate if you could appraise if the Wikipedia community you are more familiar with could have interest in testing group editing "on their own grounds" and with their own guidance. In a nutshell: it consists in editing pages as a group instead of as an individual. This social experiment might involve redefining some aspects of the workflow we are all used to, with the hope of creating a more friendly and collaborative environment since editing under a group umbrella creates less social exposure than traditional "individual editing". I send you this message also as a proof that the Inspire Campaign is already gearing up. As said I would appreciate of *you* just a comment on the talk page/endorsement of my [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:IdeaLab/Research_team_editing project] noting your general perception about the idea. Nothing else. Your contribution helps to shape the future! (which I hope it will be very bright, with colors, and Wikipedia everywhere) Regards from [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Micru User:Micru] on meta. <!-- Message sent by User:Micru@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=12060169 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Tech News: 2015-51]] == <section begin="technews-2015-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Translations]] are available. '''Changes this week''' *Meta will be able to use information from Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T117524] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 December. It will be on all Wikipedias from 17 December. ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=08&month=12&year=2015 15 December at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is talking about the agenda for the [[mw:Wikimedia Developer Summit 2016|Wikimedia Developer Summit]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=02&month=12&year=2015 16 December at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. [https://phabricator.wikimedia.org/E121] '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> A new [[mw:Extension:Gadgets|gadget]] manager will come next year. The new gadget system is called [[mw:Gadgets 2.0|Gadgets 2.0]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W51"/> 18:41, 14 decembar 2015 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15116736 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Tech News: 2015-52]] == <section begin="technews-2015-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]], the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2016. * The writers of the technical newsletter are asking for your opinion. Did you get the information you wanted this year? Did we miss important technical news in 2015? What kind of information was too late? [[m:Talk:Tech/News|Please tell us]]! You can write in your language. Thank you! '''Recent changes''' * CompletionSuggester is a new suggestions algorithm for Search. It is available as a Beta feature since 17 December. ([[mw:Extension:CirrusSearch/CompletionSuggester|more information]]) * The Multimedia team is running an A/B test for the cross-wiki upload tool. They are testing four different interfaces. The test is running from 16-23 December. ([[mw:Multimedia/December 2015 cross-wiki upload A/B test|more information]]) '''Changes this week''' * There is no deployment of MediaWiki scheduled until 12 January 2016 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Should administrators and other users with advanced tools need stronger passwords? You can discuss about it in a [[m:Special:MyLanguage/Requests for comment/Password policy for users with certain advanced permissions|Request for Comments]]. * No meeting with the VisualEditor team on 22 and 29 December, and 5 January. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2015/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2015-W52"/> 19:29, 21 decembar 2015 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15166344 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Tech News: 2016-02]] == <section begin="technews-2016-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia no longer uses visitor statistics from [[w:en:ComScore|comScore]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/ComScore/Announcement] * You can make interactive graphs with the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]]. There is now a [[mw:Extension:Graph/Interactive Graph Tutorial|tutorial for how to do this]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2015-December/084416.html] '''Problems''' * Some pages do not turn in up in categories where they should be. This is because link tables are sometimes not populated. [https://phabricator.wikimedia.org/T117332] '''Changes this week''' * The [[mw:Extension:Nuke|Nuke extension]] will work with [[mw:Flow|Flow]]. This will make it easier to handle spam in Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T115695] * New file uploads will now be patrollable. [https://phabricator.wikimedia.org/T11501] * Internet Explorer 8 will no longer have [[w:en:JavaScript|JavaScript]] support. You will [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Basic|still be able to browse and edit Wikipedia]] if you use Internet Explorer 8, but will not be able to use some features. This can be solved by upgrading to a newer version or switching to a different browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T118303][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-November/001286.html] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=12&month=01&year=2016 12 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> URLs in the recent changes IRC feed will no longer be rewritten to unencrypted HTTP. This could be a breaking change for bots dependent on the IRC feed. [https://phabricator.wikimedia.org/T122933] * The edit tabs for the wikitext editor and the visual editor will be combined to one single edit tab. You will be able to choose which one you prefer. If you are not logged in, your choice will be saved as a cookie in your browser. You [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2015/December|can test the single edit tab]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T102398][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2015/December] * There is a beta feature that [[mw:Beta Features/Other projects sidebar|adds links to the subject on other Wikimedia projects]]. This works much like the links to for example Wikipedia articles in other languages. It will go out of beta testing and be enabled for everyone in January. Wikis that don't want this can decide to have it disabled. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-December/001305.html][https://phabricator.wikimedia.org/T103102] * The difference between "alerts" and "messages" notifications is unclear to some. The developers want feedback at [[phab:T123018|the Phabricator task]] or [[mw:Topic:Sw196pvf5vwt6pku|on MediaWiki.org]] so they can make this better. You can give feedback in your language if you can't write in English. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W02"/> 17:59, 11 januar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15213553 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Tech News: 2016-03]] == <section begin="technews-2016-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You will be able to find or mark bugs and suggestions in [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] that are specific for your language or wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T91286] * Notifications have been upgraded with more detailed and easier-to-access information. [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|See the documentation]]. Cross-wiki notifications will be available soon on the two test wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T123570] '''Changes this week''' * The visual editor uses the [[mw:Extension:TemplateData|TemplateData extension]] to make editing templates easier. You will now get a warning when you edit a TemplateData form and leave it without saving. [https://phabricator.wikimedia.org/T106382] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> MediaWiki will get a new authentication and authorization system called AuthManager. This is planned to happen in a month or two. Some bots will need to change how they log in. Two new and more stable authentication methods will be available now: Owner-only [[mw:Extension:OAuth|OAuth]] credentials and bot passwords. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-January/084501.html read more about the change]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121113] *<span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 January. It will be on all Wikipedias from 21 January ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item"> [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=19&month=01&year=2016 19 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is governance model. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=20&month=01&year=2016 20 January at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W03"/> 18:55, 18 januar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15252579 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Tech News: 2016-04]] == <section begin="technews-2016-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now follow when pages are added or removed from a category on German Wikipedia. The plan is to add it to Wikimedia Commons and other Wikipedias this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T9148][https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:CategoryMembershipChanges] * Administrators can hide individual entries of a page with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:RevisionDelete|RevisionDelete]]. There is now a button to choose "all", "none" or "inverse" in Special:Log. The article history will get the same buttons soon. Wikis that have done this locally with JavaScript will be able to remove that code. [https://phabricator.wikimedia.org/T92230] '''Changes this week''' *You will be able to see the references when you preview a section you are editing. This will happen even if there is no <nowiki><references /></nowiki> tag in that section. [https://phabricator.wikimedia.org/T7984] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 January. It will be on all wikis from 28 January ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=26&month=01&year=2016 26 January at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * There is now an extension called [[mw:Extension:ArticlePlaceholder|ArticlePlaceholder]]. It can automatically generate content on Wikipedia with data from Wikidata if there is no Wikipedia article. It will have a tag to remind the reader it is not an article and ask the reader to create one. The developer is now looking for smaller Wikipedias that want to try the extension. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-January/008004.html] * The [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]] system will be upgraded. The plan is to do this on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=08&min=00&sec=0&day=03&month=02&year=2016 3 February at 08:00 (UTC)]. It will probably take 6 to 8 hours. OTRS will be down during the upgrade. [https://phabricator.wikimedia.org/T74109] * Users will soon be automatically congratulated when they reach some edit count milestones. [https://phabricator.wikimedia.org/T124003] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W04"/> 17:39, 25 januar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15269963 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Tech News: 2016-05]] == <section begin="technews-2016-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Sites with a <code>wikimedia.org</code> address were by mistake redirected to the [[wmf:Home|Wikimedia Foundation wiki]] on 26 January. This included Meta and Wikimedia Commons. The mistake was fixed after an hour. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160126-WikimediaDomainRedirection] * Some users had problems logging in and out around 22 January. Bots also had problems and edit previews did not work properly. This was because of problems related to the new component SessionManager. It was undone on 23 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160123-SessionManagerRolloutFailure][https://phabricator.wikimedia.org/T123451] * Because of new problems with SessionManager the latest version of MediaWiki was removed from the Wikimedia wikis again on 31 January. The new version this week will be without SessionManager. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084669.html] '''Changes this week''' * The page history will get a help link. This will go to [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|Help:Page history]] on Meta. Wikis can exchange it for a link to their local pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T124885] * Notifications will only show part of a page name if it is very long. You will also have another way to mark notifications as read. [https://phabricator.wikimedia.org/T123657][https://phabricator.wikimedia.org/T121935] * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] input methods are now available with the visual editor. This means many who write in non-Latin scripts can now use the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T51569] * The visual editor will now give you more tools to edit tables. You can move rows and columns in a table and copy parts of tables to make new ones. You can also copy and paste more than one cell at the same time. [https://phabricator.wikimedia.org/T88694][https://phabricator.wikimedia.org/T85791][https://phabricator.wikimedia.org/T123826] * The visual editor has a new warning message when you leave a page you are editing without saving. Non-English wikis might need to translate it. [https://phabricator.wikimedia.org/T121754][https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:MessageGroupStats&language=&group=ext-visualeditor-0-all] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 February. It will be on all wikis from 4 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=02&month=02&year=2016 2 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:E138|expiring watch list entries]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=03&month=02&year=2016 3 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The <code>rest.wikimedia.org</code> domain will be shut down. This is planned to happen in March. You should use <code>/api/rest_v1/</code> at each individual project domain instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-January/084566.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W05"/> 22:01, 1 februar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15298047 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Tech News: 2016-06]] == <section begin="technews-2016-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] support is now available for 53 more computer languages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084695.html] * When you get a notification that an edit has been reverted, the notification now quotes part of the edit summary. [https://phabricator.wikimedia.org/T121808] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:RESTBase|RESTBase]] is now using <code>scrub_wikitext</code> instead of <code>scrubWikitext</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T114620] '''Changes this week''' * Wikidata will have a new data type called "math". It will be used for formulas. [https://phabricator.wikimedia.org/T124931][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-February/008140.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 February. It will be on all wikis from 11 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=09&month=02&year=2016 9 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T114662|per-language URLs for pages of multilingual wikis]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=10&month=02&year=2016 10 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Other sites will be able to tell when visitors come from links on Wikipedia and other Wikimedia sites. They used to be able to do this until we started using [[m:Special:MyLanguage/HTTPS|forced HTTPS]] in June 2015. This is planned to happen on 15 February. [https://phabricator.wikimedia.org/T87276][https://meta.wikimedia.org/wiki/Research:Wikimedia_referrer_policy] * Wikidata will have a new data type called "external-id". It will be used for references to external resources. It will be enabled on February 16. Some properties will be changed to the new data type. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-February/008140.html][https://phabricator.wikimedia.org/T125633][https://www.wikidata.org/wiki/User:Addshore/Identifiers] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W06"/> 19:58, 8 februar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15323422 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Tech News: 2016-07]] == <section begin="technews-2016-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now edit pages on the mobile site version without JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T125174] * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math extension]] to write chemistry formulas. [https://phabricator.wikimedia.org/T126272] '''Problems''' * A few editors might have been logged in as someone else because of a bug. For security reasons everyone was logged out on 9 February. If you have seen this bug, you [[mw:User talk:Tgr (WMF)/Session pollution|can report it]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-February/001345.html][https://phabricator.wikimedia.org/T126069] '''Changes this week''' * There is a beta feature that [[mw:Beta Features/Other projects sidebar|adds links to the subject on other Wikimedia projects]]. The plan was to have it leave beta testing and be enabled for everyone in January. It will happen on 16 February instead. Wikis that don't want this can decide to have it disabled. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2015-December/001305.html][https://phabricator.wikimedia.org/T103102] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki notifications]] will be available as a beta feature on Wikidata, MediaWiki, Commons, and all Hebrew and French wikis on 19 February. [https://phabricator.wikimedia.org/T124234] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 February. It will be on all wikis from 18 February ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=16&month=02&year=2016 16 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The search function on Wikimedia wikis will get a [[mw:Extension:CirrusSearch/CompletionSuggester|completion suggester]] that tries to find the right pages as the user is typing. It will also recognize some typos. This will probably happen in March. It is currently in beta. [https://phabricator.wikimedia.org/T126271] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W07"/> 18:16, 15 februar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15345667 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Tech News: 2016-08]] == <section begin="technews-2016-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] has been upgraded. [https://phabricator.wikimedia.org/T120013][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084841.html] '''Problems''' * There was no new MediaWiki version last week. Changes that were planned to happen last week will happen this week instead. This is because of a bug that made saving pages take longer time. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-February/084816.html][https://phabricator.wikimedia.org/T126700] '''Changes this week''' * After February 23, you can use Wikidata for inter-language links on Wikiversity. [https://phabricator.wikimedia.org/T109675] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=23&month=02&year=2016 23 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T125865|Assign RFCs to ArchCom shepherds]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=22&min=00&sec=0&day=24&month=02&year=2016 24 February at 22:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W08"/> 19:22, 22 februar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15364297 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Tech News: 2016-09]] == <section begin="technews-2016-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Thanks to the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]] and [[wikitech:Analytics/PageviewAPI|Pageview API]], we now have [[m:template:Graph:PageViews|<nowiki>{{Graph:PageViews}}</nowiki>]] templates that can show pageviews for any wiki page for any of the wikis. See [[m:Community Tech/Pageview stats tool#Graph extension|the examples]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Capiunto|Capiunto]] extension is installed on [https://test.wikipedia.org test wiki]. Capiunto provides flexible infobox functionality for [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] and generates HTML for infobox features such as headers and rows. It is designed for clean and modern infoboxes that are driven by data from Wikidata, easily usable across different language versions, and easily extensible. * The visual editor now follows the TemplateData <code>format</code> setting announced in November. When you edit or add a use of a template, the wikitext will be laid out in one of the two ways. [https://phabricator.wikimedia.org/T111674][https://phabricator.wikimedia.org/T104599] * The order of parameters and format defined in a template's TemplateData will be now respected. [https://phabricator.wikimedia.org/T104599][https://phabricator.wikimedia.org/T111674] '''Changes this week''' * On wikis where the visual editor is available in single edit tab mode, red links may open the visual editor instead of the wikitext editor, depending on user preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T55441] * Anonymous editor warning is now displayed as a warningbox for consistency in both the visual editor and the wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T127403] * [[mw:Parsoid|Parsoid]] has been updated to fit some HTML 5 specifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] '''Meetings''' * Resigning executive director Lila Tretikov is taking questions at [[m:Knowledge_Engine/FAQ|Knowledge Engine FAQ]] regarding the much talked about project. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2016-February/082470.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=01&month=03&year=2016 1 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W09"/> 21:12, 29 februar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15391422 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Tech News: 2016-10]] == <section begin="technews-2016-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Files on Wikimedia Commons can now be 2 GB big. The old limit was 1 GB. [https://phabricator.wikimedia.org/T76614] * Welcome notifications now have a different symbol. English Wikipedia already had this one. [https://phabricator.wikimedia.org/T49662] * The Wikimedia memory cache servers in the [[wikitech:Eqiad cluster|Eqiad cluster]] have now been upgraded to Debian 8 (Jessie). Some users might have had to log in again because of this. [https://phabricator.wikimedia.org/T123711] * It is now easier to categorize images uploaded to Wikimedia Commons in the Commons Android app. [https://phabricator.wikimedia.org/T126848] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Bare attributes in tags now parse according to the HTML5 specifications. <code><pages from= to= section=1></code> will parse as <code><pages from="to=" section="1"></code> instead of <code><pages from="" to="" section="1"></code> as it used to. Please use <code><pages from="" to="" section=1></code> or <code><pages section=1></code> instead. This is mostly likely to affect pages on Wikisource projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] has been a bit unstable lately. This should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-March/000098.html] * The PageView API shows wrong data between 23 February and 29 February for pages with special characters in their title. [https://phabricator.wikimedia.org/T128295] * The parsing change mentioned above caused a large number of pages to break, especially on Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T108134] * You may see falsely formatted edit links on both mobile and desktop devices. Mobile devices can also show incorrect formatted table of contents. This should be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T124356] * Templates using TemplateData that were edited with the visual editor might have some problems in wikitext mode. This can be fixed by editing and saving the page by using the visual editor without making any changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T128337] '''Changes this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki notifications]] will be enabled as a beta feature on all wikis on 10 March. You will be able to get notifications when something happens on another Wikimedia wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T124234] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 March. It will be on all wikis from 10 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * Wikivoyages will get the [[mw:Extension:Kartographer|Kartographer extension]]. Kartographer will allow <code><mapframe></code> and <code><maplink></code> tags in an article to insert an interactive map and overlay it with different markers. You can add ideas and suggestions to the [[mw:Talk:Maps|Maps talk page]]. If you find any bugs, you can report them in [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?tags=kartographer,maps&subscribers=yurik,maxsem Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T127136] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=08&month=03&year=2016 8 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The buttons in interfaces will be simplified. Instead of white, red, green and blue buttons, in future there will only be white, red and blue ones. [https://phabricator.wikimedia.org/T110555] * The Wikimedia technical operations team plans to do some server work on 22 March. This could cause some problems, for example make it possible to read but not edit the Wikimedia wikis for a short period of time. The date for this might change. [https://phabricator.wikimedia.org/T124671] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W10"/> 21:24, 7 mart 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15402334 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Tech News: 2016-11]] == <section begin="technews-2016-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile web interface no longer suggests [[Mw:HiDPI display support|HiDPI thumbnails]]. This is to take up less bandwidth on slow or expensive connections. [https://phabricator.wikimedia.org/T119797] *The search engine on [http://www.wikipedia.org wikipedia.org] has been updated. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia.org_Portal_Improvements] '''Changes this week''' *Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, '''you will be able to read but not edit the wikis''' for a short period of time on both 22 March and 24 March. This could be postponed to April 18. You might lose edits if you try to save during this time. Because of a test, there will also be a couple of minutes where you can't edit the wikis on 15 March starting 07:00 UTC. You can [[m:Tech/Server switch 2016|read more about the server work]]. There will be more notifications and updates about this. * Administrators and other users with advanced permissions will need to have an 8-byte long passwords. This change takes place on 15 March. Users with too short passwords will be asked to change password the next time they log in. This was decided in [[m:Requests for comment/Password policy for users with certain advanced permissions|a discussion on Meta]] and is because they can use tools that can hurt the wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-March/001374.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 March. It will be on all wikis from 17 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The buttons in interfaces will be simplified. Instead of white, red, green and blue buttons, in future there will only be white, red and blue ones. [https://phabricator.wikimedia.org/T110555] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=15&month=03&year=2016 15 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are [[phab:T78639|backlog]] and [[phab:T66214|thumb API]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=16&month=03&year=2016 16 March at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W11"/> 19:37, 14 mart 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15438638 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Tech News: 2016-12]] == <section begin="technews-2016-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. The Wikimedia Technology department planned to test it this week. This will take place the week of April 18 instead. You can [[m:Tech/Server switch 2016|read more about the server work]]. There will be more notifications and updates about this. * In Firefox, the visual editor would sometimes just jump down to the bottom of the page when you double-clicked on a table cell. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T128282] '''Changes this week''' * It will now be easier to list IP addresses that don't have to solve [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T103122] * You will now be able to mark Echo notifications as unread. [https://phabricator.wikimedia.org/T73564] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 March. It will be on all wikis from 23 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=03&year=2016 22 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> URLs in the recent changes IRC feed will no longer be rewritten to unencrypted HTTP. This could be a breaking change for bots dependent on the IRC feed. This will happen on May 2. [https://phabricator.wikimedia.org/T122933] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W12"/> 17:04, 21 mart 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15460858 --> :Hi, a minor correction: The MediaWiki deployment dates are March 22–24, not 21–23. My apologies. /[[Posebno:Doprinos/81.234.92.187|81.234.92.187]] 09:15, 22 mart 2016 (CET) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Tech News: 2016-13]] == <section begin="technews-2016-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * MediaWiki [[mw:Manual:Semantic Web|now supports the semantic web standards of Microdata and RDFa 1.0]]. On Wikimedia projects, a configuration change must be requested in order to enable RDFa 1.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T130034] [https://phabricator.wikimedia.org/T130040] '''Problems''' * Adding references with Citoid was broken for approximately 6 hours on 24 March. This was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T130847] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 March. It will be on all wikis from 31 March ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * You will be able to remove the header and footer style from User language (babel) boxes. This will make it easier to use them with other userboxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T33309] '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with part of the Architecture committee, which will discuss [https://phabricator.wikimedia.org/E152#1558 a few topics]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=30&month=03&year=2016 30 March at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Architecture committee has sent a [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-March/085100.html summary of new and ongoing RFC discussions]. '''Future changes''' * Commons will soon have improved access to Wikidata's data. It will then be possible to access data about any concept on any page on Commons. Assistance with testing this on the beta cluster is appreciated. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Wikidata_support:_getting_arbitrary_access_done] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Wikibits.js will not be loaded by default anymore starting April 2016. Gadget and script authors should have already updated their code since the previous announcements, but there is another migration path available if needed. See [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-March/085113.html wikitech-l for details]. '''Corrections''' * Last week Tech News said the new MediaWiki version would come to wikis from 21 March to 23 March. The right dates were 22 March to 24 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W13"/> 21:43, 28 mart 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15480543 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Tech News: 2016-14]] == <section begin="technews-2016-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can filter [[m:Help:Special page#Logs|Special:Log]] in more detail. [https://phabricator.wikimedia.org/T20954] *Wikimedia wikis have a new way of counting visitors. [http://blog.wikimedia.org/2016/03/30/unique-devices-dataset/] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 5. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 6. It will be on all wikis from April 7 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W14"/> 00:13, 5 april 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15501448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Tech News: 2016-15]] == <section begin="technews-2016-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor can generate wikicode with image options in your language. Examples of image options are "thumb" or "left". You can ask to change to options in your language in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T53852][https://phabricator.wikimedia.org/T116020] * Wiktionaries and Wikisources can now use the visual editor. It is an opt-in beta feature. It still needs development to work better with these projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T48580][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:VisualEditor/The_visual_editor_at_Wikisources_and_Wiktionaries] * [[m:Objective Revision Evaluation Service|ORES]] is using new models. Tools that use ORES' predictions can behave strangely. ORES also has a new [[w:en:Application programming interface|API]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-April/085258.html] * The visual editor now supports classical Greek characters. [https://phabricator.wikimedia.org/T130535] '''Problems''' * There was a bug when you used keyboard arrows in templates in the visual editor. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T128861] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 April. It will be on all wikis from 14 April ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). * The wikipedia.org portal will get many small bug fixes and improvements. Most will be for the search box and suggested results that were added in March. [https://phabricator.wikimedia.org/T130755] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=04&year=2016 12 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the [[mw:Architecture committee|Architecture committee]]. The topics this week are [[phab:T130567|improving transclusion of templates for Parsoid]] and [[phab:T114445|balanced templates]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=13&month=04&year=2016 13 April at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, you will be able to read but not edit the wikis for a short period of time on both 19 April and 21 April. This will start at 14:00 UTC and last for 15 to 30 minutes. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2016] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W15"/> 22:44, 11 april 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15515435 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Tech News: 2016-16]] == <section begin="technews-2016-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can filter [[m:Help:Special page#Logs|Special:Log]] in more detail. You can filter different imports and new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T109267][https://phabricator.wikimedia.org/T16334] * You can use [[w:en:Telnet|Telnet]] to read Wikimedia wikis. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Telnet_gateway] * MediaWiki wikis can handle bigger file uploads. The new limit is 4 GB. [https://phabricator.wikimedia.org/T131895] '''Changes this week''' * Wikimedia has a new backup data center in Dallas. Because of planned work on this, you will be able to read but not edit the wikis for a short period of time on both 19 April and 21 April. This will start at 14:00 UTC and last for 15 to 30 minutes. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch_2016] * There is no new Mediawiki version this week. This is because of the data center test. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2016 April 19 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T91162|shadow namespaces]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=30&sec=0&day=20&month=04&year=2016 20 April at 21:30 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W16"/> 22:40, 18 april 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15522880 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Tech News: 2016-17]] == <section begin="technews-2016-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Translations]] are available. '''Problems''' *Wikimedia tested a new data center last week. This meant that the wikis could be read but not edited for 45 minutes on April 19 and for 20 minutes on April 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-April/001391.html] *When the data center was tested, new edits were not shown in the recent changes log for 20 minutes. They are in the logs now. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-April/001393.html read more about how to find the edits]. *Unread notifications were sometimes counted incorrectly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T129726] '''Changes this week''' * Wikimedia Commons will have better access to Wikidata. They can use data from any page on Wikidata on any page on Commons. This will happen on April 26. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons:Village_pump&diff=prev&oldid=192993817] * It will be easier to choose if you want to watch files you have uploaded with the upload wizard. [https://phabricator.wikimedia.org/T33313] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.27/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 26. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 27. It will be on all wikis from April 28 ([[mw:MediaWiki 1.27/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=26&month=04&year=2016 April 26 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The "{{int:savearticle}}" button when you edit will be called "Publish" instead. This is to help new editors understand what it does. It already works like this on some wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T131132] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W17"/> 23:02, 25 april 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15555069 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Tech News: 2016-18]] == <section begin="technews-2016-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The visual editor now works when you use Internet Explorer 9. [https://phabricator.wikimedia.org/T133094] '''Problems''' *There was a security problem with the [[mw:Extension:MobileFrontend|MobileFrontend extension]]. It showed information that had been oversighted. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T133700] '''Changes this week''' * You can now see which notifications are available on a wiki on [[Special:DisplayNotificationsConfiguration]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132127] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 4. It will be on all wikis from May 5 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T130528|PSR-6 Cache interface in Mediawiki core]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=04&month=05&year=2016 May 4 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Pages could be added to new users' watchlists by default when they edit them. New users could also by default get email notifications when pages they watch are edited. This is [[m:Requests for comment/Enable by default some default options for new users|discussed on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T40796] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W18"/> 22:09, 2 maj 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15574414 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Tech News: 2016-19]] == <section begin="technews-2016-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikiversities now have better access to Wikidata. They can use data from any page on Wikidata on any page on Wikiversity. This happened on May 3. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Development_plan&diff=326125500&oldid=318553405] * You can use [http://recommend.wmflabs.org/#Recommend Wikipedia GapFinder] to find missing articles between languages. [https://blog.wikimedia.org/2016/04/27/article-recommendation-system/] * Users are invited to try [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Cross-wiki|Cross-wiki Notifications]] on all wikis. This is the last test session before the release by default, scheduled for May 12th at 23:00 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T117669][https://phabricator.wikimedia.org/T130655] * You can use [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard shortcuts|keyboard shortcuts]] to open the visual editor (''meta''+V) or the wikitext editor (''meta''+E) (on certain wikis, even if you have chosen a favorite editor). [https://phabricator.wikimedia.org/T116406] * Uploading files bigger than 100 megabytes on Wikimedia Commons required to opt-in in your preferences. This is not necessary anymore. [https://phabricator.wikimedia.org/T131496] * The [[mw:Extension:UploadsLink|UploadsLink]] extension is now available on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T130018] * Deleting a translation unit page didn't remove the corresponding content from the translation page. This is now solved. [https://phabricator.wikimedia.org/T41415] * Translation suggestions based on Apertium are now available on Mediawiki.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T133008] '''Problems''' * MediaWiki 1.27.0-wmf.23 has been rolled back from Wikimedia wikis, due to a performance issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T134553] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 10. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 11. It will be on all wikis from May 12 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=05&year=2016 May 10 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are [https://phabricator.wikimedia.org/T113034 Overhaul Interwiki map, unify with Sites and WikiMap]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=11&month=05&year=2016 May 11 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. * 2017 European hackathon will happen [[mw:Wikimedia Hackathon 2017|on May 19 - 21, in Vienna]] (Austria). '''Future changes''' * Today, in categories, a page titled "11" comes before "2". We plan to reorder that: "2" will come before "11". Please [[m:Talk:Community Tech/Numerical sorting in categories|tell the developers]] if the change will cause problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T8948] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W19"/> 01:22, 10 maj 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15583892 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Tech News: 2016-20]] == <section begin="technews-2016-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some image thumbnails now load faster on mobile. They also take up less bandwidth. [https://phabricator.wikimedia.org/T122242] '''Problems''' *Last week's MediaWiki version was late on some wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085585.html] '''Changes this week''' * [[Special:Notifications]] will have "mark as read" buttons for each day. The non-JavaScript version will get it this week. A JavaScript version will come later. [https://phabricator.wikimedia.org/T134204] *Wikis can now locally decide what wikitext they want the signature button to produce. [https://phabricator.wikimedia.org/T26191] * A one-time welcome message for users will now be shown in the wikitext editor. This will include existing users. [https://phabricator.wikimedia.org/T133800] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 17. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 18. It will be on all wikis from May 19 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are "[[phab:E184|Requirements for change propagation]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=18&month=05&year=2016 May 18 at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Using self-closing tags like <code><nowiki><div/></nowiki></code> and <code><nowiki><span/></nowiki></code> to mean <code><nowiki><div></div></nowiki></code> and <code><nowiki><span></span></nowiki></code> will not work in the future. Templates and pages that use these tags should be fixed. When [[phab:T134423|Phabricator ticket T134423]] is fixed these tags will parse as <code><nowiki><div></nowiki></code> and <code><nowiki><span></nowiki></code> instead. This is normal in HTML5. [https://phabricator.wikimedia.org/T134423] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W20"/> 18:01, 16 maj 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15603218 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Tech News: 2016-21]] == <section begin="technews-2016-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You now see a [[MediaWiki:Restricted-displaytitle|warning message]] on pages that try to use <nowiki>{{</nowiki>[[:mw:DISPLAYTITLE|DISPLAYTITLE]]<nowiki>}}</nowiki> but it doesn't work because it doesn't match the page's actual title. [https://phabricator.wikimedia.org/T28546] '''Problems''' *Commons had problems with server lag. This meant that it took longer time for files to turn up in categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T135809] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 May. It will be on all wikis from 26 May ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=24&month=05&year=2016 May 24 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> All HTTP access to Wikimedia sites and APIs will stop working. Some bots still use HTTP. They will need to use HTTPS instead. This will happen on June 12. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085618.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W21"/> 20:40, 23 maj 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15644507 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Tech News: 2016-22]] == <section begin="technews-2016-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There is now a standard way to get the target of a redirect page from a Lua module. [https://phabricator.wikimedia.org/T68974] '''Problems''' *A new way to handle rollback was introduced. It broke some tools and scripts and was reverted. This will be re-planned after review. [https://phabricator.wikimedia.org/T88044][https://phabricator.wikimedia.org/T136375] *[[m:Special:MyLanguage/CentralNotice|CentralNotice]] didn't work in some older browsers. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T136387] '''Changes this week''' * When you edit a file or category page with the visual editor the rest of the page will be shown in its normal place. [https://phabricator.wikimedia.org/T58289] *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|Translate extension]] will get an edit summary field. [https://phabricator.wikimedia.org/T48924] *A change to the <code><charinsert></code> feature could break some user scripts. Contact [[mw:User_talk:Bawolff|Bawolff]] if the "click to insert special characters" links in the edit window break on your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T11424][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-May/001417.html] * [[w:en:Elasticsearch|Elasticsearch]] will be upgraded on Wikimedia wikis this week. This should not affect you, but if you have problems with the search function this is probably the reason. [https://phabricator.wikimedia.org/T133124] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 June. It will be on all wikis from 2 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=31&month=05&year=2016 31 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W22"/> 18:18, 30 maj 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15661119 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Tech News: 2016-23]] == <section begin="technews-2016-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:MathML|MathML]]/[[w:en:Scalable Vector Graphics|SVG]] is now the default <code><nowiki><math></nowiki></code> rendering mode on Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T131177][http://mathml-association.org/announcement/2016/05/31/wikipedia.html] '''Changes this week''' *The history page can tell you if a page on your watchlist was updated since you last visited it. This now works the same way in [[mw:Skin:Vector|Vector]] as in other [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. The change broke local designs on some wikis. This will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T134515] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 June. It will be on all wikis from 9 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W23"/> 22:51, 6 juni 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15679814 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Tech News: 2016-24]] == <section begin="technews-2016-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia wikis now use [[mw:Manual:SessionManager and AuthManager|AuthManager]]. If you have new problems related to logging in or being logged in, [[mw:User talk:Tgr (WMF)|report them]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-June/001426.html] * Visiting [[Special:Notifications]] doesn't automatically mark notifications as read anymore. You can go between read, unread or all notifications on [[Special:Notifications]]. Notifications on [[Special:Notifications]] are grouped by day. You can mark every daily group as read individually. Notifications are displayed by groups of 50 on [[Special:Notifications]] and you can find former notifications by using navigation arrows. [https://phabricator.wikimedia.org/T97057][https://phabricator.wikimedia.org/T129176][https://phabricator.wikimedia.org/T132738][https://phabricator.wikimedia.org/T129363] '''Changes this week''' *You can filter user contributions to hide minor edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T16086] *It will be easier to edit galleries with the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T45037] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 June. It will be on all wikis from 16 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W24"/> 20:41, 13 juni 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15693400 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Tech News: 2016-25]] == <section begin="technews-2016-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="bs" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Translations]] are available. '''Nedavne promjene''' * Notifications were not always marked as read when you followed a link from an email notification. This will now happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T137488] '''Promjene ove sedmice''' *The list of other languages an article is available in will be shorter on small Wikipedias and non-Wikipedia projects. This is to make it easier to find the most relevant languages for each user. You will still be able to see the other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T136677][https://www.mediawiki.org/wiki/Universal_Language_Selector/Design/Interlanguage_links] *Alerts (the red badge) will not be automatically marked as read when you open the Notifications popup. [https://phabricator.wikimedia.org/T132525] *When you get several thanks you can see them as one notification. This is instead of one notification for each thanks. [https://phabricator.wikimedia.org/T120152] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 June. It will be on all wikis from 23 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T137946|develop Markdown support strategy for MediaWiki]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=22&month=06&year=2016 22 June at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W25"/> 21:14, 20 juni 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15707329 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Tech News: 2016-26]] == <section begin="technews-2016-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Extension:ORES|ORES service]] has now moved to [https://ores.wikimedia.org a new location]. This should make it easier to use ORES. The [[mw:ORES review tool|ORES review service]] is now available as a beta feature on Wikidata and Persian Wikipedia. ORES is an artificial intelligence system for Wikimedia wikis to help editors. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wiki-research-l/2016-June/005220.html] * The order of wikis in collapsed cross-wiki notifications was different than when the list was expanded. This is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T138115] *A new category for tracking pages with math errors was added: [[:{{ns:category}}:{{MediaWiki:math-tracking-category-error}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49037] '''Problems''' *The [[m:Etherpad|Wikimedia Etherpad]] crashed on June 23. Some edits done that day have been lost. They can be found at [https://etherpad-restore.wikimedia.org etherpad-restore.wikimedia.org] for another few days. [https://phabricator.wikimedia.org/T138516][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160623-etherpad] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 June. It will be on all wikis from 30 June ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * The way to mark notifications as read or unread will be changed to be more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T126214] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=28&month=06&year=2016 28 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The Collaboration team at the Wikimedia Foundation will look at developing better tools for edit review. This is because research suggests we scare away newcomers who want to help. [https://www.mediawiki.org/wiki/Edit_Review_Improvements] *An e-mail from the Editing Department explains the technical work that is planned and being researched for the future. Items include better wikitext and visual editing, prompts for edits, language improvements, annotations, and meta-data separation. [https://www.mediawiki.org/wiki/VisualEditor/Roadmap/Update_2016-06-23] * The sorting of Notifications into the two fly-out menus is going to change on July 5 to 7. Bundled notifications should be easier to explore and mark as read individually. [https://phabricator.wikimedia.org/T123018][https://phabricator.wikimedia.org/T114356][https://phabricator.wikimedia.org/T120153] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> From 29 June git.wikimedia.org (running Gitblit) will redirect all requests to Phabricator. The vast majority of requests should be correctly redirected. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-June/000215.html] * Catalan and Polish Wikipedias will have Wikidata descriptions added to articles in the mobile view by default. This is currently a beta option for the mobile versions. This might come to other wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T135429] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W26"/> 17:42, 27 juni 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15725931 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Tech News: 2016-27]] == <section begin="technews-2016-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A daily email summary of notifications could be sent even when there were no notifications from the wiki. Now no email will be sent if there is no activity. [https://phabricator.wikimedia.org/T137012] '''Changes this week''' * The "{{int:citoid-citefromidtool-title}}" button in the visual editor's toolbar will move into the "{{int:visualeditor-toolbar-insert}}" menu except for Wikipedias, Wikibookses and Wikiversities. This is to make it less prominent on wikis that don't use it as much. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/296573/] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 July. It will be on all wikis from 7 July ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' *You can take part in the next office hour for Wikidata on IRC on July 8 at 16:00 (UTC). See [[m:IRC office hours|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W27"/> 21:45, 4 juli 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_delivery&oldid=15742782 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Tech News: 2016-28]] == <section begin="technews-2016-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new image scaler fixed a number of bugs for showing SVG files. Some new problems turned up. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-July/085984.html][https://phabricator.wikimedia.org/T112421][https://phabricator.wikimedia.org/T139543] * Notifications are grouped by types. They are now counted by number of notifications and not by unread groups. That change may increase the number of notifications displayed. The earlier way of counting was often incorrect. Unread notifications will also be displayed first. [https://phabricator.wikimedia.org/T114356][https://phabricator.wikimedia.org/T139323][https://phabricator.wikimedia.org/T139521] * [[Special:Notifications]] now has a maximum width for the notifications list on desktop computers. This allows long titles and descriptions to be cut properly. Notifications are now also better parsed. [https://phabricator.wikimedia.org/T137425][https://phabricator.wikimedia.org/T138433][https://phabricator.wikimedia.org/T139602] '''Problems''' * On 5 July Wikimedia Commons had problems and could not be edited for 20 minutes. For a short while after that the recent changes log and some gadgets were not working properly. It affected administrative actions on other projects too. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160705-commons-replication] * Users who have multiple unread notifications can mark them as read by visiting [[Special:Notifications]] page on their wiki. '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 July. It will be on all wikis from 14 July ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=07&year=2016 12 July at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W28"/> 17:14, 11 juli 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15754461 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Tech News: 2016-29]] == <section begin="technews-2016-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Due to the rollback, [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types|new sorting]] of Notifications on the Fly-Out Menus has been deployed with a delay. [https://phabricator.wikimedia.org/T123018] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Due to the rollback, the daily [[wikitech:SWAT deploys|special patch deployment process]] has been changed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000232.html] * In notifications, "Messages" are now called "{{int:echo-notification-notice-text-only}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T139682] '''Problems''' * On July 12 all wikis were rolled back to MediaWiki 1.28.0-wmf.8 due to a problem in the log-in system. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000229.html][https://phabricator.wikimedia.org/T119736] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 July. It will be on all wikis from 21 July ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * [[Special:Log]] now has a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Log|help link]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T140013] * The [[mw:Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] can be tested [http://simple.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures on the beta cluster]. From 22 July, it will be available as a beta feature at: {{int:Project-localized-name-dewiki}}, {{int:Project-localized-name-arwiki}}, {{int:Project-localized-name-hewiki}}. [https://phabricator.wikimedia.org/T140232][https://phabricator.wikimedia.org/T140551][https://phabricator.wikimedia.org/T140545] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=19&month=07&year=2016 19 July at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "Devise plan for a cross-wiki watchlist back-end". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=20&month=07&year=2016 20 July at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T126641] '''Future changes''' * User scripts and bots can no longer use http:// to edit wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T105794][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-May/085618.html] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[:mw:Gerrit|Gerrit]] is going to be updated. Developers are invited to test it. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-July/000236.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W29"/> 22:18, 18 juli 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox&oldid=15776464 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Tech News: 2016-30]] == <section begin="technews-2016-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Maps|Interactive maps]] have been enabled for Meta wiki and the Catalan, Hebrew, and Macedonian Wikipedias. Learn [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|how to add interactive maps]] to wiki pages. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Last week's rollback is now documented. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160712-EchoCentralAuth/Retrospective] '''Problems''' * Sometimes, the visual editor required saving twice. That problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T140574] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 July. It will be on all wikis from 28 July ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * It is now possible to mark all Notifications as read on [[Special:Notifications]], by clicking on the cog icon. [https://phabricator.wikimedia.org/T115528] * Wikipedia search will now detect the language of your search if 2 or fewer results are found. It will then show results from the matching language Wikipedia, if any relevant article exists. It will start to roll out in 5 languages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-July/086096.html] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=26&month=07&year=2016 26 July at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "an extension that implements an authenticated key-value store". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=27&month=07&year=2016 27 July at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. [https://phabricator.wikimedia.org/E237] '''Future changes''' * The current icon for Notifications "{{int:Echo-notification-notice-text-only}}" (in English "Notices") will be changed from a bubble-speech icon to a tray icon for consistency. [https://phabricator.wikimedia.org/T140900] * [[Special:Notifications]] page code will be changed to be more Mobile friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T140687] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W30"/> 21:54, 25 juli 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15785767 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Tech News: 2016-31]] == <section begin="technews-2016-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A prototype for [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|structured data]] on Commons is available now. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons_talk:Structured_data#It.27s_alive.21] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] beta feature can now be tested on mediawiki.org, German Wikipedia, Arabic Wikipedia and Hebrew Wikipedia. '''Problems''' * Renamed users on some wikis were not connected to their account on other wikis between 20 July and 21 July. This has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160721-LocalRenameUserJob] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 August. It will be on all wikis from 4 August ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=02&month=08&year=2016 2 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * The next [[mw:CREDIT showcase|CREDIT showcase]] will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=00&sec=0&day=03&month=08&year=2016 3 August at 18:00 (UTC)]. This is to present and comment on new gadgets, small projects and works in progress. See [[mw:CREDIT showcase#Details|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T128351|notifications in core]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=03&month=08&year=2016 3 August at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W31"/> 23:48, 1 august 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15809313 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Tech News: 2016-32]] == <section begin="technews-2016-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In notifications, the icon for {{int:echo-notification-notice-text-only}} has been changed from a speech-bubble icon ([[File:Echo chat icon.svg|17px|link=]]) to a tray icon ([[File:OOjs UI icon tray.svg|18px|link=]]) for consistency. The {{int:echo-notification-alert-text-only}} icon has been redesigned too. The colors have been changed for accessibility. [https://phabricator.wikimedia.org/T140900] '''Problems''' *If you use the [[mw:Extension:WikEd|wikEd gadget]], changes you made were not kept when you switched from the wikitext editor to the visual editor while you were editing. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T135747] '''Changes this week''' * Wikimedia search will now ignore question marks at the end of the sentences or words you use when you search. Until now the question mark was just a [[w:Wildcard character|wildcard]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T133711] * On Commons, [[mw:Extension:UploadWizard|UploadWizard]] will now be available on mobile, rather than just the old upload form. This should reduce the workload for the community in reviewing images. [https://phabricator.wikimedia.org/T97169] *When you edit with the visual editor a puzzle symbol tells you there is an invisible template in the article. It will now mention the name of the template. [https://phabricator.wikimedia.org/T141861] *The button to read something in another language will move for mobile users. This will happen on 9 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T129505] *When someone mentions you and links to your user page you get a notification. You will now get a notification when you mention yourself this way. [https://phabricator.wikimedia.org/T138080] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 August. It will be on all wikis from 11 August ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * A message on Notifications panel will invite users to try [[Special:Notifications]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/T141414] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=09&month=08&year=2016 August 9 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W32"/> 17:41, 8 august 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15828694 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Tech News: 2016-33]] == <section begin="technews-2016-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Translations]] are available. '''Problems''' *Last week Tech News announced you will get a notification when you mention yourself the same way as if someone else had mentioned you. This caused some problems and will happen later instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T138080] * Creating and editing links to sections on other pages on the wiki now works again in the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T112898] * For some users, cross-wiki notifications haven't been working properly. The count has been wrong when only cross-wiki notifications were present. The cross-wiki bundle has been showing only the names of wikis and not the actual notifications. This will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T140836][https://phabricator.wikimedia.org/T140327] '''Changes this week''' * The login session when you choose "Keep me logged in" will [[mw:Special:MyLanguage/"Keep me logged in" extended to one year|now last a year]]. Previously it was 30 days. This will happen on August 16. [https://phabricator.wikimedia.org/T68699] * Some [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] will have to be updated during the week. This is because a bug will be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T29987] *In [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/Compact Language Links|compact language links]], two new kinds of languages will be shown in the shorter language list: Languages that are used in the article's text, and languages where the article has a badge like "featured article" or "good article". [https://phabricator.wikimedia.org/T70071][https://phabricator.wikimedia.org/T70077] *The visual editor will be available by default for logged-out editors on Wikipedias that use the Arabic script. It is already default for logged-in editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T142587] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 16. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 17. It will be on all wikis from August 18 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=16&month=08&year=2016 August 16 at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Starting the week of August 22 there will be three software deployment windows. They will be at 13:00, 18:00, and 23:00 UTC. This is to have more times when software of the wikis can be updated and make it easier for developers in different parts of the world. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-August/000266.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W33"/> 21:37, 15 august 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15842212 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Tech News: 2016-34]] == <section begin="technews-2016-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The [[mw:Special:MyLanguage/ORES review tool|ORES review tool]] is now available on Special:Contributions as a beta feature. It can make it easier to find contributions that are probably damaging the wikis. The ORES review tool is available on Wikidata and Persian, Polish, Portuguese, Dutch, Turkish and Russian Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T132371] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The <code>norm</code> and <code>ccnorm</code> functions have been updated to make it easier to write abuse filters. This also affects the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TitleBlacklist|TitleBlacklist]] extension. You don't have to transform "I" and "L" to "1", "O" to "0" and "S" to "5" anymore. [https://phabricator.wikimedia.org/T29987#2557227] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The old pageview data in the "pagecounts-raw" and "pagecounts-all-sites" files is no longer being updated. You can find the [https://dumps.wikimedia.org/other/pageviews/ new pageview data here]. This happened on August 5. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2016-August/005339.html] '''Problems''' *Some big image files could not be thumbnailed. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T111815] * When you moved a page over a redirect it would delete the redirect without saving it in the logs. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T106119] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 August. It will be on all wikis from 25 August ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=23&month=08&year=2016 23 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Sometimes when you mention another user they don't get a notification. You will be able to get a notification when you successfully sent out a mention to someone or be told if they did not get a notification. This will be opt-in. You can test this on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Main_Page test wiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T139623][https://phabricator.wikimedia.org/T135717] * How you add text after an edit conflict might work in a different way in the future. You can test [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Edit_Conflicts#Prototype_ready_for_testing the prototype]. [https://phabricator.wikimedia.org/T139601] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W34"/> 23:18, 22 august 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15853364 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Tech News: 2016-35]] == <section begin="technews-2016-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia mobile sites now [[mw:Reading/Web/Projects/Performance/Lazy loading images|don't load images]] if the user doesn't see them. This is to save mobile data and make the pages load faster. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mobile-l/2016-August/010335.html] * When you edit a table with the visual editor, pressing <code>Tab</code> in the last cell of a row will take you to the first cell in the next row. Pressing <code>Shift</code> and <code>Tab</code> in the first cell of a row will take you to the last cell in the previous row. [https://phabricator.wikimedia.org/T119546] '''Changes this week''' * The name of the "<bdi>{{int:Savearticle}}</bdi>" button will change. The button will say [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&namespace=8&message=Publishpage "<bdi>{{int:Publishpage}}</bdi>"] when you create a new page. It will say [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&namespace=8&message=Publishchanges "<bdi>{{int:Publishchanges}}</bdi>"] when you change an existing page. [https://phabricator.wikimedia.org/T131132][https://phabricator.wikimedia.org/T139033] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 August. It will be on all wikis from 1 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=30&month=08&year=2016 30 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is "[[phab:T589|RfC: image and oldimage tables]]". The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=31&month=08&year=2016 31 August at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W35"/> 17:59, 29 august 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15867259 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Tech News: 2016-36]] == <section begin="technews-2016-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Word-level diffs now work in longer paragraphs. [https://phabricator.wikimedia.org/T128697] * Interactive maps now have a frame by default. This is to make them look like other multimedia objects. This affects all Wikivoyages, the Catalan, Hebrew, Macedonian Wikipedias and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T128913] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> When you preview the [[MediaWiki:Captcha-ip-whitelist]] page it will show a validation output of the listed [[:w:en:IP address|IP addresses]] instead of the list of addresses only. This can help you to identify if your whitelist rules will work or not. [https://phabricator.wikimedia.org/T129757] '''Changes this week''' *You will be able to use <code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|<maplink>]]</code> on all Wikipedias. It creates a link to a full screen map. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-August/086391.html][https://phabricator.wikimedia.org/T144062] *Sometimes when you mention another user they don't get a notification. You will be able to get a notification when you successfully send out a mention to someone or be told if they did not get a notification. This will be opt-in. [https://phabricator.wikimedia.org/T144181][https://phabricator.wikimedia.org/T143101] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 September. It will be on all wikis from 8 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=09&year=2016 6 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CheckUser|CheckUser extension]] could work differently in the future. There is a [[mw:Requests for comment/CheckUser requirements|Request for Comments]] to figure out how. [https://phabricator.wikimedia.org/T139810] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W36"/> 19:12, 5 septembar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15881619 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Tech News: 2016-37]] == <section begin="technews-2016-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia Commons app for Android can now show nearby places that need photos. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086429.html] *<code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|<nowiki><maplink></nowiki>]]</code> and <code>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<mapframe> usage|<nowiki><mapframe></nowiki>]]</code> can now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#GeoShapes external data|use geodata]] from [[:w:en:Open Street Map|Open Street Map]] if Open Street Map has defined a region and given it an ID in Wikidata. You can use this to draw on the map and add information. [https://phabricator.wikimedia.org/T134086][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001469.html] '''Changes this week''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be available as a beta feature on all wikis from 13 September. This will make it easier to navigate between diffs in the page history. [https://phabricator.wikimedia.org/T143421] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> A new user right will allow most users to change the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001468.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001470.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 September. It will be on all wikis from 15 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=09&year=2016 13 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * When you search on the Wikimedia wikis in the future you could see results from sister projects in your language. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001466.html read more and discuss how this could work]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W37"/> 20:04, 12 septembar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15900005 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Tech News: 2016-38]] == <section begin="technews-2016-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Translations]] are available. '''Problems''' *Last week's MediaWiki update was rolled back because of bugs. Creating new accounts did not work between [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=12&min=50&sec=0&day=16&month=09&year=2016 15 September 19:10 UTC] and [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=12&min=50&sec=0&day=16&month=09&year=2016 16 September 12:50 UTC]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086536.html][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20160915-MediaWiki] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|new version]] of MediaWiki will hopefully be on test wikis and MediaWiki.org from 20 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 September. It will be on all wikis from 22 September ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). This is the version that was meant to go out last week. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=09&year=2016 20 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is [[phab:T107595|multi-content revisions]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=21&month=09&year=2016 21 September at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will start working on adding support for Wiktionary. The Wikidata development team is now taking one last look at [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary/Development/Proposals/2015-05|the development plan]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2016-September/009541.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W38"/> 00:08, 20 septembar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15921906 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Tech News: 2016-39]] == <section begin="technews-2016-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If your wiki wants [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]] you can request it after a community decision. See [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories/How to request|how to request it]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-September/001477.html] * When you edit text and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Mentions|mention]] a new username they are notified if you add your signature. Before this only happened under certain conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T138938] * Users are notified if they are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Mentions|mentioned]] in a section where you add your own signature even if you edit more than one section. Before, users were not notified if you edited more than one section in one edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T141863] '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.19|MediaWiki version]] that was supposed to come to the wikis two weeks ago was put on hold again because of new problems. The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.20|MediaWiki version]] after it is now on all wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086564.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086576.html] '''Changes this week''' * There will be no new MediaWiki version this week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-September/086563.html] '''Meetings''' * You can join the next office hour with the Wikidata team. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=27&month=09&year=2016 September 27 at 16:00 (UTC)]. See [[d:Wikidata:Events#IRC office hours|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Abandoned tools on [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] could be taken over by other developers. There is a new [[m:Requests for comment/Abandoned Labs tools|discussion on Meta]] about this. It will be discussed until 12 October and then voted on. [https://phabricator.wikimedia.org/T87730] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W39"/> 20:07, 26 septembar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15934983 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Tech News: 2016-40]] == <section begin="technews-2016-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Translations]] are available. '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 October. It will be on all wikis from 6 October ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=04&month=10&year=2016 4 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] will be replaced. Instead the HTML 5 parsing algorithm will be used to clean up bad HTML in wikitext. This [[mw:Parsing/Replacing Tidy|would cause problems]] on a number of wikis. They need to be fixed first. [https://phabricator.wikimedia.org/T89331] * <code><nowiki><slippymap></nowiki></code> will not work on Wikivoyage after 24 October. You should use <code><nowiki><mapframe></nowiki></code> instead. If you need help to fix this before 24 October you should [[mw:Talk:Maps|ask for it]] as soon as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T136768] * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W40"/> 23:30, 3 oktobar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15955794 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Tech News: 2016-41]] == <section begin="technews-2016-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can show [[Special:RecentChanges]] on a page by using <code><nowiki>{{Special:RecentChanges}}</nowiki></code>. You can now use tag filters by using <code><nowiki>{{Special:RecentChanges/tagfilter=tagname}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T142878] * The notification badge is coloured if you have notifications. When you check the notification the badge will now turn grey on all wikis instead of just the local one. [https://phabricator.wikimedia.org/T134855] * Colours used in the Wikimedia wikis' main interface changed slightly. This is to make them [http://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/visual-audio-contrast-contrast.html easier to see] for readers and editors with reduced eyesight. [https://phabricator.wikimedia.org/T109915] '''Changes this week''' * Hidden HTML comments will be more visible when you edit with the visual editor. <code><nowiki><!-- You write hidden HTML comments like this. --></nowiki></code> [https://phabricator.wikimedia.org/T147089] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 October. It will be on all wikis from 13 October ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2016 11 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week is [[phab:T139300|CREDITS files]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=12&month=10&year=2016 12 October at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Language converter syntax will soon no longer work inside external links. Wikitext like <code><nowiki>http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-</nowiki></code> must be replaced. You will have to write <code><nowiki>-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-</nowiki></code> instead. This only affects languages with Language Converter enabled. Examples of such languages are Chinese and Serbian. [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Commons_talk%3AWikiProject_Templates&type=revision&diff=208221135&oldid=168939481] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W41"/> 22:29, 10 oktobar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15976026 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Tech News: 2016-42]] == <section begin="technews-2016-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter|new newsletter]] from the [[mw:Collaboration|Collaboration team]] at the Wikimedia Foundation. It will have more details about for example Flow and notifications. You can [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/October 2016|read the first issue]]. '''Problems''' * Some users got a warning about Wikipedia's [[w:en:Public key certificate#Certificates and website security|security certificate]] last week. This was because of a problem [[w:en:GlobalSign|GlobalSign]] had. This has now been fixed. Only a small number of users got the warning. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20161013-GlobalSign] * Editors couldn't edit semi-protected pages in the [[mw:Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android. This has now been fixed in the beta version. [https://phabricator.wikimedia.org/T132834] '''Changes this week''' * There will be no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Deployments&oldid=898289] '''Future changes''' * The [[mw:Editing|Editing Department]] are working on a new wikitext editor. It will have tools that are in the visual editor but not in the wikitext editor today. You can [[mw:2017 wikitext editor|read more about this]]. This is an early plan and things can change. The old wikitext editor will still exist. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W42"/> 18:42, 17 oktobar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=15986496 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Tech News: 2016-43]] == <section begin="technews-2016-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Translations]] are available. '''Problems''' *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] had a problem and caught too many edits. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T148673] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.28/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from October 25. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from October 26. It will be on all wikis from October 27 ([[mw:MediaWiki 1.28/Roadmap|calendar]]). * The "Search" text in the search box will show the name of the project. For example, on Wikipedia it will say "Search Wikipedia". [https://phabricator.wikimedia.org/T144640] * About a dozen wikis now have [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]]. If your wiki wants numerical sorting in categories you can [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Numerical sorting in categories/How to request|ask for it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T146675] * Some wikis that want [[m:Community Tech/Numerical sorting in categories|numerical sorting in categories]] can also ask to use [[w:en:Unicode collation algorithm|UCA]] to sort categories. The biggest difference is that characters with [[w:en:Diacritic|diacritics]] will be sorted together. For example, for most languages Ä will be sorted with A instead of at the end of the alphabet. This is not true for languages that have Ä as a character in their alphabet. Wikis that already use UCA are [[m:Collation|listed on Meta]]. Languages that can use UCA [[mw:Manual:$wgCategoryCollation#Language-specific collations|are listed on MediaWiki.org]]. You [https://ssl.icu-project.org/icu-bin/collation.html can test it]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W43"/> 19:39, 24 oktobar 2016 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16009260 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Tech News: 2016-44]] == <section begin="technews-2016-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Now you can include Commons video films with [[c:Commons:Video#Subtitles and closed captioning|subtitles]] in your wiki language. Before you could see translated videos on file page at Commons only. [https://phabricator.wikimedia.org/T122737] * Search now has [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|an updated preference tab]] to configure the search completion suggester. [https://phabricator.wikimedia.org/T148010] * The visual editor is now available on all wikis using only one language script. [https://phabricator.wikimedia.org/T142589] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 1<sup>st</sup>. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 2<sup>nd</sup>. It will be on all wikis from November 3<sup>rd</sup> ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * Now you can use autocomplete for page names in "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" field when editing templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T148324] * [[Special:NewPages|Special:NewPages]] can now be filtered by page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T12817] '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> New MediaWiki deployments will be now based on MediaWiki 1.29. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-October/086859.html] '''Miscellaneous''' * The Wikimedia Foundation's [[mw:Technical Collaboration Guideline|Technical Collaboration Guideline]] is available for community review. [[mw:Talk:Technical Collaboration Guideline|Any feedback welcome]], in any language. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/Ambassadors|tech ambassadors]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W44"/> 17:18, 31 oktobar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16023741 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Tech News: 2016-45]] == <section begin="technews-2016-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://blog.wikimedia.org/2016/11/02/victoria-coleman-chief-technology-officer/ Victoria Coleman] is the new [[w:en:Chief technology officer|Chief technology officer]] for the Wikimedia Foundation. [https://blog.wikimedia.org/2016/11/02/victoria-coleman-chief-technology-officer/] * First release candidate for MediaWiki 1.28 is now available. [https://phabricator.wikimedia.org/diffusion/MW/browse/REL1_28/RELEASE-NOTES-1.28] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <span dir="ltr"><code>.gitreview</code></span> for MediaWiki branches and extensions switched from targeting a specific branch to using <code>track=1</code>. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-October/086900.html] * Section numbers in Table of Contents boxes will use grey to improve readability. [https://phabricator.wikimedia.org/T125317] '''Changes this week''' * The [[m:Special:MyLanguage/2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] begins on 7 November. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 8th. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 9th. It will be on all wikis from November 10th ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * [[Special:ActiveUsers|Special:ActiveUsers]] will allow users groups selection. [https://phabricator.wikimedia.org/T116354] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=00&day=08&month=11&year=2016 8 November 2016 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topics this week are Image Thumbnail API and allow SVG files uploaded on MediaWiki to have XHTML namespaces. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=09&month=11&year=2016 9 November at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be enabled by default on all beta wikis, on testwiki, testwiki2, mediawikiwiki and de.wikipedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T148646][https://phabricator.wikimedia.org/T149724][https://phabricator.wikimedia.org/T149725] * Upcoming holidays will impact deployments. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2016-November/000331.html The schedule has been published]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W45"/> 00:01, 8 novembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16043353 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Tech News: 2016-46]] == <section begin="technews-2016-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' *When you edit with the visual editor you can use <code>meta</code> + <code>shift</code> + <code>k</code> to add a reference. The meta key is often the control key or command key. [https://phabricator.wikimedia.org/T99299] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 15. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 16. It will be on all wikis from November 17 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). *In [[Special:Preferences]] you can choose which language menus and buttons will be in. If there is no translation for that language, MediaWiki has a list of [[mw:Fallback languages|fallback languages]]. A fallback language is a language many will understand better than English. MediaWiki will now use English when there is no Ukrainian translation. [https://phabricator.wikimedia.org/T39314] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=15&month=11&year=2016 15 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Help:Magic links|Magic links]] might not work in the future. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-November/001500.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W46"/> 20:17, 14 novembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16056918 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Tech News: 2016-47]] == <section begin="technews-2016-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators, bureaucrats, oversighters and checkusers can now use [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]]. This makes their Wikimedia accounts more secure. This can be turned on in [[Special:Preferences]]. There are discussions on how to best turn it on for everyone. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Help:Two-factor_authentication] *You can now search for file properties. For example you can search for media type, how big a file is or what resolution it has. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:CirrusSearch#File_properties_search] *The latest [[m:Collaboration/Newsletter/Issues/2016/11|Collaboration team products newsletter]] has been published. It has more details about their work than Tech News has. '''Problems''' * A hacker group is hacking Wikimedia accounts. They can probably do this because users have the same passwords on Wikimedia wikis as on other sites. Please have a password you use only on the Wikimedia wikis and nowhere else. This is especially important for administrators, bureaucrats, oversighters and checkusers. These users can also turn on [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-November/087008.html] '''Changes this week''' *There is no new MediaWiki version this week. *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia. This will happen on 22 November. It will come to other wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T148646][https://phabricator.wikimedia.org/T149995][https://phabricator.wikimedia.org/T150573] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=11&year=2016 22 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *It will be possible to do cross-wiki search. The developers who work on this are looking for communities that want to test this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2016-November/001502.html] *[[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/Hovercards|Hovercards]] will leave the [[w:en:Software release life cycle#Beta|beta stage]]. The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|Reading Web]] team wants communities to set Hovercards as a default option for readers who are not logged in. Communities that are interested can say so on the [[mw:Talk: Beta Features/Hovercards|Hovercards talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-November/087041.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W47"/> 16:32, 21 novembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16088076 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Tech News: 2016-48]] == <section begin="technews-2016-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Translations]] are available. '''Changes this week''' *When someone tries to log in to a blocked account they will be blocked by a [[w:en:HTTP cookie|cookie]]. This means their [[w:en:Web browser|browser]] will be blocked even if they change their [[w:en:IP address|IP address]]. This makes it more difficult for returning vandals. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] *When you use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] to adapt a template to a new translation it will work differently. You can adapt big templates such as infoboxes. Translators will have control over the template parameters. A first version of this is released this week. It is possible it will not work correctly with all templates. There will be more updates for this soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T139332] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 November. It will be on all wikis from 1 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Gadgets will have a new option called "hidden". This means you can register gadgets that can't be turned on or off from the preferences page. Hiding gadgets was already possible by using <code>[rights=hidden]</code>. You should now use <code>[hidden]</code> instead. <code>[rights=hidden]</code> in old gadgets should be changed to <code>[hidden]</code>. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Gadgets#Options][https://phabricator.wikimedia.org/T33150] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=11&year=2016 29 November at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[toollabs:|Tool Labs]] could get two new policies. One would be to be able to [[wikitech:Help:Tool Labs/Abandoned tool policy|adopt tools without an active developer]]. The other would be [[wikitech:Help:Tool Labs/Right to fork policy|a right to fork]]. There is a [[m:Requests for comment/Abandoned Labs tools|request for comment on Meta]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W48"/> 22:16, 28 novembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16107197 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Tech News: 2016-49]] == <section begin="technews-2016-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can choose to see users from specific user groups in [[Special:ActiveUsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T116354] *Everyone can now see [[Special:UserRights]]. Previously only those who could change user rights could. Other users got an error message. [https://phabricator.wikimedia.org/T27319] *[[m:Objective Revision Evaluation Service|ORES]] can now show how likely an edit is to be damaging to the wiki with different colours. This only works for languages that have [[m:Wiki labels|trained ORES]] to recognize damaging edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T144922] '''Changes this week''' *You will now see categories with 0 pages in [[Special:Categories]]. Previously you did not see empty categories there. [https://phabricator.wikimedia.org/T12915] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 December. It will be on all wikis from 8 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=06&month=12&year=2016 6 December at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] will decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team will work on next year. You vote for wishes on the [[m:2016 Community Wishlist Survey|survey page]] until 12 December. You can see what has happened to last year's wishes on the [[m:2015 Community Wishlist Survey/Results|2015 results page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W49"/> 19:06, 5 decembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16129460 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Tech News: 2016-50]] == <section begin="technews-2016-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Users who have Yahoo email addresses could not use [[Special:EmailUser|Special:EmailUser]] to send emails. This has now been fixed. Emails will now come from a @wikimedia.org address. Users who get an email from you will still reply to your email address and be able to see it. [https://phabricator.wikimedia.org/T66795] * You can now see how many categories and pages there are in the categories in [[Special:TrackingCategories|Special:TrackingCategories]]. This is to help you find pages that could need attention. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/321225/] * Markup colours for reviewed and pending revisions in [[m:Help:Page history|the page history]] and [[Special:SpecialPages|recent changes and logs]] now match [[phab:M82|Wikimedia standard colours]]. The "You have a new message on your talk page" notification will have a slightly different colour. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-December/087151.html] '''Problems''' *Because of work on [[m:Community Tech/Cross-wiki watchlist|cross-wiki watchlists]] [[m:Special:MyLanguage/Global rename policy|global renaming]] is not working. The plan is to turn it on again on 16 December. Global renaming was turned off for a while in late November and early December as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T148242] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 December. It will be on all wikis from 15 December ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=13&month=12&year=2016 December 13 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W50"/> 20:29, 12 decembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16155075 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Tech News: 2016-51]] == <section begin="technews-2016-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2017. * The writers of the technical newsletter are asking for your opinion. Did you get the information you wanted this year? Did we miss important technical news in 2016? What kind of information was too late? [[m:Talk:Tech/News|Please tell us]]! You can write in your language. Thank you! '''Recent changes''' * Administrators and translation administrators can now use [[m:Special:PageLanguage|Special:PageLanguage]] on wikis with the [[m:Translate extension|Translate extension]]. This means you can say what language a page is in. The Translate extension will use that language as the source language when you translate. Previously this was always the wiki's default language. This was usually English. [https://phabricator.wikimedia.org/T153209] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Wikis connected to Wikidata can now use the parser function <code><nowiki>{{#statements: }}</nowiki></code> to get formatted data. You can also use <code><nowiki>{{#property: }}</nowiki></code> to get raw data. You [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Statements can see the difference] between the two statements. There are also similar new functions in Lua. [https://phabricator.wikimedia.org/T152780] '''Problems''' * Some abuse filters for uploaded files have not worked as they should. We don't know exactly which filters didn't work yet. This means some files that filters should have prevented from being uploaded were uploaded to the wikis. MediaWiki.org and Testwiki have been affected since 13 October. Commons and Meta have been affected since 17 October. Other wikis have been affected since 17 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T153217#2876258] '''Changes this week''' * There is no new MediaWiki version this week. There will be no new MediaWiki version next week either. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The next meeting with the VisualEditor team will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=03&month=01&year=2017 3 January at 20:00 (UTC)]. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/2016 Community Wishlist Survey|2016 Community Wishlist Survey]] is done. It decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on during 2017. You can [[m:2016 Community Wishlist Survey/Results|see the results]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2016/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2016-W51"/> 21:33, 19 decembar 2016 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16167800 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Tech News: 2017-02]] == <section begin="technews-2017-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tabular Data|datasets on Commons]]. You can [[w:en:Template:Graph:Weather monthly history|see an example]] that is using [[c:Data:Ncei.noaa.gov/weather/New York City.tab|this source]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2016-December/087313.html] * There is a new opt-in beta feature of a [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext mode for the visual editor]]. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|try it out]]. * When you update a page with translations on wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|Translate extension]] the existing translations will be marked as outdated instead of removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T60429] * The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.7|new version]] of MediaWiki was released to all wikis last week ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). * [[mw:MoodBar|MoodBar]] has been removed from the Wikimedia wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T131340] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The <code>live</code> option for the Tipsy notice tool has been removed. Gadgets and user scripts which use it need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T85048] '''Problems''' * Editors who use Firefox 50 might get logged out or fail to save their edits. This is because of a browser bug. Until this is fixed you can enter <code>about:config</code> in the address bar and set <code>network.cookie.maxPerHost</code> to 5000. Firefox 50 is the current version of the Firefox. [https://phabricator.wikimedia.org/T151770] '''Changes this week''' * There is no new version of MediaWiki this week because of the [[mw:Wikimedia Developer Summit|Wikimedia Developer Summit]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W02"/> 20:12, 9 januar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16213513 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Tech News: 2017-03]] == <section begin="technews-2017-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now upload [[w:en:WebP|WebP files]] to Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T27397] '''Problems''' * [https://tools.wmflabs.org/video2commons/ video2commons] was down for two weeks. This was because of a problem with Commons video transcoders. It is now back up. [https://phabricator.wikimedia.org/T153488] '''Changes this week''' *There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words|magic word]] called <code><nowiki>{{PAGELANGUAGE}}</nowiki></code>. It returns the language of the page you are at. This can be used on wikis with more than one language to make it easier for translators. [https://phabricator.wikimedia.org/T59603] *When an admin blocks a user or deletes or protects a page they give a reason why. They can now get suggestions when they write. The suggestions will be based on the messages in the dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T34950] * You will be able to use <code><nowiki><chem></nowiki></code> to write chemical formulas. Before you could use <code><nowiki><ce></nowiki></code>. <code><nowiki><ce></nowiki></code> should be replaced by <code><nowiki><chem></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T153606] * You now can add exceptions for categories which shouldn't be shown on [[Special:UncategorizedCategories]]. The list is at [[MediaWiki:Uncategorized-categories-exceptionlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T126117] * The "Columns" and "Rows" settings will be removed from the Editing tab in Preferences. If you wish to keep what the "Rows" setting did you can add this code to [[Special:MyPage/common.css|your personal CSS]]: <code><nowiki>#wpTextbox1 { height: 50em; }</nowiki></code> You can change the number <code>50</code> to make it look like you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T26430] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Sometimes edits in MediaWiki by mistake are shown coming from private IP addresses such as [[w:en:localhost|127.0.0.1]]. Edits and other contributions logged to these IP addresses will be blocked and shown the reason from [[MediaWiki:Softblockrangesreason]]. This should not affect most users. Bots and other tools running on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Labs|Wikimedia Labs]], including [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] will receive a "blocked" error if they try to edit without being logged in. [https://phabricator.wikimedia.org/T154698] *When you edit with the visual editor categories will be on the top of the page options menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T74399] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 January. It will be on all wikis from 19 January ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=17&month=01&year=2017 January 17 at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W03"/> 00:24, 17 januar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16230728 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Tech News: 2017-04]] == <section begin="technews-2017-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can see a list of the templates on a page you edit with the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T149009] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 January. It will be on all wikis from 26 January ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W04"/> 21:14, 23 januar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16249712 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Tech News: 2017-05]] == <section begin="technews-2017-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:OAuth|OAuth]] management interfaces now look slightly different. [https://phabricator.wikimedia.org/T96154] '''Changes this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|ElectronPdfService]] will be enabled by default on Meta and German Wikipedia. This is a new way to get articles as PDF files you can download. It will come to more wikis later. [https://phabricator.wikimedia.org/T150185] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 31. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from February 1. It will be on all wikis from February 2 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *The [[m:Special:MyLanguage/Community Tech team|Community Tech team]] will develop more tools to handle harassment of Wikimedia editors. The goal is to give the communities better tools to find, report and evaluate harassment. They will also work on more effective blocking tools. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_health_initiative][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-January/086013.html] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Wikimedia technical community is doing a [[mw:Developer Wishlist|Developer Wishlist survey]]. Developers can propose ideas before 31 January [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20170131T235959&p1=1440 23:59 UTC]. This is soon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W05"/> 19:45, 30 januar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16270007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Tech News: 2017-06]] == <section begin="technews-2017-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Translations]] are available. '''Problems''' * The block log sometimes showed blocks as being much longer than they were. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T156453] '''Changes this week''' * Wikimedia pages will now be better at showing pictures when you share them on social media. The descriptions will be different too. You can see an example of [[phab:F5432146|before]] and [[phab:F5432049|after]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T157055] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There are some changes to the [[mw:OOjs UI|OOjs UI]]. Some old functions will not work anymore or not work as they used to. This could be a breaking change. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-February/087547.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 February. It will be on all wikis from 9 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=07&month=02&year=2017 7 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] will be replaced later this year. Instead, the HTML 5 parsing algorithm will be used to clean up bad HTML in wikitext. This [[mw:Parsing/Replacing Tidy|will cause problems]] on a number of wikis. They need to be fixed first. You can see if your wiki still has something to fix [https://tools.wmflabs.org/wikitext-deprecation/ here] for one of the HTML problems. This list does not cover all problems. You can read about [[mw: Parsing/Replacing Tidy#Things to fix|more problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T89331][https://phabricator.wikimedia.org/T134423] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W06"/> 20:45, 6 februar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16292356 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Tech News: 2017-07]] == <section begin="technews-2017-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[wikitech:EventStreams|EventStreams]] is a new way to show activity on Wikimedia wikis. For now it works with the recent changes feed. It will do more things later. It will replace [[wikitech:RCStream|RCStream]]. Tools that use RCStream should move to EventStreams before 7 July. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2017-February/005711.html] '''Problems''' * The [[w:en:Add-on (Mozilla)|Firefox add-on]] [https://firefogg.org/ Firefogg] can cause problems with the Upload Wizard. This will not be fixed, because Firefox will not support Firefogg in the future. The Upload Wizard will no longer work with Firefogg. [https://phabricator.wikimedia.org/T157201] * [[wikitech:Portal:Tool Labs|Tool Labs]] and [[wikitech:Portal:Wikimedia Labs|Wikimedia Labs]] databases will be under maintenance on 15 February. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=17&min=00&sec=0&day=15&month=02&year=2017 17:00 (UTC)] and last for about six hours. Some tools could have problems during or after this. [https://phabricator.wikimedia.org/T157358] '''Changes this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TwoColConflict|TwoColConflict]] extension is a new way to solve edit conflicts. It makes it easier to copy and paste the relevant text to the text field. It will come to Meta and German Wikipedia this week. It is already available on MediaWiki.org. It will come to more wikis later. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Edit_Conflicts] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 February. It will be on all wikis from 16 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2017 14 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Beta Features/Hovercards|Page Previews]] will be turned on for logged-out users on the Catalan, Greek, Russian, and Italian Wikipedias in the middle of February. Page Previews shows readers a short part of a linked article when they rest their mouse pointer on the link. This is to help them understand what it is about without leaving the article they are reading. Page Previews used to be called Hovercards. It will come to more wikis later this spring. [https://www.mediawiki.org/wiki/Beta_Features/Hovercards#Rollout_Plan] *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Developer Wishlist|Developer Wishlist]] is a list where developers prioritize tools they need. The voting closes at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=23&min=59&sec=0&day=14&month=02&year=2017 14 February 23:59 (UTC)]. This process is only for developers. '''Review''' * You can read the [[mw:Wikimedia Product/2016 Product Summary|2016 product summary]] from the Wikimedia Foundation [[mw:Wikimedia Product|Product group]] to see what they did with things they said they would work on in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2016-2017/Final|annual plan]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W07"/> 19:06, 13 februar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16298673 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Tech News: 2017-08]] == <section begin="technews-2017-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The edit summary box is now a little bit bigger. This is to make it follow the [[phab:M101|Wikimedia design guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T152025] '''Changes this week''' * [[mw:Page Previews|Page Previews]] will be updated on 23 February. This fixes many bugs. Page Previews can be turned on as the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] called Hovercards. [https://phabricator.wikimedia.org/T156290] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There has been a problem where the [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] of [[w:en:Wikipedia:Gadget|gadgets]] has been loading twice. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets extension]] has two new options: <code>type</code> and <code>peers</code>. The <code>type</code> option solves this problem. You can use <code>peers</code> to create gadgets with more than one style module. Read more about [[mw:RL/MGU#Gadget type|type]] and [[mw:RL/MGU#Gadget peers|peers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T42284] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:Special:MyLanguage/Extension:OAuth|OAuth]] will handle blocked users in a more consistent way. [https://phabricator.wikimedia.org/T156803] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 February. It will be on all wikis from 23 February ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2017 21 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W08"/> 20:25, 20 februar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16341672 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/09|Tech News: 2017-09]] == <section begin="technews-2017-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/09|Translations]] are available. '''Problems''' *On 22 February the [https://www.wikipedia.org wikipedia.org] portal did not work for an hour. This was because of a problem with a JavaScript file. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20170222-www-portals] '''Changes this week''' *You will be able to use <code><nowiki><chem></nowiki></code> to write chemical formulas in the visual editor. Previously this only worked in the wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T153365] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 March. It will be on all wikis from 2 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=28&month=02&year=2017 28 February at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You can soon upload 3D files to Commons. The file formats are [[w:Additive Manufacturing File Format|AMF]] and [[w:STL (file format)|STL]]. The plan is for this to work later this week but it could be later. [https://phabricator.wikimedia.org/T132058] *The name "Wikipedia" will be more obvious at the top of the page when you read Wikipedia in the mobile view. This is because many readers don't realize they are on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T148514][https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Improve_site_branding] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W09"/> 20:55, 27 februar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16361695 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/10|Tech News: 2017-10]] == <section begin="technews-2017-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now search on English, French, Hebrew and Greek wikis and find words even if you forget the [[w:diacritics|diacritics]]. It also works if you use diacritics in your search but the wiki doesn't. [https://phabricator.wikimedia.org/T155515] *When you use the mobile view and click on a link to an article in another language you will see that article in the mobile view. Previously it changed to the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T156578] '''Problems''' * Some watchlist gadgets didn't work for a period of time last week. This has now been fixed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-March/date.html] * Admins who click on "mass delete" on a user's [[Special:Contributions|Special:Contributions]] will be taken directly to a list pages created by that user. It has worked like this before, but not lately. [https://phabricator.wikimedia.org/T158502] '''Changes this week''' *The way you switch between wikitext and the visual editors in the desktop view has changed. It is now a drop-down menu. This is the same as in the mobile view. [https://phabricator.wikimedia.org/T116417] *The "flag the edit in the abuse log" checkbox will be removed from the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter]] interface. This is because the edits are always flagged in the abuse log. [https://phabricator.wikimedia.org/T154091] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 March. It will be on all wikis from 9 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=20&min=00&sec=0&day=07&month=03&year=2017 7 March at 20:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Clarification''' *The [[m:Tech/News/2017/09|2017/09 issue of Tech News]] mentioned 3D file formats you can soon upload to Commons. The [[w:Additive Manufacturing File Format|AMF]] format will be available later. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W10"/> 00:23, 7 mart 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16379261 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/11|Tech News: 2017-11]] == <section begin="technews-2017-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/11|Translations]] are available. '''Changes this week''' * You will be able to show references from <code><nowiki><references /></nowiki></code> tags in more than one column on your wiki. This is the list of footnotes for the sources in the article. How many columns you see will depend on how big your screen is. On some wikis, some templates already do this. Templates that use <code><nowiki><references /></nowiki></code> tags will need to be updated, and then later the change can happen for all reference lists. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing/Projects/Columns_for_references][https://phabricator.wikimedia.org/T33597#3082884] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 March. It will be on all wikis from 16 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=14&month=03&year=2017 14 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Some old [[w:en:Web browser|web browsers]] will not be able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis in the future. If you have an old web browser on your computer you can upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T128115] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates will be stored in a separate page in the future. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Tl7vrw6suzkxxoy9][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TemplateStyles/Q%26A] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W11"/> 16:25, 13 mart 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16416593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/12|Tech News: 2017-12]] == <section begin="technews-2017-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <code>Save page</code> button now says <code>Publish page</code> or <code>Publish changes</code> on the Wikimedia wikis except for Wikipedias and Wikinewses. This change will come to Wikipedias later. The point is to make it more clear that the edit will change the page immediately. <code>Publish page</code> is when you save a new page and <code>Publish changes</code> when you edit an existing page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Editing/Publish] * [[w:en:DMOZ|DMOZ]] no longer works. Templates that use DMOZ can be redirected to [[w:en:Wayback Machine|archive.org]] or another [[:w:en:Website#mirror site|mirror]]. DMOZ has been removed from the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RelatedSites|RelatedSites extension]] on Wikivoyage. [https://phabricator.wikimedia.org/T128326] * You can see monthly page views when you click on <code>Page information</code> in the sidebar. Developers can also get monthly page views through the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T125917] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] is now on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=small.dblist smaller Wikimedia wikis]. It helps editors find some wikitext errors so they can be fixed. It will come to other Wikimedia wikis later. The extension will be able to find more errors later. [https://phabricator.wikimedia.org/T148609] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki-Vagrant|MediaWiki-Vagrant]] portable development environment has been updated to use [[:w:en:Debian version history#Debian 8 (Jessie)|Debian Jessie]]. This means local development and testing will be more like on the majority of Wikimedia production servers. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-March/087762.html] '''Problems''' * On 15 March some interwiki links to other languages were not correctly sorted. This has been fixed. If you still see pages where the interwiki links are not sorted as they should be, they should be fixed automatically with time or you can edit the page and save it without changing anything. If this doesn't work, please [[phab:T160465|report it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T160465] '''Changes this week''' * When you edit with the visual editor, you will be able to switch the direction you write in from right-to-left to left-to-right as you are editing. This is especially important for editors who edit in languages that write from right to left. You can do this with a tool in the editing menu. You can also use the keyboard shortcut <code>Ctrl</code>+<code>Shift</code>+<code>X</code> on PCs or <code>Cmd</code>+<code>Shift</code>+<code>X</code> on Macs. [https://phabricator.wikimedia.org/T153356] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 March. It will be on all wikis from 23 March ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=21&month=03&year=2017 21 March at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W12"/> 23:03, 20 mart 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16469530 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/13|Tech News: 2017-13]] == <section begin="technews-2017-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you edit with the visual editor, you can see a visual diff as well as a wikitext diff when you review your changes. [https://www.mediawiki.org/wiki/VisualEditor/Diffs] '''Problems''' * Special:AllPages was disabled for two days due to some performance issues. It is back, but the filter for redirects is gone as the cause of the performance problem. It still needs to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T160916][https://phabricator.wikimedia.org/T160983] '''Changes this week''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for Recent changes]] will be released on Portuguese and Polish Wikipedias and MediaWikiwiki [https://phabricator.wikimedia.org/T158336 on March 28]. Other wikis will get it [[phab:T146972|progressively]]. The new filters include [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filtering]], [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|highlighting]] and, on certain wikis, [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|user intent prediction]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from March 28. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from March 29. It will be on all wikis from March 30 ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W13"/> 16:46, 27 mart 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16496319 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/14|Tech News: 2017-14]] == <section begin="technews-2017-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <code>{{int:savearticle}}</code> button now says <code>{{int:Publishpage}}</code> or <code>{{int:Publishchanges}}</code> on most Wikipedias. The point is to make it more clear that the edit will change the page immediately. <code>{{int:Publishpage}}</code> is when you save a new page and <code>{{int:Publishchanges}}</code> when you edit an existing page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Editing/Publish] * The tracking category [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:Template-loop-category}}]] is now added when a template loop is found. A template loop is for example when a template tries to use a second template that uses the first template. [https://phabricator.wikimedia.org/T160743] *English Wikipedia now has cookie blocks. It will come to more wikis in the future. This is an extension to the autoblock system so when a user is blocked, the next time they visit the wiki a [[w:en: HTTP cookie|cookie]] will be set. This means that even if the user switches accounts and to a new [[w:en:IP address|IP address]] the cookie will block them again. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] '''Problems''' * Wikidata descriptions, aliases and labels that used some characters could not be saved. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T161263] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 April. It will be on all wikis from 6 April ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=14&month=03&year=2017 4 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. * You can join the next office hour with the Wikidata team. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=05&month=04&year=2017 5 April at 16:00 (UTC)]. See [[d:Wikidata:Events#IRC office hours|how to join]]. '''Future changes''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for Recent changes]] will come to Wikidata and Persian, Dutch, Russian, Turkish, Czech and Hebrew Wikipedia on 11 April. The new filters include [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filtering]], [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|highlighting]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|user intent prediction]]. User intent prediction means the filter tries to help editors determine if the edit was made in good faith or not. Other wikis [[phab:T146972|will get it later]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T158332] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W14"/> 19:53, 3 april 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16526368 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/15|Tech News: 2017-15]] == <section begin="technews-2017-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] is going to be replaced with an HTML5 parsing algorithm. Bad HTML in wikitext [[mw:Parsing/Replacing Tidy|would cause problems]] on a number of wikis. There is now a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration extension]] on all wikis that you can use to help clean this up. You can [[mw:Special:MyLanguage/Parsing/Replacing Tidy#What this means for editors|read more about how you can use it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T141586] '''Changes this week''' * Some older [[w:en:Web browser|web browsers]] will not be able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. If you have an old web browser on your computer you can upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T128115] * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for Recent changes]] will come to Wikidata and Persian, Russian, Turkish and French Wikipedia on 11 April. The schedule has been changed to fix the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|user intent prediction filters]] for some wikis. User intent prediction means the filter tries to make it easier for editors to determine if the edit was made in good faith or not. Other wikis [[phab:T146972|will get it later]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T158332] * The list of special characters in the wikitext editor and the visual editor will now have a group of Canadian Aboriginal characters. [https://phabricator.wikimedia.org/T108626] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 April. It will be on all wikis from 13 April ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=04&year=2017 11 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for 20 to 30 minutes on 19 April and 3 May. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2017 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|You can read more about this]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will change how you move between revisions. This will be available on [[testwiki:Main Page|the test wiki]] from 11 April. It will come to other wikis later if users like the change. You can test it and [[mw: Extension talk:RevisionSlider|give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W15"/> 20:34, 10 april 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16563313 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|Tech News: 2017-16]] == <section begin="technews-2017-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add <code>?safemode=1</code> to the end of the URL on Wikimedia wikis to disable your personal [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]]. Example: <code><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Literature?safemode=1</nowiki></code>. This means you can test if a problem is because of your user scripts or gadgets without uninstalling them. [https://phabricator.wikimedia.org/T152169] * You can now see a list of all autoblocks on [[Special:AutoblockList]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T146414] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Wikiversity and Wikinews logos are now shown directly from the configuration and not from <code><nowiki>[[File:Wiki.png]]</nowiki></code>. If you want to change logo or have an anniversary logo, see [[:m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|how to request a configuration change]]. This is how it already works for other projects. They can request logo changes the same way. [https://phabricator.wikimedia.org/T161980] '''Problems''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for 20 to 30 minutes on 19 April. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=19&month=04&year=2017 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|You can read more about this]]. This will also happen on 3 May. '''Changes this week''' * There is no new Mediawiki version this week. This is because of the data centre test. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=18&month=04&year=2017 {{#time:j xg|2017-04-18|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [http://stats.wikimedia.org stats.wikimedia.org] will be replaced. You can [https://analytics-prototype.wmflabs.org/#/ see the new prototype]. You can [[mw:Talk:Wikistats 2.0 Design Project/RequestforFeedback/Round2|leave feedback on this change]]. * [[mw:Beta Features/Hovercards|Page Previews]] will be turned on for logged-out users on a large number of wikis in May. It could be postponed and happen later. Page Previews shows readers a short part of a linked article when they rest their mouse pointer on the link. This is to help them understand what it is about without leaving the article they are reading. Page Previews used to be called Hovercards. Users who have tested the feature [[mw:Talk:Beta Features/Hovercards|can give feedback]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/User:CKoerner_(WMF)/Enable_Hovercards/Phase_1] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> From next week, user scripts using very old [[w:en:Deprecation#Software deprecation|deprecated]] wikibits functions will show errors. These functions have not worked since 2013. You should fix or disable broken scripts. You can see [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Legacy JavaScript#wikibits.js|examples of how to upgrade scripts]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-April/087965.html][https://phabricator.wikimedia.org/T122755] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W16"/> 21:32, 17 april 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16608022 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/17|Tech News: 2017-17]] == <section begin="technews-2017-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:mw:Special:MyLanguage/Edit_Review_Improvements/New_filters_for_edit_review|New filters for recent changes]] are now available as a beta feature on most wikis. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|turn it on in your preferences]]. Remaining wikis will have the new filters on 9 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T158335] *When [[m:Administrator|administrators]], [[m:bureaucrat|bureaucrats]] and [[m:stewards|stewards]] make a user a member of a user group they can now set an expiry date. A user group is for example "administrators" or "bots". This means that they can give someone user rights for a limited time. This is similar to how blocks and page protections can be limited in time. [[Special:UserRights|Special:UserRights]] will have new options for this. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:User rights and groups#Assigning and revoking user groups|read more about user groups.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T159416] '''Problems''' *Since the [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|data centre test]] last week the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] has been disabled. This is because of a database problem. It will be back as soon as the problem has been solved. [https://phabricator.wikimedia.org/T163344] '''Changes this week''' *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|GuidedTour extension]] will be enabled on all wikis. This is a tool to explain to new users how to edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T152827] *Wiktionary will handle interlanguage links in a new way. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Cognate|Cognate extension]] will automatically link pages with the same title between Wiktionaries. For this to work all old interlanguage links have to be removed. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:Lea Lacroix (WMDE)/Cognate announcement|read more about this]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Cognate_announcement] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.29/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 April. It will be on all wikis from 27 April ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=25&month=04&year=2017 25 April at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W17"/> 18:40, 24 april 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16627468 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/18|Tech News: 2017-18]] == <section begin="technews-2017-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="bs" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Najnovije '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tehničke vijesti]]''' Wikimedijine tehničke zajednice. Recite drugima o ovim izmjenama. Neće sve izmjene utjecati na Vas. Dostupni su [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/18|prijevodi]]. '''Nedavne izmjene''' *[[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Prijevod sadržaja]] ponovo radi. Bio je isključen zbog problema s bazom podataka. [https://phabricator.wikimedia.org/T163344] * <span title="Napredna stavka">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Skripte koje koriste [[w:en:Deprecation#Software deprecation|zastarjele]] wikibitsove funkcije prikazuju greške. Ove funkcije ne rade još od 2013. Trebali biste popraviti ili onemogućiti pokvarene skripte. Možete pogledati [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Legacy JavaScript#wikibits.js|primjere kako ih nadograditi]]. Ovo je ista stvar koja je spomenuta u ranijem izdanju tehničkih vijesti ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/16|2017/16]]). [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-April/087965.html][https://phabricator.wikimedia.org/T122755] '''Problemi''' * Zbog testiranja podatkovnog centra, moći ćete čitati, ali nećete moći uređivati wikije 3. maja u periodu od 20 do 30 minuta. Testiranje će započeti u [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=03&month=05&year=2017 14:00 (UTC)]. Mogli biste izgubiti izmjene ako ih pokušate sačuvati tokom tog perioda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2017|Možete detaljnije pročitati o ovome]]. '''Izmjene ove sedmice''' * Ove sedmice nema izmjena u vezi s MediaWikijem zbog testiranja podatkovnog centra. '''Sastanci''' * <span title="Povratna stavka">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> Možete se pridružiti narednom sastanku s ekipom odgovornom za vizualni uređivač. Tokom sastanka, programerima možete dati do znanja koje su greške po Vama najvažnije. Sastanak će se održati [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=02&month=05&year=2017 {{#time:j xg|2017-05-02|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} u 19:00 (UTC)]. Pogledajte [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|kako se pridružiti]]. '''Buduće izmjene''' *Svi Wikimedijini wikiji imat će blokiranje uz pomoć kolačića od 8. maja. Ovo je proširenje sistemu automatskog blokiranja koje funkcionira tako što postavlja [[w:en: HTTP cookie|kolačić]] kad neko posjeti wiki nakon što je blokiran. To znači da, čak i ako blokirani korisnik promijeni račun ili [[w:en:IP address|IP-adresu]], kolačić će ga ponovo blokirati. [https://phabricator.wikimedia.org/T5233] *Dugmad <code>{{int:Publishchanges}}</code>, <code>{{int:Showpreview}}</code> i <code>{{int:Showdiff}}</code> izgledat će malo drukčije da se uklope s izgledom [[:mw:OOjs UI|OOUI]]-a. Korisnici mogu testirati rade li skripte, dodaci i dr. s novim interfejsom tako što će dodati <code>&ooui=1</code> na kraj URL-a. [https://phabricator.wikimedia.org/T162849] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tehničke vijesti]]''' priredili su [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|pisci]], a objavio ih je [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Doprinesite]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/18|Prevedite]] • [[m:Tech|Potražite pomoć]] • [[m:Talk:Tech/News|Dajte povratne informacije]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Pretplatite se ili otkažite pretplatu]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W18"/> 21:49, 1 maj 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16654620 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/19|Tech News: 2017-19]] == <section begin="technews-2017-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/19|Translations]] are available. '''Problems''' * Some users have a problem with the watchlist. Some changes in categories make the watchlist a blank page. The developers are working on this. Until this is fixed you can try some things that have helped other editors if you have this problem. You can turn on <code>{{int:tog-watchlisthidecategorization}}</code> in your watchlist preferences. You can turn off <code>{{int:tog-extendwatchlist}}</code> in your watchlist preferences. You can remove problematic categories from [[Special:EditWatchlist/raw|Special:EditWatchlist/raw]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T164059] * There was a problem with the visual editor for several days. You could not save edits that triggered a [[w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This would for example be when a new user added external links in references. This was fixed on 2 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T164157] '''Changes this week''' * When you edit you can switch between the visual editor and the wikitext editor. This works if the wiki you edit has the visual editor. The menu will now say <code>Visual editing</code> and <code>Source editing</code> instead of <code>Switch to visual editing</code> and <code>Switch to code editing</code>. This is because it was confusing when the menu said you could switch to the editor you were already using. [https://phabricator.wikimedia.org/T162864] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 May. It will be on all wikis from 11 May ([[mw:MediaWiki 1.29/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=09&month=05&year=2017 9 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to get a notification when a page you created is connected to a Wikidata item. This will come to Wikivoyage on 9 May. If there are no problems it will come to most Wikipedias on 30 May. It will come to other projects and English, French and German Wikipedia later in the summer. It will be opt-in for existing users and opt-out for new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T142102][https://phabricator.wikimedia.org/T142103#3223284] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Markup that looks like code for language variants might need to be fixed. If <code>-{</code> is used in [[w:en:Transclusion|transclusions]] or [[w:en:URL|web addresses]] it has to be [[w:en:Escape character|escaped]] appropriately. You can use <code>-<nowiki><nowiki/></nowiki>{</code> for transclusions and <code>%2D{</code> in web addresses. A transclusion could for example be when you use <code>-{</code> in a template: <code><nowiki>{{1x| sad :-{ face }}</nowiki></code>. This is because of some code fixes to the [[w:en:Preprocessor|preprocessor]] and affects all wikis. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/333997/][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsoid/Language_conversion/Preprocessor_fixups] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W19"/> 04:24, 9 maj 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16713536 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/20|Tech News: 2017-20]] == <section begin="technews-2017-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now use [[w:en:International Standard Book Number|ISBNs]] to automatically generate citations in the visual editor. This works on wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|enabled Citoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T145462] *The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two_Column_Edit_Conflict_View|Two Column Edit Conflict View]] is available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis. It is a new interface for the edit conflict resolution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T162806] '''Problems''' *The <code>mediawiki.util</code> library does not load automatically any more. Your [[Special:MyPage/common.js]] may use it. If you have technical problems that started a couple of weeks ago you can try adding <syntaxhighlight lang="js" inline class=nowrap>mw.loader.using( 'mediawiki.util' ).done(function(){</syntaxhighlight> as the first line in the file and <syntaxhighlight lang="js" inline class=nowrap>});</syntaxhighlight> as a last one. Tech News wrote about this in the [[m:Tech/News/2017/18|2017/18]] issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T122755] '''Changes this week''' *The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider extension]] will be a default feature on all wikis. RevisionSlider is an easier way to move between changes in the page history. It has been a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia and a beta feature on all wikis. You will be able to turn it off in your preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T163685] *There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' *Administrators will soon be able to search through deleted pages. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Smalyshev_(WMF)/Archive_search][https://meta.wikimedia.org/wiki/2015_Community_Wishlist_Survey/Search#Provide_a_means_of_searching_for_deleted_pages] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Markup that looks like code for language variants might need to be fixed. Tech News wrote about this last week. If <code>-{</code> is used in [[w:en:Transclusion|transclusions]] or [[w:en:URL|web addresses]] it has to be [[w:en:Escape character|escaped]] appropriately. You can use <code>-<nowiki><nowiki/></nowiki>{</code> for transclusions and <code>%2D{</code> in web addresses. This is because of some code fixes to the [[w:en:Preprocessor|preprocessor]] and affects all wikis. You can now see [[mw: Parsoid/Language conversion/Preprocessor fixups/20170501|the full list of wikis with this problem]] and help fix them to avoid that things break later this month. You might find [[w:en:False positives and false negatives|false positives]]. You can [[mw: Parsoid/Language conversion/Preprocessor fixups/Edit logbook#Edit Rules|read more about what to fix]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/333997/][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsoid/Language_conversion/Preprocessor_fixups] '''Older unreported changes''' *Your [[m:Special:MyPage|Meta user page]] is shown on all wikis where you don't have a local user page. You can now add the magic word <code><nowiki>__NOGLOBAL__</nowiki></code> to your Meta user page to stop this. [https://phabricator.wikimedia.org/T90849][https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Help:Magic_words&diff=2462141&oldid=2425686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W20"/> 23:48, 15 maj 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16757592 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/21|Tech News: 2017-21]] == <section begin="technews-2017-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/21|Translations]] are available. '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 May. It will be on all wikis from 25 May ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There will be a <code><nowiki><div></nowiki></code> tag around HTML from the MediaWiki wikitext [[w:en:Parsing|parser]]. Gadgets with code that does not follow recommendations could have problems with this. You can [[phab:T163512|report new problems]] you think are related to this. [https://phabricator.wikimedia.org/T37247] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W21"/> 00:02, 23 maj 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16793800 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/22|Tech News: 2017-22]] == <section begin="technews-2017-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/22|Translations]] are available. '''Problems''' *Last week’s MediaWiki version was rolled back from some wikis because of a problem. This means planned changes did not happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T163512] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=30&month=05&year=2017 30 May at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You will be able to control who can notify you on the Wikimedia wikis. You will have a user blacklist. When you add a user to the blacklist you will not get a [[mw:Notifications|notification]] when they mention you. You can [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo test this on Beta Wikipedia]. You can [[m: Community health initiative/Notifications blacklist|read more and give feedback on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T150419] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W22"/> 14:18, 30 maj 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16821223 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/23|Tech News: 2017-23]] == <section begin="technews-2017-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can see new files on [[Special:NewFiles|Special:NewFiles]]. You can now pick which dates you want to see files from. [https://phabricator.wikimedia.org/T13836] * When you read Wikipedia on a mobile device the first paragraph now comes before the infobox. [https://phabricator.wikimedia.org/T150325] * You can now remove navigation elements from your results when you search. This could for example be part of an infobox that is only there to help you find the previous or next article. [https://phabricator.wikimedia.org/T162905] * New users on Wikivoyages and Wikipedias (except French, English and German) now get a notification when a page they created is connected to Wikidata. Other wikis will get it 13 June. [https://phabricator.wikimedia.org/T142102] '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.2|MediaWiki version]] from two weeks ago was rolled back. It was fixed late last week. Changes that were planned to go out last week did not happen. [https://phabricator.wikimedia.org/T165957] '''Changes this week''' * Wikimedia wikis can show fewer links to articles in other languages. This is to make it easier to find the languages likely to be useful to the reader or editor. Everyone can still click to see the full list. Logged-in users who use the [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/Compact Language Links|compact language links]] will see languages they have in their [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel box]] on their user page in the first, shorter list. You can turn the compact language list off or on in [[Special:Preferences|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T135371] * You can choose what dates to look at when you look at a user's contributions. [https://phabricator.wikimedia.org/T120733] * When you click on your watchlist in the mobile view you get a list of all pages in the watchlist instead of the latest changes to them. Logged-in users with at least ten edits will now get the latest changes instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T88270] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 June. It will be on all wikis from 8 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> String comparisons in Scribunto modules are now always done case-insensitively by byte order. Before they were sometimes in a case-sensitive US-English collation order. This could break some modules. [https://phabricator.wikimedia.org/T107128] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the VisualEditor team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=06&year=2017 6 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Editor|2006 wikitext editor]] will be removed the week of 27 June. This is the old toolbar with small square blue buttons. You can see [[m:File:Edit toolbar - 2.png|a picture of it]]. 0.03% of active Wikimedia editors use this old tool. They will not see a toolbar at all. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing/Projects/Removal_of_the_2006_wikitext_editor][https://phabricator.wikimedia.org/T30856] * Wikimedia wikis use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs. The OCG code has a lot of problems and will stop working. It has to be replaced. An alternative is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|Electron]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|tell the developers]] what you need the PDF service to be able to do. Electron already works on German Wikipedia. It will be on English Wikipedia later this week so you can test it there too. [https://phabricator.wikimedia.org/T165956] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The [[mw:Architecture committee|Architecture Committee]] will change and get a new name. You can read and comment on the [[mw:Architecture committee/Charter|draft]] that describes the new committee. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W23"/> 21:04, 5 juni 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16850955 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/24|Tech News: 2017-24]] == <section begin="technews-2017-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Some wikis have the larger and brighter [[mw:OOjs UI|OOjs UI]] edit page buttons. When you write an edit summary there you can now see how many bytes you have left before the summary is too long. [https://phabricator.wikimedia.org/T165856] *When you search on Wikipedia you can now find pages on other Wikimedia projects that could be relevant. You see them next to the search results. [https://www.mediawiki.org/wiki/Cross-wiki_Search_Result_Improvements] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 June. It will be on all wikis from 15 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=13&month=06&year=2017 13 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You will soon be able to get a notification when someone tries to log in to your account. You can test this on the [[testwiki:Main Page|test wiki]]. This will only work if they fail to log in to your account. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/LoginNotify] * Wikimedia wikis use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs. The OCG code has a lot of problems and will stop working. It has to be replaced. An alternative is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|Electron]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|tell the developers]] what you need the PDF service to be able to do. Electron now works on all Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T165956] *Administrators can soon search for deleted page titles and find results that are similar to what they searched for. Today the search only finds pages that are exactly the same as what you search for. This is to make it easier to find pages when you don't know the exact title. Administrators on Arabic, Catalan, English, Persian, German, Italian, Polish, and Russian Wikipedia and on mediawiki.org can test this by adding <code>&fuzzy=1</code> to the end of the web address when looking at [[Special:Undelete|Special:Undelete]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Smalyshev_(WMF)/Archive_search][https://phabricator.wikimedia.org/T109561] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W24"/> 17:29, 12 juni 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16872240 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/25|Tech News: 2017-25]] == <section begin="technews-2017-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/25|Translations]] are available. '''Problems''' *[[mw:ORES|ORES]] had some problems on 13 June between 16:00 and 19:40 [[w:en:Coordinated Universal Time|UTC]]. It has now been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20170613-ORES] '''Changes this week''' *<code>[[wikitech:Irc.wikimedia.org|irc.wikimedia.org]]</code> has to be rebooted. This will probably happen on 21 June. It may be postponed. Some tools use this to get the recent changes feed. They will not work when it is down. [https://phabricator.wikimedia.org/T167643] *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <code>Special:PageData</code> will be an entry point for machine-readable page data. [https://phabricator.wikimedia.org/T163923] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 June. It will be on all wikis from 22 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=20&month=06&year=2017 20 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates will be stored in a separate page in the future. You can now see how the [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles extension]] works on [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/TemplateStylesTest Beta Labs]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W25"/> 17:44, 19 juni 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16885571 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/26|Tech News: 2017-26]] == <section begin="technews-2017-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <[[mw:Special:MyLanguage/Extension:InputBox|inputbox]]> has a new <code>searchfilter</code> parameter. You can add values like <code>searchfilter=insource:foo</code>. It will add that to the user's search query. [https://phabricator.wikimedia.org/T147951] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 June. It will be on all wikis from 29 June ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * Users will be able to choose whether they want to see Wikidata changes in enhanced watchlist/recent changes. Previously, this was disabled for everyone. [https://phabricator.wikimedia.org/T46874] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=27&month=06&year=2017 27 June at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * You can join the next WMF Language team office hour, an open session to talk about Wikimedia Language projects. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=13&min=00&sec=0&day=27&month=06&year=2017 27 June at 13:00 UTC]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/mediawiki-i18n/2017-June/001126.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W26"/> 17:38, 26 juni 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16896487 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/27|Tech News: 2017-27]] == <section begin="technews-2017-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' *There was a problem with maps on Wikimedia wikis that used <[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|mapframe]]> when you clicked on the link to another map service. Open Street Map or Google Maps are examples of other map services. If you had marked a place on the map the marker would not be in the same place on the other map service. It was in the middle of the map. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T160782] '''Changes this week''' *Very old and inactive unpublished translations in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] database will be removed. This is because of technical maintenance. If you have not worked on a translation after 1 January 2016 you will lose it after 6 July. If you want to keep the unfinished translation you need to open it before 6 July with the Content Translation tool. You can continue working on it later. Translations that were started or have been worked on after 1 January 2016 will not be affected. *There is no new Mediawiki version this week. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[wikitech:EventStreams|EventStreams]] is a new way to show activity on Wikimedia wikis. It works with the recent changes feed. It will do more things later. It will replace [[wikitech:RCStream|RCStream]]. Tools that use RCStream should move to EventStreams before 7 July. Tech News wrote about this in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/07|2017/07]] issue. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/analytics/2017-February/005711.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W27"/> 17:32, 3 juli 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16943555 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/28|Tech News: 2017-28]] == <section begin="technews-2017-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are sometimes links to pages about the same thing on other Wikimedia projects. A Wikipedia article about Berlin can link to the Wikivoyage guide or Wiktionary entry about Berlin. You can now see when that page has a badge. A badge could be the star that shows that an article is a featured article. [https://phabricator.wikimedia.org/T73887] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2017-07-11|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2017-07-12|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2017-07-13|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=07&year=2017 {{#time:j xg|2017-07-11|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *Mobile users will be able to edit Wikipedia without JavaScript. This will make it possible to edit the wikis from older mobile phones. This will probably happen on 18 July for most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T125174] *We will [[mw:Parsing/Replacing Tidy/FAQ|not use]] [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] on Wikimedia wikis in the future. It will be replaced by June 2018. It could be earlier. Editors will need to fix pages that could break. You can read the [[mw:Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What will editors need to do.3F|simplified instructions for editors]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W28"/> 17:07, 10 juli 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=16977031 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/29|Tech News: 2017-29]] == <section begin="technews-2017-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * "Wikimedia Labs" is now called "Cloud VPS". "Wikimedia Tool Labs" is now called "Wikimedia Toolforge". This is to help clarify the purpose of these services. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-July/088466.html] '''Problems''' * On some pages, the Table of Contents is not being shown. It will normally appear if you edit the page again. Investigation is currently ongoing. [https://phabricator.wikimedia.org/T168040] '''Changes this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 July. It will be on all wikis from 20 July ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=18&month=07&year=2017 18 July at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Architecture committee. The topic this week is: Migrate to HTML5 section ids. [https://phabricator.wikimedia.org/T152540] The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=19&month=07&year=2017 19 July at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/Hovercards|Page Previews]], currently a Beta Feature, will be enabled for logged-out users for all remaining Wikipedias (with the exception of English and German) the week of 24 July. An A/B test will be run on English Wikipedia to collect data before approaching the community for further discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T70860] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W29"/> 00:59, 18 juli 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17007159 --> == [[m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/2017/30|Tech News: 2017-30]] == <section begin="technews-2017-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates will be stored in a separate page in the future. This will make it easier to make templates look good on mobile devices. This now works on [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]] and [[wikitech:Main Page|Wikitech]]. It will come to more wikis later. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TemplateStyles/Q%26A][https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Tl7vrw6suzkxxoy9][https://phabricator.wikimedia.org/T170863] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> <code dir=ltr>.mw-ui-constructive</code> modifier class is deprecated and has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T155203] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2017-07-25|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2017-07-26|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2017-07-27|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * It will be possible to restrict who can send you notifications on a wiki. This new feature will accessible in your preferences, [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|in the Notifications tab]], on Wednesday, July 26. Please see [[mw:Help:Notifications#mute|the documentation]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T150419] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=25&month=07&year=2017 {{#time:j xg|2017-07-25|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title=" Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the Wikimedia Foundation July 2017 Metrics & Activities Meeting. The meeting is about how Wikipedia and the Wikimedia movement are perceived and understood by the world. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=27&month=07&year=2017 {{#time:j xg|2017-07-27|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:00 (UTC)]. See [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-July/088080.html the agenda and how to join]. '''Future changes''' * New Filters for Edit Review, at the moment available as a Beta feature, [[:m:Special:MyLanguage/Collaboration/Newsletter/Issues/2017/07|will be released by default]] for the Recent Changes in September. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W30"/> 17:57, 24 juli 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17017391 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/31|Tech News: 2017-31]] == <section begin="technews-2017-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/31|Translations]] are available. '''Problems''' *Some pages show the error <code>Lua error in mw.wikibase.entity.lua at line 34: The entity data must be a table obtained via mw.wikibase.getEntityObject</code>. This problem happens on pages with a [[:w:en: Lua (programming language)|Lua module]] that uses Wikidata. The developers are working on fixing the problem. You can fix a page by opening it for editing and then saving without changing anything. [https://phabricator.wikimedia.org/T170039] *Wikidata and German Wikipedia could not be edited for an hour on 28 July. You can read why and how we could avoid it in the future in the [[wikitech:Incident documentation/20170728-s5 (WikiData and dewiki) read-only|incident report]]. '''Changes later this week''' *Some wikis already have the larger and brighter [[mw:Contributors/Projects/Accessible_editing_buttons|OOjs UI edit page buttons]]. All remaining wikis except Commons will have these from 1 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T162849] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 1 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 2 August. It will be on all wikis from 3 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=01&month=08&year=2017 1 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * The default font in the edit window will soon change for some users. Instead of using the browser default it will be monospace. Users can change this in their preferences. This should only change this for some users on Macs and iOS devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T171201] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W31"/> 23:45, 31 juli 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17058990 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/32|Tech News: 2017-32]] == <section begin="technews-2017-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see which Wikipedia language versions are read in a specific country. This tool is called [https://stats.wikimedia.org/wikimedia/animations/pageviews/wivivi.html Wikipedia Views Visualized]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WiViVi] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The Architecture Committee is now the [[mw:Wikimedia Technical Committee|Wikimedia Technical Committee]]. You can read the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Committee/Charter|charter]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-July/088534.html] '''Problems''' * You can get an email when a page on your watchlist was edited. You can choose not to get emails for minor edits. There is a bug that means that you then don't get an email when someone does a normal edit after a minor edit. The developers are working on fixing this. Until it has been fixed you can activate "{{int:tog-enotifminoredits}}" at the bottom of "{{int:prefs-personal}}" in your preferences if you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T29884] * The thanks button sometimes didn't work for mobile users. This was because of a new bug and has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T170917] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 August. It will be on all wikis from 10 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Editors and readers who still use Internet Explorer 8 on Windows XP will not be able to use Wikipedia. Internet Explorer 8 on Windows XP can't connect securely to the wikis. When we allow them to do so it means that we get less security for everyone else. If you use Internet Explorer 8 on Windows XP you can install [https://www.mozilla.org/en-US/firefox/organizations/all/ Firefox 52 ESR] instead. Around 0.1% of the traffic to the Wikimedia wikis comes from Internet Explorer 8 on Windows XP. [https://phabricator.wikimedia.org/T147199] * Links to sections on Wikipedia don't work well in languages that don't use the [[w:en:Latin script|Latin script]]. The [[w:en:URL|URL]] in the address bar in your browser shows Latin characters like <code dir=ltr>.D0.A1.D1.81.D1.8B.D0.BB.D0.BA.D0.B8</code> instead of the section heading in the wiki's language. Links to sections in non-Latin scripts will be in the script of that wiki in the future. This will happen in the next few months. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088559.html][https://phabricator.wikimedia.org/T152540] * Wiki pages printed by the web browser "Print" function will have an updated style. This new style will be similar to the when you download a page as PDF. It will be better at showing tables, infoboxes and headings. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Print_Styles#Desktop_Printing][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088565.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W32"/> 23:45, 7 august 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17085059 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/33|Tech News: 2017-33]] == <section begin="technews-2017-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Bureaucrats can now set users as [[m:Special:MyLanguage/Meta:Confirmed users|confirmed]]. Previously only stewards could do this on most wikis. Nothing will change for wikis that have previously decided to let administrators set users as confirmed. [https://phabricator.wikimedia.org/T101983] '''Problems''' *The symbols in the language list that show that an article is good or featured in that language doesn't work. Links to the Commons category in the sidebar doesn't work either. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T172592][https://phabricator.wikimedia.org/T172805] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 August. It will be on all wikis from 17 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W33"/> 01:28, 15 august 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17112361 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/34|Tech News: 2017-34]] == <section begin="technews-2017-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now test the new [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Skin:Timeless?useskin=timeless Timeless skin] on [[testwiki:Main Page|the test wiki]] and [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]. You can turn it on in your preferences. You can report bugs [[phab:tag/timeless/|in Phabricator]]. It will come to more wikis soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T154371][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088603.html] *Your watchlist can now have the option to unwatch pages. You have to turn this on in your preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T2424] *If a table has several columns you can often choose which column you want to use to sort the table. This has not worked for some columns for readers who have used Firefox or Safari. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T126886] *The [[mw:Extension:RelatedArticles|RelatedArticles extension]] has shown related pages on Wikivoyages. You will now see the related pages at the end of the article together with an image. Previously the links were in the sidebar. Wikis that want this extension can request it on [[phab:tag/wikimedia-site-requests/|Phabricator]]. '''Changes later this week''' *Videos will now be played in the [[w:en:WebM|WebM format]] in all browsers. Previously some browsers used [[w:en:Theora|Ogg Theora]] (.ogv). If you use Safari, Internet Explorer or Edge you may see slower playback speed at high resolutions. Instead we will get better quality and smaller file size. You can still upload video as Ogg files. They are automatically converted to WebM. This doesn't affect Ogg audio files. [https://phabricator.wikimedia.org/T172445] *The default font in the edit window will change for some users this week. Instead of using the browser default, it will be monospace. Users can change this in their preferences. This should only change this for some users on Macs and iOS devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T171201] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 August. It will be on all wikis from 24 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=23&month=08&year=2017 23 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=22&month=08&year=2017 22 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W34"/> 20:00, 21 august 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17130704 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/35|Tech News: 2017-35]] == <section begin="technews-2017-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] is now a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. It will come to right-to-left wikis later. This beta feature is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Wikitext_editor_syntax_highlighting][https://phabricator.wikimedia.org/T165543] *You will now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Login notifications|get a notification]] when someone tries to log in to your account and fails. If they try from a device or IP address that have logged in to your account before you will be notified after five failed attempts. You can turn this off or choose to get an email notification in your preferences. You can also turn on to get an email when someone logs in to your account from a new device or IP address. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-August/088368.html] '''Problems''' *Some pages show the error <code>Lua error in mw.wikibase.entity.lua at line 34: The entity data must be a table obtained via mw.wikibase.getEntityObject</code>. This problem happens on pages with a [[:w:en:Lua (programming language)|Lua module]] that use Wikidata. This has now been fixed and no new pages will get this problem. You still need to fix pages that were broken before and still show the error message. You can see how [[mw:Special:MyLanguage/Mw.wikibase.entity.lua bug fix instructions|on this page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170039] '''Changes later this week''' *You can block users from sending you notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T150419] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 August. It will be on all wikis from 31 August ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=29&month=08&year=2017 29 August at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Technical Committee. The topic this week is [[phab:T152540|Migrate to HTML5 section ids]]. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=21&min=00&sec=0&day=30&month=08&year=2017 30 August at 21:00 (UTC)]. See [[mw:Architecture meetings|how to join]]. '''Future changes''' *In the future you will have [[m:Community Tech/Global preferences|global preferences]]. This means you could set something in your preferences to work in the same way on all wikis. You will not be forced to use global preferences. The developers are now asking if editors need exceptions. This is where you want to use global settings on almost all wikis, but have some wikis where you want it to work in a different way. If you want this you need to tell the developers now. You can do so on [[m:Talk:Community Tech/Global preferences|the talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-August/088447.html] * [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for edit review]] is a beta feature to improve recent changes pages. It will work on watchlists from 5 September. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2017-August/001648.html] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The jQuery library will be upgraded to version 3 in September 2017. Wikis can [[phab:T124742|ask on Phabricator]] to get it early, so they can help find and solve problems now. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W35"/> 00:09, 29 august 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17163557 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|Tech News: 2017-36]] == <section begin="technews-2017-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|Translations]] are available. '''Tech News''' *We are asking Tech News readers five questions to make the newsletter better. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Reader feedback/2017|You can answer the questions here]]. We are grateful for every reply we get. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] user interface has changed. You can now select revisions by clicking on the bars. You can move the blue knob past the yellow one and the yellow one will move along, and the other way around. [https://phabricator.wikimedia.org/T173566][https://phabricator.wikimedia.org/T172092] '''Problems''' * Some users have problems loading very large watchlists. It is working better than earlier but the problem has not been solved. The developers are working on fixing it. Until it has been fixed you can turn on "{{int:tog-extendwatchlist}}" in your preferences and see if it helps. [https://phabricator.wikimedia.org/T171027] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for edit review]] is a beta feature to improve recent changes pages. It will work on watchlists from 5 September. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2017-August/001648.html] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 September. It will be on all wikis from 7 September ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=05&month=09&year=2017 5 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can see a presentation about and discuss the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Committee|Technical Committee]] on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=17&min=30&sec=0&day=05&month=09&year=2017 5 September at 17:30 (UTC)]. There will be a presentation on [https://www.youtube.com/watch?v=RtH-EmGmOWs YouTube] and a discussion in <code>#wikimedia-office</code> on [https://freenode.net/kb/answer/chat Freenode]. You can use the [https://webchat.freenode.net/ web chat]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-August/088651.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W36"/> 00:14, 5 septembar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17191730 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Tech News: 2017-37]] == <section begin="technews-2017-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can get a [[d:Special:Diff/552232398|notification]] when a page you created is connected to a Wikidata item. You can choose to get these notifications in your preferences. Some wikis already had this option. It is now available on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T142102] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Newsletter|Newsletter extension]] is now on mediawiki.org. The newsletter extension is for newsletters where you can subscribe by getting a notification when a new issue has been published. It will come to more wikis later. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-September/088714.html] *The [[mw:Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. There is now a new high-priority category: <code>tidy-whitespace-bug</code>. This usually affects templates with horizontal lists. You can read more [[mw:Help:Extension:Linter|about using Linter]] and the [[mw: Help:Extension:Linter/tidy-whitespace-bug|Tidy whitespace bug]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T173096] '''Problems''' * Tech News [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/36|2017/36]] reported about [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] coming to watchlists. This was planned to happen last week. It will happen next week instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T171030] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 September. It will be on all wikis from 14 September ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[mw:OOjs UI|OOjs UI]] will be updated. This could affect some icons. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-September/088711.html read more about the changes]. '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=13&month=09&year=2017 13 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2017 12 September at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' *You can't use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs after 1 October. This is because of technical problems. You can use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ElectronPdfService|Electron]] instead. Most PDFs are already created with Electron. Electron will get missing features before 1 October. You can create books but they will not have all planned features until November or December. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|read more on mediawiki.org]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for edit review]] are available now on recent changes as a beta feature. [[mw:Topic:Txr92g0lwqv1rpao|Some of those filters and other features]] will be deployed as default features in the coming weeks. Users will be able to opt out in their preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T164489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W37"/> 21:15, 11 septembar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17211238 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/38|Tech News: 2017-38]] == <section begin="technews-2017-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now see contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] at [[Special:Contributions|Special:Contributions]]. Before you could only see contributions from single [[w:en:IP address|IP addresses]]. Some older contributions from IP ranges could be missing at first because it will take some time to add them. [https://phabricator.wikimedia.org/T175105][https://phabricator.wikimedia.org/T163562] * Flow has been re-scoped to become [[mw:Structured Discussions|Structured Discussions]] and the development [[mw:Structured_Discussions#Development_status|has restarted]]. Phabricator projects and repositories have been renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T167928] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 September. It will be on all wikis from 21 September ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=11&month=04&year=2017 19 September at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=20&month=09&year=2017 20 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * We are [[mw:Parsing/Replacing Tidy/FAQ|replacing]] [[w:en:HTML Tidy|Tidy]] on Wikimedia wikis. Editors need to fix pages that could break. You can read the [[mw:Parsing/Replacing Tidy/FAQ#What will editors need to do.3F|simplified instructions for editors]]. Some wikis have already switched. If your wiki would like to switch to the new format now, [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Parsing-Team,Tidy,Wikimedia-Site-requests&title=Enable%20RemexHTML%20on%20XXwiki&priority=10&parent=175706 you can file a task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W38"/> 17:31, 18 septembar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17219411 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/39|Tech News: 2017-39]] == <section begin="technews-2017-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikitext [[w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]] is a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. This beta feature is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. You can now search through the entire article with <code>CTRL</code>+<code>F</code> or <code>cmd</code>+<code>F</code> when you edit. Before it just searched through a part of the article. The developers are also fixing a couple of other bugs. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Wikitext_editor_syntax_highlighting#Status_Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T95104] * Administrators on wikis that use [[mw:Structured Discussions/Request_Structured_Discussions_on_a_page/Beta_feature|Structured Discussions as a beta feature or by default]] can now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Structured_Discussions/Activation#ActivationBySysops|create and move]] Structured Discussions boards. Structured Discussions was previously called Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T175934] '''Changes later this week''' *You now [[mw:Special:MyLanguage/Help:Login notifications|get a notification]] when someone tries to log in to your account and fails. If they try from a device or IP address that have logged in to your account before you will be notified after five failed attempts. For security reasons you will soon get an email by default when someone tries to log in to your account and when someone logs in to your account from a new device or IP address. This can be turned off in your preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T174263] * Users with extremely old browsers (for example Netscape 2–4, released from 1995–1997) which do not support Unicode will no longer be able to edit. They should try to install a new browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T67297] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 September. It will be on all wikis from 28 September. ([[mw:MediaWiki 1.30/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=27&month=09&year=2017 27 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The Wikimedia Foundation [[mw:Readers|Readers department]] has proposed changing the mobile website. You can [[mw:Reading/Web/Projects/NewMobileWebsite#Proposal|read more on mediawiki.org]]. This would be a big change. *You can't use [[mw:Offline content generator|OCG]] to create PDFs after 1 October. This is because of technical problems. You can still create PDFs. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/37|Tech News 2017/37]] said the function to create PDFs from books would still work. It is now clear it will not work for the next few months. The developers are working on fixing this. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/PDF Functionality|read more on mediawiki.org]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W39"/> 17:59, 25 septembar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17259189 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/40|Tech News: 2017-40]] == <section begin="technews-2017-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|preload]] features in the visual editor. This means you can create links to create new pages and some text will already be in the edit window when someone clicks on it. [https://phabricator.wikimedia.org/T51622] '''Changes later this week''' * If you have turned on "{{int:betafeatures-auto-enroll}}" you will now get the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]. Before this you had to turn it on manually even though it is a beta feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T176181] * [[Special:Block|Special:Block]] and [[Special:Unblock|Special:Unblock]] will get the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T107036] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The jQuery library will be upgraded to version 3 on all Wiktionary wikis from 2 October. It will be on all non-Wikipedia wikis from 4 October. It will be on all wikis from 5 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T124742] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.30/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 October. It will be on all wikis from 5 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=03&month=10&year=2017 3 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=04&month=10&year=2017 4 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * A new feature called Reading Lists are coming to the Wikipedia mobile apps. First it will be in the Android version. Reading Lists are a private user preference where you can see lists of articles on multiple devices. You can [[mw:Talk:Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|give feedback on this feature]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Synced_Reading_Lists] * The search function has used [[mw:Manual:Language#Fallback languages|fallback languages]] for language analysis. This means a language could be analysed with the grammar of a completely unrelated language to find related words. This will be removed from most wikis the week starting with 9 October. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Discovery/Disabling Messaging Fallbacks for Language Analysis|read more and give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W40"/> 01:25, 3 oktobar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17287248 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/41|Tech News: 2017-41]] == <section begin="technews-2017-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The number of active users listed by <code><nowiki>{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}</nowiki></code> and on [[Special:Statistics|Special:Statistics]] will now only include Wikidata edits as activity on Wikidata and not on other wikis too. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/380887/] * Previously you could create wiki links starting with two colons. Now you need to use one colon. <nowiki>[[::File:X.jpg]]</nowiki> now has to be <nowiki>[[:File:X.jpg]]</nowiki>. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter/multi-colon-escape|Linter category]]. You can see a list on [[Special:Linterrors/multi-colon-escape|Special:Linterrors/multi-colon-escape]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. You can read more [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|about using Linter]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/361597/] '''Problems''' * You will not be able to edit or upload files to Commons for around 30 minutes on 11 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=06&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2017 06:00 UTC]. This is because of work to let Commons show 3D models. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Read-only_Commons_in_preparation_for_3D_file_support_-_11_October] '''Changes later this week''' * The font in the edit window is [[w:en:Monospaced font|monospace]] by default. Today you can change preferences to another font family or use "the browser default" instead of monospace. Switching to the browser default has only changed the font on Macs. The option to use browser default will be removed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T170223] * If you want to print a page or make a PDF of a page you can do so in the side menu. The way the pages look when you do this will change. You can [[mw:Reading/Web/Projects/Print Styles#Desktop Printing|read more on mediawiki.org]]. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 October. It will be on all wikis from 12 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2017 10 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=11&month=10&year=2017 11 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W41"/> 16:21, 9 oktobar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17309468 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/42|Tech News: 2017-42]] == <section begin="technews-2017-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you edit a template with the visual editor it follows the template's <code>format</code> configuration on how to save it. You can now change the format in [[mw:Help:TemplateData#Custom_formats|more powerful ways]] if your wiki wants it. [https://phabricator.wikimedia.org/T138492][https://phabricator.wikimedia.org/T135667] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TwoColConflict|TwoColConflict]] extension is a new way to solve edit conflicts. It makes it easier to copy and paste the relevant text to the text field. It has been a beta feature for the last five months. You can now [[m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts/Feedback Round Test Page|try out the new interface]] on a page where you will actually get simulated edit conflicts. You can [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts/Feedback Round Test Page|give feedback]] to the developers. '''Problems''' * There is a problem with recent changes pages and your watchlist that show a large number of pages. Until it is fixed, Wikidata edits will not be shown on recent changes or in your watchlist on Commons or Russian Wikipedia. If necessary, Wikidata edits will be removed from all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T171027] * Notifications are not working for some actions. For example some users don't get a notification when they are mentioned. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T177825] * Users on some wikis could not change their preferences. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T177478] '''Changes later this week''' * Editors and readers who still use Internet Explorer 8 on Windows XP will not be able to use Wikipedia from 17 October. Internet Explorer 8 on Windows XP can't connect securely to the wikis. When we allow them to do so it means that we get less security for everyone else. If you use Internet Explorer 8 on Windows XP you can install [https://www.mozilla.org/en-US/firefox/organizations/all/ Firefox 52 ESR] instead. Around 0.1% of the traffic to the Wikimedia wikis comes from Internet Explorer 8 on Windows XP. [https://phabricator.wikimedia.org/T147199] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 October. It will be on all wikis from 19 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=17&month=10&year=2017 17 October at 19:00 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=18&month=10&year=2017 18 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W42"/> 17:31, 16 oktobar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17314765 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/43|Tech News: 2017-43]] == <section begin="technews-2017-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can use <code>ccnorm_contains_any</code> when you create an abuse filter. This can be used to look for multiple words or phrases within a string. It will find words where some characters have been replaced. You can read more [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format|in the documentation]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177711] '''Changes later this week''' * When you search in some languages the search function could use specific other languages if the first language didn't work. This is called a fallback language. This didn't work properly and created bad searches. The search index is being fixed to work better. [https://phabricator.wikimedia.org/T177871] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 October. It will be on all wikis from 26 October ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&day=24&month=10&year=2017 24 October at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=25&month=10&year=2017 25 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *There is a [[c:Commons:Structured data/Get involved/Community focus group|Structured Commons community focus group]] for Commons and Wikidata contributors who want to give input on structured data on Wikimedia Commons. You can [[m:Global message delivery/Targets/Structured Commons focus group|sign up]] to join it. [https://phabricator.wikimedia.org/T174142] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W43"/> 20:18, 23 oktobar 2017 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17344086 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/44|Tech News: 2017-44]] == <section begin="technews-2017-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You can now block users from emailing you through the Wikimedia wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T177319] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 November. It will be on all wikis from 2 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=10&day=31 31 October at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=01&month=11&year=2017 1 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W44"/> 01:20, 31 oktobar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17372700 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/45|Tech News: 2017-45]] == <section begin="technews-2017-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' *You will no longer see the patrol log on [[Special:Log|Special:Log]] unless you specifically select it. [https://gerrit.wikimedia.org/r/384197] '''Changes later this week''' *The [[m:Special:MyLanguage/2017 Community Wishlist Survey|2017 Community Wishlist Survey]] begins on 6 November. You can post proposals from [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=00&sec=0&day=06&month=11&year=2017 19:00 UTC] and until November 19. * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 November. It will be on all wikis from 9 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=08&month=11&year=2017 8 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *[[:w:en:URL|URLs]] that link to sections on Wikimedia wikis with non-Latin scripts have looked like this: <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#.D0.98.D1.81.D1.82.D0.BE.D1.80.D0.B8.D1.8F</code> instead of <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#История</code>. This will soon be fixed. Old links will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T152540][https://phabricator.wikimedia.org/T75092] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W45"/> 19:45, 6 novembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17381742 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/46|Tech News: 2017-46]] == <section begin="technews-2017-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' *The diff you see when you compare two different versions of a page has changed on [[mw:MediaWiki|MediaWiki.org]] and [[testwiki:Main Page|the test wiki]]. This is to make it easier to find a text change in a moved paragraph. It will hopefully soon come to more wikis. You can [[phab:T146781|report bugs in Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-November/089099.html] *A new user group on Commons will be able to upload [[w:en:MP3|MP3 files]]. The plan is to have this user group from 17 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T180002] * Wikis using Flagged Revisions will get the [[:mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New filters for Edit Review]] by default on the recent changes pages. It will be possible to opt-out in user preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T178990] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 November. It will be on all wikis from 16 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=15&month=11&year=2017 15 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *Support for uploading and viewing 3D models is coming soon to Wikimedia Commons. The feature will support the [[w:en:STL (file format)|.STL file format]]. You can see an example [[testwiki:File:Programmatically created crystal.stl|on the test wiki]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:3d] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W46"/> 20:19, 13 novembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17417996 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/47|Tech News: 2017-47]] == <section begin="technews-2017-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you use the Chrome web browser on [[w:en:Android (operating system)|Android]] you can see a download icon on the mobile website. You can download a formatted PDF. It will work in other mobile browsers in the future. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_PDFs] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> The abuse filter now has a function called <code>get_matches</code>. You can use it to store matches from regular expressions – one of each capturing group. You can read more [[phabricator:T179957|in Phabricator]]. '''Problems''' * Last week's MediaWiki version didn't come to all Wikipedias because of a database crash. It will be on all wikis on 20 November. [https://phabricator.wikimedia.org/T180714][https://phabricator.wikimedia.org/T178635][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20171116-s5-dewiki-wikidata] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2017&month=11&day=21 21 November at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=22&month=11&year=2017 22 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Language converter syntax will no longer work inside external links. Wikitext like <code><nowiki>http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-</nowiki></code> must be replaced. You will have to write <code><nowiki>-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-</nowiki></code> instead. This only affects languages with Language Converter enabled. Examples of such languages are Chinese and Serbian. This will happen next week. [https://phabricator.wikimedia.org/T119158][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2017-November/001730.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W47"/> 20:18, 20 novembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17447294 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/48|Tech News: 2017-48]] == <section begin="technews-2017-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now test the new [[mw:Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search function beta feature]] on mediawiki.org. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. It will come to German and Arabic Wikipedia this week. It will come to more wikis later. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2017-November/089148.html] * You can now upload large files with the [https://tools.wmflabs.org/ia-upload/commons/init Internet Archive upload tool]. Previously you could not upload files larger than 100 MB. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikisource-l/2017-November/003365.html] * You can now use the [https://www.mediawiki.org/wiki/Skin:Timeless?useskin=timeless Timeless skin] on all wikis. You can choose skins in [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Special:Preferences#Appearance]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T154371] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 November. It will be on all wikis from 30 November ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=11&day=28 28 November at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=29&month=11&year=2017 29 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W48"/> 21:30, 27 novembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17468068 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/49|Tech News: 2017-49]] == <section begin="technews-2017-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible to upload [[w:en:MP3|MP3 files]] to Commons. Only users with [[c:Commons:MP3 uploaders|MP3 file upload rights]] can upload MP3 files. [https://phabricator.wikimedia.org/T120288] * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Live updates|live updates]] for recent changes if you use [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|the new filters]]. This feature updates the filtered recent changes every three seconds when you activate it. [https://phabricator.wikimedia.org/T173614] * There is an experimental [[m:Grants:IdeaLab/A Tor Onion Service for Wikipedia|onion service]] for Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2017-November/089157.html] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 December. It will be on all wikis from 7 December ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * Very old versions of the [[w:en:Opera (web browser)|Opera Web browser]] are no longer supported. This means that technical development will not be tested to make sure it works with those Opera versions. Use Opera 15 or above or another browser if you have problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T121517] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Almost 170 wikis with no high-priority errors in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter]] categories will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. A few larger wikis such as German and Italian Wikipedia will also make this switch. It will happen on 5 December. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/Linter/Stats/2017-11-20#Wikis_with_zero_high-priority_errors][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=12&day=05 5 December at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=06&month=12&year=2017 6 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The [[m:2017 Community Wishlist Survey|2017 Community Wishlist Survey]] will decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team will work on next year. You can vote for wishes on the [[m:2017 Community Wishlist Survey|survey page]] until 10 December. You can see what has happened to last year's wishes on the [[m:2016 Community Wishlist Survey/Results|2016 results page]]. *The Community Liaisons team at the Wikimedia Foundation is looking for [[m:Tech/Ambassadors/List|active tech ambassadors]]. This is to make sure the Wikimedia communities get all the information they need about new features and can be involved in the technical development. [https://phabricator.wikimedia.org/T176476] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W49"/> 18:50, 4 decembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17506639 --> == Invitation to Blocking tools consultation == Hello all, The Wikimedia Foundation's [[meta:Community health initiative/The Team|Anti-Harassment Tools team]] invites all Wikimedians to [[meta:Community health initiative/Blocking tools and improvements|discuss new blocking tools and improvements to existing blocking tools in December 2017]] for development work in early 2018. How can you help? #Share your ideas on the '''[[meta:Talk:Community health initiative/Blocking tools and improvements|discussion page]]''' or '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Special:EmailUser/SPoore_(WMF) send an email to the Anti-Harassment Tools team]'''. #Spread the word that the consultation is happening; this is an important discussion for making decisions about improving the blocking tools. #Help with translation. #If you know of previous discussions about blocking tools that happened on your wiki, [[meta:Community health initiative/Blocking tools and improvements/Links|share the links.]] We are looking forward to learning your ideas. For the Anti-Harassment Tools team [[User:SPoore (WMF)|SPoore (WMF), Community Advocate, Community health initiative]] ([[User talk:SPoore (WMF)|talk]]) 00:23, 8 decembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:SPoore (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SPoore_(WMF)/Tech_vp_massessage_list&oldid=17521361 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/50|Tech News: 2017-50]] == <section begin="technews-2017-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:w:en:URL|URLs]] that link to sections on Wikimedia wikis with non-Latin scripts have looked like this: <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#.D0.98.D1.81.D1.82.D0.BE.D1.80.D0.B8.D1.8F</code> instead of <code>https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия#История</code>. This has now been fixed on all wikis. Old links will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T152540] * A new [[Special:Tags|tag]] marks edits where a redirect was created or removed. This still works when the editor writes something else in the edit summary. You can see the tags for example in the recent changes feed, article history, user contributions or on your watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T73236] * If you use [[w:en:Google Chrome|Chrome]] on [[w:en:Android (operating system)|Android]], you can now use the print to PDF button to create a PDF of an article. [https://phabricator.wikimedia.org/T179914] * Filter by number of edits or filter by time range have been grouped on a same menu on the recent changes page if you use the new filters. The "{{int:rcfilters-show-new-changes}}" link is now more prominent. [https://phabricator.wikimedia.org/T177926] * Some of the web fonts that were provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] extension are being removed. This is to reduce the load time on pages. The [[mw:Universal Language Selector/WebFonts|web fonts were added many years ago]] to help users read text in scripts which did not have fonts or had broken fonts. This is not the case any more. You can [[mw:Universal Language Selector/WebFonts/WebFonts Status|check the status page]] for a list of all web fonts and whether they are currently being used and especially for special requirements. [https://phabricator.wikimedia.org/T180422] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 December. It will be on all wikis from 14 December ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2017&month=12&day=12 12 December at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=13&month=12&year=2017 13 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can discuss [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Blocking tools and improvements|new or improved blocking tools]] with the Wikimedia Foundation [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative#Anti-Harassment Tools|Anti-Harassment Tools team]]. They will work on building better blocking tools. Leave comments on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community health initiative/Blocking tools and improvements|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W50"/> 18:57, 11 decembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17532179 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/51|Tech News: 2017-51]] == <section begin="technews-2017-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2018. '''Problems''' * When you import a page from another wiki the usernames of the users who edited the article on the wiki you imported it from are shown in the article history. This should link to the users on the original wiki. A script to fix this caused problems for Wikidata and German Wikipedia. It also created a large number of [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL accounts]] on wikis where editors had never edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T181731] * Some bot owners got email about their bots logging in from a new computer. If this is from one or a couple of wikis, you can turn these messages off [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|in your preferences]] on those wikis until the problem has been solved. If not, you can report more about the problem [[phab:T182867|in Phabricator]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. There will be no new MediaWiki version next week either. '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2017&month=12&day=19 {{#time:j xg|2017-12-19|{{CURRENTCONTENTLANGUAGE}}}} at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. '''Future changes''' * Files on Commons will have [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|structured metadata]] in the future. The developers are now looking for examples of different kinds of metadata to make sure they are aware of them when they build prototypes for structured data on Commons. You can [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Interesting Commons files|read more and help]] by giving examples of interesting media files. * The [[c:Commons:Structured data/Development/Team|Structured Commons team]] are making sure Commons work with structured data. If you regularly contribute to Commons and Wikidata you can [http://www.allourideas.org/commonswdtools answer a survey] that helps the team prioritise the tools that are important for the Commons and Wikidata communities. The survey ends on 22 December. You can [[c:Commons:Structured data/Get_involved/Tools|read more on Commons]]. You can also [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Renaming 'captions' and 'descriptions'|help the team decide]] on better names for "captions" and "descriptions". This ends on 3 January 2018. * The [[m:Special:MyLanguage/2017 Community Wishlist Survey|2017 Community Wishlist Survey]] has now ended. You can [[m:Special:MyLanguage/2017 Community Wishlist Survey/Results|see the results]]. They decide what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on next year. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2017/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2017-W51"/> 16:26, 18 decembar 2017 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17556688 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/02|Tech News: 2018-02]] == <section begin="technews-2018-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikidata, the "{{int:wikibase-save}}" button when you edit is now called "{{int:wikibase-publish}}". This means all Wikimedia wikis have now changed from "{{int:savearticle}}" to "{{int:publishchanges}}". This is to help new editors understand what it does. [https://phabricator.wikimedia.org/T161367][https://phabricator.wikimedia.org/T131132] * Some edits will get an automatic [[Special:Tags|tag]] on all wikis. This will happen when making a page a redirect, blanking a page, removing almost all content, undoing an edit, or rolling back an edit. You can see the tags for example in the recent changes feed, article history, user contributions or on your watchlist. Some wikis had already marked edits like these in other ways. [https://phabricator.wikimedia.org/T167656] * [[Special:UnusedFiles|Special:UnusedFiles]] shows files that have been uploaded but are not used. It will show a file that is not used on the wiki it has been uploaded to, even if the file is used on another wiki. The new [[c:Special:GloballyUnusedFiles|Special:GloballyUnusedFiles page on Commons]] only shows files that are not used on any wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T183673] * [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured discussions]] now uses the 2017 wikitext editor instead of its old custom one. This will work with your preference for wikitext or visual editor. The documentation [[mw:Help:Structured_Discussions/Quick_tour#basics|has been updated]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T155861][https://phabricator.wikimedia.org/T178719] '''Problems''' * Older versions of the Chrome web browser on mobile devices may see the PDF download button, but it does not work. The developers are looking into the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T182059] * With the new filters in the recent changes, "{{int:rcfilters-exclude-button-off}}" in "{{int:namespaces}}" did not work for "{{int:rcfilters-quickfilters}}" between 13 December and 2 January. When you loaded the saved filter all other namespaces were excluded instead. This has now been fixed. If you made any changes to your saved filters between 13 December and 2 January, you need to save your filters with excluded namespaces again. [https://phabricator.wikimedia.org/T183910] * The latest version of [[w:en:Google Chrome|Google Chrome]] broke how section links are shown in the address bar. You now see <code>#R%C3%A9sum%C3%A9</code> instead of <code>#Résumé</code> even if MediaWiki did not encode it that way. This happened in early December. This problem has been solved. The fix will be in Chrome 64 (23 January) or Chrome 65 (6 March). [https://phabricator.wikimedia.org/T152540#3830013] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> Some POST requests to the API took longer than usual in parts of December. This affected the Wikidata UI and some gadgets the most. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T182322] '''Changes later this week''' * Wikidata will be moved to its own database [[w:en:Server (computing)|servers]]. This is because it is growing and needs more resources. Because of this '''you will be able to read but not edit''' Wikidata and the German Wikipedia between 06:00 and 06:30 [[w:en:Coordinated Universal Time|UTC]] on 9 January. You might lose edits if you try to save during this time. This includes editing the language links on other wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T181645] * The font size in the editing window will change slightly for some users. It will now look the same on all browsers and operating systems. [https://phabricator.wikimedia.org/T182320][https://www.mediawiki.org/wiki/Editing/Projects/Font_size_in_the_editing_window] * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 January. It will be on all wikis from 11 January ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> WikiEditor's ResourceLoader modules have been simplified to one: <code>ext.wikiEditor</code>. All the other modules are now deprecated aliases and should be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T165112] '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=01&day=09 9 January at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=10&month=01&year=2018 10 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W02"/> 17:19, 8 januar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17612475 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/03|Tech News: 2018-3]] == <section begin="technews-2018-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Bureaucrats on Wikimedia wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] is installed can now add and remove the translation administrator permission by default. Administrators of wikis where this extension is enabled can add and remove this permission to or from themselves. Wikis that used a different configuration before have not changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184610] * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> There is a new [https://discourse-mediawiki.wmflabs.org/ Discourse test support channel] for Wikimedia developers. You can ask questions or answer others questions about MediaWiki and Wikimedia software development. [https://discourse-mediawiki.wmflabs.org/t/welcome-to-wikimedia-developer-support/8] '''Problems''' * Last week's MediaWiki update was rolled back. This was because of a bug that changed non-[[w:en:ASCII|ASCII]] characters when a page was edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T184749][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-January/089399.html] '''Changes later this week''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 January. It will be on all wikis from 18 January ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * <span title="Recurrent item">[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=]]</span> You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=01&day=16 16 January at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=17&month=01&year=2018 17 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * <span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> A few hundred wikis with less than ten high-priority errors in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter]] categories will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 31 January. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T184656][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W03"/> 19:45, 15 januar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17629330 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/04|Tech News: 2018-04]] == <section begin="technews-2018-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/04|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Filters on [[Special:RecentChangesLinked|Special:RecentChangesLinked]] will get the new look similar to on the recent changes page. Special:RecentChangesLinked will also get some new features. [https://phabricator.wikimedia.org/T172161][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Global_Collaboration/Newsletter/Issues/2018/01] '''Problems''' * With the new [[mw:UX standardization|OOUI look]] menus and popups can open upwards instead of downwards. This was meant to make long dropdown menus easier to use. Sometimes these menus have been overlapped by other things. This is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T183069] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=24&month=01&year=2018 24 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *<code>[[wikitech:Irc.wikimedia.org|irc.wikimedia.org]]</code> will be rebooted on 22 February. Some bots use this to get the recent changes feed. They need to be able to reconnect automatically or they will not work until they have been fixed. Most bots can reconnect automatically. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-January/089426.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W04"/> 00:55, 23 januar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17666647 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/05|Tech News: 2018-05]] == <section begin="technews-2018-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/05|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=31&month=01&year=2018 31 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia Foundation is working on how to get less unmaintained code on Wikimedia wikis. This could be by finding maintainers or removing unmaintained features. They are now [[mw:Code stewardship reviews/Feedback solicitation|looking for feedback]] on what do do with [[mw:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/AbuseFilter|AbuseFilter]], the [[mw:Talk:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/IRCRecentChanges|IRC RecentChanges feed]], the [[mw:Talk:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/RelatedSites|RelatedSites extension]] and [[mw:Talk:Code stewardship reviews/Feedback solicitation/TimedMediaHandler|TimedMediaHandler]]. You can leave feedback on the linked talk pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-January/089439.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W05"/> 18:06, 29 januar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17685596 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/06|Tech News: 2018-06]] == <section begin="technews-2018-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Bureaucrats can now add and remove the accountcreator permission by default. This means the user can help create a large number of accounts, for example for an [[w:en:Edit-a-thon|editathon]]. Wikis can change this if they want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T185417] * The [https://tools.wmflabs.org/wdvd/index.php Wikidata vandalism dashboard] is a new tool to monitor vandalism on Wikidata labels and descriptions. It is filtered by language. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2018-January/011741.html] * Info pages for file pages now show the file's [[w:en:File verification|SHA1 hash value]] in the table of basic information. This is so users can see that the file is the same as the one they uploaded. [https://phabricator.wikimedia.org/T181651] '''Problems''' * [[Special:Export|Special:Export]] has a higher error rate right now. This means that the export does not always work. You should check to make sure your page exports worked. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T186318] '''Changes later this week''' * When you review an edit made with the visual editor you can check a [[mw:Special:MyLanguage/Visual diffs|visual diff]] of your changes besides the wikitext diff. If you pick one diff type it will remember and show you that in future. The visual diff will now be the type first shown to new users. [https://phabricator.wikimedia.org/T178248] * When you use a gallery to show images you can define the size, like <code>gallery widths="150px"</code>. You could use <code>em</code> or <code>%</code> instead of <code>px</code> but it would make no difference. You can now only use <code>150px</code> or nothing (<code>150</code>). If you write something else, instead of treating it like <code>px</code>, it will not work. [https://phabricator.wikimedia.org/T129372] * The wording when you send a thanks message will change. Instead of <code>{{int:confirmable-yes}}</code> or <code>{{int:confirmable-no}}</code> it will say <code>Thank</code> and <code>Cancel</code>. It will also be easier to understand that all thanks are public. [https://phabricator.wikimedia.org/T159302] * Redirects connected to Wikidata can create double Wikidata items. There will now be a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] for this. Wikis that don't want it [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|can disable it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185743] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 February. It will be on all wikis from 8 February ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=06 6 February at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=07&month=02&year=2018 7 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] will be removed on 30 June. It is replaced by the [https://outreachdashboard.wmflabs.org/ Programs and Events Dashboard]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/education/2018-February/001917.html][https://outreach.wikimedia.org/wiki/Education/News/January_2018/Education_Extension_scheduled_shutdown] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W06"/> 21:51, 5 februar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17707607 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/07|Tech News: 2018-07]] == <section begin="technews-2018-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * TemplateStyles has been deployed to the Swedish Wikipedia. TemplateStyles is a feature to make it easy to add CSS to templates without administrator privileges. This allows for better adaptability to screen sizes, especially on mobile where are half our total page views. If your community would like to be the next to have the feature, please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=TemplateStyles submit a task on Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T176082][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:TemplateStyles][https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=TemplateStyles] * Registration pages now collect keyboard/mouse usage information for [[m:Research:Spambot detection via registration page behavior|research on identifying spambots]]. '''Changes later this week''' * You can opt in to a new beta feature that lets you use [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T185708] * The visual editor shows and lets you edit templates in one way, and reference lists in another. This meant that templates that only contain a fake reference list, like <code><nowiki>{{reflist}}</nowiki></code>, would not get updated as you edited. Now they will update as you edit, but you will no longer be able to visually edit them as templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T52769] * The abuse filter extension has a new feature <code>contains_all</code> that you may use to check if one or more strings are all contained in another given string. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 February. It will be on all wikis from 15 February ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=13 13 February at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=14&month=02&year=2018 14 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Reading/Web/Settings|settings page and beta options]] for the mobile website are being improved. [https://phabricator.wikimedia.org/T67079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W07"/> 22:59, 12 februar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17726593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/08|Tech News: 2018-08]] == <section begin="technews-2018-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The explanation of the abbreviations on the recent changes page could overlap with the list of changes. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T182156][https://phabricator.wikimedia.org/T184165] * You can now [https://stats.wikimedia.org/v2/#/all-projects see statistics] for pageviews per wiki per country. You can see this on maps or in a table. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-February/089518.html] '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter]] is reporting estimated counts instead of actual counts for some wikis. This is because of performance problems. You might notice a false higher number in linter counts for some categories. This will be fixed as soon as the performance problem has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184280] * Last week the way that Visual Editor displays references lists was changed. As a result, the references generated by specific templates like <code><nowiki>{{sfn}}</nowiki></code> are not visible in the references list whilst editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T187495][https://phabricator.wikimedia.org/T52769] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 February. It will be on all wikis from 22 February ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=20 20 February at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=21&month=02&year=2018 21 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The way edit summaries and log comments are stored in the database is being changed. In the future this will [[phab:T6714|make longer comments possible]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185948] * Edit conflicts could be solved in a different way in the future. You can [[m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts/Feedback Round Paragraph-Based Prototype|test a new prototype]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W08"/> 23:54, 19 februar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17748904 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/09|Tech News: 2018-09]] == <section begin="technews-2018-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Checkusers and stewards can now view private data such as the IP address in the abuse log. This data is removed regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T160357] '''Problems''' * Last week's MediaWiki version was rolled back because of a bug. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-February/089550.html][https://phabricator.wikimedia.org/T187942] * Since the deployment train last week until late evening on 20 February [[w:en:Coordinated Universal Time|UTC]], when you thanked someone for an edit, the thank went to the latest unthanked edit to that page. It didn't matter which edit you tried to give thanks for. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T187757] * [[Special:Statistics|Special:Statistics]] did not take newly created pages into account since 13 February 2018. Because of this the statistics are recreated. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/411400/][https://phabricator.wikimedia.org/T187845][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Tech/News/2018/09] '''Changes later this week''' * Users with version 10 of the Internet Explorer browser will no longer get JavaScript on Wikimedia wikis. If you use this browser on your computer, you can try upgrading to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T187869] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikinews wikis will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 27 February. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T188000][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 February. It will be on all wikis from 1 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=02&day=27 27 February at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=28&month=02&year=2018 28 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W09"/> 20:52, 26 februar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17769917 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/10|Tech News: 2018-10]] == <section begin="technews-2018-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now make longer edit summaries. [https://phabricator.wikimedia.org/T6715] '''Changes later this week''' * You can [[m:Community Tech/Ping users from the edit summary|notify users in edit summaries]]. They will get a ping just as if they had been mentioned on a wiki page. [https://phabricator.wikimedia.org/T32750] * On [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]] you can now choose to list only actions that actually made an edit. Other actions are when the filter warned the editor or blocked the edit from being made. There are also more search options. [https://phabricator.wikimedia.org/T159061][https://phabricator.wikimedia.org/T187971] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|enable Citoid]] to provide automatic reference look-up in the visual editor and the 2017 wikitext editor, but it is complex. The tool will now warn in the JavaScript console if the configuration isn't correct. Soon Citoid will disable itself if the configuration isn't correct. Check that your wiki is configured correctly. You can [[mw:Talk:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|ask for help]] if you need it. [https://phabricator.wikimedia.org/T186276] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 March. It will be on all wikis from 8 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=03&day=06 6 March at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=07&month=03&year=2018 7 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * In the future you will be able to use global preferences. This means you could change a preference for all wikis instead of having to change it every time for each wiki. You can now [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:GlobalPreferences test global preferences] and [[mw:Help talk:Extension:GlobalPreferences|give feedback]]. * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Map improvements 2018|read about planned works on maps]] during 2018. This will be done by June. You [[mw:Talk:Map improvements 2018|can give feedback]] on the planned maps work. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W10"/> 18:12, 5 mart 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17798793 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/11|Tech News: 2018-11]] == <section begin="technews-2018-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 3D models can now be uploaded to Commons. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/commons-l/2018-February/007972.html] * [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] has been updated to use [[w:en:HTML|HTML]] for previews. This has fixed many issues. An [[w:en:A/B testing|A/B test]] was done on English and German Wikipedia to measure how it is used. Other changes were also made. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-March/089609.html] * Some edits have to be checked against too many conditions before they can trigger an [[w:en:Wikipedia:Edit filter|abuse filter]]. If that is the reason no filter is triggered the edit will be [{{fullurl:Special:RecentChanges|tagfilter=abusefilter-condition-limit}} tagged] for review. [https://phabricator.wikimedia.org/T71492] * Auto-saving has been added to the visual editor and the 2017 wikitext editor. Right now it is meant to help if your browser crashes or if you accidentally close a tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T57370] '''Problems''' * The [[w:en:Wikipedia:Edit filter|abuse filter]] did not tag all edits that should have been tagged after last week's MediaWiki version had come to the wikis. It was fixed on 9 March (UTC). [https://phabricator.wikimedia.org/T189299] '''Changes later this week''' * You can [[m:Community Tech/Ping users from the edit summary|notify users in edit summaries]]. They will get a ping just as if they had been mentioned on a wiki page. This was originally planned to happen last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T32750] * It is now possible to specify the block parameters for each filter in [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. The parameters include block duration and if the user should be blocked from editing their own talk page. The block duration is separate for anonymous and registered users. [https://phabricator.wikimedia.org/T32024][https://phabricator.wikimedia.org/T170014] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A hundred Wikimedia wikis will switch to use the [[mw:RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 13 and 14 March. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed in the middle of 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T188869][https://phabricator.wikimedia.org/T188010][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 March. It will be on all wikis from 15 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=19&min=30&sec=0&year=2018&month=03&day=13 13 March at 19:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=14&month=03&year=2018 14 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W11"/> 20:44, 12 mart 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17827223 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/12|Tech News: 2018-12]] == <section begin="technews-2018-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/12|Translations]] are available. '''Problems''' * On March 12 early morning UTC, the number of 503 error messages increased due to an issue on esams datacenter. It has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20180312-Cache-text] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-03-20|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-03-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-03-22|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There is no Editing team meeting this week. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=21&month=03&year=2018 {{#time:j xg|2018-03-21|{{PAGELANGUAGE}}}} at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * From April 4, the autopatrol status of edits will only be accessible in the Recent Changes database table, so only for 30 days. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-March/001812.html][https://phabricator.wikimedia.org/T184485] * [[mw:In-context_help_and_onboarding|In-Context Help and Onboarding]] is a new project, aiming to improve retention of new wiki editors. The goal is to give them short tutorials and other training experiences based on their activity. [[mw:Collaboration|Collaboration team]] is expecting feedback and comments on [[mw:Talk:In-context_help_and_onboarding|the project talk page]], especially from people working with newcomers. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W12"/> 16:03, 19 mart 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17845447 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/13|Tech News: 2018-13]] == <section begin="technews-2018-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/13|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some of the interface icons and text sizes will change slightly, as part of the updates for improved accessibility and consistency. These icons are used in many features, including Notifications, Recent Changes, Beta Features, Visual Editor, 2017 Wikitext Editor, Code Editor, and others. While editor toolbars, dialogs, and menus will appear slightly bigger; elements on special pages will be slightly smaller. Functionality will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T177432] [https://phabricator.wikimedia.org/T97631] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The deprecated #toc and #toctitle CSS ids have been removed. If your wiki was still using these for fake Tables of Content (ToC) then these might lose their styling. They can be replaced with .toc and .toctitle classes where appropriate. [https://phabricator.wikimedia.org/T187808] * [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]] will be deployed to the Wikivoyages on 28 March 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T189834] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 March. It will be on all wikis from 29 March ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=03&day=27 27 March at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be one hour earlier than usual on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=16&min=00&sec=0&day=28&month=03&year=2018 28 March at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * From 9 April, the sort order of categories will be distorted for a short time. We are upgrading versions of an internationalisation library (ICU) and using a maintenance script to update existing database entries. This will last anywhere from a few hours to a few days, depending on wiki size. Read [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|more details]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T189295] * Changes are coming to search for Serbian projects. Cyrillic and Latin variants of a word and different grammatical forms of a word will be able to find each other. Read more on MediaWiki in [[mw:Wikimedia_Search_Platform/Serbian_Search_Update/sr|Serbian]] or [[mw:Wikimedia_Search_Platform/Serbian_Search_Update|English]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W13"/> 22:04, 26 mart 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17870513 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/14|Tech News: 2018-14]] == <section begin="technews-2018-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Community Tech/Template wizard|Template Wizard]] script available for testing. It will show up as a puzzle-piece icon in the 2010 WikiEditor. You can click on the icon to insert a template. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] The Wikimedia Communities and Contributors survey is to be sent to participants around the world this week. If you are volunteer developer, and have contributed code to any pieces of MediaWiki, gadgets, or tools, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=DEV please take 20 to 40 minutes to complete the survey]. '''Problems''' * MediaWiki deployment train has been rolled back to version <span dir=ltr>1.31.0-wmf.26</span> on week 13, due to a multiplication of lost connections during MySQL queries. Some of the recent changes may have not been applied. They will be deployed next week. [https://phabricator.wikimedia.org/T190960][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-March/000523.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-March/000524.html] * The Notifications badge icons were overlapping other links. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T183539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 April. It will be on all wikis from 5 April ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] User subpages ending in <code dir=ltr>.json</code> will now be protected from other people editing them, like <code dir=ltr>.js</code> and <code dir=ltr>.css</code> pages already are. If you have a tool that stores static configuration, you can now use a subpage like <code>User:Example/mygadget.json</code> to do this without concerns. [https://phabricator.wikimedia.org/T76554] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy will be replaced by RemexHtml]] on the next set of wikis. On April 4, we plan to turn off Tidy on all Wikiquotes (except frwikiquote) and Wikimedia chapters and user groups wikis. 23 wikis will have Tidy replaced this time. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-March/001821.html][https://phabricator.wikimedia.org/T188881][https://phabricator.wikimedia.org/T190726] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] will transition to use [[mw:OOUI|OOUI]] starting April 4, and the rule editor will also be changed to a CodeEditor (ACE) similar to what is found on user JavaScript pages. The move to OOUI will continue over the next few weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T132284] [https://phabricator.wikimedia.org/T39192] * In Special:Preferences, the preference "{{int:tog-watchlistreloadautomatically}}" is now only visible for users who have opt-out the New Filters for the Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T186277] * You can see names of individual abuse filters in [[Special:AbuseLog]]. Now if the name of an abuse filter contains some wikisyntax like links, it will not change to a link when displayed. [https://phabricator.wikimedia.org/T141670] * You can now search through filter patterns at [[Special:AbuseFilter]]. You may specify either a plain string or a [[:w:regular expression|regular expression]] and the matching filters will show a snippet of their pattern with the match highlighted. [https://phabricator.wikimedia.org/T87455] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=04&day=03 3 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=04&month=04&year=2018 4 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * If you're using, creating or improving Lua modules, you can [[d:Wikidata:New convenience functions for Lua|give your feedback]] to help harmonizing the modules across wikis and add more useful functions. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On April 11th, we plan to turn off Tidy on all wikis with less than 50 entries in all high priority linter categories. About 60 wikis will have Tidy replaced. Currently about 600 wikis have had Tidy replaced and we have another 300 wikis to go. We plan to finish this transition from Tidy to RemexHtml by end of June 2018. Please follow [[phab:T175706|T175706]] to monitor progress of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy replacement]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190731][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-March/001821.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W14"/> 21:28, 2 april 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17894791 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/15|Tech News: 2018-15]] == <section begin="technews-2018-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' *Some pages have templates that describe problems with that article. There is now more information for mobile readers and what is wrong with the article and how they could help fix it. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues#Updates_to_the_page_issue_modal] *You can now thank users for many more actions than edits to a page. This was [[m:2017 Community Wishlist Survey/Miscellaneous/Allow %27thanks%27 notification for a log entry|one of the top ten requests in the Wishlist Survey]] last year. [https://phabricator.wikimedia.org/T60485] * The sort order of categories will have errors for a short time starting Monday 9 April (UTC). We are upgrading versions of an internationalisation library (ICU) and using a script to update the database. This will take between a few hours and a few days depending on wiki size. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more details]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T189295] * Tag filter titles will now work better on wikis where the tag filter title is in a language that is written in another direction than the language of that wiki. This could for example be an English title (written from left to right) on a Hebrew or an Arabic wiki (written from right to left). [https://phabricator.wikimedia.org/T190718] '''Problems''' *The bookmark icon for saved filters on the recent changes page disappeared because of new icon changes. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T191366] *For a week in March rollbacks got both the <code>rollback</code> and the <code>undo</code> tag on the recent changes page and other pages where you see tags. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T190374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 April. It will be on all wikis from 12 April ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). * Patrolled edits now have three states instead of two. Recent changes filters are updated to show unpatrolled, autopatrolled and manually patrolled edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T190408] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=18&min=30&sec=0&year=2018&month=04&day=10 10 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=11&month=04&year=2018 11 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The iOS and Android apps will get [[mw:Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|synced reading lists]] later in April. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W15"/> 20:08, 9 april 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17924500 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/16|Tech News: 2018-16]] == <section begin="technews-2018-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Profiling statistics for an [[mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter]] tell how often edits match the filter. The statistics for the abuse filters were reset after 10000 actions. Wikis can now decide to reset it more or less often. They can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?tags=AbuseFilter file a phabricator task] to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T132925] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Extension:AbuseFilter|Abuse filters]] will now treat integers and [[:en:Floating-point arithmetic|floats]] more precisely. For example, 5/2 was rounded down to 2 but will now be 2.5 and 2*4 will be the integer 8 and not the floating-point number 8.0. Division values are the only ones changed. For the rest only strict comparisons (<code>===</code> and <code>!==</code>) will be affected leaving the values unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T191688][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:AbuseFilter/Rules_format#Arithmetic] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.31/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 April. It will be on all wikis from 19 April ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180417T1830 17 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180418T15 18 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[phab:T181084|new PDF renderer]] could not create PDFs from [[w:en:Wikipedia:Books|books]]. Books are in this case collections of pages on a Wikimedia wiki. [[w:en:PediaPress|PediaPress]] will take over development of the books-to-PDF function. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/PDF_Functionality] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] will no longer support Python 2.7.2 and 2.7.3. [https://phabricator.wikimedia.org/T191192] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Volunteer developers can fill out the [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=DEV Wikimedia Communities and Contributors survey]. The last day is April 22 (UTC). This is a third-party service survey. See [[wmf:Community Engagement Insights 2018 Survey Privacy Statement|the privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W16"/> 17:20, 16 april 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17931273 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/17|Tech News: 2018-17]] == <section begin="technews-2018-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All Wikipedias now have [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]]. * The iOS and Android apps now have [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|synced reading lists]]. This means you can save articles to a private list that can be seen on your other devices if you use the apps. * The icons in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]] have changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T191031] * The visual editor and the 2017 wikitext ask you to write an edit summary after you press <code>Publish</code>. This button now also shows an [[w:en:ellipsis|ellipsis]]. This is to show that pressing <code>Publish</code> is not the last step. [https://phabricator.wikimedia.org/T189803] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 April. It will be on all wikis from 26 April ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180424T1830 24 April at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180425T15 25 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|<nowiki><mapframe></nowiki>]] will come to most Wikipedias in May. This means that you can put interactive maps in the articles. Nine Wikipedias that use a strict version of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|flagged revisions]] will not get this feature in May. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/User:JMatazzoni_(WMF)/mapframe-to-all-wikipedias-notice] * The rollback function could change. This was a [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Rollback|German community request]]. All editors with rollback rights can [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Rollback/Feedback round|leave feedback]] on the proposed solution. The last day to leave feedback is 4 May (UTC). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W17"/> 20:16, 23 april 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17965874 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/18|Tech News: 2018-18]] == <section begin="technews-2018-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The parameter for unpatrolled edits in recent changes filters changed name. You might need to update saved filters and links. [https://phabricator.wikimedia.org/T190408] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Parsing/Replacing Tidy|We are migrating wikis from Tidy to Remex]]. Because of a bug the 250 wikis which do not yet use Remex were switched on 23 April. This is two months early. This meant that pages with broken wikitext showed wrongly to readers. The bug was undone the next day. You can [[mw:Special:MyLanguage/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F|help fix broken wikitext]] to avoid this problem when your wiki switches. Tidy will be removed on all wikis before July 2018. You can follow the process [[phab:T175706|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T192855] '''Changes later this week''' * You will be able use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] in the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] on all wikis. CodeMirror helps with [[w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]]. It has previously been a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] and only available on wikis with scripts that are written from left to right. [https://phabricator.wikimedia.org/T191923] * When an administrator blocks someone they will have a calendar they can use to choose when the block ends. This is to make it easier to pick a specific date. [https://phabricator.wikimedia.org/T132220] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can soon turn on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:PerformanceInspector|Performance Inspector]] in the {{int:prefs-editing}} section in your preferences. It shows information about the [[w:en:Computer performance|performance]] of pages. This could be the size of modules in the page, how many CSS selectors are defined on the page and how many are used, or the size of the images on the page. This tool is intended to help editors fix pages that load slowly. [https://phabricator.wikimedia.org/T117411] *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new [[:mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter]] function called <code>equals_to_any</code>. You can use it to check if its first argument is equal (<code>===</code>) to any of the following ones. For example you can use it to check if the page's namespace is amongst a given set of values in a more compact way than you could earlier. You can [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format#Functions|read more on mediawiki.org]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 1 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 2 May. It will be on all wikis from 3 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180501T1830 1 May at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180502T15 2 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services team|Wikimedia Cloud Services team]] is working on a new project called [[m:Toolhub|Toolhub]]. The goal is to make it easier for Wikimedians to discover software tools they can use. You can leave feedback on [[m:Talk:Toolhub|the talk page]] or email jhare{{@}}wikimedia.org to leave private feedback. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis with fewer than 100 high-priority linter errors in all namespaces will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 2 May. Other wikis will be recommended to switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Wikibooks wikis with fewer than 100 high-priority linter errors in the main namespace will switch on 9 May. Tidy will be removed on all wikis before July 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T192821][https://phabricator.wikimedia.org/T192299][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W18"/> 18:18, 30 april 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=17980974 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/19|Tech News: 2018-19]] == <section begin="technews-2018-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons mobile app]] has a new version. It is now easier to find nearby places that need pictures. It helps you with direct uploads and title and category suggestions. The app only works on Android phones. [https://cookiesandcodeblog.wordpress.com/2018/04/21/commons-app-version-2-7-beta-release/] '''Problems''' *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] had a problem with blocks where you had changed how long they last. It used the default length everywhere. This was in late April. Abuse filter users should make sure the right block length is used and change them if needed. This is only for filters where how long blocks last had been changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T193324] '''Changes later this week''' * The [[mw:Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search function beta feature]] will be on all Wikimedia wikis. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. [https://phabricator.wikimedia.org/T193182] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 May. It will be on all wikis from 10 May ([[mw:MediaWiki 1.31/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180508T1830 8 May at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180509T15 9 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis with fewer than 100 high-priority linter errors in the main namespace will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 16 May. Other wikis will switch soon when they have fixed the errors that must be fixed. Tidy will be removed on all wikis before July 2018. [https://phabricator.wikimedia.org/T193685][https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W19"/> 18:27, 7 maj 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18001263 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/20|Tech News: 2018-20]] == <section begin="technews-2018-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Dynamic maps]] are now available on most Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Map_languages|Labels on maps]] can also be in different languages. * The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|Advanced Search]] interface is now available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] on all wikis. This makes it easier to learn about and to use many of the powerful options in our search. Feedback is appreciated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-May/001851.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 May. It will be on all wikis from 17 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180516T15 16 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * In the mobile view, warnings for when something is wrong with a page are not as clear as they should be. The developers are working on this. You can [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|give feedback and suggestions]]. * The developers are working on making the Wikipedia Android app available in more languages. You can give feedback, suggestions and help test it. [[mw:Wikimedia Apps/Android/Multilingual Support|Read more on mediawiki.org]] [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps#Android] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W20"/> 00:22, 15 maj 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18004437 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/21|Tech News: 2018-21]] == <section begin="technews-2018-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/21|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 May. It will be on all wikis from 24 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180523T15 23 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * It could become easier to reference different pages of a book in an article. You can [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing/Call for feedback (May 2018)|give feedback]]. The last day for feedback is 27 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W21"/> 19:33, 21 maj 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18060878 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/22|Tech News: 2018-22]] == <section begin="technews-2018-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:GlobalPreferences|global preferences]] on most wikis. This means you can set preferences for all wikis at the same time. Before this you had to change them on each individual wiki. Global preferences will come to the Wikipedias later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T16950][https://phabricator.wikimedia.org/T189806#4221561] * It is now easier for blocked mobile users to see why they were blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T165535] * Wikidata now supports [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Lexicographical data|lexicographical data]]. This helps describe words. * There is now a checkbox on [[Special:ListUsers|Special:ListUsers]] to let you see only users in temporary user groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T174313] * Some rare invisible Unicode characters have recently been banned from page titles. This includes soft hyphens (U+00AD) and left-to-right (U+2066) and right-to-left (U+2067) isolate markers. Existing pages with these characters will soon be moved by a script. [https://phabricator.wikimedia.org/T121979] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There's a new Wikimedia Foundation team to support the Wikimedia technical communities. It's called the Technical Engagement team. Most of the team members did similar work in other teams before this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-May/090016.html] '''Problems''' * Some translatable pages are showing old translations instead of latest ones. The cause of this issue has been fixed. We will update all pages automatically to show the latest translations. [https://phabricator.wikimedia.org/T195347] '''Changes later this week''' * There will be a new special page named [[Special:PasswordPolicies|PasswordPolicies]]. This page gives information about the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgPasswordPolicy|password rules]] for each user group on that wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T174812] * A new way to see moved paragraphs in diffs is coming to most wikis. This is to make it easier to find the moved paragraphs and the changes in them. [https://phabricator.wikimedia.org/T195375] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 May. It will be on all wikis from 31 May ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|enable Citoid]] to provide automatic reference look-up in the visual editor and the 2017 wikitext editor. This is complex. The tool will now disable itself if the configuration isn't correct. It has warned about this in the JavaScript console since February. Check that your wiki is configured correctly. You can [[mw:Talk:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|ask for help]] if you need it. [https://phabricator.wikimedia.org/T186276] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180529T1830 29 May at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180530T15 30 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation]] drafts which have not been updated in over a year will be removed. This allows other users to translate those articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T189088] * A survey is collecting information on what users think about how Wikimedia wiki pages are loaded. This information could be used in future development. [https://phabricator.wikimedia.org/T187299] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some wikis will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]]. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. It will happen on 30 May and 13 June. Wikis with fewer than 100 linter issues in the main namespace in all high-priority linter categories will switch. This includes Wikidata. Tidy will probably be removed on all wikis in the first week of July. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F][https://phabricator.wikimedia.org/T195263] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W22"/> 14:40, 29 maj 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18082338 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Tech News: 2018-23]] == <section begin="technews-2018-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook skin]] has been optimised for mobile devices. It now looks different. [https://phabricator.wikimedia.org/T195625] * [[m:Planet Wikimedia|Planet Wikimedia]] collects blogs about Wikimedia. It will now use the [https://directory.fsf.org/wiki/Rawdog Rawdog] [[w:en:News aggregator|feed aggregator]] to do this instead of [[w:en:Planet (software)|Planet]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T180498][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-May/090036.html] * Redirect links in [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] now link to the original page and not the target page. This was done earlier and changed the used messages on some pages. This was a problem for wikis that customized the message. A new change fixed this by using the old messages with one more parameter for customization. Wikis that already changed their customized messages will have to move the customization back again. [https://phabricator.wikimedia.org/T189860] '''Problems''' * You will not be able to edit some wikis between 06:00 and 06:30 UTC on 13 June. You can see if [[phab:T195487|your wiki is one of them]]. * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] did not work 24–28 May. This is also why last week's Tech News was late. [https://phabricator.wikimedia.org/T195500] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 June. It will be on all wikis from 7 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180605T1830 5 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180606T15 6 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. This is planned to happen in June or early July. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W23"/> 23:54, 4 juni 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18103288 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Tech News: 2018-24]] == <section begin="technews-2018-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|the Wikipedia app]] for Android or iOS users can create [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Synced Reading Lists|reading lists]]. The reading lists can be seen on different devices if you are logged in to your account. There is now a browser extension so you can add pages to your reading list from a web browser. At the moment it works with Firefox and Chrome. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Reading_list_browser_extension] *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]]. Pywikibot is a tool to automate tasks on MediaWiki wikis. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2018-June/009842.html] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook skin]] was changed to make it work better for mobile users. This caused some problems. The change was rolled back to fix them. The new version is now back on the wikis. MonoBook users can opt out from the new responsive design. [https://phabricator.wikimedia.org/T195625] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. For most wikis this will happen on 18 June. For the rest it will happen on 25 June. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 June. It will be on all wikis from 14 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can join the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|Readers Web team]] IRC office hour. There you can discuss tools to contribute on the mobile web for the existing MediaWiki skins. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180618T16 18 June at 16:00 (UTC)]. See [[m:Special:MyLanguage/IRC office hours|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180612T1830 12 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180613T15 13 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical Wishes/Move files to Commons|move local wiki files to Commons]] and keep their original data intact. This is [[phab:T190716|planned to come]] to the first wikis in June. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W24"/> 23:55, 11 juni 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18115892 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Tech News: 2018-25]] == <section begin="technews-2018-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] has been a beta feature on Wikimedia wikis with text written from left to right. It is now a normal feature. It is based on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T185030] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180619T1830 19 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180620T15 20 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Some old web browsers will not be able to read the Wikimedia wikis. This is because they use an insecure way to connect to them. This means that we get less security for everyone else too. This affects about 0.08% of all traffic to the Wikimedia wikis. This affects for example those who read Wikipedia on a [[w:en:PlayStation 3|PlayStation 3]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T147202][https://phabricator.wikimedia.org/T196371] * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta|beta]]. Because there is no new MediaWiki version this week it will happen on 25 June for most wikis. For the rest it will happen in early July. [https://phabricator.wikimedia.org/T181193][https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis that have not already done so will switch to use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] on 5 July. This is [[mw:Parsing/Replacing Tidy|to replace Tidy]]. You [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html can help] fix remaining errors. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W25"/> 23:47, 18 juni 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18136222 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Tech News: 2018-26]] == <section begin="technews-2018-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://paws.wmflabs.org PAWS], our JupyterHub system, got [[mw:PAWS/News/2018-06-21|an upgrade and a logo]]. Several bugs should be fixed. '''Problems''' * When a link text was in ''italics'' or had other formatting you could sometimes not edit it in the visual editor. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T197213][https://phabricator.wikimedia.org/T196914] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content translation]] users who translate between any two of Arabic, English, French, Japanese and Russian will be asked to be part of a research project. This is to create better tools for translating articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T194467] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 June. It will be on all wikis from 28 June ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180626T1830 26 June at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180627T15 27 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W26"/> 01:10, 26 juni 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18154936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Tech News: 2018-27]] == <section begin="technews-2018-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The database for [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|tags]] will be changed. This will happen on 2 July on French Wikipedia and 9 July on all other wikis. Please [[phab:T185355|report]] if recent changes get slower or you can't save edits. This could especially affect editors who use the database on ToolForge. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata-tech/2018-June/001283.html] '''Problems''' * Last week's MediaWiki update was rolled back. This was because of a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T198350] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180703T1830 3 July at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180704T15 4 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W27"/> 02:46, 3 juli 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18169586 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Tech News: 2018-28]] == <section begin="technews-2018-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:WebM|WebM video files]] have smaller file size but still be of the same quality. Creating WebM files will take longer time. [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:TimedMediaHandler/VP9_transition] * The [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]] tools and interface for watchlists will leave [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta]]. This was supposed to already have happened but was delayed. For most wikis this will happen on 9 July. For the rest it will happen on 16 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T195993] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All wikis now use the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. This could cause errors. You [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html can help] fix the errors. [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsing/Replacing_Tidy/FAQ#What_will_editors_need_to_do.3F] '''Problems''' * When you rolled back an edit it could get both the <code>Rollback</code> and <code>Undo</code> tags. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T190374] * Rollbacks from autopatrolled users were not marked as patrolled. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T198449] '''Changes later this week''' * When you edit a link in the visual editor there will be two separate buttons to change which page the link goes to (target) or its text (label). [https://phabricator.wikimedia.org/T55973][https://phabricator.wikimedia.org/T124305] * On the mobile version you can find a link to an editor's contributions from their user page. Now this will work even if they haven't created a user page. [https://phabricator.wikimedia.org/T197581] * When you edit a discussion on the mobile version you sometimes get your signature automatically added. This will now not happen if you have already added a signature manually. This is to avoid double signatures. [https://phabricator.wikimedia.org/T192725] * [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured discussions]] toolbars will have more style options. [https://phabricator.wikimedia.org/T109123#4400917] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] When you look at Wikimedia code in [[w:en:Gerrit (software)|Gerrit]] there will be a new interface. It is on by default for new users. This is also true for developers. This is to make it easier to understand what is happening. [https://phabricator.wikimedia.org/T196812] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 July. It will be on all wikis from 12 July ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180710T1830 10 July at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180711T15 11 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today all administrators can edit [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] for the entire wiki. There will be a new user group for editing CSS and JavaScript. Administrators will no longer automatically be able to do this. This is because it is a security risk when all administrator accounts can edit JavaScript even if they never plan to or do not know how it works. You can [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190015] * [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page previews]] will be on by default for new accounts. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-July/090297.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W28"/> 01:09, 10 juli 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18194890 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Tech News: 2018-29]] == <section begin="technews-2018-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|global preferences]] on Wikimedia wikis. You can set them on the [[Special:GlobalPreferences|global preferences page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T16950] * You can now see a new log of pages being created at [[Special:Log/create|Special:Log/create]]. It includes pages which are later deleted. It is now available on all Wikimedia wikis except Commons and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T12331] * You can see how many pageviews a wiki had from specific countries. The [https://stats.wikimedia.org/v2/#/en.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal{{!}}map{{!}}2-Year~2016060100~2018071100{{!}}~total Wikistats2 maps] have now been updated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-July/090327.html] '''Changes later this week''' * Your watchlist will show changes from the last seven days instead of three. If you have already set a length preference it will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T194414] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from July 17. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from July 18. It will be on all wikis from July 19 ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180717T1830 July 17 at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180718T15 July 18 at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Some articles have messages to readers about problems with the article. For example that it does not cite sources or might not be neutral. Readers do not see these messages on the mobile version. The developers now want to show them. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|read more and leave feedback]]. * You can use <code><nowiki><inputbox></nowiki></code> to create search boxes for specific pages. For example to search the archives of a community discussion page. Instead of <code><nowiki>prefix:Page name</nowiki></code> you will see a text that explains which pages are being searched. You can [[phab:T198318|read more and leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W29"/> 18:00, 16 juli 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18215334 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Tech News: 2018-30]] == <section begin="technews-2018-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you log in to your account you can choose to keep being logged in. This checkbox now works better than before on the mobile version for users without JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T196947] * Wikis that use [[mw:Citoid|Citoid]] can automatically generate citations for Swedish news sites. This only works in the visual editor. This now works for [[w:en:Sveriges radio|Swedish public service radio]]. More will come. Others could use this to add news sites in other languages in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T187023] * Editors can do max 90 edits per minute. This is new since last month. This does not affect bots or administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T56515] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-07-24|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-07-25|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-07-26|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180725T15 {{#time:j xg|2018-07-25|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W30"/> 11:44, 24 juli 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18233172 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Tech News: 2018-31]] == <section begin="technews-2018-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The design on [[Special:Log]] has changed. It will change again soon. Developers are working on fixing problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T117737] '''Problems''' * Deployment of 1.32.0-wmf.13 has been partially delayed. All deployments have been resumed and successfully done after bug fixes. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000577.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000585.html] * Deployment of 1.32.0-wmf.14 has been partially delayed. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000587.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000589.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2018-07-31|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2018-08-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2018-08-02|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180731T1830 {{#time:j xg|2018-07-31|{{PAGELANGUAGE}}}} at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180801T15 {{#time:j xg|2018-08-01|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)] as well as at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180801T23 23:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * After [[:m:special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|a community discussion]], a new group for users will be created. "[[:m:Special:MyLanguage/Interface administrators|Interface administrators]]" will be the only users allowed to edit interface pages like [[MediaWiki:Common.css]] or [[MediaWiki:Common.js]]. This is done to avoid technical issues and improve security. That change will be effective by the end of August 2018. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W31"/> 16:05, 30 juli 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18237696 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Tech News: 2018-32]] == <section begin="technews-2018-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:NewPages|Special:NewPages]] now has the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T117739] '''Problems''' * The MediaWiki version that was released two weeks ago was late to some Wikimedia wikis. This was because of bugs. It was on all wikis 30 July. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20180724-Train][https://lists.wikimedia.org/pipermail/engineering/2018-July/000591.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 August. It will be on all wikis from 9 August. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180807T1830 7 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180808T15 8 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W32"/> 21:39, 6 august 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18277179 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Tech News: 2018-33]] == <section begin="technews-2018-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' *<span title="Advanced item">[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]]</span> [[w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] in templates can now be stored in a separate page on all wikis. This is called [[mw:Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]]. This is to make it easier to edit how templates look. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-August/090481.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180814T1830 14 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180815T15 15 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The developers are planning more ways to block users. This could be blocking someone from just a page or a namespace. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Per-user page, namespace, and upload blocking|read more]]. You can leave feedback on the [[m:Talk:Community health initiative/Per-user page, namespace, and upload blocking|talk page]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W33"/> 19:52, 13 august 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18292380 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Tech News: 2018-34]] == <section begin="technews-2018-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 August. It will be on all wikis from 23 August ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180822T15 22 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' *The [[m:Special:MyLanguage/2018 Community Wishlist Survey|2018 Community Wishlist Survey]] begins on 29 October. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 29 October to 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Manual:$wgLegacyJavaScriptGlobals|Legacy JavaScript global variables]] have been deprecated for seven years. They will soon be removed from all wikis. Gadgets and scripts that use them will stop working. You can test your community's gadgets on "group0" wikis. For example [[testwiki:Main Page|Test Wikipedia]] or [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]. The legacy JavaScript global variables are already disabled there. You can [[mw:ResourceLoader/Migration guide (users)#Global wg variables|read the migration guide]] to fix old scripts. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W34"/> 18:46, 20 august 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18310555 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Tech News: 2018-35]] == <section begin="technews-2018-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see moved paragraphs in diffs in the mobile view. It also works on all languages in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T199800] * Bureaucrats on all Wikimedia wikis can now remove the [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admin]] user right. [https://phabricator.wikimedia.org/T202298] '''Problems''' * Some diffs show lines in the wrong order. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T197157] '''Changes later this week''' * The message you see when you thank a user will change. This is to make it easier to understand. [https://phabricator.wikimedia.org/T159302] * [[w:en:Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]] will stop adding <code>using AWB</code> in the edit summary. Instead it will add a [[Special:Tags|tag]] that says <code>AWB</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T111663] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter]] variables have changed. They are now easier to understand for non-experts. The old variables will still work but filter editors are encouraged to replace them with the new ones. You can find the list of changed variables [[mw:Extension:AbuseFilter/Rules format#Variables|on mediawiki.org]]. They have a note which says <code>Deprecated. Use ... instead</code>. An example is <code>article_text</code> which is now <code>page_title</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T173889] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Abuse filters can now use how old a page is. The variable is <code>page_age</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T30844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 August. It will be on all wikis from 30 August ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180828T1830 28 August at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180829T15 29 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 12 September and 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W35"/> 18:15, 27 august 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18330273 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Tech News: 2018-36]] == <section begin="technews-2018-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new user right for users who can edit [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] for the entire wiki. Before this all admins could edit CSS and JavaScript. This was a security risk. This group is called [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrators]]. Administrators can delete user CSS and JavaScript pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T190015][https://phabricator.wikimedia.org/T200176] * There will be an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on the Wikipedia mobile website. It starts this week. It tests how we show templates that show information about an article. The test will last two weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T200792][https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues] * You can now use different CSS rules for different skins when you edit templates. This is because of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateStyles|TemplateStyles]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T197617] * <code>wp10</code> in [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]] is now called <code>articlequality</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T196240] * When you get a new message on your talk page you get a yellow message in the toolbar. The preference to show or not show this has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T58845] '''Problems''' * [[c:Commons:Upload Wizard|UploadWizard]] had problems with [[mw:Extension:UploadWizard/Campaigns|campaigns]]. Users could not upload files. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202760] * You can get a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|notification]] when a link is made to a page you created. This has not worked since June. It was fixed last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T200119] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 September. It will be on all wikis from 6 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180905T15 5 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Readers|Readers department]] will work on advanced mobile editing. You can [[c:File:Wikimedia Foundation Readers Roadmap Review - 2018-08-27.pdf|read more]] about this and other things they plan to work on over the next year. You can also [[c:File:Wikimedia Foundation Readers Roadmap Review - 27 August 2018.webm|see the presentation]]. * [[m:Special:MyLanguage/User:Keegan (WMF)/RelatedSites2|The RelatedSites extension]] will be removed from Wikivoyage. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Unused projects on the [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Wikimedia Cloud virtual private server]] will [[wikitech:Cloud VPS 2018 Purge|be removed]]. This will happen in October. Projects can be marked if they are being used. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-August/090735.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W36"/> 18:47, 3 septembar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18344596 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Tech News: 2018-37]] == <section begin="technews-2018-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you added or edited a template with the visual editor the input boxes were very big. This has been fixed. The input boxes will now be smaller until you click on them. Then they will change size to fit the text. [https://phabricator.wikimedia.org/T200834] '''Problems''' * Some diffs showed lines in the wrong order. This was fixed last week. [https://phabricator.wikimedia.org/T197157] * Marking a cross-wiki notification as read didn't work every time. The other wiki was not updated. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T121930] * <code><nowiki><maplink></nowiki></code> did not work for a few days. This was because of a bug. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T203427] * <code><nowiki>{{subst:REVISIONUSER}}</nowiki></code> is used by some templates. For a period edits saved with <code><nowiki>{{subst:REVISIONUSER}}</nowiki></code> would save the previous user's name and not your username. This is now fixed. Edits made before the bug was fixed will still be wrong and need to be corrected. [https://phabricator.wikimedia.org/T203583] * When you move a page the title still shows the old page name. The developers are working on fixing this. [https://phabricator.wikimedia.org/T203661] '''Changes later this week''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 12 September and 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=12&month=09&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. * Because of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|the data centre test]] there will be no new version of MediaWiki this week. Changes for this week will come next week instead. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] You can join the next meeting with the Editing team. During the meeting, you can tell developers which bugs you think are the most important. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180911T1830 11 Septmber at 18:30 (UTC)]. See [[mw:Editing team/Weekly triage meetings|how to join]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180912T15 12 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|The developers]] work on making the wikis work better on mobile phones. There is a list [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles|of common problems when making content easier to read in the mobile view]]. You can add things to the page and ask others to help. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W37"/> 00:35, 11 septembar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18369657 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Tech News: 2018-38]] == <section begin="technews-2018-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons mobile app]] has a new version. Images uploaded using Nearby are now automatically added to the associated Wikidata item. You can browse other images on Commons. You can see your achievements and your upload statistics. It has also fixed some bugs. [https://cookiesandcodeblog.wordpress.com/2018/08/10/commons-app-version-2-8-beta/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki web requests now have a time limit of 60 seconds for GET requests and 200 seconds for POST requests. [https://phabricator.wikimedia.org/T97192] '''Problems''' * You could not see the menu on the notifications page on the mobile version. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T192475] '''Changes later this week''' *[[Special:AncientPages|Special:AncientPages]] can hide disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T76287] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 September. It will be on all wikis from 20 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180919T15 19 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Team|The developers]] are testing new mobile web navigation. You can [[mw:Reading/Web/Advanced_mobile contributions/Navigation prototype feedback|use it and give feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W38"/> 23:58, 17 septembar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18389264 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Tech News: 2018-39]] == <section begin="technews-2018-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The [[Special:Preferences|preferences form]] will change to use the standard look. If you see any problems please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/3/?projects=ui-standardization,mediawiki-special-pages report them on Phabricator]. [https://phabricator.wikimedia.org/T117781] *[[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 September. It will be on all wikis from 27 September ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20180926T15 26 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W39"/> 17:23, 24 septembar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18408633 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Tech News: 2018-40]] == <section begin="technews-2018-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Ordinary pages can no longer be loaded as [[w:en:JavaScript|javascript]]. You could do this using <code dir=ltr>?action=raw&ctype=text/javascript</code> in the [[w:en:URL|URL]]. Only fully protected pages in the MediaWiki: namespace or user javascript subpages can be loaded as javascript now. This is for better security. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-September/001955.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-September/090882.html] '''Problems''' * New and updated translations from [[:en:w:translatewiki.net|translatewiki.net]] will not reach the wikis for a while. You can still translate messages on translatewiki.net. The Wikimedia wikis will be updated with the new translations later. This is because of work on the translation system. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-September/001951.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-September/090882.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 October. It will be on all wikis from 4 October ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181003T15 3 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. * You can join the meeting with the Wikimedia Foundation Search Platform team. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181003T15 3 October at 15:00 UTC]. See [[m:IRC office hours#Upcoming office hours|how to join]] if you want to know how the search function works or have questions. '''Future changes''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018 2|You can read more about this]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W40"/> 19:34, 1 oktobar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18433392 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Tech News: 2018-41]] == <section begin="technews-2018-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] was removed from all Wikimedia projects. You can use the [https://outreachdashboard.wmflabs.org/ Programs and Events Dashboard] or the [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/ Fountain] instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T125618] '''Problems''' * There was a problem when you copied and pasted from a table with the visual editor. It could add <code>href</code> where it shouldn't be. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T108506] '''Changes later this week''' * Because of a data centre test you will be able to read but not edit the wikis for up to an hour on 10 October. This will start at [http://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=14&min=00&sec=0&day=10&month=10&year=2018 14:00 (UTC)]. You might lose edits if you try to save during this time. The time when you can't edit might be shorter than an hour. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|You can read more about this]]. * Because of [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch 2018|the data centre test]] there will be no new version of MediaWiki this week. Changes for this week will come next week instead. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181010T15 10 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W41"/> 01:38, 9 oktobar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18453674 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Tech News: 2018-42]] == <section begin="technews-2018-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Some pages, edits and users disappeared for a short while after the [[m:Tech/Server switch 2018|server switch]]. Missing content and users was fixed within a day. Some preferences and other things might take a few more days to fix. [https://phabricator.wikimedia.org/T206743] * Wikis are updated with new and updated translations from [[m:translatewiki.net|translatewiki.net]] again. This will happen once a week. The developers are working on fixing the problem so we can have translation updates more often again. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/121/translationwiki.net_security_incident/] '''Changes later this week''' * When you create an abuse filter that prevents edits you can now write a specific error message for it. Before this all abuse filters that prevented edits had the same error message. [https://phabricator.wikimedia.org/T27086] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.32/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 October. It will be on all wikis from 18 October ([[mw:MediaWiki 1.32/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * There will be no more meetings with the Editing team. This is because not enough Wikimedians were interested. To tell developers which bugs you think are the most important you can use [https://phabricator.wikimedia.org/ Phabricator] as normal. [https://www.mediawiki.org/wiki/Editing_team/Weekly_triage_meetings] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181017T15 17 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W42"/> 00:40, 16 oktobar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18470532 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Tech News: 2018-43]] == <section begin="technews-2018-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 October. It will be on all wikis from 25 October ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181024T15 24 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins on 29 October. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 29 October to 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W43"/> 01:11, 23 oktobar 2018 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18491932 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Tech News: 2018-44]] == <section begin="technews-2018-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 16 November to 30 November. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The wikis now have a [[:w:en:Content Security Policy|content security policy report]]. This means that you might get a warning in your javascript console when you load external resources in your user scripts. For security reasons it is recommended that you don't do this. It might not be possible to load external resources in your scripts in the future. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-October/001994.html] '''Problems''' * Your watchlist can show which changes you have already seen. This did not work for a few days. It has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T207472] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 October. It will be on all wikis from 1 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). * The 2006 wikitext editor is no longer available. It will be removed from [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|Special:Preferences]]. It has not been the standard editor for a long time. It was replaced by the [[mw:Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Contributors/Projects/Removal_of_the_2006_wikitext_editor][https://phabricator.wikimedia.org/T30856] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181031T15 31 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W44"/> 21:08, 29 oktobar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18519160 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Tech News: 2018-45]] == <section begin="technews-2018-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] to edit templates. This works only with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|2010 wikitext editor]] and not in the visual editor or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]. If you click on [[File:OOjs UI icon puzzle-ltr.svg|17px|link=|Puzzle icon]] you can enter the information in a pop-up. You can turn on TemplateWizard in your beta feature preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T202545] '''Changes later this week''' * You can choose to see edit conflicts in a two-column view. This is a beta feature. You can find it in your preferences. The interface for the two-column edit conflict will change. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Solution: Solving edit conflicts line by line (new beta feature)|read more]]. * When you edit with the visual editor you can use the "Automatic" citation tab. This helps you generate citations. You will now be able to write plain text citations or the title of a journal article or a book in this tab. This will search the [[:w:en:Crossref|Crossref]] and [[:w:en:WorldCat|WorldCat]] databases and add the top result. [https://phabricator.wikimedia.org/T198567] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 November. It will be on all wikis from 8 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181107T15 7 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W45"/> 18:29, 5 novembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18540415 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Tech News: 2018-46]] == <section begin="technews-2018-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some old mobile browsers can use the watchlist again. This has not worked for a while. These browsers are called [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Basic (Grade_C)|grade C browsers]]. This helps for example Windows Phone 8.1 with Internet Explorer and Lumia 535 with Windows 10. [https://phabricator.wikimedia.org/T196893] '''Problems''' * You can choose to see edit conflicts in a two-column view. This is a beta feature. You can find it in your preferences. Users who use this view saw the edit conflict resolution page when they wanted to see a preview. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T208840][https://phabricator.wikimedia.org/T209012][https://phabricator.wikimedia.org/T209036] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 November. It will be on all wikis from 15 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181114T15 14 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation]] tool to translate articles. The developers are working on [[mw:Content translation/V2|a new version]]. One of the changes will be a maintenance category. Articles where users add a lot of text from machine translation without changing it will be in that category. This is so the community can review it. The users will also have been warned before they publish the article that it has a lot of unchanged text from machine translations. [https://phabricator.wikimedia.org/T190798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W46"/> 20:21, 12 novembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18568837 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Tech News: 2018-47]] == <section begin="technews-2018-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote until 30 November. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] for <code>sameAs</code> data. This is to make it easier to find the right information with a search engine. This changes the [[:w:en:Metadata|metadata]] for a wiki page. It doesn't change how the page looks. [https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181121T15 21 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia wikis use templates to show readers there are problems with the content on some pages. For example if there are no sources or the page needs to be rewritten. The mobile website will soon show more information when you use these templates. Some templates may need to be updated. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-November/091113.html] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Education Program|Education Program extension]] was removed from all Wikimedia projects. The [[:w:en:Table (database)|database tables]] used by the extension will be archived. This will happen in a month. If you want the information on your wiki you should move it to a normal wiki page. [https://phabricator.wikimedia.org/T174802] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W47"/> 00:28, 20 novembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18611020 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Tech News: 2018-48]] == <section begin="technews-2018-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translatable pages]] you could create a mess when you moved a page that had translatable subpages. A subpage is when you use <code>/</code> to create a new page: <code>/wiki/Page/Subpage</code>. The subpages would be moved but not the translations. The subpages are no longer automatically be moved. This is to make it safer to move pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T114592] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search interface]] will be available by default on all Wikimedia wikis. It makes it easier to use some of the special search functions that most editors don't know exist. It's already active on German, Farsi, Arabic and Hungarian Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T193182] * [[Special:UnusedCategories|Special:UnusedCategories]] show empty categories with no files or other categories. You can soon choose to not show soft redirect categories or some maintenance categories there. You can do this with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words|magic word]] <code><nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T96041] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 27 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 28 November. It will be on all wikis from 29 November ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181128T16 28 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>mw.util.jsMessage()</code> function was deprecated in 2012. It will be removed next week. [[:w:en:Wikipedia:Reporting JavaScript errors|Look for the warning]] <code>Use of "mw.util.jsMessage" is deprecated</code> in the JavaScript console to know if you use an affected script or gadget. If you are a gadget maintainer you should check if your JavaScript code contains <code>mw.util.jsMessage</code>. There is a [[mw:ResourceLoader/Migration guide (users)#mw.util.jsMessage|migration guide]]. It explains how to use <code>mw.notify</code> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T193901] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W48"/> 23:21, 26 novembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18638702 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Tech News: 2018-49]] == <section begin="technews-2018-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Admins will not be able to unblock themselves if they are blocked by someone other than themselves. This is because it can cause damage if someone else takes over an admin account and other admins can't block them. If this is a problem for your community you can [[phab:T150826|report it on Phabricator]]. You can also ask questions [[m:Tech|on Meta]]. There is a discussion [[phab:T150826|on Phabricator]] about how to solve this if two admins fight with each other on a small wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * Small [[:w:en:Scalable Vector Graphics|SVG images]] are now bigger when you see them in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MediaViewer|MediaViewer]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T71237] * You can go to a section from the edit summary by clicking on the section name. Before this you had to click on the arrow. [https://phabricator.wikimedia.org/T165189] * When you jumped to a footnote that was referenced several times in an article it could be difficult to see where you were in the text. Now there are jump marks and highlights to help you find your way back. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Footnote_highlighting][https://phabricator.wikimedia.org/T194511] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181205T23 5 December at 16:00 (UTC)] and [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181205T23 at 23:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W49"/> 17:12, 3 decembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18671340 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Tech News: 2018-50]] == <section begin="technews-2018-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 December. It will be on all wikis from 13 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181212T16 12 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * New accounts will need passwords that are at least 8 characters long. Admins, interface admins, bureaucrats, oversighters, CentralNotice admins, global renamers, check users, stewards and some other user groups will need passwords that are at least 10 characters long. This is because an attacker could cause damage to the wikis if they took over these accounts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019][https://meta.wikimedia.org/wiki/Password_policy] * When you hover over a footnote it will show you the reference as a pop-up. This is so you don't have to jump down to the bottom of the page to see a reference. This will happen in 2019. Some wikis already have gadgets that do this. You will be able to turn it off. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W50"/> 18:33, 10 decembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18699559 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Tech News: 2018-51]] == <section begin="technews-2018-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 7 January 2019. '''Recent changes''' * Some templates that show notices about the content of the page will now be shown on the mobile website. In many cases they were hidden before. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues][https://phabricator.wikimedia.org/T210553] * Admins can no longer unblock themselves, except for self-blocks. A blocked admin can block the user who blocked them but no one else. This is so no one can block all admins on a wiki without being stopped. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration extension]] has been removed. It compared the result of two versions of the MediaWiki wikitext parsing pipeline. It was used when we moved to the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. '''Problems''' * <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags can use parameters such as "name" or "group". For example <code><nowiki><ref name="adams" group="books"></nowiki></code>. If a <code><nowiki><ref></nowiki></code> tag has more than two parameters all parameters are ignored. You don't get a warning that they don't work. This will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T211576] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 December. It will be on all wikis from 20 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181219T16 19 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Android app team]] are working on making it easier to edit on mobile phones. You can [[mw:Android editing features|read more]] about these plans. If you have an Android phone and speak at least two languages you can help testing in English. Tell [[:m:User:Dchen (WMF)|Dchen (WMF)]] you want to be part of the testing by writing on her talk page or email her. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>tiles.wmflabs.org</code> and <code>wma.wmflabs.org</code> will stop working. They have no maintainers and run an old operating system. Tools which use it could stop working. This includes [[:w:en:Mapnik|the mapnik gadget]], hill shading, and hike and bike layers. New maintainers could help out and keep it going. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-December/091216.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W51"/> 21:34, 17 decembar 2018 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18718987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Tech News: 2019-02]] == <section begin="technews-2019-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translations]] are available. ''Tech News writers, editors and translators wish you a pleasant 2019 year.'' '''Recent changes''' * RelatedSites extension has been undeployed. It was used to create interwiki links on Wikivoyage, now handled by Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T128326] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki logstash logging is moving to a new infrastructure. This is an ongoing deployment. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/File:Logging_infrastructure_design_document.pdf] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://codesearch.wmflabs.org codesearch.wmflabs.org] has been updated, with new and updated repositories and a new search options for code. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-January/002045.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On several wikis, an account named "{{int:abusefilter-blocker}}" has been created on December 17 to perform some technical maintenance on AbuseFilter. This account has sysop rights but it's a system user and no human can use it. The account already existed on wikis where AbuseFilter can perform blocks, which are issued using this account. See [[:phabricator:T212268|T212268]] for more information and future plans. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]], the "{{int:abusefilter-action-throttle}}" action takes three parameters: count, period and groups. They must now strictly respect the requirements listed [[:mw:Extension:AbuseFilter/Actions#Throttling|on mediawiki.org]]. A list of broken filters is [[:phabricator:P7956|on Phabricator]]. If you're familiar with AbuseFilter, please take a look and fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T209565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 8. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from January 9. It will be on all wikis from January 10 ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Search Platform Office Hours is rescheduled to January 9. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-January/091280.html Check the details] for time and date. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W02"/> 19:29, 7 januar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18759682 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Tech News: 2019-03]] == <section begin="technews-2019-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:w:en:Google Translate|Google Translate]] in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T90208][https://wikimediafoundation.org/2019/01/09/you-can-now-use-google-translate-to-translate-articles-on-wikipedia/] * You can now add [[mw:Special:MyLanguage/Help:File captions|captions]] to files on Commons. Captions are short descriptions of the file. They can be translated to all languages we use. They can't use wikitext markup. * Earlier a [[:w:en:Attribute (computing)|quoted HTML attribute]] had to be followed by a space. Now it doesn't. This means that some pages could look different when you save them even if you didn't edit that part of the text. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Uqhg1it7nojfnjfg][https://github.com/wikimedia/mediawiki/commit/59bb8864a23f3df120789c7619ef07acefa27b9c] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Templates with [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|<nowiki><templatestyles></nowiki>]] could not show the difference between the live template and the [[w:en:Sandbox (software development)|sandbox]] version when they were tested. This has now been fixed. <nowiki><templatestyles></nowiki> has a new <code>wrapper</code> parameter now. You can use it for selectors like <code dir="ltr">.mw-parser-output <nowiki><wrapper parameter value> <selector from CSS page></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T200441] '''Problems''' * When you see an edit in the recent changes feed or in the history of a page some of them have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|tags]]. Some tags are added automatically. You can also add tags manually. Tags for edits that have been added manually can be edited. This didn't work for a little while. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T212703] '''Changes later this week''' *You can move files from your wiki to Wikimedia Commons and keep the file history with the new [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons|FileExporter]]. It will be a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis from 16 January. If you want to test it you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|activate it]] and check [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons/Configuration file documentation|your wiki's configuration file]]. * Users who could cause more damage to the wikis if someone took over their account have to have more secure passwords. This includes administrators and other user groups. They can't use passwords that are in a list of common passwords. Accounts with common passwords are easy to take over. The list of common passwords was made longer a few weeks ago and has a different error message. Some user groups have been added to those who can't use common passwords. This is to protect all accounts with user rights that could cause damage. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/operations/mediawiki-config/+/481115/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] variable <code>minor_edit</code> has been removed. It was deprecated in 2016. Now you can't use it. You can fix the filters using it. You can find them if you use the search bar on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 15 <section end="technews-2019-W03"/> 18:54, 14 januar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18781471 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Tech News: 2019-04]] == <section begin="technews-2019-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translations]] are available. '''Tech News''' * Some people did not get last week's issue of Tech News. This was because of a problem with [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]]. If you did not get last week's issue, you can [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|read it on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942] '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] can now use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|version 2]] as the default version for users who turned on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]]. For example it adds the tracking category <code>{{int:cx-unreviewed-translation-category}}</code> to translations that might have used machine translations without fixing the problems. This is so others can find them. You can find this category in <code>Special:TrackingCategories</code> on Wikipedias. * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org] can now convert collects of up to 800 pages to [[:w:en:PDF|PDF]], [[:w:en:EPUB|EPUB]] or [[:w:en:OpenDocument|ODT]]. Previously this was 200 pages. '''Problems''' * When a template was edited with the visual editor, it would sometimes put all information on one line. This makes it difficult to read for editors who use the wikitext editor. It also makes it more difficult to see what happened in a diff. This problem affected edits made between 8 and 17 January and is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213922] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] is used to post a message to many pages. It has not been working reliably. Some messages have not been posted to everyone. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942][https://phabricator.wikimedia.org/T139380] * Because of a database problem that had to be fixed immediately you could not edit most wikis for a couple of minutes on 17 January (UTC). This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213858] '''Changes later this week''' * You will be able to use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|template styles]] in the <code>Module</code> namespace. [https://phabricator.wikimedia.org/T200914] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 January. It will be on all wikis from 24 January ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190123T16 23 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W04"/> 21:33, 21 januar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_targets/1&oldid=18802322 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Tech News: 2019-05]] == <section begin="technews-2019-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia servers use [[:w:en:HHVM|HHVM]] to run the [[:w:en:PHP|PHP]] code. They are [[mw:Wikimedia Technology/Annual Plans/FY2019/TEC4: PHP7 Migration/Goals|going to use PHP7]] and stop using HHVM. You can test PHP7 with a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/PHP7|new beta feature]]. That way you can [[mw:Talk:Beta Features/PHP7|help find and report]] problems. '''Problems''' * When someone moves a page to a name that already exists that page that had the name the article is moved to is deleted. For a couple of months this didn't always work. Some users saw an error message instead. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T210739] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190130T16 30 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W05"/> 19:14, 28 januar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18821217 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Tech News: 2019-06]] == <section begin="technews-2019-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * It was easy to untick a box by accident in [[Special:Preferences|Special:Preferences]]. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213517] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 February. It will be on all wikis from 7 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190206T16 6 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W06"/> 18:11, 4 februar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18846213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Tech News: 2019-07]] == <section begin="technews-2019-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|ambox]]</code> [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class to show page issues to mobile readers. When you use <code>ambox</code> there are [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|classes]] you can use. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 February. It will be on all wikis from 14 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190213T16 13 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W07"/> 19:45, 11 februar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18862544 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Tech News: 2019-08]] == <section begin="technews-2019-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] someone on the mobile web you will now have two seconds to cancel the thank. This is in case you clicked on the thank button by accident. [https://phabricator.wikimedia.org/T63737] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 February. It will be on all wikis from 21 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190220T16 20 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is a proposal to add a red link to mobile search results if there is no page with that name. This is how it works on desktop. You can [[mw:Talk:Readers/Web/Advanced mobile contributions|leave feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T211006] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W08"/> 00:13, 19 februar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18883065 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Tech News: 2019-09]] == <section begin="technews-2019-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewSoftware?id=324715238&mt=8 new version] of the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS FAQ|iOS Wikipedia app]]. It has for example [[:w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]] and new toolbars to make it easier to write wikitext. It also has night mode, a find-on-page function and other things. You can [[mw:Talk:Wikimedia Apps|give feedback and suggestions]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Editing_program] '''Changes later this week''' * When you look at your watchlist or the recent changes page you can use the [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]]. There you can choose tags to filter different edits. Empty tags will no longer be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T182219] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 February. It will be on all wikis from 28 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190227T16 27 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw: Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W09"/> 22:16, 25 februar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18898106 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Tech News: 2019-10]] == <section begin="technews-2019-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 March. It will be on all wikis from 7 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190306T16 6 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|give feedback]] on the future of talk pages. * The mobile website will use the standard [[:w:en:Font|fonts]] on your computer or phone instead of a generic font. This will make it easier to read text in many scripts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Design/Projects/Improve_mobile_reading_experience][https://phabricator.wikimedia.org/T175877] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W10"/> 17:37, 4 mart 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18912959 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Tech News: 2019-11]] == <section begin="technews-2019-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages can use [[:wikidata:Property:P625|geocoordinates]] from Wikidata with the <code>mw.wikibase.entity:formatStatements</code> [[w:Lua (programming language)|Lua]] function or the <code>#statements</code> [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions|parser function]]. If they do, they will now be shown using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|a Kartographer <code><maplink></code>]] if the wiki can use Kartographer. You can report bugs or ask questions [[phab:T210926|on Phabricator]]. * There is now an [[:wikitech:EventStreams|EventStream]] to see when [https://stream.wikimedia.org/?doc#!/Streams/get_v2_stream_page_links_change links are added or removed] on Wikimedia wikis. You can read the [[phab:T115119|discussions and plans]]. '''Problems''' * Some wikis will not be able to edit for a short period of time on 19 March ([[:w:en:Coordinated Universal Time|UTC]]). This will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190319T15 15:00 UTC]. It will last up to 15 minutes but probably shorter. You can [[phab:T217441|see the list of affected wikis]]. This is because of network maintenance. You can still read the wikis. * Editors who use Firefox to edit with the visual editor had a problem with copying text. When they tried to select text that included footnotes, templates or block images in the middle they would often only get part of the text. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T214976] * Some maps didn't work for a while on 8 March. This has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190308-wdqs][https://phabricator.wikimedia.org/T217898] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 March. It will be on all wikis from 14 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190313T16 13 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W11"/> 20:28, 11 mart 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18925338 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Tech News: 2019-12]] == <section begin="technews-2019-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When you use [[:m:Help:Reverting#Advanced features|rollback]] you will be able to get a confirmation prompt on most wikis. It asks you if you wanted to do the rollback. This is to avoid misclicks. You will have to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|opt in]] to get it. On German Wikipedia it will be an opt-out feature from 28 March. [https://phabricator.wikimedia.org/T199534][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Rollback] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 March. It will be on all wikis from 21 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190320T16 20 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Admins will be able to block someone from editing a page or a namespace. This already works on a few Wikimedia wikis. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|read more]]. If your wiki wants to be an early tester of this, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Help:Toolforge|Toolforge]] will [[:wikitech:News/Toolforge Trusty deprecation|shut down the Ubuntu Trusty job grid]]. This will happen the week of 25 March. Tools that use this grid needs to be moved to the new Debian Stretch job grid. If they haven't, they will be taken offline. Maintainers can restart the tools later. Users may not be able to use them in the meanwhile. You can see a [[:toolforge:trusty-tools/|list of affected tools]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W12"/> 20:43, 18 mart 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18939566 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Tech News: 2019-13]] == <section begin="technews-2019-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|new version of the content translation tool]] will be used for all new translations. The older version will still be used for translations that were started with it. Most users won’t see any change. More than 80% of the published translations are already using the new version. [https://phabricator.wikimedia.org/T212646] '''Problems''' * There was a problem with editing with [[:w:en:Safari (web browser)|Safari]] on [[:w:en:IOS|iOS]]. When you wrote an edit summary you couldn't save the edit. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T218352] * The editing toolbar sometimes disappears when you scroll on [[:w:en:IOS|iOS]] devices. This will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T218414] * Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Help:System message|over-ride interface messages]] on-wiki. A problem meant that sometimes an old versions of any changed messages were shown instead. This included the sitenotice and other important parts of the interface. This was fixed at around 2019-03-22 16:00 (UTC). Logged-out users may still get the wrong message. Purging the page should fix it for them. [https://phabricator.wikimedia.org/T218918] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 March. It will be on all wikis from 28 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190327T16 27 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W13"/> 19:04, 25 mart 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18947493 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Tech News: 2019-14]] == <section begin="technews-2019-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|Notifications]] tell you about things that happen on the wiki. You can turn on notifications about [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types#echo-category-title-article-linked|new links to pages you created]]. For performance reasons you can no longer get e-mails about this. [https://phabricator.wikimedia.org/T219444] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 April. It will be on all wikis from 4 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190403T16 3 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W14"/> 18:28, 1 april 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18980992 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Tech News: 2019-15]] == <section begin="technews-2019-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * More wikis are now testing visual editor section editing for mobile users. You can [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor on mobile/Section editing|read more]]. * Admins on French and Polish Wikipedia can [[m:Community health initiative/Partial blocks|block someone from editing a page or a namespace]]. If your wiki wants to get these blocks before they are available to all wikis, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T219327][https://phabricator.wikimedia.org/T219218] '''Problems''' * You will be able read but not edit most wikis for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 April at 05:00 (UTC)]. This is because of a hardware problem. You can [[phab:T220080|see a list of the affected wikis]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091900.html] * A map update caused some problems on 29 March and 30 March. It was rolled back. [https://phabricator.wikimedia.org/T217087] * Pages on some Wikivoyages had problems with the top headline. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T97891#5079408] '''Changes later this week''' * When you add an edit summary the VisualEditor will search your recent edit summaries in case you want to re-use one. This works in both the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|visual]] and [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext]] modes on desktop. It also works [[mw:VisualEditor on mobile|on the mobile site]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T50274] * The Wikimedia wikis will get a [[:w:en:URL shortening|URL shortener]]. This will work from 11 April. You can [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012893.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work. This is for performance reasons. When you preview a page it will return <code>""</code> (empty string). When you read a page it will return <code>"-"</code> (dash). For now this will only affect content namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T137900] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 April. It will be on all wikis from 11 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190410T15 10 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to preview references. This means that when you hover over the link you will get a popup that shows you a preview of the reference. It will work much like [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|page previews]]. This is so you don't have to go to the bottom of the page to see a reference. This will now be available as a beta feature on German and Arabic Wikipedia. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews][https://phabricator.wikimedia.org/T67114] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata [[:w:en:JSON|JSON]] output will change. Empty containers will be serialised as empty objects. This is a breaking change that will affect tools that use JSON outputs and APIs. It will happen on 30 April. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012891.html read more and see how to test your code]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W15"/> 20:23, 8 april 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18988936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Tech News: 2019-16]] == <section begin="technews-2019-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' *All wikis now have the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] for the wikitext editor. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 April. It will be on all wikis from 18 April ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190417T15 17 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will get a new [[:wikidata:Help:Property constraints portal#Constraint statements on properties|constraint status]] called <code> suggestion</code>. This [[mailarchive:wikidata/2019-April/012911.html|will change]] how the <code>WikibaseQualityConstraints</code> constraint checking API works. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012910.html][https://phabricator.wikimedia.org/T204439] * You can test the [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Depicts testing|<code>depicts</code> property]] for structured data on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W16"/> 00:59, 16 april 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19011282 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Tech News: 2019-17]] == <section begin="technews-2019-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/AdvancedSearch|advanced search]] function [[:w:en:URL|URL]] now shows which namespaces you search in. The namespace field is collapsed by default on the search page. You can also [[gerrit:plugins/gitiles/mediawiki/extensions/AdvancedSearch/+/refs/heads/master/docs/adding_fields.md|add new fields]] to the search interface through a [[:w:en:Hooking|hook]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T217445][https://phabricator.wikimedia.org/T217443][https://phabricator.wikimedia.org/T217446] * The wikis now look slightly different in the mobile web version. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091978.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190423T15 23 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikipedia articles will have the <code>[https://schema.org/sameAs sameAs]</code> [https://schema.org/Property meta property]. It adds structured data. This makes it easier for search engines to find Wikipedia articles. It also makes it easier to reuse content. There will an [[:w:en:A/B testing|A/B test]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Seach_Engine_Optimization/sameAs_test][https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W17"/> 21:07, 23 april 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19030007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Tech News: 2019-18]] == <section begin="technews-2019-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now invites users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks][https://phabricator.wikimedia.org/T205125] '''Problems''' * Tech News was late last week because of a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MassMessage|MassMessage]] bug. Other newsletters had the same problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T221570] '''Changes later this week''' * You will see when you last refreshed the recent changes page. This is so you can see how recent the changes are. [https://phabricator.wikimedia.org/T200353] * When you write a comment in [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] but have not posted it yet your [[:w:en:Web browser|web browser]] will save it in <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|local storage]]</code> instead of <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|session storage]]</code>. This means you do not lose them even if you close your web browser. Structured Discussions used to be called Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T93612] * You will be able to turn off [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Milestone|milestone notifications]]. Milestone notifications congratulate you when you have made certain numbers of edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T169924] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 May. It will be on all wikis from 2 May ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190501T15 1 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wb_terms</code> table will be dropped. This will affect some Wikidata tools. They need to be updated. The table has become too big which is causing problems. This will happen on 29 May. You can [[mailarchive:wikidata/2019-April/012987.html|read more]]. You can ask for help if you need it. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia wikis will soon use a token when you log out. This changes how the API works. Some tools might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T25227] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W18"/> 00:27, 30 april 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19046269 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Tech News: 2019-19]] == <section begin="technews-2019-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translations]] are available. '''Problems''' * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information. It does not always show which edits are read and which are unread. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 May. It will be on all wikis from 9 May ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190507T15 8 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W19"/> 18:27, 6 maj 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19073915 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Tech News: 2019-20]] == <section begin="technews-2019-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 May. It will be on all wikis from 16 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190514T15 15 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W20"/> 02:48, 14 maj 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19091659 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Tech News: 2019-21]] == <section begin="technews-2019-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The report for phase 1 of the talk pages consultation 2019 [[mw:special:MyLanguage/Talk pages consultation_2019/Phase 1 report|has been published]]. Communities are invited to [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up#Phase2|start phase 2 of the consultation]] on their wikis. '''Problems''' * File descriptions for files from Commons were not shown properly on other Wikimedia wikis for a few days. For example the image descriptions and license information were missing. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T222935][https://phabricator.wikimedia.org/T222954] * Some diffs show an error message when you try to see them. The developers are working on fixing it. It could be because of some edit comments. [https://phabricator.wikimedia.org/T222857][https://phabricator.wikimedia.org/T222628] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-05-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-05-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190521T15 {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Content translation/V2|content translation tool]] on Wikipedia can use machine translations. There is a system to stop translations where the editors do not fix machine translation mistakes. This warns or stops them if they seem to just copy what the machine translation gives them. If this system is too strict or not strict enough you can [[mw:Talk:Content translation|tell the language team]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wbeditentity</code> [[:w:en:Application programming interface|API]] endpoint will remove all aliases if the request includes an empty alias. This is how it supposed to work. It has not been working this way because of a bug. This will start on 12 June. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-May/013051.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W21"/> 15:03, 20 maj 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19108030 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Tech News: 2019-22]] == <section begin="technews-2019-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Big changes to the [[w:en:Replication (computing)|replica database]] will happen on 3 June. Some tools on [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Cloud Services]] will stop working if the maintainers do not update them to use the new schema. This probably affects tools that query for revisions or log entries made by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 May. It will be on all wikis from 30 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190529T15 29 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W22"/> 17:33, 27 maj 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19120221 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Tech News: 2019-23]] == <section begin="technews-2019-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now write all special letters in all African Wikipedia languages. This works in the desktop version. [https://aharoni.wordpress.com/2019/05/25/happy-africa-day-keyboards-for-all-african-wikipedia-languages/] * There is now a field called <code>[[:c:Commons:Depicts|depicts]]</code> on Commons. This is a way to show what is in a picture with the help of Wikidata. It is still in development. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Adding_qualifiers_to_Depicts] * Some tools on Toolforge may break on or after 3 June because of database changes. Maintainers should update their tools to use the new schema. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * Some wikis have one tab for the visual editor and one tab for a wikitext editor. Others wikis just have one tab. If your wiki has two tabs, clicking a link to create a new page has always opened a wikitext editor. It will now open the editor you used the last time you edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T223793] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 May. It will be on all wikis from 6 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190605T15 5 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W23"/> 17:24, 3 juni 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19133752 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Tech News: 2019-24]] == <section begin="technews-2019-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you create a PDF from a page on the wiki this is now done by [[mw:Proton|Proton]]. Before this we used [[mw:Electron|Electron]]. It should look the same but work better. Both use Chromium. This is a different system from when you collect several articles into a book and make a PDF from them. [https://phabricator.wikimedia.org/T210651][https://phabricator.wikimedia.org/T186748] * The Flagged Revisions extension now uses the standard OOUI icons. There will be additional minor fixes for positioning in the next deployment. [https://phabricator.wikimedia.org/T155878] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots and other scripts that do not set an identifiable [[m:Special:MyLanguage/User-Agent policy|User-Agent]] may find their requests strictly rate-limited until they identify themselves properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T224891] '''Problems''' * Please check if the Flagged Revisions configuration on your wiki is as you expect (or as it was a few weeks ago). If not, please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Wikimedia-Site-Requests%2CMediaWiki-extensions-FlaggedRevs report it]. [https://phabricator.wikimedia.org/T225144] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190612T15 12 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W24"/> 19:06, 10 juni 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19143311 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Tech News: 2019-25]] == <section begin="technews-2019-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * [[:w:en:MIDI|MIDI]] files can soon be played without the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]]. You can then add them with <code><nowiki>[[File:Filename.midi]]</nowiki></code>. Later <code>override_midi</code> and <code>override_audio</code> will stop working. Instead you will need to add the MIDI file below the music score. [https://phabricator.wikimedia.org/T135597] * A new video player will soon replace the old one. You will be able to enable it as a beta feature in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|your preferences]]. It will later be enabled for everyone if there are no big problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T148103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 June. It will be on all wikis from 20 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T15 19 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user scripts still use the old <code>wgEnableAPI</code> and <code>wgEnableWriteAPI</code> values. These values are always true. They will soon be removed. This might break the gadgets and scripts. You should fix your gadgets to not use these values. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/core/+/504076] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W25"/> 22:37, 17 juni 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19152213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Tech News: 2019-26]] == <section begin="technews-2019-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki for last week was not fully released due to issues. It was removed from most wikis on Tuesday and from test wikis on Thursday. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092212.html] * Most wikis were slow and then briefly read-only last week due to one of the database servers having a problem. It is now replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T225981] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 June. It will be on all wikis from 27 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can watch or join the next [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092210.html Wikimedia Language showcase]. It will be about the usage of Machine Translation in Wikimedia projects. The showcase will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T13 26 June at 13:00 (UTC)]. A recording will be kept for later viewing * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T15 26 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W26"/> 19:29, 24 juni 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19168431 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Tech News: 2019-27]] == <section begin="technews-2019-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The development of [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]] has started. The goal is to allow Wikidata edits from Wikipedia. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-June/013216.html] '''Problems''' * Sometimes pages load slowly for users routed to the Amsterdam data center. Investigation is in progress. [https://phabricator.wikimedia.org/T226048] * Wikidata query service was overloaded between 11:50 UTC until 13:15 UTC on June 24. It has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190624-wdqs] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit all wikis for a short amount of time, on 3 July at 06:00 (UTC). This is to move a database. [https://phabricator.wikimedia.org/T226358] * There is no deployment of a new version of MediaWiki on the wikis this week ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190703T15 3 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W27"/> 23:22, 1 juli 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19175317 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Tech News: 2019-28]] == <section begin="technews-2019-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * For event organizers, if you [[m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting_temporary_lift_of_IP_cap|request a temporary lift of the IP cap]] for mass account creation, this will now also raise the edit rate limit for those new accounts at the event, which will prevent another bottleneck. [https://phabricator.wikimedia.org/T204583] * Administrators at all Wiktionary, Wikivoyage, and Wikisource wikis are now able to use the new [[m:Special:MyLanguage/Community_health_initiative/Partial_blocks|partial blocks]] feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 July. It will be on all wikis from 11 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * The design of MediaWiki's software windows will change for desktop users. Layout will be simpler, buttons will be bolder and clearer, and close buttons will be just icons. This is like the mobile design. This will affect ContentTranslation, VisualEditor, TemplateWizard, and other tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T226045] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190710T15 10 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a change in the name format of new Wikidata RDF dumps starting on 15 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T226153] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W28"/> 22:12, 8 juli 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19192465 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Tech News: 2019-29]] == <section begin="technews-2019-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The mobile web will get more advanced editing tools. Seven more Wikipedias can use them now. This works for Arabic, Indonesian, Italian, Persian, Japanese, Spanish and Thai Wikipedia. You can try the tools on the mobile web and give feedback. [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:CKoerner_(WMF)/Advanced_mobile_contribution_options_second_update] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The abuse filter system user will soon do maintenance edits on broken abuse filters. This user is called <code>{{int:abusefilter-blocker}}</code> and has administrator rights. This is meant to fix technical problems. It will not do any other changes. You [[phab:T209565|can read more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 July. It will be on all wikis from 18 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190717T15 17 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add image captions to images on Commons. It will only invite users who have added a number of edits in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump/Archive/2019/03#Edit_action_feed_(Android_Wikipedia_app)] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W29"/> 17:29, 15 juli 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19199404 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Tech News: 2019-30]] == <section begin="technews-2019-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Communities interested by easing newcomers' first steps can now benefit from the Growth team experiments on their wikis. Check [[mw:Growth/Communities/How to get the Growth experiments on your wiki|the conditions and the request process]]. * The [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2019]] is looking for nominations. You can recommend tools by July 29. The awarded tools will be presented at Wikimania. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-July/092301.html] '''Problems''' * The release of the last version of MediaWiki (1.34.0-wmf.14) has been blocked for groups 1 and 2. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-July/002184.html] '''Changes later this week''' * Phabricator database will be moved to a different server. Writes will be blocked on Thursday 25 July, between 05:30 and 06:00 AM UTC. Reads will remain unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T228243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 July. It will be on all wikis from 25 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190723T15 24 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Some items in the visual editor]] will change later this week. This will make it easier to edit links, citations, and templates on both desktop and mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T225834][https://phabricator.wikimedia.org/T221247] * With [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search]] turned on you will be able to choose the sorting order of the search results when you do a search. [https://phabricator.wikimedia.org/T225479][https://phabricator.wikimedia.org/T197525] * Users who edit from IP addresses whitelisted on a [[:m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting temporary lift of_IP cap|request for temporary lift of the IP cap for mass account creation]] will bypass CAPTCHAs. This will happen in August. If you think this should not happen for some reason, please [[:phab:T227487|let us know]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The variable <code>user_wpzero</code> will be removed from AbuseFilter. [[phab:T227843#5344413|A list of filters needing a fix is provided]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W30"/> 15:07, 22 juli 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19224936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Tech News: 2019-31]] == <section begin="technews-2019-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 July. It will be on all wikis from 1 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190731T15 31 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W31"/> 23:42, 29 juli 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19235136 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Tech News: 2019-32]] == <section begin="technews-2019-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 August. It will be on all wikis from 8 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Problems''' *A change in [[mw:Extension:RelatedArticles|RelatedArticles extension]] accidentally enabled it for everyone, not just for mobile users. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T181242][https://phabricator.wikimedia.org/T229644] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190807T15 7 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today everyone can see [[:w:en:IP addresses|IP addresses]] if someone edits without an account. In the future this could be more hidden. This is to protect unregistered editors so fewer can see their IP address. This would only happen after we make sure the tools for vandal fighting can still be effective. You can [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W32"/> 15:24, 5 august 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19263690 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Tech News: 2019-33]] == <section begin="technews-2019-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors using the mobile website on Wikipedia can opt-in to new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions|advanced features]] via your settings page. This will give access to more interface links, special pages, and tools. Feedback on the discussion page is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T228916] * Due to the absence of volunteer maintenance of Cologne Blue skin, the link to activate it will be hidden. The skin will still work, but editors using it are encouraged to switch to another skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T223824] '''Changes later this week''' * Due to Wikimania, there is no deployment this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments#Week_of_August_12th] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190813T15 13 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The "Wikidata item" link will be moved from "Tools" to "In other projects" section on all Wikimedia projects, starting on August 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013316.html Full announcement], [[phab:T66315|Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W33"/> 20:19, 12 august 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19280448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Tech News: 2019-34]] == <section begin="technews-2019-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translations]] are available. '''Tech News''' * There will be no Tech News issue next week. The next issue of Tech News will be sent out on 2 September 2019. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some abuse filters stopped working because of a code change. Only variables for the current action will work. Variables defined inside a branch may not work outside of that branch. You can [[phab:T230256|read more]] to see how to fix the filters. * Only six accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]] per day. Between 12 August and August 15 this was two accounts per day. This was because of a security issue. It is now six accounts per day again. [https://phabricator.wikimedia.org/T230521] '''Changes later this week''' * Only a limited number of accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]]. An IP address can be [[:w:en:Whitelisting |whitelisted]] so that it can create as many accounts as needed. This is useful at events where many new persons learn to edit. IP addresses that are whitelisted for this reason will also not show [[w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]] when you create accounts. This will happen on Wednesday. [https://phabricator.wikimedia.org/T227487] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 August. It will be on all wikis from 22 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190821T15 21 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is an [[:w:en: Request for Comments|RFC]] about creating a new global user group with the right to edit [[:mw:Extension:AbuseFilter|abuse filters]]. This will be used to fix broken filters and make sure all filters will still work when software changes happen. You can [[:m:Requests for comment/Creating abusefilter-manager global group|read more and comment]]. * <code>Special:Contributions/newbies</code> will no longer be working. This is because of performance reasons. It showed edits by new accounts. You can see this in the recent changes feed instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T220447] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W34"/> 17:20, 19 august 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19310286 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Tech News: 2019-36]] == <section begin="technews-2019-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the new [[wikidata:Wikidata:Development/Termbox|termbox]] interface if you edit Wikidata on a mobile device. This is to edit labels, descriptions and aliases easier on the mobile pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013355.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.20|new version]] of MediaWiki has been deployed during the last week. * The previously announced change of positions of the "Wikidata item" link on all wikis has been rollbacked due to unexpected cache issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T66315#5431632] * The limit for rollbacks has been increased from 10 to 100 rollbacks per minute. [https://phabricator.wikimedia.org/T228708] * The advanced version of the edit review pages (Recent Changes, Watchlist, and Related Changes) now include two new filters. These filters are for "All contents" and "All discussions". They will filter the view to just those namespaces. However the "All discussions" filter does not include pseudo talk pages, like discussions that are in the ''Project:'' or ''Wikipedia:'' namespaces. But it will include changes happening on ''Project talk:'' or the ''Wikipedia talk:''. [https://phabricator.wikimedia.org/T201520] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-09-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-09-05|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if your password is one of the most common passwords in the world. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T151425] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190904T15 {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 September 10 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 September 24 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 September 26 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W36"/> 11:07, 4 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19350205 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Tech News: 2019-37]] == <section begin="technews-2019-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 10 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[m:Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if you are a "privileged user" and your password is too short. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/operations/mediawiki-config/+/534707] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 September. It will be on all wikis from 12 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190911T15 11 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Soon, the AbuseFilter will recognize new syntax errors. Specifically, it will recognize errors about empty operands. You can see a list of examples in [[phab:T156096]]. Any active filter with such an error will stop working; hence, please take a look at the [[phab:T156096#5464310|list of affected filters]], and fix the ones that you can fix. Note that there is also an ongoing [[:m:Requests_for_comment/Creating_abusefilter-manager_global_group|RFC on meta-wiki]] about the creation of a new abusefilter-manager global group. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W37"/> 19:42, 9 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19361962 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Tech News: 2019-37]] == <section begin="technews-2019-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 10 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[m:Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if you are a "privileged user" and your password is too short. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/operations/mediawiki-config/+/534707] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 September. It will be on all wikis from 12 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190911T15 11 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Soon, the AbuseFilter will recognize new syntax errors. Specifically, it will recognize errors about empty operands. You can see a list of examples in [[phab:T156096]]. Any active filter with such an error will stop working; hence, please take a look at the [[phab:T156096#5464310|list of affected filters]], and fix the ones that you can fix. Note that there is also an ongoing [[:m:Requests_for_comment/Creating_abusefilter-manager_global_group|RFC on meta-wiki]] about the creation of a new abusefilter-manager global group. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W37"/> 19:43, 9 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19361962 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Tech News: 2019-37]] == <section begin="technews-2019-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 10 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[m:Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if you are a "privileged user" and your password is too short. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/operations/mediawiki-config/+/534707] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 September. It will be on all wikis from 12 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190911T15 11 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Soon, the AbuseFilter will recognize new syntax errors. Specifically, it will recognize errors about empty operands. You can see a list of examples in [[phab:T156096]]. Any active filter with such an error will stop working; hence, please take a look at the [[phab:T156096#5464310|list of affected filters]], and fix the ones that you can fix. Note that there is also an ongoing [[:m:Requests_for_comment/Creating_abusefilter-manager_global_group|RFC on meta-wiki]] about the creation of a new abusefilter-manager global group. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W37"/> 19:49, 9 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19361962 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Tech News: 2019-38]] == <section begin="technews-2019-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] * There was a problem with the new MediaWiki version last week. The new version was paused. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-September/092535.html] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 on September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 September. It will be on all wikis from 19 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190918T15 18 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android invites users to do small tasks. This is to get more readers to edit. If they get reverted too many times it will pause or block the tasks for that user. All normal editing will still work if the community doesn't block the user. The developers want to know if the plan looks OK. You can [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 3.0 - Improved Suggested Edits Homescreen and Feature Pausing|see what it could look like]] and [[:mw:Talk:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] When you look at an old version of a page you get a warning that this is not the newest version. This uses the [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class <code>.mw-revision</code>. It will use the CSS class <code>.warningbox</code> for styling instead. If your wiki uses templates to change how the warning looks they will have to be updated. This will happen later. If this would cause problems you should tell the developers in the next couple of weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T232415] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W38"/> 17:07, 16 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19379999 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Tech News: 2019-38]] == <section begin="technews-2019-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] * There was a problem with the new MediaWiki version last week. The new version was paused. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-September/092535.html] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 on September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 September. It will be on all wikis from 19 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190918T15 18 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android invites users to do small tasks. This is to get more readers to edit. If they get reverted too many times it will pause or block the tasks for that user. All normal editing will still work if the community doesn't block the user. The developers want to know if the plan looks OK. You can [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 3.0 - Improved Suggested Edits Homescreen and Feature Pausing|see what it could look like]] and [[:mw:Talk:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] When you look at an old version of a page you get a warning that this is not the newest version. This uses the [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class <code>.mw-revision</code>. It will use the CSS class <code>.warningbox</code> for styling instead. If your wiki uses templates to change how the warning looks they will have to be updated. This will happen later. If this would cause problems you should tell the developers in the next couple of weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T232415] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W38"/> 17:08, 16 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19379999 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Tech News: 2019-38]] == <section begin="technews-2019-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] * There was a problem with the new MediaWiki version last week. The new version was paused. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-September/092535.html] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 on September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 September. It will be on all wikis from 19 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190918T15 18 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android invites users to do small tasks. This is to get more readers to edit. If they get reverted too many times it will pause or block the tasks for that user. All normal editing will still work if the community doesn't block the user. The developers want to know if the plan looks OK. You can [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 3.0 - Improved Suggested Edits Homescreen and Feature Pausing|see what it could look like]] and [[:mw:Talk:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] When you look at an old version of a page you get a warning that this is not the newest version. This uses the [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class <code>.mw-revision</code>. It will use the CSS class <code>.warningbox</code> for styling instead. If your wiki uses templates to change how the warning looks they will have to be updated. This will happen later. If this would cause problems you should tell the developers in the next couple of weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T232415] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W38"/> 17:14, 16 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19379999 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Tech News: 2019-39]] == <section begin="technews-2019-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translations]] are available. '''Problems''' * Some edits that used the visual editor were not working. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230272] * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 September. It will be on all wikis from 26 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * You will be able to read but not to edit an important number of mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 on 24 September at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 26 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190925T15 25 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 might not [[:mw:Compatibility|be supported]] in the future. This means the browsers might start looking a bit weird. They would not get security support. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them makes the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W39"/> 22:20, 23 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19401685 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Tech News: 2019-39]] == <section begin="technews-2019-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translations]] are available. '''Problems''' * Some edits that used the visual editor were not working. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230272] * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 September. It will be on all wikis from 26 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * You will be able to read but not to edit an important number of mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 on 24 September at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 26 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190925T15 25 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 might not [[:mw:Compatibility|be supported]] in the future. This means the browsers might start looking a bit weird. They would not get security support. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them makes the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W39"/> 22:21, 23 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19401685 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Tech News: 2019-39]] == <section begin="technews-2019-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translations]] are available. '''Problems''' * Some edits that used the visual editor were not working. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230272] * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 September. It will be on all wikis from 26 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * You will be able to read but not to edit an important number of mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 on 24 September at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 26 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190925T15 25 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 might not [[:mw:Compatibility|be supported]] in the future. This means the browsers might start looking a bit weird. They would not get security support. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them makes the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W39"/> 22:27, 23 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19401685 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Tech News: 2019-40]] == <section begin="technews-2019-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The problem where some pages got it three times should now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-03|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191002T15 {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech team]] is working on a [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry|watchlist expiry feature]]. This means you can put things on your watchlist for a period of time instead of forever. They are looking for [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry#Open Questions|feedback on the questions they have]]. * [[Special:Contributions|Special:Contributions]] will get the standard [[mw:UX standardization|OOUI look]]. This makes it easier to use on mobile and makes it look like other <code>Special:</code> pages. There is a [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/User:Jdlrobson/compactspecialcontributions.css script] you can use to make the form smaller if you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T117736] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W40"/> 18:49, 30 septembar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19425400 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Tech News: 2019-41]] == <section begin="technews-2019-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter function]] now has a faster [[w:en:Parsing|parser]]. This is to shorten the waiting time when you save an edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T156095] '''Problems''' * There is a problem in the visual editor when you copy or delete text with footnotes. It will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T234489] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 October. It will be on all wikis from 10 October ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191009T15 9 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]] has a new format. It will focus on wikis that typically get less support. It will probably go back to the normal format next year. It is not decided exactly how it will work this year. You can [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2020|leave feedback]]. * The [[:w:en:URL|URL]] of the Wikimedia wiki main pages could be changed. This is because the current URLs cause several problems. For example <code>https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page</code> would be <code>https://www.wikidata.org/</code> instead. You can [[phab:T120085|tell the developers]] if this would cause problems for your wiki. * There is a new [[mw:Technical Community Newsletter/2019/October|technical community newsletter]]. You can read more about the work of Wikimedia's technical community. [[mw:Technical Community Newsletter/Subscribe|Subscribe]] to get the information in the future. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Outreachy|Outreachy]] is an internship program for groups who are underrepresented in free and open-source software. There are seven Wikimedia projects about coding, documentation and quality assurance in the next round. Persons who fit the criteria [https://www.outreachy.org/apply/project-selection/#wikimedia can apply]. The last day to apply is 5 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W41"/> 17:34, 7 oktobar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19426372 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Tech News: 2019-42]] == <section begin="technews-2019-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:mw: Reading/Web/Advanced mobile contributions |more advanced editing tools]] on the mobile web. You can turn them on and off in your preferences in the mobile version. [https://phabricator.wikimedia.org/T233612] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 October. It will be on all wikis from 17 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191016T15 16 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 are no longer [[:mw:Compatibility|supported]]. This means the browsers might start looking a bit weird. They will not get security support. You [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|can't read]] Wikimedia wikis in Internet Explorer on Windows XP or Windows versions that are older than Windows XP. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them made the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] * In the future section headings might have a share link. This is to make it easier to link to the section. You can [[phab:T18691|read more and discuss]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W42"/> 01:04, 15 oktobar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19457637 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Tech News: 2019-43]] == <section begin="technews-2019-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|'''''[[$technews|Tech news]]''' prepared by [[$ambassadors|Tech News writers]] and posted by [[$bot|bot]] • [[$contribute|Contribute]] • [[$translate|Translate]] • [[$tech|Get help]] • [[$talk|Give feedback]] • [[$list|Subscribe or unsubscribe]].'']] The [[w:en:Application programming interface|API]] sandbox and help pages now show more clearly when API modules are marked as <code>internal</code>. API modules marked as internal were probably internal before. It was easier to miss. You should look for non-internal alternatives. [https://phabricator.wikimedia.org/T185508] '''Problems''' * There is a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translation tool]] we use on wikis with more than one language. For a few days it did not create pages for new languages when someone translated a page. The languages did not show in the language bar. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235027] * The history and diffs can show wrong content. This is because of a cache problem. It will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235188] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 October. It will be on all wikis from 24 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will be a beta feature on [[phab:T235083|all Wikipedias and some Wikivoyages]]. It shows you a preview of the footnote when you hover over or click on the number. It has been a beta feature on German and Arabic Wikipedia since April. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191023T15 23 October]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W43"/> 16:18, 21 oktobar 2019 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=19479478 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Tech News: 2019-44]] == <section begin="technews-2019-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * Mobile users now have a specific design for their Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T225127][https://phabricator.wikimedia.org/T235414] * You can share feedback and ideas on the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. The goal is to make the interface easier to use for readers and editors without removing any functionality. The Foundation's Readers Web team will work on this over the next two years. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] now allows using <code>px</code> (pixels) instead of <code>em</code> ([[:w:en:Em (typography)|em]]) for some specific cases. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/design/2019-October/002646.html][https://phabricator.wikimedia.org/T220671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-29|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-31|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191030T15 {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There will be no software changes from 19 December to 2 January. The first MediaWiki version next year will come the week of 6 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-October/092682.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015, this information was moved from global variables named <code dir=ltr>wg*</code> to <code style="white-space:nowrap;">mw.config</code>. The old global variables will be removed later this year. You can [[Phab:T72470|know more about it and tell the developers]] if you want to try this out on your wiki first. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W44"/> 17:09, 28 oktobar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19499434 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Tech News: 2019-45]] == <section begin="technews-2019-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At [[Special:Contributions|Special:Contributions]] you could see up to 5000 edits at the same time if you edited the [[:w:en:URL|URL]]. This has been lowered to 500. This is to stop requests which break the sites. [https://phabricator.wikimedia.org/T234450] '''Changes later this week''' * <code>MediaWiki:ipb-default-expiry</code> can set the default length to block a user for your wiki. You will be able to use <code>MediaWiki:ipb-default-expiry-ip</code> to set a different default block length for IP editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T219126] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 November. It will be on all wikis from 7 November ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191106T15 6 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W45"/> 17:47, 4 novembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19523120 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Tech News: 2019-46]] == <section begin="technews-2019-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org MediaWiki2LaTeX] can put different pages from a Wikimedia wiki into a [[:w:en:PDF|PDF]]. It can now make a PDF with around 5000 pages. Previously this was 800 pages. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191113T16 13 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia will take part in [[:w:en:Google Code-in|Google Code-in]]. This is for young students who want to help with open source software. You can [[:mw:Google Code-in/2019|read more]]. Experienced technical Wikimedians can mentor students. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W46"/> 23:02, 11 novembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547303 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Tech News: 2019-47]] == <section begin="technews-2019-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit some wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191126T06 on 26 November at 06:00 (UTC)]. You can [[phab:T238046|see which wikis]]. It will probably last much shorter than 30 minutes. This will also affect the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|centralauth]]</code> database. This could for example affect changing passwords, logging in to new wikis, changing emails or [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CentralAuth/Global rename|global renames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238046] '''Changes later this week''' * You can soon vote on proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191120T16 20 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W47"/> 21:16, 18 novembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547866 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Tech News: 2019-48]] == <section begin="technews-2019-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The mobile beta mode will be disabled to have less maintenance. The developers will focus on the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project. You can turn on [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile contributions mode]] if you want to see the categories. You could also jump back to the top. This can instead be done with a [[w:en:User:Jdlrobson/scripts/backtotop.js|gadget or user script]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237290] * [[:mw:Parsoid|Parsoid]] is software we use for the visual editor, content translation, Flow and the Android app. This has been rewritten. It will come to the wikis gradually over the next two weeks. It has been tested, but there could be some diffs or previews that don't look right. If you see any you can [[phab:T229015|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T229015] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 November. It will be on the other wikis next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). This is because of holidays. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191127T16 27 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will switch between the article and the talk page in a new way in the mobile view in the future. It will use tabs. This is more like in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T230695] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W48"/> 17:51, 25 novembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547866 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Tech News: 2019-49]] == <section begin="technews-2019-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Mix'n'match|Mix'n'match]] is a tool to connect Wikidata items to information in other databases. It can be used to find subjects that are missing in a Wikipedia. It now has more than 3000 datasets. Before it was closer to 2000. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 December. It will be on all wikis from 5 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191204T16 4 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a new schema for [https://dumps.wikimedia.org/ XML dumps]. Scripts and apps that use them will need to be updated. If they are not updated they will no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T238972] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work in the content namespaces. This is for performance reasons. When you preview a page it returns <code>""</code> (empty string). When you read a page it returns <code>"-"</code> (dash). In the future this will also affect other namespaces. The next ones are file and category namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T235957] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W49"/> 17:57, 2 decembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547866 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Tech News: 2019-50]] == <section begin="technews-2019-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia projects use [https://translatewiki.net/ Translatewiki] to translate the wiki interface. You can now use [https://tools.wmflabs.org/watch-translations/ WatchTranslations] to watch projects there. You would get an email if there are missing translations to your language. [https://phabricator.wikimedia.org/T238216] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new dataset you can use. It shows the number of editors per country per month for a number of countries. You can [[:wikitech:Analytics/Data Lake/Edits/Geoeditors/Public|read the documentation]] and [https://dumps.wikimedia.org/other/geoeditors/readme.html download the dataset]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 December. It will be on all wikis from 12 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191211T16 11 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can test a new [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing|reference tool]]. It makes it possible to reference different parts of a source without repeating all information. You can test it on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|beta cluster]]. You can see [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Draft:Cut_the_Crap#cite_ref-3 an example article]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vc9k7gf9kvqxkkva] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W50"/> 17:35, 9 decembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Tech News: 2019-51]] == <section begin="technews-2019-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. It did not show new changes last week. This was because of an [[:w:en:Application programming interface|API]] problem. It is now working again. [https://phabricator.wikimedia.org/T240057] * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information again. It does not always show which edits are read and which are unread. This is because of a database problem. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * You can get email notifications. You can get them immediately, a summary every day or a summary once every week. If you choose a summary you can soon choose not to get notifications you have already marked as read on the wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T169386] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 December. It will be on all wikis from 19 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191218T16 18 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|partial blocks]] feature is now stable. It will come to most wikis on 6 January. Your wiki can ask to wait. Contact [[User talk:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]] if you don't want it now. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W51"/> 01:15, 17 decembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Tech News: 2019-52]] == <section begin="technews-2019-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 6 January 2020. '''Recent changes''' * All mobile site users now have new features. Features include: tabs for page/discussion; an expanded user-menu; direct access to history pages. These features were initially part of the "[[mw:special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mode]]". '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can use <code>setlang</code> in the [[:w:en:URL|URL]] to change the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:UniversalLanguageSelector|user interface language]]. This will no longer happen automatically. When you open the link you will be asked to confirm the language change. This will not happen if [[:w:en:Javascript|Javascript]] is not working in your browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T63115] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W52"/> 21:03, 23 decembar 2019 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Tech News: 2020-02]] == <section begin="technews-2020-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When trying to move a page, if the target title already exists then a warning message is shown. The warning message will now include a link to the target title. [https://phabricator.wikimedia.org/T184357] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 January. It will be on all wikis from 9 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W02"/> 22:18, 6 januar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Tech News: 2020-03]] == <section begin="technews-2020-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser use very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It can lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since 9 December you just see a warning. Soon the browser will not connect to the wikis at all. Most are users on Android systems older than 4.4. You can read the [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238038] * [[Special:LinkSearch|Special:LinkSearch]] has been moved from the "{{int:specialpages-group-redirects}}" section on [[Special:SpecialPages|Special:SpecialPages]] to the "{{int:specialpages-group-pages}}" section. [https://phabricator.wikimedia.org/T242146] '''Changes later this week''' *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can protect pages so that only some users can edit them. The standard protection levels are {{int:protect-level-autoconfirmed}} and {{int:Protect-level-sysop}}. If your wiki use more protection levels the technical name might be renamed for standardisation. This doesn't affect what users see. [https://phabricator.wikimedia.org/T230103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 January. It will be on all wikis from 16 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph/Deepcat|Deepcat]] and [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph|Catgraph]] will stop working. This will happen at the end of January. This is because you can now use the normal search function instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092936.html] * You can use <code><nowiki><ref follow="…"></nowiki></code> to merge footnotes that follow each other. It is meant to be used for digitised books on Wikisource. If the order of the footnotes is wrong no error was shown but the bad <nowiki><ref></nowiki> was shown outside the <nowiki><references /></nowiki> list. This will change and you will see an error message instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T240858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W03"/> [[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 19:39, 13 januar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19702767 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Tech News: 2020-04]] == <section begin="technews-2020-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 January. It will be on all wikis from 23 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a [[:m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|new suggestion]] for what to show when someone edits without registering an account. This is to give unregistered editors better privacy and make some anti-vandalism work go faster. You can [[:m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is a Python [[:w:en:Library (computing)|library]] to automate work on wikis. It will no longer support [[:w:en:Python (programming language)|Python 2]]. Use the <code>python2</code> tag if you need to continue running Python 2 scripts. The Pywikibot team strongly recommends to migrate to Python 3. You can [[:phab:T242120|get help]] to do so. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-January/009976.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The weekly MediaWiki branch cut will soon become automated. The timing for this cut may change. You can discuss [[phab:T242446|in Phabricator]] if this affects you. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092939.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can [[mw:Special:MyLanguage/Technical Community Newsletter/2020/January|read about]] coming technical events and mentoring interns. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W04"/> 20:40, 20 januar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19732089 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Tech News: 2020-05]] == <section begin="technews-2020-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Some mobile diffs have problems. A couple of buttons are not shown. Structured data diffs on Commons are confusing. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T242310][https://phabricator.wikimedia.org/T243235] * Administrators on wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] can't move discussion pages. This is a bug. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T231783] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * There is JavaScript code on Special:Undelete for administrators that makes it possible to automatically select multiple checkboxes by holding the "Shift" key and clicking. This code is also loaded by accident on other special pages and on articles. This makes pages slower to load. This will be fixed. If you know of other special pages where this is useful please tell the developers at [[phab:T232688]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W05"/> 19:52, 27 januar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19732089 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Tech News: 2020-06]] == <section begin="technews-2020-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 February. It will be on all wikis from 6 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W06"/> 21:04, 3 februar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19732089 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Tech News: 2020-07]] == <section begin="technews-2020-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new version of the [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons app]] for Android. It should fix the failed uploads problem. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-February/093042.html] '''Problems''' * There was a problem with the new MediaWiki version last week. It deleted some messages by accident. The new version was late because it was stopped to fix things. [https://phabricator.wikimedia.org/T233866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/API:Main page|MediaWiki action API]] is used by various tools like bots and gadgets. Some error codes will change. Some parameter values that do not follow the standard will no longer work. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-February/093048.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 February. It will be on all wikis from 13 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W07"/> 20:09, 10 februar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Tech News: 2020-08]] == <section begin="technews-2020-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages on Wikidata and Commons now load faster. You can read more about [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Performance Team/Page load performance|page load performance]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-February/013827.html][https://www.mediawiki.org/wiki/ResourceLoader/Developing_with_ResourceLoader] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 February. It will be on all wikis from 20 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W08"/> 17:16, 17 februar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Tech News: 2020-09]] == <section begin="technews-2020-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 February. It will be on all wikis from 27 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There will be a [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|reply button]] after each post on a talk page if you want one. This will soon be a beta feature on the Arabic, French, Dutch and Hungarian Wikipedias. You will have to turn it on if you want to use it. It will come to more wikis later. You can [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Talk:Cats test the reply button]. It was briefly shown earlier than planned by mistake on the four first wikis last week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W09"/> 21:59, 24 februar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Tech News: 2020-10]] == <section begin="technews-2020-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Translations]] are available. '''Problems''' * Readers who were not logged in briefly saw the interface in a language decided by their browser. It should normally be in the language of the wiki. This happened for a short period of time last week. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T246071] '''Changes later this week''' * If you forget your password you can ask for a new one to be sent to your email address. You need to know your email address or your username. You will now be able to choose that you need to enter both your email address and your username. This will be a preference. This is to get fewer password reset emails someone else asked for. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update] * When you asked for a new password you could see if the username didn't exist on [[Special:PasswordReset|Special:PasswordReset]]. Now the page will show the username you entered and tell you an email has been sent if the username exists. This is for better security. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update] * On [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] you can see what other pages link to a page. You can see if the link is from a redirect. You can now see which section the redirect links to. [https://phabricator.wikimedia.org/T103281] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 March. It will be on all wikis from 5 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on a [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|new interface]] to solve edit conflicts on talk pages. You can [[mw:Help talk:Two Column Edit Conflict View|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230231] * There is a [[:m:Abuse filter manager/vote|vote]] on the creation of a new user group called [[:m:Abuse filter manager|abuse filter manager]]. The vote runs from March 1 to March 31 on Meta. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>wgMFSpecialCaseMainPage</code> was used for the mobile site. It was deprecated in 2017. It will stop working in April. Wikis should see if they use it. If they do they should fix it. You can [[phab:T246401|read more and ask for help]]. This affects 183 wikis. There is a [[phab:T246401|list]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Mobile_Gateway/Mobile_homepage_formatting#MFSpecialCaseMainPage] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W10"/> 01:35, 3 mart 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Tech News: 2020-11]] == <section begin="technews-2020-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new search word called <code>articletopic</code>. You can use it to search for articles on a specific topic. It is available on the Arabic, Czech, English and Vietnamese Wikipedias. It will come to more Wikipedias soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T240559][https://www.mediawiki.org/wiki/ORES/Articletopic][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Search/articletopic] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 March. It will be on all wikis from 12 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a plan for [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|new requirements for user signatures]]. You can [[mw:Talk:New requirements for user signatures|give feedback]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia Android app]] will do [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|push notifications]] if users want them. This could help you see for example when someone wrote on your talk page or your edit was reverted. This will come later this year. [https://phabricator.wikimedia.org/T146032] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W11"/> 18:14, 9 mart 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Tech News: 2020-12]] == <section begin="technews-2020-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|API]] module for changing the content model of existing pages. Use <code>action=changecontentmodel</code> to specify the new model. You can read the [[:mw:Special:MyLanguage/API:ChangeContentModel|documentation on mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T107174] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 March. It will be on all wikis from 19 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you edit a page at the same time as someone else you can get an edit conflict. There is [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Solution: Two Column Edit Conflict View|a new two-column interface]] to make it easier to solve this. It will soon be active by default on the German, Arabic, and Farsi Wikipedias. It will be on by default on more wikis within the next months. You will be able to opt out of the new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T139601][https://phabricator.wikimedia.org/T244863] * You can see [[:mw:Talk pages project/Updates#12 March 2020|a proposed design]] for replying to comments in an easier way. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W12"/> 22:18, 16 mart 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Tech News: 2020-13]] == <section begin="technews-2020-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Translations]] are available. '''Problems''' * Some development will be slower than planned. This is because of the [[:w:2019–20 coronavirus pandemic|current pandemic]]. You can see [[:wikitech:Deployments/Covid-19|the new deployment guidelines]]. This is to avoid risks when some persons could be unavailable. * There was a problem when adding interwiki links. The tool you use to add interwiki links could suggest the wrong project to link to. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T247712][https://phabricator.wikimedia.org/T247562] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 March. It will be on all wikis from 26 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is [[mw:Growth|a project]] to make editing easier for newcomers. The developers are trying to understand what initiatives different Wikipedias have to welcome newcomers. They also want to know which templates are often used for maintenance activities. You can help this project by [[mw:Growth/March 2020 inventory|checking if your wiki's pages are listed on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W13"/> 18:05, 23 mart 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Tech News: 2020-14]] == <section begin="technews-2020-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The beta version of the [[:mw:Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android can now help users [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 4.0 - Tag Commons images to improve search|add tags]] on Commons. These tags are called [[c:Commons:Depicts|depicts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239690] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 31 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 April. It will be on all wikis from 2 April ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The video player will change to be simpler and more modern. The current beta feature will become the video player for everyone. The old player will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * There is a project to make templates easier to use. The next few weeks the developers will present ideas on the [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|project page]]. You can watch that page if you are interested in giving feedback. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-March/093240.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W14"/> 19:24, 30 mart 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19939485 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Tech News: 2020-15]] == <section begin="technews-2020-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with user pages not being shown properly on desktop. This was because of a bug. It will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248141] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 April. It will be on all wikis from 9 April ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * MediaWiki will use a newer version of [[:w:en:Unicode|Unicode]]. Some characters that did not have an upper case equivalent before do now. Titles beginning with one of these characters will be moved. A list of these titles can be seen [[phab:P10817|on Phabricator]]. The titles will be renamed by the user <code>Maintenance script</code>. This will start on 13 April 2020. You can rename them before this if you wish and the new title can be different from the one the script would rename it to. [https://phabricator.wikimedia.org/T219279] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W15"/> 21:01, 6 april 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19961131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Tech News: 2020-16]] == <section begin="technews-2020-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use the <code>[[:mw:Help:CirrusSearch#Articletopic|articletopic]]</code> search word on all Wikipedias. It searches articles by topic. [https://phabricator.wikimedia.org/T240559] * You can see wiki tools in the new [https://tools.wmflabs.org/tools-gallery/ Tools Gallery]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Technical_Community_Newsletter/2020/April] * You can see edits from the [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Wikimedia Cloud Services]] in a new [https://wmcs-edits.wmflabs.org/#wmcs-edits dashboard]. * When you use filters on a history page you sometimes don't see any edits. There is a text explaining this now. Before it was just empty. [https://phabricator.wikimedia.org/T227578] * There is a new [https://techblog.wikimedia.org/ Wikimedia Technical Blog]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_technical_blog_editorial_guidelines] '''Problems''' * There was a problem with the Wikidata database last week. Some wikis went down for twenty minutes. Wikidata and other projects showed error messages. Interwiki links were not shown, some tools did not work and other problems. Some of this was fixed quickly. The developers are working on fixing the rest. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Project_chat&oldid=1153486952#Update_about_the_database_breakage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200407-Wikidata%27s_wb_items_per_site_table_dropped][https://phabricator.wikimedia.org/T249565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from April 14. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from April 15. It will be on all wikis from April 16 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Some graphs have not worked on mobile. This will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T133085] * The article tab on talk pages of redirects links to the target of the redirect. It could link to the redirect page itself instead. You can [[phab:T5324|leave feedback on this]]. * For pages using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]], the use of the deprecated <code><nowiki><source></nowiki></code> tag, as well as the use of the deprecated <code>enclose</code> parameter, will add tracking categories. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W16"/> 17:30, 13 april 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19961131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tech News: 2020-17]] == <section begin="technews-2020-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 4 May 2020. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[m:Small wiki toolkits|small wiki toolkits]] is to help smaller wikis that need technical skills. They can learn and share technical skills. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-April/093296.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Over-qualified CSS selectors in Wikimedia skins have been removed. <code>div#content</code> is now <code>.mw-body</code>. <code>div.portal</code> is now <code>.portal</code>. <code>div#footer</code> is now <code>#footer</code>. This is so the skins can use [[:w:en:HTML5|HTML5]] elements. If your gadgets or user styles used them you will have to update them. [https://phabricator.wikimedia.org/T248137] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some things on the wikis might look weird or not work in [[:w:en:Internet Explorer 8|Internet Explorer 8]] in the future. Internet Explorer 8 was replaced in 2011. [https://phabricator.wikimedia.org/T248061] * The font in the diffs will change. [https://phabricator.wikimedia.org/T250393] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 April next week. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 April next week. It will be on all wikis from 30 April next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W17"/> 20:44, 20 april 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19961131 --> == Technical maintenance planned == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> (Sorry for using English. {{int:please-translate}}.) A maintenance operation will be performed on Thursday 30th April at 05:00 AM UTC. It impacts all wikis and is supposed to last a few minutes. During this time, new translations may fail, and Notifications may not be delivered. For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T250733|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help making your community aware of this maintenance operation. </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 20:01, 27 april 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=20019118 --> == Reminder: Technical maintenance planed == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Sorry to use English. {{int:please-translate}}. This is a reminder of the message sent on Monday 27th April. A maintenance operation will be performed on Thursday 30th April at 05:00 AM UTC. It impacts all wikis and is supposed to last a few minutes. During this time, new translations may fail, and Notifications may not be delivered. For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T250733|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help making your community aware of this maintenance operation. </div> [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 17:13, 29 april 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=20024829 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Tech News: 2020-19]] == <section begin="technews-2020-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Translations]] are available. '''Problems''' * [[phab:T251153|Some wikis]] will be on read-only for a few minutes on 5 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200505T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251153] * [[phab:T251157|Some wikis]] will be on read-only for a few minutes on 7 May. This will also affect [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|CentralAuth]]. This can for example affect global renames, password changes, changing or confirming your email address and logging in to new wikis. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200507T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251157] '''Changes later this week''' * You can get a notification when someone links to a page you created. You can soon turn these notifications off for individual pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T46787] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 May. It will be on all wikis from 7 May ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W19"/> 18:59, 4 maj 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20041690 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Tech News: 2020-20]] == <section begin="technews-2020-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Everyone can now import photos from [[w:en:Flickr|Flickr]] to Commons with the [[c:Special:UploadWizard|UploadWizard]]. Before this only autopatrollers on Commons could import photos from Flickr. [https://phabricator.wikimedia.org/T90004] '''Problems''' * [[phab:T251502|Commons]] will be on read-only for a few minutes on 12 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200512T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251502] * [[phab:T251984|Several wikis including Wikidata]] will be on read-only for a few minutes on 19 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200519T05 05:00 UTC]. English Wikipedia will be on read-only for a few minutes on 21 May [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200521T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251984][https://phabricator.wikimedia.org/T251985] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 May. It will be on all wikis from 14 May ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] JavaScript scripts and gadgets can no longer check multiple keys at once via <code>mw.config.exists()</code> or <code>mw.user.tokens.exists()</code>. You can use <code>exists()</code> or <code>get()</code> to check one at a time instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T251855] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W20"/> 22:40, 11 maj 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20078386 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Tech News: 2020-21]] == <section begin="technews-2020-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you forget your password you can ask for a new one to be sent to your email address. You need to know your email address or your username. You can choose that you need to enter both your email address and your username. This is a preference. This is to get fewer password reset emails someone else asked for. This is now available on all Wikimedia wikis. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update#May_11,_2020][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2020-May/094804.html] '''Problems''' * There is a bug that creates problems for iPhone users with [[:w:en:IOS 13|iOS 13]] and [[w:en:Safari (web browser)|Safari]]. If you use an iPhone to read or edit Wikipedia and see bugs on the mobile site you can [[mw:Skin talk:Minerva Neue|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T252223] * [[phab:T251984|Several wikis including Wikidata]] will be on read-only for a few minutes on 19 May. This will happen around [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200519T05 05:00 UTC]. English Wikipedia will be on read-only for a few minutes on 21 May [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200521T05 05:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T251984][https://phabricator.wikimedia.org/T251985] '''Changes later this week''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android can let users [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 4.0 - Tag Commons images to improve search (to be released May 2020)|add]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Depicts|depicts]] on Commons. The beta version used [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data/Computer-aided tagging|computer-aided tagging]]. This was removed to get more specific depicts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested_Edits_4.0_-_Tag_Commons_images_to_improve_search_(to_be_released_May_2020)] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graphs]] will be [[:w:en:Rendering (computer graphics)|rendered]] in the reader's browser. This will use [[w:en:JavaScript|Javascript]]. Graphs will hopefully work better for everyone who uses Javascript. It will not work for users who don't use Javascript. This will not affect diagrams in image files. [https://phabricator.wikimedia.org/T236892] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some CSS for the skins has been simplified. This affects <code>div#p-personal</code>, <code>div#p-navigation</code>, <code>div#p-interaction</code>, <code>div#p-tb</code>, <code>div#p-lang</code>, <code>div#p-namespaces</code>, <code>div#p-variants</code> and <code>div#footer</code>. They will have to remove <code>div</code>. You will have to update your gadgets, scripts or user styles. This is so we can use [[:w:en:HTML5|HTML5]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T252467] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some CSS for [[mw:Skin:Vector|the Vector skin]] has been changed. This affects <code>#p-variants</code>, <code>#p-namespaces</code>, <code>#p-personal</code>, <code>#p-views</code> and <code>#p-cactions</code>. They can no longer use <code>> ul</code>. You might need to update your gadgets, scripts or user styles. [[phab:T252447|See how]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W21"/> 19:18, 18 maj 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20097719 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Tech News: 2020-22]] == <section begin="technews-2020-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The visual editor will now work in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Modern|Modern skin]]. The changes that needed to happen for this to work could cause problems for some scripts or gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T177243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from May 26. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from May 27. It will be on all wikis from May 28 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W22"/> 16:17, 25 maj 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20097719 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Tech News: 2020-23]] == <section begin="technews-2020-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new beta version of the [[:c:Commons:Mobile app|Wikimedia Commons app]] for Android. It has a new zoom function when you look at images. It can also suggest places when you upload geotagged photos. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-May/093431.html] '''Problems''' * There was a problem with the Commons database on 27 May. Commons could not be edited for eight minutes. Because of this problem the database was moved. This caused another short read-only time on 29 May. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200528-s4_(commonswiki)_on_read-only_for_8_minutes][https://phabricator.wikimedia.org/T253808][https://phabricator.wikimedia.org/T253825] * The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector skin]] had a problem where you couldn't add links to the article in other languages. You couldn't see the section if there were no links to other languages already. It also removed [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation]] links and links to language settings. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T252800] '''Changes later this week''' * You can get a notification when someone links to a page you created. You can turn these notifications off for individual pages. You can soon turn them off also in the notifications you get. [https://phabricator.wikimedia.org/T46787] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.35|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 June. It will be on all wikis from 4 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W23"/> 00:30, 2 juni 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20097719 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Tech News: 2020-24]] == <section begin="technews-2020-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some articles have tables that can be sorted in different ways. For example a list of countries can be sorted alphabetically but you can click on the size column to sort them by size. If you clicked on the column a second time it would sort the countries from the bottom to the top instead. A third click will now take you back to the original sorting. [https://phabricator.wikimedia.org/T226697] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint_errors/self-closed-tag|Self-closed tags]] now work as in the [[:w:en:HTML5|HTML5]] specifications. This means you should stop using some of them. <code><nowiki><b/></nowiki></code> is an example of a self-closed tag that won't work. <code>area, base, br, col, embed, hr, img, input, keygen, link, meta, param, source, track, wbr</code> can be self-closed. Pages with tags that should not be self-closed have been listed in [[:wikidata:Q25885956|a tracking category]] since 2016. They will be listed in [[Special:LintErrors/self-closed-tag]]. This doesn't affect <code><nowiki><references /></nowiki></code> or <code><nowiki><ref /></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T134423] * There is a banner called <code>WikidataPageBanner</code>. It is for example used by the Wikivoyages, Wikimedia Russia and the Catalan, Basque, Galician and Turkish Wikipedias. It will now been seen by mobile visitors too. Before this it was only seen on desktop. The wikis should update instructions on <code>MediaWiki:Sitenotice</code> so that editors know to test and style for mobile too. [https://phabricator.wikimedia.org/T254534][https://phabricator.wikimedia.org/T254295] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can now edit [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] descriptions through the [[:w:en:Application programming interface|API]]. This is useful for tools and gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T226929] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 June. It will be on all wikis from 11 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. It will not work after 13 July. Wikis should use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] instead. 118 wikis need to fix this. You can [[phab:T254287|read more and see if your wiki is affected]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T254287] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W24"/> 23:11, 8 juni 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20156263 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Tech News: 2020-25]] == <section begin="technews-2020-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Toolforge|Toolforge]] hosts several tools created by the Wikimedia community like edit counters or enhanced editors. It is changing the domain from '''tools.wmflabs.org''' to '''toolforge.org'''. The routing scheme is moving from '''tools.wmflabs.org/toolname''' to '''toolname.toolforge.org'''. You can [[:wikitech:News/Toolforge.org|read the details]]. Tools that use OAuth will have to be updated to keep working. You can [[:wikitech:Help:Cloud_ Services Introduction|ask for help]]. '''Problems''' * There is a Wikidata item link in the sidebar on many pages. This disappeared for a couple of days for users who have the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook]] skin. This was because of a bug. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T254485] * Editing, logging in and logging out didn't work properly for a short period of time last week. It was soon fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T255179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 June. It will be on all wikis from 18 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is a Python [[:w:en:Library (computing)|library]] to automate work on wikis. It will not support [[:w:en:Python (programming language)|Python 2]] after the new version in July. Support for Python 3.4 and MediaWiki below 1.19 will also be dropped. You should migrate to Python 3. You can [[:phab:T242120|ask for help]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot-announce/2020-June/000015.html] * The selectors <code>.menu</code> and <code>.vectorMenu</code> will no longer work in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]] skin. This can affect gadgets and user scripts. <code>.menu</code> should be replaced by <code>ul</code>. <code>.vectorMenu</code> should be replaced by <code>.vector-menu</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T254797] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W25"/> 23:36, 15 juni 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20175854 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Tech News: 2020-26]] == <section begin="technews-2020-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Translations]] are available. '''Problems''' * There are some [[mw:Special:MyLanguage/Growth|new tools]] to make it easier for newcomers to start editing. They are available on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/growthexperiments.dblist some wikis]. These wikis had a problem with the visual editor for a short period of time last week. This was because of a bug in the new tools. It was soon fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T255607] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some user scripts and gadgets stopped working because of a change to [[:w:en:CSS|CSS]] selectors. <code>.vectorTabs</code> should be replaced with <code>.vector-menu-tabs</code> to fix this. [https://phabricator.wikimedia.org/T255718] '''Changes later this week''' * The developers are working on a [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|new interface]] to solve edit conflicts on talk pages. This will be released on 24 June. You can [[mw:mw:Help talk:Paragraph-based Edit Conflict Interface|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230231] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 June. It will be on all wikis from 25 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. It will not work after 13 July. Wikis should use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] instead. 91 wikis still need to fix this. You can [[phab:T254287|read more and see if your wiki is affected]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T254287] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W26"/> 20:48, 22 juni 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20204321 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Tech News: 2020-27]] == <section begin="technews-2020-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Translations]] are available. '''Problems''' * Everyone was logged out. This was because a few users saw the wikis as if they were logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-June/093543.html] * Some readers didn't see new edits to pages. If the page had been recently changed they saw an older version of the page instead. This only affected readers who were logged out. It lasted for ten days. It has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.39|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 July. It will be on all wikis from 1 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|]] The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Modern|Modern]] and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Monobook|Monobook]] skins use the ID <code>searchGoButton</code> for the go button. This is <code>searchButton</code> for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]]. To have the same ID for all skins it will change to <code>searchButton</code> in Monobook and Modern too. This will affect gadgets and user scripts. It will happen on 23 July. They should be updated to use <code>searchButton</code>. You can [[phab:T255953|read more and see a list of affected scripts]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W27"/> 18:30, 29 juni 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20228118 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Tech News: 2020-28]] == <section begin="technews-2020-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguageExtension:Score|Score]] extension has been disabled for now. This is because of a security issue. It will work again as soon as the security issue has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257066] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.40|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 July. It will be on all wikis from 9 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Abstract Wikipedia is a new Wikimedia project. It will collect language-independent information that can be easily read in different languages. It builds on Wikidata. The name is preliminary. You can [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093571.html] * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] developers are thinking about new experimental tools. If you use an iPhone you can help them by [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/2020 survey|answering the survey]]. * Some [[mw:New requirements for user signatures#Outcome|rules for user signatures]] will soon be enforced. [[Special:LintErrors|Lint errors]] and invalid HTML will no longer be allowed in user signatures. Nested substitution will not be allowed. A link to your user page, user talk page or user contributions will be required. You can [https://signatures.toolforge.org/check check if your signature works with the new rules]. This is because the signatures can cause problems for tools or other text on the page. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W28"/> 22:17, 6 juli 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20251754 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Tech News: 2020-29]] == <section begin="technews-2020-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users can [[mw:Extension:Thanks|thank]] others for their edits. [[mw:Extension:CheckUser|Checkusers]] can now see user data related to that action. This can help identify [[m:Special:MyLanguage/Sock puppetry|sock puppets]] who harass others using thanks. [https://phabricator.wikimedia.org/T252226] '''Problems''' * Everyone was logged out a couple of weeks ago to fix a security problem. The problem was not entirely fixed. Because of this everyone was logged out once again last week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-June/093543.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-July/002327.html] '''Changes later this week''' * Wikis that are not for one specific language can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|translate]] pages. Sometimes parts of translations are outdated or missing. Outdated translations are marked with a <span style="background-color:#fdd">pink background</span>. Missing translations will also be marked in the future. This markup can sometimes break things. It can soon be disabled by using <code><translate nowrap></translate></code> on the source page. [https://phabricator.wikimedia.org/T256625] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.41|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 July. It will be on all wikis from 16 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia code review plans to use [[:w:en:GitLab|GitLab]]. It would be hosted on Wikimedia servers. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093577.html][https://www.mediawiki.org/wiki/Technical_Community_Newsletter/2020/July][https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vpbt50rwxgb2r6qn][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093607.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W29"/> 18:29, 13 juli 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20278125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News: 2020-30]] == <section begin="technews-2020-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. The mobile main page special casing stopped working 14 July. 60 wikis now have main pages that don't work well on mobile. You can see which ones, how to fix it and how to get help [[phab:T254287|in Phabricator]]. This is the same problem that was reported in Tech News [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|2020/24]] and [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|2020/26]]. '''Problems''' * There is a problem with the interlanguage links. The interlanguage links are the links that help you find a specific page in a different language. The sorting is broken. The developers are working on a solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * Some users keep getting the notifications for the same event. Some of these are old events. [https://phabricator.wikimedia.org/T257714] * Some users have trouble logging in. This is probably a [[:w:en:HTTP cookie|browser cookie]] problem. The developers are working on understanding the problem. If you have trouble logging in you can see the details [[phab:T258121|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T258121] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 July. It will be on all wikis from 23 July ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a <code>{{int:printableversion}}</code> link. This will disappear. That is because web browsers today can create a printable version or show how it will look in print anyway. [https://phabricator.wikimedia.org/T167956] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W30"/> 21:13, 20 juli 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Tech News: 2020-31]] == <section begin="technews-2020-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Small wiki toolkits/Starter kit|Starter kit]] is now available for wiki communities. This page lists technical resources, tools, and recommendations. These are essential to operate a wiki project. This is mostly useful for smaller wikis where the community has limited experience with this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093633.html] * The first features of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project are available for logged-in users on all wikis. In order to use them, uncheck ''{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}'' in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|local]] or [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global]] preferences in section ''{{int:prefs-skin-prefs}}''. More improvements are planned. [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|Feedback is welcome]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On multiple wikis, a UTCLiveClock gadget is available. For wikis that import the gadget [[:mw:MediaWiki:Gadget-UTCLiveClock.js|directly from mediawiki.org]], end users can now [[mw:MediaWiki_talk:Gadget-UTCLiveClock.js#Time_zones|choose a different timezone to show instead of UTC]]. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The deployment train for MediaWiki has been blocked this week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093640.html][https://phabricator.wikimedia.org/T257969] * Translation Notification Bot was sending the same message multiple times to every translator. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T144780] * Some users were receiving the same notification multiple times. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from July 28. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from July 29. It will be on all wikis from JUly 30 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W31"/> 15:51, 27 juli 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Tech News: 2020-32]] == <section begin="technews-2020-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Translations]] are available. '''Problems''' * All queries to the [[mw:Wikidata Query Service|Wikidata Query Service]] failed between 17:50 and 17:59 UTC on Thursday 23 July. Some queries failed during a longer period. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200723-wdqs-outage] * Interlanguage links were ordered incorrectly for the past few weeks. This problem was also mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News two weeks ago]]. The problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * There is a problem with the [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global preferences]] for the "{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}" option. Developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T258493] * A bug in the Wikibase extension had disabled the "move" and "create" types of protection in the main (Gallery) namespace on Wikimedia Commons. New protections could not be added, and existing protections were not enforced, allowing some page moves and page creations that should not have been possible. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T258323] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS Player|video player]] will change to be simpler and more modern. This week, the current beta feature will become the video player for everyone on most non-Wikipedia wikis. The old player will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * Users' <code>global.js</code> and <code>global.css</code> pages will now also be loaded on the mobile site. You can read [[mw:Help:Extension:GlobalCssJs#Per-skin_customization|documentation]] for how to avoid applying styles to the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T138727] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook]] skin, the <code>searchGoButton</code> identifier is now <code>searchButton</code>. This may affect CSS and JS gadgets. Migration instructions can be found in [[phab:T255953|T255953]]. This was previously mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|issue 27]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bot operators can use Pywikibot to regularly archive discussions. The behavior when the bot uses <code>counter</code> to prevent large archives was changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T215247] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 4. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 5. It will be on all wikis from August 6 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W32"/> 17:42, 3 august 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Tech News: 2020-33]] == <section begin="technews-2020-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileImporter and FileExporter]] became standard features on all Wikis during the first week of August. They help you transfer files from local wikis to Wikimedia Commons with the original file information and history intact. [https://phabricator.wikimedia.org/T140462] '''Problems''' * The mobile skin displays a message at the bottom of the page about who edited last. This message showed raw wikitext. This has now been fixed. Some messages in [[mw:Structured Discussions|Structured Discussions]] and [[mw:Content translation|content translation]] may still appear as raw wikitext. Developers are working on it. [https://phabricator.wikimedia.org/T259565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 11. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 12. It will be on all wikis from August 13 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 13:30 and 15:30 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W33"/> 18:06, 10 august 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20353586 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Tech News: 2020-34]] == <section begin="technews-2020-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you revert an edit using the undo link your edit is marked with an <code>undo</code> tag. This will now only happen if you don't change anything in the edit window before publishing the undo. This is to keep users from marking edits as undos when they actually do something else. [https://phabricator.wikimedia.org/T259014] * The new [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI version]] will not work with [[:w:en:Internet Explorer 8|Internet Explorer 8]]. This means the wikis will look strange and not work well in Internet Explorer 8. This was reported in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tech/News/2020/17]]. This is because keeping the wikis working with very old browsers creates other problems. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-August/093718.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 August. It will be on all wikis from 20 August ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 13:30 and 15:30 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis next week. This is a reminder. You can help by [[m:Tech/Server switch 2020|translating the announcement message]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W34"/> 22:40, 17 august 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20366028 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Tech News: 2020-35]] == <section begin="technews-2020-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 August. It will be on all wikis from 27 August ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W35"/> 19:58, 24 august 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20389773 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Tech News: 2020-36]] == <section begin="technews-2020-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Translations]] are available. '''Problems''' * This is a reminder. All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 14:00 and 15:00 UTC. Please check on the details on [[m:Tech/Server switch 2020|the announcement message]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W36"/> 22:07, 31 august 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20411995 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Tech News: 2020-37]] == <section begin="technews-2020-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Normally pages can be moved to a title that has no existing page yet or to a page that has only one revision, which is a redirect to the page to be moved. A new user right allows editors to move pages over one-revision pages that redirect to anywhere. [https://phabricator.wikimedia.org/T239277] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 September. It will be on all wikis from 10 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All MediaWiki [[:w:en:API|API]] modules will now use <code>watchlist</code> instead of <code>watch</code>. This was inconsistent before. [https://phabricator.wikimedia.org/T247915] '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] team might work on patrolling tools in the future. You can let them know what tools would be useful for you or for less experienced patrollers. See the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Patrolling conversation|page on mediawiki.org]]. * [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]] will be updated to a new version. This will probably take around two days. OTRS agents will not have access to the system during these days. Emails that come in during the update will be delivered when the update is done. The plan is to start around 08:00 UTC on 14 September. This could change. [https://phabricator.wikimedia.org/T187984] * The Wikipedia Android app will send [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|push notifications]] if users want them. This could help you see for example when someone wrote on your talk page or your edit was reverted. This will need [[:w:en:Google Play Services|Google Play Services]] to work. It will also be possible to get the app without Google Play Services but push notifications will not work. Google Play Services is also used to make the app work for [[:w:en:Android KitKat|Android 4.4]] users. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android#Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T146032] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia code review could move to [[:w:en:GitLab|GitLab]]. It would be hosted on Wikimedia servers. You can take part in the [[mw:GitLab consultation|consultation]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Dropdown menus in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|the Vector skin]] use a <code>.menu</code> class. This will not work in the future. Scripts can use <code>nav ul</code> instead. <code>.vectorTabs</code> and <code>.vectorMenu</code> will also not work. Some scripts need to be updated. You can [[phab:T262092|read more in Phabricator]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W37"/> 17:59, 7 septembar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20427670 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Tech News: 2020-38]] == <section begin="technews-2020-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Wikimedia Apps|Wikipedia apps]] briefly showed pages without [[w:en:CSS|CSS]] last week. This meant they looked wrong. It was quickly fixed but cached pages without CSS were shown for a few hours. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200909-mobileapps_config_change][https://phabricator.wikimedia.org/T262437] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 September. It will be on all wikis from 17 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W38"/> 18:18, 14 septembar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20446737 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Tech News: 2020-39]] == <section begin="technews-2020-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new tag for reverted edits. For example you can see it in the recent changes feed or in the article history. It is added to edits when they have been undone, rollbacked or manually reverted to an older version of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254074][https://phabricator.wikimedia.org/T164307] '''Changes later this week''' * The number of times you can do something in a period of time on wiki is limited. This could be the number of edits per minute or the number of users you email in a day. Some users are not affected by all limits because of their user rights. They could soon see the limit even if it does not affect them. [https://phabricator.wikimedia.org/T258888] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 September. It will be on all wikis from 24 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W39"/> 23:26, 21 septembar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20461072 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Tech News: 2020-40]] == <section begin="technews-2020-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Admins can now see links to diffs of deleted revisions on [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. This uses the interface of [[Special:Undelete|Special:Undelete]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T261630] * Editors are automatically added to some user groups. For example editors are added to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] when they have edited enough times and long enough. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|Abuse filters]] can hinder users from automatically getting user rights for a period of time. They can also remove rights user have. Wikis can now ask to change how long this period of time is for their wiki [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projectPHIDs=Wikimedia-Site-requests in Phabricator]. It is currently five days. [https://phabricator.wikimedia.org/T231756] '''Problems''' * [[m:Tech/News/2019/34|Last year]] some abuse filters stopped working because of a new change. If they tried to use variables that were unavailable for that action they would fail. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230256] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 September. It will be on all wikis from 1 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can't see the language links to other language versions from the talk page or history page. They are also not shown when you edit an article. This could change. It is not decided if for example the history page should link to another history page or to the article. You can take part in the [[phab:T262472|discussion in Phabricator]]. * The link colours could change. This is to make the difference between links and other text more clear. You can [[phab:T213778|read more in Phabricator]]. * In your preferences you can choose to get different notifications on the web or by email. You will see <code>Apps</code> as one of the alternatives later this week. This is because the [[mw:Wikimedia Apps|Android and iOS Wikipedia apps]] will use push notifications for those who want them. You can see the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo preferences] on the test wiki. The goal is to have push notifications on Android in October and on iOS in early 2021. [https://phabricator.wikimedia.org/T262936] * You can soon put pages on your watchlist for a limited time. This could be useful if you want to watch something for a shorter time but don't want it on your watchlist forever. It now works on [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]] and will come to more wikis later. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Watchlist Expiry|read more]] and [[m:Community Tech/Watchlist Expiry/Release Schedule|see when it will come to other wikis]]. * You can see what Wikimedians think are the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|best new technical tools this year]]. You can also nominate them. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W40"/> 23:23, 28 septembar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20483264 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Tech News: 2020-41]] == <section begin="technews-2020-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://consultation-stats.toolforge.org/ new tool] where you can see which home wiki users have in discussions on Meta. This can help show which communities are not part of the discussion on wikis where we make decisions that affect many other wikis. * You can now thank users for file uploads or for changing the language of a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254992] '''Problems''' * There were many errors with the new MediaWiki version last week. The new version was rolled back. Updates that should have happened last week are late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177] * Everyone was logged out. This was because a user reported being logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093922.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Many pages have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. You can [https://techblog.wikimedia.org/2020/09/28/diving-into-wikipedias-ocean-of-errors/ read more] and now [[:w:en:User:Jdlrobson/User scripts with client errors|see a list of user scripts with errors]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 October. It will be on all wikis from 8 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Letters immediately after a link are shown as part of the link. For example the entire word in <code><nowiki>[[Child]]ren</nowiki></code> is linked. On Arabic wikis this works at both the start and end of a word. Previously on Arabic wikis numbers and other non-letter Unicode characters were shown as part of the link at the start of a word but not at the end. Now only Latin and Arabic letters will extend links on Arabic wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T263266] '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 27 October around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W41"/> 18:24, 5 oktobar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20515061 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Tech News: 2020-42]] == <section begin="technews-2020-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Because of the problems with the MediaWiki version two weeks ago last week's updates are also late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177][https://phabricator.wikimedia.org/T263178][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093944.html] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live previews]] didn't show the templates used in the preview if you just edited a section. This has now been fixed. You can also test [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] pages even if you have the live preview enabled. Previously this didn't work well. [https://phabricator.wikimedia.org/T102286][https://phabricator.wikimedia.org/T186390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 October. It will be on all wikis from 15 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A new stable version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is coming soon. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-October/010056.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W42"/> 17:24, 12 oktobar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20528295 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Tech News: 2020-43]] == <section begin="technews-2020-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-10-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-10-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-10-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|en}} around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function will be updated soon so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] * Some gadgets and user-scripts use the HTML div with the ID <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#jump-to-nav</code>. This div will be removed soon. Maintainers should replace these uses with either <code dir=ltr>#siteSub</code> or <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#mw-content-text</code>. A list of affected scripts is at the top of [[phab:T265373]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W43"/> 18:30, 19 oktobar 2020 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20550811 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Tech News: 2020-44]] == <section begin="technews-2020-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 October 27 around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * Last week, links to "diffs" from mobile watchlists and recentchanges were linking to page-revisions instead of diffs. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T265654] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Since the introduction of the [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrators]] user group in 2018, administrators couldn’t view the deleted history of CSS/JS pages. Now they can. [https://phabricator.wikimedia.org/T202989] * There was a problem with the [[Special:Tags|Change Tags]]. The software would apply the "{{int:Tag-mw-reverted}}" tag to any page actions such as page-protection changes if they came directly after a reverted edit. This has now been fixed for new edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T265312] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias in November. Another announcement will be made once the date is finalized. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W44"/> 18:38, 26 oktobar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20574890 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Tech News: 2020-45]] == <section begin="technews-2020-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser uses very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It could lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since October 29, 2020, users who use old TLS versions will not be able to connect to Wikimedia projects. A list of [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]] is available. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T258405] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new automatic [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] available: [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:nonnumeric-formatnum}}|Pages with non-numeric formatnum arguments]]. It collects pages which use the <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> parser function with invalid (non-numeric) input, ''e.g.'' <code><nowiki>{{formatnum:TECHNEWS}}</nowiki></code>. Note that <code><nowiki>{{formatnum:123,456}}</nowiki></code> is also invalid input: as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#formatnum|documentation]], the argument should be <u>unformatted</u> so that it can be reliably and correctly localised. The tracking category will help identify problematic usage and double-formatting. The new tracking category's name can be [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&showMessage=nonnumeric-formatnum&group=core&optional=1&action=translate translated at translatewiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237467] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 4. It will be on all wikis from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Administrators and stewards will be able to use a special page (Special:CreateLocalAccount) to force local account creation for a global account. This is useful when account creation is blocked for that user (by a block or a filter). [https://phabricator.wikimedia.org/T259721] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias on November 4. This change excludes the English, Russian, and German-language Wikipedias, plus a few smaller Wikipedias with special circumstances. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|the help page]] and [[mw:Help:DiscussionTools/Why can't I reply to this comment?|the troubleshooting guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''Future changes''' * A discussion has been restarted about using a Unicode minus sign (− U+2212) in the output of <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> when it is given a negative argument. [https://phabricator.wikimedia.org/T10327] * In the future [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|IP addresses of unregistered users will not be shown for everyone]]. They will get an alias instead. There will be a new user right or an opt-in function for more vandal fighters to see the IPs of unregistered users. There would be some criteria for who gets the user right or opt-in. There will also be other new tools to help handle vandalism. This is early in the process and the developers are still collecting information from the communities before they suggest solutions. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W45"/> 17:08, 2 novembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20604769 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Tech News: 2020-46]] == <section begin="technews-2020-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * You can see [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|reference previews]]. This shows a preview of the footnote when you hover over it. This has been a [[mw:Beta Features|beta feature]]. It will move out of beta and be enabled by default. There will be an option not to use it. The developers are looking for small or medium-sized wikis to be the first ones. You can [[m:User talk:Michael Schönitzer (WMDE)|let them know]] if your wiki is interested. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-November/002373.html] * From November 16 the categories will not be sorted in order for a short time. This is because the developers are upgrading to a new version of the [[:w:en:International Components for Unicode|internationalisation library]]. They will use a script to fix the existing categories. This can take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W46"/> 16:49, 9 novembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20634159 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Tech News: 2020-47]] == <section begin="technews-2020-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 16 November, changes to categories will not be sorted correctly for most languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''Changes later this week''' * If you merged two pages in a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespace]] where pages can't redirect this used to break the merge history. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T93469] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-11-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-11-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-11-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] is now open for proposals. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 16 to 30 November. You can vote on proposals from 8 December to 21 December. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W47"/> 16:36, 16 novembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20669023 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Tech News: 2020-48]] == <section begin="technews-2020-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Timestamps in [[Special:Log|Special:Log]] are now links. They go to Special:Log for only that entry. This is how timestamps work on for example the history page. [https://phabricator.wikimedia.org/T207562] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2020 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from 1 December. Unclaimed projects can be deleted from 1 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-November/094054.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W48"/> 18:18, 23 novembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20698111 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Tech News: 2020-49]] == <section begin="technews-2020-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] will show readers more of the article history. They can see new updates and easier see how the article has changed over time. This is an experiment. It will first be shown only to some iOS app users as a [[:w:en:A/B testing|test]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T241253][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Breaking_Down_the_Wall] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]] can be used for [[:w:en:SQL|SQL]] queries. You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry], [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] or other ways to do this. To make the Wiki Replicas stable there will be two changes. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work. You can also only query a database if you connect to it directly. This will happen in February 2021. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W49"/> 18:44, 30 novembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20728523 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Tech News: 2020-50]] == <section begin="technews-2020-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now put pages on your watchlist for a limited period of time. Some wikis already had this function. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Watchlist_Expiry][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Watchlist_expiry] '''Changes later this week''' * Information from Wikidata that is used on a wiki page can be shown in recent changes and watchlists on a Wikimedia wiki. To see this you need to turn on showing Wikidata edits in your watchlist in the preferences. Changes to the Wikidata description in the language of a Wikimedia wiki will then be shown in recent changes and watchlists. This will not show edits to languages that are not relevant to your wiki. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-November/014402.html][https://phabricator.wikimedia.org/T191831] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] between 8 December and 21 December. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W50"/> 17:14, 7 decembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20754641 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Tech News: 2020-51]] == <section begin="technews-2020-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. It was released in India in September. It can now be downloaded in other countries too. [https://diff.wikimedia.org/2020/12/10/growing-wikipedias-reach-with-an-app-for-kaios-feature-phones/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W51"/> 22:33, 14 decembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20803489 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Tech News: 2020-52]] == <section begin="technews-2020-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2021. '''Recent changes''' * The <code><nowiki>{{citation needed}}</nowiki></code> template shows when a statement in a Wikipedia article needs a source. If you click on it when you edit with the visual editor there is a popup that explains this. Now it can also show the reason and when it was added. [https://phabricator.wikimedia.org/T270107] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Ideas|propose and discuss]] what technical improvements should be done for geographic information. This could be coordinates, maps or other related things. * Some wikis use [[mw:Writing systems/LanguageConverter|LanguageConverter]] to switch between writing systems or variants of a language. This can only be done for the entire page. There will be a <code><nowiki><langconvert></nowiki></code> tag that can convert a piece of text on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T263082] * Oversighters and stewards can hide entries in [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. They can soon hide multiple entries at once using checkboxes. This works like hiding normal edits. It will happen in early January. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W52"/> 21:52, 21 decembar 2020 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20833836 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Tech News: 2021-02]] == <section begin="technews-2021-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can choose to be reminded when you have not added an edit summary. This can be done in your preferences. This could conflict with the [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T12729] * You can link to specific log entries. You can get these links for example by clicking the timestamps in the log. Until now, such links to private log entries showed no entry even if you had permission to view private log entries. The links now show the entry. [https://phabricator.wikimedia.org/T269761] * Admins can use the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter tool]] to automatically prevent bad edits. Three changes happened last week: ** The filter editing interface now shows syntax errors while you type. This is similar to JavaScript pages. It also shows a warning for regular expressions that match the empty string. New warnings will be added later. [https://phabricator.wikimedia.org/T187686] ** [[m:Special:MyLanguage/Meta:Oversighters|Oversighters]] can now hide multiple filter log entries at once using checkboxes on [[Special:AbuseLog]]. This is how the usual revision deletion works. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] ** When a filter matches too many actions after it has been changed it is "throttled". The most powerful actions are disabled. This is to avoid many editors getting blocked when an administrator made a mistake. The administrator will now get a notification about this "throttle". * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new tool to [https://skins.wmflabs.org/?#/add build new skins]. You can also [https://skins.wmflabs.org/?#/ see] existing [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. You can [[mw:User talk:Jdlrobson|give feedback]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-December/094130.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots using the API no longer watch pages automatically based on account preferences. Setting the <code>watchlist</code> to <code>watch</code> will still work. This is to reduce the size of the watchlist data in the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T258108] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto's]] [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#File metadata|file metadata]] now includes length. [https://phabricator.wikimedia.org/T209679] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:w:en:CSS|CSS]] and [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code pages now have link anchors to [https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/40e4795d4448b55a6d8c46ff414bcf78/w/index.php/MediaWiki:En.js#L-125 line numbers]. You can use wikilinks like [[:w:en:MediaWiki:Common.js#L-50]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T29531] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There was a [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25|new version]] of MediaWiki last week. You can read [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25/Changelog|a detailed log]] of all 763 changes. Most of them are very small and will not affect you. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W02"/> 16:40, 11 januar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20950047 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tech News: 2021-03]] == <section begin="technews-2021-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth team]] plans to add features to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer tasks/Experiment analysis, November 2020|get more visitors to edit]] to more Wikipedias. You can help [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translating the interface]. * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] posts could be automatically timestamped in the future. This is because MassMessage senders can now send pages using MassMessage. Pages are more difficult to sign. If there are times when a MassMessage post should not be timestamped you can [[phab:T270435|let the developers know]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W03"/> 17:09, 18 januar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20974628 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Tech News: 2021-04]] == <section begin="technews-2021-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. You will not be able to read or edit [[:wikitech:Main Page|Wikitech]] for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210128T09 {{#time:j xg|2021-01-28|en}} at 09:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791][https://phabricator.wikimedia.org/T272388] '''Changes later this week''' * [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|Bracket matching]] will be added to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] syntax highlighter on the first wikis. The first wikis are German and Catalan Wikipedia and maybe other Wikimedia wikis. This will happen on 27 January. [https://phabricator.wikimedia.org/T270238] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W04"/> 19:29, 25 januar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21007423 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Tech News: 2021-05]] == <section begin="technews-2021-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translations]] are available. '''Problems''' * [[:w:en:IPv6|IPv6 addresses]] were written in lowercase letters in diffs. This caused dead links since [[Special:Contributions|Special:Contributions]] only accepted uppercase letters for the IPs. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T272225] '''Changes later this week''' * You can soon use Wikidata to link to pages on the multilingual Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T138332] * Often editors use a "non-breaking space" to make a gap between two items when reading but still show them together. This can be used to avoid a line break. You will now be able to add new ones via the special character tool in the 2010, 2017, and visual editors. The character will be shown in the visual editor as a space with a grey background. [https://phabricator.wikimedia.org/T70429][https://phabricator.wikimedia.org/T96666] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] Wikis use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] to stop bad edits being made. Filter maintainers can now use syntax like <code>1.2.3.4 - 1.2.3.55</code> as well as the <code>1.2.3.4/27</code> syntax for IP ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T218074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[mw:Skin:Minerva Neue|Minerva]] is the skin Wikimedia wikis use for mobile traffic. When a page is protected and you can't edit it you can normally read the source wikicode. This doesn't work on Minerva on mobile devices. This is being fixed. Some text might overlap. This is because your community needs to update [[MediaWiki:Protectedpagetext|MediaWiki:Protectedpagetext]] to work on mobile. You can [[phab:T208827|read more]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Inline_styles_should_not_use_properties_that_impact_sizing_and_positioning][https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Avoid_tables_for_anything_except_data] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] will change the IP address they use to contact the wikis. The new IP address will be <code>185.15.56.1</code>. This will happen on February 8. You can [[:wikitech:News/CloudVPS NAT wikis|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W05"/> 23:37, 1 februar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21033195 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Tech News: 2021-06]] == <section begin="technews-2021-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now has watchlists and talk pages in the app. [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikipedia] '''Changes later this week''' * You can see edits to chosen pages on [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]]. You can add pages to your watchlist on every wiki you like. The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|GlobalWatchlist]] extension will come to Meta on 11 February. There you can see entries on watched pages on different wikis on the same page. The new watchlist will be found on [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] on Meta. You can choose which wikis to watch and other preferences on [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Special:GlobalWatchlistSettings]] on Meta. You can watch up to five wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T260862] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * When admins [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protecting and unprotecting pages|protect]] pages the form will use the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [[Special:Import|Special:Import]] will also get the new look. This will make them easier to use on mobile phones. [https://phabricator.wikimedia.org/T235424][https://phabricator.wikimedia.org/T108792] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Tech/News/2021/05|Last week]] Tech News reported that the IP address [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] use to contact the wikis will change on 8 February. This is delayed. It will happen later instead. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/CloudVPS_NAT_wikis] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W06"/> 18:40, 8 februar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21082948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Tech News: 2021-07]] == <section begin="technews-2021-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translations]] are available. '''Problems''' * There were problems with recent versions of MediaWiki. Because the updates caused problems the developers rolled back to an earlier version. Some updates and new functions will come later than planned. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094255.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094271.html] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W07"/> 18:54, 15 februar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21105437 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Tech News: 2021-08]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor will now use [[:c:Commons:Structured data/Media search|MediaSearch]] to find images. You can search for images on Commons in the visual editor when you are looking for illustrations. This is to help editors find better images. [https://phabricator.wikimedia.org/T259896] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighter]] now works with more languages: [[:w:en:Futhark (programming language)|Futhark]], [[:w:en:Graphviz|Graphviz]]/[[:w:en:DOT (graph description language)|DOT]], CDDL and AMDGPU. [https://phabricator.wikimedia.org/T274741] '''Problems''' * Editing a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EasyTimeline|timeline]] might have removed all text from it. This was because of a bug and has been fixed. You might need to edit the timeline again for it to show properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T274822] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a [[:m:Wikimedia Rust developers user group|user group]] for developers and users interested in working on Wikimedia wikis with the [[:w:en:Rust (programming language)|Rust programming language]]. You can join or tell others who want to make your wiki better in the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 01:16, 23 februar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21134058 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 20:06, 1 mart 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> 18:50, 8 mart 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> 00:20, 16 mart 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> 17:51, 22 mart 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:28, 29 mart 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:38, 5 april 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:47, 19 april 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 23:22, 26 april 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:42, 3 maj 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:08, 10 maj 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:47, 17 maj 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:04, 24 maj 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:04, 31 maj 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 22:01, 7 juni 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 22:25, 14 juni 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:47, 21 juni 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:30, 28 juni 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:31, 5 juli 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:29, 19 juli 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 23:09, 26 juli 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 22:44, 2 august 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:18, 9 august 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 --> : U bswiki je ''visualClear'' samo tu u ''Tech News''. ✍️ [[Korisnik:Dušan Kreheľ|Dušan Kreheľ]] ([[Razgovor s korisnikom:Dušan Kreheľ|razgovor]]) 15:49, 10 august 2021 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:25, 16 august 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 23:56, 23 august 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> 22:33, 24 august 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:59, 30 august 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:18, 6 septembar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:31, 13 septembar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:29, 20 septembar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> 00:20, 28 septembar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:27, 4 oktobar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> 17:28, 11 oktobar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> 22:52, 18 oktobar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> 22:06, 25 oktobar 2021 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> 21:26, 1 novembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> 21:34, 8 novembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> 23:05, 15 novembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> 21:00, 22 novembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> </div> 22:13, 29 novembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> 22:57, 6 decembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> 23:25, 13 decembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> 23:04, 20 decembar 2021 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> 02:22, 11 januar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> 20:53, 17 januar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> 22:36, 24 januar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> 18:40, 31 januar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 22:14, 7 februar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 20:17, 14 februar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 20:10, 21 februar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 23:58, 28 februar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 22:14, 7 mart 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 23:06, 14 mart 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 16:59, 21 mart 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 21:53, 28 mart 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 22:59, 4 april 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 21:42, 11 april 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 01:10, 19 april 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 00:53, 26 april 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 21:31, 2 maj 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 17:20, 9 maj 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 20:56, 16 maj 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 02:19, 24 maj 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 22:27, 30 maj 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 04:44, 7 juni 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 18:57, 13 juni 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 22:16, 20 juni 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 22:01, 27 juni 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 21:30, 4 juli 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 21:22, 11 juli 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 00:58, 19 juli 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 21:25, 25 juli 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 23:20, 1 august 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 21:48, 8 august 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 23:06, 15 august 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 02:09, 23 august 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 01:02, 30 august 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 01:19, 6 septembar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> 03:47, 13 septembar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 00:13, 20 septembar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:27, 27 septembar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:21, 4 oktobar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 16:06, 10 oktobar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:44, 17 oktobar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:20, 24 oktobar 2022 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:13, 31 oktobar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:29, 8 novembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:52, 14 novembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:19, 22 novembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:00, 28 novembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:39, 6 decembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:32, 13 decembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:58, 20 decembar 2022 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:05, 10 januar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:08, 17 januar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:43, 24 januar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:03, 31 januar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:18, 6 februar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:46, 14 februar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:55, 21 februar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:45, 28 februar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:47, 7 mart 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:17, 14 mart 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:24, 21 mart 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:11, 28 mart 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:37, 4 april 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:03, 10 april 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:52, 18 april 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:01, 25 april 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:43, 2 maj 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:34, 9 maj 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:42, 15 maj 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 18:52, 22 maj 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:59, 29 maj 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:50, 6 juni 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 12 juni 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:06, 19 juni 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:16, 26 juni 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:49, 4 juli 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 10 juli 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:06, 18 juli 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 04:18, 25 juli 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:52, 1 august 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:18, 7 august 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 07:57, 15 august 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 17:23, 21 august 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:58, 28 august 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:31, 5 septembar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:06, 11 septembar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:18, 18 septembar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:50, 26 septembar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:25, 3 oktobar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:37, 9 oktobar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:45, 17 oktobar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:15, 24 oktobar 2023 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:20, 31 oktobar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:04, 6 novembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:51, 14 novembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:54, 21 novembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 28 novembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:48, 5 decembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:11, 12 decembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:16, 18 decembar 2023 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:18, 9 januar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:11, 16 januar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:02, 23 januar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:30, 29 januar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 5 februar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 06:47, 13 februar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:35, 19 februar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:22, 26 februar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:45, 4 mart 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:03, 12 mart 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:38, 18 mart 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:54, 25 mart 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:34, 2 april 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:35, 9 april 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:27, 16 april 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:26, 22 april 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:32, 30 april 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:42, 6 maj 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:57, 14 maj 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:02, 21 maj 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:13, 28 maj 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:33, 4 juni 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:18, 10 juni 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:47, 18 juni 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:31, 25 juni 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:57, 2 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 8 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:29, 16 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:02, 23 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:09, 30 juli 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 5 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:43, 5 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:20, 13 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:51, 20 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:30, 26 august 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:04, 3 septembar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 9 septembar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:00, 17 septembar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:34, 24 septembar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:17, 1 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:40, 8 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:19, 14 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:50, 21 oktobar 2024 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:54, 28 oktobar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:48, 4 novembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:05, 12 novembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:58, 19 novembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:40, 25 novembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 2 decembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 9 decembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:23, 16 decembar 2024 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:40, 14 januar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:35, 21 januar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:13, 27 januar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:07, 4 februar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:10, 11 februar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:15, 17 februar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:39, 25 februar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:29, 4 mart 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 11 mart 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:45, 18 mart 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 24 mart 2025 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:02, 1 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:49, 7 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:21, 15 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:57, 21 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:28, 28 april 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:11, 6 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:34, 13 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:09, 20 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:01, 26 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:51, 3 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:13, 10 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:35, 17 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:17, 24 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:37, 1 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:01, 8 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:05, 14 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:38, 22 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:22, 29 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:36, 5 august 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:25, 12 august 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:33, 19 august 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:07, 26 august 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:45, 1 septembar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:10, 9 septembar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:02, 15 septembar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:51, 23 septembar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:47, 29 septembar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:19, 6 oktobar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:55, 13 oktobar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:31, 20 oktobar 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:27, 27 oktobar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:30, 3 novembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:35, 10 novembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:23, 17 novembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:54, 24 novembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:55, 1 decembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:42, 8 decembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:00, 15 decembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:42, 22 decembar 2025 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:31, 12 januar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:27, 19 januar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:15, 26 januar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:41, 2 februar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:28, 10 februar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:14, 16 februar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:01, 23 februar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:49, 2 mart 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:50, 9 mart 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:33, 16 mart 2026 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:49, 23 mart 2026 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:23, 30 mart 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:17, 6 april 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:16, 13 april 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:58, 20 april 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:04, 27 april 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 4 maj 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:18, 11 maj 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:19, 18 maj 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:50, 25 maj 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:06, 1 juni 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:27, 8 juni 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:46, 15 juni 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:03, 23 juni 2026 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> qdsqfgdolrjrmvpev232ftl42bbgonh Sead Kolašinac 0 267678 3900314 3894172 2026-06-24T11:35:48Z Bakir123 110053 3900314 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Sead Kolašinac | slika = | punoime = | nadimak = Tenk | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|1993|06|20}} | rodnigrad = [[Karlsruhe]] | rodnadržava = [[Njemačka]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | visina = 183 cm | pozicija = [[Odbrambeni igrač (nogomet)|Lijevi bek]] | trenutniklub = [[Atalanta BC|Atalanta]] | brojnadresu = 23 | omladinskegodine = 2001–2009. <br/> 2009–2010. <br/> 2010. <br/> 2011–2012. | omladinskipogoni = [[Karlsruher SC|Karlsruhe]] <br/> [[TSG 1899 Hoffenheim|Hoffenheim]] <br/> [[VfB Stuttgart|Stuttgart]] <br/> [[FC Schalke 04|Schalke 04]] | godine1 = 2012–2013. <br/> 2013–2017. <br/> 2017–2022. <br/> 2021. <br/> 2022–2023. <br/> 2023– | klubovi1 = [[FC Schalke 04 II|Schalke 04 II]] <br/> [[FC Schalke 04|Schalke 04]] <br/> [[Arsenal FC|Arsenal]] <br/> → [[FC Schalke 04|Schalke 04]] <br/> [[Olympique de Marseille|O. Marseille]] <br/> [[Atalanta BC|Atalanta]] | nastupi(golovi)1 = 8 (2) <br/> 94 (4) <br/> 80 (2) <br/> 17 (1) <br/> 47 (4) <br/> 72 (1) | godine2 = | klubovi2 = | nastupi(golovi)2 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = da | nacionalnegodine1 = 2011. <br/> 2011–2012. <br/> 2012–2013. <br> 2013– | nacionalneekipe1 = Njemačka U-18 <br/> Njemačka U-19 <br/> Njemačka U-20 <br/> {{nowrap|[[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]]}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 1 (0) <br/> 11 (1) <br/> 2 (1) <br/> 67 (0) | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjeuređivanje = 18. juna 2026 }} '''Sead Kolašinac''' (rođen 20. juna 1993) bosanskohercegovački je profesionalni nogometaš koji nastupa za italijanski klub [[Atalanta BC|Atalanta]] i [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|reprezentaciju Bosne i Hercegovine]]. Igra na pozicijama lijevog beka i centralnog [[Odbrambeni igrač (nogomet)|odbrambenog igrača]]. Zbog svoje izuzetne fizičke snage i borbenosti, među navijačima je stekao nadimak "Tenk" (engleski: ''The Tank'').<ref>{{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/arsenal-analysis-sead-kolasinac-cult-status-community-shield-heroics-a3605066.html|title=Arsenal analysis: Kolasinac early candidate for cult status|last=Olley|first=James|date=6. 8. 2017|website=The Standard|language=en|trans-title=Analiza Arsenala: Kolašinac rani kandidat za kultni status|access-date=14. 5. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.arsenal.com/news/news-archive/20170607/kolasinac-they-call-me-hulk-in-bosnia-|title=Kolasinac - They call me Hulk in Bosnia!|date=7. 6. 2017|website=Arsenal.com|language=en|trans-title=Kolašinac: U Bosni me zovu Hulk!|access-date=14. 5. 2026}}</ref> Profesionalnu karijeru započeo je u njemačkom [[FC Schalke 04|Schalkeu]], gdje se afirmisao kao jedan od najperspektivnijih odbrambenih igrača [[Bundesliga|Bundeslige]], što mu je 2017. donijelo transfer u londonski [[Arsenal FC|Arsenal]]. Sa Arsenalom je osvojio [[FA kup]] i dva trofeja [[FA Community Shield|Community Shielda]]. Nakon boravka u [[Olympique de Marseille|Marseilleu]], 2023. prelazi u Atalantu, s kojom ostvaruje značajne uspjehe u italijanskoj [[Serie A]] i evropskim takmičenjima.<ref>{{Cite web|url=https://sarajevotimes.com/kolasinac-won-the-biggest-trophy-in-his-career-inspired-by-what-happened-27-years-ago/|title=Kolasinac won the biggest Trophy in his Career, inspired by what happened 27 Years ago|last=|date=24. 5. 2024|website=Sarajevo Times|language=en|trans-title=Kolašinac osvojio najveći trofej u karijeri, inspirisan događajima od prije 27 godina|access-date=14. 5. 2026}}</ref> Iako je nastupao za omladinske selekcije [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], Kolašinac je 2013. odlučio promijeniti sportsko državljanstvo i nastupati za Bosnu i Hercegovinu. Bio je član ekipe koja je nastupila na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|Svjetskom prvenstvu u Brazilu]], gdje je upisan u historiju kao strijelac najbržeg autogola u historiji svjetskih prvenstava (u utakmici protiv [[Nogometna reprezentacija Argentine|Argentine]] na [[Stadion "Maracanã"|Maracani]]).<ref>{{Cite web|url=https://sportsport.ba/fudbal/kolasinac-postigao-najbrzi-autogol-u-povijesti-sp-a/133701|title=Kolašinac postigao najbrži autogol u povijesti SP-a|date=16. 6. 2014|website=SPORTSPORT|language=hr|access-date=14. 5. 2026}}</ref> ==Klupska karijera== ===Početak=== Karijeru je počeo u [[Karlsruher SC|Karlsruheu]], gdje je osam godina igrao za juniorsku ekipu.<ref>{{Cite web |url= http://www.fourfourtwo.com/features/meet-bosnian-defender-hoping-stop-messi-and-aguero|title=Meet the Bosnian defender hoping to stop Messi and Aguero|date=9. 6. 2014|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Kasnije je bio član [[TSG 1899 Hoffenheim|Hoffenheima]] i [[VfB Stuttgart|Stuttgarta]] te je u januaru 2011. prešao u [[FC Schalke 04|Schalke]].<ref name=":0"/> ===Schalke 04=== Nastupao je jednu sezonu za omladinski tim, a onda je premješten u [[Schalke 04 II|rezervni tim]], koji nastupa u nižoj regionalnoj ligi. Sa Schalkeom je 2012. osvojio Prvenstvo Njemačke za juniore.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.schalke04.de/aktuell/news/einzelansicht/artikel/titeltraum-perfekt-schalker-u19-ist-deutscher-meister.html |title=Titeltraum perfekt: Schalker U19 ist Deutscher Meister |access-date=19. 11. 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120618235511/http://www.schalke04.de/aktuell/news/einzelansicht/artikel/titeltraum-perfekt-schalker-u19-ist-deutscher-meister.html |archive-date=18. 6. 2012 |url-status=dead}}</ref> Nakon sedam utakmica za rezervni tim i dva gola prelazi u prvi tim Schalkea. U junu 2012. potpisao je profesionalni ugovor, kojim se obavezao na ostanak u klubu do 30. juna 2015.<ref>{{Cite web |url=http://www.schalke04.de/aktuell/news/einzelansicht/artikel/sead-kolasinac-unterschreibt-lizenzspielervertrag-bis-2015.html |title=Sead Kolašinac unterschreibt Lizenzspielervertrag bis 2015 |access-date=19. 11. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120830215727/http://www.schalke04.de/aktuell/news/einzelansicht/artikel/sead-kolasinac-unterschreibt-lizenzspielervertrag-bis-2015.html |archive-date=30. 8. 2012 |url-status=dead}}</ref> Njegov debitantski nastup u [[Fußball-Bundesliga|Bundesligi]] bio je 15. septembra 2012. pobjedom od 2:0 u [[Fürth]]u, kada je neposredno prije kraja utakmice zamijenio [[Christian Fuchs|Christiana Fuchsa]].<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.transfermarkt.co.uk/sead-kolasinac/leistungsdaten/spieler/94005|title=Sead Kolasinac – Entire performance data {{!}} Transfermarkt|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U decembru 2012. bilježi prvi nastup u UEFA-inim takmičenjima, kada je Schalke remizirao s [[FC Montpellier|Montpellierom]] 1-1 u [[UEFA Liga prvaka|Ligi prvaka]].<ref name=":1" /> U junu 2013. ponovo je produžio ugovor do juna 2017.<ref>{{Cite web |url= http://www.sbnation.com/soccer/2013/6/25/4464054/fc-schalke-04-extend-sead-kolasinacs-contract-through-2017|title=FC Schalke 04 extend Sead Kolasinac's contract through 2017 |last=Quinn |first=Phillip|date=25. 6. 2013|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U sezoni 2013/14. doživljava povredu križnih ligamenata i odsustvuje s terena šest mjeseci.<ref>{{Cite web |url= http://www.goal.com/en-gb/news/3275/bundesliga/2014/08/24/5056924/schalke-defender-kolasinac-out-for-at-least-six-months|title=Schalke defender Sead Kolasinac out for at least six months - Goal.com|date=24. 8. 2014|language=en-GB|access-date=18. 8. 2016}}</ref> Nakon oporavka od povrede, ne dolazi do prave forme i mogućnosti da se izbori za mjesto u prvom timu. U sezoni 2015/16. vraća se u prvi sastav tokom cijele sezone, postigavši i jedan pogodak.<ref name=":1"/> ===Arsenal=== Dana 6. juna 2017. Kolašinac je potpisao za londonski [[Arsenal FC|Arsenal]]. ==Reprezentacija== Na početku svoje profesionalne karijere, Kolašinac je nastupao za mlađe selekcije [[Njemačka|Njemačke]]. Godine 2013. dobio je poziv da nastupi za [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|seniorsku reprezentaciju Bosne i Hercegovine]]. Njegov otac izjavio je da je Sead imao namjeru nastupati samo za seniorski tim Bosne i Hercegovine.<ref>{{Cite web|url=http://www.klix.ba/sport/nogomet/otac-seada-kolasinca-on-je-uvijek-zelio-igrati-za-bih/130704028|title=Otac Seada Kolašinca: On je uvijek želio igrati za BiH|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U novembru iste godine tadašnji selektor [[Safet Sušić]] pozvao ga je u sastav za utakmicu protiv [[Nogometna reprezentacija Argentine|Argentine]] 18. novembra u [[St. Louis]]u, koju je Bosna i Hercegovina izgubila 2-0.<ref>{{cite web |work=[[Kicker]] |url= http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/594703/artikel_kolasinac_nein-zum-dfb-hoffen-auf-brasilien.html |title= Kolasinac: Nein zum DFB, Hoffen auf Brasilien |date= 7. 11. 2013 |language= [[Njemački jezik|njemački]]}}</ref> U junu 2014. Kolašinac nastupa s reprezentacijom Bosne i Hercegovine na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Brazil]]u.<ref>{{Cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/bosnia-and-herzegovina/10810419/Bosnia-Herzegovina-World-Cup-2014-squad.html|title=Bosnia-Herzegovina World Cup 2014 squad|access-date=18. 8. 2016}}</ref> U trećoj minuti prve utakmice protiv Argentine postigao je [[autogol]], a utakmica završava pobjedom Argentine 2-1.<ref name=":2">{{Cite web |url= http://www.bbc.com/sport/football/25285099|title=World Cup: Argentina 2-1 Bosnia-Hercegovina|access-date=18. 8. 2016}}</ref> To je bio najbrži autogol u historiji [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskih prvenstava]].<ref name=":2"/> ==Statistika== {{Starost sekcija}} ===Klubovi=== ''Ažurirano: 18. august 2016.''<ref name=":1" /> {|class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klub !rowspan="2"|Sezona !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kup !colspan="2"|Ostalo !colspan="2"|UEFA !colspan="2"|Ukupno |- !Divizija!!Nastupi!!Golovi!!Nastupi!!Golovi!!Nastupi!!Golovi!!Nastupi!!Golovi!!Nastupi!!Golovi |- |rowspan=4|[[Schalke 04 II]] |2011/12. |[[Regionalliga Nord]] |2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2||0 |- |2012/13. |Regionalliga Nord |5||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||5||2 |- |2014/15. |Regionalliga Nord |1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0 |- !colspan=2|Ukupno !8!!2!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!8!!2 |- |rowspan=5|[[FC Schalke 04|Schalke 04]] |2012/13. |[[Fußball-Bundesliga|Bundesliga]] |16||0||1||0||colspan="2"|–||3||0||20||0 |- |2013/14. |Bundesliga |24||0||0||0||colspan="2"|–||6||0||30||0 |- |2014/15. |Bundesliga |6||0||1||0||colspan="2"|–||0||0||7||0 |- |2015/16. |Bundesliga |23||1||1||0||colspan="2"|–||6||0||30||1 |- !colspan=2|Ukupno !69!!1!!3!!0!!colspan="2"|–!!15!!0!!87!!1 |- !colspan="3"|Karijera ukupno !77!!3!!3!!0!!colspan="2"|–!!15!!0!!95!!3 |} ===Reprezentacija=== '''Nastupi za reprezentaciju BIH''' ''Ažurirano: 18. juna 2026.''<ref>{{Cite web|url=http://www.transfermarkt.co.uk/sead-kolasinac/nationalmannschaft/spieler/94005|title=Sead Kolasinac - National team {{!}} Transfermarkt|access-date=26. 3. 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Reprezentacija!!Godina!!Nastupi!!Golovi |- | rowspan="15" |[[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] |- |2013.||1||0 |- |2014.||5||0 |- |2015.||4||0 |- |2016.||7||0 |- |2017.||5||0 |- |2018.||2||0 |- |2019.||6||0 |- |2020.||5||0 |- |2021.||8||0 |- |2022.||8||0 |- |2023.||6||0 |- |2024.||3||0 |- |2025.||2||0 |- |2026.||5||0 |- ! colspan="2" |Ukupno||67||0 |} ==Privatni život== Njegovi su roditelji [[Bošnjaci]] porijeklom iz [[Plav]]a u [[Crna Gora|Crnoj Gori]] i [[Čapljina|Čapljine]]. Osim [[pasoš Bosne i Hercegovine|pasoša Bosne i Hercegovine]], posjeduje i [[Njemačka|njemačko]] državljanstvo.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://sport.ba/clanak/59332/sead-kolasinac-je-bjezao-iz-skole-kako-bi-isao-u-mekteb|title=Sead Kolašinac je bježao iz škole kako bi išao u mekteb |access-date=18. 8. 2016}}</ref> Govori [[Njemački jezik|njemački]] i [[Engleski jezik|engleski]] jezik. Izjašnjava se kao [[musliman]].<ref name=":3"/> ==Uspjesi== '''Arsenal''' *[[FA kup]]: [[FA kup 2019/2020.|2019/20.]] *[[FA Community Shield]]: [[FA Community Shield 2017.|2017]], [[FA Community Shield 2020.|2020.]] '''Atalanta''' *[[UEFA Evropska liga]]: [[UEFA Evropska liga 2023/2024.|2023/24.]] ==Reference== {{Refspisak|2}} ==Vanjski linkovi== {{commonscat|Sead Kolašinac}} *[http://www.schalke04.de/en/team/team/players/defender/sead-kolasinac/page/133-218-133--.html?h=spieler/16157 Sead Kolašinac] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170419042314/http://www.schalke04.de/en/team/team/players/defender/sead-kolasinac/page/133-218-133--.html?h=spieler%2F16157 |date=19. 4. 2017 }} na schalke04.de *{{FIFA igrač|376230}} *{{NFT player|pid=54103|Sead Kolašinac}} {{Navkutije |ime = Sastavi Bosne i Hercegovine |naslov = Sastavi Bosne i Hercegovine |naslovstil = background-color:#070db5; color:#ffd700; border: solid 1px #ffff00; |podaci1 = {{Sastav Bosne i Hercegovine na SP 2014. u nogometu}} {{Sastav Bosne i Hercegovine na SP 2026. u nogometu}} }} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Kolašinac, Sead}} [[Kategorija:Rođeni 1993.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Karlsruhe]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši]] [[Kategorija:Njemački nogometaši]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački emigranti u Njemačkoj‎]] [[Kategorija:Nogometaši VfB Stuttgarta]] [[Kategorija:Nogometaši Schalkea]] [[Kategorija:Nogometaši Arsenala]] [[Kategorija:Nogometaši Olympique Marseillea]] [[Kategorija:Nogometaši Atalante]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2014.]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački sportisti 21. vijeka]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2026.]] tinrpsok24oa73y93nqfsnwobjl4r68 Susana Martinez 0 268562 3900093 3895619 2026-06-23T16:03:19Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900093 wikitext text/x-wiki {{Infokutija politički vođa |ime = Susana Martinez |slika = Governor NewMexico.jpg |redoslijed = 31. guvernerka [[Novi Meksiko|Novog Meksika]] |vrijeme_na_vlasti = [[1. januar]] [[2011]] – |prethodnik = [[Bill Richardson]] |nasljednik = |datum_rođenja = {{datum rođenja i godine|1959|07|14}} |mjesto_rođenja = [[El Paso (Texas)|El Paso]], [[Texas]], [[SAD]] |datum_smrti = |puno_ime = Susana Martinez |nacionalnost = Amerikanka |politička_stranka = [[Republikanska stranka (SAD)|Republikanska stranka]] i [[Demokratska stranka (SAD)|Demokratska stranka]] {{smaller|(1995–danas)}} |supružnik = Chuck Franco |djeca = Carlo |obrazovanje = University of Texas, El Paso<br>University of Oklahoma |vjera = [[katoličanstvo]] |potpis = Signature_of_Susana_Martinez.png |web_stranica = [http://www.governor.state.nm.us/ stranica guvernerke] }} '''Susana Martinez''' je američka političarka 31. po redu na funkciji [[guverner]]ke američke savezne države [[Novi Meksiko]].<ref>Davis, Susan. [http://blogs.wsj.com/washwire/2010/06/02/political-trivia-new-mexico-marks-a-milestone/ Political Trivia: New Mexico Marks a Milestone],''Wall Street Journal'', 2.6.2010.</ref> Do 1995. članica Demokratske stranke, a danas republikanka, Martinez je prva izabrana žena na mjestu guvernera Novog Meksika i prva žena latinoameričkog porijekla na mjestu guvernera u SAD.<ref>{{cite web|url=http://www.latina.com/lifestyle/news-politics/new-mexicos-susana-martinez-elected-first-latina-governor-us|title=New Mexico's Susana Martinez Elected the First Latina Governor in the U.S|author=Mariela Rosario|publisher=Latina|date=3. 11. 2010|access-date=19. 9. 2011|archive-date=9. 7. 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/692GBJ8iB?url=http://www.latina.com/lifestyle/news-politics/new-mexicos-susana-martinez-elected-first-latina-governor-us|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.doublex.com/blog/xxfactor/susana-martinez-first-latina-governor-will-be-tough-border-security|title=Susana Martinez, First Latina Governor, Will Be Tough on Border Security|author=Noreen Malone|date=3. 11. 2010|publisher=Slate|access-date=19. 9. 2011}}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Bila je zamjenik okružnog tužioca za 3. juristički okrug Doña Ana u Novom Meksiku od 1986. do 1992. godine. Zatim je 14 godina bila okružni tužilac od 1997. do 2011. godine.<ref name="state1">{{cite web |url=http://www.governor.state.nm.us/Meet_Governor_Martinez.aspx |title=Susana Martinez - Governor of the State of New Mexico |publisher=Governor.state.nm.us |date= |access-date=22. 12. 2013 |archive-url=https://www.webcitation.org/692GKPZc4?url=http://www.governor.state.nm.us/Meet_Governor_Martinez.aspx |archive-date=9. 7. 2012 |url-status=dead }}</ref> U 2013. godini [[Time Magazine]] je uvrstio Martinez u 100 najuticajnijih osoba na svijetu.<ref name="autogenerated1">{{cite news |last=Rove |first=Karl |url=http://time100.time.com/2013/04/18/time-100/slide/susana-martinez/ |title=Susana Martinez &#124; TIME 100: The 100 Most Influential People in the World &#124; TIME.com |publisher=Time100.time.com |datum=18. 4. 2013 |access-date=19. 7. 2013 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212202652/https://time100.time.com/2013/04/18/time-100/slide/susana-martinez/ |url-status=dead }}</ref> == Reference == {{refspisak}} {{Commonscat|Susana Martinez}} {{Savezni guverneri u Sjedinjenim Američkim Državama}} {{DEFAULTSORT:Martinez, Susana}} [[Kategorija:Američki političari]] [[Kategorija:Biografije, El Paso (Texas)]] [[Kategorija:Savezni guverneri u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Rođeni 1959.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 968qjueeq4g6s9onrneiipkkyxe55e2 Umjetničko klizanje na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – muškarci 0 351588 3900287 3855598 2026-06-24T09:58:49Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900287 wikitext text/x-wiki {{Umjetničko klizanje na ZOI 2014.}} {{Glavni|Umjetničko klizanje na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} '''Takmičenje u [[Umjetničko klizanje|umjetničkom klizanju]] u disciplini pojedinačno za muškarce''' na [[zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održavalo se 13. i 14. februara [[2014]]. na terenima [[Ajsberg (ledena dvorana)|Ledene dvorane „Ajsberg“]] u [[Olimpijski park Soči|Olimpijskom parku]] u [[Soči]]ju.<ref>{{cite web |url=http:// www.sochi2014.com/en/figure-skating-schedule-and-results|title=Figure Skating Schedule and Results|author= |date= |work= |publisher=[[SOOC]] |access-date=11. 1. 2014}}</ref> Prvo su održana takmičenja u kratkom, a potom i u slobodnom programu. Učestovalo je ukupno 30 klizača iz 21 zemlje. ==Rezultati== ===Kratki program=== Kratki program je održan 13 februara.<ref>{{cite web | url=http://www.isuresults.com/results/owg2014/owg14_Men_SP_Scores.pdf | title=Judges Details Per Skater: Figure Skating Men's Short Program Results | publisher=[[International Skating Union]] | access-date=16. 2. 2014 | type=PDF}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! Plasman ! Ime ! {{tooltip|UO|Ukupna ocjena}} ! {{tooltip|TE|Ocjena za tehničke elemente}} ! {{tooltip|PE|Ocjena za programske elemente}} ! {{tooltip|OKS|Ocjena za klizačke sposobnosti}} ! {{tooltip|OTR|Ocjena za tranziciju}} ! {{tooltip|ONI|Ocjena za način izvođenja}} ! {{tooltip|OKO|Ocjena za koreografiju}} ! {{tooltip|OIN|Ocjena za interpretaciju}} ! {{tooltip|DED|Dedukcija}} ! {{tooltip|SB|Startni broj}} |- ! 1 |align=left|{{flagathlete|[[Yuzuru Hanyu]]|JAP}} | 101.45<sup>'''SR'''</sup> | 54.84 | 46.61 | 9.36 | 9.00 | 9.50 | 9.39 | 9.36 | 0.00 |19 |- ! 2 |align=left|{{flagathlete|[[Patrick Chan]]|KAN}} | 97.52 | 50.34 | 47.18 | 9.43 | 9.32 | 9.32 | 9.54 | 9.57 | 0.00 |21 |- ! 3 |align=left|{{flagathlete|[[Javier Fernández]]|ŠPA}} | 86.98 | 43.87 | 43.11 | 8.54 | 8.39 | 8.61 | 8.75 | 8.82 | 0.00 |20 |- ! 4 |align=left|{{flagathlete|[[Daisuke Takahashi]]|JAP}} | 86.40 | 41.75 | 44.65 | 8.86 | 8.61 | 9.04 | 9.00 | 9.14 | 0.00 |29 |- ! 5 |align=left|{{flagathlete|[[Peter Liebers]]|NJE}} | 86.04 | 47.26 | 38.78 | 7.71 | 7.50 | 7.86 | 7.96 | 7.75 | 0.00 |27 |- ! 6 |align=left|{{flagathlete|[[Jason Brown]]|SAD}} | 86.00 | 45.39 | 40.61 | 7.96 | 7.82 | 8.18 | 8.29 | 8.36 | 0.00 |16 |- ! 7 |align=left|{{flagathlete|[[Brian Joubert]]|FRA}} | 85.84 | 45.11 | 40.73 | 8.18 | 7.61 | 8.54 | 8.11 | 8.29 | 0.00 |24 |- ! 8 |align=left|{{flagathlete|[[Yan Han]]|KIN}} | 85.66 | 44.94 | 40.72 | 8.43 | 7.79 | 8.11 | 8.14 | 8.25 | 0.00 |28 |- ! 9 |align=left|{{flagathlete|[[Denis Ten]]|KAZ}} | 84.06 | 43.49 | 41.57 | 8.46 | 7.93 | 8.36 | 8.39 | 8.43 | 0.00 |26 |- ! 10 |align=left|{{flagathlete|[[Alexander Majorov]]|ŠVE}} | 83.81 | 45.52 | 38.29 | 7.75 | 7.32 | 7.79 | 7.61 | 7.82 | 0.00 |22 |- ! 11 |align=left|{{flagathlete|[[Tatsuki Machida]]|JAP}} | 83.48 | 40.98 | 42.50 | 8.57 | 8.32 | 8.43 | 8.54 | 8.64 | 0.00 |30 |- ! 12 |align=left|{{flagathlete|[[Michal Březina]]|ČEŠ}} | 81.95 | 42.20 | 39.75 | 8.18 | 7.64 | 8.00 | 8.00 | 7.93 | 0.00 |25 |- ! 13 |align=left|{{flagathlete|[[Tomáš Verner]]|ČEŠ}} | 81.09 | 42.11 | 39.98 | 8.04 | 7.68 | 8.04 | 8.04 | 8.18 | −1.00 |18 |- ! 14 |align=left|{{flagathlete|[[Florent Amodio]]|FRA}} | 75.58 | 35.79 | 39.79 | 8.00 | 7.57 | 8.11 | 7.93 | 8.18 | 0.00 |23 |- ! 15 |align=left|{{flagathlete|[[Jeremy Abbott]]|SAD}} | 72.58 | 37.21 | 37.37 | 7.86 | 7.18 | 7.18 | 7.61 | 7.54 | −2.00 |11 |- ! 16 |align=left|{{flagathlete|[[Jorik Hendrickx]]|BEL}} | 72.52 | 39.88 | 32.64 | 6.71 | 6.25 | 6.71 | 6.43 | 6.54 | 0.00 | 4 |- ! 17 |align=left|{{flagathlete|[[Kevin Reynolds]]|KAN}} | 68.76 | 33.98 | 36.78 | 7.46 | 7.07 | 7.29 | 7.32 | 7.64 | −2.00 |17 |- ! 18 |align=left|{{flagathlete|[[Misha Ge]]|UZB}} | 68.07 | 35.64 | 32.43 | 6.18 | 6.18 | 6.64 | 6.54 | 6.89 | 0.00 |3 |- ! 19 |align=left|{{flagathlete|[[Michael Christian Martinez]]|FIL}} | 64.81 | 33.31 | 31.50 | 6.21 | 6.04 | 6.46 | 6.36 | 6.43 | 0.00 |5 |- ! 20 |align=left|{{flagathlete|[[Abzal Rakimgaliev]]|KAZ}} | 64.18 | 34.50 | 29.68 | 5.93 | 5.61 | 6.00 | 6.00 | 6.14 | 0.00 |6 |- ! 21 |align=left|{{flagathlete|[[Yakov Godorozha]]|UKR}} | 62.65 | 34.08 | 28.57 | 5.75 | 5.64 | 5.75 | 5.75 | 5.68 | 0.00 | 2 |- ! 22 |align=left|{{flagathlete|[[Alexei Bychenko]]|IZR}} | 62.44 | 32.05 | 31.39 | 6.32 | 6.00 | 6.32 | 6.36 | 6.39 | −1.00 |15 |- ! 23 |align=left|{{flagathlete|[[Viktor Romanenkov]]|EST}} | 61.55 | 34.16 | 27.39 | 5.68 | 5.07 | 5.61 | 5.57 | 5.46 | 0.00 |8 |- ! 24 |align=left|{{flagathlete|[[Zoltan Kelemen]]|RUM}} | 60.41 | 30.40 | 30.01 | 6.25 | 5.68 | 6.00 | 6.04 | 6.04 | 0.00 |12 |- ! colspan="13" | Nisu se kvalificirali za slobodni program |- ! 25 |align=left|{{flagathlete|[[Javier Raya]]|ŠPA}} | 59.76 | 28.91 | 30.85 | 6.07 | 5.96 | 6.21 | 6.29 | 6.32 | 0.00 |14 |- ! 26 |align=left|{{flagathlete|[[Viktor Pfeifer]]|AUT}} | 56.60 | 25.23 | 31.37 | 6.43 | 6.04 | 6.29 | 6.32 | 6.29 | 0.00 |13 |- ! 27 |align=left|{{flagathlete|[[Paul Bonifacio Parkinson]]|ITA}} | 56.30 | 28.91 | 28.39 | 5.68 | 5.39 | 5.71 | 5.75 | 5.86 | −1.00 |10 |- ! 28 |align=left|{{flagathlete|[[Liam Firus]]|KAN}} | 55.04 | 27.47 | 29.57 | 6.19 | 5.75 | 5.75 | 5.89 | 6.00 | −2.00 | 1 |- ! 29 |align=left|{{flagathlete|[[Brendan Kerry]]|AUS}} | 47.12 | 21.87 | 26.25 | 5.46 | 5.11 | 5.04 | 5.43 | 5.21 | −1.00 |9 |- ! — |align=left|{{flagathlete|[[Evgeni Plushenko]]<ref name="Evgeni Plushenko">{{cite news | url=http://ca.sports.yahoo.com/blogs/eh-game/yevgeny-plyushchenko-men-figure-skating-event-medical-reasons-161108653.html | title=Evgeni Plushenko out of the men's figure-skating event for medical reasons | work=[[Yahoo! Sports|Yahoo! Sports Canada]] | date=13. 2. 2014 | access-date=13. 2. 2014 | last=Myles | first=Stephanie | archive-date=2. 3. 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140302014513/http://ca.sports.yahoo.com/blogs/eh-game/yevgeny-plyushchenko-men-figure-skating-event-medical-reasons-161108653.html | url-status=dead }}</ref> |RUS}} |colspan=9 bgcolor ="honeydew"| |7 |} <small> {{plainlist| * '''Legenda:''' * '''SR''' - Svjetski rekord * '''UO''' - Ukupna ocjena; '''TE''' - Ocjena za tehničke elemente; '''PE''' - Ocjena za programske elemente * '''OKS''' - Ocjena za klizačke sposobnosti; '''OTR''' - Ocjena za tranziciju; '''ONI''' - Ocjena za način izvođenja * '''OKO''' - Ocjena za koreografiju; '''OIN''' - Ocjena za interpretaciju; '''DED'''- Dedukcija; '''SB''' - SB|Startni broj }} </small> ===Slobodni program=== Slobodni program je održan 14 februara.<ref>{{cite web | url=http://www.isuresults.com/results/owg2014/owg14_Men_FS_Scores.pdf | title=Judges Details Per Skater: Figure Skating Men's Free Skating Results | publisher=[[International Skating Union]] | access-date=16. 2. 2014 | type=PDF}}</ref><ref name="final"/> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! Plasman ! Ime ! {{tooltip|UO|Ukupna ocjena}} ! {{tooltip|TE|Ocjena za tehničke elemente}} ! {{tooltip|PE|Ocjena za programske elemente}} ! {{tooltip|OKS|Ocjena za klizačke sposobnosti}} ! {{tooltip|OTR|Ocjena za tranziciju}} ! {{tooltip|ONI|Ocjena za način izvođenja}} ! {{tooltip|OKO|Ocjena za koreografiju}} ! {{tooltip|OIN|Ocjena za interpretaciju}} ! {{tooltip|DED|Dedukcija}} ! {{tooltip|SB|Startni broj}} |- ! 1 |align=left|{{flagathlete|[[Yuzuru Hanyu]]|JAP}} | 178.64 | 89.66 | 90.98 | 9.07 | 8.96 | 8.89 | 9.21 | 9.36 | –2.00 | 21 |- ! 2 |align=left|{{flagathlete|[[Patrick Chan]]|KAN}} | 178.10 | 85.40 | 92.70 | 9.39 | 9.25 | 8.93 | 9.39 | 9.39 | 0.00 | 22 |- ! 3 |align=left|{{flagathlete|[[Denis Ten]]|KAZ}} | 171.04 | 88.90 | 82.14 | 8.21 | 7.89 | 8.36 | 8.32 | 8.29 | 0.00 | 13 |- ! 4 |align=left|{{flagathlete|[[Tatsuki Machida]]|JAP}} | 169.94 | 88.22 | 82.72 | 8.39 | 7.93 | 8.36 | 8.32 | 8.36 | –1.00 | 18 |- ! 5 |align=left|{{flagathlete|[[Javier Fernández]]|ŠPA}} | 166.94 | 77.80 | 89.14 | 8.64 | 8.75 | 9.00 | 9.00 | 9.18 | 0.00 | 19 |- ! 6 |align=left|{{flagathlete|[[Daisuke Takahashi]]|JAP}} | 164.27 | 73.27 | 91.00 | 9.11 | 8.82 | 9.04 | 9.14 | 9.39 | 0.00 | 20 |- ! 7 |align=left|{{flagathlete|[[Yan Han]]|KIN}} | 160.54 | 80.60 | 79.94 | 8.54 | 7.75 | 8.04 | 7.89 | 7.75 | 0.00 | 17 |- ! 8 |align=left|{{flagathlete|[[Jeremy Abbott]]|SAD}} | 160.12 | 78.10 | 82.02 | 8.07 | 7.79 | 8.18 | 8.36 | 8.61 | 0.00 | 9 |- ! 9 |align=left|{{flagathlete|[[Peter Liebers]]|NJE}} | 153.83 | 75.97 | 78.86 | 7.75 | 7.79 | 7.86 | 8.07 | 7.96 | –1.00 | 23 |- ! 10 |align=left|{{flagathlete|[[Kevin Reynolds]]|KAN}} | 153.47 | 79.83 | 73.64 | 7.43 | 7.14 | 7.43 | 7.43 | 7.39 | 0.00 | 12 |- ! 11 |align=left|{{flagathlete|[[Jason Brown]]|SAD}} | 152.37 | 68.09 | 84.28 | 8.14 | 8.43 | 8.32 | 8.54 | 8.71 | 0.00 | 24 |- ! 12 |align=left|{{flagathlete|[[Tomáš Verner]]|ČEŠ}} | 151.90 | 73.98 | 78.92 | 8.00 | 7.57 | 7.86 | 7.96 | 8.07 | –1.00 |11 |- ! 13 |align=left|{{flagathlete|[[Michal Březina]]|ČEŠ}} | 151.67 | 75.31 | 77.36 | 8.00 | 7.43 | 7.89 | 7.75 | 7.61 | –1.00 | 16 |- ! 14 |align=left|{{flagathlete|[[Brian Joubert]]|FRA}} | 145.93 | 69.51 | 76.42 | 7.89 | 7.00 | 7.93 | 7.75 | 7.64 | 0.00 | 14 |- ! 15 |align=left|{{flagathlete|[[Jorik Hendrickx]]|BEL}} | 141.52 | 73.88 | 67.64 | 6.89 | 6.43 | 6.82 | 6.86 | 6.82 | 0.00 | 8 |- ! 16 |align=left|{{flagathlete|[[Alexander Majorov]]|ŠVE}} | 141.05 | 66.05 | 75.00 | 7.64 | 7.25 | 7.57 | 7.50 | 7.54 | 0.00 | 15 |- ! 17 |align=left|{{flagathlete|[[Misha Ge]]|UZB}} | 135.19 | 69.63 | 65.56 | 6.39 | 6.07 | 6.82 | 6.43 | 7.07 | 0.00 | 7 |- ! 18 |align=left|{{flagathlete|[[Florent Amodio]]|FRA}} | 123.06 | 49.00 | 74.06 | 7.61 | 6.96 | 7.46 | 7.32 | 7.68 | 0.00 | 10 |- ! 19 |align=left|{{flagathlete|[[Yakov Godorozha]]|UKR}} | 119.54 | 65.12 | 54.42 | 5.57 | 5.14 | 5.54 | 5.50 | 5.46 | 0.00 | 2 |- ! 20 |align=left|{{flagathlete|[[Michael Christian Martinez]]|FIL}} | 119.44 | 62.58 | 57.86 | 5.93 | 5.68 | 5.79 | 5.71 | 5.82 | –1.00 | 3 |- ! 21 |align=left|{{flagathlete|[[Alexei Bychenko]]|IZR}} | 114.62 | 59.96 | 55.66 | 5.93 | 5.25 | 5.61 | 5.61 | 5.43 | –1.00 | 1 |- ! 22 |align=left|{{flagathlete|[[Abzal Rakimgaliev]]|KAZ}} | 110.22 | 53.92 | 56.30 | 5.86 | 5.18 | 5.54 | 5.75 | 5.82 | 0.00 | 5 |- ! 23 |align=left|{{flagathlete|[[Zoltan Kelemen]]|RUM}} | 98.35 | 50.27 | 51.08 | 5.54 | 4.79 | 4.89 | 5.25 | 5.07 | –3.00 | 4 |- ! 24 |align=left|{{flagathlete|[[Viktor Romanenkov]]|EST}} | 78.44 | 32.42 | 48.02 | 5.32 | 4.54 | 4.54 | 5.07 | 4.54 | –2.00 | 6 |} <small> {{plainlist| * '''Legenda:''' * '''SR''' - Svjetski rekord * '''UO''' - Ukupna ocjena; '''TE''' - Ocjena za tehničke elemente; '''PE''' - Ocjena za programske elemente * '''OKS''' - Ocjena za klizačke sposobnosti; '''OTR''' - Ocjena za tranziciju; '''ONI''' - Ocjena za način izvođenja * '''OKO''' - Ocjena za koreografiju; '''OIN''' - Ocjena za interpretaciju; '''DED'''- Dedukcija; '''SB''' - SB|Startni broj }} </small> ===Finale=== Konačni plasman je na osnovu zbira bodova u kratkom i slobodnom programu.<ref>{{cite web | url=http://www.isuresults.com/results/owg2014/CAT001RS.HTM | title=Judges Details Per Skater: Figure Skating Men's Total Results | publisher=[[International Skating Union]] |access-date=16. 2. 2014}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! Plasman ! Ime ! {{tooltip|UB|Ukupni bodovi}} ! colspan="2" | {{tooltip|KP|Kratki program}} ! colspan="2" | {{tooltip|SP|Slobodni program}} |- ! [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] |align=left|{{flagathlete|[[Yuzuru Hanyu]]|JAP}} | 280.09 | 1 | 101.45 | 1 | 178.64 |- ! [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] |align=left|{{flagathlete|[[Patrick Chan]]|KAN}} | 275.62 | 2 | 97.52 | 2 | 178.10 |- ! [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] |align=left|{{flagathlete|[[Denis Ten]]|KAZ}} | 255.10 | 9 | 84.06 | 3 | 171.04 |- ! 4 |align=left|{{flagathlete|[[Javier Fernández]]|ŠPA}} | 253.92 | 3 | 86.98 | 5 | 166.94 |- ! 5 |align=left|{{flagathlete|[[Tatsuki Machida]]|JAP}} | 253.42 | 11 | 83.48 | 4 | 169.94 |- ! 6 |align=left|{{flagathlete|[[Daisuke Takahashi]]|JAP}} | 250.67 | 4 | 86.40 | 6 | 164.27 |- ! 7 |align=left|{{flagathlete|[[Yan Han]]|KIN}} | 246.20 | 8 | 85.66 | 7 | 160.54 |- ! 8 |align=left|{{flagathlete|[[Peter Liebers]]|NJE}} | 239.87 | 5 | 86.04 | 9 | 153.83 |- ! 9 |align=left|{{flagathlete|[[Jason Brown]]|SAD}} | 238.37 | 6 | 86.00 | 11 | 152.37 |- ! 10 |align=left|{{flagathlete|[[Michal Březina]]|ČEŠ}} | 233.62 | 12 | 81.95 | 13 | 151.67 |- ! 11 |align=left|{{flagathlete|[[Tomáš Verner]]|ČEŠ}} | 232.99 | 13 | 81.09 | 12 | 151.90 |- ! 12 |align=left|{{flagathlete|[[Jeremy Abbott]]|SAD}} | 232.70 | 15 | 72.58 | 8 | 160.12 |- ! 13 |align=left|{{flagathlete|[[Brian Joubert]]|FRA}} | 231.77 | 7 | 85.84 | 14 | 145.93 |- ! 14 |align=left|{{flagathlete|[[Alexander Majorov]]|ŠVE}} | 224.86 | 10 | 83.81 | 16 | 141.05 |- ! 15 |align=left|{{flagathlete|[[Kevin Reynolds]]|KAN}} | 222.23 | 17 | 68.76 | 10 | 153.47 |- ! 16 |align=left|{{flagathlete|[[Jorik Hendrickx]]|BEL}} | 214.04 | 16 | 72.52 | 15 | 141.52 |- ! 17 |align=left|{{flagathlete|[[Misha Ge]]|UZB}} | 203.26 | 18 | 68.07 | 17 | 135.19 |- ! 18 |align=left|{{flagathlete|[[Florent Amodio]]|FRA}} | 198.64 | 14 | 75.58 | 18 | 123.06 |- ! 19 |align=left|{{flagathlete|[[Michael Christian Martinez]]|FIL}} | 184.25 | 19 | 64.81 | 20 | 119.44 |- ! 20 |align=left|{{flagathlete|[[Yakov Godorozha]]|UKR}} | 182.19 | 21 | 62.65 | 19 | 119.54 |- ! 21 |align=left|{{flagathlete|[[Alexei Bychenko]]|IZR}} | 177.06 | 22 | 62.44 | 21 | 114.62 |- ! 22 |align=left|{{flagathlete|[[Abzal Rakimgaliev]]|KAZ}} | 174.40 | 20 | 64.18 | 22 | 110.22 |- ! 23 |align=left|{{flagathlete|[[Zoltán Kelemen]]|RUM}} | 158.76 | 24 | 60.41 | 23 | 98.35 |- ! 24 |align=left|{{flagathlete|[[Viktor Romanenkov]]|EST}} | 139.99 | 23 | 61.55 | 24 | 78.44 |- |colspan=8 align=center| Nisu se kvalificirali za slobodni program |- ! 25 |align=left|{{flagathlete|[[Javier Raya]]|ŠPA}} | 59.76 | 25 | 59.76 |colspan=2 bgcolor ="honeydew"| |- ! 26 |align=left|{{flagathlete|[[Viktor Pfeifer]]|AUT}} | 56.60 | 26 | 56.60 |colspan=2 bgcolor ="honeydew"| |- ! 27 |align=left|{{flagathlete|[[Paul Bonifacio Parkinson]]|ITA}} | 56.30 | 27 | 56.30 |colspan=2 bgcolor ="honeydew"| |- ! 28 |align=left|{{flagathlete|[[Liam Firus]]|KAN}} | 55.04 | 28 | 55.04 |colspan=2 bgcolor ="honeydew"| |- ! 29 |align=left|{{flagathlete|[[Brendan Kerry]]|AUS}} | 47.12 | 29 | 47.12 |colspan=2 bgcolor ="honeydew"| |- ! — |align=left|{{flagathlete|[[Evgeni Plushenko]]<ref name="Evgeni Plushenko"/>|RUS}} |colspan=5 bgcolor ="honeydew"| |} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Umjetničko klizanje na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] 6kn9o24104wohm63qjhx8cqe3ple1uc Demografija Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije 0 358931 3900131 3899171 2026-06-23T18:24:41Z EUPBR 172755 /* Popis stanovništva 1971. */ 3900131 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Prijevod}} '''[[Demografija]] [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije]]''' utvrđivala se putem [[Popis stanovništva|popisa stanovništva]] koji se provodio jednom svake decenije, i to u razdoblju od 1948. do 1991, putem kojeg su se žitelji evidentirali radi statistike po prebivalištu u jednoj od šest republika, dobi, spolu, narodnosti, zaposlenosti i gustoći naseljenosti, dok se popis po religiji proveo jedino 1953. Pošto je Jugoslavija bila sastavljena od šest republika, bila je multi-etnička federacija sa nekoliko naroda bez apsolutne većine. Prema zadnjem službenom popisu stanovništva Jugoslavije, 1991, je imala 23.528.230 stanovnika.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} Prosječna gustoća naseljenosti bila je 92 stanovnika na km<sup>2</sup>. Kasnije se, iste godine, ponovio taj popis u nekim bivšim republikama koje su stekle nezavisnost da bi se utvrdio njihov službeni rezultat. Naprimjer, [[Hrvatska]] je prema jugoslavenskom popisu tada imala 4.760.344 stanovnika{{Sfn|FAO|1996|loc=str. 4}} od kojih su [[Hrvati]] činili 77,9 % stanovništva, da bi prema novoj verziji hrvatske vlada taj broj stanovnika bio zapravo 4.784.265 od kojeg su Hrvati činili zapravo 78,1 % stanovništva.{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 382}} Stanovništvo države se neravnomjerno mijenjalo: od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj stanovnika Jugoslavije se udvostručio. 1950, bila je 29. najmnogoljudnija država svijeta. Ipak, naprimjer, u Sloveniji se broj stanovnika u tom razdoblju povećao samo za 80 %, dok se na Kosovu gotovo učetverostručio. U istom razdoblju, broj nepismenih pao je sa četvrtine stanovništva na manje od 6%. Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948.-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. [[Srbi]], [[Hrvati]] i [[Slovenci]] su bilježili stagnaciju po stopi plodnosti, dok su [[Bošnjaci|muslimani]] i [[Albanci]] bilježili velik rast, najviše u 1960-ima i 1970-ima. Do 1990-ih, Albanci su po udjelu stanovništva prestigli Slovence i [[Makedonci|Makedonce]]. Zabilježen je i porast [[Jugoslaveni|Jugoslavena]] koji su 1981. dosegli brojku od preko 1,2 miliona, da bi se potom njihov broj smanjivao te se oni opredjeljivali za druge narodnosti. Zadnji popis iz 1991. zabilježio je vrhunac broja stanovnika te države. Nakon raspada SFRJ, sve republike su zabilježile trend pada nataliteta a tri trend negativnog prirodnog prirasta, izuzev Slovenije, Crne Gore i Makedonije, makar je i kod njih povećanje stanovništva vrlo nisko. == Popis stanovništva 1948. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1948.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1948. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva obavljenom 15. marta 1948, Jugoslavija je imala 15.772.098 stanovnika te je bio vidljiv [[Demografski gubici Jugoslavije u drugom svjetskom ratu|demografski gubitak]] tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Prema rezultatima istraživanja iz 1964, Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu izgubila 597.323 osoba, ili oko 4% stanovništva. Po republikama, najviše žrtava je imala Hrvatska: 194.749 poginulih ili nestalih civila i partizana ili 32,6% ukupno stradalih. Bosna i Hercegovina je imala 177.045 žrtava (29,6%), uža Srbija 97.728 (16,4%), Vojvodina 41.370 (6,9%), Slovenija 40.791 (6,8%), Makedonija 19.706 (3,3%), Crna Gora 16.903 (2,8%) a Kosovo 7.927 (1,3%), dok se za 1.744 nije znalo porijeklo republike.<ref>{{cite web|access-date=23. 8. 2013|title=Yugoslavia: Manipulations with the Numbers of Second World War Victims|author=Vladimir Žerjavić|publisher=Hrvatski informativni centar|url=http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|archive-date=16. 7. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183148/http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|url-status=dead}}</ref> Po udjelu postotka poginulih, najviše je imala Bosna i Hercegovina, oko 7% ukupnog stanovništva, a najmanje Kosovo, oko 1%. Savezni statistički ured navodi da bi bez rata Jugoslavija imala oko 18,3 miliona stanovnika, ali da je broj stanovnika od zadnjeg popisa iz 1931. ipak povećan za 1,3 miliona stanovnika ili 9,1%.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Popis iz 1948. je po prvi put uključio i područja [[Istra|Istre]] i slovenskog primorja oko [[Trst]]a, koje je prije pripadalo [[Italija|Italiji]].{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Zadnji popis prije toga obavljen je 1931. u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]], prema kojem je tada imala 14.534.000 stanovnika, bez gore spomenutih teritorija.{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 3}} Obrazac je sadržavao 13 pitanja i uputstvo za popunjavanje. Bilo je predviđeno da [[muslimani]] jugoslavenskog etničkog porekla daju neki od neki od odgovora: Srbin-musliman, Hrvat-musliman ili neopredijeljen-musliman, s tim što su Srbi-muslimani uključeni u Srbe, Hrvati-muslimani u Hrvate i Makedonci-muslimani u Makedonce, dok su neopredijeljeni-muslimani iskazani posebno, što je izazvalo poneke konfuzije. Kasnijim popisima muslimanima je priznat status naroda. Izuzev Hrvatske (14.545 manje osoba), sve ostale republike su zabilježile rast stanovništva.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Od ukupno 15,77 miliona žitelja, najviše je otpalo na Srbiju: 6.527.966 ili 41,4%. [[Kosovo]] je imalo 727.820 žitelja (498.242 [[Albanci]] ili 68,4%, 171.911 [[Srbi]] ili 23,6%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), Vojvodina 1.663.212 žitelja (Srbi 841.246 ili 50,6%, [[Mađari]] 428.932 ili 25,8%, [[Hrvati]] 134.232 ili 8,1%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a uža Srbija 4.134.934 žitelja (Srbi 3.810.573 ili 92,2%, Albanci 33.289 ili 0,8% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Na Hrvatsku je otpalo 3.779.858 ili 24% stanovništva Jugoslavije. Hrvata je bilo 2.975.339 ili 78,7%, Srba 543.795 ili 14,4%.{{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}} Bosna i Hercegovina je imala 2.565.277 žitelja, od toga 1.136.116 Srba (44,3%), 788.403 muslimana (30,7%), 614.123 Hrvata (23,9%) i drugih.{{Sfn|Kasapović|2005|loc=str. 81}} Makedonija je brojala 1.152.986 stanovnika (789.648 Makedonci ili 68,4%, 197.389 Albanci 17,1%),{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} Slovenija 1.391.873 (1.350.459 Slovenci ili 97%, 16.069 Hrvati ili 1,2%) a Crna Gora 377.189 (342.008 Crnogorci ili 90,7%, 19.425 Albanci ili 5,1% i drugi). Radno aktivnog stanovništva bilo je 46,3%.<ref name="Feldbauer117"/> Jugoslavija je zabilježila pet gradova većih od 100.000 stanovnika, šest od preko 50.000 i 17 s preko 20.000. Ukupan broj gradskog stanovništva bio je 1,94 miliona ili 12,3%,{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 155}} a seoskog 13,83 miliona ili 87,7%. Najveći gradovi bili su [[Beograd]] (367.816 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Zagreb]] (279.623 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Ljubljana]] (115.095 stanovnika) i [[Sarajevo]] (113.769 stanovnika). == Popis stanovništva 1953. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1953.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1953.]] {{glavni|Popis stanovništva 1953. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1953, Jugoslavija je imala 16.936.573 stanovnika, što ju je tada svrstavalo na visoko 29. mjesto na [[Spisak država po stanovništvu|listi najmnogoljudnijih država svijeta]].{{Sfn|Bierbaum|loc=str. 278}} Najviše je opet imala Srbija: 6.979.154 stanovnika ili 41,2%. Kosovo je imalo 808.141 stanovnika (524.559 Albanci ili 64.9%, 189.969 Srbi ili 23.5%, 34.583 Turci ili 4.3% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), [[Vojvodina]] 1.699.545 žitelja (Srbi 865.538 ili 50,9%, Mađari 435.179 ili 25,6%, Hrvati 127.027 ili 7,5% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a [[uža Srbija]] 4.471.468 žitelja (Srbi 4.088.724 ili 91,4%, muslimani 64.303 ili 1,4%, Albanci 39.989 ili 0,9% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Hrvatska je brojala 3.936.022 stanovnika (Hrvati 3.128.661 ili 79,5%, Srbi 588.756 ili 15%){{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}}. Bosna i Hercegovina brojala je 2.847.459 stanovnika (Srbi 1.264.372 ili 44,4%, muslimani 891.800 ili 31,3%, Hrvati 654.229 ili 23%),{{Sfn|Bieber|1999|loc=str. 75}} Slovenija 1,5 miliona (96,5% Slovenci), Makedonija 1,3 miliona (Makedonci 66%, Turci 15,6%, Albanci 12,5%, Srbi 2,7%){{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} a Crna Gora 419.873. Prosječna starost u Jugslaviji bila je 23,8 godina.{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} Jugoslavija je te godine imala 7.848.857 radno aktivnog stanovništva, ili 46% ukupne populacije. Od toga broja, 5.182.521 (66%) je radilo u [[Poljoprivredno gospodarstvo|poljoprivredi]], 812.702 (10%) u industriji, 478.222 (6%) u [[Upravna jedinica|upravi]], 365.770 (5%) u [[Zanatstvo|zanatu]], 240.431 (3%) u prometu i drugim. Uža Srbija je imala 52%, Hrvatska i Slovenija imale su po 48%, Vojvodina 45%, BiH 42%, Makedonija 41%, Crna Gora 36% a Kosovo samo 33% radno aktivnog stanovništva.<ref>{{cite web|title=FNRJ - Aktivno stanovništvo po vrstama djelatnosti|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|access-date=4. 10. 2013|publisher=stat.si|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135259/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|url-status=dead}}</ref> Među radnim stanovništvom bilo je samo 2.680.265 žena ili 34%.{{Sfn|David|1962|loc=str. 42}} 8.545.935 ljudi je bilo uzdržavano (djeca, mladež, umirovljenici, nemoćni, nezaposleni). Vjeroispovijest je istražena samo tokom popisa iz 1953, kada se 41,2% stanovništva izjasnilo kao [[pravoslavci]]ma, 31,7% [[katolici]]ma, 12,3% [[muslimani]]ma, 12,6% [[Nereligioznost|nije bilo religiozno]] a 0,9% bili su [[protestanti]].<ref name="str. 40"/> Udio nepismenih bio je 25,4%, ili gotovo četvrtina stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> == Popis stanovništva 1961. == {{glavni|Popis stanovništva 1961. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1961, Jugoslavija je imala 18,55 miliona stanovnika, što ju je tada svrstavalo na osmo mjesto najmnogoljudnijih država [[Evropa|Evrope]], iza [[SSSR]]-a, [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanije]], [[Zapadna Njemačka|Zapadne Njemačke]], [[Francuska|Francuske]], [[Italija|Italije]], [[Španija|Španije]] i [[Poljska|Poljske]].{{Sfn|Rakičević|1968|loc=str. 33}} Popis se obavljao između 1. i 8. aprila 1961. [[Srbija]] je prema tim rezultatima imala 7.642.227 stanovnika ili 41,2% ukupnog stanovništva Jugoslavije. Prosječna gustoća naseljenosti bila je 87 stanovnika/km<sup>2</sup>, što je bilo iznad jugoslavenskog prosjeka od 73 stanovnika/km<sup>2</sup>. Prirodni priraštaj stanovništva Srbije bio je 11,3‰ (uža Srbija 9,5‰, Vojvodina 11‰ a Kosovo 21,2‰). Etnički sastav Srbije bio je sljedeći: Srbi 5.704.740 (74,6%), Albanci 699.799 (9,2%), Mađari 449.586 (5,9%), Hrvati 196.411 (2,6%), Slovaci 77.873 (1%) i drugi.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Na Kosovu je bilo 646.605 Albanaca (67,1%), 227.016 Srba (23,6%) i drugih,{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}} a u Vojvodini je narodni sastav bio sljedeći: Srbi 1.017.717 (54,9%), Mađari 442.561 (23,9%), Hrvati 145.341 (7,8%) i drugi.{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}} U naseljima od preko 5.000 stanovnika živjelo je 33% stanovništva, a u naseljima preko 50.000 12% stanovništva. [[Radno aktivno stanovništvo|Radno-aktivnog stanovništva]] bilo je 50,5%.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Druga najmnogoljudnija republika bila je Hrvatska sa 4.159.696 stanovnika ili 74 stanovnika/km<sup>2</sup>, u rangu prosjeka Jugoslavije. Narodni sastav bio je sljedeći: Hrvati 3.339.890 (80,3%), Srbi 624.990 (15%), Mađari 42.347 (1%), [[Slovenci]] 39.103 (0,9%) i drugi.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Na radno aktivno stanovništvo otpadalo je 1.954.269 stanovnika ili 47%, od toga na [[Industrija|industriju]] i [[rudarstvo]] 353.000, [[Trgovina|trgovinu]] i [[ugostiteljstvo]] 99.500, [[građevinarstvo]] 83.900, promet 79.600, [[poljoprivreda]] i [[ribarstvo]] 72.200 i druge.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} [[Bruto domaći proizvod|Narodni dohodak]] ostvaren u Hrvatskoj 1964. bio je 1.470.501 miliona jugoslovenskih dinara ili preko četvrtine ukupnog dohotka Jugoslavije.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Treća najmnogoljudnija republika bila je Bosna i Hercegovina sa 3.277.948 žitelja ili 64 stanovnika/km<sup>2</sup>, ispod prosjeka Jugoslavije. Od 1853. do 1961, njeno stanovništvo je utrostručeno. Narodni sastav bio je sljedeći: Srbi 1.406.057 (42,9%), muslimani 842.248 (25,7%), Hrvati 711.665 (21,7%) i drugi. Više od 76% stanovništvo bilo je zaposljeno u poljoprivredi, a samo 11% u industriji.{{Sfn|Krleža (I)|1969|loc=str. 125}} Makedonija je imala 1.406.003 stanovnika (1.000.866 Makedonaca ili 71,2%, 183.103 Albanaca ili 13%, 131.481 Turaka ili 9,4% i drugih{{Sfn|Krleža (IV)|1969|loc=str. 196}}), Slovenija 1.591.523 (Slovenci 1.522.248 ili 95,6%, Hrvati 31.429 ili 2%, Srbi 13.609 ili 0,9%<ref>{{cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/slo-t-07eng.htm|title=7. Population by ethnic affiliation, Slovenia, Census 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 and 2002|publisher=stat.si|access-date=22. 8. 2013|year=2002|author=Statistički ured Slovenije|archive-date=23. 10. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023131955/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/SLO-T-07ENG.htm|url-status=dead}}</ref>). Kretanje godišnjeg narodnog dohotka po stanovniku se gotovo utrostručio: 1939. bio je tek 210$ po stanovniku, 1953. bio je 250$, 1962. već 480$ da bi 1965. dosegnuo razinu od 570$, što je tada Jugoslaviju svrstavalo među srednje razvijene zemlje.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 335}} Broj stranih [[turista]] povećan je sa pola miliona 1957. na 3,6 miliona 1967, čime je prihod od stranih valuta povećan sa 4,5 miliona $ na 133 miliona.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 82}} == Popis stanovništva 1971. == [[Datoteka:Population growth Yugoslavia 1953-1986.png|right|mini|320px|Grafikon koji pokazuje broj živorođenih i umrlih u Jugoslaviji, kao i ukupni prirodni prirast stanovništva od 1953. do 1986. Uočljiva je stagnacija broja rođenih i stoga prirodnog prirasta]] {{glavni|Popis stanovništva 1971. u SFRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1971, Jugoslavija je imala 20,52 miliona stanovnika. Srbi su činili 71,2% stanovništva Srbije, Hrvati 79,4% stanovništva Hrvatske, Slovenci 94,0% stanovništva Slovenije, Makedonci 69,3% stanovništva Makedonije, Crnogorci 67,2% stanovništva Crne Gore dok su Muslimani činili 39,6%, Srbi 37,2% a Hrvati 20,6% stanovništva Bosne i Hercegovine. Na Kosovu, 73,7% stanovništva bili su Albanci, 18,4% Srbi, 2,5% Crnogorci. U Vojvodini, 55,8% stanovništva bili su Srbi, 21,7% Mađari, 3,7% Slovaci i drugi.<ref name="str. 40">[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 40</ref> Srbija je imala preko osam miliona stanovnika, Hrvatska preko četiri miliona, Bosna 3,75 miliona stanovnika, Slovenija i Makedonija su imali 1,7 miliona stanovnika, a Crna Gora ponovno jedina imala manje od milion, odnosno 529.604. U usporedbi sa 1961, broj domaćinstava koji 1971. nije imao izvore od poljoprivrede je porastao sa 43,4% na 60,3%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 42</ref> Udio nepismenih bio je 15,1%.<ref name="Feldbauer118"/> SFRJ je 1971. imala 27.568 naselja, od čega su 127 bili gradovi veći od 10.000 stanovnika. Od toga, samo je 21 grad imao više od 50.000, devet više od 100.000 a dva grada (Zagreb i Beograd) više od 500.000 stanovnika. U šest glavnih gradova republika i dva glavna grada pokrajina bilo je sveukupno 2.382.000 stanovnika ili 11% ukupnog stanovništva države.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 52</ref> U razdoblju od 1921.-1971, glavni gradovi su porasli za 438,5 % dok se ukupno stanovništvo SFRJ povećalo za samo 62,5%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 53</ref> SFRJ je tada imala i 5.042.514 stanova, od čega je 901.011 sagrađeno do 1918, 1.026.390 između dva svjetska rata, 1.241.874 između 1946-1960, a čak 1.741.793 stanova (35%) je sagrađeno iza 1960.<ref>{{cite web|title=1-3. Stanovi prema godini izgradnje i kvalitetu|access-date=9. 9. 2013|publisher=stat.si|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200243/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|url-status=dead}}</ref> 1971. SFRJ je od ukupnog broja stanovnika imala 62,6% radno sposobnog stanovništva (Srbija je imala 64,1 % radno sposobnih, Hrvatska 64,2% a BiH 58,9%).<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 56</ref> U primarnom sektoru ([[poljoprivreda]] i [[šumarstvo]]) je radilo 48,7% radno sposobnih osoba, u sekundarnom sektoru ([[Industrijska proizvodnja|proizvodnja]], [[trgovina]], [[obrt]]) 28,7% a u tercijarnom sektoru ([[prijevoz]], [[komunikacije]], usluge) 21,7% stanovnika.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 63</ref> Deset najvećih gradova SFRJ bili su:{{Sfn|Danmarks statistik|1984|loc=str. 570}} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|grad!!width="100px"| stanovništvo!!width="100px" |grb!!width="100px" |zastava!!width="120px" |slika |- | [[Beograd]] || 746.105 ||[[Datoteka:Small Coat of Arms Belgrade.svg|70px|center]] ||[[Datoteka:Flag of Belgrade.svg|100px|center|border]] ||[[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6860 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Zagreb]] | 566.224 | [[Datoteka:Coat of arms of Zagreb.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Zagreb (1964-1975).gif|100x100px|border|center|border]] | [[Datoteka:Starčević Square, Zagreb, 1967.jpg|150x150px|center]] |- | [[Skopje]] | 312.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Skopje.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Former flag of Skopje during the Socialist Yugoslavia.gif|50px|center|border]] | [[Datoteka:Od cytadeli w kierunku Starego Miasta - Skopje - 003282n.jpg|150x150px|center]] |- | [[Sarajevo]] | 243.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Sarajevo.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Sarajevo (197? – 1992).gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Sarajevo New-Railway-Station-Sarajevo-Novo.jpg|150x150px|center]] |- | [[Ljubljana]] | 173.853 | [[Datoteka:Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Ljubljana (1979–1996).svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Postcard of Ljubljana 1970s (18).jpg|150x150px|center]] |- | [[Split]] | 152.905 | [[Datoteka:Coat_of_arms_of_Split_(SRC).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of the City of Split.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Split Mausoleum 1970 178.jpg|150x150px|center]] |- | [[Novi Sad]] | 141.375 | [[Datoteka:Novi Sad.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Novi Sad, Serbia.svg|border|100px|center|border]] | [[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6853 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Rijeka (grad)|Rijeka]] | 132.222 | [[Datoteka:Coat of arms of the Free State of Fiume.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag_of_Rijeka.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Kikötő, Baross Gábor rakpart, jobbra az Adria-palota. Fortepan 50225.jpg|150x150px|center]] |- | [[Niš]] | 127.654 | [[Datoteka:Nis Coat of Arms.png|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Niš.gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Nisgradnocu.jpg|150x150px|center]] |- | [[Kragujevac]] | 97.167 | [[Datoteka:Kragujevac city Coat of Arms.jpg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Gradska uprava, Kragujevac 2014.jpg|150x150px|center]] |} == Popis stanovništva 1981. == {{glavni|Popis stanovništva 1981. u SFRJ}} [[Datoteka:Yugoslavia ethnic composition changes 1948-1991.png|desno|mini|320px|Tablica promjena udjela glavnih naroda SFRJ prema popisima od 1948. do 1991. izražene u postocima]] Prema popisu stanovništva iz 1981, Jugoslavija je imala 22.424.711 stanovnika ili 88 stanovnika/km<sup>2</sup>. Nakon 1970, prirodni prirast lagano se povećao sa 8,9‰ and 9,7‰ 1976, ali je do 1986. opet spao na 6,4‰. U razdoblju 1948.-1981, broj domaćinstava je povećan za 71,6%.<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 113</ref> Najveći [[Stopa plodnosti|prirodni prirast]] 1986. imalo je Kosovo sa 24,5‰, a najmanji Vojvodina sa 0,3‰.<ref name="ReferenceA">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 114</ref> 1981. bilo je registrirano 173.036 sklopljenih brakova (od toga 42.021 u užoj Srbiji (24,3%), 36.631 u BiH (21,2%), 33.855 u Hrvatskoj (19,6%), 16.303 u Makedoniji (9,4%), 15.542 u Vojvodini (9%) i dr.). Pozitivnu migraciju u razdoblju 1971.-1981. imali su uža Srbija (115.529 stanovnika ili 2,07%), Slovenija (48.469 stanovnika ili 2,63%), Vojvodina i Makedonija, a negativnu [[Migracija|migracijsku]] bilancu imale se sve ostale republike, od toga najviše iz BiH (odlazak 135.163 stanovnika ili -3,2%), Kosova (odlazak 58.972 stanovnika ili -3,6%) i Hrvatske (odlazak 31.262 stanovnika ili -0,7%).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 115</ref> Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Jugoslavija je imala 8.779.735 radno aktivnog stanovništva ili 39,2% ukupnog stanovništva. Najviše je od toga broja bilo zaposleno u poljoprivredi i ribarstvu (2,6 miliona ili 29,6%), industriji i rudarstvu (2,21 miliona ili 25,1%), građevinarstvu (0,69 miliona ili 7,9%), trgovini (0,59 miliona ili 6,7%), prometu (0,445 miliona ili 5,1%) i drugim djelatnostima.<ref name="Feldbauer117">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 117</ref> Najviše su zaposlenih imali Uža Srbija - 2.664.648 ili 46,8% ukupnog stanovništva - i Slovenija - 888.018 ili 47% ukupnog stanovništva - a najmanje Kosovo - 305.151 ili 19,3% ukupnog stanovništva. Hrvatska je tada imala 1.891.741 zaposlenih ili 41,1% ukupnih žitelja.<ref name="Feldbauer117"/> Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. Broj nepismenih bio je 9,5%<ref name="Feldbauer118">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 118</ref> Po dobnoj strukturi, naviše je bilo osoba u starosti između 25-29 godina (1.894.128 ili 8,4% stanovništva) i između 0-4 godine (1.862.656 ili 8,3% stanovništva). Međutim, to se dosta razlikovalo od republike do republike. Na primjer, u BiH je najviše bilo osoba u starosti između 15-19 godina (433.304 ili 10,5% stanovništva) a na Kosovu naviše između 0-4 godine (235.912 ili 14,9% stanovništva).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 120</ref> [[Datoteka:Population growth of the four nations of Yugoslavia 1953-1991.png|lijevo|mini|320px|Prirodni priraštaj četiri najveća naroda u SFRJ po desetljeću, od 1953. do 1991.]] Od ukupnog broja stanovnika, najviše je bilo Srba: 8.140.452 ili 36,3%, ali ih je bilo za 2.794 pripadnika manje u odnosu na popis iz 1971, vjerovatno zbog izjašnjavanja dijela kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Srba je u užoj Srbiji bilo 4.865.283 ili 85,4% stanovništva; u Vojvodini 1.107.375 ili 54,4% stanovništva; na Kosovu 209.497 ili 13,2% stanovništva; u BiH 1.320.738 ili 32% stanovništva; u Hrvatskoj 531.502 ili 11,6% stanovništva; u Makedoniji 44.468 ili 2,3% stanovništva; u Sloveniji 42.182 ili 2,2% stanovništva; te u Crnoj Gori 19.407 ili 3,3% stanovništva.<ref name="Feldbauer123">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 123</ref> Hrvata je bilo 4.428.005 ili 19,7% stanovništva, ali ih je bilo za 98.777 pripadnika manje u odnosu na zadnji popis, vjerovatno jer su se i oni dijelom izjašnjavali kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Hrvata je u Hrvatskoj bilo 3.454.661 ili 75% stanovništva; u BiH 758.140 ili 18,4% stanovništva; u Vojvodini 109.203 ili 5,4% stanovništva; u Sloveniji 55.623 ili 2,9% stanovništva; u užoj Srbiji 31.447 ili 0,6% stanovništva; na Kosovu 8.718 ili 0,6% stanovništva; u Crnoj Gori 6,904 ili 1,2% stanovništva te u Makedoniji 3.307 ili 0,2% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Muslimana je bilo 1.999.957 ili 8,9% stanovništva, što je povećanje za 270.025 pripadnika u odnosu na zadnji popis. Od ukupnog broja, Muslimana je bilo u BiH 1.630.033 ili 39,5% stanovništva; u Srbiji 215.166 ili 2,3% stanovništva; u Crnoj Gori 78.080 ili 13,4% stanovništva; u Makedoniji 39.513 ili 2,1% stanovništva; u Hrvatskoj 23.740 ili 0,5% stanovništva te u Sloveniji 13.425 ili 0,7% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Bilo je još i 1.753.554 Slovenaca ili 7,8% stanovništva (najviše u Sloveniji, 1.712.445 ili 90,5% stanovništva); 1.730.364 Albanaca ili 7,7% stanovništva (najviše na Kosovu, 1.226.736 ili 77,4% stanovništva); 1.339.729 Makedonaca ili 6% stanovništva (najviše u Makedoniji, 1.279.323 ili 67% stanovništva); 579.023 Crnogoraca ili 2,6% stanovništva (najviše u Crnoj Gori, 400.488 ili 68,5% stanovništva); 426.866 Mađara ili 1,9% stanovništva (najviše u Vojvodini, 385.356 ili 18,9% stanovništva); 1.219.045 Jugoslavena ili 5,4 % stanovništva (najviše u Srbiji, 441.941 ili 4,7% stanovništva) i drugih.<ref name="Feldbauer123"/> == Popis stanovništva 1991. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1991.png|right|thumb|320px|Narodni sastav SFRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1991. u SFRJ}} ''Stanovništvo''{{Sfn|Lozny|2011|loc=str. 378}} * [[SR Slovenija]] - 1.962.606 * [[SR Hrvatska]] - 4.760.344 * [[SR Bosna i Hercegovina]] - 4.364.574 * [[SR Crna Gora]] - 615.267 * [[SR Makedonija]] - 2.033.964 * [[SR Srbija]] - 9.791.475 ([[SAP Kosovo]] 1.954.747, Uža Srbija 5.824.211, [[SAP Vojvodina]] 2.012.517) * '''Jugoslavija''' - 23.528.230 Od ukupnog broja stanovnika, narodni sastav bio je sljedeći: [[Srbi]] 8.526.872 (36.2 %), [[Hrvati]] 4.636.700 (19.7 %), [[Muslimani (narod)|Muslimani]] 2.353.002 (10.0 %), [[Albanci]] 2.178.393 (9.3 %), [[Slovenci]] 1.760.460 (7.5 %), [[Makedonci]] 1.372.272 (5.8 %), [[Crnogorci]] 539.262 (2.3 %), [[Mađari]] 378.997 (1.6 %), Jugoslaveni 710.394 (3.0%) i drugi.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}}{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 12}} Ipak, zbog prilika usred raspada SFRJ, i sam popis bio je kaotičan tako da su pojedine republike objavile tek preliminarne rezultate bez detaljnijih analiza, dok su Albanci na Kosovu bojkotirali popis.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} === Nadopunjen popis 1991. === ''Stanovništvo'' * SR Slovenija - 1.965.986 * SR Hrvatska - 4.784.265 * SR Bosna i Hercegovina - 4.377.033 * SR Crna Gora - 615.035 * SR Makedonija - 2.033.964 ([[1994]]. ponovljen popis, 1.936.877 stanovnika) * SR Srbija - 9.778.991 (Uža Srbija 5.808.906, SAP Vojvodina 2.031.992) * '''Jugoslavija''' - 23.542.815 == Broj ljudi po domaćinstvima u SFRJ od 1948. do 1991. == {| {{prettytable}} | Prosječan broj članova | [[1948]]. | [[1953]]. | [[1961]]. | [[1971]]. | [[1981]]. |- | [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | 5.15 | 5.04 | 4.64 | 4.41 | 4.00 |- | [[Crna Gora]] | 4.51 | 4.56 | 4.43 | 4.34 | 4.09 |- | [[Hrvatska]] | 4.94 | 3.81 | 3.56 | 3.43 | 3.23 |- | [[Makedonija]] | 5.27 | 5.30 | 5.02 | 4.68 | 4.39 |- | [[Slovenija]] | 3.78 | 3.66 | 3.47 | 3.35 | 3.18 |- | [[Srbija]] | 4.39 | 4.32 | 3.96 | 3.76 | 3.63 |- | [[Jugoslavija]] | 4.37 | 4.29 | 3.99 | 3.82 | 3.62 |} <ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 119</ref> == Popisi stanovništva po republikama od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Republike | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[SR Bosna i Hercegovina]] | 2.563.767(16.2%) | 2.847.459(16.8%) | 3.277.948(17.6%) | 3.746.111(18.3%) | 4.124.256(18.4%) |- | [[SR Crna Gora]] | 377.189(2.4%) | 419.873(2.5%) | 471.894(2.5%) | 529.604(2.6%) | 584.310(2.6%) |- | [[SR Hrvatska]] | 3.779.858(24%) | 3.936.022(23.2%) | 4.159.696(22.4%) | 4.426.221(21.6%) | 4.601.469(20.5%) |- | [[SR Makedonija]] | 1.152.986(7.3%) | 1.304.514(7.7%) | 1.406.003(7.6%) | 1.647.308(8%) | 1.909.136(8.5%) |- | [[SR Slovenija]] | 1.439.800(9.1%) | 1.504.427(8.8%) | 1.591.523(8.6%) | 1.727.137(8.4%) | 1.891.864(8.4%) |- | [[SR Srbija]] | 6.527.966(41.4%) | 6.979.154(41.2%) | 7.642.227(41.2%) | 8.446.591(41.2%) | 9.313.676(41.5%) |- | [[SFRJ]] | 15.841.566 (100%) | 16.991.449 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Narodni sastav od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Narodnosti | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[Srbi]] | 6.547.117(41.5%) | 7.065.923(41.7%) | 7.806.152(42.1%) | 8.143.246(39.7%) | 8.140.452(36.3%) |- | [[Hrvati]] | 3.784.353(24%) | 3.975.550(23.5%) | 4.293.809(23.1%) | 4.526.782(22.1%) | 4.428.005(19.7%) |- | [[Bošnjaci]] | 808.921(5.1%) | 998.698(5.9%) | 972.940(5.2%) | 1.729.932(8.4%) | 1.999.957(8.9%) |- | [[Slovenci]] | 1.415.432(9%) | 1.487.100(8.8%) | 1.589.211(8.6%) | 1.678.032(8.2%) | 1.753.554(7.8%) |- | [[Albanci]] | 750.431(4.8%) | 754.245(4.5%) | 914.733(4.9%) | 1.309.523(6.4%) | 1.730.364(7.7%) |- | [[Makedonci]] | 810.126(5.1%) | 893.247(5.3%) | 1.045.513(5.6%) | 1.194.784(5.8%) | 1.339.729(6%) |- | [[Jugoslavija]]<ref name="ReferenceB">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124</ref> | 15.772.098 (100%) | 16.936.573 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Promjene == [[Datoteka:Yugoslavia demography.png|thumb|desno|320px|Tablica demografskih promjena Jugoslavije od 1961.]] Stanovništvo Jugoslavije jako se neravnomjerno mijenjalo a bilo je i složene narodne strukture bez ijednog većinskog naroda (Srbi su bili najbrojniji narod, ali bez apsolutne većine. Najveći udio u Jugoslaviji su imali 1961, kada ih je bilo 42.1 %). Najviše se promijenio udio [[Albanci|Albanaca]], čiji se broj skoro utrostručio za samo 43 godine, tako da ih je 1948. bilo samo 750.431, da bi ih [[1991]]. bilo više od 2,17 miliona. Albanci su 1991. bojkotirali popis stanovništva na Kosovu, tako da je njihov točan broj na području bivše Jugoslavije sporan, no postoje procjene da ih je tada u cijeloj Srbiji bilo 1.674.353.<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/culture/completed/diversity/DGIV_CULT_POL_trans(2003)9_Serbia_EN.PDF|title=National Report - Serbia|author=Branimir Stojković|publisher=[[Vijeće Evrope]]|date=1. 9. 2003|access-date=27. 12. 2010}}</ref> Skladno s time, pokrajina u kojoj je bilo najviše albanaca, [[Kosovo]], je imalo najveći natalitet populacije u cijeloj Europi, preko 20 promila, ali je i ono doživjelo velik pad stope plodnosti u 21. stoljeću. Jugoslavensko stanovništvo polagano je starjelo: prosječna starost stanovnika je bila je samo 24 godine 1950-ih{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} da bi 1980-ih bila deset godina više. Najmanje povećanje stanovnika po republikama u te 43 godine zabilježen je u Sloveniji i Hrvatskoj, koji je iznosio samo 4, odnosno 3 % u razdoblju od 1981. do 1991. godine. U te 43 godine njihov broj stanovnika povećao se za 26 % (Hrvatska), odnosno 35 % (Slovenija), a u Kosovu za čak 166 %. Od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio. [[1981]]. najveći gradovi su bili [[Beograd]] (1.087.915 stanovnika), [[Zagreb]] (648.586 stanovnika), [[Skoplje|Skopje]] (408.143 stanovnika), [[Sarajevo]] (319.017 stanovnika) i [[Ljubljana]] (224.817 stanovnika).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124, 125, 126</ref> Broj stambenih jedinica i/ili kuća povećao se sa 2,4 miliona 1921. na 6,1 miliona 1981. godine.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 355}} Od 22,4 miliona stanovnika, [[Srpskohrvatski jezik]] je govorilo 16.342.885 stanovnika ili 72.9 % stanovništva, [[Slovenski jezik|Slovenski]] 1.761.393 stanovnika ili 7.9 %, Albanski 1.756.663 stanovnika ili 7.8 %, Makedonski 1.373.956 stanovnika ili 6.1 % a ostalih 5.3 % je govorilo drugm jezicima.<ref name="ReferenceB"/> Nepismenih je [[1953]]. bilo 25.4 %, [[1971]]. 15.1 % da bi [[1981]]. taj udio smanjen na 9.5 %. Najveći udio nepismenih 1981. imali su [[Kosovo]] sa 17.6 % i Bosna sa 14.5 % stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> === Nakon raspada SFRJ === Iako su neki demografski analitičari početkom [[1980-ih]] procjenjivali da će stanovništvo Jugoslavije do [[2000]]. narasti do 25,65 miliona stanovnika,<ref name="ReferenceA"/> počevši od 1990-ih i prelaska država u neovisnost i kapitalistički sistem, primjećen je trend smanjivanja nataliteta kod većine naroda, tako da je, na primjer, broj Srba čak i smanjen 2002. na području uže Srbije (1991. ih je bilo 5.108.683, a [[2002]]. samo još 4.891.031). Nakon [[raspad SFRJ|raspada SFRJ]] i [[Ratovi u bivšoj Jugoslaviji|ratova]], broj stanovnika na području bivše Jugoslavije se smanjio, što zbog velikog broja mrtvih, što zbog emigracije u druge zemlje. Borislav Radović procjenjuje da su ratovi prouzročili 3.725.300 izbjeglica ili raseljenih, od kojih je jedan dio trajno napustio područje bivše Jugoslavije i otišao živjeti u inozemstvo.<ref>{{cite web|url=http://www.pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|title=Concomitants of Repatriation - The Case of Former Yugoslavia|author=Borislav Radović|publisher=Pabst|year=2010|access-date=24. 8. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306054928/http://pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|archive-date=6. 3. 2016|url-status=dead}}</ref> Tako se procjenjuje da se na teritoriju te bivše države 2002. nalazilo samo oko 22,3 do 23 miliona stanovnika, što je smanjenje za 2 do 6 % (u usporedbi sa 23,5 miliona prije 10 godina): Srbija (bez Kosova) je brojala 7.498.001 stanovnik,<ref>{{cite web |url=http://www.kulturkontakt.or.at/page.aspx_param_target_is_234059_and_l_is_2.v.aspx |title=Partner countries, regions: Serbia |publisher=Kultur Kontakt Austria }}{{Mrtav link}}</ref> Hrvatska 4.437.460,<ref>{{cite web |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |title=Popis stanovništva, kućanstava i stanova 2001. |publisher=Državni zavod za statistiku RH |access-date=25. 5. 2014 |archive-date=1. 2. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120521/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |url-status=dead }}</ref> Slovenija 1.964.036,{{Sfn|Magone|2010|loc=str. 134}} Makedonija 2.022.547,<ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2|title=Population|publisher=Statistički ured Republike Makedonije|access-date=22. 8. 2013}}</ref> Crna Gora 620.145{{Sfn|Ujedinjeni narodi|2010|loc=str. 10}} dok popis za BiH i Kosovo nije obavljen. Procjene o broju stanovnika BiH 2001. su različite. Prema siteu GeoHive, [[Federacija Bosne i Hercegovine]] je 2001. imala 2.312.397 stanovnika, distrikt [[Brčko]] 43.516 a [[Republika Srpska]] 1.447.477, što je sveukupno 3.803.390 stanovnika<ref>[http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 Bosnia and Herzegovina statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020500/http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 |date=3. 12. 2013 }} GeoHive</ref>. '''Nationsencyclopedia''' procjenuje, uz opasku da se može raditi o značajnoj pogrešci, da je cijela BiH u julu 2001. imala 3.922.205 stanovnika<ref>{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/economies/Europe/Bosnia-and-Herzegovina.html|title=BOSNIA AND HERZEGOVINA - Country overview|publisher=Nationsencyclopedia|access-date=1. 6. 2011|author=Valentin Hadjiyski}}</ref> '''CIA World Fact Book ''' je također procijenila da je BiH imala tada 3.922.205 stanovnika.{{Sfn|Powell|2009|loc=str. 32}} S druge strane, [[Svjetska banka]] i Međunarodna Energetska Agencija procijenile da je BiH 2001. imala oko 4,06 miliona stanovnika, zasnovano na analizi podataka o potrošnji energije te države.<ref>{{cite web|url=http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|title=Energy and Environment Data Reference Bank (EEDRB): Bosnia and Herzegovina|publisher=Međunarodna atomska energetska agencija|year=2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116033053/http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|archive-date=16. 1. 2010|access-date=25. 5. 2014|url-status=dead}}</ref> [[BBC]] procjenjuje da je Kosovo 2001. imalo oko 2 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm|title=Muslims in Europe: Country guide|date=23. 12. 2005|author=BBC News|publisher=bbc.co.uk|access-date=1. 6. 2011}}</ref> S druge strane, [[Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|Organizacija za evropsku sigurnost i saradnju]] daje procjenu da je tada Kosovo imalo do 2,4 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|publisher=Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|title=Kosovo - Population|access-date=1. 6. 2011|archive-date=7. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107202636/http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|url-status=dead}}</ref> Ako bi se uzele najniže procjene o stanovništvu BiH i Kosovu - 3,8 miliona i 2 miliona stanovnika - na području bivše Jugoslavije se 2001. nalazilo oko 22.345.000 stanovnika. Ako bi se uzele najviše procjene - 4,06 miliona i 2,4 miliona - ukupan broj stanovnika je bio oko 23.000.000. Ekonomsko stanje država uglavnom se pogoršalo. Hrvatska je u socijalizmu SFRJ bila zemlja visoke zaposlenosti i niske nezaposlenosti, dok je – otkako je prešla na liberalni kapitalizam – postala zemljom niske zaposlenosti i visoke nezaposlenosti. 1952. zaposlenih je bilo oko 500.000 osoba, a nezaposlenih samo 14.000. 1971. godine nezaposlenih je u Hrvatskoj bilo 40.000, (iako su mnogi posao nalazili i na "privremenom radu" u inozemstvu), a 1990, samo 160.000 osoba. 2011, samostalna Hrvatska imala je oko 300.000 nezaposlenih.<ref>{{cite web|url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|publisher=Novi list|title=Hrvatska u Jugoslaviji ostvarivala bolje gospodarske rezultate nego danas|author=Ivo Jakovljević|date=17. 9. 2011|access-date=24. 8. 2013|archive-date=1. 6. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601221711/http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|url-status=dead}}</ref> Zbog loše ekonomske situacije, na prostorima bivše Jugoslavije zabilježen je sve veći broj odlaska stanovništva na rad u inozemstvo, što je dodatno pogoršalo demografsku sliku republika. === 2011. godine === Trend smanjivanja stanovništva nastavljen je i 2011. Slovenija je te godine imala 2.050.189 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| title=Population, Slovenia, 1 January 2011 - final data| date=29. 4. 2011| access-date=5. 1. 2013| publisher=Statistički ured Republike Slovenije| archive-date=27. 5. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120527174043/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| url-status=dead}}</ref> Hrvatska 4.284.889,<ref>{{cite web| url=http://www.dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| publisher=Dnevnik.ba| title=Lijepa naša ima 4.284.889, a Zagreb 790.017 stanovnika, Hrvata 90,42 posto| date=17. 12. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20121219025544/http://dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| archive-date=19. 12. 2012| url-status=dead}}</ref> Srbija (bez Kosova) 7.182.862 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| publisher=E-Novine| title=Stanovnika u Srbiji manje za 4,15 odsto| date=29. 11. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-date=11. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130111082519/http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| url-status=dead}}</ref> Kosovo 1.739.825<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| publisher=E-Novine| title=Rezultati prvog kosovskog popisa| date=21. 9. 2012| access-date=30. 11. 2012| archive-date=23. 11. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121123200547/http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| url-status=dead}}</ref> a Crna Gora 625.266 stanovnika.<ref>{{cite web| url=http://slobodnadalmacija.hr/Svijet/tabid/67/articleType/ArticleView/articleId/137993/Default.aspx| title=POPIS STANOVNIŠTVA U Crnoj Gori živi 625 tisuća ljudi| date=16. 5. 2011| publisher=Slobodna Dalmacija| access-date=5. 1. 2013}}</ref> Jedine dvije države za čiji se broj stanovnika još uvijek ne zna točan broj su Makedonija i Bosna i Hercegovina. U Makedoniji je prekinut popis stanovništva 2011. zbog optužbi za falsificiranje broja stanovnika albanske zajednice, dok se u BiH popis stanovništva nije proveo od 1991. CIA World Factbook procjenjuje da je BiH imala 3.879.296 stanovnika 2011, a Makedonija 2.082.370.<ref>{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| publisher=CIA World Factbook| date=5. 1. 2013| access-date=5. 1. 2013| title=Factbook profile: Europa: Macedonia| archive-date=28. 1. 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| url-status=dead}}</ref> Prema tim podacima, na području bivše Jugoslavije je 2011.-2012. živjelo oko 21.845.000 stanovnika, ili oko dva do tri posto manje nego prije 10 godina. == Bilješke == {{refspisak|3}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite book|title=Explaining Yugoslavia|first=John B.|last=Allcock|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2000|isbn=9781850652779|ref=harv}} * {{cite book|last=Baltic|first=Nina|url=http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|year=2007|title=Theory and Practice of Human and Minority Rights under the Yugoslav Communist System|publisher=Human and Minority Rights in the Life Cycle of Ethnic Conflicts|ref=harv|access-date=25. 5. 2014|archive-date=11. 9. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Bosnien-Herzegowina und der Libanon im Vergleich: historische Entwicklung und politisches System vor dem Bürgerkrieg|first=Florian |last=Bieber|publisher=Pro Universitate Verlag|year=1999|isbn=9783932490507|ref=harv}} * {{cite book|title=Changing by degrees : steps to reduce greenhouse gases|publisher=United States, Office of Technology Assessment, Diane Publishing|first=Rosina M. |last=Bierbaum|isbn=9781428921467|ref=harv}} * {{cite book|title=Statistisk Arbog 1984: statistical yearbook|last=Danmarks statistik|publisher=Danmarks Statistik|year=1984|isbn=9788750106272|ref=harv}} * {{Cite book|location=Beograd|ref=DRC|publisher=Centar za demografsko istraživanje|year=1974|url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|title=The Population of Yugoslavia|access-date=25. 5. 2014|archive-date=4. 10. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004175412/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Adult education in Yugoslavia - Opseg 1 |url=https://archive.org/details/adulteducationin0000mdav |first=Marcel|last=David|publisher=UNESCO|year=1962|ref=harv}} * {{cite book|title=Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-century Central-Eastern Europe: History, Data, and Analysis|url=https://archive.org/details/ethnicgroupspopu0000eber|first=Piotr|last=Eberhardt|publisher=M.E. Sharpe|year=2003|isbn=9780765618337|ref=harv}} * {{cite web|last=FAO|year=1996|title=Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resources|location=Zagreb|publisher=Hrvatska banka biljnih gena|url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/agphome/documents/PGR/SoW1/Europe/CROATIA.pdf|ref=harv}} * {{Cite book|location=Zagreb|ref=Feldbauer| last=Feldbauer| first=Božidar| year=1988| title=Atlas svijeta| publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]| isbn=8670530041}} * {{cite book|title=Contemporary Poland: society, politics, economy - Opseg 22|first=Alicja|last=Iwańska|publisher=University of Chicago for the Human Relations Area Files|year=1955|ref=harv}} * {{cite book|last=Jordan|first=Peter|year=1989|title=Atlas Ost- und Südosteuropa: Bevölkerung aktuelle Karten zu Ökologie, Bevölkerung und Wirtschaft. Population : up-to-date ecological, demographic and economic maps, Opseg 2|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|isbn=9783443285265|ref=harv}} * {{cite book|last=Kasapović|first=Mirjana|title=Bosna i Hercegovina: podijeljeno društvo i nestabilna država|publisher=Politička Kultura|year=2005|isbn=9789536213948|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (I)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (I. svezak - A-Ćus)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (III)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (IV)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Laghouat-Oživljavanje)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (VI)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (VI. svezak - Skadar-Žvale)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|title=Contemporary European Politics: A Comparative Introduction|first=José|last=Magone|publisher=Routledge|year=2010|isbn=9780203846391|ref=harv}} * {{cite book|title=Comparative Archaeologies: A Sociological View of the Science of the Past|first=Ludomir R.|last=Lozny|publisher=Springer|year=2011|isbn= 9781441982254|ref=harv}} * {{cite book|title=Nacionalnost stanovništva Jugoslavije: nazadovanje Hrvata i manjina, napredovanje Muslimana i Albanaca: Opseg 5 iz Knjižnica Sloboda|first=Jure |last=Petričević|publisher=Verlag Adria|year=1983|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Encyclopedia of North American Immigration: Facts on File library of American history|first=John|last=Powell|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=9781438110127|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslavia: Land and People|first=Tomislav L.|last=Rakičević|year=1968|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Kvaliteta života i nova stambena naselja: Knj.6 iz Biblioteka Revije za sociologiju|first=Dušica |last=Seferagić|publisher=Sociološko društvo Hrvatske|year=1988|isbn=9788681175040|ref=harv}} * {{cite web|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=85624|last=Šimek-Škoda|first=K|year=1948|title=Popis stanovništva Jugoslavije godine 1948.|publisher=Hrvatski geografski glasnik, Vol.11.-12. No.1. juni 1950.|ref=harv}} * {{cite book|title=Population and Vital Statistics Report|year=2010|last=Ujedinjeni narodi|publisher=Hidden Spring|isbn=9789211615401|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslav Survey: Opseg 33|last=Yugoslav Survey|publisher=Publicističko-izdavački zavod "Jugoslavija"|location=Beograd|year=1992|ref=harv}} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20120117195621/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/ghi/0214400x/articulos/CHCO9393110171A.PDF Stanovništvo Jugoslavije 1991.] {{Simboli jezika|es|španski}} * [https://web.archive.org/web/20070926223450/http://www.zrc-sazu.si/Zgds/pdf/gv72-2-krajnc.pdf Stanovništvo Slovenije] * [https://web.archive.org/web/20081009052523/http://www.rastko.org.yu/antropologija/glasnici-ei/44/sradovanovic.pdf Stanovništvo Srbije 1991.] * [http://www.makedonija.info/republic.html Stanovništvo Makedonije 1991.] * [https://web.archive.org/web/20090205073050/http://www.planbleu.org/publications/idd_cotiers_hr.pdf Stanovništvo Hrvatske] {{Simboli jezika|en|engleski}} * [http://www.dzs.hr/ Državni zavod za statistiku u Hrvatskoj] * [http://www.njegos.org/census/index.htm Promjena populacije u Crnoj Gori od 1909. do 2003.] * [https://web.archive.org/web/20080311170926/http://www.urc.bl.ac.yu/stradanje/sastav.html Promjena populacije u BiH od 1948. do 1991.] {{Popisi stanovništva Jugoslavije}} [[Kategorija:Demografija Jugoslavije]] 25bkzncmarbyw4afn1a2rqi52cuagvg 3900136 3900131 2026-06-23T18:26:47Z EUPBR 172755 /* Popis stanovništva 1971. */ 3900136 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Prijevod}} '''[[Demografija]] [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije]]''' utvrđivala se putem [[Popis stanovništva|popisa stanovništva]] koji se provodio jednom svake decenije, i to u razdoblju od 1948. do 1991, putem kojeg su se žitelji evidentirali radi statistike po prebivalištu u jednoj od šest republika, dobi, spolu, narodnosti, zaposlenosti i gustoći naseljenosti, dok se popis po religiji proveo jedino 1953. Pošto je Jugoslavija bila sastavljena od šest republika, bila je multi-etnička federacija sa nekoliko naroda bez apsolutne većine. Prema zadnjem službenom popisu stanovništva Jugoslavije, 1991, je imala 23.528.230 stanovnika.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} Prosječna gustoća naseljenosti bila je 92 stanovnika na km<sup>2</sup>. Kasnije se, iste godine, ponovio taj popis u nekim bivšim republikama koje su stekle nezavisnost da bi se utvrdio njihov službeni rezultat. Naprimjer, [[Hrvatska]] je prema jugoslavenskom popisu tada imala 4.760.344 stanovnika{{Sfn|FAO|1996|loc=str. 4}} od kojih su [[Hrvati]] činili 77,9 % stanovništva, da bi prema novoj verziji hrvatske vlada taj broj stanovnika bio zapravo 4.784.265 od kojeg su Hrvati činili zapravo 78,1 % stanovništva.{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 382}} Stanovništvo države se neravnomjerno mijenjalo: od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj stanovnika Jugoslavije se udvostručio. 1950, bila je 29. najmnogoljudnija država svijeta. Ipak, naprimjer, u Sloveniji se broj stanovnika u tom razdoblju povećao samo za 80 %, dok se na Kosovu gotovo učetverostručio. U istom razdoblju, broj nepismenih pao je sa četvrtine stanovništva na manje od 6%. Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948.-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. [[Srbi]], [[Hrvati]] i [[Slovenci]] su bilježili stagnaciju po stopi plodnosti, dok su [[Bošnjaci|muslimani]] i [[Albanci]] bilježili velik rast, najviše u 1960-ima i 1970-ima. Do 1990-ih, Albanci su po udjelu stanovništva prestigli Slovence i [[Makedonci|Makedonce]]. Zabilježen je i porast [[Jugoslaveni|Jugoslavena]] koji su 1981. dosegli brojku od preko 1,2 miliona, da bi se potom njihov broj smanjivao te se oni opredjeljivali za druge narodnosti. Zadnji popis iz 1991. zabilježio je vrhunac broja stanovnika te države. Nakon raspada SFRJ, sve republike su zabilježile trend pada nataliteta a tri trend negativnog prirodnog prirasta, izuzev Slovenije, Crne Gore i Makedonije, makar je i kod njih povećanje stanovništva vrlo nisko. == Popis stanovništva 1948. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1948.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1948. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva obavljenom 15. marta 1948, Jugoslavija je imala 15.772.098 stanovnika te je bio vidljiv [[Demografski gubici Jugoslavije u drugom svjetskom ratu|demografski gubitak]] tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Prema rezultatima istraživanja iz 1964, Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu izgubila 597.323 osoba, ili oko 4% stanovništva. Po republikama, najviše žrtava je imala Hrvatska: 194.749 poginulih ili nestalih civila i partizana ili 32,6% ukupno stradalih. Bosna i Hercegovina je imala 177.045 žrtava (29,6%), uža Srbija 97.728 (16,4%), Vojvodina 41.370 (6,9%), Slovenija 40.791 (6,8%), Makedonija 19.706 (3,3%), Crna Gora 16.903 (2,8%) a Kosovo 7.927 (1,3%), dok se za 1.744 nije znalo porijeklo republike.<ref>{{cite web|access-date=23. 8. 2013|title=Yugoslavia: Manipulations with the Numbers of Second World War Victims|author=Vladimir Žerjavić|publisher=Hrvatski informativni centar|url=http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|archive-date=16. 7. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183148/http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|url-status=dead}}</ref> Po udjelu postotka poginulih, najviše je imala Bosna i Hercegovina, oko 7% ukupnog stanovništva, a najmanje Kosovo, oko 1%. Savezni statistički ured navodi da bi bez rata Jugoslavija imala oko 18,3 miliona stanovnika, ali da je broj stanovnika od zadnjeg popisa iz 1931. ipak povećan za 1,3 miliona stanovnika ili 9,1%.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Popis iz 1948. je po prvi put uključio i područja [[Istra|Istre]] i slovenskog primorja oko [[Trst]]a, koje je prije pripadalo [[Italija|Italiji]].{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Zadnji popis prije toga obavljen je 1931. u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]], prema kojem je tada imala 14.534.000 stanovnika, bez gore spomenutih teritorija.{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 3}} Obrazac je sadržavao 13 pitanja i uputstvo za popunjavanje. Bilo je predviđeno da [[muslimani]] jugoslavenskog etničkog porekla daju neki od neki od odgovora: Srbin-musliman, Hrvat-musliman ili neopredijeljen-musliman, s tim što su Srbi-muslimani uključeni u Srbe, Hrvati-muslimani u Hrvate i Makedonci-muslimani u Makedonce, dok su neopredijeljeni-muslimani iskazani posebno, što je izazvalo poneke konfuzije. Kasnijim popisima muslimanima je priznat status naroda. Izuzev Hrvatske (14.545 manje osoba), sve ostale republike su zabilježile rast stanovništva.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Od ukupno 15,77 miliona žitelja, najviše je otpalo na Srbiju: 6.527.966 ili 41,4%. [[Kosovo]] je imalo 727.820 žitelja (498.242 [[Albanci]] ili 68,4%, 171.911 [[Srbi]] ili 23,6%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), Vojvodina 1.663.212 žitelja (Srbi 841.246 ili 50,6%, [[Mađari]] 428.932 ili 25,8%, [[Hrvati]] 134.232 ili 8,1%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a uža Srbija 4.134.934 žitelja (Srbi 3.810.573 ili 92,2%, Albanci 33.289 ili 0,8% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Na Hrvatsku je otpalo 3.779.858 ili 24% stanovništva Jugoslavije. Hrvata je bilo 2.975.339 ili 78,7%, Srba 543.795 ili 14,4%.{{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}} Bosna i Hercegovina je imala 2.565.277 žitelja, od toga 1.136.116 Srba (44,3%), 788.403 muslimana (30,7%), 614.123 Hrvata (23,9%) i drugih.{{Sfn|Kasapović|2005|loc=str. 81}} Makedonija je brojala 1.152.986 stanovnika (789.648 Makedonci ili 68,4%, 197.389 Albanci 17,1%),{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} Slovenija 1.391.873 (1.350.459 Slovenci ili 97%, 16.069 Hrvati ili 1,2%) a Crna Gora 377.189 (342.008 Crnogorci ili 90,7%, 19.425 Albanci ili 5,1% i drugi). Radno aktivnog stanovništva bilo je 46,3%.<ref name="Feldbauer117"/> Jugoslavija je zabilježila pet gradova većih od 100.000 stanovnika, šest od preko 50.000 i 17 s preko 20.000. Ukupan broj gradskog stanovništva bio je 1,94 miliona ili 12,3%,{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 155}} a seoskog 13,83 miliona ili 87,7%. Najveći gradovi bili su [[Beograd]] (367.816 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Zagreb]] (279.623 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Ljubljana]] (115.095 stanovnika) i [[Sarajevo]] (113.769 stanovnika). == Popis stanovništva 1953. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1953.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1953.]] {{glavni|Popis stanovništva 1953. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1953, Jugoslavija je imala 16.936.573 stanovnika, što ju je tada svrstavalo na visoko 29. mjesto na [[Spisak država po stanovništvu|listi najmnogoljudnijih država svijeta]].{{Sfn|Bierbaum|loc=str. 278}} Najviše je opet imala Srbija: 6.979.154 stanovnika ili 41,2%. Kosovo je imalo 808.141 stanovnika (524.559 Albanci ili 64.9%, 189.969 Srbi ili 23.5%, 34.583 Turci ili 4.3% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), [[Vojvodina]] 1.699.545 žitelja (Srbi 865.538 ili 50,9%, Mađari 435.179 ili 25,6%, Hrvati 127.027 ili 7,5% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a [[uža Srbija]] 4.471.468 žitelja (Srbi 4.088.724 ili 91,4%, muslimani 64.303 ili 1,4%, Albanci 39.989 ili 0,9% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Hrvatska je brojala 3.936.022 stanovnika (Hrvati 3.128.661 ili 79,5%, Srbi 588.756 ili 15%){{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}}. Bosna i Hercegovina brojala je 2.847.459 stanovnika (Srbi 1.264.372 ili 44,4%, muslimani 891.800 ili 31,3%, Hrvati 654.229 ili 23%),{{Sfn|Bieber|1999|loc=str. 75}} Slovenija 1,5 miliona (96,5% Slovenci), Makedonija 1,3 miliona (Makedonci 66%, Turci 15,6%, Albanci 12,5%, Srbi 2,7%){{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} a Crna Gora 419.873. Prosječna starost u Jugslaviji bila je 23,8 godina.{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} Jugoslavija je te godine imala 7.848.857 radno aktivnog stanovništva, ili 46% ukupne populacije. Od toga broja, 5.182.521 (66%) je radilo u [[Poljoprivredno gospodarstvo|poljoprivredi]], 812.702 (10%) u industriji, 478.222 (6%) u [[Upravna jedinica|upravi]], 365.770 (5%) u [[Zanatstvo|zanatu]], 240.431 (3%) u prometu i drugim. Uža Srbija je imala 52%, Hrvatska i Slovenija imale su po 48%, Vojvodina 45%, BiH 42%, Makedonija 41%, Crna Gora 36% a Kosovo samo 33% radno aktivnog stanovništva.<ref>{{cite web|title=FNRJ - Aktivno stanovništvo po vrstama djelatnosti|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|access-date=4. 10. 2013|publisher=stat.si|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135259/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|url-status=dead}}</ref> Među radnim stanovništvom bilo je samo 2.680.265 žena ili 34%.{{Sfn|David|1962|loc=str. 42}} 8.545.935 ljudi je bilo uzdržavano (djeca, mladež, umirovljenici, nemoćni, nezaposleni). Vjeroispovijest je istražena samo tokom popisa iz 1953, kada se 41,2% stanovništva izjasnilo kao [[pravoslavci]]ma, 31,7% [[katolici]]ma, 12,3% [[muslimani]]ma, 12,6% [[Nereligioznost|nije bilo religiozno]] a 0,9% bili su [[protestanti]].<ref name="str. 40"/> Udio nepismenih bio je 25,4%, ili gotovo četvrtina stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> == Popis stanovništva 1961. == {{glavni|Popis stanovništva 1961. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1961, Jugoslavija je imala 18,55 miliona stanovnika, što ju je tada svrstavalo na osmo mjesto najmnogoljudnijih država [[Evropa|Evrope]], iza [[SSSR]]-a, [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanije]], [[Zapadna Njemačka|Zapadne Njemačke]], [[Francuska|Francuske]], [[Italija|Italije]], [[Španija|Španije]] i [[Poljska|Poljske]].{{Sfn|Rakičević|1968|loc=str. 33}} Popis se obavljao između 1. i 8. aprila 1961. [[Srbija]] je prema tim rezultatima imala 7.642.227 stanovnika ili 41,2% ukupnog stanovništva Jugoslavije. Prosječna gustoća naseljenosti bila je 87 stanovnika/km<sup>2</sup>, što je bilo iznad jugoslavenskog prosjeka od 73 stanovnika/km<sup>2</sup>. Prirodni priraštaj stanovništva Srbije bio je 11,3‰ (uža Srbija 9,5‰, Vojvodina 11‰ a Kosovo 21,2‰). Etnički sastav Srbije bio je sljedeći: Srbi 5.704.740 (74,6%), Albanci 699.799 (9,2%), Mađari 449.586 (5,9%), Hrvati 196.411 (2,6%), Slovaci 77.873 (1%) i drugi.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Na Kosovu je bilo 646.605 Albanaca (67,1%), 227.016 Srba (23,6%) i drugih,{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}} a u Vojvodini je narodni sastav bio sljedeći: Srbi 1.017.717 (54,9%), Mađari 442.561 (23,9%), Hrvati 145.341 (7,8%) i drugi.{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}} U naseljima od preko 5.000 stanovnika živjelo je 33% stanovništva, a u naseljima preko 50.000 12% stanovništva. [[Radno aktivno stanovništvo|Radno-aktivnog stanovništva]] bilo je 50,5%.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Druga najmnogoljudnija republika bila je Hrvatska sa 4.159.696 stanovnika ili 74 stanovnika/km<sup>2</sup>, u rangu prosjeka Jugoslavije. Narodni sastav bio je sljedeći: Hrvati 3.339.890 (80,3%), Srbi 624.990 (15%), Mađari 42.347 (1%), [[Slovenci]] 39.103 (0,9%) i drugi.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Na radno aktivno stanovništvo otpadalo je 1.954.269 stanovnika ili 47%, od toga na [[Industrija|industriju]] i [[rudarstvo]] 353.000, [[Trgovina|trgovinu]] i [[ugostiteljstvo]] 99.500, [[građevinarstvo]] 83.900, promet 79.600, [[poljoprivreda]] i [[ribarstvo]] 72.200 i druge.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} [[Bruto domaći proizvod|Narodni dohodak]] ostvaren u Hrvatskoj 1964. bio je 1.470.501 miliona jugoslovenskih dinara ili preko četvrtine ukupnog dohotka Jugoslavije.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Treća najmnogoljudnija republika bila je Bosna i Hercegovina sa 3.277.948 žitelja ili 64 stanovnika/km<sup>2</sup>, ispod prosjeka Jugoslavije. Od 1853. do 1961, njeno stanovništvo je utrostručeno. Narodni sastav bio je sljedeći: Srbi 1.406.057 (42,9%), muslimani 842.248 (25,7%), Hrvati 711.665 (21,7%) i drugi. Više od 76% stanovništvo bilo je zaposljeno u poljoprivredi, a samo 11% u industriji.{{Sfn|Krleža (I)|1969|loc=str. 125}} Makedonija je imala 1.406.003 stanovnika (1.000.866 Makedonaca ili 71,2%, 183.103 Albanaca ili 13%, 131.481 Turaka ili 9,4% i drugih{{Sfn|Krleža (IV)|1969|loc=str. 196}}), Slovenija 1.591.523 (Slovenci 1.522.248 ili 95,6%, Hrvati 31.429 ili 2%, Srbi 13.609 ili 0,9%<ref>{{cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/slo-t-07eng.htm|title=7. Population by ethnic affiliation, Slovenia, Census 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 and 2002|publisher=stat.si|access-date=22. 8. 2013|year=2002|author=Statistički ured Slovenije|archive-date=23. 10. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023131955/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/SLO-T-07ENG.htm|url-status=dead}}</ref>). Kretanje godišnjeg narodnog dohotka po stanovniku se gotovo utrostručio: 1939. bio je tek 210$ po stanovniku, 1953. bio je 250$, 1962. već 480$ da bi 1965. dosegnuo razinu od 570$, što je tada Jugoslaviju svrstavalo među srednje razvijene zemlje.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 335}} Broj stranih [[turista]] povećan je sa pola miliona 1957. na 3,6 miliona 1967, čime je prihod od stranih valuta povećan sa 4,5 miliona $ na 133 miliona.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 82}} == Popis stanovništva 1971. == [[Datoteka:Population growth Yugoslavia 1953-1986.png|right|mini|320px|Grafikon koji pokazuje broj živorođenih i umrlih u Jugoslaviji, kao i ukupni prirodni prirast stanovništva od 1953. do 1986. Uočljiva je stagnacija broja rođenih i stoga prirodnog prirasta]] {{glavni|Popis stanovništva 1971. u SFRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1971, Jugoslavija je imala 20,52 miliona stanovnika. Srbi su činili 71,2% stanovništva Srbije, Hrvati 79,4% stanovništva Hrvatske, Slovenci 94,0% stanovništva Slovenije, Makedonci 69,3% stanovništva Makedonije, Crnogorci 67,2% stanovništva Crne Gore dok su Muslimani činili 39,6%, Srbi 37,2% a Hrvati 20,6% stanovništva Bosne i Hercegovine. Na Kosovu, 73,7% stanovništva bili su Albanci, 18,4% Srbi, 2,5% Crnogorci. U Vojvodini, 55,8% stanovništva bili su Srbi, 21,7% Mađari, 3,7% Slovaci i drugi.<ref name="str. 40">[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 40</ref> Srbija je imala preko osam miliona stanovnika, Hrvatska preko četiri miliona, Bosna 3,75 miliona stanovnika, Slovenija i Makedonija su imali 1,7 miliona stanovnika, a Crna Gora ponovno jedina imala manje od milion, odnosno 529.604. U usporedbi sa 1961, broj domaćinstava koji 1971. nije imao izvore od poljoprivrede je porastao sa 43,4% na 60,3%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 42</ref> Udio nepismenih bio je 15,1%.<ref name="Feldbauer118"/> SFRJ je 1971. imala 27.568 naselja, od čega su 127 bili gradovi veći od 10.000 stanovnika. Od toga, samo je 21 grad imao više od 50.000, devet više od 100.000 a dva grada (Zagreb i Beograd) više od 500.000 stanovnika. U šest glavnih gradova republika i dva glavna grada pokrajina bilo je sveukupno 2.382.000 stanovnika ili 11% ukupnog stanovništva države.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 52</ref> U razdoblju od 1921.-1971, glavni gradovi su porasli za 438,5 % dok se ukupno stanovništvo SFRJ povećalo za samo 62,5%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 53</ref> SFRJ je tada imala i 5.042.514 stanova, od čega je 901.011 sagrađeno do 1918, 1.026.390 između dva svjetska rata, 1.241.874 između 1946-1960, a čak 1.741.793 stanova (35%) je sagrađeno iza 1960.<ref>{{cite web|title=1-3. Stanovi prema godini izgradnje i kvalitetu|access-date=9. 9. 2013|publisher=stat.si|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200243/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|url-status=dead}}</ref> 1971. SFRJ je od ukupnog broja stanovnika imala 62,6% radno sposobnog stanovništva (Srbija je imala 64,1 % radno sposobnih, Hrvatska 64,2% a BiH 58,9%).<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 56</ref> U primarnom sektoru ([[poljoprivreda]] i [[šumarstvo]]) je radilo 48,7% radno sposobnih osoba, u sekundarnom sektoru ([[Industrijska proizvodnja|proizvodnja]], [[trgovina]], [[obrt]]) 28,7% a u tercijarnom sektoru ([[prijevoz]], [[komunikacije]], usluge) 21,7% stanovnika.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 63</ref> Deset najvećih gradova SFRJ bili su:{{Sfn|Danmarks statistik|1984|loc=str. 570}} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|grad!!width="100px"| stanovništvo!!width="100px" |grb!!width="100px" |zastava!!width="120px" |slika |- | [[Beograd]] || 746.105 ||[[Datoteka:Coat of arms Belgrade (1946–1991).svg|70px|center]] ||[[Datoteka:Flag of Belgrade.svg|100px|center|border]] ||[[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6860 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Zagreb]] | 566.224 | [[Datoteka:Coat of arms of Zagreb.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Zagreb (1964-1975).gif|100x100px|border|center|border]] | [[Datoteka:Starčević Square, Zagreb, 1967.jpg|150x150px|center]] |- | [[Skopje]] | 312.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Skopje.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Former flag of Skopje during the Socialist Yugoslavia.gif|50px|center|border]] | [[Datoteka:Od cytadeli w kierunku Starego Miasta - Skopje - 003282n.jpg|150x150px|center]] |- | [[Sarajevo]] | 243.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Sarajevo.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Sarajevo (197? – 1992).gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Sarajevo New-Railway-Station-Sarajevo-Novo.jpg|150x150px|center]] |- | [[Ljubljana]] | 173.853 | [[Datoteka:Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Ljubljana (1979–1996).svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Postcard of Ljubljana 1970s (18).jpg|150x150px|center]] |- | [[Split]] | 152.905 | [[Datoteka:Coat_of_arms_of_Split_(SRC).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of the City of Split.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Split Mausoleum 1970 178.jpg|150x150px|center]] |- | [[Novi Sad]] | 141.375 | [[Datoteka:Novi Sad.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Novi Sad, Serbia.svg|border|100px|center|border]] | [[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6853 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Rijeka (grad)|Rijeka]] | 132.222 | [[Datoteka:Coat of arms of the Free State of Fiume.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag_of_Rijeka.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Kikötő, Baross Gábor rakpart, jobbra az Adria-palota. Fortepan 50225.jpg|150x150px|center]] |- | [[Niš]] | 127.654 | [[Datoteka:Nis Coat of Arms.png|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Niš.gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Nisgradnocu.jpg|150x150px|center]] |- | [[Kragujevac]] | 97.167 | [[Datoteka:Kragujevac city Coat of Arms.jpg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Gradska uprava, Kragujevac 2014.jpg|150x150px|center]] |} == Popis stanovništva 1981. == {{glavni|Popis stanovništva 1981. u SFRJ}} [[Datoteka:Yugoslavia ethnic composition changes 1948-1991.png|desno|mini|320px|Tablica promjena udjela glavnih naroda SFRJ prema popisima od 1948. do 1991. izražene u postocima]] Prema popisu stanovništva iz 1981, Jugoslavija je imala 22.424.711 stanovnika ili 88 stanovnika/km<sup>2</sup>. Nakon 1970, prirodni prirast lagano se povećao sa 8,9‰ and 9,7‰ 1976, ali je do 1986. opet spao na 6,4‰. U razdoblju 1948.-1981, broj domaćinstava je povećan za 71,6%.<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 113</ref> Najveći [[Stopa plodnosti|prirodni prirast]] 1986. imalo je Kosovo sa 24,5‰, a najmanji Vojvodina sa 0,3‰.<ref name="ReferenceA">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 114</ref> 1981. bilo je registrirano 173.036 sklopljenih brakova (od toga 42.021 u užoj Srbiji (24,3%), 36.631 u BiH (21,2%), 33.855 u Hrvatskoj (19,6%), 16.303 u Makedoniji (9,4%), 15.542 u Vojvodini (9%) i dr.). Pozitivnu migraciju u razdoblju 1971.-1981. imali su uža Srbija (115.529 stanovnika ili 2,07%), Slovenija (48.469 stanovnika ili 2,63%), Vojvodina i Makedonija, a negativnu [[Migracija|migracijsku]] bilancu imale se sve ostale republike, od toga najviše iz BiH (odlazak 135.163 stanovnika ili -3,2%), Kosova (odlazak 58.972 stanovnika ili -3,6%) i Hrvatske (odlazak 31.262 stanovnika ili -0,7%).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 115</ref> Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Jugoslavija je imala 8.779.735 radno aktivnog stanovništva ili 39,2% ukupnog stanovništva. Najviše je od toga broja bilo zaposleno u poljoprivredi i ribarstvu (2,6 miliona ili 29,6%), industriji i rudarstvu (2,21 miliona ili 25,1%), građevinarstvu (0,69 miliona ili 7,9%), trgovini (0,59 miliona ili 6,7%), prometu (0,445 miliona ili 5,1%) i drugim djelatnostima.<ref name="Feldbauer117">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 117</ref> Najviše su zaposlenih imali Uža Srbija - 2.664.648 ili 46,8% ukupnog stanovništva - i Slovenija - 888.018 ili 47% ukupnog stanovništva - a najmanje Kosovo - 305.151 ili 19,3% ukupnog stanovništva. Hrvatska je tada imala 1.891.741 zaposlenih ili 41,1% ukupnih žitelja.<ref name="Feldbauer117"/> Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. Broj nepismenih bio je 9,5%<ref name="Feldbauer118">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 118</ref> Po dobnoj strukturi, naviše je bilo osoba u starosti između 25-29 godina (1.894.128 ili 8,4% stanovništva) i između 0-4 godine (1.862.656 ili 8,3% stanovništva). Međutim, to se dosta razlikovalo od republike do republike. Na primjer, u BiH je najviše bilo osoba u starosti između 15-19 godina (433.304 ili 10,5% stanovništva) a na Kosovu naviše između 0-4 godine (235.912 ili 14,9% stanovništva).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 120</ref> [[Datoteka:Population growth of the four nations of Yugoslavia 1953-1991.png|lijevo|mini|320px|Prirodni priraštaj četiri najveća naroda u SFRJ po desetljeću, od 1953. do 1991.]] Od ukupnog broja stanovnika, najviše je bilo Srba: 8.140.452 ili 36,3%, ali ih je bilo za 2.794 pripadnika manje u odnosu na popis iz 1971, vjerovatno zbog izjašnjavanja dijela kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Srba je u užoj Srbiji bilo 4.865.283 ili 85,4% stanovništva; u Vojvodini 1.107.375 ili 54,4% stanovništva; na Kosovu 209.497 ili 13,2% stanovništva; u BiH 1.320.738 ili 32% stanovništva; u Hrvatskoj 531.502 ili 11,6% stanovništva; u Makedoniji 44.468 ili 2,3% stanovništva; u Sloveniji 42.182 ili 2,2% stanovništva; te u Crnoj Gori 19.407 ili 3,3% stanovništva.<ref name="Feldbauer123">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 123</ref> Hrvata je bilo 4.428.005 ili 19,7% stanovništva, ali ih je bilo za 98.777 pripadnika manje u odnosu na zadnji popis, vjerovatno jer su se i oni dijelom izjašnjavali kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Hrvata je u Hrvatskoj bilo 3.454.661 ili 75% stanovništva; u BiH 758.140 ili 18,4% stanovništva; u Vojvodini 109.203 ili 5,4% stanovništva; u Sloveniji 55.623 ili 2,9% stanovništva; u užoj Srbiji 31.447 ili 0,6% stanovništva; na Kosovu 8.718 ili 0,6% stanovništva; u Crnoj Gori 6,904 ili 1,2% stanovništva te u Makedoniji 3.307 ili 0,2% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Muslimana je bilo 1.999.957 ili 8,9% stanovništva, što je povećanje za 270.025 pripadnika u odnosu na zadnji popis. Od ukupnog broja, Muslimana je bilo u BiH 1.630.033 ili 39,5% stanovništva; u Srbiji 215.166 ili 2,3% stanovništva; u Crnoj Gori 78.080 ili 13,4% stanovništva; u Makedoniji 39.513 ili 2,1% stanovništva; u Hrvatskoj 23.740 ili 0,5% stanovništva te u Sloveniji 13.425 ili 0,7% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Bilo je još i 1.753.554 Slovenaca ili 7,8% stanovništva (najviše u Sloveniji, 1.712.445 ili 90,5% stanovništva); 1.730.364 Albanaca ili 7,7% stanovništva (najviše na Kosovu, 1.226.736 ili 77,4% stanovništva); 1.339.729 Makedonaca ili 6% stanovništva (najviše u Makedoniji, 1.279.323 ili 67% stanovništva); 579.023 Crnogoraca ili 2,6% stanovništva (najviše u Crnoj Gori, 400.488 ili 68,5% stanovništva); 426.866 Mađara ili 1,9% stanovništva (najviše u Vojvodini, 385.356 ili 18,9% stanovništva); 1.219.045 Jugoslavena ili 5,4 % stanovništva (najviše u Srbiji, 441.941 ili 4,7% stanovništva) i drugih.<ref name="Feldbauer123"/> == Popis stanovništva 1991. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1991.png|right|thumb|320px|Narodni sastav SFRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1991. u SFRJ}} ''Stanovništvo''{{Sfn|Lozny|2011|loc=str. 378}} * [[SR Slovenija]] - 1.962.606 * [[SR Hrvatska]] - 4.760.344 * [[SR Bosna i Hercegovina]] - 4.364.574 * [[SR Crna Gora]] - 615.267 * [[SR Makedonija]] - 2.033.964 * [[SR Srbija]] - 9.791.475 ([[SAP Kosovo]] 1.954.747, Uža Srbija 5.824.211, [[SAP Vojvodina]] 2.012.517) * '''Jugoslavija''' - 23.528.230 Od ukupnog broja stanovnika, narodni sastav bio je sljedeći: [[Srbi]] 8.526.872 (36.2 %), [[Hrvati]] 4.636.700 (19.7 %), [[Muslimani (narod)|Muslimani]] 2.353.002 (10.0 %), [[Albanci]] 2.178.393 (9.3 %), [[Slovenci]] 1.760.460 (7.5 %), [[Makedonci]] 1.372.272 (5.8 %), [[Crnogorci]] 539.262 (2.3 %), [[Mađari]] 378.997 (1.6 %), Jugoslaveni 710.394 (3.0%) i drugi.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}}{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 12}} Ipak, zbog prilika usred raspada SFRJ, i sam popis bio je kaotičan tako da su pojedine republike objavile tek preliminarne rezultate bez detaljnijih analiza, dok su Albanci na Kosovu bojkotirali popis.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} === Nadopunjen popis 1991. === ''Stanovništvo'' * SR Slovenija - 1.965.986 * SR Hrvatska - 4.784.265 * SR Bosna i Hercegovina - 4.377.033 * SR Crna Gora - 615.035 * SR Makedonija - 2.033.964 ([[1994]]. ponovljen popis, 1.936.877 stanovnika) * SR Srbija - 9.778.991 (Uža Srbija 5.808.906, SAP Vojvodina 2.031.992) * '''Jugoslavija''' - 23.542.815 == Broj ljudi po domaćinstvima u SFRJ od 1948. do 1991. == {| {{prettytable}} | Prosječan broj članova | [[1948]]. | [[1953]]. | [[1961]]. | [[1971]]. | [[1981]]. |- | [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | 5.15 | 5.04 | 4.64 | 4.41 | 4.00 |- | [[Crna Gora]] | 4.51 | 4.56 | 4.43 | 4.34 | 4.09 |- | [[Hrvatska]] | 4.94 | 3.81 | 3.56 | 3.43 | 3.23 |- | [[Makedonija]] | 5.27 | 5.30 | 5.02 | 4.68 | 4.39 |- | [[Slovenija]] | 3.78 | 3.66 | 3.47 | 3.35 | 3.18 |- | [[Srbija]] | 4.39 | 4.32 | 3.96 | 3.76 | 3.63 |- | [[Jugoslavija]] | 4.37 | 4.29 | 3.99 | 3.82 | 3.62 |} <ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 119</ref> == Popisi stanovništva po republikama od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Republike | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[SR Bosna i Hercegovina]] | 2.563.767(16.2%) | 2.847.459(16.8%) | 3.277.948(17.6%) | 3.746.111(18.3%) | 4.124.256(18.4%) |- | [[SR Crna Gora]] | 377.189(2.4%) | 419.873(2.5%) | 471.894(2.5%) | 529.604(2.6%) | 584.310(2.6%) |- | [[SR Hrvatska]] | 3.779.858(24%) | 3.936.022(23.2%) | 4.159.696(22.4%) | 4.426.221(21.6%) | 4.601.469(20.5%) |- | [[SR Makedonija]] | 1.152.986(7.3%) | 1.304.514(7.7%) | 1.406.003(7.6%) | 1.647.308(8%) | 1.909.136(8.5%) |- | [[SR Slovenija]] | 1.439.800(9.1%) | 1.504.427(8.8%) | 1.591.523(8.6%) | 1.727.137(8.4%) | 1.891.864(8.4%) |- | [[SR Srbija]] | 6.527.966(41.4%) | 6.979.154(41.2%) | 7.642.227(41.2%) | 8.446.591(41.2%) | 9.313.676(41.5%) |- | [[SFRJ]] | 15.841.566 (100%) | 16.991.449 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Narodni sastav od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Narodnosti | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[Srbi]] | 6.547.117(41.5%) | 7.065.923(41.7%) | 7.806.152(42.1%) | 8.143.246(39.7%) | 8.140.452(36.3%) |- | [[Hrvati]] | 3.784.353(24%) | 3.975.550(23.5%) | 4.293.809(23.1%) | 4.526.782(22.1%) | 4.428.005(19.7%) |- | [[Bošnjaci]] | 808.921(5.1%) | 998.698(5.9%) | 972.940(5.2%) | 1.729.932(8.4%) | 1.999.957(8.9%) |- | [[Slovenci]] | 1.415.432(9%) | 1.487.100(8.8%) | 1.589.211(8.6%) | 1.678.032(8.2%) | 1.753.554(7.8%) |- | [[Albanci]] | 750.431(4.8%) | 754.245(4.5%) | 914.733(4.9%) | 1.309.523(6.4%) | 1.730.364(7.7%) |- | [[Makedonci]] | 810.126(5.1%) | 893.247(5.3%) | 1.045.513(5.6%) | 1.194.784(5.8%) | 1.339.729(6%) |- | [[Jugoslavija]]<ref name="ReferenceB">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124</ref> | 15.772.098 (100%) | 16.936.573 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Promjene == [[Datoteka:Yugoslavia demography.png|thumb|desno|320px|Tablica demografskih promjena Jugoslavije od 1961.]] Stanovništvo Jugoslavije jako se neravnomjerno mijenjalo a bilo je i složene narodne strukture bez ijednog većinskog naroda (Srbi su bili najbrojniji narod, ali bez apsolutne većine. Najveći udio u Jugoslaviji su imali 1961, kada ih je bilo 42.1 %). Najviše se promijenio udio [[Albanci|Albanaca]], čiji se broj skoro utrostručio za samo 43 godine, tako da ih je 1948. bilo samo 750.431, da bi ih [[1991]]. bilo više od 2,17 miliona. Albanci su 1991. bojkotirali popis stanovništva na Kosovu, tako da je njihov točan broj na području bivše Jugoslavije sporan, no postoje procjene da ih je tada u cijeloj Srbiji bilo 1.674.353.<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/culture/completed/diversity/DGIV_CULT_POL_trans(2003)9_Serbia_EN.PDF|title=National Report - Serbia|author=Branimir Stojković|publisher=[[Vijeće Evrope]]|date=1. 9. 2003|access-date=27. 12. 2010}}</ref> Skladno s time, pokrajina u kojoj je bilo najviše albanaca, [[Kosovo]], je imalo najveći natalitet populacije u cijeloj Europi, preko 20 promila, ali je i ono doživjelo velik pad stope plodnosti u 21. stoljeću. Jugoslavensko stanovništvo polagano je starjelo: prosječna starost stanovnika je bila je samo 24 godine 1950-ih{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} da bi 1980-ih bila deset godina više. Najmanje povećanje stanovnika po republikama u te 43 godine zabilježen je u Sloveniji i Hrvatskoj, koji je iznosio samo 4, odnosno 3 % u razdoblju od 1981. do 1991. godine. U te 43 godine njihov broj stanovnika povećao se za 26 % (Hrvatska), odnosno 35 % (Slovenija), a u Kosovu za čak 166 %. Od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio. [[1981]]. najveći gradovi su bili [[Beograd]] (1.087.915 stanovnika), [[Zagreb]] (648.586 stanovnika), [[Skoplje|Skopje]] (408.143 stanovnika), [[Sarajevo]] (319.017 stanovnika) i [[Ljubljana]] (224.817 stanovnika).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124, 125, 126</ref> Broj stambenih jedinica i/ili kuća povećao se sa 2,4 miliona 1921. na 6,1 miliona 1981. godine.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 355}} Od 22,4 miliona stanovnika, [[Srpskohrvatski jezik]] je govorilo 16.342.885 stanovnika ili 72.9 % stanovništva, [[Slovenski jezik|Slovenski]] 1.761.393 stanovnika ili 7.9 %, Albanski 1.756.663 stanovnika ili 7.8 %, Makedonski 1.373.956 stanovnika ili 6.1 % a ostalih 5.3 % je govorilo drugm jezicima.<ref name="ReferenceB"/> Nepismenih je [[1953]]. bilo 25.4 %, [[1971]]. 15.1 % da bi [[1981]]. taj udio smanjen na 9.5 %. Najveći udio nepismenih 1981. imali su [[Kosovo]] sa 17.6 % i Bosna sa 14.5 % stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> === Nakon raspada SFRJ === Iako su neki demografski analitičari početkom [[1980-ih]] procjenjivali da će stanovništvo Jugoslavije do [[2000]]. narasti do 25,65 miliona stanovnika,<ref name="ReferenceA"/> počevši od 1990-ih i prelaska država u neovisnost i kapitalistički sistem, primjećen je trend smanjivanja nataliteta kod većine naroda, tako da je, na primjer, broj Srba čak i smanjen 2002. na području uže Srbije (1991. ih je bilo 5.108.683, a [[2002]]. samo još 4.891.031). Nakon [[raspad SFRJ|raspada SFRJ]] i [[Ratovi u bivšoj Jugoslaviji|ratova]], broj stanovnika na području bivše Jugoslavije se smanjio, što zbog velikog broja mrtvih, što zbog emigracije u druge zemlje. Borislav Radović procjenjuje da su ratovi prouzročili 3.725.300 izbjeglica ili raseljenih, od kojih je jedan dio trajno napustio područje bivše Jugoslavije i otišao živjeti u inozemstvo.<ref>{{cite web|url=http://www.pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|title=Concomitants of Repatriation - The Case of Former Yugoslavia|author=Borislav Radović|publisher=Pabst|year=2010|access-date=24. 8. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306054928/http://pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|archive-date=6. 3. 2016|url-status=dead}}</ref> Tako se procjenjuje da se na teritoriju te bivše države 2002. nalazilo samo oko 22,3 do 23 miliona stanovnika, što je smanjenje za 2 do 6 % (u usporedbi sa 23,5 miliona prije 10 godina): Srbija (bez Kosova) je brojala 7.498.001 stanovnik,<ref>{{cite web |url=http://www.kulturkontakt.or.at/page.aspx_param_target_is_234059_and_l_is_2.v.aspx |title=Partner countries, regions: Serbia |publisher=Kultur Kontakt Austria }}{{Mrtav link}}</ref> Hrvatska 4.437.460,<ref>{{cite web |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |title=Popis stanovništva, kućanstava i stanova 2001. |publisher=Državni zavod za statistiku RH |access-date=25. 5. 2014 |archive-date=1. 2. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120521/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |url-status=dead }}</ref> Slovenija 1.964.036,{{Sfn|Magone|2010|loc=str. 134}} Makedonija 2.022.547,<ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2|title=Population|publisher=Statistički ured Republike Makedonije|access-date=22. 8. 2013}}</ref> Crna Gora 620.145{{Sfn|Ujedinjeni narodi|2010|loc=str. 10}} dok popis za BiH i Kosovo nije obavljen. Procjene o broju stanovnika BiH 2001. su različite. Prema siteu GeoHive, [[Federacija Bosne i Hercegovine]] je 2001. imala 2.312.397 stanovnika, distrikt [[Brčko]] 43.516 a [[Republika Srpska]] 1.447.477, što je sveukupno 3.803.390 stanovnika<ref>[http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 Bosnia and Herzegovina statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020500/http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 |date=3. 12. 2013 }} GeoHive</ref>. '''Nationsencyclopedia''' procjenuje, uz opasku da se može raditi o značajnoj pogrešci, da je cijela BiH u julu 2001. imala 3.922.205 stanovnika<ref>{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/economies/Europe/Bosnia-and-Herzegovina.html|title=BOSNIA AND HERZEGOVINA - Country overview|publisher=Nationsencyclopedia|access-date=1. 6. 2011|author=Valentin Hadjiyski}}</ref> '''CIA World Fact Book ''' je također procijenila da je BiH imala tada 3.922.205 stanovnika.{{Sfn|Powell|2009|loc=str. 32}} S druge strane, [[Svjetska banka]] i Međunarodna Energetska Agencija procijenile da je BiH 2001. imala oko 4,06 miliona stanovnika, zasnovano na analizi podataka o potrošnji energije te države.<ref>{{cite web|url=http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|title=Energy and Environment Data Reference Bank (EEDRB): Bosnia and Herzegovina|publisher=Međunarodna atomska energetska agencija|year=2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116033053/http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|archive-date=16. 1. 2010|access-date=25. 5. 2014|url-status=dead}}</ref> [[BBC]] procjenjuje da je Kosovo 2001. imalo oko 2 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm|title=Muslims in Europe: Country guide|date=23. 12. 2005|author=BBC News|publisher=bbc.co.uk|access-date=1. 6. 2011}}</ref> S druge strane, [[Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|Organizacija za evropsku sigurnost i saradnju]] daje procjenu da je tada Kosovo imalo do 2,4 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|publisher=Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|title=Kosovo - Population|access-date=1. 6. 2011|archive-date=7. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107202636/http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|url-status=dead}}</ref> Ako bi se uzele najniže procjene o stanovništvu BiH i Kosovu - 3,8 miliona i 2 miliona stanovnika - na području bivše Jugoslavije se 2001. nalazilo oko 22.345.000 stanovnika. Ako bi se uzele najviše procjene - 4,06 miliona i 2,4 miliona - ukupan broj stanovnika je bio oko 23.000.000. Ekonomsko stanje država uglavnom se pogoršalo. Hrvatska je u socijalizmu SFRJ bila zemlja visoke zaposlenosti i niske nezaposlenosti, dok je – otkako je prešla na liberalni kapitalizam – postala zemljom niske zaposlenosti i visoke nezaposlenosti. 1952. zaposlenih je bilo oko 500.000 osoba, a nezaposlenih samo 14.000. 1971. godine nezaposlenih je u Hrvatskoj bilo 40.000, (iako su mnogi posao nalazili i na "privremenom radu" u inozemstvu), a 1990, samo 160.000 osoba. 2011, samostalna Hrvatska imala je oko 300.000 nezaposlenih.<ref>{{cite web|url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|publisher=Novi list|title=Hrvatska u Jugoslaviji ostvarivala bolje gospodarske rezultate nego danas|author=Ivo Jakovljević|date=17. 9. 2011|access-date=24. 8. 2013|archive-date=1. 6. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601221711/http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|url-status=dead}}</ref> Zbog loše ekonomske situacije, na prostorima bivše Jugoslavije zabilježen je sve veći broj odlaska stanovništva na rad u inozemstvo, što je dodatno pogoršalo demografsku sliku republika. === 2011. godine === Trend smanjivanja stanovništva nastavljen je i 2011. Slovenija je te godine imala 2.050.189 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| title=Population, Slovenia, 1 January 2011 - final data| date=29. 4. 2011| access-date=5. 1. 2013| publisher=Statistički ured Republike Slovenije| archive-date=27. 5. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120527174043/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| url-status=dead}}</ref> Hrvatska 4.284.889,<ref>{{cite web| url=http://www.dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| publisher=Dnevnik.ba| title=Lijepa naša ima 4.284.889, a Zagreb 790.017 stanovnika, Hrvata 90,42 posto| date=17. 12. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20121219025544/http://dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| archive-date=19. 12. 2012| url-status=dead}}</ref> Srbija (bez Kosova) 7.182.862 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| publisher=E-Novine| title=Stanovnika u Srbiji manje za 4,15 odsto| date=29. 11. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-date=11. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130111082519/http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| url-status=dead}}</ref> Kosovo 1.739.825<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| publisher=E-Novine| title=Rezultati prvog kosovskog popisa| date=21. 9. 2012| access-date=30. 11. 2012| archive-date=23. 11. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121123200547/http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| url-status=dead}}</ref> a Crna Gora 625.266 stanovnika.<ref>{{cite web| url=http://slobodnadalmacija.hr/Svijet/tabid/67/articleType/ArticleView/articleId/137993/Default.aspx| title=POPIS STANOVNIŠTVA U Crnoj Gori živi 625 tisuća ljudi| date=16. 5. 2011| publisher=Slobodna Dalmacija| access-date=5. 1. 2013}}</ref> Jedine dvije države za čiji se broj stanovnika još uvijek ne zna točan broj su Makedonija i Bosna i Hercegovina. U Makedoniji je prekinut popis stanovništva 2011. zbog optužbi za falsificiranje broja stanovnika albanske zajednice, dok se u BiH popis stanovništva nije proveo od 1991. CIA World Factbook procjenjuje da je BiH imala 3.879.296 stanovnika 2011, a Makedonija 2.082.370.<ref>{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| publisher=CIA World Factbook| date=5. 1. 2013| access-date=5. 1. 2013| title=Factbook profile: Europa: Macedonia| archive-date=28. 1. 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| url-status=dead}}</ref> Prema tim podacima, na području bivše Jugoslavije je 2011.-2012. živjelo oko 21.845.000 stanovnika, ili oko dva do tri posto manje nego prije 10 godina. == Bilješke == {{refspisak|3}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite book|title=Explaining Yugoslavia|first=John B.|last=Allcock|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2000|isbn=9781850652779|ref=harv}} * {{cite book|last=Baltic|first=Nina|url=http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|year=2007|title=Theory and Practice of Human and Minority Rights under the Yugoslav Communist System|publisher=Human and Minority Rights in the Life Cycle of Ethnic Conflicts|ref=harv|access-date=25. 5. 2014|archive-date=11. 9. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Bosnien-Herzegowina und der Libanon im Vergleich: historische Entwicklung und politisches System vor dem Bürgerkrieg|first=Florian |last=Bieber|publisher=Pro Universitate Verlag|year=1999|isbn=9783932490507|ref=harv}} * {{cite book|title=Changing by degrees : steps to reduce greenhouse gases|publisher=United States, Office of Technology Assessment, Diane Publishing|first=Rosina M. |last=Bierbaum|isbn=9781428921467|ref=harv}} * {{cite book|title=Statistisk Arbog 1984: statistical yearbook|last=Danmarks statistik|publisher=Danmarks Statistik|year=1984|isbn=9788750106272|ref=harv}} * {{Cite book|location=Beograd|ref=DRC|publisher=Centar za demografsko istraživanje|year=1974|url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|title=The Population of Yugoslavia|access-date=25. 5. 2014|archive-date=4. 10. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004175412/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Adult education in Yugoslavia - Opseg 1 |url=https://archive.org/details/adulteducationin0000mdav |first=Marcel|last=David|publisher=UNESCO|year=1962|ref=harv}} * {{cite book|title=Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-century Central-Eastern Europe: History, Data, and Analysis|url=https://archive.org/details/ethnicgroupspopu0000eber|first=Piotr|last=Eberhardt|publisher=M.E. Sharpe|year=2003|isbn=9780765618337|ref=harv}} * {{cite web|last=FAO|year=1996|title=Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resources|location=Zagreb|publisher=Hrvatska banka biljnih gena|url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/agphome/documents/PGR/SoW1/Europe/CROATIA.pdf|ref=harv}} * {{Cite book|location=Zagreb|ref=Feldbauer| last=Feldbauer| first=Božidar| year=1988| title=Atlas svijeta| publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]| isbn=8670530041}} * {{cite book|title=Contemporary Poland: society, politics, economy - Opseg 22|first=Alicja|last=Iwańska|publisher=University of Chicago for the Human Relations Area Files|year=1955|ref=harv}} * {{cite book|last=Jordan|first=Peter|year=1989|title=Atlas Ost- und Südosteuropa: Bevölkerung aktuelle Karten zu Ökologie, Bevölkerung und Wirtschaft. Population : up-to-date ecological, demographic and economic maps, Opseg 2|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|isbn=9783443285265|ref=harv}} * {{cite book|last=Kasapović|first=Mirjana|title=Bosna i Hercegovina: podijeljeno društvo i nestabilna država|publisher=Politička Kultura|year=2005|isbn=9789536213948|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (I)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (I. svezak - A-Ćus)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (III)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (IV)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Laghouat-Oživljavanje)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (VI)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (VI. svezak - Skadar-Žvale)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|title=Contemporary European Politics: A Comparative Introduction|first=José|last=Magone|publisher=Routledge|year=2010|isbn=9780203846391|ref=harv}} * {{cite book|title=Comparative Archaeologies: A Sociological View of the Science of the Past|first=Ludomir R.|last=Lozny|publisher=Springer|year=2011|isbn= 9781441982254|ref=harv}} * {{cite book|title=Nacionalnost stanovništva Jugoslavije: nazadovanje Hrvata i manjina, napredovanje Muslimana i Albanaca: Opseg 5 iz Knjižnica Sloboda|first=Jure |last=Petričević|publisher=Verlag Adria|year=1983|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Encyclopedia of North American Immigration: Facts on File library of American history|first=John|last=Powell|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=9781438110127|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslavia: Land and People|first=Tomislav L.|last=Rakičević|year=1968|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Kvaliteta života i nova stambena naselja: Knj.6 iz Biblioteka Revije za sociologiju|first=Dušica |last=Seferagić|publisher=Sociološko društvo Hrvatske|year=1988|isbn=9788681175040|ref=harv}} * {{cite web|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=85624|last=Šimek-Škoda|first=K|year=1948|title=Popis stanovništva Jugoslavije godine 1948.|publisher=Hrvatski geografski glasnik, Vol.11.-12. No.1. juni 1950.|ref=harv}} * {{cite book|title=Population and Vital Statistics Report|year=2010|last=Ujedinjeni narodi|publisher=Hidden Spring|isbn=9789211615401|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslav Survey: Opseg 33|last=Yugoslav Survey|publisher=Publicističko-izdavački zavod "Jugoslavija"|location=Beograd|year=1992|ref=harv}} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20120117195621/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/ghi/0214400x/articulos/CHCO9393110171A.PDF Stanovništvo Jugoslavije 1991.] {{Simboli jezika|es|španski}} * [https://web.archive.org/web/20070926223450/http://www.zrc-sazu.si/Zgds/pdf/gv72-2-krajnc.pdf Stanovništvo Slovenije] * [https://web.archive.org/web/20081009052523/http://www.rastko.org.yu/antropologija/glasnici-ei/44/sradovanovic.pdf Stanovništvo Srbije 1991.] * [http://www.makedonija.info/republic.html Stanovništvo Makedonije 1991.] * [https://web.archive.org/web/20090205073050/http://www.planbleu.org/publications/idd_cotiers_hr.pdf Stanovništvo Hrvatske] {{Simboli jezika|en|engleski}} * [http://www.dzs.hr/ Državni zavod za statistiku u Hrvatskoj] * [http://www.njegos.org/census/index.htm Promjena populacije u Crnoj Gori od 1909. do 2003.] * [https://web.archive.org/web/20080311170926/http://www.urc.bl.ac.yu/stradanje/sastav.html Promjena populacije u BiH od 1948. do 1991.] {{Popisi stanovništva Jugoslavije}} [[Kategorija:Demografija Jugoslavije]] naeg0vuoafqnqy53re2bbdhlclzc9dy 3900139 3900136 2026-06-23T18:28:42Z EUPBR 172755 /* Popis stanovništva 1971. */ 3900139 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Prijevod}} '''[[Demografija]] [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije]]''' utvrđivala se putem [[Popis stanovništva|popisa stanovništva]] koji se provodio jednom svake decenije, i to u razdoblju od 1948. do 1991, putem kojeg su se žitelji evidentirali radi statistike po prebivalištu u jednoj od šest republika, dobi, spolu, narodnosti, zaposlenosti i gustoći naseljenosti, dok se popis po religiji proveo jedino 1953. Pošto je Jugoslavija bila sastavljena od šest republika, bila je multi-etnička federacija sa nekoliko naroda bez apsolutne većine. Prema zadnjem službenom popisu stanovništva Jugoslavije, 1991, je imala 23.528.230 stanovnika.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} Prosječna gustoća naseljenosti bila je 92 stanovnika na km<sup>2</sup>. Kasnije se, iste godine, ponovio taj popis u nekim bivšim republikama koje su stekle nezavisnost da bi se utvrdio njihov službeni rezultat. Naprimjer, [[Hrvatska]] je prema jugoslavenskom popisu tada imala 4.760.344 stanovnika{{Sfn|FAO|1996|loc=str. 4}} od kojih su [[Hrvati]] činili 77,9 % stanovništva, da bi prema novoj verziji hrvatske vlada taj broj stanovnika bio zapravo 4.784.265 od kojeg su Hrvati činili zapravo 78,1 % stanovništva.{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 382}} Stanovništvo države se neravnomjerno mijenjalo: od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj stanovnika Jugoslavije se udvostručio. 1950, bila je 29. najmnogoljudnija država svijeta. Ipak, naprimjer, u Sloveniji se broj stanovnika u tom razdoblju povećao samo za 80 %, dok se na Kosovu gotovo učetverostručio. U istom razdoblju, broj nepismenih pao je sa četvrtine stanovništva na manje od 6%. Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948.-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. [[Srbi]], [[Hrvati]] i [[Slovenci]] su bilježili stagnaciju po stopi plodnosti, dok su [[Bošnjaci|muslimani]] i [[Albanci]] bilježili velik rast, najviše u 1960-ima i 1970-ima. Do 1990-ih, Albanci su po udjelu stanovništva prestigli Slovence i [[Makedonci|Makedonce]]. Zabilježen je i porast [[Jugoslaveni|Jugoslavena]] koji su 1981. dosegli brojku od preko 1,2 miliona, da bi se potom njihov broj smanjivao te se oni opredjeljivali za druge narodnosti. Zadnji popis iz 1991. zabilježio je vrhunac broja stanovnika te države. Nakon raspada SFRJ, sve republike su zabilježile trend pada nataliteta a tri trend negativnog prirodnog prirasta, izuzev Slovenije, Crne Gore i Makedonije, makar je i kod njih povećanje stanovništva vrlo nisko. == Popis stanovništva 1948. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1948.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1948. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva obavljenom 15. marta 1948, Jugoslavija je imala 15.772.098 stanovnika te je bio vidljiv [[Demografski gubici Jugoslavije u drugom svjetskom ratu|demografski gubitak]] tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Prema rezultatima istraživanja iz 1964, Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu izgubila 597.323 osoba, ili oko 4% stanovništva. Po republikama, najviše žrtava je imala Hrvatska: 194.749 poginulih ili nestalih civila i partizana ili 32,6% ukupno stradalih. Bosna i Hercegovina je imala 177.045 žrtava (29,6%), uža Srbija 97.728 (16,4%), Vojvodina 41.370 (6,9%), Slovenija 40.791 (6,8%), Makedonija 19.706 (3,3%), Crna Gora 16.903 (2,8%) a Kosovo 7.927 (1,3%), dok se za 1.744 nije znalo porijeklo republike.<ref>{{cite web|access-date=23. 8. 2013|title=Yugoslavia: Manipulations with the Numbers of Second World War Victims|author=Vladimir Žerjavić|publisher=Hrvatski informativni centar|url=http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|archive-date=16. 7. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183148/http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|url-status=dead}}</ref> Po udjelu postotka poginulih, najviše je imala Bosna i Hercegovina, oko 7% ukupnog stanovništva, a najmanje Kosovo, oko 1%. Savezni statistički ured navodi da bi bez rata Jugoslavija imala oko 18,3 miliona stanovnika, ali da je broj stanovnika od zadnjeg popisa iz 1931. ipak povećan za 1,3 miliona stanovnika ili 9,1%.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Popis iz 1948. je po prvi put uključio i područja [[Istra|Istre]] i slovenskog primorja oko [[Trst]]a, koje je prije pripadalo [[Italija|Italiji]].{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Zadnji popis prije toga obavljen je 1931. u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]], prema kojem je tada imala 14.534.000 stanovnika, bez gore spomenutih teritorija.{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 3}} Obrazac je sadržavao 13 pitanja i uputstvo za popunjavanje. Bilo je predviđeno da [[muslimani]] jugoslavenskog etničkog porekla daju neki od neki od odgovora: Srbin-musliman, Hrvat-musliman ili neopredijeljen-musliman, s tim što su Srbi-muslimani uključeni u Srbe, Hrvati-muslimani u Hrvate i Makedonci-muslimani u Makedonce, dok su neopredijeljeni-muslimani iskazani posebno, što je izazvalo poneke konfuzije. Kasnijim popisima muslimanima je priznat status naroda. Izuzev Hrvatske (14.545 manje osoba), sve ostale republike su zabilježile rast stanovništva.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Od ukupno 15,77 miliona žitelja, najviše je otpalo na Srbiju: 6.527.966 ili 41,4%. [[Kosovo]] je imalo 727.820 žitelja (498.242 [[Albanci]] ili 68,4%, 171.911 [[Srbi]] ili 23,6%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), Vojvodina 1.663.212 žitelja (Srbi 841.246 ili 50,6%, [[Mađari]] 428.932 ili 25,8%, [[Hrvati]] 134.232 ili 8,1%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a uža Srbija 4.134.934 žitelja (Srbi 3.810.573 ili 92,2%, Albanci 33.289 ili 0,8% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Na Hrvatsku je otpalo 3.779.858 ili 24% stanovništva Jugoslavije. Hrvata je bilo 2.975.339 ili 78,7%, Srba 543.795 ili 14,4%.{{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}} Bosna i Hercegovina je imala 2.565.277 žitelja, od toga 1.136.116 Srba (44,3%), 788.403 muslimana (30,7%), 614.123 Hrvata (23,9%) i drugih.{{Sfn|Kasapović|2005|loc=str. 81}} Makedonija je brojala 1.152.986 stanovnika (789.648 Makedonci ili 68,4%, 197.389 Albanci 17,1%),{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} Slovenija 1.391.873 (1.350.459 Slovenci ili 97%, 16.069 Hrvati ili 1,2%) a Crna Gora 377.189 (342.008 Crnogorci ili 90,7%, 19.425 Albanci ili 5,1% i drugi). Radno aktivnog stanovništva bilo je 46,3%.<ref name="Feldbauer117"/> Jugoslavija je zabilježila pet gradova većih od 100.000 stanovnika, šest od preko 50.000 i 17 s preko 20.000. Ukupan broj gradskog stanovništva bio je 1,94 miliona ili 12,3%,{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 155}} a seoskog 13,83 miliona ili 87,7%. Najveći gradovi bili su [[Beograd]] (367.816 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Zagreb]] (279.623 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Ljubljana]] (115.095 stanovnika) i [[Sarajevo]] (113.769 stanovnika). == Popis stanovništva 1953. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1953.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1953.]] {{glavni|Popis stanovništva 1953. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1953, Jugoslavija je imala 16.936.573 stanovnika, što ju je tada svrstavalo na visoko 29. mjesto na [[Spisak država po stanovništvu|listi najmnogoljudnijih država svijeta]].{{Sfn|Bierbaum|loc=str. 278}} Najviše je opet imala Srbija: 6.979.154 stanovnika ili 41,2%. Kosovo je imalo 808.141 stanovnika (524.559 Albanci ili 64.9%, 189.969 Srbi ili 23.5%, 34.583 Turci ili 4.3% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), [[Vojvodina]] 1.699.545 žitelja (Srbi 865.538 ili 50,9%, Mađari 435.179 ili 25,6%, Hrvati 127.027 ili 7,5% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a [[uža Srbija]] 4.471.468 žitelja (Srbi 4.088.724 ili 91,4%, muslimani 64.303 ili 1,4%, Albanci 39.989 ili 0,9% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Hrvatska je brojala 3.936.022 stanovnika (Hrvati 3.128.661 ili 79,5%, Srbi 588.756 ili 15%){{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}}. Bosna i Hercegovina brojala je 2.847.459 stanovnika (Srbi 1.264.372 ili 44,4%, muslimani 891.800 ili 31,3%, Hrvati 654.229 ili 23%),{{Sfn|Bieber|1999|loc=str. 75}} Slovenija 1,5 miliona (96,5% Slovenci), Makedonija 1,3 miliona (Makedonci 66%, Turci 15,6%, Albanci 12,5%, Srbi 2,7%){{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} a Crna Gora 419.873. Prosječna starost u Jugslaviji bila je 23,8 godina.{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} Jugoslavija je te godine imala 7.848.857 radno aktivnog stanovništva, ili 46% ukupne populacije. Od toga broja, 5.182.521 (66%) je radilo u [[Poljoprivredno gospodarstvo|poljoprivredi]], 812.702 (10%) u industriji, 478.222 (6%) u [[Upravna jedinica|upravi]], 365.770 (5%) u [[Zanatstvo|zanatu]], 240.431 (3%) u prometu i drugim. Uža Srbija je imala 52%, Hrvatska i Slovenija imale su po 48%, Vojvodina 45%, BiH 42%, Makedonija 41%, Crna Gora 36% a Kosovo samo 33% radno aktivnog stanovništva.<ref>{{cite web|title=FNRJ - Aktivno stanovništvo po vrstama djelatnosti|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|access-date=4. 10. 2013|publisher=stat.si|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135259/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|url-status=dead}}</ref> Među radnim stanovništvom bilo je samo 2.680.265 žena ili 34%.{{Sfn|David|1962|loc=str. 42}} 8.545.935 ljudi je bilo uzdržavano (djeca, mladež, umirovljenici, nemoćni, nezaposleni). Vjeroispovijest je istražena samo tokom popisa iz 1953, kada se 41,2% stanovništva izjasnilo kao [[pravoslavci]]ma, 31,7% [[katolici]]ma, 12,3% [[muslimani]]ma, 12,6% [[Nereligioznost|nije bilo religiozno]] a 0,9% bili su [[protestanti]].<ref name="str. 40"/> Udio nepismenih bio je 25,4%, ili gotovo četvrtina stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> == Popis stanovništva 1961. == {{glavni|Popis stanovništva 1961. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1961, Jugoslavija je imala 18,55 miliona stanovnika, što ju je tada svrstavalo na osmo mjesto najmnogoljudnijih država [[Evropa|Evrope]], iza [[SSSR]]-a, [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanije]], [[Zapadna Njemačka|Zapadne Njemačke]], [[Francuska|Francuske]], [[Italija|Italije]], [[Španija|Španije]] i [[Poljska|Poljske]].{{Sfn|Rakičević|1968|loc=str. 33}} Popis se obavljao između 1. i 8. aprila 1961. [[Srbija]] je prema tim rezultatima imala 7.642.227 stanovnika ili 41,2% ukupnog stanovništva Jugoslavije. Prosječna gustoća naseljenosti bila je 87 stanovnika/km<sup>2</sup>, što je bilo iznad jugoslavenskog prosjeka od 73 stanovnika/km<sup>2</sup>. Prirodni priraštaj stanovništva Srbije bio je 11,3‰ (uža Srbija 9,5‰, Vojvodina 11‰ a Kosovo 21,2‰). Etnički sastav Srbije bio je sljedeći: Srbi 5.704.740 (74,6%), Albanci 699.799 (9,2%), Mađari 449.586 (5,9%), Hrvati 196.411 (2,6%), Slovaci 77.873 (1%) i drugi.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Na Kosovu je bilo 646.605 Albanaca (67,1%), 227.016 Srba (23,6%) i drugih,{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}} a u Vojvodini je narodni sastav bio sljedeći: Srbi 1.017.717 (54,9%), Mađari 442.561 (23,9%), Hrvati 145.341 (7,8%) i drugi.{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}} U naseljima od preko 5.000 stanovnika živjelo je 33% stanovništva, a u naseljima preko 50.000 12% stanovništva. [[Radno aktivno stanovništvo|Radno-aktivnog stanovništva]] bilo je 50,5%.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Druga najmnogoljudnija republika bila je Hrvatska sa 4.159.696 stanovnika ili 74 stanovnika/km<sup>2</sup>, u rangu prosjeka Jugoslavije. Narodni sastav bio je sljedeći: Hrvati 3.339.890 (80,3%), Srbi 624.990 (15%), Mađari 42.347 (1%), [[Slovenci]] 39.103 (0,9%) i drugi.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Na radno aktivno stanovništvo otpadalo je 1.954.269 stanovnika ili 47%, od toga na [[Industrija|industriju]] i [[rudarstvo]] 353.000, [[Trgovina|trgovinu]] i [[ugostiteljstvo]] 99.500, [[građevinarstvo]] 83.900, promet 79.600, [[poljoprivreda]] i [[ribarstvo]] 72.200 i druge.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} [[Bruto domaći proizvod|Narodni dohodak]] ostvaren u Hrvatskoj 1964. bio je 1.470.501 miliona jugoslovenskih dinara ili preko četvrtine ukupnog dohotka Jugoslavije.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Treća najmnogoljudnija republika bila je Bosna i Hercegovina sa 3.277.948 žitelja ili 64 stanovnika/km<sup>2</sup>, ispod prosjeka Jugoslavije. Od 1853. do 1961, njeno stanovništvo je utrostručeno. Narodni sastav bio je sljedeći: Srbi 1.406.057 (42,9%), muslimani 842.248 (25,7%), Hrvati 711.665 (21,7%) i drugi. Više od 76% stanovništvo bilo je zaposljeno u poljoprivredi, a samo 11% u industriji.{{Sfn|Krleža (I)|1969|loc=str. 125}} Makedonija je imala 1.406.003 stanovnika (1.000.866 Makedonaca ili 71,2%, 183.103 Albanaca ili 13%, 131.481 Turaka ili 9,4% i drugih{{Sfn|Krleža (IV)|1969|loc=str. 196}}), Slovenija 1.591.523 (Slovenci 1.522.248 ili 95,6%, Hrvati 31.429 ili 2%, Srbi 13.609 ili 0,9%<ref>{{cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/slo-t-07eng.htm|title=7. Population by ethnic affiliation, Slovenia, Census 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 and 2002|publisher=stat.si|access-date=22. 8. 2013|year=2002|author=Statistički ured Slovenije|archive-date=23. 10. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023131955/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/SLO-T-07ENG.htm|url-status=dead}}</ref>). Kretanje godišnjeg narodnog dohotka po stanovniku se gotovo utrostručio: 1939. bio je tek 210$ po stanovniku, 1953. bio je 250$, 1962. već 480$ da bi 1965. dosegnuo razinu od 570$, što je tada Jugoslaviju svrstavalo među srednje razvijene zemlje.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 335}} Broj stranih [[turista]] povećan je sa pola miliona 1957. na 3,6 miliona 1967, čime je prihod od stranih valuta povećan sa 4,5 miliona $ na 133 miliona.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 82}} == Popis stanovništva 1971. == [[Datoteka:Population growth Yugoslavia 1953-1986.png|right|mini|320px|Grafikon koji pokazuje broj živorođenih i umrlih u Jugoslaviji, kao i ukupni prirodni prirast stanovništva od 1953. do 1986. Uočljiva je stagnacija broja rođenih i stoga prirodnog prirasta]] {{glavni|Popis stanovništva 1971. u SFRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1971, Jugoslavija je imala 20,52 miliona stanovnika. Srbi su činili 71,2% stanovništva Srbije, Hrvati 79,4% stanovništva Hrvatske, Slovenci 94,0% stanovništva Slovenije, Makedonci 69,3% stanovništva Makedonije, Crnogorci 67,2% stanovništva Crne Gore dok su Muslimani činili 39,6%, Srbi 37,2% a Hrvati 20,6% stanovništva Bosne i Hercegovine. Na Kosovu, 73,7% stanovništva bili su Albanci, 18,4% Srbi, 2,5% Crnogorci. U Vojvodini, 55,8% stanovništva bili su Srbi, 21,7% Mađari, 3,7% Slovaci i drugi.<ref name="str. 40">[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 40</ref> Srbija je imala preko osam miliona stanovnika, Hrvatska preko četiri miliona, Bosna 3,75 miliona stanovnika, Slovenija i Makedonija su imali 1,7 miliona stanovnika, a Crna Gora ponovno jedina imala manje od milion, odnosno 529.604. U usporedbi sa 1961, broj domaćinstava koji 1971. nije imao izvore od poljoprivrede je porastao sa 43,4% na 60,3%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 42</ref> Udio nepismenih bio je 15,1%.<ref name="Feldbauer118"/> SFRJ je 1971. imala 27.568 naselja, od čega su 127 bili gradovi veći od 10.000 stanovnika. Od toga, samo je 21 grad imao više od 50.000, devet više od 100.000 a dva grada (Zagreb i Beograd) više od 500.000 stanovnika. U šest glavnih gradova republika i dva glavna grada pokrajina bilo je sveukupno 2.382.000 stanovnika ili 11% ukupnog stanovništva države.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 52</ref> U razdoblju od 1921.-1971, glavni gradovi su porasli za 438,5 % dok se ukupno stanovništvo SFRJ povećalo za samo 62,5%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 53</ref> SFRJ je tada imala i 5.042.514 stanova, od čega je 901.011 sagrađeno do 1918, 1.026.390 između dva svjetska rata, 1.241.874 između 1946-1960, a čak 1.741.793 stanova (35%) je sagrađeno iza 1960.<ref>{{cite web|title=1-3. Stanovi prema godini izgradnje i kvalitetu|access-date=9. 9. 2013|publisher=stat.si|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200243/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|url-status=dead}}</ref> 1971. SFRJ je od ukupnog broja stanovnika imala 62,6% radno sposobnog stanovništva (Srbija je imala 64,1 % radno sposobnih, Hrvatska 64,2% a BiH 58,9%).<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 56</ref> U primarnom sektoru ([[poljoprivreda]] i [[šumarstvo]]) je radilo 48,7% radno sposobnih osoba, u sekundarnom sektoru ([[Industrijska proizvodnja|proizvodnja]], [[trgovina]], [[obrt]]) 28,7% a u tercijarnom sektoru ([[prijevoz]], [[komunikacije]], usluge) 21,7% stanovnika.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 63</ref> Deset najvećih gradova SFRJ bili su:{{Sfn|Danmarks statistik|1984|loc=str. 570}} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|grad!!width="100px"| stanovništvo!!width="100px" |grb!!width="100px" |zastava!!width="120px" |slika |- | [[Beograd]] || 746.105 ||[[Datoteka:Coat of arms Belgrade (1946–1991).svg|70px|center]] ||[[Datoteka:Flag of Belgrade.svg|100px|center|border]] ||[[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6860 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Zagreb]] | 566.224 | [[Datoteka:Coat of arms of Zagreb.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Zagreb (1964-1975).gif|100x100px|border|center|border]] | [[Datoteka:Starčević Square, Zagreb, 1967.jpg|150x150px|center]] |- | [[Skopje]] | 312.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Skopje.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Former flag of Skopje during the Socialist Yugoslavia.gif|50px|center|border]] | [[Datoteka:Od cytadeli w kierunku Starego Miasta - Skopje - 003282n.jpg|150x150px|center]] |- | [[Sarajevo]] | 243.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Sarajevo.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Sarajevo (197? – 1992).gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Sarajevo New-Railway-Station-Sarajevo-Novo.jpg|150x150px|center]] |- | [[Ljubljana]] | 173.853 | [[Datoteka:Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Ljubljana (1979–1996).svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Postcard of Ljubljana 1970s (18).jpg|150x150px|center]] |- | [[Split]] | 152.905 | [[Datoteka:Coat_of_arms_of_Split_(SRC).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of the City of Split.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Split Mausoleum 1970 178.jpg|150x150px|center]] |- | [[Novi Sad]] | 141.375 | [[Datoteka:Communist Coat of Arms of Novi Sad.png|centar|73x73piksel]] | [[Datoteka:Flag of Novi Sad, Serbia.svg|border|100px|center|border]] | [[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6853 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Rijeka (grad)|Rijeka]] | 132.222 | [[Datoteka:Coat of arms of the Free State of Fiume.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag_of_Rijeka.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Kikötő, Baross Gábor rakpart, jobbra az Adria-palota. Fortepan 50225.jpg|150x150px|center]] |- | [[Niš]] | 127.654 | [[Datoteka:Nis Coat of Arms.png|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Niš.gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Nisgradnocu.jpg|150x150px|center]] |- | [[Kragujevac]] | 97.167 | [[Datoteka:Kragujevac city Coat of Arms.jpg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Gradska uprava, Kragujevac 2014.jpg|150x150px|center]] |} == Popis stanovništva 1981. == {{glavni|Popis stanovništva 1981. u SFRJ}} [[Datoteka:Yugoslavia ethnic composition changes 1948-1991.png|desno|mini|320px|Tablica promjena udjela glavnih naroda SFRJ prema popisima od 1948. do 1991. izražene u postocima]] Prema popisu stanovništva iz 1981, Jugoslavija je imala 22.424.711 stanovnika ili 88 stanovnika/km<sup>2</sup>. Nakon 1970, prirodni prirast lagano se povećao sa 8,9‰ and 9,7‰ 1976, ali je do 1986. opet spao na 6,4‰. U razdoblju 1948.-1981, broj domaćinstava je povećan za 71,6%.<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 113</ref> Najveći [[Stopa plodnosti|prirodni prirast]] 1986. imalo je Kosovo sa 24,5‰, a najmanji Vojvodina sa 0,3‰.<ref name="ReferenceA">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 114</ref> 1981. bilo je registrirano 173.036 sklopljenih brakova (od toga 42.021 u užoj Srbiji (24,3%), 36.631 u BiH (21,2%), 33.855 u Hrvatskoj (19,6%), 16.303 u Makedoniji (9,4%), 15.542 u Vojvodini (9%) i dr.). Pozitivnu migraciju u razdoblju 1971.-1981. imali su uža Srbija (115.529 stanovnika ili 2,07%), Slovenija (48.469 stanovnika ili 2,63%), Vojvodina i Makedonija, a negativnu [[Migracija|migracijsku]] bilancu imale se sve ostale republike, od toga najviše iz BiH (odlazak 135.163 stanovnika ili -3,2%), Kosova (odlazak 58.972 stanovnika ili -3,6%) i Hrvatske (odlazak 31.262 stanovnika ili -0,7%).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 115</ref> Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Jugoslavija je imala 8.779.735 radno aktivnog stanovništva ili 39,2% ukupnog stanovništva. Najviše je od toga broja bilo zaposleno u poljoprivredi i ribarstvu (2,6 miliona ili 29,6%), industriji i rudarstvu (2,21 miliona ili 25,1%), građevinarstvu (0,69 miliona ili 7,9%), trgovini (0,59 miliona ili 6,7%), prometu (0,445 miliona ili 5,1%) i drugim djelatnostima.<ref name="Feldbauer117">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 117</ref> Najviše su zaposlenih imali Uža Srbija - 2.664.648 ili 46,8% ukupnog stanovništva - i Slovenija - 888.018 ili 47% ukupnog stanovništva - a najmanje Kosovo - 305.151 ili 19,3% ukupnog stanovništva. Hrvatska je tada imala 1.891.741 zaposlenih ili 41,1% ukupnih žitelja.<ref name="Feldbauer117"/> Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. Broj nepismenih bio je 9,5%<ref name="Feldbauer118">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 118</ref> Po dobnoj strukturi, naviše je bilo osoba u starosti između 25-29 godina (1.894.128 ili 8,4% stanovništva) i između 0-4 godine (1.862.656 ili 8,3% stanovništva). Međutim, to se dosta razlikovalo od republike do republike. Na primjer, u BiH je najviše bilo osoba u starosti između 15-19 godina (433.304 ili 10,5% stanovništva) a na Kosovu naviše između 0-4 godine (235.912 ili 14,9% stanovništva).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 120</ref> [[Datoteka:Population growth of the four nations of Yugoslavia 1953-1991.png|lijevo|mini|320px|Prirodni priraštaj četiri najveća naroda u SFRJ po desetljeću, od 1953. do 1991.]] Od ukupnog broja stanovnika, najviše je bilo Srba: 8.140.452 ili 36,3%, ali ih je bilo za 2.794 pripadnika manje u odnosu na popis iz 1971, vjerovatno zbog izjašnjavanja dijela kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Srba je u užoj Srbiji bilo 4.865.283 ili 85,4% stanovništva; u Vojvodini 1.107.375 ili 54,4% stanovništva; na Kosovu 209.497 ili 13,2% stanovništva; u BiH 1.320.738 ili 32% stanovništva; u Hrvatskoj 531.502 ili 11,6% stanovništva; u Makedoniji 44.468 ili 2,3% stanovništva; u Sloveniji 42.182 ili 2,2% stanovništva; te u Crnoj Gori 19.407 ili 3,3% stanovništva.<ref name="Feldbauer123">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 123</ref> Hrvata je bilo 4.428.005 ili 19,7% stanovništva, ali ih je bilo za 98.777 pripadnika manje u odnosu na zadnji popis, vjerovatno jer su se i oni dijelom izjašnjavali kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Hrvata je u Hrvatskoj bilo 3.454.661 ili 75% stanovništva; u BiH 758.140 ili 18,4% stanovništva; u Vojvodini 109.203 ili 5,4% stanovništva; u Sloveniji 55.623 ili 2,9% stanovništva; u užoj Srbiji 31.447 ili 0,6% stanovništva; na Kosovu 8.718 ili 0,6% stanovništva; u Crnoj Gori 6,904 ili 1,2% stanovništva te u Makedoniji 3.307 ili 0,2% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Muslimana je bilo 1.999.957 ili 8,9% stanovništva, što je povećanje za 270.025 pripadnika u odnosu na zadnji popis. Od ukupnog broja, Muslimana je bilo u BiH 1.630.033 ili 39,5% stanovništva; u Srbiji 215.166 ili 2,3% stanovništva; u Crnoj Gori 78.080 ili 13,4% stanovništva; u Makedoniji 39.513 ili 2,1% stanovništva; u Hrvatskoj 23.740 ili 0,5% stanovništva te u Sloveniji 13.425 ili 0,7% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Bilo je još i 1.753.554 Slovenaca ili 7,8% stanovništva (najviše u Sloveniji, 1.712.445 ili 90,5% stanovništva); 1.730.364 Albanaca ili 7,7% stanovništva (najviše na Kosovu, 1.226.736 ili 77,4% stanovništva); 1.339.729 Makedonaca ili 6% stanovništva (najviše u Makedoniji, 1.279.323 ili 67% stanovništva); 579.023 Crnogoraca ili 2,6% stanovništva (najviše u Crnoj Gori, 400.488 ili 68,5% stanovništva); 426.866 Mađara ili 1,9% stanovništva (najviše u Vojvodini, 385.356 ili 18,9% stanovništva); 1.219.045 Jugoslavena ili 5,4 % stanovništva (najviše u Srbiji, 441.941 ili 4,7% stanovništva) i drugih.<ref name="Feldbauer123"/> == Popis stanovništva 1991. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1991.png|right|thumb|320px|Narodni sastav SFRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1991. u SFRJ}} ''Stanovništvo''{{Sfn|Lozny|2011|loc=str. 378}} * [[SR Slovenija]] - 1.962.606 * [[SR Hrvatska]] - 4.760.344 * [[SR Bosna i Hercegovina]] - 4.364.574 * [[SR Crna Gora]] - 615.267 * [[SR Makedonija]] - 2.033.964 * [[SR Srbija]] - 9.791.475 ([[SAP Kosovo]] 1.954.747, Uža Srbija 5.824.211, [[SAP Vojvodina]] 2.012.517) * '''Jugoslavija''' - 23.528.230 Od ukupnog broja stanovnika, narodni sastav bio je sljedeći: [[Srbi]] 8.526.872 (36.2 %), [[Hrvati]] 4.636.700 (19.7 %), [[Muslimani (narod)|Muslimani]] 2.353.002 (10.0 %), [[Albanci]] 2.178.393 (9.3 %), [[Slovenci]] 1.760.460 (7.5 %), [[Makedonci]] 1.372.272 (5.8 %), [[Crnogorci]] 539.262 (2.3 %), [[Mađari]] 378.997 (1.6 %), Jugoslaveni 710.394 (3.0%) i drugi.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}}{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 12}} Ipak, zbog prilika usred raspada SFRJ, i sam popis bio je kaotičan tako da su pojedine republike objavile tek preliminarne rezultate bez detaljnijih analiza, dok su Albanci na Kosovu bojkotirali popis.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} === Nadopunjen popis 1991. === ''Stanovništvo'' * SR Slovenija - 1.965.986 * SR Hrvatska - 4.784.265 * SR Bosna i Hercegovina - 4.377.033 * SR Crna Gora - 615.035 * SR Makedonija - 2.033.964 ([[1994]]. ponovljen popis, 1.936.877 stanovnika) * SR Srbija - 9.778.991 (Uža Srbija 5.808.906, SAP Vojvodina 2.031.992) * '''Jugoslavija''' - 23.542.815 == Broj ljudi po domaćinstvima u SFRJ od 1948. do 1991. == {| {{prettytable}} | Prosječan broj članova | [[1948]]. | [[1953]]. | [[1961]]. | [[1971]]. | [[1981]]. |- | [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | 5.15 | 5.04 | 4.64 | 4.41 | 4.00 |- | [[Crna Gora]] | 4.51 | 4.56 | 4.43 | 4.34 | 4.09 |- | [[Hrvatska]] | 4.94 | 3.81 | 3.56 | 3.43 | 3.23 |- | [[Makedonija]] | 5.27 | 5.30 | 5.02 | 4.68 | 4.39 |- | [[Slovenija]] | 3.78 | 3.66 | 3.47 | 3.35 | 3.18 |- | [[Srbija]] | 4.39 | 4.32 | 3.96 | 3.76 | 3.63 |- | [[Jugoslavija]] | 4.37 | 4.29 | 3.99 | 3.82 | 3.62 |} <ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 119</ref> == Popisi stanovništva po republikama od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Republike | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[SR Bosna i Hercegovina]] | 2.563.767(16.2%) | 2.847.459(16.8%) | 3.277.948(17.6%) | 3.746.111(18.3%) | 4.124.256(18.4%) |- | [[SR Crna Gora]] | 377.189(2.4%) | 419.873(2.5%) | 471.894(2.5%) | 529.604(2.6%) | 584.310(2.6%) |- | [[SR Hrvatska]] | 3.779.858(24%) | 3.936.022(23.2%) | 4.159.696(22.4%) | 4.426.221(21.6%) | 4.601.469(20.5%) |- | [[SR Makedonija]] | 1.152.986(7.3%) | 1.304.514(7.7%) | 1.406.003(7.6%) | 1.647.308(8%) | 1.909.136(8.5%) |- | [[SR Slovenija]] | 1.439.800(9.1%) | 1.504.427(8.8%) | 1.591.523(8.6%) | 1.727.137(8.4%) | 1.891.864(8.4%) |- | [[SR Srbija]] | 6.527.966(41.4%) | 6.979.154(41.2%) | 7.642.227(41.2%) | 8.446.591(41.2%) | 9.313.676(41.5%) |- | [[SFRJ]] | 15.841.566 (100%) | 16.991.449 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Narodni sastav od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Narodnosti | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[Srbi]] | 6.547.117(41.5%) | 7.065.923(41.7%) | 7.806.152(42.1%) | 8.143.246(39.7%) | 8.140.452(36.3%) |- | [[Hrvati]] | 3.784.353(24%) | 3.975.550(23.5%) | 4.293.809(23.1%) | 4.526.782(22.1%) | 4.428.005(19.7%) |- | [[Bošnjaci]] | 808.921(5.1%) | 998.698(5.9%) | 972.940(5.2%) | 1.729.932(8.4%) | 1.999.957(8.9%) |- | [[Slovenci]] | 1.415.432(9%) | 1.487.100(8.8%) | 1.589.211(8.6%) | 1.678.032(8.2%) | 1.753.554(7.8%) |- | [[Albanci]] | 750.431(4.8%) | 754.245(4.5%) | 914.733(4.9%) | 1.309.523(6.4%) | 1.730.364(7.7%) |- | [[Makedonci]] | 810.126(5.1%) | 893.247(5.3%) | 1.045.513(5.6%) | 1.194.784(5.8%) | 1.339.729(6%) |- | [[Jugoslavija]]<ref name="ReferenceB">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124</ref> | 15.772.098 (100%) | 16.936.573 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Promjene == [[Datoteka:Yugoslavia demography.png|thumb|desno|320px|Tablica demografskih promjena Jugoslavije od 1961.]] Stanovništvo Jugoslavije jako se neravnomjerno mijenjalo a bilo je i složene narodne strukture bez ijednog većinskog naroda (Srbi su bili najbrojniji narod, ali bez apsolutne većine. Najveći udio u Jugoslaviji su imali 1961, kada ih je bilo 42.1 %). Najviše se promijenio udio [[Albanci|Albanaca]], čiji se broj skoro utrostručio za samo 43 godine, tako da ih je 1948. bilo samo 750.431, da bi ih [[1991]]. bilo više od 2,17 miliona. Albanci su 1991. bojkotirali popis stanovništva na Kosovu, tako da je njihov točan broj na području bivše Jugoslavije sporan, no postoje procjene da ih je tada u cijeloj Srbiji bilo 1.674.353.<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/culture/completed/diversity/DGIV_CULT_POL_trans(2003)9_Serbia_EN.PDF|title=National Report - Serbia|author=Branimir Stojković|publisher=[[Vijeće Evrope]]|date=1. 9. 2003|access-date=27. 12. 2010}}</ref> Skladno s time, pokrajina u kojoj je bilo najviše albanaca, [[Kosovo]], je imalo najveći natalitet populacije u cijeloj Europi, preko 20 promila, ali je i ono doživjelo velik pad stope plodnosti u 21. stoljeću. Jugoslavensko stanovništvo polagano je starjelo: prosječna starost stanovnika je bila je samo 24 godine 1950-ih{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} da bi 1980-ih bila deset godina više. Najmanje povećanje stanovnika po republikama u te 43 godine zabilježen je u Sloveniji i Hrvatskoj, koji je iznosio samo 4, odnosno 3 % u razdoblju od 1981. do 1991. godine. U te 43 godine njihov broj stanovnika povećao se za 26 % (Hrvatska), odnosno 35 % (Slovenija), a u Kosovu za čak 166 %. Od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio. [[1981]]. najveći gradovi su bili [[Beograd]] (1.087.915 stanovnika), [[Zagreb]] (648.586 stanovnika), [[Skoplje|Skopje]] (408.143 stanovnika), [[Sarajevo]] (319.017 stanovnika) i [[Ljubljana]] (224.817 stanovnika).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124, 125, 126</ref> Broj stambenih jedinica i/ili kuća povećao se sa 2,4 miliona 1921. na 6,1 miliona 1981. godine.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 355}} Od 22,4 miliona stanovnika, [[Srpskohrvatski jezik]] je govorilo 16.342.885 stanovnika ili 72.9 % stanovništva, [[Slovenski jezik|Slovenski]] 1.761.393 stanovnika ili 7.9 %, Albanski 1.756.663 stanovnika ili 7.8 %, Makedonski 1.373.956 stanovnika ili 6.1 % a ostalih 5.3 % je govorilo drugm jezicima.<ref name="ReferenceB"/> Nepismenih je [[1953]]. bilo 25.4 %, [[1971]]. 15.1 % da bi [[1981]]. taj udio smanjen na 9.5 %. Najveći udio nepismenih 1981. imali su [[Kosovo]] sa 17.6 % i Bosna sa 14.5 % stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> === Nakon raspada SFRJ === Iako su neki demografski analitičari početkom [[1980-ih]] procjenjivali da će stanovništvo Jugoslavije do [[2000]]. narasti do 25,65 miliona stanovnika,<ref name="ReferenceA"/> počevši od 1990-ih i prelaska država u neovisnost i kapitalistički sistem, primjećen je trend smanjivanja nataliteta kod većine naroda, tako da je, na primjer, broj Srba čak i smanjen 2002. na području uže Srbije (1991. ih je bilo 5.108.683, a [[2002]]. samo još 4.891.031). Nakon [[raspad SFRJ|raspada SFRJ]] i [[Ratovi u bivšoj Jugoslaviji|ratova]], broj stanovnika na području bivše Jugoslavije se smanjio, što zbog velikog broja mrtvih, što zbog emigracije u druge zemlje. Borislav Radović procjenjuje da su ratovi prouzročili 3.725.300 izbjeglica ili raseljenih, od kojih je jedan dio trajno napustio područje bivše Jugoslavije i otišao živjeti u inozemstvo.<ref>{{cite web|url=http://www.pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|title=Concomitants of Repatriation - The Case of Former Yugoslavia|author=Borislav Radović|publisher=Pabst|year=2010|access-date=24. 8. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306054928/http://pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|archive-date=6. 3. 2016|url-status=dead}}</ref> Tako se procjenjuje da se na teritoriju te bivše države 2002. nalazilo samo oko 22,3 do 23 miliona stanovnika, što je smanjenje za 2 do 6 % (u usporedbi sa 23,5 miliona prije 10 godina): Srbija (bez Kosova) je brojala 7.498.001 stanovnik,<ref>{{cite web |url=http://www.kulturkontakt.or.at/page.aspx_param_target_is_234059_and_l_is_2.v.aspx |title=Partner countries, regions: Serbia |publisher=Kultur Kontakt Austria }}{{Mrtav link}}</ref> Hrvatska 4.437.460,<ref>{{cite web |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |title=Popis stanovništva, kućanstava i stanova 2001. |publisher=Državni zavod za statistiku RH |access-date=25. 5. 2014 |archive-date=1. 2. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120521/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |url-status=dead }}</ref> Slovenija 1.964.036,{{Sfn|Magone|2010|loc=str. 134}} Makedonija 2.022.547,<ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2|title=Population|publisher=Statistički ured Republike Makedonije|access-date=22. 8. 2013}}</ref> Crna Gora 620.145{{Sfn|Ujedinjeni narodi|2010|loc=str. 10}} dok popis za BiH i Kosovo nije obavljen. Procjene o broju stanovnika BiH 2001. su različite. Prema siteu GeoHive, [[Federacija Bosne i Hercegovine]] je 2001. imala 2.312.397 stanovnika, distrikt [[Brčko]] 43.516 a [[Republika Srpska]] 1.447.477, što je sveukupno 3.803.390 stanovnika<ref>[http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 Bosnia and Herzegovina statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020500/http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 |date=3. 12. 2013 }} GeoHive</ref>. '''Nationsencyclopedia''' procjenuje, uz opasku da se može raditi o značajnoj pogrešci, da je cijela BiH u julu 2001. imala 3.922.205 stanovnika<ref>{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/economies/Europe/Bosnia-and-Herzegovina.html|title=BOSNIA AND HERZEGOVINA - Country overview|publisher=Nationsencyclopedia|access-date=1. 6. 2011|author=Valentin Hadjiyski}}</ref> '''CIA World Fact Book ''' je također procijenila da je BiH imala tada 3.922.205 stanovnika.{{Sfn|Powell|2009|loc=str. 32}} S druge strane, [[Svjetska banka]] i Međunarodna Energetska Agencija procijenile da je BiH 2001. imala oko 4,06 miliona stanovnika, zasnovano na analizi podataka o potrošnji energije te države.<ref>{{cite web|url=http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|title=Energy and Environment Data Reference Bank (EEDRB): Bosnia and Herzegovina|publisher=Međunarodna atomska energetska agencija|year=2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116033053/http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|archive-date=16. 1. 2010|access-date=25. 5. 2014|url-status=dead}}</ref> [[BBC]] procjenjuje da je Kosovo 2001. imalo oko 2 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm|title=Muslims in Europe: Country guide|date=23. 12. 2005|author=BBC News|publisher=bbc.co.uk|access-date=1. 6. 2011}}</ref> S druge strane, [[Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|Organizacija za evropsku sigurnost i saradnju]] daje procjenu da je tada Kosovo imalo do 2,4 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|publisher=Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|title=Kosovo - Population|access-date=1. 6. 2011|archive-date=7. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107202636/http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|url-status=dead}}</ref> Ako bi se uzele najniže procjene o stanovništvu BiH i Kosovu - 3,8 miliona i 2 miliona stanovnika - na području bivše Jugoslavije se 2001. nalazilo oko 22.345.000 stanovnika. Ako bi se uzele najviše procjene - 4,06 miliona i 2,4 miliona - ukupan broj stanovnika je bio oko 23.000.000. Ekonomsko stanje država uglavnom se pogoršalo. Hrvatska je u socijalizmu SFRJ bila zemlja visoke zaposlenosti i niske nezaposlenosti, dok je – otkako je prešla na liberalni kapitalizam – postala zemljom niske zaposlenosti i visoke nezaposlenosti. 1952. zaposlenih je bilo oko 500.000 osoba, a nezaposlenih samo 14.000. 1971. godine nezaposlenih je u Hrvatskoj bilo 40.000, (iako su mnogi posao nalazili i na "privremenom radu" u inozemstvu), a 1990, samo 160.000 osoba. 2011, samostalna Hrvatska imala je oko 300.000 nezaposlenih.<ref>{{cite web|url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|publisher=Novi list|title=Hrvatska u Jugoslaviji ostvarivala bolje gospodarske rezultate nego danas|author=Ivo Jakovljević|date=17. 9. 2011|access-date=24. 8. 2013|archive-date=1. 6. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601221711/http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|url-status=dead}}</ref> Zbog loše ekonomske situacije, na prostorima bivše Jugoslavije zabilježen je sve veći broj odlaska stanovništva na rad u inozemstvo, što je dodatno pogoršalo demografsku sliku republika. === 2011. godine === Trend smanjivanja stanovništva nastavljen je i 2011. Slovenija je te godine imala 2.050.189 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| title=Population, Slovenia, 1 January 2011 - final data| date=29. 4. 2011| access-date=5. 1. 2013| publisher=Statistički ured Republike Slovenije| archive-date=27. 5. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120527174043/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| url-status=dead}}</ref> Hrvatska 4.284.889,<ref>{{cite web| url=http://www.dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| publisher=Dnevnik.ba| title=Lijepa naša ima 4.284.889, a Zagreb 790.017 stanovnika, Hrvata 90,42 posto| date=17. 12. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20121219025544/http://dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| archive-date=19. 12. 2012| url-status=dead}}</ref> Srbija (bez Kosova) 7.182.862 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| publisher=E-Novine| title=Stanovnika u Srbiji manje za 4,15 odsto| date=29. 11. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-date=11. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130111082519/http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| url-status=dead}}</ref> Kosovo 1.739.825<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| publisher=E-Novine| title=Rezultati prvog kosovskog popisa| date=21. 9. 2012| access-date=30. 11. 2012| archive-date=23. 11. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121123200547/http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| url-status=dead}}</ref> a Crna Gora 625.266 stanovnika.<ref>{{cite web| url=http://slobodnadalmacija.hr/Svijet/tabid/67/articleType/ArticleView/articleId/137993/Default.aspx| title=POPIS STANOVNIŠTVA U Crnoj Gori živi 625 tisuća ljudi| date=16. 5. 2011| publisher=Slobodna Dalmacija| access-date=5. 1. 2013}}</ref> Jedine dvije države za čiji se broj stanovnika još uvijek ne zna točan broj su Makedonija i Bosna i Hercegovina. U Makedoniji je prekinut popis stanovništva 2011. zbog optužbi za falsificiranje broja stanovnika albanske zajednice, dok se u BiH popis stanovništva nije proveo od 1991. CIA World Factbook procjenjuje da je BiH imala 3.879.296 stanovnika 2011, a Makedonija 2.082.370.<ref>{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| publisher=CIA World Factbook| date=5. 1. 2013| access-date=5. 1. 2013| title=Factbook profile: Europa: Macedonia| archive-date=28. 1. 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| url-status=dead}}</ref> Prema tim podacima, na području bivše Jugoslavije je 2011.-2012. živjelo oko 21.845.000 stanovnika, ili oko dva do tri posto manje nego prije 10 godina. == Bilješke == {{refspisak|3}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite book|title=Explaining Yugoslavia|first=John B.|last=Allcock|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2000|isbn=9781850652779|ref=harv}} * {{cite book|last=Baltic|first=Nina|url=http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|year=2007|title=Theory and Practice of Human and Minority Rights under the Yugoslav Communist System|publisher=Human and Minority Rights in the Life Cycle of Ethnic Conflicts|ref=harv|access-date=25. 5. 2014|archive-date=11. 9. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Bosnien-Herzegowina und der Libanon im Vergleich: historische Entwicklung und politisches System vor dem Bürgerkrieg|first=Florian |last=Bieber|publisher=Pro Universitate Verlag|year=1999|isbn=9783932490507|ref=harv}} * {{cite book|title=Changing by degrees : steps to reduce greenhouse gases|publisher=United States, Office of Technology Assessment, Diane Publishing|first=Rosina M. |last=Bierbaum|isbn=9781428921467|ref=harv}} * {{cite book|title=Statistisk Arbog 1984: statistical yearbook|last=Danmarks statistik|publisher=Danmarks Statistik|year=1984|isbn=9788750106272|ref=harv}} * {{Cite book|location=Beograd|ref=DRC|publisher=Centar za demografsko istraživanje|year=1974|url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|title=The Population of Yugoslavia|access-date=25. 5. 2014|archive-date=4. 10. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004175412/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Adult education in Yugoslavia - Opseg 1 |url=https://archive.org/details/adulteducationin0000mdav |first=Marcel|last=David|publisher=UNESCO|year=1962|ref=harv}} * {{cite book|title=Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-century Central-Eastern Europe: History, Data, and Analysis|url=https://archive.org/details/ethnicgroupspopu0000eber|first=Piotr|last=Eberhardt|publisher=M.E. Sharpe|year=2003|isbn=9780765618337|ref=harv}} * {{cite web|last=FAO|year=1996|title=Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resources|location=Zagreb|publisher=Hrvatska banka biljnih gena|url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/agphome/documents/PGR/SoW1/Europe/CROATIA.pdf|ref=harv}} * {{Cite book|location=Zagreb|ref=Feldbauer| last=Feldbauer| first=Božidar| year=1988| title=Atlas svijeta| publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]| isbn=8670530041}} * {{cite book|title=Contemporary Poland: society, politics, economy - Opseg 22|first=Alicja|last=Iwańska|publisher=University of Chicago for the Human Relations Area Files|year=1955|ref=harv}} * {{cite book|last=Jordan|first=Peter|year=1989|title=Atlas Ost- und Südosteuropa: Bevölkerung aktuelle Karten zu Ökologie, Bevölkerung und Wirtschaft. Population : up-to-date ecological, demographic and economic maps, Opseg 2|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|isbn=9783443285265|ref=harv}} * {{cite book|last=Kasapović|first=Mirjana|title=Bosna i Hercegovina: podijeljeno društvo i nestabilna država|publisher=Politička Kultura|year=2005|isbn=9789536213948|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (I)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (I. svezak - A-Ćus)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (III)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (IV)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Laghouat-Oživljavanje)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (VI)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (VI. svezak - Skadar-Žvale)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|title=Contemporary European Politics: A Comparative Introduction|first=José|last=Magone|publisher=Routledge|year=2010|isbn=9780203846391|ref=harv}} * {{cite book|title=Comparative Archaeologies: A Sociological View of the Science of the Past|first=Ludomir R.|last=Lozny|publisher=Springer|year=2011|isbn= 9781441982254|ref=harv}} * {{cite book|title=Nacionalnost stanovništva Jugoslavije: nazadovanje Hrvata i manjina, napredovanje Muslimana i Albanaca: Opseg 5 iz Knjižnica Sloboda|first=Jure |last=Petričević|publisher=Verlag Adria|year=1983|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Encyclopedia of North American Immigration: Facts on File library of American history|first=John|last=Powell|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=9781438110127|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslavia: Land and People|first=Tomislav L.|last=Rakičević|year=1968|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Kvaliteta života i nova stambena naselja: Knj.6 iz Biblioteka Revije za sociologiju|first=Dušica |last=Seferagić|publisher=Sociološko društvo Hrvatske|year=1988|isbn=9788681175040|ref=harv}} * {{cite web|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=85624|last=Šimek-Škoda|first=K|year=1948|title=Popis stanovništva Jugoslavije godine 1948.|publisher=Hrvatski geografski glasnik, Vol.11.-12. No.1. juni 1950.|ref=harv}} * {{cite book|title=Population and Vital Statistics Report|year=2010|last=Ujedinjeni narodi|publisher=Hidden Spring|isbn=9789211615401|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslav Survey: Opseg 33|last=Yugoslav Survey|publisher=Publicističko-izdavački zavod "Jugoslavija"|location=Beograd|year=1992|ref=harv}} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20120117195621/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/ghi/0214400x/articulos/CHCO9393110171A.PDF Stanovništvo Jugoslavije 1991.] {{Simboli jezika|es|španski}} * [https://web.archive.org/web/20070926223450/http://www.zrc-sazu.si/Zgds/pdf/gv72-2-krajnc.pdf Stanovništvo Slovenije] * [https://web.archive.org/web/20081009052523/http://www.rastko.org.yu/antropologija/glasnici-ei/44/sradovanovic.pdf Stanovništvo Srbije 1991.] * [http://www.makedonija.info/republic.html Stanovništvo Makedonije 1991.] * [https://web.archive.org/web/20090205073050/http://www.planbleu.org/publications/idd_cotiers_hr.pdf Stanovništvo Hrvatske] {{Simboli jezika|en|engleski}} * [http://www.dzs.hr/ Državni zavod za statistiku u Hrvatskoj] * [http://www.njegos.org/census/index.htm Promjena populacije u Crnoj Gori od 1909. do 2003.] * [https://web.archive.org/web/20080311170926/http://www.urc.bl.ac.yu/stradanje/sastav.html Promjena populacije u BiH od 1948. do 1991.] {{Popisi stanovništva Jugoslavije}} [[Kategorija:Demografija Jugoslavije]] aojvgt1xhz8pn0c7r199kiowr2qob8s 3900156 3900139 2026-06-23T18:44:12Z EUPBR 172755 /* Popis stanovništva 1971. */ 3900156 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Prijevod}} '''[[Demografija]] [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije]]''' utvrđivala se putem [[Popis stanovništva|popisa stanovništva]] koji se provodio jednom svake decenije, i to u razdoblju od 1948. do 1991, putem kojeg su se žitelji evidentirali radi statistike po prebivalištu u jednoj od šest republika, dobi, spolu, narodnosti, zaposlenosti i gustoći naseljenosti, dok se popis po religiji proveo jedino 1953. Pošto je Jugoslavija bila sastavljena od šest republika, bila je multi-etnička federacija sa nekoliko naroda bez apsolutne većine. Prema zadnjem službenom popisu stanovništva Jugoslavije, 1991, je imala 23.528.230 stanovnika.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} Prosječna gustoća naseljenosti bila je 92 stanovnika na km<sup>2</sup>. Kasnije se, iste godine, ponovio taj popis u nekim bivšim republikama koje su stekle nezavisnost da bi se utvrdio njihov službeni rezultat. Naprimjer, [[Hrvatska]] je prema jugoslavenskom popisu tada imala 4.760.344 stanovnika{{Sfn|FAO|1996|loc=str. 4}} od kojih su [[Hrvati]] činili 77,9 % stanovništva, da bi prema novoj verziji hrvatske vlada taj broj stanovnika bio zapravo 4.784.265 od kojeg su Hrvati činili zapravo 78,1 % stanovništva.{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 382}} Stanovništvo države se neravnomjerno mijenjalo: od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj stanovnika Jugoslavije se udvostručio. 1950, bila je 29. najmnogoljudnija država svijeta. Ipak, naprimjer, u Sloveniji se broj stanovnika u tom razdoblju povećao samo za 80 %, dok se na Kosovu gotovo učetverostručio. U istom razdoblju, broj nepismenih pao je sa četvrtine stanovništva na manje od 6%. Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948.-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. [[Srbi]], [[Hrvati]] i [[Slovenci]] su bilježili stagnaciju po stopi plodnosti, dok su [[Bošnjaci|muslimani]] i [[Albanci]] bilježili velik rast, najviše u 1960-ima i 1970-ima. Do 1990-ih, Albanci su po udjelu stanovništva prestigli Slovence i [[Makedonci|Makedonce]]. Zabilježen je i porast [[Jugoslaveni|Jugoslavena]] koji su 1981. dosegli brojku od preko 1,2 miliona, da bi se potom njihov broj smanjivao te se oni opredjeljivali za druge narodnosti. Zadnji popis iz 1991. zabilježio je vrhunac broja stanovnika te države. Nakon raspada SFRJ, sve republike su zabilježile trend pada nataliteta a tri trend negativnog prirodnog prirasta, izuzev Slovenije, Crne Gore i Makedonije, makar je i kod njih povećanje stanovništva vrlo nisko. == Popis stanovništva 1948. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1948.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1948. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva obavljenom 15. marta 1948, Jugoslavija je imala 15.772.098 stanovnika te je bio vidljiv [[Demografski gubici Jugoslavije u drugom svjetskom ratu|demografski gubitak]] tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Prema rezultatima istraživanja iz 1964, Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu izgubila 597.323 osoba, ili oko 4% stanovništva. Po republikama, najviše žrtava je imala Hrvatska: 194.749 poginulih ili nestalih civila i partizana ili 32,6% ukupno stradalih. Bosna i Hercegovina je imala 177.045 žrtava (29,6%), uža Srbija 97.728 (16,4%), Vojvodina 41.370 (6,9%), Slovenija 40.791 (6,8%), Makedonija 19.706 (3,3%), Crna Gora 16.903 (2,8%) a Kosovo 7.927 (1,3%), dok se za 1.744 nije znalo porijeklo republike.<ref>{{cite web|access-date=23. 8. 2013|title=Yugoslavia: Manipulations with the Numbers of Second World War Victims|author=Vladimir Žerjavić|publisher=Hrvatski informativni centar|url=http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|archive-date=16. 7. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183148/http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|url-status=dead}}</ref> Po udjelu postotka poginulih, najviše je imala Bosna i Hercegovina, oko 7% ukupnog stanovništva, a najmanje Kosovo, oko 1%. Savezni statistički ured navodi da bi bez rata Jugoslavija imala oko 18,3 miliona stanovnika, ali da je broj stanovnika od zadnjeg popisa iz 1931. ipak povećan za 1,3 miliona stanovnika ili 9,1%.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Popis iz 1948. je po prvi put uključio i područja [[Istra|Istre]] i slovenskog primorja oko [[Trst]]a, koje je prije pripadalo [[Italija|Italiji]].{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Zadnji popis prije toga obavljen je 1931. u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]], prema kojem je tada imala 14.534.000 stanovnika, bez gore spomenutih teritorija.{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 3}} Obrazac je sadržavao 13 pitanja i uputstvo za popunjavanje. Bilo je predviđeno da [[muslimani]] jugoslavenskog etničkog porekla daju neki od neki od odgovora: Srbin-musliman, Hrvat-musliman ili neopredijeljen-musliman, s tim što su Srbi-muslimani uključeni u Srbe, Hrvati-muslimani u Hrvate i Makedonci-muslimani u Makedonce, dok su neopredijeljeni-muslimani iskazani posebno, što je izazvalo poneke konfuzije. Kasnijim popisima muslimanima je priznat status naroda. Izuzev Hrvatske (14.545 manje osoba), sve ostale republike su zabilježile rast stanovništva.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Od ukupno 15,77 miliona žitelja, najviše je otpalo na Srbiju: 6.527.966 ili 41,4%. [[Kosovo]] je imalo 727.820 žitelja (498.242 [[Albanci]] ili 68,4%, 171.911 [[Srbi]] ili 23,6%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), Vojvodina 1.663.212 žitelja (Srbi 841.246 ili 50,6%, [[Mađari]] 428.932 ili 25,8%, [[Hrvati]] 134.232 ili 8,1%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a uža Srbija 4.134.934 žitelja (Srbi 3.810.573 ili 92,2%, Albanci 33.289 ili 0,8% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Na Hrvatsku je otpalo 3.779.858 ili 24% stanovništva Jugoslavije. Hrvata je bilo 2.975.339 ili 78,7%, Srba 543.795 ili 14,4%.{{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}} Bosna i Hercegovina je imala 2.565.277 žitelja, od toga 1.136.116 Srba (44,3%), 788.403 muslimana (30,7%), 614.123 Hrvata (23,9%) i drugih.{{Sfn|Kasapović|2005|loc=str. 81}} Makedonija je brojala 1.152.986 stanovnika (789.648 Makedonci ili 68,4%, 197.389 Albanci 17,1%),{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} Slovenija 1.391.873 (1.350.459 Slovenci ili 97%, 16.069 Hrvati ili 1,2%) a Crna Gora 377.189 (342.008 Crnogorci ili 90,7%, 19.425 Albanci ili 5,1% i drugi). Radno aktivnog stanovništva bilo je 46,3%.<ref name="Feldbauer117"/> Jugoslavija je zabilježila pet gradova većih od 100.000 stanovnika, šest od preko 50.000 i 17 s preko 20.000. Ukupan broj gradskog stanovništva bio je 1,94 miliona ili 12,3%,{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 155}} a seoskog 13,83 miliona ili 87,7%. Najveći gradovi bili su [[Beograd]] (367.816 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Zagreb]] (279.623 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Ljubljana]] (115.095 stanovnika) i [[Sarajevo]] (113.769 stanovnika). == Popis stanovništva 1953. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1953.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1953.]] {{glavni|Popis stanovništva 1953. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1953, Jugoslavija je imala 16.936.573 stanovnika, što ju je tada svrstavalo na visoko 29. mjesto na [[Spisak država po stanovništvu|listi najmnogoljudnijih država svijeta]].{{Sfn|Bierbaum|loc=str. 278}} Najviše je opet imala Srbija: 6.979.154 stanovnika ili 41,2%. Kosovo je imalo 808.141 stanovnika (524.559 Albanci ili 64.9%, 189.969 Srbi ili 23.5%, 34.583 Turci ili 4.3% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), [[Vojvodina]] 1.699.545 žitelja (Srbi 865.538 ili 50,9%, Mađari 435.179 ili 25,6%, Hrvati 127.027 ili 7,5% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a [[uža Srbija]] 4.471.468 žitelja (Srbi 4.088.724 ili 91,4%, muslimani 64.303 ili 1,4%, Albanci 39.989 ili 0,9% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Hrvatska je brojala 3.936.022 stanovnika (Hrvati 3.128.661 ili 79,5%, Srbi 588.756 ili 15%){{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}}. Bosna i Hercegovina brojala je 2.847.459 stanovnika (Srbi 1.264.372 ili 44,4%, muslimani 891.800 ili 31,3%, Hrvati 654.229 ili 23%),{{Sfn|Bieber|1999|loc=str. 75}} Slovenija 1,5 miliona (96,5% Slovenci), Makedonija 1,3 miliona (Makedonci 66%, Turci 15,6%, Albanci 12,5%, Srbi 2,7%){{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} a Crna Gora 419.873. Prosječna starost u Jugslaviji bila je 23,8 godina.{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} Jugoslavija je te godine imala 7.848.857 radno aktivnog stanovništva, ili 46% ukupne populacije. Od toga broja, 5.182.521 (66%) je radilo u [[Poljoprivredno gospodarstvo|poljoprivredi]], 812.702 (10%) u industriji, 478.222 (6%) u [[Upravna jedinica|upravi]], 365.770 (5%) u [[Zanatstvo|zanatu]], 240.431 (3%) u prometu i drugim. Uža Srbija je imala 52%, Hrvatska i Slovenija imale su po 48%, Vojvodina 45%, BiH 42%, Makedonija 41%, Crna Gora 36% a Kosovo samo 33% radno aktivnog stanovništva.<ref>{{cite web|title=FNRJ - Aktivno stanovništvo po vrstama djelatnosti|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|access-date=4. 10. 2013|publisher=stat.si|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135259/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|url-status=dead}}</ref> Među radnim stanovništvom bilo je samo 2.680.265 žena ili 34%.{{Sfn|David|1962|loc=str. 42}} 8.545.935 ljudi je bilo uzdržavano (djeca, mladež, umirovljenici, nemoćni, nezaposleni). Vjeroispovijest je istražena samo tokom popisa iz 1953, kada se 41,2% stanovništva izjasnilo kao [[pravoslavci]]ma, 31,7% [[katolici]]ma, 12,3% [[muslimani]]ma, 12,6% [[Nereligioznost|nije bilo religiozno]] a 0,9% bili su [[protestanti]].<ref name="str. 40"/> Udio nepismenih bio je 25,4%, ili gotovo četvrtina stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> == Popis stanovništva 1961. == {{glavni|Popis stanovništva 1961. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1961, Jugoslavija je imala 18,55 miliona stanovnika, što ju je tada svrstavalo na osmo mjesto najmnogoljudnijih država [[Evropa|Evrope]], iza [[SSSR]]-a, [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanije]], [[Zapadna Njemačka|Zapadne Njemačke]], [[Francuska|Francuske]], [[Italija|Italije]], [[Španija|Španije]] i [[Poljska|Poljske]].{{Sfn|Rakičević|1968|loc=str. 33}} Popis se obavljao između 1. i 8. aprila 1961. [[Srbija]] je prema tim rezultatima imala 7.642.227 stanovnika ili 41,2% ukupnog stanovništva Jugoslavije. Prosječna gustoća naseljenosti bila je 87 stanovnika/km<sup>2</sup>, što je bilo iznad jugoslavenskog prosjeka od 73 stanovnika/km<sup>2</sup>. Prirodni priraštaj stanovništva Srbije bio je 11,3‰ (uža Srbija 9,5‰, Vojvodina 11‰ a Kosovo 21,2‰). Etnički sastav Srbije bio je sljedeći: Srbi 5.704.740 (74,6%), Albanci 699.799 (9,2%), Mađari 449.586 (5,9%), Hrvati 196.411 (2,6%), Slovaci 77.873 (1%) i drugi.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Na Kosovu je bilo 646.605 Albanaca (67,1%), 227.016 Srba (23,6%) i drugih,{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}} a u Vojvodini je narodni sastav bio sljedeći: Srbi 1.017.717 (54,9%), Mađari 442.561 (23,9%), Hrvati 145.341 (7,8%) i drugi.{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}} U naseljima od preko 5.000 stanovnika živjelo je 33% stanovništva, a u naseljima preko 50.000 12% stanovništva. [[Radno aktivno stanovništvo|Radno-aktivnog stanovništva]] bilo je 50,5%.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Druga najmnogoljudnija republika bila je Hrvatska sa 4.159.696 stanovnika ili 74 stanovnika/km<sup>2</sup>, u rangu prosjeka Jugoslavije. Narodni sastav bio je sljedeći: Hrvati 3.339.890 (80,3%), Srbi 624.990 (15%), Mađari 42.347 (1%), [[Slovenci]] 39.103 (0,9%) i drugi.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Na radno aktivno stanovništvo otpadalo je 1.954.269 stanovnika ili 47%, od toga na [[Industrija|industriju]] i [[rudarstvo]] 353.000, [[Trgovina|trgovinu]] i [[ugostiteljstvo]] 99.500, [[građevinarstvo]] 83.900, promet 79.600, [[poljoprivreda]] i [[ribarstvo]] 72.200 i druge.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} [[Bruto domaći proizvod|Narodni dohodak]] ostvaren u Hrvatskoj 1964. bio je 1.470.501 miliona jugoslovenskih dinara ili preko četvrtine ukupnog dohotka Jugoslavije.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Treća najmnogoljudnija republika bila je Bosna i Hercegovina sa 3.277.948 žitelja ili 64 stanovnika/km<sup>2</sup>, ispod prosjeka Jugoslavije. Od 1853. do 1961, njeno stanovništvo je utrostručeno. Narodni sastav bio je sljedeći: Srbi 1.406.057 (42,9%), muslimani 842.248 (25,7%), Hrvati 711.665 (21,7%) i drugi. Više od 76% stanovništvo bilo je zaposljeno u poljoprivredi, a samo 11% u industriji.{{Sfn|Krleža (I)|1969|loc=str. 125}} Makedonija je imala 1.406.003 stanovnika (1.000.866 Makedonaca ili 71,2%, 183.103 Albanaca ili 13%, 131.481 Turaka ili 9,4% i drugih{{Sfn|Krleža (IV)|1969|loc=str. 196}}), Slovenija 1.591.523 (Slovenci 1.522.248 ili 95,6%, Hrvati 31.429 ili 2%, Srbi 13.609 ili 0,9%<ref>{{cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/slo-t-07eng.htm|title=7. Population by ethnic affiliation, Slovenia, Census 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 and 2002|publisher=stat.si|access-date=22. 8. 2013|year=2002|author=Statistički ured Slovenije|archive-date=23. 10. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023131955/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/SLO-T-07ENG.htm|url-status=dead}}</ref>). Kretanje godišnjeg narodnog dohotka po stanovniku se gotovo utrostručio: 1939. bio je tek 210$ po stanovniku, 1953. bio je 250$, 1962. već 480$ da bi 1965. dosegnuo razinu od 570$, što je tada Jugoslaviju svrstavalo među srednje razvijene zemlje.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 335}} Broj stranih [[turista]] povećan je sa pola miliona 1957. na 3,6 miliona 1967, čime je prihod od stranih valuta povećan sa 4,5 miliona $ na 133 miliona.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 82}} == Popis stanovništva 1971. == [[Datoteka:Population growth Yugoslavia 1953-1986.png|right|mini|320px|Grafikon koji pokazuje broj živorođenih i umrlih u Jugoslaviji, kao i ukupni prirodni prirast stanovništva od 1953. do 1986. Uočljiva je stagnacija broja rođenih i stoga prirodnog prirasta]] {{glavni|Popis stanovništva 1971. u SFRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1971, Jugoslavija je imala 20,52 miliona stanovnika. Srbi su činili 71,2% stanovništva Srbije, Hrvati 79,4% stanovništva Hrvatske, Slovenci 94,0% stanovništva Slovenije, Makedonci 69,3% stanovništva Makedonije, Crnogorci 67,2% stanovništva Crne Gore dok su Muslimani činili 39,6%, Srbi 37,2% a Hrvati 20,6% stanovništva Bosne i Hercegovine. Na Kosovu, 73,7% stanovništva bili su Albanci, 18,4% Srbi, 2,5% Crnogorci. U Vojvodini, 55,8% stanovništva bili su Srbi, 21,7% Mađari, 3,7% Slovaci i drugi.<ref name="str. 40">[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 40</ref> Srbija je imala preko osam miliona stanovnika, Hrvatska preko četiri miliona, Bosna 3,75 miliona stanovnika, Slovenija i Makedonija su imali 1,7 miliona stanovnika, a Crna Gora ponovno jedina imala manje od milion, odnosno 529.604. U usporedbi sa 1961, broj domaćinstava koji 1971. nije imao izvore od poljoprivrede je porastao sa 43,4% na 60,3%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 42</ref> Udio nepismenih bio je 15,1%.<ref name="Feldbauer118"/> SFRJ je 1971. imala 27.568 naselja, od čega su 127 bili gradovi veći od 10.000 stanovnika. Od toga, samo je 21 grad imao više od 50.000, devet više od 100.000 a dva grada (Zagreb i Beograd) više od 500.000 stanovnika. U šest glavnih gradova republika i dva glavna grada pokrajina bilo je sveukupno 2.382.000 stanovnika ili 11% ukupnog stanovništva države.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 52</ref> U razdoblju od 1921.-1971, glavni gradovi su porasli za 438,5 % dok se ukupno stanovništvo SFRJ povećalo za samo 62,5%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 53</ref> SFRJ je tada imala i 5.042.514 stanova, od čega je 901.011 sagrađeno do 1918, 1.026.390 između dva svjetska rata, 1.241.874 između 1946-1960, a čak 1.741.793 stanova (35%) je sagrađeno iza 1960.<ref>{{cite web|title=1-3. Stanovi prema godini izgradnje i kvalitetu|access-date=9. 9. 2013|publisher=stat.si|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200243/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|url-status=dead}}</ref> 1971. SFRJ je od ukupnog broja stanovnika imala 62,6% radno sposobnog stanovništva (Srbija je imala 64,1 % radno sposobnih, Hrvatska 64,2% a BiH 58,9%).<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 56</ref> U primarnom sektoru ([[poljoprivreda]] i [[šumarstvo]]) je radilo 48,7% radno sposobnih osoba, u sekundarnom sektoru ([[Industrijska proizvodnja|proizvodnja]], [[trgovina]], [[obrt]]) 28,7% a u tercijarnom sektoru ([[prijevoz]], [[komunikacije]], usluge) 21,7% stanovnika.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 63</ref> Deset najvećih gradova SFRJ bili su:{{Sfn|Danmarks statistik|1984|loc=str. 570}} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|grad!!width="100px"| stanovništvo!!width="100px" |grb!!width="100px" |zastava!!width="120px" |slika |- | [[Beograd]] || 746.105 ||[[Datoteka:Coat of arms Belgrade (1946–1991).svg|70px|center]] ||[[Datoteka:Flag of Belgrade.svg|100px|center|border]] ||[[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6860 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Zagreb]] | 566.224 | [[Datoteka:Coat of arms of Zagreb (1947.).svg|centar|105x105piksel]] | [[Datoteka:Flag of Zagreb (1964-1975).gif|100x100px|border|center|border]] | [[Datoteka:Starčević Square, Zagreb, 1967.jpg|150x150px|center]] |- | [[Skopje]] | 312.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Skopje.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Former flag of Skopje during the Socialist Yugoslavia.gif|50px|center|border]] | [[Datoteka:Od cytadeli w kierunku Starego Miasta - Skopje - 003282n.jpg|150x150px|center]] |- | [[Sarajevo]] | 243.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Sarajevo.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Sarajevo (197? – 1992).gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Sarajevo New-Railway-Station-Sarajevo-Novo.jpg|150x150px|center]] |- | [[Ljubljana]] | 173.853 | [[Datoteka:Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Ljubljana (1979–1996).svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Postcard of Ljubljana 1970s (18).jpg|150x150px|center]] |- | [[Split]] | 152.905 | [[Datoteka:Coat_of_arms_of_Split_(SRC).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of the City of Split.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Split Mausoleum 1970 178.jpg|150x150px|center]] |- | [[Novi Sad]] | 141.375 | [[Datoteka:Communist Coat of Arms of Novi Sad.png|centar|73x73piksel]] | [[Datoteka:Flag of Novi Sad, Serbia.svg|border|100px|center|border]] | [[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6853 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Rijeka (grad)|Rijeka]] | 132.222 | [[Datoteka:Coat of arms of the Free State of Fiume.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag_of_Rijeka.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Kikötő, Baross Gábor rakpart, jobbra az Adria-palota. Fortepan 50225.jpg|150x150px|center]] |- | [[Niš]] | 127.654 | [[Datoteka:Communist Emblem of Niš.png|centar|74x74piksel]] | [[Datoteka:Flag of None.svg|ivica|centar|100x100piksel]] | [[Datoteka:Nisgradnocu.jpg|150x150px|center]] |- | [[Kragujevac]] | 97.167 | [[Datoteka:Kragujevac komunisticki grb.png|centar|75x75piksel]] | [[Datoteka:Flag.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Gradska uprava, Kragujevac 2014.jpg|150x150px|center]] |} == Popis stanovništva 1981. == {{glavni|Popis stanovništva 1981. u SFRJ}} [[Datoteka:Yugoslavia ethnic composition changes 1948-1991.png|desno|mini|320px|Tablica promjena udjela glavnih naroda SFRJ prema popisima od 1948. do 1991. izražene u postocima]] Prema popisu stanovništva iz 1981, Jugoslavija je imala 22.424.711 stanovnika ili 88 stanovnika/km<sup>2</sup>. Nakon 1970, prirodni prirast lagano se povećao sa 8,9‰ and 9,7‰ 1976, ali je do 1986. opet spao na 6,4‰. U razdoblju 1948.-1981, broj domaćinstava je povećan za 71,6%.<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 113</ref> Najveći [[Stopa plodnosti|prirodni prirast]] 1986. imalo je Kosovo sa 24,5‰, a najmanji Vojvodina sa 0,3‰.<ref name="ReferenceA">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 114</ref> 1981. bilo je registrirano 173.036 sklopljenih brakova (od toga 42.021 u užoj Srbiji (24,3%), 36.631 u BiH (21,2%), 33.855 u Hrvatskoj (19,6%), 16.303 u Makedoniji (9,4%), 15.542 u Vojvodini (9%) i dr.). Pozitivnu migraciju u razdoblju 1971.-1981. imali su uža Srbija (115.529 stanovnika ili 2,07%), Slovenija (48.469 stanovnika ili 2,63%), Vojvodina i Makedonija, a negativnu [[Migracija|migracijsku]] bilancu imale se sve ostale republike, od toga najviše iz BiH (odlazak 135.163 stanovnika ili -3,2%), Kosova (odlazak 58.972 stanovnika ili -3,6%) i Hrvatske (odlazak 31.262 stanovnika ili -0,7%).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 115</ref> Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Jugoslavija je imala 8.779.735 radno aktivnog stanovništva ili 39,2% ukupnog stanovništva. Najviše je od toga broja bilo zaposleno u poljoprivredi i ribarstvu (2,6 miliona ili 29,6%), industriji i rudarstvu (2,21 miliona ili 25,1%), građevinarstvu (0,69 miliona ili 7,9%), trgovini (0,59 miliona ili 6,7%), prometu (0,445 miliona ili 5,1%) i drugim djelatnostima.<ref name="Feldbauer117">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 117</ref> Najviše su zaposlenih imali Uža Srbija - 2.664.648 ili 46,8% ukupnog stanovništva - i Slovenija - 888.018 ili 47% ukupnog stanovništva - a najmanje Kosovo - 305.151 ili 19,3% ukupnog stanovništva. Hrvatska je tada imala 1.891.741 zaposlenih ili 41,1% ukupnih žitelja.<ref name="Feldbauer117"/> Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. Broj nepismenih bio je 9,5%<ref name="Feldbauer118">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 118</ref> Po dobnoj strukturi, naviše je bilo osoba u starosti između 25-29 godina (1.894.128 ili 8,4% stanovništva) i između 0-4 godine (1.862.656 ili 8,3% stanovništva). Međutim, to se dosta razlikovalo od republike do republike. Na primjer, u BiH je najviše bilo osoba u starosti između 15-19 godina (433.304 ili 10,5% stanovništva) a na Kosovu naviše između 0-4 godine (235.912 ili 14,9% stanovništva).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 120</ref> [[Datoteka:Population growth of the four nations of Yugoslavia 1953-1991.png|lijevo|mini|320px|Prirodni priraštaj četiri najveća naroda u SFRJ po desetljeću, od 1953. do 1991.]] Od ukupnog broja stanovnika, najviše je bilo Srba: 8.140.452 ili 36,3%, ali ih je bilo za 2.794 pripadnika manje u odnosu na popis iz 1971, vjerovatno zbog izjašnjavanja dijela kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Srba je u užoj Srbiji bilo 4.865.283 ili 85,4% stanovništva; u Vojvodini 1.107.375 ili 54,4% stanovništva; na Kosovu 209.497 ili 13,2% stanovništva; u BiH 1.320.738 ili 32% stanovništva; u Hrvatskoj 531.502 ili 11,6% stanovništva; u Makedoniji 44.468 ili 2,3% stanovništva; u Sloveniji 42.182 ili 2,2% stanovništva; te u Crnoj Gori 19.407 ili 3,3% stanovništva.<ref name="Feldbauer123">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 123</ref> Hrvata je bilo 4.428.005 ili 19,7% stanovništva, ali ih je bilo za 98.777 pripadnika manje u odnosu na zadnji popis, vjerovatno jer su se i oni dijelom izjašnjavali kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Hrvata je u Hrvatskoj bilo 3.454.661 ili 75% stanovništva; u BiH 758.140 ili 18,4% stanovništva; u Vojvodini 109.203 ili 5,4% stanovništva; u Sloveniji 55.623 ili 2,9% stanovništva; u užoj Srbiji 31.447 ili 0,6% stanovništva; na Kosovu 8.718 ili 0,6% stanovništva; u Crnoj Gori 6,904 ili 1,2% stanovništva te u Makedoniji 3.307 ili 0,2% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Muslimana je bilo 1.999.957 ili 8,9% stanovništva, što je povećanje za 270.025 pripadnika u odnosu na zadnji popis. Od ukupnog broja, Muslimana je bilo u BiH 1.630.033 ili 39,5% stanovništva; u Srbiji 215.166 ili 2,3% stanovništva; u Crnoj Gori 78.080 ili 13,4% stanovništva; u Makedoniji 39.513 ili 2,1% stanovništva; u Hrvatskoj 23.740 ili 0,5% stanovništva te u Sloveniji 13.425 ili 0,7% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Bilo je još i 1.753.554 Slovenaca ili 7,8% stanovništva (najviše u Sloveniji, 1.712.445 ili 90,5% stanovništva); 1.730.364 Albanaca ili 7,7% stanovništva (najviše na Kosovu, 1.226.736 ili 77,4% stanovništva); 1.339.729 Makedonaca ili 6% stanovništva (najviše u Makedoniji, 1.279.323 ili 67% stanovništva); 579.023 Crnogoraca ili 2,6% stanovništva (najviše u Crnoj Gori, 400.488 ili 68,5% stanovništva); 426.866 Mađara ili 1,9% stanovništva (najviše u Vojvodini, 385.356 ili 18,9% stanovništva); 1.219.045 Jugoslavena ili 5,4 % stanovništva (najviše u Srbiji, 441.941 ili 4,7% stanovništva) i drugih.<ref name="Feldbauer123"/> == Popis stanovništva 1991. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1991.png|right|thumb|320px|Narodni sastav SFRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1991. u SFRJ}} ''Stanovništvo''{{Sfn|Lozny|2011|loc=str. 378}} * [[SR Slovenija]] - 1.962.606 * [[SR Hrvatska]] - 4.760.344 * [[SR Bosna i Hercegovina]] - 4.364.574 * [[SR Crna Gora]] - 615.267 * [[SR Makedonija]] - 2.033.964 * [[SR Srbija]] - 9.791.475 ([[SAP Kosovo]] 1.954.747, Uža Srbija 5.824.211, [[SAP Vojvodina]] 2.012.517) * '''Jugoslavija''' - 23.528.230 Od ukupnog broja stanovnika, narodni sastav bio je sljedeći: [[Srbi]] 8.526.872 (36.2 %), [[Hrvati]] 4.636.700 (19.7 %), [[Muslimani (narod)|Muslimani]] 2.353.002 (10.0 %), [[Albanci]] 2.178.393 (9.3 %), [[Slovenci]] 1.760.460 (7.5 %), [[Makedonci]] 1.372.272 (5.8 %), [[Crnogorci]] 539.262 (2.3 %), [[Mađari]] 378.997 (1.6 %), Jugoslaveni 710.394 (3.0%) i drugi.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}}{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 12}} Ipak, zbog prilika usred raspada SFRJ, i sam popis bio je kaotičan tako da su pojedine republike objavile tek preliminarne rezultate bez detaljnijih analiza, dok su Albanci na Kosovu bojkotirali popis.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} === Nadopunjen popis 1991. === ''Stanovništvo'' * SR Slovenija - 1.965.986 * SR Hrvatska - 4.784.265 * SR Bosna i Hercegovina - 4.377.033 * SR Crna Gora - 615.035 * SR Makedonija - 2.033.964 ([[1994]]. ponovljen popis, 1.936.877 stanovnika) * SR Srbija - 9.778.991 (Uža Srbija 5.808.906, SAP Vojvodina 2.031.992) * '''Jugoslavija''' - 23.542.815 == Broj ljudi po domaćinstvima u SFRJ od 1948. do 1991. == {| {{prettytable}} | Prosječan broj članova | [[1948]]. | [[1953]]. | [[1961]]. | [[1971]]. | [[1981]]. |- | [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | 5.15 | 5.04 | 4.64 | 4.41 | 4.00 |- | [[Crna Gora]] | 4.51 | 4.56 | 4.43 | 4.34 | 4.09 |- | [[Hrvatska]] | 4.94 | 3.81 | 3.56 | 3.43 | 3.23 |- | [[Makedonija]] | 5.27 | 5.30 | 5.02 | 4.68 | 4.39 |- | [[Slovenija]] | 3.78 | 3.66 | 3.47 | 3.35 | 3.18 |- | [[Srbija]] | 4.39 | 4.32 | 3.96 | 3.76 | 3.63 |- | [[Jugoslavija]] | 4.37 | 4.29 | 3.99 | 3.82 | 3.62 |} <ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 119</ref> == Popisi stanovništva po republikama od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Republike | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[SR Bosna i Hercegovina]] | 2.563.767(16.2%) | 2.847.459(16.8%) | 3.277.948(17.6%) | 3.746.111(18.3%) | 4.124.256(18.4%) |- | [[SR Crna Gora]] | 377.189(2.4%) | 419.873(2.5%) | 471.894(2.5%) | 529.604(2.6%) | 584.310(2.6%) |- | [[SR Hrvatska]] | 3.779.858(24%) | 3.936.022(23.2%) | 4.159.696(22.4%) | 4.426.221(21.6%) | 4.601.469(20.5%) |- | [[SR Makedonija]] | 1.152.986(7.3%) | 1.304.514(7.7%) | 1.406.003(7.6%) | 1.647.308(8%) | 1.909.136(8.5%) |- | [[SR Slovenija]] | 1.439.800(9.1%) | 1.504.427(8.8%) | 1.591.523(8.6%) | 1.727.137(8.4%) | 1.891.864(8.4%) |- | [[SR Srbija]] | 6.527.966(41.4%) | 6.979.154(41.2%) | 7.642.227(41.2%) | 8.446.591(41.2%) | 9.313.676(41.5%) |- | [[SFRJ]] | 15.841.566 (100%) | 16.991.449 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Narodni sastav od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Narodnosti | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[Srbi]] | 6.547.117(41.5%) | 7.065.923(41.7%) | 7.806.152(42.1%) | 8.143.246(39.7%) | 8.140.452(36.3%) |- | [[Hrvati]] | 3.784.353(24%) | 3.975.550(23.5%) | 4.293.809(23.1%) | 4.526.782(22.1%) | 4.428.005(19.7%) |- | [[Bošnjaci]] | 808.921(5.1%) | 998.698(5.9%) | 972.940(5.2%) | 1.729.932(8.4%) | 1.999.957(8.9%) |- | [[Slovenci]] | 1.415.432(9%) | 1.487.100(8.8%) | 1.589.211(8.6%) | 1.678.032(8.2%) | 1.753.554(7.8%) |- | [[Albanci]] | 750.431(4.8%) | 754.245(4.5%) | 914.733(4.9%) | 1.309.523(6.4%) | 1.730.364(7.7%) |- | [[Makedonci]] | 810.126(5.1%) | 893.247(5.3%) | 1.045.513(5.6%) | 1.194.784(5.8%) | 1.339.729(6%) |- | [[Jugoslavija]]<ref name="ReferenceB">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124</ref> | 15.772.098 (100%) | 16.936.573 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Promjene == [[Datoteka:Yugoslavia demography.png|thumb|desno|320px|Tablica demografskih promjena Jugoslavije od 1961.]] Stanovništvo Jugoslavije jako se neravnomjerno mijenjalo a bilo je i složene narodne strukture bez ijednog većinskog naroda (Srbi su bili najbrojniji narod, ali bez apsolutne većine. Najveći udio u Jugoslaviji su imali 1961, kada ih je bilo 42.1 %). Najviše se promijenio udio [[Albanci|Albanaca]], čiji se broj skoro utrostručio za samo 43 godine, tako da ih je 1948. bilo samo 750.431, da bi ih [[1991]]. bilo više od 2,17 miliona. Albanci su 1991. bojkotirali popis stanovništva na Kosovu, tako da je njihov točan broj na području bivše Jugoslavije sporan, no postoje procjene da ih je tada u cijeloj Srbiji bilo 1.674.353.<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/culture/completed/diversity/DGIV_CULT_POL_trans(2003)9_Serbia_EN.PDF|title=National Report - Serbia|author=Branimir Stojković|publisher=[[Vijeće Evrope]]|date=1. 9. 2003|access-date=27. 12. 2010}}</ref> Skladno s time, pokrajina u kojoj je bilo najviše albanaca, [[Kosovo]], je imalo najveći natalitet populacije u cijeloj Europi, preko 20 promila, ali je i ono doživjelo velik pad stope plodnosti u 21. stoljeću. Jugoslavensko stanovništvo polagano je starjelo: prosječna starost stanovnika je bila je samo 24 godine 1950-ih{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} da bi 1980-ih bila deset godina više. Najmanje povećanje stanovnika po republikama u te 43 godine zabilježen je u Sloveniji i Hrvatskoj, koji je iznosio samo 4, odnosno 3 % u razdoblju od 1981. do 1991. godine. U te 43 godine njihov broj stanovnika povećao se za 26 % (Hrvatska), odnosno 35 % (Slovenija), a u Kosovu za čak 166 %. Od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio. [[1981]]. najveći gradovi su bili [[Beograd]] (1.087.915 stanovnika), [[Zagreb]] (648.586 stanovnika), [[Skoplje|Skopje]] (408.143 stanovnika), [[Sarajevo]] (319.017 stanovnika) i [[Ljubljana]] (224.817 stanovnika).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124, 125, 126</ref> Broj stambenih jedinica i/ili kuća povećao se sa 2,4 miliona 1921. na 6,1 miliona 1981. godine.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 355}} Od 22,4 miliona stanovnika, [[Srpskohrvatski jezik]] je govorilo 16.342.885 stanovnika ili 72.9 % stanovništva, [[Slovenski jezik|Slovenski]] 1.761.393 stanovnika ili 7.9 %, Albanski 1.756.663 stanovnika ili 7.8 %, Makedonski 1.373.956 stanovnika ili 6.1 % a ostalih 5.3 % je govorilo drugm jezicima.<ref name="ReferenceB"/> Nepismenih je [[1953]]. bilo 25.4 %, [[1971]]. 15.1 % da bi [[1981]]. taj udio smanjen na 9.5 %. Najveći udio nepismenih 1981. imali su [[Kosovo]] sa 17.6 % i Bosna sa 14.5 % stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> === Nakon raspada SFRJ === Iako su neki demografski analitičari početkom [[1980-ih]] procjenjivali da će stanovništvo Jugoslavije do [[2000]]. narasti do 25,65 miliona stanovnika,<ref name="ReferenceA"/> počevši od 1990-ih i prelaska država u neovisnost i kapitalistički sistem, primjećen je trend smanjivanja nataliteta kod većine naroda, tako da je, na primjer, broj Srba čak i smanjen 2002. na području uže Srbije (1991. ih je bilo 5.108.683, a [[2002]]. samo još 4.891.031). Nakon [[raspad SFRJ|raspada SFRJ]] i [[Ratovi u bivšoj Jugoslaviji|ratova]], broj stanovnika na području bivše Jugoslavije se smanjio, što zbog velikog broja mrtvih, što zbog emigracije u druge zemlje. Borislav Radović procjenjuje da su ratovi prouzročili 3.725.300 izbjeglica ili raseljenih, od kojih je jedan dio trajno napustio područje bivše Jugoslavije i otišao živjeti u inozemstvo.<ref>{{cite web|url=http://www.pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|title=Concomitants of Repatriation - The Case of Former Yugoslavia|author=Borislav Radović|publisher=Pabst|year=2010|access-date=24. 8. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306054928/http://pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|archive-date=6. 3. 2016|url-status=dead}}</ref> Tako se procjenjuje da se na teritoriju te bivše države 2002. nalazilo samo oko 22,3 do 23 miliona stanovnika, što je smanjenje za 2 do 6 % (u usporedbi sa 23,5 miliona prije 10 godina): Srbija (bez Kosova) je brojala 7.498.001 stanovnik,<ref>{{cite web |url=http://www.kulturkontakt.or.at/page.aspx_param_target_is_234059_and_l_is_2.v.aspx |title=Partner countries, regions: Serbia |publisher=Kultur Kontakt Austria }}{{Mrtav link}}</ref> Hrvatska 4.437.460,<ref>{{cite web |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |title=Popis stanovništva, kućanstava i stanova 2001. |publisher=Državni zavod za statistiku RH |access-date=25. 5. 2014 |archive-date=1. 2. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120521/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |url-status=dead }}</ref> Slovenija 1.964.036,{{Sfn|Magone|2010|loc=str. 134}} Makedonija 2.022.547,<ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2|title=Population|publisher=Statistički ured Republike Makedonije|access-date=22. 8. 2013}}</ref> Crna Gora 620.145{{Sfn|Ujedinjeni narodi|2010|loc=str. 10}} dok popis za BiH i Kosovo nije obavljen. Procjene o broju stanovnika BiH 2001. su različite. Prema siteu GeoHive, [[Federacija Bosne i Hercegovine]] je 2001. imala 2.312.397 stanovnika, distrikt [[Brčko]] 43.516 a [[Republika Srpska]] 1.447.477, što je sveukupno 3.803.390 stanovnika<ref>[http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 Bosnia and Herzegovina statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020500/http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 |date=3. 12. 2013 }} GeoHive</ref>. '''Nationsencyclopedia''' procjenuje, uz opasku da se može raditi o značajnoj pogrešci, da je cijela BiH u julu 2001. imala 3.922.205 stanovnika<ref>{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/economies/Europe/Bosnia-and-Herzegovina.html|title=BOSNIA AND HERZEGOVINA - Country overview|publisher=Nationsencyclopedia|access-date=1. 6. 2011|author=Valentin Hadjiyski}}</ref> '''CIA World Fact Book ''' je također procijenila da je BiH imala tada 3.922.205 stanovnika.{{Sfn|Powell|2009|loc=str. 32}} S druge strane, [[Svjetska banka]] i Međunarodna Energetska Agencija procijenile da je BiH 2001. imala oko 4,06 miliona stanovnika, zasnovano na analizi podataka o potrošnji energije te države.<ref>{{cite web|url=http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|title=Energy and Environment Data Reference Bank (EEDRB): Bosnia and Herzegovina|publisher=Međunarodna atomska energetska agencija|year=2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116033053/http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|archive-date=16. 1. 2010|access-date=25. 5. 2014|url-status=dead}}</ref> [[BBC]] procjenjuje da je Kosovo 2001. imalo oko 2 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm|title=Muslims in Europe: Country guide|date=23. 12. 2005|author=BBC News|publisher=bbc.co.uk|access-date=1. 6. 2011}}</ref> S druge strane, [[Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|Organizacija za evropsku sigurnost i saradnju]] daje procjenu da je tada Kosovo imalo do 2,4 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|publisher=Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|title=Kosovo - Population|access-date=1. 6. 2011|archive-date=7. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107202636/http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|url-status=dead}}</ref> Ako bi se uzele najniže procjene o stanovništvu BiH i Kosovu - 3,8 miliona i 2 miliona stanovnika - na području bivše Jugoslavije se 2001. nalazilo oko 22.345.000 stanovnika. Ako bi se uzele najviše procjene - 4,06 miliona i 2,4 miliona - ukupan broj stanovnika je bio oko 23.000.000. Ekonomsko stanje država uglavnom se pogoršalo. Hrvatska je u socijalizmu SFRJ bila zemlja visoke zaposlenosti i niske nezaposlenosti, dok je – otkako je prešla na liberalni kapitalizam – postala zemljom niske zaposlenosti i visoke nezaposlenosti. 1952. zaposlenih je bilo oko 500.000 osoba, a nezaposlenih samo 14.000. 1971. godine nezaposlenih je u Hrvatskoj bilo 40.000, (iako su mnogi posao nalazili i na "privremenom radu" u inozemstvu), a 1990, samo 160.000 osoba. 2011, samostalna Hrvatska imala je oko 300.000 nezaposlenih.<ref>{{cite web|url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|publisher=Novi list|title=Hrvatska u Jugoslaviji ostvarivala bolje gospodarske rezultate nego danas|author=Ivo Jakovljević|date=17. 9. 2011|access-date=24. 8. 2013|archive-date=1. 6. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601221711/http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|url-status=dead}}</ref> Zbog loše ekonomske situacije, na prostorima bivše Jugoslavije zabilježen je sve veći broj odlaska stanovništva na rad u inozemstvo, što je dodatno pogoršalo demografsku sliku republika. === 2011. godine === Trend smanjivanja stanovništva nastavljen je i 2011. Slovenija je te godine imala 2.050.189 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| title=Population, Slovenia, 1 January 2011 - final data| date=29. 4. 2011| access-date=5. 1. 2013| publisher=Statistički ured Republike Slovenije| archive-date=27. 5. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120527174043/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| url-status=dead}}</ref> Hrvatska 4.284.889,<ref>{{cite web| url=http://www.dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| publisher=Dnevnik.ba| title=Lijepa naša ima 4.284.889, a Zagreb 790.017 stanovnika, Hrvata 90,42 posto| date=17. 12. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20121219025544/http://dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| archive-date=19. 12. 2012| url-status=dead}}</ref> Srbija (bez Kosova) 7.182.862 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| publisher=E-Novine| title=Stanovnika u Srbiji manje za 4,15 odsto| date=29. 11. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-date=11. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130111082519/http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| url-status=dead}}</ref> Kosovo 1.739.825<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| publisher=E-Novine| title=Rezultati prvog kosovskog popisa| date=21. 9. 2012| access-date=30. 11. 2012| archive-date=23. 11. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121123200547/http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| url-status=dead}}</ref> a Crna Gora 625.266 stanovnika.<ref>{{cite web| url=http://slobodnadalmacija.hr/Svijet/tabid/67/articleType/ArticleView/articleId/137993/Default.aspx| title=POPIS STANOVNIŠTVA U Crnoj Gori živi 625 tisuća ljudi| date=16. 5. 2011| publisher=Slobodna Dalmacija| access-date=5. 1. 2013}}</ref> Jedine dvije države za čiji se broj stanovnika još uvijek ne zna točan broj su Makedonija i Bosna i Hercegovina. U Makedoniji je prekinut popis stanovništva 2011. zbog optužbi za falsificiranje broja stanovnika albanske zajednice, dok se u BiH popis stanovništva nije proveo od 1991. CIA World Factbook procjenjuje da je BiH imala 3.879.296 stanovnika 2011, a Makedonija 2.082.370.<ref>{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| publisher=CIA World Factbook| date=5. 1. 2013| access-date=5. 1. 2013| title=Factbook profile: Europa: Macedonia| archive-date=28. 1. 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| url-status=dead}}</ref> Prema tim podacima, na području bivše Jugoslavije je 2011.-2012. živjelo oko 21.845.000 stanovnika, ili oko dva do tri posto manje nego prije 10 godina. == Bilješke == {{refspisak|3}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite book|title=Explaining Yugoslavia|first=John B.|last=Allcock|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2000|isbn=9781850652779|ref=harv}} * {{cite book|last=Baltic|first=Nina|url=http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|year=2007|title=Theory and Practice of Human and Minority Rights under the Yugoslav Communist System|publisher=Human and Minority Rights in the Life Cycle of Ethnic Conflicts|ref=harv|access-date=25. 5. 2014|archive-date=11. 9. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Bosnien-Herzegowina und der Libanon im Vergleich: historische Entwicklung und politisches System vor dem Bürgerkrieg|first=Florian |last=Bieber|publisher=Pro Universitate Verlag|year=1999|isbn=9783932490507|ref=harv}} * {{cite book|title=Changing by degrees : steps to reduce greenhouse gases|publisher=United States, Office of Technology Assessment, Diane Publishing|first=Rosina M. |last=Bierbaum|isbn=9781428921467|ref=harv}} * {{cite book|title=Statistisk Arbog 1984: statistical yearbook|last=Danmarks statistik|publisher=Danmarks Statistik|year=1984|isbn=9788750106272|ref=harv}} * {{Cite book|location=Beograd|ref=DRC|publisher=Centar za demografsko istraživanje|year=1974|url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|title=The Population of Yugoslavia|access-date=25. 5. 2014|archive-date=4. 10. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004175412/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Adult education in Yugoslavia - Opseg 1 |url=https://archive.org/details/adulteducationin0000mdav |first=Marcel|last=David|publisher=UNESCO|year=1962|ref=harv}} * {{cite book|title=Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-century Central-Eastern Europe: History, Data, and Analysis|url=https://archive.org/details/ethnicgroupspopu0000eber|first=Piotr|last=Eberhardt|publisher=M.E. Sharpe|year=2003|isbn=9780765618337|ref=harv}} * {{cite web|last=FAO|year=1996|title=Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resources|location=Zagreb|publisher=Hrvatska banka biljnih gena|url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/agphome/documents/PGR/SoW1/Europe/CROATIA.pdf|ref=harv}} * {{Cite book|location=Zagreb|ref=Feldbauer| last=Feldbauer| first=Božidar| year=1988| title=Atlas svijeta| publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]| isbn=8670530041}} * {{cite book|title=Contemporary Poland: society, politics, economy - Opseg 22|first=Alicja|last=Iwańska|publisher=University of Chicago for the Human Relations Area Files|year=1955|ref=harv}} * {{cite book|last=Jordan|first=Peter|year=1989|title=Atlas Ost- und Südosteuropa: Bevölkerung aktuelle Karten zu Ökologie, Bevölkerung und Wirtschaft. Population : up-to-date ecological, demographic and economic maps, Opseg 2|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|isbn=9783443285265|ref=harv}} * {{cite book|last=Kasapović|first=Mirjana|title=Bosna i Hercegovina: podijeljeno društvo i nestabilna država|publisher=Politička Kultura|year=2005|isbn=9789536213948|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (I)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (I. svezak - A-Ćus)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (III)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (IV)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Laghouat-Oživljavanje)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (VI)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (VI. svezak - Skadar-Žvale)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|title=Contemporary European Politics: A Comparative Introduction|first=José|last=Magone|publisher=Routledge|year=2010|isbn=9780203846391|ref=harv}} * {{cite book|title=Comparative Archaeologies: A Sociological View of the Science of the Past|first=Ludomir R.|last=Lozny|publisher=Springer|year=2011|isbn= 9781441982254|ref=harv}} * {{cite book|title=Nacionalnost stanovništva Jugoslavije: nazadovanje Hrvata i manjina, napredovanje Muslimana i Albanaca: Opseg 5 iz Knjižnica Sloboda|first=Jure |last=Petričević|publisher=Verlag Adria|year=1983|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Encyclopedia of North American Immigration: Facts on File library of American history|first=John|last=Powell|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=9781438110127|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslavia: Land and People|first=Tomislav L.|last=Rakičević|year=1968|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Kvaliteta života i nova stambena naselja: Knj.6 iz Biblioteka Revije za sociologiju|first=Dušica |last=Seferagić|publisher=Sociološko društvo Hrvatske|year=1988|isbn=9788681175040|ref=harv}} * {{cite web|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=85624|last=Šimek-Škoda|first=K|year=1948|title=Popis stanovništva Jugoslavije godine 1948.|publisher=Hrvatski geografski glasnik, Vol.11.-12. No.1. juni 1950.|ref=harv}} * {{cite book|title=Population and Vital Statistics Report|year=2010|last=Ujedinjeni narodi|publisher=Hidden Spring|isbn=9789211615401|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslav Survey: Opseg 33|last=Yugoslav Survey|publisher=Publicističko-izdavački zavod "Jugoslavija"|location=Beograd|year=1992|ref=harv}} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20120117195621/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/ghi/0214400x/articulos/CHCO9393110171A.PDF Stanovništvo Jugoslavije 1991.] {{Simboli jezika|es|španski}} * [https://web.archive.org/web/20070926223450/http://www.zrc-sazu.si/Zgds/pdf/gv72-2-krajnc.pdf Stanovništvo Slovenije] * [https://web.archive.org/web/20081009052523/http://www.rastko.org.yu/antropologija/glasnici-ei/44/sradovanovic.pdf Stanovništvo Srbije 1991.] * [http://www.makedonija.info/republic.html Stanovništvo Makedonije 1991.] * [https://web.archive.org/web/20090205073050/http://www.planbleu.org/publications/idd_cotiers_hr.pdf Stanovništvo Hrvatske] {{Simboli jezika|en|engleski}} * [http://www.dzs.hr/ Državni zavod za statistiku u Hrvatskoj] * [http://www.njegos.org/census/index.htm Promjena populacije u Crnoj Gori od 1909. do 2003.] * [https://web.archive.org/web/20080311170926/http://www.urc.bl.ac.yu/stradanje/sastav.html Promjena populacije u BiH od 1948. do 1991.] {{Popisi stanovništva Jugoslavije}} [[Kategorija:Demografija Jugoslavije]] k5dso6y9yab0zmz602dwltacbtrbpjx 3900159 3900156 2026-06-23T18:52:36Z AnToni 2325 /* Narodni sastav od 1948. do 1981. */ 3900159 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Prijevod}} '''[[Demografija]] [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije]]''' utvrđivala se putem [[Popis stanovništva|popisa stanovništva]] koji se provodio jednom svake decenije, i to u razdoblju od 1948. do 1991, putem kojeg su se žitelji evidentirali radi statistike po prebivalištu u jednoj od šest republika, dobi, spolu, narodnosti, zaposlenosti i gustoći naseljenosti, dok se popis po religiji proveo jedino 1953. Pošto je Jugoslavija bila sastavljena od šest republika, bila je multi-etnička federacija sa nekoliko naroda bez apsolutne većine. Prema zadnjem službenom popisu stanovništva Jugoslavije, 1991, je imala 23.528.230 stanovnika.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} Prosječna gustoća naseljenosti bila je 92 stanovnika na km<sup>2</sup>. Kasnije se, iste godine, ponovio taj popis u nekim bivšim republikama koje su stekle nezavisnost da bi se utvrdio njihov službeni rezultat. Naprimjer, [[Hrvatska]] je prema jugoslavenskom popisu tada imala 4.760.344 stanovnika{{Sfn|FAO|1996|loc=str. 4}} od kojih su [[Hrvati]] činili 77,9 % stanovništva, da bi prema novoj verziji hrvatske vlada taj broj stanovnika bio zapravo 4.784.265 od kojeg su Hrvati činili zapravo 78,1 % stanovništva.{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 382}} Stanovništvo države se neravnomjerno mijenjalo: od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj stanovnika Jugoslavije se udvostručio. 1950, bila je 29. najmnogoljudnija država svijeta. Ipak, naprimjer, u Sloveniji se broj stanovnika u tom razdoblju povećao samo za 80 %, dok se na Kosovu gotovo učetverostručio. U istom razdoblju, broj nepismenih pao je sa četvrtine stanovništva na manje od 6%. Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948.-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. [[Srbi]], [[Hrvati]] i [[Slovenci]] su bilježili stagnaciju po stopi plodnosti, dok su [[Bošnjaci|muslimani]] i [[Albanci]] bilježili velik rast, najviše u 1960-ima i 1970-ima. Do 1990-ih, Albanci su po udjelu stanovništva prestigli Slovence i [[Makedonci|Makedonce]]. Zabilježen je i porast [[Jugoslaveni|Jugoslavena]] koji su 1981. dosegli brojku od preko 1,2 miliona, da bi se potom njihov broj smanjivao te se oni opredjeljivali za druge narodnosti. Zadnji popis iz 1991. zabilježio je vrhunac broja stanovnika te države. Nakon raspada SFRJ, sve republike su zabilježile trend pada nataliteta a tri trend negativnog prirodnog prirasta, izuzev Slovenije, Crne Gore i Makedonije, makar je i kod njih povećanje stanovništva vrlo nisko. == Popis stanovništva 1948. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1948.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1948. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva obavljenom 15. marta 1948, Jugoslavija je imala 15.772.098 stanovnika te je bio vidljiv [[Demografski gubici Jugoslavije u drugom svjetskom ratu|demografski gubitak]] tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Prema rezultatima istraživanja iz 1964, Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu izgubila 597.323 osoba, ili oko 4% stanovništva. Po republikama, najviše žrtava je imala Hrvatska: 194.749 poginulih ili nestalih civila i partizana ili 32,6% ukupno stradalih. Bosna i Hercegovina je imala 177.045 žrtava (29,6%), uža Srbija 97.728 (16,4%), Vojvodina 41.370 (6,9%), Slovenija 40.791 (6,8%), Makedonija 19.706 (3,3%), Crna Gora 16.903 (2,8%) a Kosovo 7.927 (1,3%), dok se za 1.744 nije znalo porijeklo republike.<ref>{{cite web|access-date=23. 8. 2013|title=Yugoslavia: Manipulations with the Numbers of Second World War Victims|author=Vladimir Žerjavić|publisher=Hrvatski informativni centar|url=http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|archive-date=16. 7. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183148/http://www.hic.hr/books/manipulations/p03.htm|url-status=dead}}</ref> Po udjelu postotka poginulih, najviše je imala Bosna i Hercegovina, oko 7% ukupnog stanovništva, a najmanje Kosovo, oko 1%. Savezni statistički ured navodi da bi bez rata Jugoslavija imala oko 18,3 miliona stanovnika, ali da je broj stanovnika od zadnjeg popisa iz 1931. ipak povećan za 1,3 miliona stanovnika ili 9,1%.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Popis iz 1948. je po prvi put uključio i područja [[Istra|Istre]] i slovenskog primorja oko [[Trst]]a, koje je prije pripadalo [[Italija|Italiji]].{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Zadnji popis prije toga obavljen je 1931. u [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevini Jugoslaviji]], prema kojem je tada imala 14.534.000 stanovnika, bez gore spomenutih teritorija.{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 3}} Obrazac je sadržavao 13 pitanja i uputstvo za popunjavanje. Bilo je predviđeno da [[muslimani]] jugoslavenskog etničkog porekla daju neki od neki od odgovora: Srbin-musliman, Hrvat-musliman ili neopredijeljen-musliman, s tim što su Srbi-muslimani uključeni u Srbe, Hrvati-muslimani u Hrvate i Makedonci-muslimani u Makedonce, dok su neopredijeljeni-muslimani iskazani posebno, što je izazvalo poneke konfuzije. Kasnijim popisima muslimanima je priznat status naroda. Izuzev Hrvatske (14.545 manje osoba), sve ostale republike su zabilježile rast stanovništva.{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 153}} Od ukupno 15,77 miliona žitelja, najviše je otpalo na Srbiju: 6.527.966 ili 41,4%. [[Kosovo]] je imalo 727.820 žitelja (498.242 [[Albanci]] ili 68,4%, 171.911 [[Srbi]] ili 23,6%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), Vojvodina 1.663.212 žitelja (Srbi 841.246 ili 50,6%, [[Mađari]] 428.932 ili 25,8%, [[Hrvati]] 134.232 ili 8,1%{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a uža Srbija 4.134.934 žitelja (Srbi 3.810.573 ili 92,2%, Albanci 33.289 ili 0,8% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Na Hrvatsku je otpalo 3.779.858 ili 24% stanovništva Jugoslavije. Hrvata je bilo 2.975.339 ili 78,7%, Srba 543.795 ili 14,4%.{{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}} Bosna i Hercegovina je imala 2.565.277 žitelja, od toga 1.136.116 Srba (44,3%), 788.403 muslimana (30,7%), 614.123 Hrvata (23,9%) i drugih.{{Sfn|Kasapović|2005|loc=str. 81}} Makedonija je brojala 1.152.986 stanovnika (789.648 Makedonci ili 68,4%, 197.389 Albanci 17,1%),{{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} Slovenija 1.391.873 (1.350.459 Slovenci ili 97%, 16.069 Hrvati ili 1,2%) a Crna Gora 377.189 (342.008 Crnogorci ili 90,7%, 19.425 Albanci ili 5,1% i drugi). Radno aktivnog stanovništva bilo je 46,3%.<ref name="Feldbauer117"/> Jugoslavija je zabilježila pet gradova većih od 100.000 stanovnika, šest od preko 50.000 i 17 s preko 20.000. Ukupan broj gradskog stanovništva bio je 1,94 miliona ili 12,3%,{{Sfn|Šimek-Škoda|1948|loc=str. 155}} a seoskog 13,83 miliona ili 87,7%. Najveći gradovi bili su [[Beograd]] (367.816 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Zagreb]] (279.623 stanovnika),{{Sfn|Seferagić|1988|loc=str. 96}} [[Ljubljana]] (115.095 stanovnika) i [[Sarajevo]] (113.769 stanovnika). == Popis stanovništva 1953. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1953.png|right|thumb|320px|Narodni sastav FNRJ prema popisu iz 1953.]] {{glavni|Popis stanovništva 1953. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1953, Jugoslavija je imala 16.936.573 stanovnika, što ju je tada svrstavalo na visoko 29. mjesto na [[Spisak država po stanovništvu|listi najmnogoljudnijih država svijeta]].{{Sfn|Bierbaum|loc=str. 278}} Najviše je opet imala Srbija: 6.979.154 stanovnika ili 41,2%. Kosovo je imalo 808.141 stanovnika (524.559 Albanci ili 64.9%, 189.969 Srbi ili 23.5%, 34.583 Turci ili 4.3% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}}), [[Vojvodina]] 1.699.545 žitelja (Srbi 865.538 ili 50,9%, Mađari 435.179 ili 25,6%, Hrvati 127.027 ili 7,5% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}}) a [[uža Srbija]] 4.471.468 žitelja (Srbi 4.088.724 ili 91,4%, muslimani 64.303 ili 1,4%, Albanci 39.989 ili 0,9% i drugi{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 146}}). Hrvatska je brojala 3.936.022 stanovnika (Hrvati 3.128.661 ili 79,5%, Srbi 588.756 ili 15%){{Sfn|Jordan|1989|loc=str. 27}}. Bosna i Hercegovina brojala je 2.847.459 stanovnika (Srbi 1.264.372 ili 44,4%, muslimani 891.800 ili 31,3%, Hrvati 654.229 ili 23%),{{Sfn|Bieber|1999|loc=str. 75}} Slovenija 1,5 miliona (96,5% Slovenci), Makedonija 1,3 miliona (Makedonci 66%, Turci 15,6%, Albanci 12,5%, Srbi 2,7%){{Sfn|Eberhardt|2003|loc=str. 410}} a Crna Gora 419.873. Prosječna starost u Jugslaviji bila je 23,8 godina.{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} Jugoslavija je te godine imala 7.848.857 radno aktivnog stanovništva, ili 46% ukupne populacije. Od toga broja, 5.182.521 (66%) je radilo u [[Poljoprivredno gospodarstvo|poljoprivredi]], 812.702 (10%) u industriji, 478.222 (6%) u [[Upravna jedinica|upravi]], 365.770 (5%) u [[Zanatstvo|zanatu]], 240.431 (3%) u prometu i drugim. Uža Srbija je imala 52%, Hrvatska i Slovenija imale su po 48%, Vojvodina 45%, BiH 42%, Makedonija 41%, Crna Gora 36% a Kosovo samo 33% radno aktivnog stanovništva.<ref>{{cite web|title=FNRJ - Aktivno stanovništvo po vrstama djelatnosti|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|access-date=4. 10. 2013|publisher=stat.si|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304135259/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1953/1953_2_01.pdf|url-status=dead}}</ref> Među radnim stanovništvom bilo je samo 2.680.265 žena ili 34%.{{Sfn|David|1962|loc=str. 42}} 8.545.935 ljudi je bilo uzdržavano (djeca, mladež, umirovljenici, nemoćni, nezaposleni). Vjeroispovijest je istražena samo tokom popisa iz 1953, kada se 41,2% stanovništva izjasnilo kao [[pravoslavci]]ma, 31,7% [[katolici]]ma, 12,3% [[muslimani]]ma, 12,6% [[Nereligioznost|nije bilo religiozno]] a 0,9% bili su [[protestanti]].<ref name="str. 40"/> Udio nepismenih bio je 25,4%, ili gotovo četvrtina stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> == Popis stanovništva 1961. == {{glavni|Popis stanovništva 1961. u FNRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1961, Jugoslavija je imala 18,55 miliona stanovnika, što ju je tada svrstavalo na osmo mjesto najmnogoljudnijih država [[Evropa|Evrope]], iza [[SSSR]]-a, [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanije]], [[Zapadna Njemačka|Zapadne Njemačke]], [[Francuska|Francuske]], [[Italija|Italije]], [[Španija|Španije]] i [[Poljska|Poljske]].{{Sfn|Rakičević|1968|loc=str. 33}} Popis se obavljao između 1. i 8. aprila 1961. [[Srbija]] je prema tim rezultatima imala 7.642.227 stanovnika ili 41,2% ukupnog stanovništva Jugoslavije. Prosječna gustoća naseljenosti bila je 87 stanovnika/km<sup>2</sup>, što je bilo iznad jugoslavenskog prosjeka od 73 stanovnika/km<sup>2</sup>. Prirodni priraštaj stanovništva Srbije bio je 11,3‰ (uža Srbija 9,5‰, Vojvodina 11‰ a Kosovo 21,2‰). Etnički sastav Srbije bio je sljedeći: Srbi 5.704.740 (74,6%), Albanci 699.799 (9,2%), Mađari 449.586 (5,9%), Hrvati 196.411 (2,6%), Slovaci 77.873 (1%) i drugi.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Na Kosovu je bilo 646.605 Albanaca (67,1%), 227.016 Srba (23,6%) i drugih,{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 165}} a u Vojvodini je narodni sastav bio sljedeći: Srbi 1.017.717 (54,9%), Mađari 442.561 (23,9%), Hrvati 145.341 (7,8%) i drugi.{{Sfn|Petričević|1983|loc=str. 127}} U naseljima od preko 5.000 stanovnika živjelo je 33% stanovništva, a u naseljima preko 50.000 12% stanovništva. [[Radno aktivno stanovništvo|Radno-aktivnog stanovništva]] bilo je 50,5%.{{Sfn|Krleža (VI)|1969|loc=str. 114}} Druga najmnogoljudnija republika bila je Hrvatska sa 4.159.696 stanovnika ili 74 stanovnika/km<sup>2</sup>, u rangu prosjeka Jugoslavije. Narodni sastav bio je sljedeći: Hrvati 3.339.890 (80,3%), Srbi 624.990 (15%), Mađari 42.347 (1%), [[Slovenci]] 39.103 (0,9%) i drugi.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Na radno aktivno stanovništvo otpadalo je 1.954.269 stanovnika ili 47%, od toga na [[Industrija|industriju]] i [[rudarstvo]] 353.000, [[Trgovina|trgovinu]] i [[ugostiteljstvo]] 99.500, [[građevinarstvo]] 83.900, promet 79.600, [[poljoprivreda]] i [[ribarstvo]] 72.200 i druge.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} [[Bruto domaći proizvod|Narodni dohodak]] ostvaren u Hrvatskoj 1964. bio je 1.470.501 miliona jugoslovenskih dinara ili preko četvrtine ukupnog dohotka Jugoslavije.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 95}} Treća najmnogoljudnija republika bila je Bosna i Hercegovina sa 3.277.948 žitelja ili 64 stanovnika/km<sup>2</sup>, ispod prosjeka Jugoslavije. Od 1853. do 1961, njeno stanovništvo je utrostručeno. Narodni sastav bio je sljedeći: Srbi 1.406.057 (42,9%), muslimani 842.248 (25,7%), Hrvati 711.665 (21,7%) i drugi. Više od 76% stanovništvo bilo je zaposljeno u poljoprivredi, a samo 11% u industriji.{{Sfn|Krleža (I)|1969|loc=str. 125}} Makedonija je imala 1.406.003 stanovnika (1.000.866 Makedonaca ili 71,2%, 183.103 Albanaca ili 13%, 131.481 Turaka ili 9,4% i drugih{{Sfn|Krleža (IV)|1969|loc=str. 196}}), Slovenija 1.591.523 (Slovenci 1.522.248 ili 95,6%, Hrvati 31.429 ili 2%, Srbi 13.609 ili 0,9%<ref>{{cite web|url=http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/slo-t-07eng.htm|title=7. Population by ethnic affiliation, Slovenia, Census 1953, 1961, 1971, 1981, 1991 and 2002|publisher=stat.si|access-date=22. 8. 2013|year=2002|author=Statistički ured Slovenije|archive-date=23. 10. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023131955/http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati_html/SLO-T-07ENG.htm|url-status=dead}}</ref>). Kretanje godišnjeg narodnog dohotka po stanovniku se gotovo utrostručio: 1939. bio je tek 210$ po stanovniku, 1953. bio je 250$, 1962. već 480$ da bi 1965. dosegnuo razinu od 570$, što je tada Jugoslaviju svrstavalo među srednje razvijene zemlje.{{Sfn|Krleža (III)|1969|loc=str. 335}} Broj stranih [[turista]] povećan je sa pola miliona 1957. na 3,6 miliona 1967, čime je prihod od stranih valuta povećan sa 4,5 miliona $ na 133 miliona.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 82}} == Popis stanovništva 1971. == [[Datoteka:Population growth Yugoslavia 1953-1986.png|right|mini|320px|Grafikon koji pokazuje broj živorođenih i umrlih u Jugoslaviji, kao i ukupni prirodni prirast stanovništva od 1953. do 1986. Uočljiva je stagnacija broja rođenih i stoga prirodnog prirasta]] {{glavni|Popis stanovništva 1971. u SFRJ}} Prema popisu stanovništva iz 1971, Jugoslavija je imala 20,52 miliona stanovnika. Srbi su činili 71,2% stanovništva Srbije, Hrvati 79,4% stanovništva Hrvatske, Slovenci 94,0% stanovništva Slovenije, Makedonci 69,3% stanovništva Makedonije, Crnogorci 67,2% stanovništva Crne Gore dok su Muslimani činili 39,6%, Srbi 37,2% a Hrvati 20,6% stanovništva Bosne i Hercegovine. Na Kosovu, 73,7% stanovništva bili su Albanci, 18,4% Srbi, 2,5% Crnogorci. U Vojvodini, 55,8% stanovništva bili su Srbi, 21,7% Mađari, 3,7% Slovaci i drugi.<ref name="str. 40">[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 40</ref> Srbija je imala preko osam miliona stanovnika, Hrvatska preko četiri miliona, Bosna 3,75 miliona stanovnika, Slovenija i Makedonija su imali 1,7 miliona stanovnika, a Crna Gora ponovno jedina imala manje od milion, odnosno 529.604. U usporedbi sa 1961, broj domaćinstava koji 1971. nije imao izvore od poljoprivrede je porastao sa 43,4% na 60,3%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 42</ref> Udio nepismenih bio je 15,1%.<ref name="Feldbauer118"/> SFRJ je 1971. imala 27.568 naselja, od čega su 127 bili gradovi veći od 10.000 stanovnika. Od toga, samo je 21 grad imao više od 50.000, devet više od 100.000 a dva grada (Zagreb i Beograd) više od 500.000 stanovnika. U šest glavnih gradova republika i dva glavna grada pokrajina bilo je sveukupno 2.382.000 stanovnika ili 11% ukupnog stanovništva države.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 52</ref> U razdoblju od 1921.-1971, glavni gradovi su porasli za 438,5 % dok se ukupno stanovništvo SFRJ povećalo za samo 62,5%.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 53</ref> SFRJ je tada imala i 5.042.514 stanova, od čega je 901.011 sagrađeno do 1918, 1.026.390 između dva svjetska rata, 1.241.874 između 1946-1960, a čak 1.741.793 stanova (35%) je sagrađeno iza 1960.<ref>{{cite web|title=1-3. Stanovi prema godini izgradnje i kvalitetu|access-date=9. 9. 2013|publisher=stat.si|url=http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|archive-date=4. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200243/http://www.stat.si/publikacije/popisi/1971/1971_1-26.pdf|url-status=dead}}</ref> 1971. SFRJ je od ukupnog broja stanovnika imala 62,6% radno sposobnog stanovništva (Srbija je imala 64,1 % radno sposobnih, Hrvatska 64,2% a BiH 58,9%).<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 56</ref> U primarnom sektoru ([[poljoprivreda]] i [[šumarstvo]]) je radilo 48,7% radno sposobnih osoba, u sekundarnom sektoru ([[Industrijska proizvodnja|proizvodnja]], [[trgovina]], [[obrt]]) 28,7% a u tercijarnom sektoru ([[prijevoz]], [[komunikacije]], usluge) 21,7% stanovnika.<ref>[[#DRC|Centar za demografsko istraživanje 1974.]], str. 63</ref> Deset najvećih gradova SFRJ bili su:{{Sfn|Danmarks statistik|1984|loc=str. 570}} {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !width="100px"|grad!!width="100px"| stanovništvo!!width="100px" |grb!!width="100px" |zastava!!width="120px" |slika |- | [[Beograd]] || 746.105 ||[[Datoteka:Coat of arms Belgrade (1946–1991).svg|70px|center]] ||[[Datoteka:Flag of Belgrade.svg|100px|center|border]] ||[[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6860 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Zagreb]] | 566.224 | [[Datoteka:Coat of arms of Zagreb (1947.).svg|centar|105x105piksel]] | [[Datoteka:Flag of Zagreb (1964-1975).gif|100x100px|border|center|border]] | [[Datoteka:Starčević Square, Zagreb, 1967.jpg|150x150px|center]] |- | [[Skopje]] | 312.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Skopje.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Former flag of Skopje during the Socialist Yugoslavia.gif|50px|center|border]] | [[Datoteka:Od cytadeli w kierunku Starego Miasta - Skopje - 003282n.jpg|150x150px|center]] |- | [[Sarajevo]] | 243.980 | [[Datoteka:Coat of arms of Sarajevo.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Sarajevo (197? – 1992).gif|100px|center|border]] | [[Datoteka:Sarajevo New-Railway-Station-Sarajevo-Novo.jpg|150x150px|center]] |- | [[Ljubljana]] | 173.853 | [[Datoteka:Blason ville si Ljubljana (Slovénie).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of Ljubljana (1979–1996).svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Postcard of Ljubljana 1970s (18).jpg|150x150px|center]] |- | [[Split]] | 152.905 | [[Datoteka:Coat_of_arms_of_Split_(SRC).svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag of the City of Split.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Split Mausoleum 1970 178.jpg|150x150px|center]] |- | [[Novi Sad]] | 141.375 | [[Datoteka:Communist Coat of Arms of Novi Sad.png|centar|73x73piksel]] | [[Datoteka:Flag of Novi Sad, Serbia.svg|border|100px|center|border]] | [[Datoteka:Chasse en Yougoslavie du 18 au 23 oct. 68 (1968) - 53Fi6853 (cropped).jpg|150x150px|center]] |- | [[Rijeka (grad)|Rijeka]] | 132.222 | [[Datoteka:Coat of arms of the Free State of Fiume.svg|60px|center]] | [[Datoteka:Flag_of_Rijeka.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Kikötő, Baross Gábor rakpart, jobbra az Adria-palota. Fortepan 50225.jpg|150x150px|center]] |- | [[Niš]] | 127.654 | [[Datoteka:Communist Emblem of Niš.png|centar|74x74piksel]] | [[Datoteka:Flag of None.svg|ivica|centar|100x100piksel]] | [[Datoteka:Nisgradnocu.jpg|150x150px|center]] |- | [[Kragujevac]] | 97.167 | [[Datoteka:Kragujevac komunisticki grb.png|centar|75x75piksel]] | [[Datoteka:Flag.svg|100px|center|border]] | [[Datoteka:Gradska uprava, Kragujevac 2014.jpg|150x150px|center]] |} == Popis stanovništva 1981. == {{glavni|Popis stanovništva 1981. u SFRJ}} [[Datoteka:Yugoslavia ethnic composition changes 1948-1991.png|desno|mini|320px|Tablica promjena udjela glavnih naroda SFRJ prema popisima od 1948. do 1991. izražene u postocima]] Prema popisu stanovništva iz 1981, Jugoslavija je imala 22.424.711 stanovnika ili 88 stanovnika/km<sup>2</sup>. Nakon 1970, prirodni prirast lagano se povećao sa 8,9‰ and 9,7‰ 1976, ali je do 1986. opet spao na 6,4‰. U razdoblju 1948.-1981, broj domaćinstava je povećan za 71,6%.<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 113</ref> Najveći [[Stopa plodnosti|prirodni prirast]] 1986. imalo je Kosovo sa 24,5‰, a najmanji Vojvodina sa 0,3‰.<ref name="ReferenceA">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 114</ref> 1981. bilo je registrirano 173.036 sklopljenih brakova (od toga 42.021 u užoj Srbiji (24,3%), 36.631 u BiH (21,2%), 33.855 u Hrvatskoj (19,6%), 16.303 u Makedoniji (9,4%), 15.542 u Vojvodini (9%) i dr.). Pozitivnu migraciju u razdoblju 1971.-1981. imali su uža Srbija (115.529 stanovnika ili 2,07%), Slovenija (48.469 stanovnika ili 2,63%), Vojvodina i Makedonija, a negativnu [[Migracija|migracijsku]] bilancu imale se sve ostale republike, od toga najviše iz BiH (odlazak 135.163 stanovnika ili -3,2%), Kosova (odlazak 58.972 stanovnika ili -3,6%) i Hrvatske (odlazak 31.262 stanovnika ili -0,7%).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 115</ref> Očekivani prosječni životni vijek muškaraca povećao sa u razdoblju 1948-1981. sa 48,6 na 67,7 godina, a ženski sa 53 na 73,2 godine. Jugoslavija je imala 8.779.735 radno aktivnog stanovništva ili 39,2% ukupnog stanovništva. Najviše je od toga broja bilo zaposleno u poljoprivredi i ribarstvu (2,6 miliona ili 29,6%), industriji i rudarstvu (2,21 miliona ili 25,1%), građevinarstvu (0,69 miliona ili 7,9%), trgovini (0,59 miliona ili 6,7%), prometu (0,445 miliona ili 5,1%) i drugim djelatnostima.<ref name="Feldbauer117">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 117</ref> Najviše su zaposlenih imali Uža Srbija - 2.664.648 ili 46,8% ukupnog stanovništva - i Slovenija - 888.018 ili 47% ukupnog stanovništva - a najmanje Kosovo - 305.151 ili 19,3% ukupnog stanovništva. Hrvatska je tada imala 1.891.741 zaposlenih ili 41,1% ukupnih žitelja.<ref name="Feldbauer117"/> Udio poljoprivrednog u ukupnom broju stanovništva Jugoslavije smanjio sa 1948. sa 67,2% na samo 19,9% 1981. godine. Broj nepismenih bio je 9,5%<ref name="Feldbauer118">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 118</ref> Po dobnoj strukturi, naviše je bilo osoba u starosti između 25-29 godina (1.894.128 ili 8,4% stanovništva) i između 0-4 godine (1.862.656 ili 8,3% stanovništva). Međutim, to se dosta razlikovalo od republike do republike. Na primjer, u BiH je najviše bilo osoba u starosti između 15-19 godina (433.304 ili 10,5% stanovništva) a na Kosovu naviše između 0-4 godine (235.912 ili 14,9% stanovništva).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 120</ref> [[Datoteka:Population growth of the four nations of Yugoslavia 1953-1991.png|lijevo|mini|320px|Prirodni priraštaj četiri najveća naroda u SFRJ po desetljeću, od 1953. do 1991.]] Od ukupnog broja stanovnika, najviše je bilo Srba: 8.140.452 ili 36,3%, ali ih je bilo za 2.794 pripadnika manje u odnosu na popis iz 1971, vjerovatno zbog izjašnjavanja dijela kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Srba je u užoj Srbiji bilo 4.865.283 ili 85,4% stanovništva; u Vojvodini 1.107.375 ili 54,4% stanovništva; na Kosovu 209.497 ili 13,2% stanovništva; u BiH 1.320.738 ili 32% stanovništva; u Hrvatskoj 531.502 ili 11,6% stanovništva; u Makedoniji 44.468 ili 2,3% stanovništva; u Sloveniji 42.182 ili 2,2% stanovništva; te u Crnoj Gori 19.407 ili 3,3% stanovništva.<ref name="Feldbauer123">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 123</ref> Hrvata je bilo 4.428.005 ili 19,7% stanovništva, ali ih je bilo za 98.777 pripadnika manje u odnosu na zadnji popis, vjerovatno jer su se i oni dijelom izjašnjavali kao Jugoslaveni. Od ukupnog broja, Hrvata je u Hrvatskoj bilo 3.454.661 ili 75% stanovništva; u BiH 758.140 ili 18,4% stanovništva; u Vojvodini 109.203 ili 5,4% stanovništva; u Sloveniji 55.623 ili 2,9% stanovništva; u užoj Srbiji 31.447 ili 0,6% stanovništva; na Kosovu 8.718 ili 0,6% stanovništva; u Crnoj Gori 6,904 ili 1,2% stanovništva te u Makedoniji 3.307 ili 0,2% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Muslimana je bilo 1.999.957 ili 8,9% stanovništva, što je povećanje za 270.025 pripadnika u odnosu na zadnji popis. Od ukupnog broja, Muslimana je bilo u BiH 1.630.033 ili 39,5% stanovništva; u Srbiji 215.166 ili 2,3% stanovništva; u Crnoj Gori 78.080 ili 13,4% stanovništva; u Makedoniji 39.513 ili 2,1% stanovništva; u Hrvatskoj 23.740 ili 0,5% stanovništva te u Sloveniji 13.425 ili 0,7% stanovništva.<ref name="Feldbauer123"/> Bilo je još i 1.753.554 Slovenaca ili 7,8% stanovništva (najviše u Sloveniji, 1.712.445 ili 90,5% stanovništva); 1.730.364 Albanaca ili 7,7% stanovništva (najviše na Kosovu, 1.226.736 ili 77,4% stanovništva); 1.339.729 Makedonaca ili 6% stanovništva (najviše u Makedoniji, 1.279.323 ili 67% stanovništva); 579.023 Crnogoraca ili 2,6% stanovništva (najviše u Crnoj Gori, 400.488 ili 68,5% stanovništva); 426.866 Mađara ili 1,9% stanovništva (najviše u Vojvodini, 385.356 ili 18,9% stanovništva); 1.219.045 Jugoslavena ili 5,4 % stanovništva (najviše u Srbiji, 441.941 ili 4,7% stanovništva) i drugih.<ref name="Feldbauer123"/> == Popis stanovništva 1991. == [[Datoteka:Yugoslavia census 1991.png|right|thumb|320px|Narodni sastav SFRJ prema popisu iz 1948.]] {{glavni|Popis stanovništva 1991. u SFRJ}} ''Stanovništvo''{{Sfn|Lozny|2011|loc=str. 378}} * [[SR Slovenija]] - 1.962.606 * [[SR Hrvatska]] - 4.760.344 * [[SR Bosna i Hercegovina]] - 4.364.574 * [[SR Crna Gora]] - 615.267 * [[SR Makedonija]] - 2.033.964 * [[SR Srbija]] - 9.791.475 ([[SAP Kosovo]] 1.954.747, Uža Srbija 5.824.211, [[SAP Vojvodina]] 2.012.517) * '''Jugoslavija''' - 23.528.230 Od ukupnog broja stanovnika, narodni sastav bio je sljedeći: [[Srbi]] 8.526.872 (36.2 %), [[Hrvati]] 4.636.700 (19.7 %), [[Muslimani (narod)|Muslimani]] 2.353.002 (10.0 %), [[Albanci]] 2.178.393 (9.3 %), [[Slovenci]] 1.760.460 (7.5 %), [[Makedonci]] 1.372.272 (5.8 %), [[Crnogorci]] 539.262 (2.3 %), [[Mađari]] 378.997 (1.6 %), Jugoslaveni 710.394 (3.0%) i drugi.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}}{{Sfn|Yugoslav Survey|1992|loc=str. 12}} Ipak, zbog prilika usred raspada SFRJ, i sam popis bio je kaotičan tako da su pojedine republike objavile tek preliminarne rezultate bez detaljnijih analiza, dok su Albanci na Kosovu bojkotirali popis.{{Sfn|Baltic|2007|loc=str. 25-26}} === Nadopunjen popis 1991. === ''Stanovništvo'' * SR Slovenija - 1.965.986 * SR Hrvatska - 4.784.265 * SR Bosna i Hercegovina - 4.377.033 * SR Crna Gora - 615.035 * SR Makedonija - 2.033.964 ([[1994]]. ponovljen popis, 1.936.877 stanovnika) * SR Srbija - 9.778.991 (Uža Srbija 5.808.906, SAP Vojvodina 2.031.992) * '''Jugoslavija''' - 23.542.815 == Broj ljudi po domaćinstvima u SFRJ od 1948. do 1991. == {| {{prettytable}} | Prosječan broj članova | [[1948]]. | [[1953]]. | [[1961]]. | [[1971]]. | [[1981]]. |- | [[Bosna i Hercegovina|BiH]] | 5.15 | 5.04 | 4.64 | 4.41 | 4.00 |- | [[Crna Gora]] | 4.51 | 4.56 | 4.43 | 4.34 | 4.09 |- | [[Hrvatska]] | 4.94 | 3.81 | 3.56 | 3.43 | 3.23 |- | [[Makedonija]] | 5.27 | 5.30 | 5.02 | 4.68 | 4.39 |- | [[Slovenija]] | 3.78 | 3.66 | 3.47 | 3.35 | 3.18 |- | [[Srbija]] | 4.39 | 4.32 | 3.96 | 3.76 | 3.63 |- | [[Jugoslavija]] | 4.37 | 4.29 | 3.99 | 3.82 | 3.62 |} <ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 119</ref> == Popisi stanovništva po republikama od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Republike | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[SR Bosna i Hercegovina]] | 2.563.767(16.2%) | 2.847.459(16.8%) | 3.277.948(17.6%) | 3.746.111(18.3%) | 4.124.256(18.4%) |- | [[SR Crna Gora]] | 377.189(2.4%) | 419.873(2.5%) | 471.894(2.5%) | 529.604(2.6%) | 584.310(2.6%) |- | [[SR Hrvatska]] | 3.779.858(24%) | 3.936.022(23.2%) | 4.159.696(22.4%) | 4.426.221(21.6%) | 4.601.469(20.5%) |- | [[SR Makedonija]] | 1.152.986(7.3%) | 1.304.514(7.7%) | 1.406.003(7.6%) | 1.647.308(8%) | 1.909.136(8.5%) |- | [[SR Slovenija]] | 1.439.800(9.1%) | 1.504.427(8.8%) | 1.591.523(8.6%) | 1.727.137(8.4%) | 1.891.864(8.4%) |- | [[SR Srbija]] | 6.527.966(41.4%) | 6.979.154(41.2%) | 7.642.227(41.2%) | 8.446.591(41.2%) | 9.313.676(41.5%) |- | [[SFRJ]] | 15.841.566 (100%) | 16.991.449 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Narodni sastav od 1948. do 1981. == {| {{prettytable}} | Narodnosti | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. |- | [[Srbi]] | 6.547.117(41.5%) | 7.065.923(41.7%) | 7.806.152(42.1%) | 8.143.246(39.7%) | 8.140.452(36.3%) |- | [[Hrvati]] | 3.784.353(24%) | 3.975.550(23.5%) | 4.293.809(23.1%) | 4.526.782(22.1%) | 4.428.005(19.7%) |- | [[Muslimani (narod)|Muslimani]] | 808.921(5.1%) | 998.698(5.9%) | 972.940(5.2%) | 1.729.932(8.4%) | 1.999.957(8.9%) |- | [[Slovenci]] | 1.415.432(9%) | 1.487.100(8.8%) | 1.589.211(8.6%) | 1.678.032(8.2%) | 1.753.554(7.8%) |- | [[Albanci]] | 750.431(4.8%) | 754.245(4.5%) | 914.733(4.9%) | 1.309.523(6.4%) | 1.730.364(7.7%) |- | [[Makedonci]] | 810.126(5.1%) | 893.247(5.3%) | 1.045.513(5.6%) | 1.194.784(5.8%) | 1.339.729(6%) |- | [[Jugoslavija]]<ref name="ReferenceB">[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124</ref> | 15.772.098 (100%) | 16.936.573 (100%) | 18.549.291 (100%) | 20.522.972 (100%) | 22.424.711 (100%) |} == Promjene == [[Datoteka:Yugoslavia demography.png|thumb|desno|320px|Tablica demografskih promjena Jugoslavije od 1961.]] Stanovništvo Jugoslavije jako se neravnomjerno mijenjalo a bilo je i složene narodne strukture bez ijednog većinskog naroda (Srbi su bili najbrojniji narod, ali bez apsolutne većine. Najveći udio u Jugoslaviji su imali 1961, kada ih je bilo 42.1 %). Najviše se promijenio udio [[Albanci|Albanaca]], čiji se broj skoro utrostručio za samo 43 godine, tako da ih je 1948. bilo samo 750.431, da bi ih [[1991]]. bilo više od 2,17 miliona. Albanci su 1991. bojkotirali popis stanovništva na Kosovu, tako da je njihov točan broj na području bivše Jugoslavije sporan, no postoje procjene da ih je tada u cijeloj Srbiji bilo 1.674.353.<ref>{{cite web|url=http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/culture/completed/diversity/DGIV_CULT_POL_trans(2003)9_Serbia_EN.PDF|title=National Report - Serbia|author=Branimir Stojković|publisher=[[Vijeće Evrope]]|date=1. 9. 2003|access-date=27. 12. 2010}}</ref> Skladno s time, pokrajina u kojoj je bilo najviše albanaca, [[Kosovo]], je imalo najveći natalitet populacije u cijeloj Europi, preko 20 promila, ali je i ono doživjelo velik pad stope plodnosti u 21. stoljeću. Jugoslavensko stanovništvo polagano je starjelo: prosječna starost stanovnika je bila je samo 24 godine 1950-ih{{Sfn|Iwańska|1955|loc=str. 39}} da bi 1980-ih bila deset godina više. Najmanje povećanje stanovnika po republikama u te 43 godine zabilježen je u Sloveniji i Hrvatskoj, koji je iznosio samo 4, odnosno 3 % u razdoblju od 1981. do 1991. godine. U te 43 godine njihov broj stanovnika povećao se za 26 % (Hrvatska), odnosno 35 % (Slovenija), a u Kosovu za čak 166 %. Od 1921, kada je imala 12 miliona, do 1991, kada je imala 23 miliona stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio. [[1981]]. najveći gradovi su bili [[Beograd]] (1.087.915 stanovnika), [[Zagreb]] (648.586 stanovnika), [[Skoplje|Skopje]] (408.143 stanovnika), [[Sarajevo]] (319.017 stanovnika) i [[Ljubljana]] (224.817 stanovnika).<ref>[[#Feldbauer|Feldbauer 1988.]], str. 124, 125, 126</ref> Broj stambenih jedinica i/ili kuća povećao se sa 2,4 miliona 1921. na 6,1 miliona 1981. godine.{{Sfn|Allcock|2000|loc=str. 355}} Od 22,4 miliona stanovnika, [[Srpskohrvatski jezik]] je govorilo 16.342.885 stanovnika ili 72.9 % stanovništva, [[Slovenski jezik|Slovenski]] 1.761.393 stanovnika ili 7.9 %, Albanski 1.756.663 stanovnika ili 7.8 %, Makedonski 1.373.956 stanovnika ili 6.1 % a ostalih 5.3 % je govorilo drugm jezicima.<ref name="ReferenceB"/> Nepismenih je [[1953]]. bilo 25.4 %, [[1971]]. 15.1 % da bi [[1981]]. taj udio smanjen na 9.5 %. Najveći udio nepismenih 1981. imali su [[Kosovo]] sa 17.6 % i Bosna sa 14.5 % stanovništva.<ref name="Feldbauer118"/> === Nakon raspada SFRJ === Iako su neki demografski analitičari početkom [[1980-ih]] procjenjivali da će stanovništvo Jugoslavije do [[2000]]. narasti do 25,65 miliona stanovnika,<ref name="ReferenceA"/> počevši od 1990-ih i prelaska država u neovisnost i kapitalistički sistem, primjećen je trend smanjivanja nataliteta kod većine naroda, tako da je, na primjer, broj Srba čak i smanjen 2002. na području uže Srbije (1991. ih je bilo 5.108.683, a [[2002]]. samo još 4.891.031). Nakon [[raspad SFRJ|raspada SFRJ]] i [[Ratovi u bivšoj Jugoslaviji|ratova]], broj stanovnika na području bivše Jugoslavije se smanjio, što zbog velikog broja mrtvih, što zbog emigracije u druge zemlje. Borislav Radović procjenjuje da su ratovi prouzročili 3.725.300 izbjeglica ili raseljenih, od kojih je jedan dio trajno napustio područje bivše Jugoslavije i otišao živjeti u inozemstvo.<ref>{{cite web|url=http://www.pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|title=Concomitants of Repatriation - The Case of Former Yugoslavia|author=Borislav Radović|publisher=Pabst|year=2010|access-date=24. 8. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306054928/http://pabst-publishers.de/aktuelles/20101114.htm|archive-date=6. 3. 2016|url-status=dead}}</ref> Tako se procjenjuje da se na teritoriju te bivše države 2002. nalazilo samo oko 22,3 do 23 miliona stanovnika, što je smanjenje za 2 do 6 % (u usporedbi sa 23,5 miliona prije 10 godina): Srbija (bez Kosova) je brojala 7.498.001 stanovnik,<ref>{{cite web |url=http://www.kulturkontakt.or.at/page.aspx_param_target_is_234059_and_l_is_2.v.aspx |title=Partner countries, regions: Serbia |publisher=Kultur Kontakt Austria }}{{Mrtav link}}</ref> Hrvatska 4.437.460,<ref>{{cite web |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |title=Popis stanovništva, kućanstava i stanova 2001. |publisher=Državni zavod za statistiku RH |access-date=25. 5. 2014 |archive-date=1. 2. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201120521/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_01_01/H01_01_01.html |url-status=dead }}</ref> Slovenija 1.964.036,{{Sfn|Magone|2010|loc=str. 134}} Makedonija 2.022.547,<ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2|title=Population|publisher=Statistički ured Republike Makedonije|access-date=22. 8. 2013}}</ref> Crna Gora 620.145{{Sfn|Ujedinjeni narodi|2010|loc=str. 10}} dok popis za BiH i Kosovo nije obavljen. Procjene o broju stanovnika BiH 2001. su različite. Prema siteu GeoHive, [[Federacija Bosne i Hercegovine]] je 2001. imala 2.312.397 stanovnika, distrikt [[Brčko]] 43.516 a [[Republika Srpska]] 1.447.477, što je sveukupno 3.803.390 stanovnika<ref>[http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 Bosnia and Herzegovina statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020500/http://www.geohive.com/cntry/bosherz.aspx?sub=y&diacrit=1 |date=3. 12. 2013 }} GeoHive</ref>. '''Nationsencyclopedia''' procjenuje, uz opasku da se može raditi o značajnoj pogrešci, da je cijela BiH u julu 2001. imala 3.922.205 stanovnika<ref>{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/economies/Europe/Bosnia-and-Herzegovina.html|title=BOSNIA AND HERZEGOVINA - Country overview|publisher=Nationsencyclopedia|access-date=1. 6. 2011|author=Valentin Hadjiyski}}</ref> '''CIA World Fact Book ''' je također procijenila da je BiH imala tada 3.922.205 stanovnika.{{Sfn|Powell|2009|loc=str. 32}} S druge strane, [[Svjetska banka]] i Međunarodna Energetska Agencija procijenile da je BiH 2001. imala oko 4,06 miliona stanovnika, zasnovano na analizi podataka o potrošnji energije te države.<ref>{{cite web|url=http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|title=Energy and Environment Data Reference Bank (EEDRB): Bosnia and Herzegovina|publisher=Međunarodna atomska energetska agencija|year=2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116033053/http://iaea.org/inisnkm/nkm/aws/eedrb/data/BA-gp.html|archive-date=16. 1. 2010|access-date=25. 5. 2014|url-status=dead}}</ref> [[BBC]] procjenjuje da je Kosovo 2001. imalo oko 2 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm|title=Muslims in Europe: Country guide|date=23. 12. 2005|author=BBC News|publisher=bbc.co.uk|access-date=1. 6. 2011}}</ref> S druge strane, [[Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|Organizacija za evropsku sigurnost i saradnju]] daje procjenu da je tada Kosovo imalo do 2,4 miliona stanovnika.<ref>{{cite web|url=http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|publisher=Organizacija za evropsku bezbjednost i saradnju|title=Kosovo - Population|access-date=1. 6. 2011|archive-date=7. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107202636/http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm|url-status=dead}}</ref> Ako bi se uzele najniže procjene o stanovništvu BiH i Kosovu - 3,8 miliona i 2 miliona stanovnika - na području bivše Jugoslavije se 2001. nalazilo oko 22.345.000 stanovnika. Ako bi se uzele najviše procjene - 4,06 miliona i 2,4 miliona - ukupan broj stanovnika je bio oko 23.000.000. Ekonomsko stanje država uglavnom se pogoršalo. Hrvatska je u socijalizmu SFRJ bila zemlja visoke zaposlenosti i niske nezaposlenosti, dok je – otkako je prešla na liberalni kapitalizam – postala zemljom niske zaposlenosti i visoke nezaposlenosti. 1952. zaposlenih je bilo oko 500.000 osoba, a nezaposlenih samo 14.000. 1971. godine nezaposlenih je u Hrvatskoj bilo 40.000, (iako su mnogi posao nalazili i na "privremenom radu" u inozemstvu), a 1990, samo 160.000 osoba. 2011, samostalna Hrvatska imala je oko 300.000 nezaposlenih.<ref>{{cite web|url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|publisher=Novi list|title=Hrvatska u Jugoslaviji ostvarivala bolje gospodarske rezultate nego danas|author=Ivo Jakovljević|date=17. 9. 2011|access-date=24. 8. 2013|archive-date=1. 6. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601221711/http://www.novilist.hr/Vijesti/Gospodarstvo/Hrvatska-u-Jugoslaviji-ostvarivala-bolje-gospodarske-rezultate-nego-danas|url-status=dead}}</ref> Zbog loše ekonomske situacije, na prostorima bivše Jugoslavije zabilježen je sve veći broj odlaska stanovništva na rad u inozemstvo, što je dodatno pogoršalo demografsku sliku republika. === 2011. godine === Trend smanjivanja stanovništva nastavljen je i 2011. Slovenija je te godine imala 2.050.189 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| title=Population, Slovenia, 1 January 2011 - final data| date=29. 4. 2011| access-date=5. 1. 2013| publisher=Statistički ured Republike Slovenije| archive-date=27. 5. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120527174043/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3876| url-status=dead}}</ref> Hrvatska 4.284.889,<ref>{{cite web| url=http://www.dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| publisher=Dnevnik.ba| title=Lijepa naša ima 4.284.889, a Zagreb 790.017 stanovnika, Hrvata 90,42 posto| date=17. 12. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20121219025544/http://dnevnik.ba/novosti/svijet/lijepa-na%C5%A1-ima-4284889-zagreb-790017-stanovnika-hrvata-9042-posto| archive-date=19. 12. 2012| url-status=dead}}</ref> Srbija (bez Kosova) 7.182.862 stanovnika,<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| publisher=E-Novine| title=Stanovnika u Srbiji manje za 4,15 odsto| date=29. 11. 2012| access-date=5. 1. 2013| archive-date=11. 1. 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130111082519/http://www.e-novine.com/drustvo/75282-Stanovnika-Srbiji-manje-415-odsto.html| url-status=dead}}</ref> Kosovo 1.739.825<ref>{{cite web| url=http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| publisher=E-Novine| title=Rezultati prvog kosovskog popisa| date=21. 9. 2012| access-date=30. 11. 2012| archive-date=23. 11. 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121123200547/http://www.e-novine.com/region/region-kosovo/71772-Rezultati-prvog-kosovskog-popisa.html| url-status=dead}}</ref> a Crna Gora 625.266 stanovnika.<ref>{{cite web| url=http://slobodnadalmacija.hr/Svijet/tabid/67/articleType/ArticleView/articleId/137993/Default.aspx| title=POPIS STANOVNIŠTVA U Crnoj Gori živi 625 tisuća ljudi| date=16. 5. 2011| publisher=Slobodna Dalmacija| access-date=5. 1. 2013}}</ref> Jedine dvije države za čiji se broj stanovnika još uvijek ne zna točan broj su Makedonija i Bosna i Hercegovina. U Makedoniji je prekinut popis stanovništva 2011. zbog optužbi za falsificiranje broja stanovnika albanske zajednice, dok se u BiH popis stanovništva nije proveo od 1991. CIA World Factbook procjenjuje da je BiH imala 3.879.296 stanovnika 2011, a Makedonija 2.082.370.<ref>{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| publisher=CIA World Factbook| date=5. 1. 2013| access-date=5. 1. 2013| title=Factbook profile: Europa: Macedonia| archive-date=28. 1. 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html| url-status=dead}}</ref> Prema tim podacima, na području bivše Jugoslavije je 2011.-2012. živjelo oko 21.845.000 stanovnika, ili oko dva do tri posto manje nego prije 10 godina. == Bilješke == {{refspisak|3}} == Literatura == {{refbegin}} * {{cite book|title=Explaining Yugoslavia|first=John B.|last=Allcock|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2000|isbn=9781850652779|ref=harv}} * {{cite book|last=Baltic|first=Nina|url=http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|year=2007|title=Theory and Practice of Human and Minority Rights under the Yugoslav Communist System|publisher=Human and Minority Rights in the Life Cycle of Ethnic Conflicts|ref=harv|access-date=25. 5. 2014|archive-date=11. 9. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Bosnien-Herzegowina und der Libanon im Vergleich: historische Entwicklung und politisches System vor dem Bürgerkrieg|first=Florian |last=Bieber|publisher=Pro Universitate Verlag|year=1999|isbn=9783932490507|ref=harv}} * {{cite book|title=Changing by degrees : steps to reduce greenhouse gases|publisher=United States, Office of Technology Assessment, Diane Publishing|first=Rosina M. |last=Bierbaum|isbn=9781428921467|ref=harv}} * {{cite book|title=Statistisk Arbog 1984: statistical yearbook|last=Danmarks statistik|publisher=Danmarks Statistik|year=1984|isbn=9788750106272|ref=harv}} * {{Cite book|location=Beograd|ref=DRC|publisher=Centar za demografsko istraživanje|year=1974|url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|title=The Population of Yugoslavia|access-date=25. 5. 2014|archive-date=4. 10. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004175412/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c55.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Adult education in Yugoslavia - Opseg 1 |url=https://archive.org/details/adulteducationin0000mdav |first=Marcel|last=David|publisher=UNESCO|year=1962|ref=harv}} * {{cite book|title=Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-century Central-Eastern Europe: History, Data, and Analysis|url=https://archive.org/details/ethnicgroupspopu0000eber|first=Piotr|last=Eberhardt|publisher=M.E. Sharpe|year=2003|isbn=9780765618337|ref=harv}} * {{cite web|last=FAO|year=1996|title=Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resources|location=Zagreb|publisher=Hrvatska banka biljnih gena|url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/agphome/documents/PGR/SoW1/Europe/CROATIA.pdf|ref=harv}} * {{Cite book|location=Zagreb|ref=Feldbauer| last=Feldbauer| first=Božidar| year=1988| title=Atlas svijeta| publisher=[[Leksikografski zavod Miroslav Krleža]]| isbn=8670530041}} * {{cite book|title=Contemporary Poland: society, politics, economy - Opseg 22|first=Alicja|last=Iwańska|publisher=University of Chicago for the Human Relations Area Files|year=1955|ref=harv}} * {{cite book|last=Jordan|first=Peter|year=1989|title=Atlas Ost- und Südosteuropa: Bevölkerung aktuelle Karten zu Ökologie, Bevölkerung und Wirtschaft. Population : up-to-date ecological, demographic and economic maps, Opseg 2|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|isbn=9783443285265|ref=harv}} * {{cite book|last=Kasapović|first=Mirjana|title=Bosna i Hercegovina: podijeljeno društvo i nestabilna država|publisher=Politička Kultura|year=2005|isbn=9789536213948|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (I)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (I. svezak - A-Ćus)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (III)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (IV)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Laghouat-Oživljavanje)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|last=Krleža (VI)|first=Miroslav|title=Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (VI. svezak - Skadar-Žvale)|location=Zagreb|year=1969|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|ref=harv}} * {{cite book|title=Contemporary European Politics: A Comparative Introduction|first=José|last=Magone|publisher=Routledge|year=2010|isbn=9780203846391|ref=harv}} * {{cite book|title=Comparative Archaeologies: A Sociological View of the Science of the Past|first=Ludomir R.|last=Lozny|publisher=Springer|year=2011|isbn= 9781441982254|ref=harv}} * {{cite book|title=Nacionalnost stanovništva Jugoslavije: nazadovanje Hrvata i manjina, napredovanje Muslimana i Albanaca: Opseg 5 iz Knjižnica Sloboda|first=Jure |last=Petričević|publisher=Verlag Adria|year=1983|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Encyclopedia of North American Immigration: Facts on File library of American history|first=John|last=Powell|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=9781438110127|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslavia: Land and People|first=Tomislav L.|last=Rakičević|year=1968|isbn=|ref=harv}} * {{cite book|title=Kvaliteta života i nova stambena naselja: Knj.6 iz Biblioteka Revije za sociologiju|first=Dušica |last=Seferagić|publisher=Sociološko društvo Hrvatske|year=1988|isbn=9788681175040|ref=harv}} * {{cite web|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=85624|last=Šimek-Škoda|first=K|year=1948|title=Popis stanovništva Jugoslavije godine 1948.|publisher=Hrvatski geografski glasnik, Vol.11.-12. No.1. juni 1950.|ref=harv}} * {{cite book|title=Population and Vital Statistics Report|year=2010|last=Ujedinjeni narodi|publisher=Hidden Spring|isbn=9789211615401|ref=harv}} * {{cite book|title=Yugoslav Survey: Opseg 33|last=Yugoslav Survey|publisher=Publicističko-izdavački zavod "Jugoslavija"|location=Beograd|year=1992|ref=harv}} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20120117195621/http://www.ucm.es/BUCM/revistas/ghi/0214400x/articulos/CHCO9393110171A.PDF Stanovništvo Jugoslavije 1991.] {{Simboli jezika|es|španski}} * [https://web.archive.org/web/20070926223450/http://www.zrc-sazu.si/Zgds/pdf/gv72-2-krajnc.pdf Stanovništvo Slovenije] * [https://web.archive.org/web/20081009052523/http://www.rastko.org.yu/antropologija/glasnici-ei/44/sradovanovic.pdf Stanovništvo Srbije 1991.] * [http://www.makedonija.info/republic.html Stanovništvo Makedonije 1991.] * [https://web.archive.org/web/20090205073050/http://www.planbleu.org/publications/idd_cotiers_hr.pdf Stanovništvo Hrvatske] {{Simboli jezika|en|engleski}} * [http://www.dzs.hr/ Državni zavod za statistiku u Hrvatskoj] * [http://www.njegos.org/census/index.htm Promjena populacije u Crnoj Gori od 1909. do 2003.] * [https://web.archive.org/web/20080311170926/http://www.urc.bl.ac.yu/stradanje/sastav.html Promjena populacije u BiH od 1948. do 1991.] {{Popisi stanovništva Jugoslavije}} [[Kategorija:Demografija Jugoslavije]] 38aww4janbxxogh6lw3su36cbfg2rkh Fethullah Gülen 0 364387 3900251 3899004 2026-06-24T07:10:25Z Panasko 146730 3900251 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Fethullah Gülen | slika = Fethullah Gülen.webp | alt_slike = | opis = | ime_pri_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1941|04|27}}<ref>Robert A. Hunt, Yuksel A. Aslandogan, Muslim Citizens of the Globalized World: Contributions of the Gulen Movement, p 85. {{ISBN|1597840734}}</ref> | mjesto_rođenja = [[Pasinler]], [[Turska]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2024|10|20|1941|04|27}} | mjesto_smrti = [[Pennsylvania]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | nacionalnost = turska | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = Gülen pokret | značajna_djela = }} '''Muhammed Fethullah Gülen''' bio je turski propovjednik,<ref name=fguleninshort /> bivši imam,<ref name=fguleninshort>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-in-short |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Fethullah Gülen in Short |publisher=En.fgulen.com |date=30. 9. 2009 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140915020020/http://en.fgulen.com/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-in-short |archive-date=15. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 26">Helen Rose Fuchs Ebaugh, The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam, p 26. {{ISBN|1402098944}}</ref> i [[pisac]].<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/gulens-works |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Gülen's Works |publisher=En.fgulen.com |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911020221/http://en.fgulen.com/gulens-works |archive-date=11. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> Osnivač je Gülen pokreta (ponekad poznatog i kao ''Hizmet''). Trenutno živi u dobrovoljnom egzilu u Saylorsburgu u Pennsylvaniji, Sjedinjene Države.<ref>{{Cite web|url=http://canadafreepress.com/index.php/article/35130|title=A visit to the Pennsylvania fortress of “The World’s most Dangerous Islamist”|website=www.canadafreepress.com|language=en|access-date=2026-06-24}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cbn.com/cbnnews/world/2011/may/the-gulen-movement-the-new-islamic-world-order/ |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=2. 10. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002195218/http://www.cbn.com/cbnnews/world/2011/may/the-gulen-movement-the-new-islamic-world-order/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.city-journal.org/2012/22_4_fethullah-gulen.html |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=16. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816225631/http://www.city-journal.org/2012/22_4_fethullah-gulen.html |url-status=dead }}</ref> Gülen uči anadolijsku (hanefijsku) verziju [[islam]]a, koja proizilazi iz učenja sunitskog muslimanskog učenjaka Saida Nursîja. izjavio je da vjeruje u [[nauka|nauku]], međuvjerski dijalog među ''Ljudima Knjige'' i višepartijsku [[demokratija|demokratiju]].<ref name=economist10808408>{{cite news| title=How far they have travelled|url=http://www.economist.com/node/10808408?story_id=10808408|work=[[The Economist]]|access-date=2. 5. 2012|date=6. 3. 2008}}</ref> Započeo je sličan dijalog s Vatikanom<ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 38">Helen Rose Fuchs Ebaugh, The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam, p 38. {{ISBN|1402098944}}</ref> i nekim jevrejskim organizacijama.<ref name="Toward a Global Civilization">{{cite web|author=Fethullah Gulen (Author) |url=http://www.amazon.com/dp/1932099689 |title=Toward a Global Civilization of Love and Tolerance |publisher=Amazon.com |date=16. 3. 2010 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Aktivno je uključen u socijalne debate koje se tiču budućnosti države [[Turska|Turske]] i islama u modernom svijetu. U medijima na engleskom jeziku je opisan kao "jedna od najvažnijih muslimanskih ličnosti".<ref name=economist10808408/> Njegov Gülen pokret je opisan kao da "ima karakteristike [[kult]]a" a njegova tajnovitost i utjecaj u Turskoj politici se uspoređuje sa "islamskim ''Opus Dei''-om".<ref>{{cite news|title=Turkey: up from the depths|url=http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/dec/27/turkey-murky-depths|newspaper=[[The Guardian]]|date=27. 12. 2013|access-date=31. 12. 2013}}</ref> U turskom kontekstu, Gülen se čini religijski [[konzervativizam|konzervativnim]]. == Biografija == Gülen je rođen u selu Korucuk, u blizini Erzuruma.<ref>M. Hakan Yavuz, John L. Esposito, ''Turkish Islam and the Secular State: The Gülen Movement'', p. 20</ref> Njegov otac, Ramiz Gülen, je bio imam.<ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 26"/> Njegova majka je učila [[Kur'an]] u svom selu, unatoč zabrani vjeronauke od strane ''kemalističke'' [[vlada|vlade]].<ref>Helen Rose Fuchs Ebaugh, The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam, p. 24. {{ISBN|1402098944}}</ref> Gülen je započeo osnovno [[obrazovanje]] u svom rodnom selu, ali ga nije i nastavio nakon što se njegova porodica preselila. Sudjelovao je u islamskom obrazovanju u istoj [[džamija|džamiji]] u Erzurumu u kojoj je i otac radikalnog islamiste Metina Kaplana učio.<ref>{{Cite news|title=Islam: Das Treiben des türkischen Predigers Fethullah Gülen|url=https://www.spiegel.de/spiegel/islam-das-treiben-des-tuerkischen-predigers-fethullah-guelen-a-850649.html|newspaper=Der Spiegel|date=2012-08-06|access-date=2026-06-24|issn=2195-1349|language=de|first=Maximilian|last=Popp}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.zaman.com.tr/webapp-tr/haber.do?haberno=459999 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016222551/http://zaman.com.tr/webapp-tr/haber.do?haberno=459999 |archive-date=16. 10. 2007 |url-status=dead }}</ref> On je svoju prvu propovijed dao kada je imao 14 godina.<ref>[http://tr.fgulen.com/a.page/hayati/hayat.kronolojisi/a4443.html]{{dead link|date=august 2014}}</ref> Gülen je bio pod utjecajem ideja Saida Nursîja i Maulana Jalaluddeena Rumija (Dželaludin Rumi).<ref>{{cite web |url=http://ijh.cgpublisher.com/product/pub.26/prod.1529 |title=The Gulen Movement: Communicating Modernization, Tolerance, and Dialogue in the Islamic World. |work=The International Journal of the Humanities |volume=6, Issue 12 |page=67–78 |publisher=Ijh.cgpublisher.com |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107045937/http://ijh.cgpublisher.com/product/pub.26/prod.1529 |archive-date=7. 11. 2016 |url-status=dead }}</ref> Kako bi usporedio Gülena sa liderima u pokretu Nur, Hakan Yavuz je kazao: "Gülen je više turski nacionalist u svome razmišljanju. Također, on je nešto više orijentiran ka državi, te mu je više stalo do tržišne ekonomije i neoliberalne ekonomske politike."<ref>{{cite web|author=Religioscope - JFM Recherches et Analyses |url=http://religion.info/english/interviews/article_74.shtml |title=Religioscope: The Gülen Movement: a modern expression of Turkish Islam - Interview with Hakan Yavuz |publisher=Religion.info |date= |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Njegov profesionalni stav doveo je neke [[autsajderi|autsajdere]] da nazovu njegovu [[teologija|teologiju]] islamskom verzijom kalvinizma.<ref>{{cite web |url=http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-907/i.html |title=&#124; Qantara.de - Dialogue with the Islamic World |publisher=En.qantara.de |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100817141459/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-907/i.html |archive-date=17. 8. 2010 |url-status=dead }}</ref> ''Oxford Analytica'' kaže: <blockquote>"Gülen je primijenio Nursîjeve [[ideja|ideje]] u praksi, kada je prebačen u džamiju u [[İzmir|Izmiru]] 1966. g. Izmir je grad u kojem se politički islam nikada nije ukorijenio. Međutim, poslovna i profesionalna srednja klasa je počela izvikivati ograničenja državne birokratije pod čijim krilima je i narasla, a podržavati prijateljsku tržišnu [[politika|politiku]], uz očuvanje barem nekih elemenata konzervativnog načina života. Takvi biznismeni su uglavnom pro-zapadnjački, jer je to i bio ustvari zapadnjački utjecaj (prvenstveno utjecaj [[Sjedinjene Američke Države|SAD-a]]), koji je uvjerio vladu da omogući slobodne izbore (elekciju) prvi put u 1950. g. i američku pomoć, što je postalo pokretač bujajućeg ekonomskog rasta."<ref>{{cite news|url=http://www.forbes.com/2008/01/18/turkey-islam-gulen-cx_0121oxford.html|work=Forbes|title=Gulen Inspires Muslims Worldwide|date=21. 1. 2008}}</ref></blockquote> Gülen se povukao iz formalnih dužnosti propovijedanja 1981. godine. Od 1988. do 1991. je držao niz propovijedi u poznatim džamijama u većim gradovima. U 1994. godini, on je sudjelovao u osnivanju "Fondacije novinara i pisaca"<ref>{{Cite web |url=http://www.gyv.org.tr/changelang.asp?lang=2&page2go=http%3A%2F%2Fwww.gyv.org.tr%2F |title=Arhivirana kopija |access-date=9. 10. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512012742/http://www.gyv.org.tr/changelang.asp?lang=2 |archive-date=12. 5. 2009 |url-status=dead }}</ref> te je dobio [[titula|titulu]] "Počasni Predsjednik" od strane fondacije.<ref>{{Cite web |url=http://www.gyv.org.tr/bpi.asp?caid=157&cid=226 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512012706/http://www.gyv.org.tr/bpi.asp?caid=157&cid=226 |archive-date=12. 5. 2009 |url-status=dead }}</ref> On nije iznio bilo kakav komentar u vezi sa zatvaranjem Socijalističke stranke 1998. g.<ref name="biu.ac.il">{{Cite web |url=http://www.biu.ac.il/SOC/besa/meria/journal/2000/issue4/jv4n4a4.html |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010127024500/http://www.biu.ac.il/SOC/besa/meria/journal/2000/issue4/jv4n4a4.html |archive-date=27. 1. 2001 |url-status=dead }}</ref> ili Virtuelne partije 2001. g.<ref name="eupjournals.com">{{cite web |url=http://www.eupjournals.com/book/978-0-7486-1837-8 |title=Clement M. Henry, Rodney Wilson, The politics of Islamic Finance, Edinburgh University Press (2004), p 236 |publisher=Eupjournals.com |date=1. 1. 1970 |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=22. 1. 2013 |archive-url=https://archive.today/20130122161713/http://www.euppublishing.com/book/978-0-7486-1837-8 |url-status=dead }}</ref> Upoznao je neke [[političar]]e poput Tansua Çillera i Bülenta Ecevita, ali on izbjegava susrete s čelnicima islamskih političkih partija.<ref name="eupjournals.com"/> Godine 1999, Gülen je [[emigracija|emigrirao]] u SAD, tvrdeći da je to putovanje zbog liječenja,<ref name="60min2012"/> iako je vjerovatno da je očekivao da bude veoma zapažen (nakon emigracije u SAD) što se činilo favoriziranjem islamske države.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/374649.stm|work=BBC News|title=Turkish investigation into Islamic sect expanded|date=21. 6. 1999|access-date=2. 5. 2010}}</ref> U junu 1999. nakon što je Gülen napustio Tursku, nekim turskim televizijskim stanicama su poslane video-snimke Gülena gdje govori: <blockquote>"Postojeći sistem je još uvijek moćan. Naši prijatelji koji imaju pozicije u zakonodavnim i upravnim tijelima trebaju naučiti njihove detalje i biti na oprezu cijelo vrijeme, tako da ih mogu transformirati i učiniti više plodonosnim u korist islama, u cilju provođenja restauracija širom zemlje. Međutim, oni bi trebali pričekati dok uslovi ne postanu povoljniji. Drugim riječima, oni ne bi trebali izaći na svjetlo prerano."<ref>{{cite web |url=http://www.eupjournals.com/book/978-0-7486-1837-8 |title=Clement M. Henry, Rodney Wilson, '&#39;The Politics of Islamic Finance'&#39;, (Edinburgh University Press 2004), p. 236 |publisher=Eupjournals.com |date=1. 1. 1970 |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=22. 1. 2013 |archive-url=https://archive.today/20130122161713/http://www.euppublishing.com/book/978-0-7486-1837-8 |url-status=dead }}</ref></blockquote> Gülen se žalio da su primjedbe istrgnute iz konteksta,<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/content/view/973/14/ |title=Gülen's answers to claims made based on the video tapes taken from some of his recorded speeches |publisher=En.fgulen.com |date=24. 9. 2001 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203042218/http://en.fgulen.com/content/view/973/14/ |archive-date=3. 2. 2015 |url-status=dead }}</ref> a oni koji ga podržavaju su podigli pitanja o autentičnosti snimke,<ref>Dogan Koc, ''Strategic Defamation of Fethullah Gülen: English Vs. Turkish'', p. 24. {{ISBN|0761859306}}</ref> za koju on [Gülen] kaže da je "izmanipulirna". Gülenu je suđeno ''u odsutnosti'' u 2000. a oslobođen je 2008. pod novom vladom Stranke pravde i razvitka (AKP), premijera Recepa Tayyipa Erdoğana.<ref name="60min2012"/><ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://wwrn.org/article.php?idd=21432 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015213002/http://wwrn.org/article.php?idd=21432 |archive-date=15. 10. 2007 |url-status=dead }}</ref> Gülen je nabavio ''zelenu kartu'' 2001. godine.<ref name="WSJ" /> == Teologija == Gülen ne zagovara novu teologiju nego se vodi klasičnim autoritetima vlasti teologije, uzimajući njihovu liniju argumenata.<ref>Erol Nazim Gulay, ''The Theological thought of Fethullah Gulen: Reconciling Science and Islam'' (St. Antony's College Oxford University May 2007). p. 1</ref> Njegovo razumijevanje islama teži konzervatizmu i konvencionalizmu.<ref>{{Cite web |url=http://press.princeton.edu/titles/8412.html/ |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100206155723/http://press.princeton.edu/titles/8412.html/ |archive-date=6. 2. 2010 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-216/i.html |title=Portrait of Fethullah Gülen, A Modern Turkish-Islamic Reformist |publisher=Qantara.de |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=25. 12. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225231100/https://en.qantara.de/ |url-status=dead }}</ref> Iako nikada nije bio član sufijskog ''tarekata'' i nije vidio članstvo u ''tarekatu'' kao nužno za muslimane, on uči da "sufizam predstavlja unutarnju dimenziju islama" i da "unutarnje i vanjske dimenzije nikada ne smiju biti razdvojene".<ref>{{cite web|author=Guest Editor Zeki Saritoprak (Editor) |url=http://www.amazon.com/dp/B001FFVBFC |title=Thomas Michel S.J, '&#39;Sufism and Modernity in the Thought of Fethullah Gülen'&#39;, The Muslim World, Vol. 95 No. 3, July 2005, pp. 345-5 |publisher=Amazon.com |date=1. 1. 2005 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Njegova se učenja razlikuju u naglasku od onih drugih glavnih islamskih učenjaka u dva aspekta, oba na temelju njegovih tumačenja određenih stihova iz Kur'ana. On uči da muslimanska zajednica ima dužnost servisa (tur. ''hizmet'')<ref>{{cite web|url=http://books.google.com/books?id=r04OPJArUPQC&pg=PP1&dq=A+Civilian+Response+to+Ethno-Religious+Conflict#v=onepage&q=&f=false |title=Mehmet Kalyoncu, A Civilian Response to Ethno-Religious Conflict: The Gülen Movement in Southeast Turkey (Tughra Books, 2008), pp. 19–40 |publisher=Books.google.com |date= |access-date=24. 8. 2014}}</ref> za "opće dobro", zajednice i nacije<ref>{{cite web |author=Berna Turam |url=http://www.sup.org/book.cgi?isbn=0804755019 |title=Berna Turam, Between Islam and the State: The Politics of Engagement (Stanford University Press 2006) p. 61 |publisher=Sup.org |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611191850/http://www.sup.org/book.cgi?isbn=0804755019 |archive-date=11. 6. 2011 |url-status=dead }}</ref>, kao i muslimana i nemuslimana širom svijeta;<ref>{{cite web|author=Guest Editor Zeki Saritoprak (Editor) |url=http://www.amazon.com/dp/B001FFVBFC |title=Saritoprak, Z. and Griffith, S. Fethullah Gülen and the 'People of the Book': A Voice from Turkey for Interfaith Dialogue, The Muslim World, Vol. 95 No. 3, July 2005, p.337-8 |publisher=Amazon.com |date=1. 1. 2005 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> i da je muslimanska zajednica dužna provesti međuvjerski dijalog sa ''[[Narodi knjige|Sljedbenicima Knjige]]'' ([[Jevreji]] i [[kršćani]]), iako se to ne odnosi na druge [[religija|religije]] kao što je [[ateizam]].<ref>{{cite web|author=Guest Editor Zeki Saritoprak (Editor) |url=http://www.amazon.com/dp/B001FFVBFC |title=Saritoprak, Z. and Griffith, S. Fethullah Gülen and the 'People of the Book': A Voice from Turkey for Interfaith Dialogue, The Muslim World, Vol. 95 No. 3, July 2005, pp. 337–8 |publisher=Amazon.com |date=1. 1. 2005 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Gülen se čini netolerantnim prema ateizmu, komentirajući 2004. g. da je "[[terorizam]] preziran kao i ateizam".<ref>{{Cite web |url=http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=7337 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512081703/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=7337 |archive-date=12. 5. 2009 |url-status=dead }}</ref> U ''follow-up'' intervjuu, on je tvrdio da ne namjerava izjednačiti ateiste i ubice; umjesto toga, on je htio istaknuti činjenicu da je, prema islamu, obojima suđeno da pate vječnu kaznu.<ref>{{cite web |url=http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=219352 |title=Hürriyet Arama Mobil |publisher=Arama.hurriyet.com.tr |date=21. 4. 2004 |access-date=24. 8. 2014 }}{{Mrtav link}}</ref> == Aktivnosti == Gülen pokret je transnacionalni građanski [[društvo|društveni]] islamski pokret inspiriran Gülenovim učenjima. Njegova učenja o ''hizmetu'' (nesebično služenje za "opće dobro") privukla su veliki broj pristaša u Turskoj, [[Srednja Azija|Centralnoj Aziji]], a sve više i u drugim dijelovima svijeta.<ref>In Lester Kurtz's (of University of Texas, Austin) words, "One of the most striking operationalizations of Gulen's fusion of commitment and tolerance is the nature of the Gulen movement, as it is often called, which has established hundreds of schools in many countries as a consequence of his belief in the importance of knowledge, and example in the building of a better world. The schools are a form of service to humanity designed to promote learning in a broader sense and to avoid explicit Islamic propaganda." Kurtz also cites in the same work the comments of Thomas Michel, General Secretary of the Vatican Secretariat for Inter-religious Dialogue, after a visit to a school in Mindanao, [[Philippines]], where the local people suffered from a civil war, as follows: "In a region where kidnapping is a frequent occurrence, along with guerrilla warfare, summary raids, arrests, disappearances and killings by military and para-military forces, the school is offering Muslim and Christian Filipino children, along with an educational standard of high quality, a more positive way of living and relating to each other." Kurtz adds: "The purpose of the schools movement, therefore, is to lay the foundations for a more humane, tolerant citizenry of the world where people are expected to cultivate their own faith perspectives and also promote the well being of others... It is significant to note that the movement has been so successful in offering high quality education in its schools, which recruit the children of elites and government officials, that it is beginning to lay the groundwork for high-level allies, especially in Central Asia, where they have focused much of their effort." See, Lester R. Kurtz, "Gulen's Paradox: Combining Commitment and Tolerance," ''Muslim World'', Vol. 95, July 2005; 379–381.</ref> === Edukacija === U svojim propovijedima, Gülen je navodno izjavio: "Studiranje [[fizika|fizike]], [[matematika|matematike]] i [[hemija|hemije]] je bogosluženje/obožavanje [[Allah]]a."<ref name="60min2012"/> Gülenovi sljedbenici su izgradili više od 1 000 škola širom svijeta.<ref>Helen Rose Fuchs Ebaugh, ''The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam'', p 4. {{ISBN|1402098944}}</ref> U Turskoj, Gülenove škole se smatraju da su među najboljima: skupi moderni objekti i učenje engleskog jezika od prvog razreda.<ref name="60min2012"/> Međutim, bivši učitelji koji su izvan Gülenove zajednice, doveli su u pitanje postupanje prema ženama i djevojčicama u Gülenovim školama, navodeći da su ženski učitelji isključeni iz [[administracija|administrativnih]] odgovornosti, dopuštena im je mala autonomija, i – zajedno s djevojkama šestih razreda i naviše – oni su odvojeni od muških kolega i učenika tokom pauza i odmora za ručak.<ref name=Spiegelman>{{cite web|last=Spiegelman|first=Margaret|title=What Scares Turkey's Women?|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2012/03/21/what-scares-turkey-s-women.html|work=The Daily Beast|access-date=28. 11. 2012}}</ref> === Međureligijski i međukulturalni dijalog === [[Datoteka:Fethullah Gülen visiting Ioannes Paulus II.jpg|thumb|240px|Gülen sa [[papa Ivan Pavao II|papom Ivanom Pavlom II 1998. g.]]]] Sudionici Gülen pokreta su osnovali veliki broj institucija širom svijeta za koje se tvrdi da promoviraju aktivnosti međuvjerskog i međukulturalnog dijaloga. Gülenova su ranija djela (prema riječima Bekima Agaia) "puna anti-misionarskih i anti-zapadnjačkih odlomaka",<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/conference-papers/294-the-fethullah-gulen-movement-i/2132-discursive-and-organizational-strategies-of-the-gulen-movement.html |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Discursive and Organizational Strategies of the Gülen Movement |publisher=En.fgulen.com |date=12. 11. 2005 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917204627/http://en.fgulen.com/conference-papers/294-the-fethullah-gulen-movement-i/2132-discursive-and-organizational-strategies-of-the-gulen-movement.html |archive-date=17. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> i "žestokih" kleveta protiv Židova, kršćana i ostalih.<ref>{{cite web|author=Pınar Doğan; [[Dani Rodrik]]|date=5. 12. 2012|title=Fethullah Gülen, the Jews, and hypocrisy|url=http://balyozdavasivegercekler.com/2012/11/05/fethullah-gulen-the-jews-and-hypocrisy/|publisher=balyozdavasivegercekler.com|access-date=22. 12. 2013 }}</ref> Tokom 1990-ih, on je počeo zagovarati međureligijsku toleranciju i dijalog.<ref name="Toward a Global Civilization"/> Lično se susretao s čelnicima drugih religija, uključujući i [[papa Ivan Pavao II|papu Ivana Pavla II]],<ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 38"/> grčkog pravoslavnog patrijarha Bartolomeja, te izraelskog sefardskog glavnog rabina Eliyahua Bakshi-Dorona.<ref>{{cite web|author=Ali Unal (Author) |url=http://www.amazon.com/dp/0970437013 |title=Advocate of Dialogue: Fethullah Gülen |publisher=Amazon.com |date=1. 10. 2000 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Gülen je rekao da favorizira kooperaciju između sljedbenika različitih religija, kao i vjerskih i sekularnih (svjetovnih) elemenata u društvu. == Pogledi na suvremene probleme == === Sekularizam === Gülen je kritizirao sekularizam u Turskoj kao "redukcionističi materijalizam". Međutim, on je u prošlosti rekao da sekularni pristup koji "nije anti-religiozni" i "dopušta slobodu vjere i uvjerenja, je kompatibilan s islamom".<ref name="European Muslims">{{cite web |author=skyron.co.uk |url=http://www.continuumbooks.com/books/detail.aspx?BookId=157777&SearchType=Basic |title=European Muslims, Civility and Public Life Perspectives On and From the Gülen Movement |publisher=Continuumbooks.com |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=17. 10. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017084853/http://www.continuumbooks.com/books/detail.aspx?BookId=157777&SearchType=Basic |url-status=dead }}</ref> Prema jednom Gülenovom saopćenju, u demokratski-sekularnim državama, 95% od islamskih principa su dopušteni i praktički izvedivi, i nema problema s njima. Za preostalih 5% se "ne vrijedi boriti".<ref>{{cite web |url=http://tr.fgulen.com/content/view/227/141/ |title=Fethullah Gülen Web Sitesi - Devlet ve Şeriat |publisher=Tr.fgulen.com |date=31. 10. 2006 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813013701/http://tr.fgulen.com/content/view/227/141/ |archive-date=13. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref> === Pripajanje Turske EU === Gülen podupire kandidaturu Turske za ulazak u [[Evropska unija|Evropsku uniju]], te je rekao da se ni Turska ni EU nemaju čega bojati, a imaju mnogo za dobiti, iz budućnosti punog članstva Turske u EU.<ref name="European Muslims"/> === Uloge žene === Prema ''Aras''-u i ''Caha''-i, Gülenovi pogledi na žene su "progresivni" ali "moderne profesionalne žene u Turskoj još uvijek smatraju njegove ideje daleko od toga da su prihvatljive".<ref name="biu.ac.il"/> Gülen kaže da je dolazak islama spasio ženu, koja "apsolutno nije bila zatvorena u svom domu i ... nikada potlačivana" u ranim godinama religije. On smatra da je [[feminizam]] zapadnjačkog stila, međutim, "osuđen na neravnoteže poput svih drugih reakcionarskih pokreta" i na kraju da je "pun mržnje prema ljudima".<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/recent-articles/2897-women-confined-and-mistreated.html |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Women Confined and Mistreated |publisher=En.fgulen.com |date=8. 5. 2008 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917204907/http://en.fgulen.com/recent-articles/2897-women-confined-and-mistreated.html |archive-date=17. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> Gülenovi pogledi su osjetljivi na optužbe za mizoginiju ''(mržnju prema ženama)''. Kao što je navedeno od strane Berne Turam, Gülen je tvrdio: "Čovjek se koristi za zahtjevnije poslove ... a žena mora biti isključena tokom određenih dana u mjesecu. Nakon poroda, ona ponekad ne može biti aktivna i dva mjeseca. Ona ne može sudjelovati u različitim segmentima društva cijelo vrijeme. Ona ne može putovati bez svoga muža, oca, ili brata."<ref>Berna Turam, ''Between Islam and the State: The Politics of Engagement'' (Stanford, CA: Stanford University Press, 2007), 125.</ref> === Terorizam === Gülen osuđuje terorizam.<ref name="Gulen peace and humanity">{{cite web |url=http://en.fgulen.com/content/view/1052/14/ |title=Fethullah Gülen: A life dedicated to peace and humanity- True Muslims Cannot Be Terrorists |publisher=En.fgulen.com |date=4. 2. 2002 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917203545/http://en.fgulen.com/content/view/1052/14/ |archive-date=17. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> On upozorava na pojavu proizvoljnog (arbitrarnog) fenomena nasilja i [[agresija|agresije]] protiv civilnog stanovništva i rekao je da "tome nema mjesta u islamu". Napisao je članak osude u ''Washington Post''-u 12. septembra 2001, dan nakon ''Napada 11. septembra'', te je naveo da "musliman ne može biti terorist, niti može biti terorist pravi musliman".<ref>{{cite web |url=http://www.fethullah-gulen.org/op-ed/gulen-movement-9-11.html |title=Importance of Gulen Movement in the Post 9/11 Era: Co-existenceFethullah Gulen |publisher=Fethullah Gulen |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022095416/http://www.fethullah-gulen.org/op-ed/gulen-movement-9-11.html |archive-date=22. 10. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name="Muslims Cannot Be Terrorists">{{Cite web |url=http://www.fgulen.org/press-room/nuriye-akmans-interview/1727-a-real-muslim-cannot-be-a-terrorist.html |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150916082636/http://www.fgulen.org/press-room/nuriye-akmans-interview/1727-a-real-muslim-cannot-be-a-terrorist.html |archive-date=16. 9. 2015 |url-status=dead }}</ref> Gülen je oplakivao "iskorištavanje (''otmicu'') islama" od strane terorista.<ref name="Toward a Global Civilization"/> === Flota Gaze === Gülen je kritizirao [[flota|flotu]] [[Gaza|Gaze]] dovedenu od strane Turske za pokušavanje dostavljanja pomoći bez pristanka [[Izrael]]a. On je govorio o gledanju naslovnica vijesti o smrtonosnom sukobu između izraelskih komandosa i multinacionalnih članova grupe potpore, te kako se njihova flota približava izraelskoj pomorskoj blokadi Gaze. On je rekao: "Ono što sam ja vidio nije bilo lijepo, bilo je veoma ružno." U međuvremenu je nastavio svoje kritike, rekavši kasnije da je propust organizatora da traže sporazum s Izraelom prije pokušaja da se dostavi pomoć bio "znak protivljenja autoritetu, te neće dovesti do plodnih stvari".<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704025304575284721280274694.html |publisher=Wall Street Journal|first=Joe |last=Lauria |title=Reclusive Turkish Imam Criticizes Gaza Flotilla |access-date= 4. 6. 2010}}</ref> === Građanski rat u Siriji === Gülen je snažno protiv turskog uplitanja u [[Građanski rat]] u Siriji.<ref>{{cite web|url=http://www.economist.com/news/europe/21578046-turkish-government-under-attack-home-its-assertive-policy-towards-syria-explosive |title=Turkey and Syria: An explosive border |publisher=Economist.com |date=18. 5. 2013 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> == Utjecaj na tursko društvo i politiku == Gülen pokret ima milione sljedbenika u Turskoj, kao i njih mnogo više u inostranstvu. Osim škola utvrđenih od strane Gülenovih sljedbenika, vjeruje se da mnogi ''gülenicisti'' drže pozicije [[moć]]i u snagama turske policije i pravosuđa.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-13503361|title=Profile: Fethullah Gulen's Hizmet movement|publisher=BBC News|access-date=22. 12. 2013}}</ref><ref name="NYtimes2-27-2014-envelope" /> Turski i strani analitičari vjeruju da Gülen ima simpatizere i u turskom [[parlament]]u, također, i da njegov pokret kontrolira naširoko čitani islamski konzervativni časopis ''Zaman'' (tur. ''zaman'' – vrijeme), privatnu [[banka|banku]] ''Asya bank'', ''Samanyolu TV'' televizijsku stanicu, te mnoge druge [[mediji|medije]] i poslovne organizacije, uključujući i ''Tursku konfederaciju poduzetnika i industrijalaca'' (''TUSKON'').<ref name="Dan Bilefsky and Sebnem Arsu">{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2012/04/25/world/middleeast/turkey-feels-sway-of-fethullah-gulen-a-reclusive-cleric.html|title=Turkey Feels Sway of Reclusive Cleric in the U.S.|authors=Dan Bilefsky and Sebnem Arsu|date=24. 4. 2012|work=New York Times|access-date=22. 12. 2013}}</ref> U martu 2011. turska vlada je uhapsila istraživačkog novinara Ahmeta Şıka i zaplijenila i zabranila mu knjigu ''Imamova vojska'', vrhunac Şıkove istrage Gülena i pokreta Gülen.<ref>[[Hurriyet Daily News]], 16 November 2011, [http://www.hurriyetdailynews.com/Default.aspx?pageID=238&nID=6901&NewsCatID=341 Banned book goes on sale in Istanbul book fair]</ref> 2005. muškarac povezan s pokretom Gülen je prišao tadašnjem [[ambasador]]u SAD-a u Turskoj Ericu S. Edelmanu tokom zabave u Istanbulu i predao mu omotnicu koja sadrži dokument navodno detaljnih planova za predstojeći udar protiv vlade od strane turske vojske. Međutim, dokumenti su se ubrzo pokazali [[krivotvoritelji|krivotvorinama]].<ref name="NYtimes2-27-2014-envelope">{{cite news | title = Turkish Leader Disowns Trials That Helped Him Tame Military | url = http://www.nytimes.com/2014/02/27/world/europe/turkish-leader-disowns-trials-that-helped-him-tame-military.html?hpw&rref=world | last = Arango | first = Tim | date = 26. 2. 2014 | access-date = 27. 2. 2014 | newspaper = [[The New York Times]] | quote = In 2005, years before the trials, a man affiliated with the Gulen movement approached Eric S. Edelman, then the American ambassador, at a party in Istanbul and handed him an envelope containing a handwritten document that supposedly laid out a plan for an imminent coup. But as Mr. Edelman recounted, he gave the documents to his colleagues and they were determined to be forgeries. }}</ref> Gülenove podružnice tvrde da je pokret "građanski" u prirodi i da nema političke aspiracije.<ref name="Dan Bilefsky and Sebnem Arsu" /> === Podijeljenost s Erdoğanom === Unatoč tvrdnjama Gülena i njegovih sljedbenika da je organizacija ne-političke prirode, analitičari vjeruju da broj hapšenja vezanih za [[korupcija|korupciju]], izvršen protiv saveznika turskog premijera Recepa Tayyipa Erdoğana, odražava rastuću političku borbu za prevlast između Gülena i premijera.<ref name="BBC" /><ref name="NYtimes2-27-2014-influence">{{cite news | title = Turkish Leader Disowns Trials That Helped Him Tame Military | url = http://www.nytimes.com/2014/02/27/world/europe/turkish-leader-disowns-trials-that-helped-him-tame-military.html?hpw&rref=world | last = Arango | first = Tim | date = 26. 2. 2014 | access-date = 27. 2. 2014 | newspaper = [[The New York Times]] | quote = Bilo da su korupcijske optužbe opravdane ili ne – postojalo je mnogo dokaza koji su procurili, naročito prisluškivanih konverzacija, koje su se pokazale inkriminirajućim – korupcijska kazna će razotkriti utjecaj Gülenovih kretanja unutar države Turske, koja su u velikoj mjeri sumnjičava, ali teško dokaziva.}}</ref> Ova su hapšenja dovela do ''Korupcijskog skandala u Turskoj 2013. godine'', za koji su oni koji podržavaju vladajuću Stranku pravde i razvitka (AKP) (zajedno sa samim Erdoğanom) i opozicione slične stranke, naglasili da je u performiran od strane Gülena, nakon odluke Erdoğanove vlade, rano u decembru 2013. da zatvori mnoge privatne islamske škole u Turskoj koje je vodio pokret.<ref name="BBC-27Jan">{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-25909139 | title = Turkey's Fethullah Gulen denies corruption probe links | date = 27. 1. 2014 | access-date = 4. 2. 2014 | publisher = BBC News }}</ref> Erdoğanova vlada je rekla da su korupcijska istraga i komentari od strane Gülena dugoročni politički program pokreta Gülen da infiltrira sigurnosne, obavještajne i pravosudne institucije države Turske; optužba je gotovo identična optužbi protiv Gülena od strane glavnog tužitelja Republike Turske u njegovom suđenju 2000. prije nego što je Erdoğanova stranka došla na vlast.<ref name="Dan Bilefsky and Sebnem Arsu" /> Gülenu se i ranije sudilo ''u odsutnosti'' 2000. a od ovih optužbi oslobođen je 2008. g. i to ''pod'' Erdoğanovom AKP vladom.<ref name="60min2012"/><ref name="autogenerated1"/> U [[e-mail]] komentarima poslanim ''Wall Street Journal''-u u januaru 2014. Gülen je rekao da je "turski narod ... uzrujan i da je u posljednje dvije godine demokratski napredak sada promijenio smijer", ali je demantirao da je dio zavjere da se zbaci vlada.<ref name="WSJ">{{cite news|url=http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304027204579332670740491570|title=From His Refuge in the Poconos, Reclusive Imam Fethullah Gulen Roils Turkey|authors=Joe Parkinson and Ayla Albayrak|date=20. 1. 2014|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=22. 1. 2014}}</ref> Kasnije, u januaru 2014. u intervjuu za ''BBC World'', Gülen je rekao: "Da želim reći nešto narodu, to bi bilo da bi ljudi trebali glasati za one koji poštuju demokratiju, vladavinu zakona, tj. one koji se dobro slažu s ljudima. Pričanje ili potjecanje ljudi da glasaju za stranku bila bi uvreda intelekta naroda. Svi veoma jasno vide šta se događa."<ref name="BBCIntGulen">{{cite web | url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-25885817 | title=Fethullah Gulen: Powerful but reclusive Turkish cleric | publisher=BBC | date=27. 1. 2014 | access-date=5. 2. 2014 | author=Tim Franks}}</ref> == Publikacije == Gülenova oficijelna [[Veb-sajt|veb stranica]]<ref>[http://tr.fgulen.com/content/section/30/3/ Gulen's publications (Turkish)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140311183400/http://tr.fgulen.com/content/section/30/3 |date=11. 3. 2014 }}, last visisted 2nd March 2014</ref> broji 43 njegove publikacije; one su, međutim, više srodne [[esej]]u i zbirkama propovijedi nego knjigama o određenim temama sa specifičnim tezama. Za njega se također kaže da je autor mnogih članaka na razne teme: društvene, političke i vjerske probleme, [[umjetnost]], [[nauka|nauku]] i [[sport]]; te snimljenih hiljada audio i video kaseta. On pridonosi nizu časopisa i magazina u vlasništvu njegovih sljedbenika. On piše glavni članak za ''Fountain'', ''Yeni Ümit'', ''Sızıntı'' i ''Yağmur'' islamske [[filozofija|filozofske]] časopise. Nekoliko njegovih knjiga su prevedene na engleski jezik.<ref name="GulEng">{{cite web | url=http://en.fgulen.com/gulens-works | title=Gulen books in English | publisher=en.fgulen.com | access-date=29. 1. 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140911020221/http://en.fgulen.com/gulens-works | archive-date=11. 9. 2014 | url-status=dead }}</ref> == Odziv == Fethullah Gülen se pojavio u ''Top 100 Public Intellectuals Poll''-u 2008. g. i na kraju izašao kao najutjecajniji mislilac.<ref>[http://www.prospectmagazine.co.uk/prospect-100-intellectuals/"2008 top 100 public intellectual poll] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090930143349/http://www.prospectmagazine.co.uk/prospect-100-intellectuals/ |date=30. 9. 2009 }}"</ref> Fethullah Gülen je prozvan jednim od ''100 svjetskih najutjecajnijih ljudi u 2013. g.'' od strane magazina ''TIME''.<ref>{{Cite web |url=http://www.niagarafoundation.org/niagara-foundations-honorary-president-m-fethullah-gulen-named-in-time-magazines-worlds-100-most-influential-people-for-2013/ |title=100 Most Influential People for 2013 |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=19. 4. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130419231450/http://www.niagarafoundation.org/niagara-foundations-honorary-president-m-fethullah-gulen-named-in-time-magazines-worlds-100-most-influential-people-for-2013/ |url-status=dead }}</ref> Fethullah Gülen je na listi ''500 najutjecajnijih muslimana'' od strane ''Royal Islamic Strategic Studies Centre''-a u [[Amman]]u, [[Jordan]].<ref>[http://themuslim500.com/profile/hodjaefendi-fethullah-gulen/"The 500 Most Influential Muslims]</ref> == Također pogledajte == *[[Gülen pokret]] == Reference == {{refspisak|2|refs= <ref name="60min2012">{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/2102-18560_162-57433131.html|title=U.S. charter schools tied to powerful Turkish imam|date=13. 5. 2012|publisher=[[CBS News]]|work=[[60 Minutes]]|access-date=14. 5. 2012|archive-date=14. 5. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514024402/http://www.cbsnews.com/2102-18560_162-57433131.html|url-status=dead}}</ref> }} == Dodatna literatura == {{refbegin}} *{{Cite web |url=http://www.forbes.com/business/2008/01/18/turkey-islam-gulen-cx_0121oxford.html |title=FORBES - Gulen Inspires Muslims Worldwide |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=23. 1. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080123015034/http://www.forbes.com/business/2008/01/18/turkey-islam-gulen-cx_0121oxford.html |url-status=bot: unknown }} *[http://interfaithradio.org/node/491 Interfaith Radio - Turkey's Champion of Interfaith Dialogue] *[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10808408 The Economist - Global Muslim networks- How far they have travelled] *[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10808433 The Economist- Fethullah Gulen- A farm boy on the world stage] *[http://uk.reuters.com/article/featuresNews/idUKL0939033920080514 Reuters - Turkish Islamic preacher - threat or benefactor?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103131348/http://uk.reuters.com/article/featuresNews/idUKL0939033920080514 |date=3. 1. 2009 }} *[http://www.nytimes.com/2008/05/04/world/asia/04islam.html?ei=5124&en=625b88103a702f94&ex=1367640000&partner=permalink&exprod=permalink&pagewanted=all The New York Times - Turkish Schools Offer Pakistan a Gentler Vision of Islam] *[http://www.nytimes.com/2008/01/18/world/europe/18iht-19oxan-Turkishpreacherprofile.9324128.html The New York Times: Fethullah Gulen profile] *[http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4408 Foreign Policy - Fethullah Gulen as a Top Public Intellectual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091113023209/http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4408 |date=13. 11. 2009 }} *[http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/episodes/january-21-2011/gulen-movement/7949/ Profile on PBS show: Religion and Ethics January 21, 2011] *[http://www.tnr.com/article/world/magazine/79062/global-turkey-imam-fethullah-gulen The New Republic Magazine: The Global Imam] *[https://web.archive.org/web/20100817141459/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-907/i.html Qantara.de: The Fethullah Gülen Movement: Pillar of Society or Threat to Democracy?] *[https://web.archive.org/web/20110919100055/http://meria.idc.ac.il/journal/2000/issue4/jv4n4a4.html MERIA: Fethullah Gülen and his Liberal "Turkish Islam" movement] *[https://web.archive.org/web/20051028004718/http://www.meforum.org/article/404 ME Forum: Turkish Islam's Moderate Face] *[http://www.meforum.org/2045/fethullah-gulens-grand-ambition ME Forum: Fethullah Gülen's Grand Ambition: Turkey's Islamist Danger] *[http://religion.info/english/interviews/article_74.shtml The Gülen Movement: a modern expression of Turkish Islam] *[https://web.archive.org/web/20150213015820/http://www.amerasianworld.com/islam_in_kazakhstan.php The Nurcu Movement in Kazakhstan and Kyrgyzstan] {{refend}} ==Vanjski linkovi== {{commonscat}} * [http://fgulen.com/en Zvanična web stranica] * [https://web.archive.org/web/20190208204254/http://gulenmovement.ca/ Gulen Movement Canada] * [https://web.archive.org/web/20170920202439/http://gulen-movement.net/ Gulen Movement News] * [https://web.archive.org/web/20140718062520/http://www.hizmet-movement.net/ Fethullah Gulen] {{Authority control |VIAF=84312808 |LCCN=nr/96/36931 |GND=122500148 }} {{DEFAULTSORT:Gulen, Fethullah}} [[Kategorija:Rođeni 1941.]] [[Kategorija:Umrli 2024.]] [[Kategorija:Islamski teolozi]] [[Kategorija:Biografije, Erzurum]] car757v6u5bes0jygn2gd0w59kek9wv 3900288 3900251 2026-06-24T10:02:19Z AnToni 2325 3900288 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Fethullah Gülen | slika = Fethullah Gülen.webp | alt_slike = | opis = | ime_pri_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1941|04|27}}<ref>Robert A. Hunt, Yuksel A. Aslandogan, Muslim Citizens of the Globalized World: Contributions of the Gulen Movement, p 85. {{ISBN|1597840734}}</ref> | mjesto_rođenja = [[Pasinler]], [[Turska]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2024|10|20|1941|04|27}} | mjesto_smrti = [[Pennsylvania]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | nacionalnost = turska | druga_imena = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | poznat_po = Gülen pokret | značajna_djela = }} '''Muhammed Fethullah Gülen''' bio je turski propovjednik,<ref name=fguleninshort /> bivši imam,<ref name=fguleninshort>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-in-short |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Fethullah Gülen in Short |publisher=En.fgulen.com |date=30. 9. 2009 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140915020020/http://en.fgulen.com/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-in-short |archive-date=15. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 26">Helen Rose Fuchs Ebaugh, The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam, p 26. {{ISBN|1402098944}}</ref> i [[pisac]].<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/gulens-works |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Gülen's Works |publisher=En.fgulen.com |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911020221/http://en.fgulen.com/gulens-works |archive-date=11. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> Osnivač je Gülen pokreta (ponekad poznatog i kao ''Hizmet''). Živio je u dobrovoljnom egzilu u [[Saylorsburg]]u u Pennsylvaniji, Sjedinjene Države.<ref>{{Cite web|url=http://canadafreepress.com/index.php/article/35130|title=A visit to the Pennsylvania fortress of “The World’s most Dangerous Islamist”|website=www.canadafreepress.com|language=en|access-date=2026-06-24}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cbn.com/cbnnews/world/2011/may/the-gulen-movement-the-new-islamic-world-order/ |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=2. 10. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002195218/http://www.cbn.com/cbnnews/world/2011/may/the-gulen-movement-the-new-islamic-world-order/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.city-journal.org/2012/22_4_fethullah-gulen.html |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=16. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816225631/http://www.city-journal.org/2012/22_4_fethullah-gulen.html |url-status=dead }}</ref> Gülen uči anadolijsku (hanefijsku) verziju [[islam]]a, koja proizilazi iz učenja sunitskog muslimanskog učenjaka Saida Nursîja. izjavio je da vjeruje u [[nauka|nauku]], međuvjerski dijalog među ''Ljudima Knjige'' i višepartijsku [[demokratija|demokratiju]].<ref name=economist10808408>{{cite news| title=How far they have travelled|url=http://www.economist.com/node/10808408?story_id=10808408|work=[[The Economist]]|access-date=2. 5. 2012|date=6. 3. 2008}}</ref> Započeo je sličan dijalog s Vatikanom<ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 38">Helen Rose Fuchs Ebaugh, The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam, p 38. {{ISBN|1402098944}}</ref> i nekim jevrejskim organizacijama.<ref name="Toward a Global Civilization">{{cite web|author=Fethullah Gulen (Author) |url=http://www.amazon.com/dp/1932099689 |title=Toward a Global Civilization of Love and Tolerance |publisher=Amazon.com |date=16. 3. 2010 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Aktivno je bio uključen u socijalne debate koje se tiču budućnosti države [[Turska|Turske]] i islama u modernom svijetu. U medijima na engleskom jeziku je opisan kao "jedna od najvažnijih muslimanskih ličnosti".<ref name=economist10808408/> Njegov Gülen pokret je opisan kao da "ima karakteristike [[kult]]a" a njegova tajnovitost i utjecaj u Turskoj politici se uspoređuje sa "islamskim ''Opus Dei''-om".<ref>{{cite news|title=Turkey: up from the depths|url=http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/dec/27/turkey-murky-depths|newspaper=[[The Guardian]]|date=27. 12. 2013|access-date=31. 12. 2013}}</ref> U turskom kontekstu, Gülen se čini religijski [[konzervativizam|konzervativnim]]. == Biografija == Rođen je u selu Korucuk, u blizini [[Erzurum]]a.<ref>M. Hakan Yavuz, John L. Esposito, ''Turkish Islam and the Secular State: The Gülen Movement'', p. 20</ref> Njegov otac, Ramiz Gülen, je bio imam.<ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 26"/> Njegova majka je učila [[Kur'an]] u svom selu, unatoč zabrani vjeronauke od strane ''kemalističke'' vlade.<ref>Helen Rose Fuchs Ebaugh, The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam, p. 24. {{ISBN|1402098944}}</ref> Gülen je započeo osnovno [[obrazovanje]] u svom rodnom selu, ali ga nije i nastavio nakon što se njegova porodica preselila. Sudjelovao je u islamskom obrazovanju u istoj [[džamija|džamiji]] u Erzurumu u kojoj je i otac radikalnog islamiste Metina Kaplana učio.<ref>{{Cite news|title=Islam: Das Treiben des türkischen Predigers Fethullah Gülen|url=https://www.spiegel.de/spiegel/islam-das-treiben-des-tuerkischen-predigers-fethullah-guelen-a-850649.html|newspaper=Der Spiegel|date=2012-08-06|access-date=2026-06-24|issn=2195-1349|language=de|first=Maximilian|last=Popp}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.zaman.com.tr/webapp-tr/haber.do?haberno=459999 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016222551/http://zaman.com.tr/webapp-tr/haber.do?haberno=459999 |archive-date=16. 10. 2007 |url-status=dead }}</ref> On je svoju prvu propovijed dao kada je imao 14 godina.<ref>[http://tr.fgulen.com/a.page/hayati/hayat.kronolojisi/a4443.html]{{dead link|date=august 2014}}</ref> Gülen je bio pod utjecajem ideja Saida Nursîja i Maulana Jalaluddeena Rumija (Dželaludin Rumi).<ref>{{cite web |url=http://ijh.cgpublisher.com/product/pub.26/prod.1529 |title=The Gulen Movement: Communicating Modernization, Tolerance, and Dialogue in the Islamic World. |work=The International Journal of the Humanities |volume=6, Issue 12 |page=67–78 |publisher=Ijh.cgpublisher.com |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107045937/http://ijh.cgpublisher.com/product/pub.26/prod.1529 |archive-date=7. 11. 2016 |url-status=dead }}</ref> Kako bi usporedio Gülena sa liderima u pokretu Nur, Hakan Yavuz je kazao: "Gülen je više turski nacionalist u svome razmišljanju. Također, on je nešto više orijentiran ka državi, te mu je više stalo do tržišne ekonomije i neoliberalne ekonomske politike."<ref>{{cite web|author=Religioscope - JFM Recherches et Analyses |url=http://religion.info/english/interviews/article_74.shtml |title=Religioscope: The Gülen Movement: a modern expression of Turkish Islam - Interview with Hakan Yavuz |publisher=Religion.info |date= |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Njegov profesionalni stav doveo je neke [[autsajderi|autsajdere]] da nazovu njegovu [[teologija|teologiju]] islamskom verzijom kalvinizma.<ref>{{cite web |url=http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-907/i.html |title=&#124; Qantara.de - Dialogue with the Islamic World |publisher=En.qantara.de |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100817141459/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-907/i.html |archive-date=17. 8. 2010 |url-status=dead }}</ref> ''Oxford Analytica'' kaže: <blockquote>"Gülen je primijenio Nursîjeve [[ideja|ideje]] u praksi, kada je prebačen u džamiju u [[İzmir|Izmiru]] 1966. g. Izmir je grad u kojem se politički islam nikada nije ukorijenio. Međutim, poslovna i profesionalna srednja klasa je počela izvikivati ograničenja državne birokratije pod čijim krilima je i narasla, a podržavati prijateljsku tržišnu [[politika|politiku]], uz očuvanje barem nekih elemenata konzervativnog načina života. Takvi biznismeni su uglavnom pro-zapadnjački, jer je to i bio ustvari zapadnjački utjecaj (prvenstveno utjecaj [[Sjedinjene Američke Države|SAD-a]]), koji je uvjerio vladu da omogući slobodne izbore (elekciju) prvi put u 1950. i američku pomoć, što je postalo pokretač bujajućeg ekonomskog rasta."<ref>{{cite news|url=http://www.forbes.com/2008/01/18/turkey-islam-gulen-cx_0121oxford.html|work=Forbes|title=Gulen Inspires Muslims Worldwide|date=21. 1. 2008}}</ref></blockquote> Gülen se povukao iz formalnih dužnosti propovijedanja 1981. Od 1988. do 1991. je držao niz propovijedi u poznatim džamijama u većim gradovima. U 1994, je sudjelovao u osnivanju "Fondacije novinara i pisaca"<ref>{{Cite web |url=http://www.gyv.org.tr/changelang.asp?lang=2&page2go=http%3A%2F%2Fwww.gyv.org.tr%2F |title=Arhivirana kopija |access-date=9. 10. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512012742/http://www.gyv.org.tr/changelang.asp?lang=2 |archive-date=12. 5. 2009 |url-status=dead }}</ref> te je dobio [[titula|titulu]] "Počasni Predsjednik" od strane fondacije.<ref>{{Cite web |url=http://www.gyv.org.tr/bpi.asp?caid=157&cid=226 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512012706/http://www.gyv.org.tr/bpi.asp?caid=157&cid=226 |archive-date=12. 5. 2009 |url-status=dead }}</ref> On nije iznio bilo kakav komentar u vezi sa zatvaranjem Socijalističke stranke 1998. g.<ref name="biu.ac.il">{{Cite web |url=http://www.biu.ac.il/SOC/besa/meria/journal/2000/issue4/jv4n4a4.html |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010127024500/http://www.biu.ac.il/SOC/besa/meria/journal/2000/issue4/jv4n4a4.html |archive-date=27. 1. 2001 |url-status=dead }}</ref> ili Virtuelne partije 2001. g.<ref name="eupjournals.com">{{cite web |url=http://www.eupjournals.com/book/978-0-7486-1837-8 |title=Clement M. Henry, Rodney Wilson, The politics of Islamic Finance, Edinburgh University Press (2004), p 236 |publisher=Eupjournals.com |date=1. 1. 1970 |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=22. 1. 2013 |archive-url=https://archive.today/20130122161713/http://www.euppublishing.com/book/978-0-7486-1837-8 |url-status=dead }}</ref> Upoznao je neke [[političar]]e poput Tansua Çillera i Bülenta Ecevita, ali izbjegava susrete s čelnicima islamskih političkih partija.<ref name="eupjournals.com"/> Godine 1999, Gülen je [[emigracija|emigrirao]] u SAD, tvrdeći da je to putovanje zbog liječenja,<ref name="60min2012"/> iako je vjerovatno da je očekivao da bude veoma zapažen (nakon emigracije u SAD) što se činilo favoriziranjem islamske države.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/374649.stm|work=BBC News|title=Turkish investigation into Islamic sect expanded|date=21. 6. 1999|access-date=2. 5. 2010}}</ref> U junu 1999. nakon što je Gülen napustio Tursku, nekim turskim televizijskim stanicama su poslane video-snimke Gülena gdje govori: <blockquote>"Postojeći sistem je još uvijek moćan. Naši prijatelji koji imaju pozicije u zakonodavnim i upravnim tijelima trebaju naučiti njihove detalje i biti na oprezu cijelo vrijeme, tako da ih mogu transformirati i učiniti više plodonosnim u korist islama, u cilju provođenja restauracija širom zemlje. Međutim, oni bi trebali pričekati dok uslovi ne postanu povoljniji. Drugim riječima, oni ne bi trebali izaći na svjetlo prerano."<ref>{{cite web |url=http://www.eupjournals.com/book/978-0-7486-1837-8 |title=Clement M. Henry, Rodney Wilson, '&#39;The Politics of Islamic Finance'&#39;, (Edinburgh University Press 2004), p. 236 |publisher=Eupjournals.com |date=1. 1. 1970 |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=22. 1. 2013 |archive-url=https://archive.today/20130122161713/http://www.euppublishing.com/book/978-0-7486-1837-8 |url-status=dead }}</ref></blockquote> Gülen se žalio da su primjedbe istrgnute iz konteksta,<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/content/view/973/14/ |title=Gülen's answers to claims made based on the video tapes taken from some of his recorded speeches |publisher=En.fgulen.com |date=24. 9. 2001 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203042218/http://en.fgulen.com/content/view/973/14/ |archive-date=3. 2. 2015 |url-status=dead }}</ref> a oni koji ga podržavaju su podigli pitanja o autentičnosti snimke,<ref>Dogan Koc, ''Strategic Defamation of Fethullah Gülen: English Vs. Turkish'', p. 24. {{ISBN|0761859306}}</ref> za koju on [Gülen] kaže da je "izmanipulirna". Suđeno mu je ''u odsutnosti'' u 2000. a oslobođen je 2008. pod novom vladom Stranke pravde i razvitka (AKP), premijera Recepa Tayyipa Erdoğana.<ref name="60min2012"/><ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://wwrn.org/article.php?idd=21432 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015213002/http://wwrn.org/article.php?idd=21432 |archive-date=15. 10. 2007 |url-status=dead }}</ref> Gülen je dobio [[Zelena karta|Zelenu kartu]] 2001.<ref name="WSJ" /> == Teologija == Gülen ne zagovara novu teologiju nego se vodi klasičnim autoritetima vlasti teologije, uzimajući njihovu liniju argumenata.<ref>Erol Nazim Gulay, ''The Theological thought of Fethullah Gulen: Reconciling Science and Islam'' (St. Antony's College Oxford University May 2007). p. 1</ref> Njegovo razumijevanje islama teži konzervatizmu i konvencionalizmu.<ref>{{Cite web |url=http://press.princeton.edu/titles/8412.html/ |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100206155723/http://press.princeton.edu/titles/8412.html/ |archive-date=6. 2. 2010 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-216/i.html |title=Portrait of Fethullah Gülen, A Modern Turkish-Islamic Reformist |publisher=Qantara.de |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=25. 12. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225231100/https://en.qantara.de/ |url-status=dead }}</ref> Iako nikada nije bio član sufijskog ''tarekata'' i nije vidio članstvo u ''tarekatu'' kao nužno za muslimane, on uči da "sufizam predstavlja unutarnju dimenziju islama" i da "unutarnje i vanjske dimenzije nikada ne smiju biti razdvojene".<ref>{{cite web|author=Guest Editor Zeki Saritoprak (Editor) |url=http://www.amazon.com/dp/B001FFVBFC |title=Thomas Michel S.J, '&#39;Sufism and Modernity in the Thought of Fethullah Gülen'&#39;, The Muslim World, Vol. 95 No. 3, July 2005, pp. 345-5 |publisher=Amazon.com |date=1. 1. 2005 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Njegova se učenja razlikuju u naglasku od onih drugih glavnih islamskih učenjaka u dva aspekta, oba na temelju njegovih tumačenja određenih stihova iz Kur'ana. On uči da muslimanska zajednica ima dužnost servisa.<ref>{{cite web|url=http://books.google.com/books?id=r04OPJArUPQC&pg=PP1&dq=A+Civilian+Response+to+Ethno-Religious+Conflict#v=onepage&q=&f=false |title=Mehmet Kalyoncu, A Civilian Response to Ethno-Religious Conflict: The Gülen Movement in Southeast Turkey (Tughra Books, 2008), pp. 19–40 |publisher=Books.google.com |date= |access-date=24. 8. 2014}}</ref> za "opće dobro", zajednice i nacije,<ref>{{cite web |author=Berna Turam |url=http://www.sup.org/book.cgi?isbn=0804755019 |title=Berna Turam, Between Islam and the State: The Politics of Engagement (Stanford University Press 2006) p. 61 |publisher=Sup.org |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611191850/http://www.sup.org/book.cgi?isbn=0804755019 |archive-date=11. 6. 2011 |url-status=dead }}</ref> kao i muslimana i nemuslimana širom svijeta;<ref>{{cite web|author=Guest Editor Zeki Saritoprak (Editor) |url=http://www.amazon.com/dp/B001FFVBFC |title=Saritoprak, Z. and Griffith, S. Fethullah Gülen and the 'People of the Book': A Voice from Turkey for Interfaith Dialogue, The Muslim World, Vol. 95 No. 3, July 2005, p.337-8 |publisher=Amazon.com |date=1. 1. 2005 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> i da je muslimanska zajednica dužna provesti međuvjerski dijalog sa ''[[Narodi knjige|Sljedbenicima Knjige]]'' ([[Jevreji]] i [[kršćani]]), iako se to ne odnosi na druge [[religija|religije]] kao što je [[ateizam]].<ref>{{cite web|author=Guest Editor Zeki Saritoprak (Editor) |url=http://www.amazon.com/dp/B001FFVBFC |title=Saritoprak, Z. and Griffith, S. Fethullah Gülen and the 'People of the Book': A Voice from Turkey for Interfaith Dialogue, The Muslim World, Vol. 95 No. 3, July 2005, pp. 337–8 |publisher=Amazon.com |date=1. 1. 2005 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Gülen se čini netolerantnim prema ateizmu, komentirajući 2004. da je "[[terorizam]] preziran kao i ateizam".<ref>{{Cite web |url=http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=7337 |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512081703/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=7337 |archive-date=12. 5. 2009 |url-status=dead }}</ref> U ''follow-up'' intervjuu, on je tvrdio da ne namjerava izjednačiti ateiste i ubice; umjesto toga, on je htio istaknuti činjenicu da je, prema islamu, obojima suđeno da pate vječnu kaznu.<ref>{{cite web |url=http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=219352 |title=Hürriyet Arama Mobil |publisher=Arama.hurriyet.com.tr |date=21. 4. 2004 |access-date=24. 8. 2014 }}{{Mrtav link}}</ref> == Aktivnosti == [[Gülen pokret]] je transnacionalni građanski [[društvo|društveni]] islamski pokret inspiriran Gülenovim učenjima. Njegova učenja o ''hizmetu'' (nesebično služenje za "opće dobro") privukla su veliki broj pristaša u Turskoj, [[Srednja Azija|Centralnoj Aziji]], a sve više i u drugim dijelovima svijeta.<ref>In Lester Kurtz's (of University of Texas, Austin) words, "One of the most striking operationalizations of Gulen's fusion of commitment and tolerance is the nature of the Gulen movement, as it is often called, which has established hundreds of schools in many countries as a consequence of his belief in the importance of knowledge, and example in the building of a better world. The schools are a form of service to humanity designed to promote learning in a broader sense and to avoid explicit Islamic propaganda." Kurtz also cites in the same work the comments of Thomas Michel, General Secretary of the Vatican Secretariat for Inter-religious Dialogue, after a visit to a school in Mindanao, [[Philippines]], where the local people suffered from a civil war, as follows: "In a region where kidnapping is a frequent occurrence, along with guerrilla warfare, summary raids, arrests, disappearances and killings by military and para-military forces, the school is offering Muslim and Christian Filipino children, along with an educational standard of high quality, a more positive way of living and relating to each other." Kurtz adds: "The purpose of the schools movement, therefore, is to lay the foundations for a more humane, tolerant citizenry of the world where people are expected to cultivate their own faith perspectives and also promote the well being of others... It is significant to note that the movement has been so successful in offering high quality education in its schools, which recruit the children of elites and government officials, that it is beginning to lay the groundwork for high-level allies, especially in Central Asia, where they have focused much of their effort." See, Lester R. Kurtz, "Gulen's Paradox: Combining Commitment and Tolerance," ''Muslim World'', Vol. 95, July 2005; 379–381.</ref> === Edukacija === U svojim propovijedima, je navodno izjavio: "Studiranje [[fizika|fizike]], [[matematika|matematike]] i [[hemija|hemije]] je bogosluženje/obožavanje [[Allah]]a."<ref name="60min2012"/> Gülenovi sljedbenici su izgradili više od 1000 škola širom svijeta.<ref>Helen Rose Fuchs Ebaugh, ''The Gülen Movement: A Sociological Analysis of a Civic Movement Rooted in Moderate Islam'', p 4. {{ISBN|1402098944}}</ref> U Turskoj, se njegove škole smatraju da su među najboljima: skupi moderni objekti i učenje engleskog jezika od prvog razreda.<ref name="60min2012"/> Međutim, bivši učitelji koji su izvan Gülenove zajednice, doveli su u pitanje postupanje prema ženama i djevojčicama u Gülenovim školama, navodeći da su ženski učitelji isključeni iz [[administracija|administrativnih]] odgovornosti, dopuštena im je mala autonomija, i – zajedno s djevojkama šestih razreda i naviše – oni su odvojeni od muških kolega i učenika tokom pauza i odmora za ručak.<ref name=Spiegelman>{{cite web|last=Spiegelman|first=Margaret|title=What Scares Turkey's Women?|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2012/03/21/what-scares-turkey-s-women.html|work=The Daily Beast|access-date=28. 11. 2012}}</ref> === Međureligijski i međukulturalni dijalog === [[Datoteka:Fethullah Gülen visiting Ioannes Paulus II.jpg|thumb|240px|Gülen sa [[papa Ivan Pavao II|papom Ivanom Pavlom II 1998.]]]] Sudionici Gülen pokreta su osnovali veliki broj institucija širom svijeta za koje se tvrdi da promoviraju aktivnosti međuvjerskog i međukulturalnog dijaloga. Njegova su ranija djela (prema riječima Bekima Agaia) "puna anti-misionarskih i anti-zapadnjačkih odlomaka",<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/conference-papers/294-the-fethullah-gulen-movement-i/2132-discursive-and-organizational-strategies-of-the-gulen-movement.html |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Discursive and Organizational Strategies of the Gülen Movement |publisher=En.fgulen.com |date=12. 11. 2005 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917204627/http://en.fgulen.com/conference-papers/294-the-fethullah-gulen-movement-i/2132-discursive-and-organizational-strategies-of-the-gulen-movement.html |archive-date=17. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> i "žestokih" kleveta protiv Židova, kršćana i ostalih.<ref>{{cite web|author=Pınar Doğan; [[Dani Rodrik]]|date=5. 12. 2012|title=Fethullah Gülen, the Jews, and hypocrisy|url=http://balyozdavasivegercekler.com/2012/11/05/fethullah-gulen-the-jews-and-hypocrisy/|publisher=balyozdavasivegercekler.com|access-date=22. 12. 2013 }}</ref> Tokom 1990-ih, on je počeo zagovarati međureligijsku toleranciju i dijalog.<ref name="Toward a Global Civilization"/> Lično se susretao s čelnicima drugih religija, uključujući i [[papa Ivan Pavao II|papu Ivana Pavla II]],<ref name="Helen Rose Fuchs Ebaugh p 38"/> grčkog pravoslavnog patrijarha Bartolomeja, te izraelskog sefardskog glavnog rabina Eliyahua Bakshi-Dorona.<ref>{{cite web|author=Ali Unal (Author) |url=http://www.amazon.com/dp/0970437013 |title=Advocate of Dialogue: Fethullah Gülen |publisher=Amazon.com |date=1. 10. 2000 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> Gülen je rekao da favorizira kooperaciju između sljedbenika različitih religija, kao i vjerskih i sekularnih (svjetovnih) elemenata u društvu. == Pogledi na suvremene probleme == === Sekularizam === Kritizirao je sekularizam u Turskoj kao "redukcionističi materijalizam". Međutim, on je u prošlosti rekao da sekularni pristup koji "nije anti-religiozni" i "dopušta slobodu vjere i uvjerenja, je kompatibilan s islamom".<ref name="European Muslims">{{cite web |author=skyron.co.uk |url=http://www.continuumbooks.com/books/detail.aspx?BookId=157777&SearchType=Basic |title=European Muslims, Civility and Public Life Perspectives On and From the Gülen Movement |publisher=Continuumbooks.com |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-date=17. 10. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017084853/http://www.continuumbooks.com/books/detail.aspx?BookId=157777&SearchType=Basic |url-status=dead }}</ref> Prema jednom Gülenovom saopćenju, u demokratski-sekularnim državama, 95% od islamskih principa su dopušteni i praktički izvedivi, i nema problema s njima. Za preostalih 5% se "ne vrijedi boriti".<ref>{{cite web |url=http://tr.fgulen.com/content/view/227/141/ |title=Fethullah Gülen{{DEFAULTSORT:}} Web Sitesi - Devlet ve Şeriat |publisher=Tr.fgulen.com |date=31. 10. 2006 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813013701/http://tr.fgulen.com/content/view/227/141/ |archive-date=13. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref> === Pripajanje Turske EU === Podupire kandidaturu Turske za ulazak u [[Evropska unija|Evropsku uniju]], te je rekao da se ni Turska ni EU nemaju čega bojati, a imaju mnogo za dobiti, iz budućnosti punog članstva Turske u EU.<ref name="European Muslims"/> === Uloge žene === Prema Arasu i Cahai, Gülenovi pogledi na žene su "progresivni" ali "moderne profesionalne žene u Turskoj još uvijek smatraju njegove ideje daleko od toga da su prihvatljive".<ref name="biu.ac.il"/> Gülen kaže da je dolazak islama spasio ženu, koja "apsolutno nije bila zatvorena u svom domu i ... nikada potlačivana" u ranim godinama religije. On smatra da je [[feminizam]] zapadnjačkog stila, međutim, "osuđen na neravnoteže poput svih drugih reakcionarskih pokreta" i na kraju da je "pun mržnje prema ljudima".<ref>{{cite web |url=http://en.fgulen.com/recent-articles/2897-women-confined-and-mistreated.html |title=Fethullah Gülen's Official Web Site - Women Confined and Mistreated |publisher=En.fgulen.com |date=8. 5. 2008 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917204907/http://en.fgulen.com/recent-articles/2897-women-confined-and-mistreated.html |archive-date=17. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> Njegovi pogledi su osjetljivi na optužbe za [[Mizogonija|mizoginiju]]. Kao što je navedeno od strane Berne Turam, Gülen je tvrdio: "Čovjek se koristi za zahtjevnije poslove ... a žena mora biti isključena tokom određenih dana u mjesecu. Nakon poroda, ona ponekad ne može biti aktivna i dva mjeseca. Ona ne može sudjelovati u različitim segmentima društva cijelo vrijeme. Ona ne može putovati bez svoga muža, oca, ili brata."<ref>Berna Turam, ''Between Islam and the State: The Politics of Engagement'' (Stanford, CA: Stanford University Press, 2007), 125.</ref> === Terorizam === Gülen osuđuje terorizam.<ref name="Gulen peace and humanity">{{cite web |url=http://en.fgulen.com/content/view/1052/14/ |title=Fethullah Gülen: A life dedicated to peace and humanity- True Muslims Cannot Be Terrorists |publisher=En.fgulen.com |date=4. 2. 2002 |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917203545/http://en.fgulen.com/content/view/1052/14/ |archive-date=17. 9. 2014 |url-status=dead }}</ref> On upozorava na pojavu proizvoljnog (arbitrarnog) fenomena nasilja i [[agresija|agresije]] protiv civilnog stanovništva i rekao je da "tome nema mjesta u islamu". Napisao je članak osude u [[Washington Post]]u 12. septembra 2001, dan nakon ''Napada 11. septembra'', te je naveo da "musliman ne može biti terorist, niti može biti terorist pravi musliman".<ref>{{cite web |url=http://www.fethullah-gulen.org/op-ed/gulen-movement-9-11.html |title=Importance of Gulen Movement in the Post 9/11 Era: Co-existenceFethullah Gulen |publisher=Fethullah Gulen |date= |access-date=24. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022095416/http://www.fethullah-gulen.org/op-ed/gulen-movement-9-11.html |archive-date=22. 10. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name="Muslims Cannot Be Terrorists">{{Cite web |url=http://www.fgulen.org/press-room/nuriye-akmans-interview/1727-a-real-muslim-cannot-be-a-terrorist.html |title=Arhivirana kopija |access-date=28. 8. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150916082636/http://www.fgulen.org/press-room/nuriye-akmans-interview/1727-a-real-muslim-cannot-be-a-terrorist.html |archive-date=16. 9. 2015 |url-status=dead }}</ref> Gülen je oplakivao "iskorištavanje (''otmicu'') islama" od strane terorista.<ref name="Toward a Global Civilization"/> === Flota Gaze === Kritizirao flotu Gaze dovedenu od strane Turske za pokušavanje dostavljanja pomoći bez pristanka [[Izrael]]a. On je govorio o gledanju naslovnica vijesti o smrtonosnom sukobu između izraelskih komandosa i multinacionalnih članova grupe potpore, te kako se njihova flota približava izraelskoj pomorskoj blokadi Gaze. On je rekao: "Ono što sam ja vidio nije bilo lijepo, bilo je veoma ružno." U međuvremenu je nastavio svoje kritike, rekavši kasnije da je propust organizatora da traže sporazum s Izraelom prije pokušaja da se dostavi pomoć bio "znak protivljenja autoritetu, te neće dovesti do plodnih stvari".<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704025304575284721280274694.html |publisher=Wall Street Journal|first=Joe |last=Lauria |title=Reclusive Turkish Imam Criticizes Gaza Flotilla |access-date= 4. 6. 2010}}</ref> === Građanski rat u Siriji === Gülen je snažno protiv turskog uplitanja u Građanski rat u Siriji.<ref>{{cite web|url=http://www.economist.com/news/europe/21578046-turkish-government-under-attack-home-its-assertive-policy-towards-syria-explosive |title=Turkey and Syria: An explosive border |publisher=Economist.com |date=18. 5. 2013 |access-date=24. 8. 2014}}</ref> == Utjecaj na tursko društvo i politiku == Gülen pokret ima milione sljedbenika u Turskoj, kao i njih mnogo više u inostranstvu. Osim škola utvrđenih od strane Gülenovih sljedbenika, vjeruje se da mnogi ''gülenicisti'' drže pozicije [[moć]]i u snagama turske policije i pravosuđa.<ref name="BBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-13503361|title=Profile: Fethullah Gulen's Hizmet movement|publisher=BBC News|access-date=22. 12. 2013}}</ref><ref name="NYtimes2-27-2014-envelope" /> Turski i strani analitičari vjeruju da Gülen ima simpatizere i u turskom [[parlament]]u, također, i da njegov pokret kontrolira naširoko čitani islamski konzervativni časopis ''Zaman'' privatnu [[banka|banku]] ''Asya bank'', ''Samanyolu TV'' televizijsku stanicu, te mnoge druge [[mediji|medije]] i poslovne organizacije, uključujući i ''Tursku konfederaciju poduzetnika i industrijalaca'' (''TUSKON'').<ref name="Dan Bilefsky and Sebnem Arsu">{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2012/04/25/world/middleeast/turkey-feels-sway-of-fethullah-gulen-a-reclusive-cleric.html|title=Turkey Feels Sway of Reclusive Cleric in the U.S.|authors=Dan Bilefsky and Sebnem Arsu|date=24. 4. 2012|work=New York Times|access-date=22. 12. 2013}}</ref> U martu 2011. turska vlada je uhapsila istraživačkog novinara Ahmeta Şıka i zaplijenila i zabranila mu knjigu ''Imamova vojska'', vrhunac Şıkove istrage Gülena i pokreta Gülen.<ref>[[Hurriyet Daily News]], 16 November 2011, [http://www.hurriyetdailynews.com/Default.aspx?pageID=238&nID=6901&NewsCatID=341 Banned book goes on sale in Istanbul book fair]</ref> 2005. muškarac povezan s pokretom Gülen je prišao tadašnjem [[ambasador]]u SAD-a u Turskoj Ericu S. Edelmanu tokom zabave u Istanbulu i predao mu omotnicu koja sadrži dokument navodno detaljnih planova za predstojeći udar protiv vlade od strane turske vojske. Međutim, dokumenti su se ubrzo pokazali [[krivotvoritelji|krivotvorinama]].<ref name="NYtimes2-27-2014-envelope">{{cite news | title = Turkish Leader Disowns Trials That Helped Him Tame Military | url = http://www.nytimes.com/2014/02/27/world/europe/turkish-leader-disowns-trials-that-helped-him-tame-military.html?hpw&rref=world | last = Arango | first = Tim | date = 26. 2. 2014 | access-date = 27. 2. 2014 | newspaper = [[The New York Times]] | quote = In 2005, years before the trials, a man affiliated with the Gulen movement approached Eric S. Edelman, then the American ambassador, at a party in Istanbul and handed him an envelope containing a handwritten document that supposedly laid out a plan for an imminent coup. But as Mr. Edelman recounted, he gave the documents to his colleagues and they were determined to be forgeries. }}</ref> Gülenove podružnice tvrde da je pokret "građanski" u prirodi i da nema političke aspiracije.<ref name="Dan Bilefsky and Sebnem Arsu" /> === Podijeljenost s Erdoğanom === Unatoč tvrdnjama Gülena i njegovih sljedbenika da je organizacija nepolitičke prirode, analitičari vjeruju da broj hapšenja vezanih za [[korupcija|korupciju]], izvršen protiv saveznika turskog premijera Recepa Tayyipa Erdoğana, odražava rastuću političku borbu za prevlast između Gülena i premijera.<ref name="BBC" /><ref name="NYtimes2-27-2014-influence">{{cite news | title = Turkish Leader Disowns Trials That Helped Him Tame Military | url = http://www.nytimes.com/2014/02/27/world/europe/turkish-leader-disowns-trials-that-helped-him-tame-military.html?hpw&rref=world | last = Arango | first = Tim | date = 26. 2. 2014 | access-date = 27. 2. 2014 | newspaper = [[The New York Times]] | quote = Bilo da su korupcijske optužbe opravdane ili ne – postojalo je mnogo dokaza koji su procurili, naročito prisluškivanih konverzacija, koje su se pokazale inkriminirajućim – korupcijska kazna će razotkriti utjecaj Gülenovih kretanja unutar države Turske, koja su u velikoj mjeri sumnjičava, ali teško dokaziva.}}</ref> Ova su hapšenja dovela do ''Korupcijskog skandala u Turskoj 2013. godine'', za koji su oni koji podržavaju vladajuću Stranku pravde i razvitka (AKP) (zajedno sa samim Erdoğanom) i opozicione slične stranke, naglasili da je u performiran od strane Gülena, nakon odluke Erdoğanove vlade, rano u decembru 2013. da zatvori mnoge privatne islamske škole u Turskoj koje je vodio pokret.<ref name="BBC-27Jan">{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-25909139 | title = Turkey's Fethullah Gulen denies corruption probe links | date = 27. 1. 2014 | access-date = 4. 2. 2014 | publisher = BBC News }}</ref> Erdoğanova vlada je rekla da su korupcijska istraga i komentari od strane Gülena dugoročni politički program pokreta Gülen da infiltrira sigurnosne, obavještajne i pravosudne institucije države Turske; optužba je gotovo identična optužbi protiv Gülena od strane glavnog tužitelja Republike Turske u njegovom suđenju 2000. prije nego što je Erdoğanova stranka došla na vlast.<ref name="Dan Bilefsky and Sebnem Arsu" /> Gülenu se i ranije sudilo ''u odsutnosti'' 2000. a od ovih optužbi oslobođen je 2008. g. i to ''pod'' Erdoğanovom AKP vladom.<ref name="60min2012"/><ref name="autogenerated1"/> U e-mail komentarima poslanim [[Wall Street Journal]]u u januaru 2014. Gülen je rekao da je "turski narod ... uzrujan i da je u posljednje dvije godine demokratski napredak sada promijenio smijer", ali je demantirao da je dio zavjere da se zbaci vlada.<ref name="WSJ">{{cite news|url=http://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304027204579332670740491570|title=From His Refuge in the Poconos, Reclusive Imam Fethullah Gulen Roils Turkey|authors=Joe Parkinson and Ayla Albayrak|date=20. 1. 2014|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=22. 1. 2014}}</ref> Kasnije, u januaru 2014. u intervjuu za ''BBC World'', Gülen je rekao: "Da želim reći nešto narodu, to bi bilo da bi ljudi trebali glasati za one koji poštuju demokratiju, vladavinu zakona, tj. one koji se dobro slažu s ljudima. Pričanje ili potjecanje ljudi da glasaju za stranku bila bi uvreda intelekta naroda. Svi veoma jasno vide šta se događa."<ref name="BBCIntGulen">{{cite web | url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-25885817 | title=Fethullah Gulen: Powerful but reclusive Turkish cleric | publisher=BBC | date=27. 1. 2014 | access-date=5. 2. 2014 | author=Tim Franks}}</ref> == Publikacije == Gülenova oficijelna [[Veb-sajt|veb stranica]]<ref>[http://tr.fgulen.com/content/section/30/3/ Gulen's publications (Turkish)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140311183400/http://tr.fgulen.com/content/section/30/3 |date=11. 3. 2014 }}, last visisted 2nd March 2014</ref> broji 43 njegove publikacije; one su, međutim, više srodne [[esej]]u i zbirkama propovijedi nego knjigama o određenim temama sa specifičnim tezama. Za njega se također kaže da je autor mnogih članaka na razne teme: društvene, političke i vjerske probleme, [[umjetnost]], [[nauka|nauku]] i [[sport]]; te snimljenih hiljada audio i video kaseta. On pridonosi nizu časopisa i magazina u vlasništvu njegovih sljedbenika. On piše glavni članak za ''Fountain'', ''Yeni Ümit'', ''Sızıntı'' i ''Yağmur'' islamske [[filozofija|filozofske]] časopise. Nekoliko njegovih knjiga su prevedene na engleski jezik.<ref name="GulEng">{{cite web | url=http://en.fgulen.com/gulens-works | title=Gulen books in English | publisher=en.fgulen.com | access-date=29. 1. 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140911020221/http://en.fgulen.com/gulens-works | archive-date=11. 9. 2014 | url-status=dead }}</ref> == Odziv == Fethullah Gülen se pojavio u ''Top 100 Public Intellectuals Poll''-u 2008. g. i na kraju izašao kao najutjecajniji mislilac.<ref>[http://www.prospectmagazine.co.uk/prospect-100-intellectuals/"2008 top 100 public intellectual poll] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090930143349/http://www.prospectmagazine.co.uk/prospect-100-intellectuals/ |date=30. 9. 2009 }}"</ref> Fethullah Gülen je prozvan jednim od ''100 svjetskih najutjecajnijih ljudi u 2013. g.'' od strane magazina ''TIME''.<ref>{{Cite web |url=http://www.niagarafoundation.org/niagara-foundations-honorary-president-m-fethullah-gulen-named-in-time-magazines-worlds-100-most-influential-people-for-2013/ |title=100 Most Influential People for 2013 |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=19. 4. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130419231450/http://www.niagarafoundation.org/niagara-foundations-honorary-president-m-fethullah-gulen-named-in-time-magazines-worlds-100-most-influential-people-for-2013/ |url-status=dead }}</ref> Na listi je ''500 najutjecajnijih muslimana'' od strane ''Royal Islamic Strategic Studies Centre''-a u [[Amman]]u, [[Jordan]].<ref>[http://themuslim500.com/profile/hodjaefendi-fethullah-gulen/"The 500 Most Influential Muslims]</ref> == Također pogledajte == *[[Gülen pokret]] == Reference == {{refspisak|2|refs= <ref name="60min2012">{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/2102-18560_162-57433131.html|title=U.S. charter schools tied to powerful Turkish imam|date=13. 5. 2012|publisher=[[CBS News]]|work=[[60 Minutes]]|access-date=14. 5. 2012|archive-date=14. 5. 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514024402/http://www.cbsnews.com/2102-18560_162-57433131.html|url-status=dead}}</ref> }} == Dodatna literatura == {{refbegin}} *{{Cite web |url=http://www.forbes.com/business/2008/01/18/turkey-islam-gulen-cx_0121oxford.html |title=FORBES - Gulen Inspires Muslims Worldwide |access-date=28. 8. 2014 |archive-date=23. 1. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080123015034/http://www.forbes.com/business/2008/01/18/turkey-islam-gulen-cx_0121oxford.html |url-status=bot: unknown }} *[http://interfaithradio.org/node/491 Interfaith Radio - Turkey's Champion of Interfaith Dialogue] *[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10808408 The Economist - Global Muslim networks- How far they have travelled] *[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=10808433 The Economist- Fethullah Gulen- A farm boy on the world stage] *[http://uk.reuters.com/article/featuresNews/idUKL0939033920080514 Reuters - Turkish Islamic preacher - threat or benefactor?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103131348/http://uk.reuters.com/article/featuresNews/idUKL0939033920080514 |date=3. 1. 2009 }} *[http://www.nytimes.com/2008/05/04/world/asia/04islam.html?ei=5124&en=625b88103a702f94&ex=1367640000&partner=permalink&exprod=permalink&pagewanted=all The New York Times - Turkish Schools Offer Pakistan a Gentler Vision of Islam] *[http://www.nytimes.com/2008/01/18/world/europe/18iht-19oxan-Turkishpreacherprofile.9324128.html The New York Times: Fethullah Gulen profile] *[http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4408 Foreign Policy - Fethullah Gulen as a Top Public Intellectual] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091113023209/http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4408 |date=13. 11. 2009 }} *[http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/episodes/january-21-2011/gulen-movement/7949/ Profile on PBS show: Religion and Ethics January 21, 2011] *[http://www.tnr.com/article/world/magazine/79062/global-turkey-imam-fethullah-gulen The New Republic Magazine: The Global Imam] *[https://web.archive.org/web/20100817141459/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-907/i.html Qantara.de: The Fethullah Gülen Movement: Pillar of Society or Threat to Democracy?] *[https://web.archive.org/web/20110919100055/http://meria.idc.ac.il/journal/2000/issue4/jv4n4a4.html MERIA: Fethullah Gülen and his Liberal "Turkish Islam" movement] *[https://web.archive.org/web/20051028004718/http://www.meforum.org/article/404 ME Forum: Turkish Islam's Moderate Face] *[http://www.meforum.org/2045/fethullah-gulens-grand-ambition ME Forum: Fethullah Gülen's Grand Ambition: Turkey's Islamist Danger] *[http://religion.info/english/interviews/article_74.shtml The Gülen Movement: a modern expression of Turkish Islam] *[https://web.archive.org/web/20150213015820/http://www.amerasianworld.com/islam_in_kazakhstan.php The Nurcu Movement in Kazakhstan and Kyrgyzstan] {{refend}} ==Vanjski linkovi== {{commonscat}} * [http://fgulen.com/en Zvanična web stranica] * [https://web.archive.org/web/20190208204254/http://gulenmovement.ca/ Gulen Movement Canada] * [https://web.archive.org/web/20170920202439/http://gulen-movement.net/ Gulen Movement News] * [https://web.archive.org/web/20140718062520/http://www.hizmet-movement.net/ Fethullah Gulen] {{Authority control |VIAF=84312808 |LCCN=nr/96/36931 |GND=122500148 }} {{DEFAULTSORT:Gulen, Fethullah}} [[Kategorija:Rođeni 1941.]] [[Kategorija:Umrli 2024.]] [[Kategorija:Islamski teolozi]] [[Kategorija:Biografije, Erzurum]] lreemn2p3ady706zfr1ov5e8844yb7o Swindon Town FC 0 368758 3900163 3857041 2026-06-23T20:01:10Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900163 wikitext text/x-wiki {{Infokutija fudbalski klub | Boja1 = #FFFFFF | Boja2 = #FF0000 | Ime kluba = '''Swindon Town FC''' | Puno ime = Swindon Town Football Club | Grb = Swindon Town (grb).png | Nadimak = ''The Robins'' | Osnovan = 1879. | Raspušten = | Lokacija = [[Swindon]]<br>[[Wiltshire]]<br>[[Engleska]] | Boje = {{colorbox|red}} {{colorbox|white}} | Federacija = [[Nogometni savez Engleske|FA]] | Konfederacija = | Liga = [[Football League Two|League Two]] | Stadion = [[County Ground (Swindon)|County Ground]]<ref>{{Cite news|url=https://www.stadionwelt.de/sw_stadien/index.php?folder=sites&site=ligen&land=England|title=Stadioni u Engleskoj|access-date=25. 5. 2018|archive-date=13. 8. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170813145154/http://www.stadionwelt.de/sw_stadien/index.php?folder=sites&site=ligen&land=England|url-status=dead}}</ref> | Kapacitet = 15.728 | Vlasnik kluba = | Predsjednik kluba = | Menadžer = | Uspjesi = | Evropski kupovi = | Adresa = | Plasman u prethodnoj sezoni = 13. mjesto | Prethodna sezona = [[Football League Two 2018/2019.|2018/19.]] | Webstranica = [http://www.swindontownfc.co.uk/ swindontownfc.co.uk] | Trenutna sezona = | uzorak_lr1 = _westbrom1415a | uzorak_t1 = _westbrom1415a | uzorak_dr1 = _westbrom1415a | uzorak_š1 = _red_stripes_adidas | uzorak_č1 = _color_3_stripes_white | lijeva ruka1 = FF0000 | tijelo1 = FF0000 | desna ruka1 = FF0000 | šorc1 = FFFFFF | čarape1 = FF0000 | uzorak_lr2 = _shoulder_stripes_black_stripes | uzorak_t2 = _vneckblack | uzorak_dr2 = _shoulder_stripes_black_stripes | uzorak_š2 = _adidaswhite | uzorak_č2 = _color_3_stripes_black | lijeva ruka2 = FFFFFF | tijelo2 = FFFFFF | desna ruka2 = FFFFFF | šorc2 = 000000 | čarape2 = FFFFFF | }} '''Swindon Town Football Club''' je profesionalni nogometni klub iz [[Swindon]]a, [[Engleska]]. Trenutno nastupa u [[Football League Two|League Two]], četvrtom rangu [[Nogometni ligaški sistem u Engleskoj|engleskog nogometa]]. Klub je osnovan 1879. Na profesionalnom novou počinje igrati 1894. Član [[The Football League|Football League]] postaje 1920. Najuspješniji period za klub je bio od 1968. do 1970, kada je osvojio [[Football League Cup|League Cup]] pobijedivši u finalu [[Arsenal FC|Arsenal]] sa 3-1, također je izborio promociju u ''Drugu Diviziju'', a zahvaljujuću uspjehu u ''League Cupu'' klub je dobio poziv za evropska takmičenja. Od 1896. domaće utakmice igra na stadionu [[County Ground (Swindon)|County Ground]]. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.swindontownfc.co.uk/ Službena stranica] * [http://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=2519 Swindon Town na Soccerbase] * [http://www.transfermarkt.com/swindon-town/startseite/verein/352 Swindon Town na Transfermarkt] * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=90863/domestic/photos/photo.html Swindon Town na zvaničnoj stranici UEFA-e]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191016094449/https://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=90863/domestic/photos/photo.html |date=16. 10. 2019 }} {{Football League Two}} [[Kategorija:Nogometni klubovi u Engleskoj]] [[Kategorija:Nogometni klubovi osnovani 1879.]] khvypsm7l33k3mq2z50666661xrlvuc Šablon:NBA dvorane 10 369860 3900311 3899854 2026-06-24T11:30:54Z KWiki 9400 3900311 wikitext text/x-wiki {{navkutija |naslov = [[Spisak dvorana NBA-lige|Trenutne dvorane]] u [[NBA|NBA-ligi]] |podaciklasa = hlist |ime = NBA dvorane |grupa1 = [[Istočna konferencija (NBA)|Istok]] |podaci1 = {{Navkutija | dijete | grupa1 = [[Atlantska divizija (NBA)|Atlantik]] | podaci1 = * [[Barclays Center]] * [[Madison Square Garden]] * [[Scotiabank Arena]] * [[TD Garden]] * [[Xfinity Mobile Arena]] | grupa2 = [[Centralna divizija (NBA)|Centralna]] | podaci2 = * [[Fiserv Forum]] * [[Gainbridge Fieldhouse]] * [[Little Caesars Arena]] * [[Rocket Arena]] * [[United Center]] | grupa3 = [[Jugoistočna divizija (NBA)|Jugoistok]] | podaci3 = * [[Capital One Arena]] * [[Kaseya Center]] * [[Kia Center]] * [[Spectrum Center]] * [[State Farm Arena]] }} |grupa2 = [[Zapadna konferencija (NBA)|Zapad]] |podaci2 = {{Navkutija | dijete | grupa1 = [[Sjeverozapadna divizija (NBA)|Sjeverozapad]] | podaci1 = * [[Ball Arena]] * [[Delta Center]] * [[Moda Center]] * [[Paycom Center]] * [[Target Center]] | grupa2 = [[Pacifička divizija (NBA)|Pacifik]] | podaci2 = * [[Chase Center]] * [[Crypto.com Arena]] * [[Golden 1 Center]] * [[Intuit Dome]] * [[Mortgage Matchup Center]] | grupa3 = [[Jugozapadna divizija (NBA)|Jugozapad]] | podaci3 = * [[American Airlines Center]] * [[FedExForum]] * [[Frost Bank Center]] * [[Smoothie King Center]] * [[Toyota Center]] }} }}<noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-lige]] [[Kategorija:Navigacione kutije sportskih objekata]] </noinclude> bph81zvnbhuexk26a0yksyr8rlacrf9 Šablon:NHL dvorane 10 369873 3900312 3899855 2026-06-24T11:32:57Z KWiki 9400 3900312 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = NHL dvorane |naslov = [[Spisak dvorana NBA-lige|Trenutne dvorane]] u [[NHL|NHL-ligi]] |podaciklasa = hlist |grupa1 = [[Istočna konferencija (NHL)|Istok]] |podaci1 = {{Navkutija | dijete | grupa1 = [[Atlantska divizija (NHL)|Atlantik]] | podaci1 = * [[Amerant Bank Arena]] * [[Bell Centre]] * [[Benchmark International Arena]] * [[Canadian Tire Centre]] * [[KeyBank Center]] * [[Little Caesars Arena]] * [[Scotiabank Arena]] * [[TD Garden]] | grupa2 = [[Metropolitanska divizija|Metropolitanska]] | podaci2 = * [[Capital One Arena]] * [[Lenovo Center]] * [[Madison Square Garden]] * [[Nationwide Arena]] * [[PPG Paints Arena]] * [[Prudential Center]] * [[UBS Arena]] * [[Xfinity Mobile Arena]] }} |grupa2 = [[Zapadna konferencija (NHL)|Zapad]] |podaci2 = {{Navkutija | dijete | grupa1 = [[Centralna divizija (NHL)|Centralna]] | podaci1 = * [[American Airlines Center]] * [[Ball Arena]] * [[Bridgestone Arena]] * [[Canada Life Centre]] * [[Delta Center]] * [[Enterprise Center]] * [[Grand Casino Arena]] * [[United Center]] | grupa2 = [[Pacifička divizija (NHL)|Pacifik]] | podaci2 = * [[Climate Pledge Arena]] * [[Crypto.com Arena]] * [[Honda Center]] * [[Rogers Arena]] * [[Rogers Place]] * [[SAP Center|SAP Center at San Jose]] * [[Scotiabank Saddledome]] * [[T-Mobile Arena]] }} }}<noinclude> [[Kategorija:Navigacione kutije NHL-lige]] [[Kategorija:Navigacione kutije sportskih objekata]] </noinclude> qcamrsbwavrfmyf11se65sz8xuaoxin Šablon:LA Lakers 10 370426 3900232 3526487 2026-06-24T06:01:32Z KWiki 9400 3900232 wikitext text/x-wiki {{Navkutija | ime = LA Lakers | naslov = [[Los Angeles Lakers|<span style="color:#FCB926">Los Angeles Lakers</span>]] | tijeloklasa = hlist | naslovstil = background:#552582; color:white; border:2px solid #FDB927; | iznadstil = background:#FDB927; color:black; border:2px solid #552582; | grupastil = background:#FDB927; color:black; border:2px solid #552582; | iznad = * Ranija imena: '''Minneapolis Lakers''' * Osnovani 1947 * Sjedište: [[Los Angeles|<span style="color:black">'''Los Angeles'''</span>]] | grupa1 = Franšiza | podaci1 = * [[Los Angeles Lakers|Franšiza]] * [[Historija Los Angeles Lakersa|Historija]] * [[All-Time sastav Los Angeles Lakersa|All-Time sastav]] * [[Spisak izbora Los Angeles Lakersa na draftu u 1. i 2. krugu|Historija drafta]] * [[Spisak sezona Los Angeles Lakersa|Sezone]] * [[Rekordi i postignuća Los Angeles Lakersa|Rekordi]] * [[Spisak trenera Los Angeles Lakersa|Treneri]] | grupa2 = Dvorane | podaci2 = * [[Minneapolis Auditorium]] * [[Mineapoliski arsenal]] * [[Losanđeleska memorijalna sportska arena]] * [[Forum (Inglewood)|Forum]] * '''[[Crypto.com Arena]]''' | grupa3 = Filijale u G-Leagueu | podaci3 = * [[Coachella Valley Lakers]] | grupa4 = Administracija | podaci4 = * [[Mark Walter]] (većinski vlasnik) * [[Jim Buss#Smrt|Trust porodice Buss]], [[Todd Boehly]], [[Patrick Soon-Shiong]], [[Ed Roski Jr.]] (manjinski vlasnici) * [[Rob Pelinka]] (predsjednik i generalni menadžer) * [[J. J. Redick]] (trener) | grupa5 = Penzionisani brojevi | podaci5 = * [[Kobe Bryant|8]] * [[Wilt Chamberlain|13]] * [[Pau Gasol|16]] * [[Michael Cooper|21]] * [[Elgin Baylor|22]] * [[Kobe Bryant|24]] * [[Gail Goodrich|25]] * [[Magic Johnson|32]] * [[Kareem Abdul-Jabbar|33]] * [[Shaquille O'Neal|34]] * [[James Worthy|42]] * [[Jerry West|44]] * [[Jamaal Wilkes|52]] * [[George Mikan|99]] * [[Chick Hearn|Chick Hearn (mikrofon)]] ;[[Spisak članova Košarkaške Kuće slavnih|Članovi Kuće slavnih]] (Minneapolis Lakersi) : [[George Mikan|Mikan]] : [[Vern Mikkelsen|Mikkelsen]] : [[Slater Martin|Martin]] : [[Clyde Lovellette|Lovellette]] : [[Jim Pollard|Pollard]] : [[John Kundla|Trener Kundla]] | grupa6 = NBA titule (17) | podaci6 = * [[BAA finale 1949.|1949]] * [[NBA finale 1950.|1950]] * [[NBA finale 1952.|1952]] * [[NBA finale 1953.|1953]] * [[NBA finale 1954.|1954]] * [[NBA finale 1972.|1972]] * [[NBA finale 1980.|1980]] * [[NBA finale 1982.|1982]] * [[NBA finale 1985.|1985]] * [[NBA finale 1987.|1987]] * [[NBA finale 1988.|1988]] * [[NBA finale 2000.|2000]] * [[NBA finale 2001.|2001]] * [[NBA finale 2002.|2002]] * [[NBA finale 2009.|2009]] * [[NBA finale 2010.|2010]] * [[NBA finale 2020.|2020.]] | grupa7 = Rivalstva | podaci7 = * [[Rivalstvo Celtics–Lakers|Boston Celtics]] * [[Rivalstvo Lakers–Spurs|San Antonio Spurs]] * [[Rivalstvo Lakers–Rockets|Houston Rockets]] * [[Rivalstvo Lakers–Pistons|Detroit Pistons]] * [[Rivalstvo Lakers–Clippers|LA Clippers]] * [[NBA rivalstva#Lakers-Suns|Phoenix Suns]] * [[NBA rivalstva#Lakers-Kings|Sacramento Kings]] | grupa8 = Kultura i tradicija | podaci8 = * [[Showtime (košarka)|Showtime]] * [[Wilt Chamberlain|Wilt the Stilt]] * [[Jerry West|Mr. Clutch]] * [[Elgin Baylor]] * [[Kareem Abdul-Jabbar|The Captain]] * [[Magic Johnson|Magic]] * [[Rivalstvo Celtics–Lakers|Lakers–Celtics]] * [[Chick Hearn]] * [[Pat Riley|Riles]] * [[Jack Kent Cooke]] * [[The Forum (Inglewood)|Čudesni Forum]] * [[George Mikan|Mr. Basketball]] * [[Kermit Washington|The Punch]] * [[James Worthy|Big Game James]] * [[Zavada Shaq–Kobe]] * [[Kobe Bryant|81]] * [[Kobe Bryant|Crna Mamba]] * [[Shaquille O'Neal|The Diesel]] * [[Jamaal Wilkes|Gladak kao svila]] * [[Lawrence Tanter]] * "[[I Love L.A.]]" * [[Derek Fisher|0.4]] * [[Phil Jackson|The Zen Master]] * [[Los Angeles Lakers – sezona 1971/1972.|Niz od 33 pobjede]] * [[Laker Girls]] * [[Laker Band]] * [[Plešući Barry]] | grupa9 = Mediji | podaci9 = ;TV : [[Spectrum Sportsnet]] ;[[Radijske mreže Los Angeles Lakersa|Radio]] : [[KSPN (AM)|710 ESPN Radio]] : [[KWKW|1330 ESPN Deportes]] ;[[Spisak službenih spikera Los Angeles Lakersa|Službeni spikeri]] : [[Bill Macdonald]] : [[Stu Lantz]] : [[John Ireland (sportski komentator)|John Ireland]] : [[Mychal Thompson]] }}<noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-timova]] [[Kategorija:Los Angeles Lakers| ]] </noinclude> 29mneofueydre2cajv6rin996rpm3v4 Thibaut Courtois 0 371326 3900198 3894157 2026-06-24T00:46:00Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900198 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Thibaut Courtois | slika = Thibaut Courtois WC2022.jpg | punoime = Thibaut Nicolas<br/>Marc Courtois<ref>[http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=14518 Acta del Partido celebrado el 28 de agosto de 2011, en Madrid - Atlético Madrid vs Osasuna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200312224258/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=14518 |date=12. 3. 2020 }}; [[Royal Spanish Football Federation|RFEF]], 28 August 2011 {{es simbol}}</ref> | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|1992|05|11}} | rodnigrad = [[Bree (Belgija)|Bree]] | rodnadržava = [[Belgija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | visina = 200 cm<ref>{{cite news|url=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players/thibaut-courtois|title=Thibaut Courtois|publisher=Real Madrid CF}}</ref> | pozicija = [[Golman]] | trenutniklub = [[Real Madrid CF|Real Madrid]] | brojnadresu = 1 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 1997–1999. <br/> 1999–2009. | omladinskipogoni = Bilzen VV <br/> [[KRC Genk|Genk]] | godine1 = 2009–2011. | klubovi1 = [[KRC Genk|Genk]] | nastupi(golovi)1 = 41 (0) | godine2 = 2011–2018. | klubovi2 = [[Chelsea FC|Chelsea]] | nastupi(golovi)2 = 126 (0) | godine3 = 2011–2014. | klubovi3 = → [[Atlético Madrid|Atlético M.]] | nastupi(golovi)3 = 111 (0) | godine4 = 2018– | klubovi4 = [[Real Madrid CF|Real Madrid]] | nastupi(golovi)4 = 194 (0) | reprezentacija = [[Nogometna reprezentacija Belgije]] | nacionalnegodine1 = 2009–2010. | nacionalneekipe1 = Belgija U-18 | nacionalninastupi(golovi)1 = 4 (0) | nacionalnegodine2 = 2011– | nacionalneekipe2 = [[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgija]] | nacionalninastupi(golovi)2 = 102 (0) | zadnjeuređivanje = 15. mart 2025 }} '''Thibaut Nicolas Marc Courtois''' (rođen 11. maja 1992) belgijski je [[nogomet]]aš koji igra za španski klub [[Real Madrid CF|Real Madrid]] i [[Nogometna reprezentacija Belgije|belgijsku reprezentaciju]] kao [[golman]]. Mnogi ga smatraju jednim od najboljih golmana na svijetu.<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/news/11668/9029958/chelsea-keeper-thibaut-courtois-labelled-best-in-world-by-belgium-team-mate-toby-alderweireld|title=Courtois rated 'best in world'|publisher=[[Sky Sports]]|date=18. 11. 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.theguardian.com/news/datablog/2013/dec/24/world-best-footballers-top-100-list-2013-lionel-messi|title=The world's best footballers in 2013: Lionel Messi retains his crown|newspaper=[[The Guardian]]|date=24. 12. 2013}}</ref> U sezonama [[La Liga 2012/2013.|2012/13.]] i [[La Liga 2013/2014.|2013/14.]] osvojio je [[Trofej "Ricardo Zamora"]] dok je bio na posudbi u [[Atlético Madrid]]u te još jednom [[La Liga 2019/2020.|2019/20.]] u dresu Reala. U [[Finale UEFA Lige prvaka 2022.|finalu]] [[UEFA Liga prvaka|Lige prvaka]] [[UEFA Liga prvaka 2021/2022.|2022]], u kojem je Real pobijedio [[Liverpool FC|Liverpool]] s 1:0, proglašen je igračem utakmice.<ref name="MOTM">{{cite news |url= https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0275-15415a46222f-56deb06b7df5-1000/ |title= Official Champions League final PlayStation Player of the Match: Thibaut Courtois |website= UEFA.com |publisher= UEFA |date= 28. 5. 2022 |access-date= 28. 5. 2022}}</ref> == Reprezentacija == Debitirao je 2011. Igrao je na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|Svjetskom prvenstvu 2014.]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]] (na kojem je dobio nagradu za najboljeg golmana prvenstva) te [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|Evropskom prvenstvu 2016.]] i [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|2020.]] == Reference == {{refspisak|30em}} == Vanjski linkovi == {{commonscat|Thibaut Courtois}} * [http://en.clubatleticodemadrid.com/jugadores/thibaut-courtois-2 Thibaut Courtois] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140718202827/http://en.clubatleticodemadrid.com/jugadores/thibaut-courtois-2 |date=18. 7. 2014 }} na [[Atlético Madrid]].com * [http://static.belgianfootball.be/project/publiek/jrinteren/speler_PH_5771.htm#itop Thibaut Courtois] na belgianfootball.be * {{Zerozero|95628}} {{Real Madrid CF - trenutni sastav}} {{Navkutije |ime = Sastavi Belgije |naslov = Sastavi Belgije |naslovstil = background-color:#EF3340; color:#FDDA25; border: solid 1px black; |podaci1 = {{Sastav Belgije na SP 2014. u nogometu}} {{Sastav Belgije na EP 2016. u nogometu}} {{Sastav Belgije na SP 2018. u nogometu}} {{Sastav Belgije na EP 2020. u nogometu}} {{Sastav Belgije na SP 2022. u nogometu}} {{Sastav Belgije na SP 2026. u nogometu}} }} {{Navkutije |ime = Nagrade |naslov = Nagrade |naslovstil = background-color:gold; color:black; border: solid 1px #000; |podaci1 = {{Najbolji golmani svjetskih prvenstava u nogometu}} {{Najbolji golman u Evropi}} {{Najbolji golmani Premier Leaguea}} {{Belgijski sportist godine}} {{Trofej "Jašin"}} }} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Courtois, Thibaut}} [[Kategorija:Rođeni 1992.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Bree (Belgija)]] [[Kategorija:Belgijski nogometaši]] [[Kategorija:Nogometni golmani]] [[Kategorija:Nogometaši Genka]] [[Kategorija:Nogometaši Atlético Madrida]] [[Kategorija:Nogometaši Chelseaja]] [[Kategorija:Nogometaši Real Madrida]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2014.]] [[Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 2016.]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2018.]] [[Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 2020.]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2022.]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2026.]] [[Kategorija:Dobitnici Trofeja "Jašin"]] amdoh8ddmsh5xtyvae3a1sceqigs9tf Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015. 0 378240 3900128 3857763 2026-06-23T17:55:15Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900128 wikitext text/x-wiki {{Infokutija igre | naziv = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015. | logo = BirdofPreyBeaverCreek.JPG | veličina = | opis = | grad_domaćin = [[Vail (Colorado)|Vail]] i [[Beaver Creek (Colorado)|Beaver Creek]], {{ZID|Sjedinjene Američke Države}} | datumi = 3–15. februar 2015. | sportisti = 700 | države = 68 | ekipe = | takmičenja = 11 | svečano_otvorio = [[Barack Obama]] | prethodne = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2017.|2017.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015}} '''Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015.''' bilo je 43. [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju|svjetsko prvenstvo]] u [[Alpsko skijanje|alpskom skijanju]], a održano je u [[SAD|američkim]] gradovima [[Vail (Colorado)|Vailu]] i [[Beaver Creek Resort|Beaver Creeku]] u [[Savezne države Sjedinjenih Američkih Država|saveznoj državi]] [[Colorado]] od 3. do 15. februara 2015. Ovo se prvenstvo nakon [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1999.|1999.]] ponovo održalo u [[Vail (Colorado)|Vail]]u. Najuspješniji takmičari bili su [[Austrijanka]] [[Anna Fenninger]], [[Slovenka]] [[Tina Maze]] i Austrijanac [[Marcel Hirscher]], s osvojene dvije zlatne i jednom srebrnom medaljom. [[Datoteka:Austrian_Sportspeople_of_the_Year_2014_winners_15_Anna_Fenninger.jpg|desno|mini|[[Anna Fenninger]]]] [[Datoteka:12._Internationale_Sportnacht_Davos_2014_(15409745166).jpg|desno|mini|[[Tina Maze]]]] [[Datoteka:Österreichs_Sportler_des_Jahres_2012_Marcel_Hirscher_3.jpg|desno|mini|[[Marcel Hirscher]]]] ==Kandidati== Sva tri finalista za Svjetsko prvenstvo 2015. prijavili su se i za domaćina [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.|Svjetskog prvenstva]] 2013., koje je dodijeljeno [[Austrija|Austriji]].<ref name=fis050509>[http://www.fis-ski.com/uk/news/fisnews/fisnews.html?actu_id_444=1883&actu_page_444=1 FIS-Ski.com 5 May 2009 article on the applicants for the FIS Alpine World Ski Championships 2015.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121015135157/http://www.fis-ski.com/uk/news/fisnews/fisnews.html?actu_id_444=1883&actu_page_444=1 |date=15. 10. 2012 }} - accessed 2009-05-05</ref> {|class=wikitable style="text-align:left; font-size:90%" ! Grad ! Glasovi ! Prijašnji domaćini |- |{{ZD|SAD}} Vail Ski Resort / [[Beaver Creek]], [[Colorado]] |align=center|'''8''' |[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1989.|1989]] ''(samo Vail)'' |- |{{ZD|ITA}} [[Cortina d'Ampezzo]] |align=center|4 | [[Zimske olimpijske igre 1956.|Olimpijske igre 1956.]], |- |{{ZD|ŠVI}} [[St. Moritz]] |align=center|3 |[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1974.|1974]], [[Zimske olimpijske igre 1948.|Olimpijske igre 1948]], 1934. |- |} Planira se izgradnja nove staze za ženski [[spust]], nedaleko od muške staze ''[[Birds of Prey (skijanje)|Birds of Prey]]'' u Beaver Creeku.<ref>[http://www.bcworldcup.com/birdsofprey/info/races/2015-world-championships.aspx bcworldcup.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101204012744/http://www.bcworldcup.com/birdsofprey/info/races/2015-world-championships.aspx |date=4 Decembar 2010 }} - birdsofprey/info/races/2015-world-championships - accessed 2010-12-18</ref> == Države učesnice == <center> {|class=wikitable style="text-align:left; font-size:90%;" |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"|Evropa <small>(49)</small> |- valign="top" | width="33%" | * {{ZastavaSPAS|ALB}} * {{ZastavaSPAS|AND}} * {{ZastavaSPAS|AUT}} * {{ZastavaSPAS|BEL}} * {{ZastavaSPAS|BIH}} * {{ZastavaSPAS|BUL}} * {{ZastavaSPAS|MNE}} * {{ZastavaSPAS|CZE}} * {{ZastavaSPAS|DEN}} * {{ZastavaSPAS|ARM}} * {{ZastavaSPAS|EST}} * {{ZastavaSPAS|FIN}} * {{ZastavaSPAS|FRA}} * {{ZastavaSPAS|GEO}} | * {{ZastavaSPAS|GRE}} * {{ZastavaSPAS|NED}} * {{ZastavaSPAS|CRO}} * {{ZastavaSPAS|IRL}} * {{ZastavaSPAS|ISL}} * {{ZastavaSPAS|ITA}} * {{ZastavaSPAS|CYP}} * {{ZastavaSPAS|LAT}} * {{ZastavaSPAS|LIE}} * {{ZastavaSPAS|LTU}} * {{ZastavaSPAS|LUX}} * {{ZastavaSPAS|HUN}} * {{ZastavaSPAS|MKD}} * {{ZastavaSPAS|MLT}} * {{ZastavaSPAS|MON}} | * {{ZastavaSPAS|NOR}} * {{ZastavaSPAS|GER}} * {{ZastavaSPAS|POL}} * {{ZastavaSPAS|ROU}} * {{ZastavaSPAS|RUS}} * {{ZastavaSPAS|SMR}} * {{ZastavaSPAS|SVK}} * {{ZastavaSPAS|SLO}} * {{ZastavaSPAS|SRB}} * {{ZastavaSPAS|ESP}} * {{ZastavaSPAS|SWE}} * {{ZastavaSPAS|SUI}} * {{ZastavaSPAS|GBR}} * {{ZastavaSPAS|UKR}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Amerike <small>(10)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|ARG}} * {{ZastavaSPAS|BRA}} * {{ZastavaSPAS|CHI}} * {{ZastavaSPAS|HAI}} | * {{ZastavaSPAS|JAM}} * {{ZastavaSPAS|CAY}} * {{ZastavaSPAS|CAN}} | * {{ZastavaSPAS|MEX}} * {{ZastavaSPAS|PER}} * {{ZastavaSPAS|USA}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Azija <small>(12)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|IND}} * {{ZastavaSPAS|IRI}} * {{ZastavaSPAS|TLS}} * {{ZastavaSPAS|ISR}} | * {{ZastavaSPAS|JPN}} * {{ZastavaSPAS|KOR}} * {{ZastavaSPAS|KAZ}} * {{ZastavaSPAS|CHN}} | * {{ZastavaSPAS|KGZ}} * {{ZastavaSPAS|LIB}} * {{ZastavaSPAS|TPE}} * {{ZastavaSPAS|UZB}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Afrika <small>(1)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|RSA}} | | |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Okeanija <small>(2)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|AUS}} | * {{ZastavaSPAS|NZL}} |} </center> == Raspored == {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:80%; position:relative;" |- |bgcolor="#3399ff" align="center"|&nbsp;'''M''' &nbsp;||Muškarci |bgcolor="#ffcc00" align="center"|&nbsp;'''Ž'''&nbsp;||Žene |bgcolor="#FF4040" align="center"|&nbsp;'''E'''&nbsp;||Ekipno |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;" |- !februar 2015. !03<br><small>U</small> !04<br><small>S</small> !05<br><small>Č</small> !06<br><small>P</small> !07<br><small>S</small> !08<br><small>N</small> !09<br><small>P</small> !10<br><small>U</small> !11<br><small>S</small> !12<br><small>Č</small> !13<br><small>P</small> !14<br><small>S</small> !15<br><small>N</small> |- align="center" |align="left"| Spust <!-- 03 -->| <!-- 04 -->| <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - spust (žene)|Ž]]''' <!-- 07 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - spust (muškarci)|M]]''' <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| |- align="center" |align="left"| Slalom <!-- 03 -->| <!-- 04 -->| <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - slalom (žene)|Ž]]''' <!-- 15 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - slalom (muškarci)|M]]''' |- align="center" |align="left"| Veleslalom <!-- 03 -->| <!-- 04 -->| <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - veleslalom (žene)|Ž]]''' <!-- 13 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - veleslalom (muškarci)|M]]''' <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| |- align="center" |align="left"| Superveleslalom <!-- 03 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superveleslalom (žene)|Ž]]''' <!-- 04 -->| <s>M</s><sup>1</sup> <!-- 05 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superveleslalom (muškarci)|M]]''' <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| |- align="center" |align="left"| Superkombinacija <!-- 03 -->| <!-- 04 -->| <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (muškarci)|M]]''' <!-- 09 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (žene)|Ž]]''' <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| |- align="center" |align="left"| Ekipno <!-- 03 -->| <!-- 04 -->| <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#FF4040|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - ekipno|E]]''' <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| |} <center><small> <sup>1</sup> Takmičenje u muškom superveleslalomu je zbog jakog vjetra odgođeno za 5. februar 2015. </small></center> ==Informacije o utrkama== ''Startna vremena su po lokalnom vremenu ([[UTC|UTC−7]]).'' {|class=wikitable style="text-align:right; font-size:90%" |- !Dan !Datum !Vrijeme<br>starta !Utrka !Visina<br>starta !Visina<br>cilja !Vertikalni<br>pad !Dužina<br>staze !Broj<br> vratnica !Maksimalni<br>nagib !Naziv<br>staze !Vrijeme |- |align=left|Utorak |03.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superveleslalom (žene)|Superveleslalom (žene)]] |<!--3320 m / 10890&nbsp;ft-->3246 m |2730 m |<!--590 m / 1935&nbsp;ft-->516 m |<!--1.830&nbsp;km / 1.137&nbsp;mi-->1.640&nbsp;km |align=center| 35 |57% (30.0°) |align=left| Raptor |align=center|oblačno |- |align=left|Srijeda |04.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superveleslalom (muškarci)|Superveleslalom (muškarci)]] |3337 m |2730 m |671 m |1.879&nbsp;km |align=center| |68% (32.3°) |align=left| Birds of Prey |align=center| |- |align=left|Petak |06.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - spust (žene)|Spust (žene)]] |3440 m |2730 m |710 m |3.050&nbsp;km | |59% (30.5°) |align=left|Raptor | |- |align=left|Subota |07.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - spust (muškarci)|Spust (muškarci)]] |3483 m |2730 m |753 m |2.623&nbsp;km | |63% (32.3°) |align=left|Birds of Prey | |- |rowspan=2 align=left|Nedjelja |rowspan=2|08.02 |10:00 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (muškarci)|superkombinacija (m) / spust]] |3483 m |2730 m |753 m |2.623&nbsp;km | |63% (32.3°) |align=left|Birds of Prey | |- |14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (muškarci)|superkombinacija (m) / slalom]] |2935 m |2724 m |211 m |0.690&nbsp;km | |50% (26.7°) | | |- |rowspan=2 align=left|Ponedjeljak |rowspan=2|09.02 |10:00 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (žene)|superkombinacija (ž) / spust]] |3440 m |2730 m |710 m |3.050&nbsp;km | |59% (30.5°) |align=left|Raptor | |- |14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (žene)|superkombinacija (ž) / slalom]] |2911 m |2724 m |182 m |0.640&nbsp;km | |46% (24.8°) | | |- |align=left|Utorak |10.02 |14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - ekipno|ekipno)]] | m | m | m | m | |<!-- 4x% (2x.x°) --> | | |- |align=left|Četvrtak |12.02 |10:15<br>14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - veleslalom (žene)|veleslalom (žene)]] |3077 m |2724 m |353 m |1.305&nbsp;km | <br> |50% (26.7°) | | |- |align=left|Petak |13.02 |10:15<br>14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - veleslalom (muškarci)|veleslalom (muškarci)]] |3124 m |2724 m |400 m |1.490&nbsp;km | <br> |50% (26.7°) | | |- |align=left|Subota |14.02 |10:00<br>14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - slalom (žene)|slalom (žene)]] |2911 m |2724 m |187 m |0.640&nbsp;km | <br> |46% (24.8°) | | |- |align=left|Nedjelja |15.02 |10:15<br>14:15 |align=left|[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - slalom (muškarci)|slalom (muškarci)]] |2935 m |2724 m |211 m |0.690&nbsp;km | <br> |50% (25.7°) | | |} == Učesnici == {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - učesnici}} Prije početka prvenstva objavljeno je da na prvenstvu učestvuje 700 skijaša iz 68 zemalja, koji će se takmičiti u 5 disciplina u muškoj i ženskoj konkurenciji ([[spust]], [[slalom]], [[veleslalom]], [[superveleslalom]] i [[superkombinacija]]), te u ekipnoj konkurenciji u jednoj disciplini.<ref>[https://www.heute.at/sport/wintersport/art24291,1119449 Die Alpine Ski WM 2015 in Beaver Creek in Zahlen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150203124227/http://www.heute.at/sport/wintersport/art24291,1119449 |date=3. 2. 2015 }}; pristupljeno: 28. 1. 2015.</ref> == Osvajači medalja == ===Žene=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 (ž) |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Spust (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - spust (žene)|detalji]]) | [[Tina Maze]]<br>{{ZastavaSPAS|SLO}} || 1:45.89 | [[Anna Fenninger]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:45.91 | [[Lara Gut]]<br>{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:46.23 |- |align=center| '''Superveleslalom (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superveleslalom (žene)|detalji]]) | [[Anna Fenninger]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:10.29 | [[Tina Maze]]<br>{{ZastavaSPAS|SLO}} || 1:10.32 | [[Lindsey Vonn]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:10.44 |- |align=center| '''Veleslalom (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - veleslalom (žene)|detalji]]) | [[Anna Fenninger]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:19.16 | [[Viktoria Rebensburg]]<br>{{ZastavaSPAS|GER}} || 2:20.56 | [[Jessica Lindell-Vikarby]]<br>{{ZastavaSPAS|SWE}} || 2:20.65 |- |align=center| '''Slalom (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - slalom (žene)|detalji]]) | [[Mikaela Shiffrin]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:38.48 | [[Frida Hansdotter]]<br>{{ZastavaSPAS|SWE}} || 1:38.82 | [[Šárka Strachová]]<br>{{ZastavaSPAS|TCH}} || 1:39.25 |- |align=center| '''Superkombinacija (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (žene)|detalji]]) | [[Tina Maze]]<br>{{ZastavaSPAS|SLO}} || 2:33.37 | [[Nicole Hosp]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:33.59 | [[Michaela Kirchgasser]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:33.72 |} ===Muškarci=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 (m) |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Spust (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - spust (muškarci)|detalji]]) | [[Patrick Küng]]<br>{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:43.18 | [[Travis Ganong]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:43.42 | [[Beat Feuz]]<br>{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:43.49 |- |align=center| '''Superveleslalom (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superveleslalom (muškarci)|detalji]]) | [[Hannes Reichelt]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:15.68 | [[Dustin Cook]]<br>{{ZastavaSPAS|CAN}} || 1:15.79 | [[Adrien Théaux]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:15.92 |- |align=center| '''Veleslalom (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - veleslalom (muškarci)|detalji]]) | [[Ted Ligety]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 2:34.16 | [[Marcel Hirscher]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:34.61 | [[Alexis Pinturault]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:35.04 |- |align=center| '''Slalom (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - slalom (muškarci)|detalji]]) | [[Jean-Baptiste Grange]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:57.47 | [[Fritz Dopfer]]<br>{{ZastavaSPAS|GER}} || 1:57.82 | [[Felix Neureuther]]<br>{{ZastavaSPAS|GER}} || 1:58.02 |- |align=center| '''Superkombinacija (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - superkombinacija (muškarci)|detalji]]) | [[Marcel Hirscher]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:36.10 | [[Kjetil Jansrud]]<br>{{ZastavaSPAS|NOR}} || 2:36.29 | [[Ted Ligety]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 2:36.40 |} ===Ekipno=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 (ekipno) |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |Rezultat = |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Ekipno'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 - ekipno|detalji]]) |colspan=2| {{ZastavaSPAS|AUT}}<br/>[[Eva-Maria Brem]]<br/>[[Michaela Kirchgasser]]<br/>[[Marcel Hirscher]]<br/>[[Christoph Nösig]]<br/><small>rezerve: [[Nicole Hosp]], [[Philipp Schörghofer]]</small> |colspan=2| {{ZastavaSPAS|CAN}}<br/>[[Candace Crawford]]<br/>[[Erin Mielzynski]]<br/>[[Phil Brown (skijaš)|Phil Brown]]<br/>[[Trevor Philp]]<br/><small>rezerve: [[Marie-Pier Préfontaine]], [[Erik Read]]</small> |colspan=2| {{ZastavaSPAS|SWE}}<br/>[[Maria Pietilä Holmner]]<br/>[[Anna Swenn-Larsson]]<br/>[[Mattias Hargin]]<br/>[[André Myhrer]]<br/><small>rezerve: [[Sara Hector]], [[Markus Larsson]]</small> |} ==Bilans medalja== <center> {{col-begin|width=85%}} {{col-break}} {|{{Bilans medalja |Sport = Alpsko skijanje |Broj = 11 |Logo = Alpine skiing pictogram.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. |align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 9 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. |align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. |align=left|{{ZastavaSPAS|SLO}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" |rowspan=2| 4. |align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" |align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 6. |align=left|{{ZastavaSPAS|GER}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 7. |align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. |align=left|{{ZastavaSPAS|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. |align=left|{{ZastavaSPAS|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. |align=left|{{ZastavaSPAS|TCH}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} {{col-break}} {|{{Bilans medalja |Sport = Alpsko skijanje |Broj = 11 |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |}} |- bgcolor="#FFFFFF" ! 1 | align="left" | {{flagathlete|[[Anna Fenninger]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Tina Maze]] |SLO }} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Marcel Hirscher]] |AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | {{flagathlete|[[Nicole Hosp]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | {{flagathlete|[[Michaela Kirchgasser]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Ted Ligety]] |USA }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | {{flagathlete|[[Eva-Maria Brem]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Jean-Baptiste Grange]] |FRA }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Patrick Küng]] |ŠVI }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Christoph Nösig]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Hannes Reichelt]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Philipp Schörghofer]] |AUT }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Mikaela Shiffrin]] |USA }} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! 14 | align="left" | {{flagathlete|[[Phil Brown (skijaš)|Phil Brown]]|CAN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Dustin Cook]] |CAN }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Candace Crawford]] |CAN }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Fritz Dopfer]] |NJE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Travis Ganong]] |USA }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Frida Hansdotter]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Kjetil Jansrud]] |NOR }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Erin Mielzynski]] |CAN }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Trevor Philp]] |CAN }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Marie-Pier Préfontaine]] |CAN }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Erik Read]] |CAN }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Viktoria Rebensburg]] |NJE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! 26 | align="left" | {{flagathlete|[[Beat Feuz]] |ŠVI }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Lara Gut]] |ŠVI }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Mattias Hargin]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Sara Hector]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Markus Larsson]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Jessica Lindell-Vikarby]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[André Myhrer]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Felix Neureuther]] |NJE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Maria Pietilä-Holmner]] |SWE }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Alexis Pinturault]] |FRA }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Šárka Strachová]] |TCH }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Anna Swenn-Larsson]]|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Adrien Théaux]] |FRA }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" bgcolor="#FFFFFF" ! | align="left" | {{flagathlete|[[Lindsey Vonn]] |USA }} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" |- style="background-color:#efefef;" ! colspan="2" | Ukupno ! 16 ! 16 ! 16 ! 48 |} {{col-end}} </center> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://vailbeavercreek2015.com/ Službena stranica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150111092742/http://vailbeavercreek2015.com/ |date=11. 1. 2015 }} * [https://web.archive.org/web/20150214181928/http://www.fis-ski.com/vail2015/ SP 2015.] na [[FIS]]-u {{SP u alpskom skijanju}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015.|*]] [[Kategorija:2015. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Svjetska prvenstva u alpskom skijanju|2015]] [[Kategorija:2015. u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Alpsko skijanje u Sjedinjenim Američkim Državama]] 397lo7qf9hn73m0zvwpbfen3e16yvh2 Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 – superveleslalom (muškarci) 0 378476 3900127 3880999 2026-06-23T17:54:30Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900127 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Superveleslalom (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013. | slika = Alpine skiing pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Planai]]<br>[[Schladming]], {{ZID|Austrija}} | datum = 6. februar 2013. | takmičari = 82 | države = 32 | zlato = [[Ted Ligety]] | zlatoNOK = SAD | srebro = [[Gauthier de Tessières]] | srebroNOK = Francuska | bronza = [[Aksel Lund Svindal]] | bronzaNOK = Norveška | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2011 – superveleslalom (muškarci)|2011.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 – superveleslalom (muškarci)|2015.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.}} Utrka u '''[[superveleslalom]]u na Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013.''' u muškoj konkurenciji, održana je 6. februara 2013. godine. U trci su učestvovala 82 skijaša iz 32 zemlje.<ref>{{cite web|title=FIS World Ski Championships Super G L Official Starter List|url=http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/0160/2013AL0160SLR0.pdf|publisher=[[International Ski Federation|FIS]]|access-date=5. 2. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130226152845/http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/0160/2013AL0160SLR0.pdf|archive-date=26. 2. 2013|url-status=dead}}</ref> == Osvajači medalja == {{Osvajači medalja sa slikom |slika_1 = Ted_Ligety_Hinterstoder_2006.jpg |ime_1 = Ted Ligety |država_1= USA |slika_2 = Image of nothing.svg |ime_2 = Gauthier de Tessières |država_2= FRA |slika_3 = Aksel2.jpg |ime_3 = Aksel Lund Svindal |država_3= NOR }} ==Rezultati== {|class=wikitable style="text-align:center" |- ! Plasman!!Startni broj!!Ime!!Država!!Vrijeme!! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 10 || align=left|[[Ted Ligety]] || align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:23.96 || |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 4 || align=left|[[Gauthier de Tessières]] || align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:24.16 || +0.20 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 22 || align=left|[[Aksel Lund Svindal]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NOR}} || 1:24.18 || +0.22 |- | 4 || 19 || align=left|[[Hannes Reichelt]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:24.51 || +0.55 |- | 5 || 16 || align=left|[[Matthias Mayer]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:24.91 || +0.95 |- | 6} || 1 || align=left|[[Alexis Pinturault]] || align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:24.99 || +1.03 |- | 7 || 20 || align=left|[[Christof Innerhofer]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 1:25.05 || +1.09 |- | 8 || 13 || align=left|[[Romed Baumann]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:25.17 || +1.21 |- | 9 || 21 || align=left|[[Adrien Théaux]] || align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:25.21 || +1.25 |- | 10 || 12 || align=left|[[Georg Streitberger]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:25.30 || +1.34 |- | 11 || 2 || align=left|[[Silvan Zurbriggen]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:25.32 || +1.36 |- | 12 || 17 || align=left|[[Matteo Marsaglia]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 1:25.35 || +1.39 |- | 13 || 14 || align=left|[[Jan Hudec]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 1:25.52 || +1.56 |- | 14 || 6 || align=left|[[Thomas Biesemeyer]] || align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:25.56 || +1.60 |- | 15 || 9 || align=left|[[Peter Fill]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 1:25.60 || +1.64 |- | 16 || 25 || align=left|[[Ryan Cochran-Siegle]] || align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:25.63 || +1.67 |- | 17 || 28 || align=left|[[Manuel Osborne-Paradis]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 1:25.74 || +1.78 |- | 18 || 8 || align=left|[[Andreas Romar]] || align=left|{{ZastavaSPAS|FIN}} || 1:25.75 || +1.79 |- | 19 || 27 || align=left|[[Patrick Küng]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:25.88 || +1.92 |- | 20 || 32 || align=left|[[Benjamin Thomsen]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 1:25.93 || +1.97 |- | 21 || 11 || align=left|[[Werner Heel]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 1:26.00 || +2.04 |- | 22 || 7 || align=left|[[Thomas Mermillod-Blondin]] || align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:26.11 || +2.15 |- | 23 || 23 || align=left|[[Siegmar Klotz]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 1:26.27 || +2.31 |- | 24 || 15 || align=left|[[Erik Guay]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 1:26.30 || +2.34 |- | 25 || 36 || align=left|[[Tobias Stechert]] || align=left|{{ZastavaSPAS|GER}} || 1:26.64 || +2.68 |- | 26 || 26 || align=left|[[Carlo Janka]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:26.73 || +2.77 |- | 27 || 29 || align=left|[[Didier Défago]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:26.81 || +2.85 |- | 28 || 35 || align=left|[[Klemen Kosi]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || 1:26.83 || +2.87 |- | 29 || 24 || align=left|[[Ivica Kostelić]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} || 1:26.89 || +2.93 |- | 30 || 46 || align=left|[[Marcus Sandell]] || align=left|{{ZastavaSPAS|FIN}} || 1:27.01 || +3.05 |- | 31 || 31 || align=left|[[Boštjan Kline]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || 1:27.02 || +3.06 |- | 32 || 33 || align=left|[[Andrej Šporn]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || 1:27.04 || +3.08 |- | 33 || 39 || align=left|[[Matts Olsson]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SWE}} || 1:27.26 || +3.30 |- | 34 || 3 || align=left|[[Stephan Keppler]] || align=left|{{ZastavaSPAS|GER}} || 1:27.55 || +3.59 |- | 35 || 38 || align=left|[[Douglas Hedin]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SWE}} || 1:27.60 || +3.64 |- | 36 || 30 || align=left|[[Rok Perko]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || 1:27.78 || +3.82 |- | 37 || 64 || align=left|[[Adam Žampa]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SVK}} || 1:27.94 || +3.98 |- | 38 || 37 || align=left|[[Paul de la Cuesta]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ESP}} || 1:28.48 || +4.52 |- | 39 || 49 || align=left|[[Nikola Chongarov]] || align=left|{{ZastavaSPAS|BUL}} || 1:28.61 || +4.65 |- | 40 || 45 || align=left|[[Benjamin Griffin (alpine skier)|Benjamin Griffin]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NZL}} || 1:28.72 || +4.76 |- | 41 || 44 || align=left|[[Maciej Bydlinski]] || align=left|{{ZastavaSPAS|POL}} || 1:28.93 || +4.97 |- | 42 || 55 || align=left|[[Martin Vráblík]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CZE}} || 1:29.30 || +5.34 |- | 43 || 53 || align=left|[[Nick Prebble]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NZL}} || 1:29.35 || +5.39 |- | 44 || 77 || align=left|[[Jorge Birkner Ketelhohn]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ARG}} || 1:29.99 || +6.03 |- | 45 || 58 || align=left|[[Max Ullrich]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} || 1:30.02 || +6.06 |- | 46 || 43 || align=left|[[Kevin Esteve]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AND}} || 1:30.20 || +6.24 |- | 47 || 56 || align=left|[[Svetoslav Georgiev (alpine skier)|Svetoslav Georgiev]] || align=left|{{ZastavaSPAS|BUL}} || 1:30.23 || +6.27 |- | 48 || 52 || align=left|[[Martin Khuber]] || align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 1:30.32 || +6.36 |- | 49 || 70 || align=left|[[Igor Laikert]] || align=left|{{ZastavaSPAS|BIH}} || 1:30.66 || +6.70 |- | 50 || 67 || align=left|[[Michal Klusak]] || align=left|{{ZastavaSPAS|POL}} || 1:30.82 || +6.86 |- | 51 || 74 || align=left|[[Matej Falat]] || align=left|{{ZastavaSPAS|SVK}} || 1:30.85 || +6.89 |- | 52 || 51 || align=left|[[Sebastian Brigović]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} || 1:31.00 || +7.04 |- | 53 || 57 || align=left|[[Georgi Georgiev]] || align=left|{{ZastavaSPAS|BUL}} || 1:31.06 || +7.10 |- | 54 || 71 || align=left|[[Yuri Danilochkin]] || align=left|{{ZastavaSPAS|BLR}} || 1:31.08 || +7.12 |- | 55 || 69 || align=left|[[Ondrej Berndt]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CZE}} || 1:31.30 || +7.34 |- | 56 || 73 || align=left|[[Igor Zakurdaev]] || align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 1:31.32 || +7.36 |- | 57 || 75 || align=left|[[Sam Robertson (ski racer)|Sam Robertson]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AUS}} || 1:31.77 || +7.81 |- | 58 || 50 || align=left|[[Christoffer Faarup]] || align=left|{{ZastavaSPAS|DEN}} || 1:31.90 || +7.94 |- | 59 || 62 || align=left|[[Cristian Javier Simari Birkner]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ARG}} || 1:32.02 || +8.06 |- | 60 || 76 || align=left|[[Taras Pimenov]] || align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 1:32.05 || +8.09 |- | 61 || 61 || align=left|[[Steffan Winkelhorst]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NED}} || 1:32.14 || +8.18 |- | 62 || 81 || align=left|[[Rostyslav Feshchuk]] || align=left|{{ZastavaSPAS|UKR}} || 1:32.76 || +8.80 |- | 63 || 66 || align=left|[[Jackson Coull]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AUS}} || 1:33.08 || +9.12 |- | 64 || 68 || align=left|[[Istok Rodeš]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} || 1:33.23 || +9.27 |- | 65 || 63 || align=left|[[Jamie Prebble]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NZL}} || 1:33.76 || +9.80 |- | 66 || 72 || align=left|[[Roberts Rode]] || align=left|{{ZastavaSPAS|LAT}} || 1:34.35 || +10.39 |- | 67 || 80 || align=left|[[Ivan Kovbasnyuk]] || align=left|{{ZastavaSPAS|UKR}} || 1:35.98 || +12.02 |- | 68 || 78 || align=left|[[Stephan Sumps]] || align=left|{{ZastavaSPAS|CHI}} || 1:38.42 || +14.46 |- | 69 || 82 || align=left|[[Marton Kekesi]] || align=left|{{ZastavaSPAS|HUN}} || 1:43.25 || +19.29 |- | 70 || 5 || align=left|[[Andrew Weibrecht]] || align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || DNF || |- | 70 || 18 || align=left|[[Kjetil Jansrud]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NOR}} || DNF || |- | 70 || 34 || align=left|[[Alexander Glebov (alpine skier)|Alexander Glebov]] || align=left|{{ZastavaSPAS|RUS}} || DNF || |- | 70 || 40 || align=left|[[Ivan Muravyev]] || align=left|{{ZastavaSPAS|RUS}} || DNF ||DNF |- | 70 || 41 || align=left|[[Arjan Wanders]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NED}} || DNF || |- | 70 || 42 || align=left|[[Marvin van Heek]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NED}} || DNF || |- | 70 || 47 || align=left|[[Ferran Terra]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ESP}} || DNF || |- | 70 || 48 || align=left|[[Maarten Meiners]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NED}} || DNF || |- | 70 || 54 || align=left|[[Willis Feasey]] || align=left|{{ZastavaSPAS|NZL}} || DNF || |- | 70 || 59 || align=left|[[Georg Lindner]] || align=left|{{ZastavaSPAS|MDA}} || DNF || |- | 70 || 60 || align=left|[[Marc Oliveras]] || align=left|{{ZastavaSPAS|AND}} || DNF || |- | 70 || 65 || align=left|[[Dmitriy Koshkin]] || align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || DNF || |- | 70 || 79 || align=left|[[Ignacio Freeman Crespo]] || align=left|{{ZastavaSPAS|ARG}} || DNF || |} ==Video== *[http://www.youtube.com/watch?v=_C9WGfebzSo You Tube.com] &ndash; Ligety's gold medal run *[http://www.youtube.com/watch?v=54lCoTFYSdM&list=UUyXcaeoE4Rdun24zvqJW5Tg&index=2 You Tube.com] &ndash; Tessières' silver medal run *[http://www.youtube.com/watch?v=54lCoTFYSdM&list=UUyXcaeoE4Rdun24zvqJW5Tg&index=2 You Tube.com] &ndash; Svindal's bronze medal run ==References== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [http://www.schladming2013.at/en/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130915024424/http://www.schladming2013.at/en/home/ |date=15. 9. 2013 }} * [https://web.archive.org/web/20130208164110/http://www.fis-ski.com/uk/604/1228.html?event_id=31721 FIS-Ski.com] - AWSC 2013 - calendar & results [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.]] 54gh3cq3y0i07cn6ns8keltesmu5ns7 Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 – spust (muškarci) 0 378522 3900124 3541205 2026-06-23T17:53:17Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900124 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Spust (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013. | slika = Alpine skiing pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Planai]]<br>[[Schladming]], {{ZID|Austrija}} | datum = 9. februar 2013. | takmičari = 58 | države = 27 | zlato = [[Aksel Lund Svindal]] | zlatoNOK = Norveška | srebro = [[Dominik Paris]] | srebroNOK = Italija | bronza = [[David Poisson]] | bronzaNOK = Francuska | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2011 – spust (muškarci)|2011.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 – spust (muškarci)|2015.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013}} Utrka u '''[[spust]]u na [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.|Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013.]]''' u muškoj konkurenciji, održana je 9. februara 2013. godine. U trci je učestvovalo 58 skijaša iz 27 država. ==Osvajači medalja== {{Osvajači medalja sa slikom |slika_1 = Aksel_Lund_Svindal_Hinterstoder_2011.jpg |ime_1 = Aksel Lund Svindal |država_1= NOR |slika_2 = Dominik Paris (Milan 2014).JPG |ime_2 = Dominik Paris |država_2= ITA |slika_3 = David_Poisson.jpg |ime_3 = David Poisson |država_3= FRA }} ==Rezultati== ;Izvor *[https://web.archive.org/web/20130208164110/http://www.fis-ski.com/uk/604/1228.html?event_id=31721 fis-ski.com] {|class=wikitable style="text-align:center" |- ! Plasman!!Startni broj!!Ime!!Država!!Vrijeme!! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 17 || align=left|[[Aksel Lund Svindal]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|NOR}} || 2:01.32 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 18 || align=left|[[Dominik Paris]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:01.78 || +0.46 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]]|| 13 || align=left|[[David Poisson (alpine skier)|David Poisson]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:02.29 || +0.97 |- | 4 || 22 || align=left|[[Klaus Kröll]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:02.67 || +1.35 |- | 5 || 7 || align=left|[[Andreas Romar]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|FIN}} || 2:02.68 || +1.36 |- | 6 || 27 || align=left|[[Silvan Zurbriggen]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:02.69 || +1.37 |- | 7 || 25 || align=left|[[Patrick Küng]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:02.86 || +1.54 |- | 8 || 12 || align=left|[[Didier Defago]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:02.91 || +1.59 |- | 9 || 8 || align=left|[[Jan Hudec]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 2:02.99 || +1.67 |- | 10 || 20 || align=left|[[Adrien Théaux]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:03.03 || +1.71 |- | 11 || 6 || align=left|[[Andrej Šporn]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || 2:03.08 || +1.76 |- | 12 || 14 || align=left|[[Peter Fill]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:03.18 || +1.86 |- | 13 || 3 || align=left|[[Matthias Mayer]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:03.27 || +1.95 |- | 14 || 21 || align=left|[[Christof Innerhofer]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:03.40 || +2.08 |- | 15 || 1 || align=left|[[Brice Roger]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:03.46 || +2.14 |- | 16 || 9 || align=left|[[Werner Heel]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:03.50 || +2.18 |- | 17 || 15 || align=left|[[Benjamin Thomsen]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 2:03.54 || +2.22 |- | 18 || 23 || align=left|[[Manuel Osborne-Paradis]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || 2:03.58 || +2.26 |- | 19 || 24 || align=left|[[Carlo Janka]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:03.91 || +2.59 |- | 20 || 2 || align=left|[[Ivica Kostelić]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} || 2:04.18 || +2.86 |- | 21 || 29 || align=left|[[Guillermo Fayed]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:04.39 || +3.07 |- | 22 || 37 || align=left|[[Andrew Weibrecht]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || 2:04.57 || +3.25 |- | 23 || 10 || align=left|[[Max Franz]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:04.59 || +3.27 |- | 24 || 5 || align=left|[[Stephan Keppler]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|GER}} || 2:05.00 || +3.68 |- | 25 || 28 || align=left|[[Steven Nyman]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || 2:05.11 || +3.79 |- | 26 || 31 || align=left|[[Douglas Hedin]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SWE}} || 2:05.25 || +3.91 |- | 27 || 33 || align=left|[[Ondřej Bank]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CZE}} || 2:05.68 || +4.36 |- | 28 || 32 || align=left|[[Aleksandar Glebov]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|RUS}} || 2:05.73 || +4.41 |- | 29 || 36 || align=left|[[Klemen Kosi]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || 2:06.27 || +4.95 |- | 30 || 38 || align=left|[[Kevin Esteve]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|AND}} || 2:06.90 || +5.58 |- | 31 || 40 || align=left|[[Ivan Muravjev]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|RUS}} || 2:07.11 || +5.79 |- | 32 || 43 || align=left|[[Marc Oliveras]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|AND}} || 2:07.73 || +6.41 |- | 33 || 35 || align=left|[[Paul de la Cuesta]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ESP}} || 2:08.11 || +6.79 |- | 34 || 53 || align=left|[[Michal Klusak]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|POL}} || 2:09.13 || +7.81 |- | 35 || 42 || align=left|[[Igor Zakurdajev]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 2:09.18 || +7.86 |- | 36 || 49 || align=left|[[Martin Vráblík]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CZE}} || 2:09.27 || +7.95 |- | 37 || 47 || align=left|[[Christoffer Faarup]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|DEN}} || 2:10.72 || +9.40 |- | 38 || 56 || align=left|[[Willis Feasey]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|NZL}} || 2:10.99 || +9.67 |- | 39 || 54 || align=left|[[Dmitrij Koškin]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 2:11.04 || +9.72 |- | 40 || 50 || align=left|[[Svetoslav Georgiev]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|BUL}} || 2:11.05 || +9.73 |- | 41 || 45 || align=left|[[Martin Khuber]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 2:11.87 || +10.55 |- | 42 || 51 || align=left|[[Roberts Rode]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|LAT}} || 2:12.30 || +10.98 |- | 43 || 57 || align=left|[[Taras Pimenov]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|KAZ}} || 2:12.94 || +11.62 |- | 44 || 58 || align=left|[[Rostislav Feščuk]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|UKR}} || 2:13.33 || +12.01 |- | 45 || 46 || align=left|[[Cristian Javier Simari Birkner]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ARG}} || 2:13.83 || +12.51 |- | 46 || 55 || align=left|[[Ignacio Freeman Crespo]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ARG}} || 2:14.75 || +13.43 |- | 47 || 39 || align=left|[[Maciej Bydliński]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|POL}} || DNS || |- | 47 || 4 || align=left|[[Marvin van Heek]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|NED}} || DNF || |- | 47 || 11 || align=left|[[Marco Sullivan]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || DNF || |- | 47 || 16 || align=left|[[Erik Guay]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CAN}} || DNF || |- | 47 || 19 || align=left|[[Hannes Reichelt]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} || DNF || |- | 47 || 26 || align=left|[[Travis Ganong]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} || DNF || |- | 47 || 30 || align=left|[[Boštjan Kline]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|SVN}} || DNF || |- | 47 || 34 || align=left|[[Ferran Terra]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|ESP}} || DNF || |- | 47 || 41 || align=left|[[Jurij Daniločkin]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|BLR}} || DNF || |- | 47 || 44 || align=left|[[Max Ullrich]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} || DNF || |- | 47 || 48 || align=left|[[Nikola Čongarov]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|BUL}} || DNF || |- | 47 || 52 || align=left|[[Igor Laikert]] ||align=left|{{ZastavaSPAS|BIH}} || DNF || |} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.]] ssegf3e1dnsj388jtg59opdtdbsro2j Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013. 0 378700 3900123 3857845 2026-06-23T17:53:05Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900123 wikitext text/x-wiki {{Infokutija igre | naziv = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013. | logo = Schladming 7973 05-01-25.JPG | veličina = | opis = | grad_domaćin = [[Schladming]], [[Štajerska (pokrajina)|Štajerska]], [[Austrija]] | datumi = 3–17. februar 2013. | sportisti = 609 | države = 70 | ekipe = | takmičenja = | prethodne = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2011.|2011.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015.|2015.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013}} '''Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.''' je održano na [[Planai]] u [[Schladming]]u, [[Štajerska (pokrajina)|Štajerska]], [[Austrija]], od 4 do 17 februara. Rekordan broj sportaša i zemalja je učestvovalo na ovom prvenstvu. Schladming je prethodno ugostio [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1982.|Svjetsko prvenstvo 1982]]; prije dobivanja domaćinstva za prvenstvo 2013, imali su dvije neuspješne ponude za domaćinstvo. [[Međunarodna skijaška federacija|FIS]] je prvenstvo 2013 dodijelio Schladmingu, 29. maja 2008 u [[Cape Town]]u, Južnoafrička Republika. Druga tri finalista su bili [[Beaver Creek (Colorado)|Beaver Creek]] u [[Vail (Colorado)|Vailu]], SAD, [[Cortina d'Ampezzo]], Italija, te [[St. Moritz]], Švicarska. Beaver Creek/Vail je ugostio [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015.|prvenstvo 2015]], a St. Moritz [[FIS Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2017.|2017]]. == Države učesnice == <center> {|class=wikitable style="text-align:left; font-size:90%;" |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"|Evropa <small>(49)</small> |- valign="top" | width="33%" | * {{ZastavaSPAS|ALB}} * {{ZastavaSPAS|AND}} * {{ZastavaSPAS|AUT}} * {{ZastavaSPAS|BEL}} * {{ZastavaSPAS|BIH}} * {{ZastavaSPAS|BUL}} * {{ZastavaSPAS|MNE}} * {{ZastavaSPAS|CZE}} * {{ZastavaSPAS|DEN}} * {{ZastavaSPAS|ARM}} * {{ZastavaSPAS|EST}} * {{ZastavaSPAS|FIN}} * {{ZastavaSPAS|FRA}} * {{ZastavaSPAS|GEO}} | * {{ZastavaSPAS|GRE}} * {{ZastavaSPAS|NED}} * {{ZastavaSPAS|CRO}} * {{ZastavaSPAS|IRL}} * {{ZastavaSPAS|ISL}} * {{ZastavaSPAS|ITA}} * {{ZastavaSPAS|CYP}} * {{ZastavaSPAS|LAT}} * {{ZastavaSPAS|LIE}} * {{ZastavaSPAS|LTU}} * {{ZastavaSPAS|LUX}} * {{ZastavaSPAS|HUN}} * {{ZastavaSPAS|MKD}} * {{ZastavaSPAS|MLT}} * {{ZastavaSPAS|MON}} | * {{ZastavaSPAS|NOR}} * {{ZastavaSPAS|GER}} * {{ZastavaSPAS|POL}} * {{ZastavaSPAS|ROU}} * {{ZastavaSPAS|RUS}} * {{ZastavaSPAS|SMR}} * {{ZastavaSPAS|SVK}} * {{ZastavaSPAS|SLO}} * {{ZastavaSPAS|SRB}} * {{ZastavaSPAS|ESP}} * {{ZastavaSPAS|SWE}} * {{ZastavaSPAS|SUI}} * {{ZastavaSPAS|GBR}} * {{ZastavaSPAS|UKR}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Amerike <small>(10)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|ARG}} * {{ZastavaSPAS|BRA}} * {{ZastavaSPAS|CHI}} * {{ZastavaSPAS|HAI}} | * {{ZastavaSPAS|JAM}} * {{ZastavaSPAS|CAY}} * {{ZastavaSPAS|CAN}} | * {{ZastavaSPAS|MEX}} * {{ZastavaSPAS|PER}} * {{ZastavaSPAS|USA}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Azija <small>(12)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|IND}} * {{ZastavaSPAS|IRI}} * {{ZastavaSPAS|TLS}} * {{ZastavaSPAS|ISR}} | * {{ZastavaSPAS|JPN}} * {{ZastavaSPAS|KOR}} * {{ZastavaSPAS|KAZ}} * {{ZastavaSPAS|CHN}} | * {{ZastavaSPAS|KGZ}} * {{ZastavaSPAS|LIB}} * {{ZastavaSPAS|TPE}} * {{ZastavaSPAS|UZB}} |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Afrika <small>(1)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|RSA}} | | |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| Okeanija <small>(2)</small> |- valign="top" | * {{ZastavaSPAS|AUS}} | * {{ZastavaSPAS|NZL}} |} </center> == Raspored == {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:80%; position:relative;" |- |bgcolor="#3399ff" align="center"|&nbsp;'''M''' &nbsp;||Muškarci |bgcolor="#ffcc00" align="center"|&nbsp;'''Ž'''&nbsp;||Žene |bgcolor="#FF4040" align="center"|&nbsp;'''E'''&nbsp;||Ekipno |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;" |- !februar 2015. !05<br><small>U</small> !06<br><small>S</small> !07<br><small>Č</small> !08<br><small>P</small> !09<br><small>S</small> !10<br><small>N</small> !11<br><small>P</small> !12<br><small>U</small> !13<br><small>S</small> !14<br><small>Č</small> !15<br><small>P</small> !16<br><small>S</small> !17<br><small>N</small> |- align="center" |align="left"| Spust <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - spust (muškarci)|M]]''' <!-- 10 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - spust (žene)|Ž]]''' <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| |- align="center" |align="left"| Slalom <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - slalom (žene)|Ž]]''' <!-- 17 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - slalom (muškarci)|M]]''' |- align="center" |align="left"| Veleslalom <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - veleslalom (žene)|Ž]]''' <!-- 15 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - veleslalom (muškarci)|M]]''' <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| |- align="center" |align="left"| Superveleslalom <!-- 05 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superveleslalom (žene)|Ž]]''' <!-- 06 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superveleslalom (muškarci)|M]]''' <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| |- align="center" |align="left"| Superkombinacija <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| bgcolor=#ffcc00|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superkombinacija (žene)|Ž]]''' <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| bgcolor=#3399ff|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superkombinacija (muškarci)|M]]''' <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| |- align="center" |align="left"| Ekipno <!-- 05 -->| <!-- 06 -->| <!-- 07 -->| <!-- 08 -->| <!-- 09 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#FF4040|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - ekipno|E]]''' <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| |} ==Informacije o utrkama== ''Startna vremena su po lolalnom vremenu ([[UTC|UTC+1]]).'' {|class=wikitable style="text-align:right; font-size:90%" |- !Dan !Datum !Vrijeme<br>starta !Utrka !Visina<br>starta !Visina<br>cilja !Vertikalni<br>pad !Dužina<br>staze !Broj<br> vratnica !Maksimalni<br>nagib !Naziv<br>staze !Vrijeme |- |align=left|Srijeda |05.02 |14:30 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superveleslalom (žene)|Superveleslalom (žene)]] |1331 m |771 m |560 m |2.218&nbsp;km |align=center| 49 |48% (25.6°) |align=left| Streicher |align=center| oblačno |- |align=left|Četvrtak |06.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superveleslalom (muškarci)|Superveleslalom (muškarci)]] |1348 m |777 m |571 m |1.885&nbsp;km |align=center| 42 |52% (27.5°) |align=left| Planai |align=center| oblačno |- |align=left|Petak |06.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - spust (žene)|Spust (žene)]] |3440 m |2730 m |710 m |3.050&nbsp;km | |59% (30.5°) |align=left|Raptor | |- |align=left|Subota |07.02 |11:00 |align=left| [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - spust (muškarci)|Spust (muškarci)]] |3483 m |2730 m |753 m |2.623&nbsp;km | |63% (32.3°) |align=left|Birds of Prey | |- |rowspan=2 align=left|Nedjelja |rowspan=2|08.02 |10:00 |align=left|'''Muška superkombinacija''' – Spust |3483 m |2730 m |753 m |2.623&nbsp;km | |63% (32.3°) |align=left|Birds of Prey | |- |14:15 |align=left|'''Muška superkombinacija''' – Slalom |2935 m |2724 m |211 m |0.690&nbsp;km | |50% (26.7°) | | |- |rowspan=2 align=left|Ponedjeljak |rowspan=2|09.02 |10:00 |align=left|'''Ženska superkombinacija''' – Spust |3440 m |2730 m |710 m |3.050&nbsp;km | |59% (30.5°) |align=left|Raptor | |- |14:15 |align=left|'''Ženska superkombinacija''' – Slalom |2911 m |2724 m |182 m |0.640&nbsp;km | |46% (24.8°) | | |- |align=left|Utorak |10.02 |14:15 |align=left|'''Ekipno''' | m | m | m | m | |<!-- 4x% (2x.x°) --> | | |- |align=left|Četvrtak |12.02 |10:15<br>14:15 |align=left|'''Ženski veleslalom''' - 1. utrka<br>'''Ženski veleslalom''' - 2. utrka |3077 m |2724 m |353 m |1.305&nbsp;km | <br> |50% (26.7°) | | |- |align=left|Petak |13.02 |10:15<br>14:15 |align=left|'''Muški veleslalom''' - 1. utrka<br>'''Muški veleslalom''' - 2. utrka |3124 m |2724 m |400 m |1.490&nbsp;km | <br> |50% (26.7°) | | |- |align=left|Subota |14.02 |10:00<br>14:15 |align=left|'''Ženski slalom''' - 1. utrka<br>'''Ženski slalom''' - 2. utrka |2911 m |2724 m |187 m |0.640&nbsp;km | <br> |46% (24.8°) | | |- |align=left|Nedjelja |15.02 |10:15<br>14:15 |align=left|'''Muški slalom''' - 1. utrka<br>'''Muški slalom''' - 2. utrka |2935 m |2724 m |211 m |0.690&nbsp;km | <br> |50% (25.7°) | | |} == Osvajači medalja == ===Žene=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 (ž) |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Spust (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - spust (žene)|detalji]]) | [[Marion Rolland]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:50.00 | [[Nadia Fanchini]]<br>{{ZastavaSPAS|ITA}} || 1:50.16 | [[Maria Höfl-Riesch]]<br>{{ZastavaSPAS|GER}} || 1:50.70 |- |align=center| '''Superveleslalom (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superveleslalom (žene)|detalji]]) | [[Tina Maze]]<br>{{ZastavaSPAS|SVN}} || 1:35.39 | [[Lara Gut]]<br>{{ZastavaSPAS|SUI}} || 1:35.77 | [[Julia Mancuso]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:35.91 |- |align=center| '''Veleslalom (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - veleslalom (žene)|detalji]]) | [[Tessa Worley]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:08.06 | [[Tina Maze]]<br>{{ZastavaSPAS|SVN}} || 2:09.18 | [[Anna Fenninger]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:09.24 |- |align=center| '''Slalom (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - slalom (žene)|detalji]]) | [[Mikaela Shiffrin]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:39.85 | [[Michaela Kirchgasser]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:40.07 | [[Frida Hansdotter]]<br>{{ZastavaSPAS|SWE}} || 1:40.11 |- |align=center| '''Superkombinacija (ž)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superkombinacija (žene)|detalji]]) | [[Maria Höfl-Riesch]]<br>{{ZastavaSPAS|GER}} || 2:39.92 | [[Tina Maze]]<br>{{ZastavaSPAS|SVN}} || 2:40.38 | [[Nicole Hosp]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:40.92 |} ===Muškarci=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 (m) |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Spust (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - spust (muškarci)|detalji]]) | [[Aksel Lund Svindal]]<br>{{ZastavaSPAS|NOR}} || 2:01.32 | [[Dominik Paris]]<br>{{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:01.78 | [[David Poisson (alpski skijaš)|David Poisson]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:02.29 |- |align=center| '''Superveleslalom (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superveleslalom (muškarci)|detalji]]) | [[Ted Ligety]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 1:23.96 | [[Gauthier de Tessières]]<br>{{ZastavaSPAS|FRA}} || 1:24.16 | [[Aksel Lund Svindal]]<br>{{ZastavaSPAS|NOR}} || 1:24.18 |- |align=center| '''Veleslalom (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - veleslalom (muškarci)|detalji]]) | [[Ted Ligety]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 2:28.92 | [[Marcel Hirscher]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:29.73 | [[Manfred Mölgg]]<br>{{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:30.67 |- |align=center| '''Slalom (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - slalom (muškarci)|detalji]]) | [[Marcel Hirscher]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:51.03 | [[Felix Neureuther]]<br>{{ZastavaSPAS|GER}} || 1:51.45 | [[Mario Matt]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 1:51.68 |- |align=center| '''Superkombinacija (m)'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - superkombinacija (muškarci)|detalji]]) | [[Ted Ligety]]<br>{{ZastavaSPAS|USA}} || 2:56.96 | [[Ivica Kostelić]]<br>{{ZastavaSPAS|CRO}} || 2:58.11 | [[Romed Baumann]]<br>{{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:58.13 |} ===Ekipno=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 (ekipno) |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Alpine skiing pictogram.svg |Rastojanje = 1 |Rezultat = }} |- | Ekipno <br>([[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 - ekipno|detalji]]) |colspan=2| {{ZastavaSPAS|AUT}}<br>[[Nicole Hosp]]<br>[[Michaela Kirchgasser]]<br>[[Carmen Thalmann]]<br>[[Marcel Hirscher]]<br>[[Marcel Mathis]]<br>[[Philipp Schörghofer]] |colspan=2| {{ZastavaSPAS|SWE}}<br>[[Nathalie Eklund]]<br>[[Frida Hansdotter]]<br>[[Maria Pietilä Holmner]]<br>[[Jens Byggmark]]<br>[[Mattias Hargin]]<br>[[André Myhrer]] |colspan=2| {{ZastavaSPAS|GER}}<br>[[Lena Dürr]]<br>[[Maria Höfl-Riesch]]<br>[[Veronique Hronek]]<br>[[Fritz Dopfer]]<br>[[Stefan Luitz]]<br>[[Felix Neureuther]] |} ==Bilans medalja== <center> {|{{Bilans medalja |Sport = Alpsko skijanje |Broj = 11 |Logo = Alpine skiing pictogram.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. |align=left|{{ZastavaSPAS|USA}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 5 |- bgcolor="#CCF" | 2. |align=left|{{ZastavaSPAS|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 4 | 8 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. |align=left|{{ZastavaSPAS|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 4 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. |align=left|{{ZastavaSPAS|SLO}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. |align=left|{{ZastavaSPAS|GER}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 4 |- bgcolor="#FFFFFF" | 6. |align=left|{{ZastavaSPAS|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 7. |align=left|{{ZastavaSPAS|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. |align=left|{{ZastavaSPAS|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" |rowspan="2"| 9. |align=left|{{ZastavaSPAS|CRO}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- bgcolor="#FFFFFF" |align=left|{{ZastavaSPAS|SUI}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |} ;Legenda: {{legend|#ccccff|Domaćin.|border=solid 1px #AAAAAA}} </center> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{Službeni sajt|http://www.schladming2013.at/en/home/}} ''{{en simbol}} {{de simbol}}'' * [https://web.archive.org/web/20130208164110/http://www.fis-ski.com/uk/604/1228.html?event_id=31721 FIS-Ski.com] – SP 2013 – kalendar i rezultati {{SP u alpskom skijanju}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.|*]] [[Kategorija:2013. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Austriji]] [[Kategorija:Svjetska prvenstva u alpskom skijanju|2013]] [[Kategorija:2013. u Austriji]] [[Kategorija:Alpsko skijanje u Austriji]] mmz4nxleknjoqv8j1b1x1izhfzbyrlm Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 – spust (žene) 0 378717 3900125 3881001 2026-06-23T17:53:39Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900125 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Spust (žene) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013. | slika = Alpine skiing pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Planai]]<br>[[Schladming]], {{ZID|Austrija}} | datum = 10. februar 2015. | takmičari = 41 | države = 20 | zlato = [[Marion Rolland]] | zlatoNOK = Francuska | srebro = [[Nadia Fanchini]] | srebroNOK = Italija | bronza = [[Maria Höfl-Riesch]] | bronzaNOK = Njemačka | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2011 – spust (žene)|2011.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 – spust (žene)|2015.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.}} Utrka u '''[[spust]]u na Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013.''' u ženskoj konkurenciji, održana je u nedjelju, 10. februara. U trci je učestvovala 41 skijašica iz 20 zemalja.<ref>{{Cite web |url=http://data.fis-ski.com/dynamic/event-details.html?event_id=34977&cal_suchsector=AL |title=Schedule |access-date=8. 2. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205011902/http://data.fis-ski.com/dynamic/event-details.html?event_id=34977&cal_suchsector=AL |archive-date=5. 2. 2015 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://data.fis-ski.com/pdf/2015/AL/5210/2015AL5210SLR0.pdf Start list]</ref> == Osvajačice medalja == {{Osvajači medalja sa slikom |slika_1 = Marion Rolland Altenmarkt-Zauchensee 2009.jpg |ime_1 = Marion Rolland |država_1= FRA |slika_2 = Nadia Fanchini Semmering 2008.jpg |ime_2 = Nadia Fanchini |država_2= ITA |slika_3 = Maria Riesch Altenmarkt-Zauchensee 2009.jpg |ime_3 = Maria Höfl-Riesch |država_3= GER }} ==Rezultati== Utrka je počela u 11:00.<ref>{{cite web|title=FIS World Ski Championships Downhill L Results|url=http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/5145/2013AL5145RLR0.pdf|publisher=[[Međunarodna skijaška federacija|FIS]]|access-date=10. 2. 2013|access-date=8. 2. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130228053027/http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/5145/2013AL5145RLR0.pdf|archive-date=28. 2. 2013}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! Plasman!!Startni broj!!Ime!!Država!!Vrijeme!! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 22 || align=left| [[Marion Rolland]] || align=left| {{ZID|Francuska}} || 1:50.00 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 2 || align=left| [[Nadia Fanchini]] || align=left| {{ZID|Italija}} || 1:50.16 || +0.16 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 16 || align=left| [[Maria Höfl-Riesch]] || align=left| {{ZID|Njemačka}} || 1:50.70 || +0.70 |- | 4 || 15 || align=left| [[Nadja Kamer]] || align=left| {{ZID|Švicarska}} || 1:50.74 || +0.74 |- | 5 || 17 || align=left| [[Julia Mancuso]] || align=left| {{ZID|Sjedinjene Američke Države}} || 1:50.85 || +0.85 |- | 6 || 19 || align=left| [[Stacey Cook]] || align=left| {{ZID|Sjedinjene Američke Države}} || 1:50.91 || +0.91 |- | 7 || 20 || align=left| [[Tina Maze]] || align=left| {{ZID|Slovenija}} || 1:51.21 || +1.21 |- | 8 || 4 || align=left| [[Andrea Fischbacher]] || align=left| {{ZID|Austrija}} || 1:51.23 || +1.23 |- | 9 || 24 || align=left| [[Elena Fanchini]] || align=left| {{ZID|Italija}} || 1:51.45 || +1.45 |- | 10 || 13 || align=left| [[Elisabeth Görgl]] || align=left| {{ZID|Austrija}} || 1:51.48 || +1.48 |- | 11 || 10 || align=left| [[Anna Fenninger]] || align=left| {{ZID|Austrija}} || 1:51.55 || +1.55 |- | 12 || 8 || align=left| [[Leanne Smith]] || align=left| {{ZID|Sjedinjene Američke Države}} || 1:51.58 || +1.58 |- | 13 || 21 || align=left| [[Tina Weirather]] || align=left| {{ZID|Lihtenštajn}} || 1:51.71 || +1.71 |- | 14 || 14 || align=left| [[Marie Marchand-Arvier]] || align=left| {{ZID|Francuska}} || 1:51.74 || +1.74 |- | 15 || 27 || align=left| [[Carolina Ruiz Castillo]] || align=left| {{ZID|Španija}} || 1:51.93 || +1.93 |- | 16 || 11 || align=left| [[Lara Gut]] || align=left| {{ZID|Švicarska}} || 1:51.96 || +1.96 |- | 17 || 12 || align=left| [[Alice McKennis]] || align=left| {{ZID|Sjedinjene Američke Države}} || 1:52.03 || +2.03 |- | 18 || 23 || align=left| [[Regina Sterz]] || align=left| {{ZID|Austrija}} || 1:52.05 || +2.05 |- | 19 || 7 || align=left| [[Ilka Štuhec]] || align=left| {{ZID|Slovenija}} || 1:52.16 || +2.16 |- | 20 || 30 || align=left| {{Nowrap|[[Marianne Kaufmann-Abderhalden]]}} || align=left| {{ZID|Švicarska}} || 1:52.32 || +2.32 |- | 21 || 25 || align=left| [[Lotte Smiseth Sejersted]] || align=left| {{ZID|Norveška}} || 1:52.36 || +2.36 |- | 22 || 6 || align=left| [[Sofia Goggia]] || align=left| {{ZID|Italija}} || 1:52.85 || +2.85 |- | 23 || 28 || align=left| [[Edit Miklós]] || align=left| {{ZID|Mađarska}} || 1:53.25 || +3.25 |- | 24 || 26 || align=left| [[Klára Křížová]] || align=left| {{Nowrap|{{ZID|Češka}}}} || 1:53.26 || +3.26 |- | 25 || 1 || align=left| [[Vanja Brodnik]] || align=left| {{ZID|Slovenija}} || 1:53.37 || +3.37 |- | 26 || 36 || align=left| [[Sara Hector]] || align=left| {{ZID|Švedska}} || 1:53.38 || +3.38 |- | 27 || 32 || align=left| [[Ragnhild Mowinckel]] || align=left| {{ZID|Norveška}} || 1:53.67 || +3.67 |- | 28 || 34 || align=left| [[Larisa Yurkiw]] || align=left| {{ZID|Kanada}} || 1:53.69 || +3.69 |- | 29 || 29 || align=left| [[Alexandra Coletti]] || align=left| {{ZID|Monako}} || 1:54.01 || +4.01 |- | 30 || 37 || align=left| [[Elena Yakovishina]] || align=left| {{ZID|Rusija}} || 1:54.93 || +4.93 |- | 31 || 31 || align=left| [[Anastasia Kedrina]] || align=left| {{ZID|Rusija}} || 1:55.03 || +5.03 |- | 32 || 35 || align=left| [[Maria Bedareva]] || align=left| {{ZID|Rusija}} || 1:55.91 || +5.91 |- | 33 || 38 || align=left| [[Greta Small]] || align=left| {{ZID|Australija}} || 1:56.12 || +6.12 |- | 34 || 33 || align=left| [[Aleksandra Prokopyeva]] || align=left| {{ZID|Rusija}} || 1:56.72 || +6.72 |- | 35 || 41 || align=left| [[Isabel van Buynder]] || align=left| {{ZID|Belgija}} || 1:57.31 || +7.31 |- | 36 || 40 || align=left| [[Andrea Komšić]] || align=left| {{ZID|Hrvatska}} || 1:59.53 || +9.53 |- | — || 39 || align=left| [[Maria Kirkova]] || align=left| {{ZID|Bugarska}} || DNS || |- | — || 3 || align=left| [[Stefanie Moser]] || align=left| {{ZID|Austrija}} || DNF || |- | — || 5 || align=left| [[Veronique Hronek]] || align=left| {{ZID|Njemačka}} || DNF || |- | — || 9 || align=left| [[Dominique Gisin]] || align=left| {{ZID|Švicarska}} || DNF || |- | — || 18 || align=left| [[Daniela Merighetti]] || align=left| {{ZID|Italija}} || DNF || |} ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{službeni sajt|http://www.schladming2013.at/en/home/}} ''{{en simbol}} {{de simbol}}'' * [https://web.archive.org/web/20130208164110/http://www.fis-ski.com/uk/604/1228.html?event_id=31721 FIS-Ski.com] - SP 2013 - kalendar i rezultati [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.|Spust (žene)]] ox398j49ad93h6qvtgg6loesqfrfiua Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013 – superkombinacija (muškarci) 0 379765 3900126 3881039 2026-06-23T17:54:05Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900126 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Superkombinacija (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013. | slika = Alpine skiing pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Planai]]<br>[[Schladming]], {{ZID|Austrija}} | datum = 11. februar 2013. | takmičari = 53 | države = 25 | zlato = [[Ted Ligety]] | zlatoNOK = SAD | srebro = [[Ivica Kostelić]] | srebroNOK = Hrvatska | bronza = [[Romed Baumann]] | bronzaNOK = Austrija | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2011 – superkombinacija (muškarci)|2011.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2015 – superkombinacija (muškarci)|2015.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.}} Utrke u '''[[superkombinacija|superkombinaviji]]u na Svjetskom prvenstvu u alpskom skijanju 2013.''' u muškoj konkurenciji, održane su 11. februara 2013. godine. U trci su učestvovala 53 skijaša iz 25 zemalja. == Osvajači medalja == {{Osvajači medalja sa slikom |slika_1 = Ted_Ligety_Schladming_2008.jpg |ime_1 = Ted Ligety |država_1= USA |slika_2 = Ivica Kostelic.jpg |ime_2 = Ivica Kostelić |država_2= CRO |slika_3 = Romed Baumann Austrian Championships 2008.jpg |ime_3 = Romed Baumann |država_3= FRA }} ==Rezultati== Prva utrka je počela u 10:00<ref>{{cite web|title=FIS World Ski Championships Super Combined M Downhill Results|url=http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/0166/2013AL0166RLR1.pdf|publisher=[[International Ski Federation|FIS]]|access-date=11. 2. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130228083959/http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/0166/2013AL0166RLR1.pdf|archive-date=28. 2. 2013|url-status=dead}}</ref>, a druga u 18:15.<ref>{{cite web|title=FIS World Ski Championships Super Combined M Final Results|url=http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/0166/2013AL0166RLR2.pdf|publisher=[[International Ski Federation|FIS]]|access-date=11. 2. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130228052524/http://www.fis-ski.com/pdf/2013/AL/0166/2013AL0166RLR2.pdf|archive-date=28. 2. 2013|url-status=dead}}</ref> {|class=wikitable style="text-align:center" |- ! Plasman!!Startni broj!!Ime!!Država!!Spust!!Plasman!!Slalom!!Plasman!!Ukupno!!Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 27 || align=left| [[Ted Ligety]] || align=left| {{ZastavaSPAS|USA}} || 2:02.10 || 6 || 54.86 || 2 || 2:56.96 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 22 || align=left| [[Ivica Kostelić]] || align=left| {{ZastavaSPAS|CRO}} || 2:02.75 || 10 || 55.36 || 4 || 2:58.11 || +1.15 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 16 || align=left| [[Romed Baumann]] || align=left| {{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:01.38 || 1 || 56.75 || 11 || 2:58.13 || +1.17 |- | 4 || 9 || align=left| [[Andreas Romar]] || align=left| {{ZastavaSPAS|FIN}} || 2:02.93 || 13 || 55.37 || 5 || 2:58.30 || +1.34 |- | 5 || 13 || align=left| [[Sandro Viletta]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:03.17 || 16 || 55.21 || 3 || 2:58.38 || +1.42 |- | 6 || 21 || align=left| [[Alexis Pinturault]] || align=left| {{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:04.73 || 22 || 53.68 || 1 || 2:58.41 || +1.45 |- | 7 || 8 || align=left| [[Silvan Zurbriggen]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:03.01 || 14 || 55.41 || 6 || 2:58.42 || +1.46 |- | 8 || 18 || align=left| [[Carlo Janka]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:02.41 || 8 || 56.24 || 10 || 2:58.65 || +1.69 |- | 9 || 15 || align=left| [[Dominik Paris]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:02.07 || 5 || 56.81 || 12 || 2:58.88 || +1.92 |- | 10 || 11 || align=left| [[Matthias Mayer]] || align=left| {{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:02.16 || 7 || 57.21 || 14 || 2:59.37 || +2.41 |- | 11 || 7 || align=left| [[Ondřej Bank]] || align=left| {{ZastavaSPAS|CZE}} || 2:04.26 || 19 || 55.43 || 8 || 2:59.69 || +2.73 |- | 12 || 23 || align=left| [[Klemen Kosi]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SVN}} || 2:02.81 || 11 || 58.12 || 15 || 3:00.93 || +3.97 |- | 13 || 29 || align=left| [[Adam Žampa]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SVK}} || 2:05.56 || 25 || 55.68 || 9 || 3:01.24 || +4.28 |- | 14 || 34 || align=left| [[Kevin Esteve]] || align=left| {{ZastavaSPAS|AND}} || 2:04.91 || 23 || 58.21 || 16 || 3:03.12 || +6.16 |- | 15 || 1 || align=left| [[Martin Vráblík]] || align=left| {{ZastavaSPAS|CZE}} || 2:06.37 || 29 || 57.18 || 13 || 3:03.55 || +6.59 |- | 16 || 26 || align=left| [[Maciej Bydliński]] || align=left| {{ZastavaSPAS|POL}} || 2:04.64 || 21 || 58.97 || 20 || 3:03.61 || +6.65 |- | 17 || 24 || align=left| [[Nikola Chongarov]] || align=left| {{ZastavaSPAS|BUL}} || 2:06.15 || 28 || 58.62 || 19 || 3:04.77 || +7.81 |- | 18 || 45 || align=left| [[Paul de la Cuesta]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ESP}} || 2:05.10 || 24 || 59.82 || 23 || 3:04.92 || +7.96 |- | 19 || 6 || align=left| [[Yuri Danilochkin]] || align=left| {{ZastavaSPAS|BLR}} || 2:05.91 || 27 || 59.07 || 21 || 3:04.98 || +8.02 |- | 20 || 37 || align=left| [[Maarten Meiners]] || align=left| {{ZastavaSPAS|NED}} || 2:07.81 || 34 || 58.43 || 18 || 3:06.24 || +9.28 |- | 21 || 48 || align=left| [[Igor Laikert]] || align=left| {{ZastavaSPAS|BIH}} || 2:07.05 || 30 || 59.45 || 22 || 3:06.50 || +9.54 |- | 22 || 4 || align=left| [[Cristian Javier Simari Birkner]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ARG}} || 2:10.34 || 38 || 58.22 || 17 || 3:08.56 || +11.60 |- | 23 || 28 || align=left| [[Aleksandr Khoroshilov]] || align=left| {{ZastavaSPAS|RUS}} || 2:13.75 || 40 || 55.42 || 7 || 3:09.17 || +12.21 |- | 24 || 36 || align=left| [[Arjan Wanders]] || align=left| {{ZastavaSPAS|NED}} || 2:07.28 || 33 || 1:05.12 || 25 || 3:12.40 || +15.44 |- | 25 || 5 || align=left| [[Marc Berthod]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SUI}} || 2:03.12 || 15 || 1:10.13 || 27 || 3:13.25 || +16.29 |- | 26 || 52 || align=left| [[Rostyslav Feshchuk]] || align=left| {{ZastavaSPAS|UKR}} || 2:11.61 || 39 || 1:02.35 || 24 || 3:13.96 || +17.00 |- | 27 || 39 || align=left| [[Marc Oliveras]] || align=left| {{ZastavaSPAS|AND}} || 2:05.82 || 26 || 1:09.86 || 26 || 3:15.68 || +18.72 |- | 28 || 30 || align=left| [[Matteo Marsaglia]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:02.43 || 9 || 1:16.66 || 28 || 3:19.09 || +22.13 |- | 29 || 44 || align=left| [[Max Ullrich]] || align=left| {{ZastavaSPAS|CRO}} || 2:08.69 || 37 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 51 || align=left| [[Matej Falat]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SVK}} || 2:08.35 || 36 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 50 || align=left| [[Dmitriy Koshkin]] || align=left| {{ZastavaSPAS|KAZ}} || 2:07.84 || 35 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 25 || align=left| [[Georgi Georgiev (alpine skier)|Georgi Georgiev]] || align=left| {{ZastavaSPAS|BUL}} || 2:07.15 || 32 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 43 || align=left| [[Igor Zakurdayev]] || align=left| {{ZastavaSPAS|KAZ}} || 2:07.12 || 31 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 20 || align=left| [[Aksel Lund Svindal]] || align=left| {{ZastavaSPAS|NOR}} || 2:01.52 || 2 || DNF} || 29 || || |} |- | 29 || 19 || align=left| [[Christof Innerhofer]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ITA}} || 2:01.76 || 3 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 14 || align=left| [[Adrien Théaux]] || align=left| {{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:01.78 || 4 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 10 || align=left| [[Benjamin Raich]] || align=left| {{ZastavaSPAS|AUT}} || 2:02.90 || 12 || DNF} ||29 || || |} |- | 29 || 38 || align=left| [[Thomas Biesemeyer]] || align=left| {{ZastavaSPAS|USA}} || 2:04.41 || 20 || DNF} || 29 || || |} |- | 29 || 31 || align=left| [[Douglas Hedin]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SWE}} || 2:04.18 || 18 || DNF} || 29 || || |} |- | 29 || 17 || align=left| [[Thomas Mermillod-Blondin]] || align=left| {{ZastavaSPAS|FRA}} || 2:03.68 || 17 || 99.99|DQ}} || 29 || || |} |- | 29 || 2 || align=left| [[Brice Roger]] || align=left| {{ZastavaSPAS|FRA}} || DNF || 41 || ||29 || || |} |- | 29 || 3 || align=left| [[Ryan Cochran-Siegle]] || align=left| {{ZastavaSPAS|USA}} || DNF ||41 || ||29 || || |} |- | 29 || 12 || align=left| [[Siegmar Klotz]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ITA}} || DNF || 41 || || 29 || || |} |- | 29 || 33 || align=left| [[Marvin van Heek]] || align=left| {{ZastavaSPAS|NED}} || DNF ||41 || || 29 || || |} |- | 29 || 35 || align=left| [[Will Brandenburg]] || align=left| {{ZastavaSPAS|USA}} || DNF || 41 || || 29 || || |} |- | 29 || 40 || align=left| [[Martin Khuber]] || align=left| {{ZastavaSPAS|KAZ}} || DNF || 41 || ||29 || || |} |- | 29 || 46 || align=left| [[Michał Kłusak]] || align=left| {{ZastavaSPAS|POL}} || DNF || 41 || || 29 || || |} |- | 29 || 47 || align=left| [[Roberts Rode]] || align=left| {{ZastavaSPAS|LAT}} || DNF || 41 || ||29 || || |} |- | 29 || 53 || align=left| [[Ignácio Freeman Crespo]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ARG}} || DNF || 41 || || 29 || || |} |- | 29 || 32 || align=left| [[Ferran Terra]] || align=left| {{ZastavaSPAS|ESP}} || DQ || 41 || || 29 || || |} |- | 29 || 41 || align=left| [[Boštjan Kline]] || align=left| {{ZastavaSPAS|SVN}} || DQ || 41 |||| 29 || || |} |- | 29 || 42 || align=left| [[Christoffer Faarup]] || align=left| {{ZastavaSPAS|DEN}} || DQ ||41 || || 29 || || |} |- | 29 || 49 || align=left| [[Taras Pimenov]] || align=left| {{ZastavaSPAS|KAZ}} || DQ || 41 || || 29 || || |} |} ==Reference== {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [official website|http://www.schladming2013.at/en/home/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130915024424/http://www.schladming2013.at/en/home/ |date=15. 9. 2013 }}] * [https://web.archive.org/web/20130208164110/http://www.fis-ski.com/uk/604/1228.html?event_id=31721 FIS-Ski.com] - AWSC 2013 - calendar & results [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 2013.]] tr4zd2bjdap8217dlgo0a7k68vt53yq Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015. 0 380009 3900162 3858325 2026-06-23T19:26:08Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900162 wikitext text/x-wiki {{Infokutija igre | naziv = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015. | logo = | veličina = | opis = | grad_domaćin = {{ZD|ŠVE}} [[Falun]] | datumi = 18. februar – 1. mart 2015. | sportisti = 700 | države = 55 | ekipe = | takmičenja = | prethodne = [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2013.|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2017.|2017.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015}} '''Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015.''' je bilo 50. [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju|svjetsko prvenstvo]], koje je održano od [[18. februar]]a do [[1. mart]]a 2015. u [[Švedska|švedskom]] gradu [[Falun]]u. Ovo je bio četvrti put da je Falun domaćin prvenstva nakon [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 1954.|1954]], [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 1974.|1974.]] i [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 1993.|1993.]] == Kandidati == Za domaćinstvo su se takmičila 4 grada kandidata koji su bili poraženi u kandidaturi za [[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2013.|prethodno prvenstvo]]:<ref name=fis050509>[http://www.fis-ski.com/uk/news/fisnews/fisnews.html?actu_id_444=1883&actu_page_444=1 Članak o kandidatima za domaćinstvo SP-a 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121015135157/http://www.fis-ski.com/uk/news/fisnews/fisnews.html?actu_id_444=1883&actu_page_444=1 |date=15. 10. 2012 }}, ''FIS-Ski.com'', 5. 5. 2009; pristupljeno: 8. 5. 2009.</ref> {|class=wikitable style="text-align:center;" ! Grad || 1. glasanje || 2. glasanje || 3. glasanje |- | align="left" | {{ZD|ŠVE}} [[Falun]] || 6 || 7 || 8 |- | align="left" | {{ZD|FIN}} [[Lahti]] || 5 || 5 || 7 |- | align="left" | {{ZD|POLJ}} [[Zakopane]] || 3 || 3 || – |- | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Oberstdorf]] || 1 || – || – |} Pobjednik je odabran na FIS-ovom kongresu u [[Antalya|Antalyji]] 3. juna 2010.<ref name=fis050509/> == Države učesnice == <center> {|class=wikitable style="text-align:left; font-size:90%;" |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"|[[Evropa]] <small>(37)</small> |- valign="top" | width="33%" | * {{flagcountry|AUT}} <small></small> * {{flagcountry|BEL}} <small></small> * {{flagcountry|BLR}} <small></small> * {{flagcountry|BIH}} <small></small> * {{flagcountry|BUG}} <small></small> * {{flagcountry|ČEŠ}} <small></small> * {{flagcountry|DAN}} <small></small> * {{flagcountry|ARM}} <small></small> * {{flagcountry|EST}} <small></small> * {{flagcountry|FIN}} <small></small> * {{flagcountry|FRA}} <small></small> * {{flagcountry|GRČ}} <small></small> * {{flagcountry|HOL}} <small></small> | * {{flagcountry|HRV}} <small></small> * {{flagcountry|IRS}} <small></small> * {{flagcountry|ISL}} <small></small> * {{flagcountry|ITA}} <small></small> * {{flagcountry|LVA}} <small></small> * {{flagcountry|LIH}} <small></small> * {{flagcountry|LTU}} <small></small> * {{flagcountry|MAĐ}} <small></small> * {{flagcountry|MAK}} <small></small> * {{flagcountry|MDA}} <small></small> * {{flagcountry|NOR}} <small></small> * {{flagcountry|NJE}} <small></small> | * {{flagcountry|POLJ}} <small>(18)</small> * {{flagcountry|RUM}} <small></small> * {{flagcountry|RUS}} <small></small> * {{flagcountry|SVK}} <small></small> * {{flagcountry|SVN}} <small></small> * {{flagcountry|SRB}} <small></small> * {{flagcountry|ŠPA}} <small></small> * {{flagcountry|ŠVE}} <small></small> * {{flagcountry|ŠVI}} <small></small> * {{flagcountry|TUR}} <small></small> * {{flagcountry|UK}} <small></small> * {{flagcountry|UKR}} <small></small> |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| [[Amerika|Amerike]] <small>(7)</small> |- valign="top" | * {{flagcountry|ARG}} <small></small> * {{flagcountry|BRA}} <small></small> * {{flagcountry|ČIL}} <small></small> | * {{flagcountry|KAN}} <small></small> * {{flagcountry|PER}} <small></small> | * {{flagcountry|SAD}} <small></small> * {{flagcountry|VEN}} <small></small> |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| [[Azija]] <small>(9)</small> |- valign="top" | * {{flagcountry|IND}} <small></small> * {{flagcountry|IRN}} <small></small> * {{flagcountry|JPN}} <small></small> | * {{flagcountry|JKO}} <small></small> * {{flagcountry|KAZ}} <small></small> * {{flagcountry|KIN}} <small></small> | * {{flagcountry|KIR}} <small></small> * {{flagcountry|MNG}} <small></small> * {{flagcountry|NEP}} <small></small> |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| [[Afrika]] <small>(4)</small> |- valign="top" | * {{flagcountry|ALŽ}} <small></small> * {{flagcountry|GAN}} <small></small> | * {{flagcountry|LIB}} <small></small> | * {{flagcountry|TOG}} <small>(1)</small> |- bgcolor="#EFEFEF" ! colspan="3" width="100%"| [[Okeanija]] <small>(3)</small> |- valign="top" | * {{flagcountry|AUS}} <small></small> | * {{flagcountry|NZL}} <small></small> | * {{flagcountry|TON}} <small></small> |} </center> == Termini == <div align="center"> {| style="margin-bottom:10px; font-size:90%;position:relative;" |- |style="width:2.4em; background:SpringGreen; text-align:center"|'''CO||'''Ceremonija otvaranja'''&nbsp; |style="width:2.4em; background:DodgerBlue; text-align:center"|●||'''Kval.'''&nbsp; |style="width:2.4em; background:gold; text-align:center"|'''1||'''Finale'''&nbsp; |style="width:2.4em; background:Plum; text-align:center"|'''M||'''Dodjela medalja'''&nbsp; |style="width:2.4em; background:Salmon; text-align:center"|'''CZ||'''Ceremonija zatvaranja'''&nbsp; |} {| class="wikitable" style="margin-top:0;text-align:center; font-size:90%; line-height:1.8em;" |- style="line-height:1.4em;" ! [[Datoteka:ArrowDown.svg|10px]] Sport&emsp;/&emsp; Datum [[Datoteka:ArrowRight.svg|10px]] !style="width:2.4em" title="Srijeda 18. februar" |18/2<br />Sr !style="width:2.4em" title="Četvrtak 19. februar" |19/2<br />Če !style="width:2.4em" title="Petak 20. februar" |20/2<br />Pe !style="width:2.4em" title="Subota 21. februar" |21/2<br />Su !style="width:2.4em" title="Nedjelja 22. februar" |22/2<br />{{color|red|Ne}} !style="width:2.4em" title="Ponedjeljak 23. februar" |23/2<br />Po !style="width:2.4em" title="Utorak 24. februar" |24/2<br />Ut !style="width:2.4em" title="Srijeda 25. februar" |25/2<br />Sr !style="width:2.4em" title="Četvrtak 26. februar" |26/2<br />Če !style="width:2.4em" title="Petak 27. februar" |27/2<br />Pe !style="width:2.4em" title="Subota 28. februar" |28/2<br />Su !style="width:2.4em" title="Nedjelja 1. mart" |1/3<br />{{color|red|Ne}} !Broj finala<br />[[Datoteka:ArrowDown.svg|10px]] |- |align="left"|[[Datoteka:Cross country skiing pictogram.svg|20px]] Skijaško trčanje <!-- 18 -->|bgcolor=DodgerBlue|'''{{tooltip|●|M/Ž kvalifikacije, 5/10 km}} <!-- 19 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|2|M/Ž sprint}} <!-- 20 -->| <!-- 21 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|2|M/Ž potjera}} <!-- 22 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|2|M/Ž ekipni sprint}} <!-- 23 -->| <!-- 24 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|10 km slobodno (Ž)}} <!-- 25 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|15 km slobodno (M)}} <!-- 26 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Ženska štafeta}} <!-- 27 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Muška štafeta}} <!-- 28 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|30 km klasično (Ž)}} <!-- 1 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|50 km klasično (M)}} !12 |- |align="left"|[[Datoteka:Ski jumping pictogram.svg|20px]] Skijaški skokovi <!-- 18 -->| <!-- 19 -->|bgcolor=DodgerBlue|'''{{tooltip|●|Mala skakaonica, kvalifikacije (Ž)}} <!-- 20 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Mala skakaonica (Ž)}} <!-- 21 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Mala skakaonica (M)}} <!-- 22 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Mješoviti skokovi}} <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->|bgcolor=DodgerBlue|'''{{tooltip|●|Velika skakaonica (kvalifikacije)}} <!-- 26 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Velika skakaonica}} <!-- 27 -->| <!-- 28 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Ekipni skokovi}} <!-- 1 -->| !5 |- |align="left"|[[Datoteka:Nordic combined pictogram.svg|20px]] Nordijska kombinacija <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Mala / 10 km}} <!-- 21 -->| <!-- 22 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Mala / 4 x 5 km (ekipno)}} <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Velika / 10 km}} <!-- 27 -->| <!-- 28 -->|bgcolor=gold|'''{{tooltip|1|Velika / 2 x 7,5 km (ekipni sprint)}} <!-- 1 -->| !4 |- |align="left"|Ceremonije||bgcolor=SpringGreen|'''CO||bgcolor=Plum|'''M || ||bgcolor=Plum|'''M ||bgcolor=Plum|'''M || ||bgcolor=Plum|'''M ||bgcolor=Plum|'''M ||bgcolor=Plum|'''M ||bgcolor=Plum|'''M ||bgcolor=Plum|'''M ||bgcolor=Salmon|'''CZ|| |- !Broj finala [[Datoteka:ArrowRight.svg|10px]] !!!!2!!2!!3!!4!!!!1!!1!!3!!1!!3!!1!!21 |} </div> == Osvajači medalja == === Skijaško trčanje === ==== Muškarci ==== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Cross country skiing pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- {{LinkDetalji|Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – 15 km slobodno (muškarci)|15 km}} | {{flagathlete|[[Johan Olsson (skijaš)|Johan Olsson]]|ŠVE}} || 35:01.6 | {{flagathlete|[[Maurice Manificat]]|FRA}} || 35:19.4 | {{flagathlete|[[Anders Gløersen]]|NOR}} || 35:20.8 |- {{LinkDetalji|Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – 30 km potjera (muškarci)|30 km}} | {{flagathlete|[[Maksim Viljegžanjin]]|RUS}} || 1:16:25.9 | {{flagathlete|[[Dario Cologna]]|ŠVI}} || 1:16:26.3 | {{flagathlete|[[Alex Harvey (skijaš)|Alex Harvey]]|KAN}} || 1:16:27.5 |- |align=center| '''50&nbsp;km'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – 50 km klasično|detalji]]) | {{flagathlete|[[Petter Northug]]|NOR}} || 2:26:02.1 | {{flagathlete|[[Lukáš Bauer]]|ČEŠ}} || 2:26:03.8 | {{flagathlete|[[Johan Olsson (skijaš)|Johan Olsson]]|ŠVE}} || 2:26:04.1 |- |align=center| '''4 x 10&nbsp;km'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – štafeta 4 x 10 km|detalji]]) | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Niklas Dyrhaug]]<br>[[Didrik Tønseth]]<br>[[Anders Gløersen]]<br>[[Petter Northug]]</small> || 1:34:18.5 | {{ZID|Švedska}}<br><small>[[Daniel Richardsson]]<br>[[Johan Olsson (skijaš)|Johan Olsson]]<br>[[Marcus Hellner]]<br>[[Calle Halfvarsson]]</small> || 1:34:19.1 | {{ZID|Francuska}}<br><small>[[Jean-Marc Gaillard]]<br>[[Maurice Manificat]]<br>[[Robin Duvillard]]<br>[[Adrien Backscheider]]</small> || 1:34:27.4 |- |align=center| '''Sprint'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – sprint (muškarci)|detalji]]) | {{flagathlete|[[Petter Northug]]|NOR}} || 3:02.35 | {{flagathlete|[[Alex Harvey (skijaš)|Alex Harvey]]|KAN}} || 3:02.40 | {{flagathlete|[[Ola Vigen Hattestad]]|NOR}} || 3:02.70 |- |align=center| '''Ekipni sprint'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – ekipni sprint (muškarci)|detalji]]) | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Finn Hågen Krogh]]<br>[[Petter Northug]]</small> || 15:32.89 | {{ZID|Rusija}}<br><small>[[Aleksej Pjetuhov]]<br>[[Nikita Krjukov]]</small> || 15:38.53 | {{ZID|Italija}}<br><small>[[Dietmar Nöckler]]<br>[[Federico Pellegrino]]</small> || 15:38.62 |} ====Žene==== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Cross country skiing pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''10&nbsp;km'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – 10 km slobodno (žene)|detalji]]) |{{flagathlete|[[Charlotte Kalla]]|ŠVE}} || 25:08.8 |{{flagathlete|[[Jessica Diggins]]|SAD}} || 25:49.8 |{{flagathlete|[[Caitlin Gregg]]|SAD}} || 25:55.7 |- |align=center| '''15&nbsp;km'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – 15 km potjera (žene)|detalji]]) |{{flagathlete|[[Therese Johaug]]|NOR}} || 40:57.6 |{{flagathlete|[[Astrid Uhrenholdt Jacobsen]]|NOR}} ||41:03.3 |{{flagathlete|[[Charlotte Kalla]]|ŠVE}} || 41:03.6 |- |align=center| '''30&nbsp;km'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – 30 km klasično|detalji]]) |{{flagathlete|[[Therese Johaug]]|NOR}} || 1:24:47.0 | {{flagathlete|[[Marit Bjørgen]]|NOR}} || 1:25:39.3 |{{flagathlete|[[Charlotte Kalla]]|ŠVE}} || 1:26:18.6 |- |align=center| '''4 x 5&nbsp;km'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – štafeta 4 x 5 km|detalji]]) | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Heidi Weng]]<br>[[Therese Johaug]]<br>[[Astrid Uhrenholdt Jacobsen]]<br>[[Marit Bjørgen]]</small> || 49:04.7 | {{ZID|Švedska}}<br><small>[[Sofia Bleckur]]<br>[[Charlotte Kalla]]<br>[[Maria Rydqvist]]<br>[[Stina Nilsson]]</small> || 49:33.9 | {{ZID|Finska}}<br><small>[[Aino-Kaisa Saarinen]]<br>[[Kerttu Niskanen]]<br>[[Riitta-Liisa Roponen]]<br>[[Krista Pärmäkoski]]</small> || 49:35.5 |- |align=center| '''Sprint'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – sprint (žene)|detalji]]) | {{flagathlete|[[Marit Bjørgen]]|NOR}} || 3:26.63 | {{flagathlete|[[Stina Nilsson]]|ŠVE}} || 3:27.05 | {{flagathlete|[[Maiken Caspersen Falla]]|NOR}} || 3:27.62 |- |align=center| '''Ekipni sprint'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – ekipni sprint (žene)|detalji]]) | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Ingvild Flugstad Østberg]]<br>[[Maiken Caspersen Falla]]</small> || 14:29.57 | {{ZID|Švedska}}<br><small>[[Ida Ingemarsdotter]]<br>[[Stina Nilsson]]</small> || 14:37.74 | {{ZID|Poljska}}<br><small>[[Justyna Kowalczyk]]<br>[[Sylwia Jaśkowiec]]</small> || 14:38.05 |} ===Nordijska kombinacija=== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Nordic combined pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Velika skakaonica/10&nbsp;km '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – velika skakaonica/10 km|detalji]]) | {{flagathlete|[[Bernhard Gruber]]|AUT}} || 22:45.8 | {{flagathlete|[[François Braud]]|FRA}} || 22:57.7 | {{flagathlete|[[Johannes Rydzek]]|NJE}} || 23:00.7 |- |align=center| '''Mala skakaonica/10&nbsp;km '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – mala skakaonica/10 km|detalji]]) | {{flagathlete|[[Johannes Rydzek]]|NJE}} || 26:38.9 | {{flagathlete|[[Alessandro Pittin]]|ITA}} || 26:40.2 | {{flagathlete|[[Jason Lamy-Chappuis]]|FRA}} || 26:43.9 |- |align=center| '''Mala skakaonica/4 x 5&nbsp;km '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – mala skakaonica/4 x 5 km (ekipno)|detalji]]) | {{ZID|Njemačka}}<br><small>[[Tino Edelmann]]<br>[[Eric Frenzel]]<br>[[Fabian Rießle]]<br>[[Johannes Rydzek]]</small> || 44:20.7 | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Magnus Moan]]<br>[[Håvard Klemetsen]]<br>[[Mikko Kokslien]]<br>[[Jørgen Graabak]]</small> || 44:43.8 | {{ZID|Francuska}}<br><small>[[François Braud]]<br>[[Maxime Laheurte]]<br>[[Sébastien Lacroix]]<br>[[Jason Lamy-Chappuis]]</small> || 45:00.3 |- |align=center| '''Velika skakaonica/2 x 7,5&nbsp;km '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – velika skakaonica/2 x 7,5 km (ekipni sprint)|detalji]]) | {{ZID|Francuska}}<br><small>[[François Braud]] <br> [[Jason Lamy-Chappuis]]</small> || 38:31.6 | {{ZID|Njemačka}}<br><small>[[Johannes Rydzek]] <br> [[Eric Frenzel]]</small> || 38:34.3 | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Magnus Moan]] <br> [[Håvard Klemetsen]]</small> || 38:50.0 |} ===Skijaški skokovi=== ====Muškarci==== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Ski jumping pictogram.svg |Rezultat = Bodovi |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Mala skakaonica '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – mala skakaonica (muškarci)|detalji]]) | {{flagathlete|[[Rune Velta]]|NOR}} || 252,7 | {{flagathlete|[[Severin Freund]]|NJE}} || 252,3 | {{flagathlete|[[Stefan Kraft]]|AUT}} || 248,3 |- |align=center| '''Velika skakaonica '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – velika skakaonica|detalji]]) | {{flagathlete|[[Severin Freund]]|NJE}} || 268,7 | {{flagathlete|[[Gregor Schlierenzauer]]|AUT}} || 246,4 | {{flagathlete|[[Rune Velta]]|NOR}} || 242,9 |- |align=center| '''Ekipno '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – velika skakaonica (ekipno)|detalji]]) | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Anders Bardal]]<br>[[Anders Jacobsen]]<br>[[Anders Fannemel]]<br>[[Rune Velta]]</small> || 872,6 | {{ZID|Austrija}}<br><small>[[Stefan Kraft]]<br>[[Michael Hayböck]]<br>[[Manuel Poppinger]]<br>[[Gregor Schlierenzauer]]</small> || 853,2 | {{ZID|Poljska}}<br><small>[[Piotr Żyła]]<br>[[Klemens Murańka]]<br>[[Jan Ziobro]]<br>[[Kamil Stoch]]</small> || 848,1 |} ====Žene==== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Ski jumping pictogram.svg |Rezultat = Bodovi |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Mala skakaonica'''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – mala skakaonica (žene)|detalji]])<ref>[http://data.fis-ski.com/pdf/2015/JP/3929/2015JP3929RL.pdf Women's individual normal hill Results]</ref> | {{flagathlete|[[Carina Vogt]]|NJE}} || 236,9 | {{flagathlete|[[Yuki Ito (ski-skakačica)|Yuki Ito]]|JAP}} || 235,1 | {{flagathlete|[[Daniela Iraschko-Stolz]]|AUT}} || 233,8 |} ====Mješovito==== {|{{Rezultati takmičenja medalje |Naslov = Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 |Tip = Svjetsko prvenstvo |Logo = Ski jumping pictogram.svg |Rezultat = Vrijeme |Rastojanje = 1 }} |- |align=center| '''Mješovito '''<br>([[Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015 – mješoviti skokovi|detalji]]) | {{ZID|Njemačka}}<br><small>[[Carina Vogt]]<br>[[Richard Freitag]]<br>[[Katharina Althaus]]<br>[[Severin Freund]]</small> || 917,9 | {{ZID|Norveška}}<br><small>[[Line Jahr]]<br>[[Anders Bardal]]<br>[[Maren Lundby]]<br>[[Rune Velta]]</small> || 915,6 | {{ZID|Japan}}<br><small>[[Sara Takanashi]]<br>[[Noriaki Kasai]]<br>[[Yuki Ito (ski-skakačica)|Yuki Ito]]<br>[[Taku Takeuchi]]</small> || 888,3 |} == Bilans medalja == <center> {|{{Bilans medalja |Sport = Bilans medalja |Broj = 21 |Logo = Nordic combined pictogram.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. {{Bilans medalja/Red|Norveška|11|4|5|20}} | 2. {{Bilans medalja/Red|Njemačka|5|2|1|8}} | 3. {{Bilans medalja/Red|Švedska|2|4|3|9}} | 4. {{Bilans medalja/Red|Francuska|1|2|3|6}} | 5. {{Bilans medalja/Red|Austrija|1|2|2|5}} | 6. {{Bilans medalja/Red|Rusija|1|1|0|2}} |rowspan=4| 7. {{Bilans medalja/Red|Kanada|0|1|1|2}} {{Bilans medalja/Red|Italija|0|1|1|2}} {{Bilans medalja/Red|Japan|0|1|1|2}} {{Bilans medalja/Red|SAD|0|1|1|2}} |rowspan=2| 11. {{Bilans medalja/Red|Švicarska|0|1|0|1}} {{Bilans medalja/Red|Češka|0|1|0|1}} | 13. {{Bilans medalja/Red|Poljska|0|0|2|2}} | 14. {{Bilans medalja/Red|Finska|0|0|1|1}} {{Bilans medalja/RedU|21|21|21|63}} |} </center> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi== {{Commonscat|FIS Nordic World Ski Championships 2015|Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015}} * [https://web.archive.org/web/20150218223705/http://falun2015.com/en/ Službena stranica Svjetskog prvenstva] {{SP u nordijskom skijanju}} [[Kategorija:Svjetska prvenstva u nordijskom skijanju|2015]] [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nordijskom skijanju 2015.|*]] [[Kategorija:2015. u Švedskoj]] [[Kategorija:2015. u skijaškim skokovima]] [[Kategorija:2015. u nordijskoj kombinaciji]] [[Kategorija:2015. u skijaškom trčanju]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Švedskoj]] [[Kategorija:Skijaško trčanje u Švedskoj]] [[Kategorija:Skijaški skokovi u Švedskoj]] [[Kategorija:Nordijska kombinacija u Švedskoj]] 79tmnrjcnp1ocwvo2rz0zp6khadgthh The Seattle Times 0 380073 3900196 3845190 2026-06-24T00:31:35Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900196 wikitext text/x-wiki {{Infobox newspaper | name = The Seattle Times | image = seattletimes-frontpage.jpg | caption = Naslovna strana<br />''The Seattle Times''a<br />4. jula 2006. | type = dnevne novine | format = [[cijeli format]] | foundation = 1891 | owners = [[The Seattle Times Company]] | headquarters = 1000 Denny Way<br />[[Seattle]], [[Washington (savezna država)|Washington]] 98109, [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | editor = Kathy Best | publisher = Frank A. Blethen | ISSN = 0745-9696 | circulation = 229.764 dnevno<br />336.363 nedjeljom<ref>{{cite web|url=http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/newstitlesearchus.asp|title=Total Circulation for U.S. Newspapers|date=31. 3. 2013|publisher=[[Alliance for Audited Media]]|access-date=16. 6. 2013|archive-url=https://archive.today/20130306175039/http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/newstitlesearchus.asp|archive-date=6. 3. 2013|url-status=dead}}</ref> | website = {{URL|https://www.seattletimes.com/}} }} '''''The Seattle Times''''' jesu novine grada [[Seattle]]a i najveće dnevne novine u saveznoj državi [[Washington (savezna država)|Washington]]. ''Seattle Times'' služi kao glavni štampani izvor vijesti nakon što je ''Seattle Post-Intelligencer ''prestao sa štampanjem svojih novina 2009.<ref>{{cite web |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2008867983_webpishutdown16.html|title=Last edition of print P-I set for Tuesday, Hearst says|author=Eric Pryne |date=16. 3. 2009 |work= The Seattle Times}}</ref> == Historija == ''Seattle Times'' prvobitno je bio poznat pod nazivom ''Seattle Press-Times''. Godine 1891. radio je pod tim imenom i sadržavao četiri strane sa dnevnim tiražom od 3.500 primjeraka, koga su učitelj iz savezne države [[Maine]] i pravnik Alden J. Blethen kupili 1896.<ref name="overview">{{cite web |url=http://www.seattletimescompany.com/communication/overview.htm |title=Overview of the Seattle Times |publisher=The Seattle Times Company}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.historylink.org/essays/output.cfm?file_id=7896 |title=The Seattle Times publishes its first edition edited by new co-owner Alden J. Blethen on August 10, 1896 |first=Walt |last=Crowley |date=10. 8. 2006 |work=HistoryLink.org - The Online Encyclopedia of Washington State History}}</ref> Novine su preimenovane u ''Seattle Daily Times'', te se udvostručio tiraž u šest mjeseci. Do 1915. tiraž je već bio 70.000 primjeraka. ''Times'' su jedne od posljednjih dnevnih novina većih gradova u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američki Državama]] kojima upravlja i koje posjeduje lokalna porodica (Blethens). The Seattle Times Company, kompanija koja posjeduje i upravlja novinama ''Times'', također posjeduje tri druge novine u saveznoj državi Washington. The McClatchy Company posjeduje 49,5% glasačkih [[dionica]] za The Seattle Times Company, kojih je prije posjedovala medijska kompanija [[Knight Ridder]]. Izvještavanje novina ''Timesa'' im je dodijelilo devet [[Pulitzerova nagrada|Pulitzerovih nagrada]].<ref name="overview" /> Posjeduje međunarodnu reputaciju po svom istražnom novinarstvu.<ref>{{cite web |url=http://www.netnovinar.org/netnovinar/dsp_page.cfm?articleid=3445&urlsectionid=987&specialsection=ART_FULL&pageid=491&PSID=4390 |title=Investigative Journalism: Will It Survive? |first=Steve |last=Outing |date=16. 11. 2005 |work=NetNovinar.org |access-date=21. 2. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071004212317/http://www.netnovinar.org/netnovinar/dsp_page.cfm?articleid=3445&urlsectionid=987&specialsection=ART_FULL&pageid=491&PSID=4390 |archive-date=4. 10. 2007 |url-status=dead }}</ref> U aprilu 2012. godine, istraživački [[novinar]]i Michael Berens i Ken Armstrongsu osvojili [[Pulitzerova nagrada za istraživačko novinarstvo|Pulitzerovu nagradu za istraživačko novinarstvo]] za seriju koja je dokumentarisala više od 2.000 smrtnih slučajeva zbog korištenja [[metadon]]a kao [[analgetik]]a u medicinskim ustanovama.<ref>{{cite web|url=http://www.pulitzer.org/citation/2012-Investigative-Reporting|title=The 2012 Pulitzer Prize Winners|access-date=21. 2. 2015|archive-date=13. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213015000/http://www.pulitzer.org/citation/2012-Investigative-Reporting|url-status=dead}}</ref> U aprilu [[2010]]. godine, ''Times'' osoblje je osvojilo [[Pulitzerova nagrada|Pulitzerovu nagradu]] za izvještavanje udarnih vijesti pogotovo ističući "sveobuhvatno izvještanje, štampano i online, o smrtnim slučajevima četiri policijska službenika u kafiću i izvještavanje od 40-satnoj potjeri za osumljičenim."<ref>{{cite web|url=http://www.pulitzer.org/citation/2010-Breaking-News-Reporting|title=The 2010 Pulitzer Prize Winners|access-date=21. 2. 2015|archive-date=15. 4. 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415132225/http://www.pulitzer.org/citation/2010-Breaking-News-Reporting|url-status=dead}}</ref> Grad je bio uznemiren tokom potjere te je ''The Seattle Times'' imao osoblje koje je neprekidno radilo na nadgledanju istrage i istraživanju historije ubice u sistemu krivičnog pravosuđa. == Kontroverze == === Naslovna kontroverza === U februaru [[2002]]. godine, ''Times'' je objavio naslov "[[Sjedinjene Američke Države|Amerikanka]] zasjenila Kwan, Slucka u šoku" nakon što je [[Sarah Hughes]] osvojila zlatnu medalju na [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama 2002.]] Mnogi azijski Amerikanci osjećali su se uvrijeđeno čak i nakon što se osoblje ''Timesa'' izvinilo jer je [[Michelle Kwan]] također Amerikanka.<ref>{{cite news|url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20020303&slug=fancher03|first=Mike|last=Fancher|title=Times won't forget readers' reminder on Kwan headline|date=3. 3. 2002|work=The Seattle Times|access-date=20. 4. 2007|archive-date=25. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170325013646/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20020303&slug=fancher03|url-status=dead}}</ref> ==== Izborna kontroverza ==== Dana 17. oktobra 2012. izdavači ''Timesa'' pokrenuli su reklamne kampanje za podršku [[Republikanska stranka (SAD)|republikanskog]] kandidata [[Rob McKenna|Robu McKenni]] i za referendum o legalizaciji istospolnih brakova u saveznoj državi Washington. Rukovodstvo novina je izjavilo da su reklame bile namijenjene da "demonstriraju koliko učinkovito reklamiranje u ''Timesu'' može biti."<ref>{{cite news |url=http://blogs.seattletimes.com/politicsnorthwest/2012/10/17/seattle-times-co-sponsors-full-page-newspaper-ad-for-rob-mckenna/ |title=Seattle Times Co. launches ad campaigns for McKenna and gay marriage, draws criticism |date=17. 10. 2012 |first=Jim |last=Brunner |work=The Seattle Times |access-date=21. 2. 2015 |archive-date=20. 1. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130120011724/http://blogs.seattletimes.com/politicsnorthwest/2012/10/17/seattle-times-co-sponsors-full-page-newspaper-ad-for-rob-mckenna/ |url-status=dead }}</ref> Reklame za podršku McKenna prestavljaju $80.000 nezavisnog troška za njegovu kampanju.<ref>{{cite news |url=http://blogs.seattletimes.com/uwelectioneye/2012/10/22/seattle-times-ad-buy-leads-to-newsroom-reader-protests/ |title=Seattle Times Ad Buy Leads To Newsroom, Reader Protests |date=22. 10. 2012 |work=The Seattle Times |first=Kathy |last=Gill |access-date=21. 2. 2015 |archive-date=13. 4. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130413195737/http://blogs.seattletimes.com/uwelectioneye/2012/10/22/seattle-times-ad-buy-leads-to-newsroom-reader-protests/ |url-status=dead }}</ref> Više od 100 osoblja potpisalo je pismo protesta i poslalo ga izdavaču ''Timesa'', [[Frank Blethen|Franku Blethenu]], nazivajući to što je on dozvolio "nečuvenim činom".<ref>{{cite news |url=http://blogs.seattletimes.com/politicsnorthwest/2012/10/18/seattle-times-news-staffers-protest-companys-political-ad-campaign/ |title=Seattle Times news staffers protest company’s political-ad campaign |date=18. 10. 2012 |work=The Seattle Times |author=Jim Brunner |access-date=21. 2. 2015 |archive-date=26. 10. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026224833/http://blogs.seattletimes.com/politicsnorthwest/2012/10/18/seattle-times-news-staffers-protest-companys-political-ad-campaign/ |url-status=dead }}</ref> == Zajednički radni sporazum == [[Datoteka:Seattle Daily Times news editor quarters - 1900.jpg|thumb|Jedna od četiri slike u brošuri "Seattle and the Orient" (1900) pod nazivom "Redakcija novina The Seattle Daily Times"]] Od 1983. do 2009. ''Times'' i jedine druge "veće" novine u Seattleu, ''Seattle Post-Intelligencer'', bili su pod "zajedničkim radnim sporazumom" ({{jez-en|Joint Operating Agreement}} – JOA) po kojem bi ''Times'' kontrolirao oglašavanje, proizvodnju, [[marketing]] i tiraž da oba lista.<ref name="overview" /> Novine su zadržale svoj identitet sa zasebnim vijestima i različitim odjelima s editorijalima. ''Times'' je najavio da planira otkazati JOA 2003, citirajući dio JOA ugovora koji bi im dozvoljavao da prekinu ugovor nakon tri uzastopne godine gubljenja novca.<ref>{{cite news |first=Dan |last=Richman |author2=Phuong Lee |title=JOA fight between P-I, Times may heat up |url= http://www.seattlepi.com/business/257031_joa26.html |work=Seattle Post-Intelligencer |date=26. 1. 2006}}</ref> Hearst (koji je posjedovao ''Seattle Post-Intelligencer'') je tužio tvrdeći da ''klauzula više sile'' ne dozvoljava ''Timesu'' da citira gubitke za razlog prekidanja JOA ugovora jer oni potiču od izvanrednih događaja (u ovom slučaju, to je bio [[štrajk]] koji je trajao sedam sedmica). Iako je okružni sudija presudio u Hearstovu korist, ''Times'' je dobio žalbu, uključujući jednoglasnu odluku vrhovnog suda savezne države Washington 30. juna 2005.<ref>[http://www.seattlepi.com/business/230740_joa30ww.html "The ''Seattle Post-Intelligencer'', Court sides with ''Seattle Times'' in JOA dispute"]</ref> Hearst je nastavio tvrditi da je ''Times'' izmislio gubitke 2002. godine. Oba lista su najavali kraj spora 16. aprila 2007.<ref>{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2003669389_joa17.html|first=Eric|last=Pryne|title=Seattle Times, P-I reach agreement to keep both newspapers publishing|date=17. 4. 2007|work=The Seattle Times|access-date=16. 11. 2007}}</ref> Sporazum je raskinut kad je ''Post-Intelligencer'' prestao sa štampanjem 17. marta 2009. == Sadržaj == ''The Times'' sadrži različite odjeljke svakog dana: * Ponedjeljak: Glavne vijesti i biznis; NW ponedjeljak; sport * Utorak: Glavne vijesti i biznis; NW utorak; sport * Srijeda: Glavne vijesti i biznis; NW srijeda; sport * Četvrtak: Glavne vijesti i biznis; NW četvrtak; sport * Petak: Glavne vijesti i biznis; NW petak; sport; NW automobili; Weekend+ * Subota: Glavne vijesti i biznis; NW subota; sport; NW kuće * Nedjelja: Glavne vijesti; NW nedjelja; sport; biznis; nedjeljni market; NW poslovi; NW umjetnost i stil; NW putnik; Pacific NW magazin * ''Pacific NW'' je "glossy" magazin koji se objavljuje svake sedmice i ubacuje se u nedjeljno izdanje ''Timesa''. == Dostava i širina stranice == ''The Seattle Times'' se dostavljao poslije podne sve do 6. marta 2000.<ref>[http://www.seattletimescompany.com/communication/quickfacts.htm Seattle Times quick facts]</ref> Promijenio je vrijeme dostave u jutarnji termin da ne završi kao ostale novine koje su se dostavljale poslije podne, jer su te novine prestale s radom.<ref>{{Cite web |url=http://www.ajr.org/article_printable.asp?id=73 |title=American Journalism Review: 40 Years Of Death In The Afternoon |access-date=21. 2. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060330063606/http://www.ajr.org/article_printable.asp?id=73 |archive-date=30. 3. 2006 |url-status=dead }}</ref> Ovo je postavilo ''Times'' kao direktnog konkurenta s jutarnjim novinama ''Seattle Post-Intelligencer'' s kim je Times bio JOA partner. Nakon devet godina, ''P-I'' su postale novine koje se objavljuju samo na [[internet]]u. Format ''Timesa'' (još poznato kao [[cijeli format]]) već je decenijama bio 34&nbsp;[[cm]] i štampao se s veb-formata od 137&nbsp;cm. Sljedivši standarde industrije, širina stranice je promijenjena za 2,5&nbsp;cm na 32&nbsp;cm, sad koristeći veb-format od 127&nbsp;cm. U februaru 2009, veb-veličina ponovo je umanjena na 117&nbsp;cm što je suzilo širinu stranice na 29&nbsp;cm.<ref>[http://www.neterion.com/issues/2008/February/nt/02-08_seattle-newsize.htm "Seattle Times making move to 46-inch web"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20070702190453/http://www.newsandtech.com/issues/2008/February/nt/02-08_seattle-newsize.htm|date=2. 7. 2007}}. News and Tech.com, februar 2008.</ref> == Cijene == Cijene ''Timesa'' su: 1&nbsp;$ za dnevno izdanje, 2&nbsp;$ za nedjeljno izdanje i [[Dan zahvalnosti]] u okruzima King, Pierce, Snohomish i Kitsap. Cijene mogu biti malo veće u ostalim dijelovima savezne države Washington.<ref>[http://www.seattletimescompany.com/subscribe/newsstands.htm Newsstands Pricing]. ''The Seattle Times''.</ref> == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [https://www.seattletimes.com/ Službeni sajt] [[Kategorija:Novine osnovane 1891.]] [[Kategorija:Novine na engleskom jeziku]] [[Kategorija:Dnevne novine]] [[Kategorija:Novine u Seattleu]] [[Kategorija:Novine u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Komercijalna distribucija]] t3w0t9zjpa08ll9ycit78owbli8nu20 UEFA Intertoto kup 2006. 0 380662 3900258 3541377 2026-06-24T07:38:30Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900258 wikitext text/x-wiki '''UEFA Intertoto kup 2006.''' je bilo [[nogomet]]no klupsko takmičenje koje je organizirala [[UEFA]] između 17. juna i 22. jula 2006. godine. Ekipe pobjednici u trećem krugu takmičenja su se kvalificirale u [[Kup UEFA 2006/2007.|Kupu UEFA 2006/2007]].<ref>[http://en.archive.uefa.com/competitions/intertotocup/history/season=2006/intro.html ''UEFA Intertoto kup 2006, uefa.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151108190400/http://en.archive.uefa.com/competitions/intertotocup/history/season=2006/intro.html |date=8. 11. 2015 }}; pristupljeno: 28. 2. 2015.</ref><ref>[http://www.rsssf.com/tablesu/uic06.html ''UEFA Intertoto Cup 2006, rsssf.com'']; pristupljeno: 28. 2. 2015.</ref> == Prvi krug == {{TwoLegStart}} |- !colspan="5"|Južno-mediteranska regija |- {{TwoLegResult|[[FK Pobeda]]|MAK|2–4|'''[[Farul Constanţa]]'''|RUM|2–2|0–2}} {{TwoLegResult|[[UE Sant Julià]]|AND|0–8|'''[[NK Maribor]]'''|SLO|0–3|0–5}} {{TwoLegResult|'''[[Ethnikos Achna FC]]'''|KIP|5–4|[[KF Partizani]]|ALB|4–2|1–2}} {{TwoLegResult|'''[[NK Zrinjski Mostar|NK Zrinjski]]'''|BIH|4–1|[[Marsaxlokk F.C.]]|MLT|3–0|1–1}} |- !colspan="5"|Centralno-istočna regija |- {{TwoLegResult|[[Kilikia FC]]|ARM|1–8|'''[[FK Dinamo Tbilisi]]'''|GRU|1–5|0–3}} {{TwoLegResult|[[FC Shakhter]]|KAZ|4–6|'''[[FC Partizan Minsk|MTZ-RIPO Minsk]]'''|BJE|1–5|3–1}} {{TwoLegResult|'''[[FC Nitra]]'''|SLK|12–2|[[CS Grevenmacher]]|LUX|6–2|6–0}} {{TwoLegResult|[[FK MKT Araz Imisli]]|AZE|1–2|'''[[FC Tiraspol]]'''|MOL|1–0|0–2}} |- !colspan="5"|Sjeverna regija |- {{TwoLegResult|'''[[Keflavik ÍF]]'''|ISL|4–1|[[Dungannon Swifts F.C.]]|SJI|4–1|0–0}} {{TwoLegResult|'''[[Dinaburg FC]]'''|LAT|2–1|[[Havnar Bóltfelag]]|FAR|1–1|1–0}} {{TwoLegResult|'''[[Tampere United]]'''|FIN|8–1|[[Carmarthen Town F.C.]]|WAL|5–0|3–1}} {{TwoLegResult|[[Narva Trans]]|EST|1–8|'''[[Kalmar FF]]'''|ŠVE|1–6|0–2}} {{TwoLegResult|[[FK Vėtra]]|LIT|0–5|'''[[Shelbourne F.C.]]'''|IRS|0–1|0–4}} |} == Drugi krug == {{TwoLegStart}} |- !colspan="5"|Južno-mediteranska regija |- {{TwoLegResult|[[MFC Sopron]]|MAĐ|3–4|'''[[Kayserispor]]'''|TUR|3–3|0–1}} {{TwoLegResult|'''[[Farul Constanţa]]'''|RUM|3–2|[[PFC Lokomotiv Plovdiv]]'''|BUG|2–1|1–1}} {{TwoLegResult|[[FK Zeta]]|CG|1–4|'''[[NK Maribor]]'''|SLO|1–2|0–2}} {{TwoLegResult|'''[[Maccabi Petah Tikva FC]]'''|IZR|4–2|[[NK Zrinjski Mostar|NK Zrinjski]]|BIH|1–1|3–1}} {{TwoLegResult|[[NK Osijek]]|HRV|2–2 (a)|'''[[Ethnikos Achna FC]]'''|KIP|2–2|0–0}} |- !colspan="5"|Centralno-istočna regija |- {{TwoLegResult|'''[[Grasshopper Club Zürich]]'''|ŠVI|4–0|[[FK Teplice]]|ŠVI|2–0|2–0}} {{TwoLegResult|[[FC Nitra]]|SLK|2–3|'''[[FK Dnjipro Dnjipropetrovsk]]'''|UKR|2–1|0–2}} {{TwoLegResult|'''[[SV Ried]]'''|AUT|4–1|[[FK Dinamo Tbilisi]]|GRU|3–1|1–0}} {{TwoLegResult|'''[[FC Tiraspol]]'''|MOL|4–1|[[Lech Poznań]]|POLJ|1–0|3–1}} {{TwoLegResult|'''[[FK Moskva]]'''|RUS|3–0|[[FC Partizan Minsk|MTZ-RIPO Minsk]]|BJE|2–0|1–0}} |- !colspan="5"|Sjeverna regija |- {{TwoLegResult|[[Tampere United]]|FIN|3–5|'''[[Kalmar FF]]'''|ŠVE|1–2|2–3}} {{TwoLegResult|'''[[Odense BK]]'''|DAN|3–1|[[Shelbourne F.C.]]|IRS|3–0|0–1}} {{TwoLegResult|'''[[Lillestrøm S.K.]]'''|NOR|6–3|[[Keflavik ÍF]]|ISL|4–1|2–2}} {{TwoLegResult|'''[[Hibernian F.C.]]'''|ŠKO|8–0|[[Dinaburg FC]]|LAT|5–0|3–0}} |} == Treći krug == {{TwoLegStart}} |- !colspan="5"|Južno-mediteranska regija |- {{TwoLegResult|'''[[AJ Auxerre]]'''|FRA|4–2|[[Farul Constanţa]]|RUM|4–1|0–1}} {{TwoLegResult|[[AEL 1964 FC|A.E. Larissa]]|GRČ|0–2|'''[[Kayserispor]]'''|TUR|0–0|0–2}} {{TwoLegResult|[[Villarreal CF]]|ŠPA|2–3|'''[[NK Maribor]]'''|SLO|1–2|1–1}} {{TwoLegResult|[[Maccabi Petah Tikva FC]]|IZR|3–4|'''[[Ethnikos Achna FC]]'''|KIP|0–2|3–2}} |- !colspan="5"|Centralno-istočna regija |- {{TwoLegResult|'''[[Grasshopper Club Zürich]]'''|ŠVI|3–2|[[K.A.A. Gent]]|BEL|2–1|1–1}} {{TwoLegResult|'''[[Olympique de Marseille]]'''|FRA|(a) 2–2|[[FK Dnjipro Dnjipropetrovsk]]|UKR|0–0|2–2}} {{TwoLegResult|'''[[Hertha BSC Berlin]]'''|NJE|2–0|[[FK Moskva]]|RUS|0–0^|2–0}} {{TwoLegResult|'''[[SV Ried]]'''|AUT|4–2|[[FC Tiraspol]]|MOL|3–1|1–1}} |- !colspan="5"|Sjeverna regija |- {{TwoLegResult|'''[[Newcastle United F.C.]]'''|ENG|4–1|[[Lillestrøm S.K.]]|NOR|1–1|3–0}} {{TwoLegResult|[[Kalmar FF]]|ŠVE|2–3|'''[[FC Twente]]'''|HOL|1–0|1–3}} {{TwoLegResult|'''[[Odense BK]]'''|DAN|(a) 2–2|[[Hibernian F.C.]]|ŠKO|1–0|1–2}} |} ^utakmica odigrana 16. jula 2006. == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20151108190400/http://en.archive.uefa.com/competitions/intertotocup/history/season=2006/intro.html ''UEFA Intertoto kup 2006. na zvaničnoj stranici UEFA-e''] * [http://www.rsssf.com/tablesu/uic06.html ''UEFA Intertoto Cup 2006, rsssf.com''] {{UEFA Intertoto kup}} [[Kategorija:2006. u nogometu]] [[Kategorija:UEFA Intertoto kup|2006]] 4se5k0od8sznmi2ec4ioyiww1nb9r6x Univerzitet Stanford 0 381256 3900292 3858533 2026-06-24T10:22:21Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900292 wikitext text/x-wiki {{Infokutija univerzitet |naziv = Univerzitet Stanford |slika = [[Datoteka:Stanford University seal.svg|150px|Logo univerziteta]] |latinsko_ime = |moto = ''Die Luft der Freiheit weht'' ([[Njemački jezik|njem]].) |motobos = ''Piri vjetar slobode'' |osnovan = 1891. |vrsta = [[privatni univerzitet]] |krovna = |vjerska_pripadnost = |akademska_pripadnost = |izdaci = |budžet = |rukovodilac = |chairman = |chairperson = |chancellor = |predsjednik =John L. Hennessy |potpredsjednik = |vice_chancellor = |rektor = |prorektor = |dekan = |direktor = |vođa_titula = |akademsko_osoblje = 2.118 |admin_osoblje = 11.128 |studenti = 15.877 |dodipl = |dipl = |doktorat = |ostali = |lokacija = |grad = [[Stanford]] |savezna_država = [[Kalifornija]] |provincija = |država = [[SAD]] |koor = |kampus = |prijašnja_imena = |slobodna_oznaka = |boje = |atletika = |sportovi = |nadimak = |maskota = |udruženja = [[Asocijacija američkih univerziteta|AAU]]<br>[[Asocijacija istraživačkih univerziteta|AIU]] |web-sajt = [https://www.stanford.edu/] |logo = |pushin_map = |fusnote = }} '''Univerzitet Stanford''' ([[Engleski jezik|engl.]] Leland Stanford Junior University) ili jednostavno '''Stanford''', je [[SAD|američki]] privatni, istraživački univerzitet sa sjedištem u [[Stanford]]u, [[Kalifornija]]. Jedna je od najprestižnijih svjetskih institucija,<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/563120/Stanford-University</ref><ref>http://www.encyclopedia.com/topic/Stanford_University.aspx</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2011/reputation-ranking/analysis |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=4. 4. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404153936/http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2011/reputation-ranking/analysis |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.gallup.com/poll/9109/harvard-number-one-university-eyes-public.aspx</ref> sa najvećom dodiplomskom selektivnošću.<ref>http://www.stanforddaily.com/2014/03/28/class-of-2018-admit-rates-lowest-in-university-history/</ref> Zauzima vodeću poziciju u brojnim istraživačkim granama unutar SAD-a.<ref>http://www.businessinsider.com/best-colleges-in-the-us-2014-9?op=1</ref><ref>{{Cite web |url=http://cae.org/images/uploads/pdf/VSE-2013-Press-Release.pdf |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=14. 7. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160714171829/http://cae.org/images/uploads/pdf/VSE-2013-Press-Release.pdf |url-status=dead }}</ref> Nalazi se u sjevernom dijelu [[Silicijska dolina|Silicijske doline]] u blizini Palo Altoa. Univerzitetski akademski odjeli su organizirani u sedam škola, s još nekoliko imanja, kao što su laboratorije i prirodni rezervati koji se nalazi izvan glavnog kampusa.<ref>http://facts.stanford.edu/</ref><ref name="basic">{{Cite web |url=http://visit.stanford.edu/basics/index.html |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=13. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213091834/https://visit.stanford.edu/basics/index.html |url-status=dead }}</ref> Sa površinom od 3.310 hektara, kampus je jedan od najveći u SAD-u.<ref name="basic"/><ref>{{Cite web |url=http://visit.stanford.edu/tours/virtual/index.html |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=13. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213091905/https://visit.stanford.edu/tours/virtual/index.html |url-status=dead }}</ref> Na ovom univerzitetu su diplomirale i studirale mnoge poznate ličnosti i osnivači velikih kompanija, uključujući [[Google]], [[Hewlett-Packard]], [[Nike, Inc.|Nike]], [[Sun Microsystems]] i [[Yahoo]] dok su kompanije osnovana od strane Stanford alumnija generirale više od 2.700 milijardi $ godišnjeg prihoa, što je ekvivalentno 10. po jačini ekonomiji na svijetu.<ref>{{Cite web |url=http://news.stanford.edu/news/2012/october/innovation-economic-impact-102412.html |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=21. 9. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921025708/https://news.stanford.edu/news/2012/october/innovation-economic-impact-102412.html |url-status=dead }}</ref> Pedeset i devet dobitnika [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] su povezani sa ovim univerzitetom,<ref>http://news.stanford.edu/nobel/</ref> kao i 30 živućih milijardera i 17 astronauta. To je ujedno i jedna od institucija koja je dala najviše članova američkog [[Kongres Sjedinjenih Američkih Država|Kongresa]]. == Historija == [[Datoteka:Leland_Stanford_p1070023.jpg|mini|desno|200px|Portret Lelanda Stanforda, osnivača univerziteta, izložen u Cantor centru]] Univerzitet je svečano otvoren 1. oktobra 1891. godine. Osnovan je od strane [[Stanford Leland|Stanforda Lelanda]], željezničkog magnata, kalifornijskog guvernera i američkog senatora i njegove supruga Jane Lathrop Stanford. Univerzitet je osnovan u čast njihovog jedinog sina Lelanda Stanforda, Jr. (po kojem je i nazvan) a koji je umro 1884. godine neposredno prije svog 16. rođendana. Njegovi roditelji su odlučili njemu posvetiti univerzitet a Leland Stanford je pri tom rekao svojoj supruzi: "Djeca Kalifornije će biti naša djeca."<ref name="historija">http://www.stanford.edu/about/history/</ref> == Organizacija == Univerzitet Stanford je oslobođen plaćanja poreza, u privatnom je vlasništvu a njime upravlja Upravni odbor koji se sastoji od 34 člana. Članovi upravnog odbora se biraju na petogodišnji mandat a sastaju se pet puta godišnje. Upravni odbor također upravlja i sa nadgledaju Stanfordskim istraživačkim parkom, šopping centrom, Cantor centrom za vizuelne umjetnosti, Medicinskim centrom Univerziteta Stanford i još mnogo povezanih medicinskih ustanova (uključujući i dječiju bolnica Lucile Packard).<ref>{{Cite web |url=http://facts.stanford.edu/administration/finances |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=23. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210223024904/https://facts.stanford.edu/administration/finances/ |url-status=dead }}</ref> === Organizacione jedinice === Univerzitet je trenutno organizovan u sedam akademskih škola<ref>{{Cite web |url=http://www.stanford.edu/academics/schools.html |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 3. 2015 |archive-date=20. 12. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220165814/http://www.stanford.edu/academics/schools.html |url-status=dead }}</ref> a to su: * Škola humanističkih nauka (sa 27 odjela) * Škola za inženjerstvo (sa 9 odjela) * Škola za energiju i zaštitu životne sredine (4 odjela) * Škola prava * Škola medicine * Pedagoška škola i * Poslovna škola. Škola prava, medicine kao i pedagoška i poslovna škola imaju organizovane samo diplomske studije dok ostale imaju i dodiplomske i diplomske studije. Univerzitet Stanford je korisnik posebne klauzule kalifornijskog Ustava, koji izričito izuzima imovinu Univerziteta od plaćanja poreza, sve dok se imovina koristi u edukativne svrhe.<ref>Grodin, Joseph R.; Massey, Calvin R.; Cunningham, Richard B. (1993). The California State Constitution: A Reference Guide. Westport, Connecticut: Greenwood Press. p. 311. {{ISBN|0-313-27228-X}}.</ref> == Poznati diplomanti == === Političke ličnosti === * [[Yukio Hatoyama]] i [[Taro Aso]] - bivši [[japan]]ski premijeri * [[Herbert Hoover]] - bivši američki predsjednik * [[Warren Christopher]] * [[Alejandro Toledo]] - bivši peruanski predsjednik * [[Jorge Serrano Elias]] - bivši predsjednik [[Gvatemala|Gvatemale]] * [[Mohammed Waheed Hassan]] - trenutni predsjednik [[Maldivi|Maldiva]] === Osnivači i vlasnici velikih kompanija === * [[William Hewlett]] i [[David Packard]] - (Hewlett-Packard) * [[Sandra Lerner]] i [[Leonard Bosack]] - Cisco Systems * [[Jen-Hsun Huang]] - [[Nvidia]] * [[Chih-Yuan Yang]] i [[David Filo]] - [[Yahoo]] * [[Sergey Brin]] i [[Lawrence Page]] - Google * [[Phil Knight]] - Nike * Peter Thiel i Elon Musk - [[PayPal]] * [[Vinod Khosla]] - Sun Microsystems ==Reference== {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.stanford.edu/ Službena web stranica univerziteta] {{Commonscat|Stanford University}} {{Asocijacija američkih univerziteta}} {{Asocijacija istraživačkih univerziteta}} [[Kategorija:Asocijacija američkih univerziteta|Stanford]] [[Kategorija:Asocijacija istraživačkih univerziteta|Stanford]] [[Kategorija:Univerziteti u Kaliforniji|Stanford]] [[Kategorija:Univerziteti u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Obrazovne institucije osnovane 1891.]] 0907wdygwnwwmbau2tqtd05ak58f89e Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 10 km 0 381296 3900129 3858537 2026-06-23T18:23:04Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900129 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Sprint (muškarci) | prvenstvo_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | slika_veličina = 150px | opis = | borilište = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 7. mart 2015. | takmičari = 129 | države = 37 | pobjeda_vrijednost = 24:12.8 | zlato = [[Johannes Thingnes Bø]] | zlatoNOK = NOR | srebro = [[Nathan Smith]] | srebroNOK = KAN | bronza = [[Tarjei Bø]] | bronzaNOK = NOR | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 10 km|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} [[Datoteka:Johannes Thingnes Bø 01.jpg|Johannes Thingnes Bø, norveški biatlonac, pobjednik u sprintu|desno|mini]] '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 10&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u muškoj konkurenciji održala se [[7. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=8. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=8. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402133831/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:00.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C73B_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=8. 3. 2015 |archive-date=18. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418162754/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C73B_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Prvih 60 takmičara kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – potjera (muškarci)|potjeri]] 8. marta 2015.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]] |NOR}} || 24:12.8 || 1 (0+1) || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Nathan Smith]] |KAN}} || 24:24.9 || 1 (0+1) || +12.1 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]] |NOR}} || 24:38.1|| 0 (0+0) || +25.3 |- | 4 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Fourcade]] |FRA}} || 24:42.3 || 1 (0+1) || +29.5 |- | 5 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]] |NJE}} || 24:43.1 || 1 (0+1) || +30.3 |- | 6 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Jevgenij Garaničev]] |RUS}} || 24:48.4 || 2 (0+2) || +35.6 |- | 7 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]] |ČEŠ}} || 24:48.9 || 2 (1+1) || +36.1 |- | 8 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]] |BUG}} || 24:53.0 || 1 (1+0) || +40.2 |- | 9 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]] |ČEŠ}} || 24:56.7 || 1 (0+1) || +43.9 |- | 10 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]] |NJE}} || 24:59.3 || 2 (0+2) || +46.5 |- | 11 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Jaroslav Soukup]] |ČEŠ}} || 25:02.4 || 0 (0+0) || +49.6 |- | 12 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]] |FRA}} || 25:02.5 || 3 (0+3) || +49.7 |- | 13 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]] |ŠVI}} || 25:07.7 || 2 (1+1) || +54.9 |- | 14 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Jakov Fak]] |SLO}} || 25:08.1 || 3 (1+2) || +55.3 |- | 15 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke]] |USA}} || 25:12.4 || 2 (1+1) || +59.6 |- | 16 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Jurji Liadov]] |BJE}} || 25:12.5 || 2 (0+2) || +59.7 |- | 17 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]] |USA}} || 25:14.3 || 1 (0+1) || +1:01.5 |- | 18 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Shipulin]] |RUS}} || 25:15.3 || 2 (1+1) || +1:02.5 |- | 19 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]] |NOR}} || 25:21.7 || 3 (1+2) || +1:08.9 |- | 20 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]] |ŠVE}} || 25:26.0 || 3 (0+3) || +1:13.2 |- | 21 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]] |KAN}} || 25:27.1 || 1 (0+1) || +1:14.3 |- | 21 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]] |BEL}} || 25:27.1 || 1 (1+0) || +1:14.3 |- | 23 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]] |ITA}} || 25:28.3 || 2 (1+1) || +1:15.5 |- | 24 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Lukas Hofer]] |ITA}} || 25:32.1 || 3 (1+2) || +1:19.3 |- | 25 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Christian De Lorenzi]] |ITA}} || 25:33.9 || 1 (0+1) || +1:21.1 |- | 26 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Serhiy Semenov]] |UKR}} || 25:38.2 || 3 (1+2) || +1:25.4 |- | 27 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Timofej Lapšin]] |RUS}} || 25:40.9 || 3 (1+2) || +1:28.1 |- | 28 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]] |ŠVI}} || 25:42.3 || 2 (0+2) || +1:29.5 |- | 29 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]] |ŠVI}} || 25:43.1 || 2 (1+1) || +1:30.3 |- | 30 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]] |NJE}} || 25:44.0 || 3 (1+2) || +1:31.2 |- | 31 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]] |EST}} || 25:45.2 || 2 (2+0) || +1:32.4 |- | 32 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Cornel Puchianu]] |RUM}} || 25:45.9 || 2 (1+1) || +1:33.1 |- | 33 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Matej Kazár]] |SLK}} || 25:48.3 || 1 (0+1) || +1:35.5 |- | 34 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitry Malyshko]] |RUS}} || 25:48.4 || 3 (3+0) || +1:35.6 |- | 35 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Henrik L'Abée-Lund]] |NOR}} || 25:50.7 || 1 (1+0) || +1:37.9 |- | 36 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]] |NOR}} || 25:53.3 || 4 (2+2) || +1:40.5 |- | 36 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Ivan Joller]] |ŠVI}} || 25:53.3 || 2 (1+1) || +1:40.5 |- | 38 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]] |FRA}} || 25:54.2 || 2 (0+2) || +1:41.4 |- | 39 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]] |AUT}} || 25:59.3 || 2 (1+1) || +1:46.5 |- | 39 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]] |FRA}} || 25:59.3 || 3 (0+3) || +1:46.5 |- | 41 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Mesotitsch]] |AUT}} || 26:00.5 || 3 (2+1) || +1:47.7 |- | 42 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Andrejs Rastorgujevs]] |LAT}} || 26:00.7 || 4 (2+2) || +1:47.9 |- | 43 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Chepelin]] |BJE}} || 26:02.0 || 3 (2+1) || +1:49.2 |- | 44 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Julian Eberhard]] |AUT}} || 26:03.9 || 4 (2+2) || +1:51.1 |- | 45 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Leif Nordgren]] |USA}} || 26:09.4 || 3 (0+3) || +1:56.6 |- | 46 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]] |AUT}} || 26:11.0 || 4 (2+2) || +1:58.2 |- | 47 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]] |SLO}} || 26:13.9 || 5 (2+3) || +2:01.1 |- | 48 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Oleksander Zhyrnyi]] |UKR}} || 26:17.0 || 3 (2+1) || +2:04.2 |- | 49 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Dmytro PidruKINyi]] |UKR}} || 26:18.8 || 3 (2+1) || +2:06.0 |- | 50 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Gow]] |KAN}} || 26:19.0 || 2 (1+1) || +2:06.2 |- | 51 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Jarkko Kauppinen]] |FIN}} || 26:21.2 || 1 (0+1) || +2:08.4 |- | 52 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]] |BUG}} || 26:30.4 || 3 (0+3) || +2:17.6 |- | 53 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Kauri Kõiv]] |EST}} || 26:33.1 || 3 (1+2) || +2:20.3 |- | 54 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Ahti Toivanen]] |FIN}} || 26:35.4 || 2 (1+1) || +2:22.6 |- | 55 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]] |USA}} || 26:41.7 || 3 (2+1) || +2:28.9 |- | 56 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitrij Djužev]] |BJE}} || 26:50.5 || 2 (1+1|| +2:37.7 |- | 57 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Ivan Zlatev]] |BUG}} || 26:57.7 || 3 (1+2) || +2:44.9 |- | 58 || 120 || align=left| {{flagathlete|[[Krzysztof Pływaczyk]] |POL}} || 26:58.0|| 2 (0+2) || +2:45.2 |- | 59 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Krčmář]] |ČEŠ}} || 26:59.4 || 5 (3+2) || +2:46.6 |- | 60 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Tomas Kaukėnas]] |LTU}} || 27:00.6 || 3 (1+2) || +2:47.8 |- | 61 || 108 || align=left| {{flagathlete|[[George Buta]] |RUM}} || 27:03.5 || 2 (0+2) || +2:50.7 |- | 62 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Artem Pryma]] |UKR}} || 27:05.3 || 4 (1+3) || +2:52.5 |- | 63 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Łukasz Szczurek]] |POL}} || 27:07.3 || 2 (1+1) || +2:54.5 |- | 64 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Kalev Ermits]] |EST}} || 27:10.1 || 6 (4+2) || +2:57.3 |- | 65 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Otčenáš]] |SLK}} || 27:13.2 || 4(2+2) || +3:00.4 |- | 66 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Janez Marič]] |SLO}} || 27:13.5 || 4 (0+4) || +3:00.7 |- | 67 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Tsukasa Kobonoki]] |JAP}} || 27:18.9 || 3 (1+2) || +3:06.1 |- | 68 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Karol Dombrovski]] |LTU}} || 27:19.7 || 2 (0+2) || +3:06.9 |- | 69 || 110 || align=left| {{flagathlete|[[Vytautas Strolia]] |LTU}} || 27:20.3 || 3 (1+2) || +3:07.5 |- | 70 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Dzmitry Abasheu]] |BJE}} || 27:22.1 || 4 (2+2) || +3:09.3 |- | 71 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Rok Tršan]] |SLO}} || 27:23.3 || 4 (0+4) || +3:10.5 |- | 72 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Ted Armgren]] |ŠVE}} || 27:23.5 || 4 (0+4) || +3:10.7 |- | 73 || 109 || align=left| {{flagathlete|[[Christian Gow]] |KAN}} || 27:23.8 || 3 (1+2) || +3:11.0 |- | 74 || 111 || align=left| {{flagathlete|[[Miroslav Matiaško]] |SLK}} || 27:28.1 || 4 (1+3) || +3:15.3 |- | 75 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Tomáš Hasilla]] |SLK}} || 27:28.7 || 3 (1+2) || +3:15.9 |- | 76 || 128 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Sinapov]] |BUG}} || 27:30.1 || 3 (2+1) || +3:17.3 |- | 77 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]] |NJE}} || 27:32.3 || 7 (4+3) || +3:19.5 |- | 78 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Peppe Femling]] |ŠVE}} || 27:39.7 || 6 (3+3) || +3:26.9 |- | 79 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Lee-Steve Jackson]] |UK}} || 27:44.1 || 3 (1+2) || +3:31.3 |- | 80 || 105 || align=left| {{flagathlete|[[Mikito Tachizaki]] |JAP}} || 27:45.4 || 4 (2+2) || +3:32.6 |- | 81 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Dixon]] |UK}} || 27:48.6 || 1 (0+1) || +3:35.8 |- | 82 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Pantov]] |KAZ}} || 27:52.2 || 2 (0+2) || +3:39.5 |- | 83 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Christofer Eriksson]] |ŠVE}} || 27:54.6 || 5 (2+3) || +3:41.8 |- | 84 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Kazuya Inomata]] |JAP}} || 27:58.0 || 4 (2+2) || +3:45.2 |- | 85 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Olli Hiidensalo]] |FIN}} || 28:05.7 || 6 (2+4) || +3:52.9 |- | 86 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Maksim Braun]] |KAZ}} || 28:07.2 || 2 (0+2) || +3:54.4 |- | 87 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jinle]] |KIN}} || 28:22.9 || 3 (0+3) || +4:10.1 |- | 88 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Ren Long]] |KIN}} || 28:37.5 || 5 (1+4) || +4:24.7 |- | 89 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Grzegorz Guzik]] |POL}} || 28:39.3 || 6 (4+2) || +4:26.5 |- | 90 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Thomas Bormolini]] |ITA}} || 28:45.8 || 5 (1+4) || +4:33.0 |- | 91 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Yong-gyu]] |JKO}} || 28:46.6 || 3 (1+2) || +4:33.8 |- | 92 || 104 || align=left| {{flagathlete|[[Alexei Almoukov]] |AUS}} || 28:47.1 || 3 (1+2) || +4:34.3 |- | 93 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Roberts Slotiņš]] |LAT}} || 28:51.5 || 4 (1+3) || +4:38.7 |- | 94 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Remus Faur]] |RUM}} || 28:58.1 || 5 (2+3) || +4:45.3 |- | 95 || 106 || align=left| {{flagathlete|[[Damir Rastić]] |SRB}} || 29:02.0 || 4 (1+3) || +4:49.2 |- | 96 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Jan Savicki]] |KAZ}} || 29:07.8 || 6 (2+4) || +4:55.0 |- | 97 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Jun Je-uk]] |JKO}} || 29:12.8 || 4 (2+2) || +5:00.0 |- | 98 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Apostolos Angelis]] |GRČ}} || 29:15.7 || 4 (2+2) || +5:02.9 |- | 99 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Thorsten Langer]] |BEL}} || 29:22.3 || 1 (1+0) || +5:09.5 |- | 100 || 124 || align=left| {{flagathlete|[[Jong-min]] |JKO}} || 29:26.7 || 3 (2+1) || +5:13.9 |- | 101 || 118 || align=left| {{flagathlete|[[Marian Marcel Dănilă]] |RUM}} || 29:47.7 || 7 (3+4) || +5:34.9 |- | 102 || 103 || align=left| {{flagathlete|[[Károly Gombos]] |MAĐ}} || 29:50.2 || 3 (1+2) || +5:37.4 |- | 103 || 126 || align=left| {{flagathlete|[[Tuomas Gronman]] |FIN}} || 29:51.8 || 7 (2+5) || +5:39.0 |- | 104 || 107 || align=left| {{flagathlete|[[Edin Hodžić]] |SRB}} || 30:08.7 || 3 (2+1) || +5:55.9 |- | 105 || 125 || align=left| {{flagathlete|[[Lee Su-young]] |JKO}} || 30:13.9 || 5 (1+4) || +6:01.1 |- | 106 || 127 || align=left| {{flagathlete|[[Toms Praulītis]] |LAT}} || 30:14.0 || 2 (1+1) || +6:01.2 |- | 107 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Filip Petrović]] |HRV}} || 30:22.8 || 3 (0+3) || +6:10.0 |- | 108 || 114 || align=left| {{flagathlete|[[Kevin Kane (biatlonac)|Kevin Kane]] |UK}} || 30:39.2 || 6 (3+3) || +6:26.4 |- | 109 || 123 || align=left| {{flagathlete|[[Rokas Suslavičius]] |LTU}} || 30:40.7 || 4 (3+1) || +6:27.9 |- | 110 || 121 || align=left| {{flagathlete|[[Thierry Langer]] |BEL}} || 30:41.9 || 5 (4+1) || +6:29.1 |- | 111 || 112 || align=left| {{flagathlete|[[Ahmet Üstüntaş]] |TUR}} || 30:57.8 || 3 (1+2) || +6:45.0 |- | 112 || 119 || align=left| {{flagathlete|[[Ryo Maeda]] |JAP}} || 31:04.4 || 4 (2+2) || +6:51.6 |- | 113 || 129 || align=left| {{flagathlete|[[Vasilij Podkoritov]] |KAZ}} || 31:06.8 || 6 (1+5) || +6:54.0 |- | 114 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Gjorgji Icoski]] |MAK}} || 31:19.2 || 3 (0+3) || +7:06.4 |- | 115 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Rolands Pužulis]] |LAT}} || 31:23.7 || 5 (3+2) || +7:10.9 |- | 116 || 116 || align=left| {{flagathlete|[[Dimitrios Kyriazis]] |GRČ}} || 31:25.5 || 2 (0+2) || +7:12.7 |- | 117 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Kleanthis Karamichas]] |ČEŠ}} || 31:33.5 || 4 (3+1) || +7:20.7 |- | 118 || 115 || align=left| {{flagathlete|[[Marcel Laponder]] |UK}} || 31:49.8 || 7 (2+5) || +7:37.0 |- | 119 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Tom Lahaye-Goffart]] |BEL}} || 32:14.1 || 7 (4+3) || +8:01.3 |- | 120 || 122 || align=left| {{flagathlete|[[Dejan Krsmanović]] |SRB}} || 32:23.3 || 6 (3+3) || +8:10.5 |- | 121 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Victor Pînzaru]] |MOL}} || 32:33.7 || 2 (1+1) || +8:20.9 |- | 122 || 117 || align=left| {{flagathlete|[[Ajlan Rastić]] |SRB}} || 32:42.3 || 7 (2+5) || +8:29.5 |- | 123 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Dyllan Harmer]] |AUS}} || 33:12.2 || 6 (3+3) || +8:59.4 |- | 124 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Orhangazi Civil]] |TUR}} || 33:31.2 || 6 (3+3) || +9:18.4 |- | 125 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Toni Stanoeski]] |MAK}} || 33:41.9 || 7 (3+4) || +9:29.1 |- | 126 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Mehmet Üstüntaş]] |TUR}} || 33:51.7 || 6 (1+5) || +9:38.9 |- | 127 || 113 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Walker (biatlonac)|Daniel Walker]] |AUS}} || 34:40.9 || 7 (3+4) || +10:28.1 |- | || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Joel Sloof]] |HOL}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || |- | || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Remmelg]] |EST}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] kr99uckw9beixvwi09om3kro5t7cz1r Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km 0 381376 3900133 3858540 2026-06-23T18:25:10Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900133 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Sprint (žene) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 7. mart 2015. | takmičari = 129 | države = 37 | zlato = [[Marie Dorin Habert]] | zlatoNOK = FRA | srebro = [[Weronika Nowakowska-Ziemniak]] | srebroNOK = POL | bronza = [[Valentina Semerenko]] | bronzaNOK = UKR | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 7,5 km|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 7,5 km|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} [[Datoteka:Marie Dorin - 22-01-2010.jpg|Marie Dorin Habert, francuska biatlonka, pobjednica u sprintu|desno|mini]] '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 7,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[7. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=9. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=9. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112356/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 17:30.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C73B_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=9. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402130002/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C73B_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Prvih 60 takmičara kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – potjera (žene)|potjeri]] 8. marta 2015.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]]|| 16 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]]|FRA}} || 22:16.8 || 1 (0+1) || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]]|| 19 || align=left| {{flagathlete|[[Weronika Nowakowska-Ziemniak]]|POL}} || 22:26.4 || 0 (0+0) || +9.6 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]]|| 4 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 22:36.5 || 1 (0+1) || +19.7 |- | 4 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 22:45.9 || 3 (1+2) || +29.1 |- | 5 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]]|POL}} || 22:56.5 || 1 (0+1) || +39.7 |- | 6 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Šumilova]]|RUS}} || 23:05.6 || 2 (1+1) || +48.8 |- | 7 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 23:08.6 || 2 (2+0) || +51.8 |- | 8 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Andreja Mali]]|SLO}} || 23:18.7 || 1 (1+0) || +1:01.9 |- | 9 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Abramova]]|UKR}} || 23:19.8 || 2 (1+1) || +1:03.0 |- | 10 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 23:26.6 || 2 (1+1) || +1:09.8 |- | 11 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Nastasija Duborezova]]|BJE}} || 23:27.4 || 2 (1+1) || +1:10.6 |- | 12 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Gereková]]|SLK}} || 23:28.1 || 2 (0+2) || +1:11.3 |- | 13 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}} || 23:30.0 || 1 (0+1) || +1:13.2 |- | 14 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 23:35.9 || 3 (0+3) || +1:19.1 |- | 15 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]]|ČEŠ}} || 23:39.3 || 4 (2+2) || +1:22.5 |- | 16 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Laukkanen]]|FIN}} || 23:40.0 || 2 (0+2) || +1:23.2 |- | 17 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 23:55.6 || 2 (1+1) || +1:38.8 |- | 18 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Soukalová]]|ČEŠ}} || 23:57.1 || 3 (0+3) || +1:40.3 |- | 19 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 23:59.3 || 3 (0+3) || +1:42.5 |- | 20 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 24:02.5 || 3 (1+2) || +1:45.7 |- | 21 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Darija Virolajnen]]|RUS}} || 24:07.1 || 3 (0+3) || +1:50.3 |- | 22 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Suzuki]]|JAP}} || 24:08.4 || 2 (1+1) || +1:51.6 |- | 23 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Heinicke]]|KAN}} || 24:12.1 || 1 (1+0) || +1:55.3 |- | 24 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 24:12.9 || 1 (0+1) || +1:45.1 |- | 25 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]]|BJE}} || 24:14.9 || 5 (1+4) || +1:58.1 |- | 26 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 24:19.2 || 3 (2+1) || +2:02.4 |- | 27 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 24:20.2 || 4 (2+2) || +2:03.4 |- | 28 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 24:24.5 || 2 (1+1) || +2:07.7 |- | 29 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Karin Oberhofer]]|ITA}} || 24:27.8 || 4 (2+2) || +2:11.0 |- | 30 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu]]|NOR}} || 24:28.5 || 3 (0+3) || +2:11.7 |- | 31 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]]|KAN}} || 24:30.1 || 3 (0+3) || +2:13.3 |- | 32 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Emilija Jordanova]]|BUL}} || 24:33.0 || 2 (2+0) || +2:16.2 |- | 33 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 24:36.6 || 5 (4+1) || +2:19.8 |- | 34 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 24:37.5 || 5 (3+2) || +2:20.7 |- | 35 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Bondar]]|UKR}} || 24:41.6 || 6 (3+3) || +2:24.8 |- | 36 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Varvinec]]|UKR}} || 24:43.9 || 3 (1+2) || +2:27.1 |- | 37 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Desislava Stojanova]]|BUL}} || 24:45.5 || 3 (2+1) || +2:28.7 |- | 38 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 24:45.6 || 3 (3+0) || +2:28.8 |- | 39 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 24:47.2 || 4 (2+2) || +2:30.4 |- | 40 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Wang Yue (biatlonka)|Wang Yue]]|KIN}} || 24:49.5 || 2 (0+2) || +2:32.7 |- | 41 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 24:52.0 || 3 (1+2) || +2:35.2 |- | 42 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Kadri Lehtla]]|EST}} || 24:52.3 || 4 (2+2) || +2:35.5 |- | 43 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Miki Kobayashi]]|JAP}} || 24:55.4 || 3 (1+2) || +2:38.6 |- | 44 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Podčufarova]]|RUS}} || 24:56.3 || 3 (1+2) || +2:39.5 |- | 45 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Luminița Pișcoran]]|RUM}} || 24:57.7 || 4 (2+2) || +2:40.9 |- | 46 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Kistanova]]|KAZ}} || 25:00.4 || 3 (1+2) || +2:43.6 |- | 47 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]]|UK}} || 25:00.6 || 4 (2+2) || +2:43.8 |- | 48 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 25:01.8 || 4 (1+3) || +2:45.0 |- | 49 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Pisarava]]|BJE}} || 25:02.8 || 4 (1+3) || +2:46.0 |- | 50 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Elisabeth Högberg]]|ŠVE}} || 25:04.8 || 3 (2+1) || +2:48.0 |- | 51 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Ransom]]|KAN}} || 25:08.5 || 3 (0+3) || +2:51.7 |- | 52 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Coline Varcin]]|FRA}} || 25:12.6 || 4 (3+1) || +2:55.8 |- | 53 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Elise Ringen]]|NOR}} || 25:13.6 || 4 (2+2) || +2:56.8 |- | 54 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Mun Ji-hee]]|JKO}} || 25:14.9 || 3 (2+1) || +2:58.1 |- | 55 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]]|FRA}} || 25:20.8 || 5 (1+4) || +3:04.0 |- | 56 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Terézia Poliaková]]|SLK}} || 25:21.9 || 4 (1+3) || +3:05.1 |- | 57 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Song Chaoqing]]|KIN}} || 25:24.0 || 5 (3+2) || +3:07.2 |- | 58 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Martina Chrapánová]]|SLK}} || 25:24.5 || 5 (4+1) || +3:07.7 |- | 59 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 25:26.0 || 4 (1+3) || +3:09.2 |- | 60 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Hannah Dreissigacker]]|SAD}} || 25:30.1 || 6 (4+2) || +3:13.3 |- | 61 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Diana Rasimovičiūtė]]|LTU}} || 25:34.4 || 5 (0+5) || +3:17.6 |- | 62 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]|KIN}} || 25:36.7 || 5 (2+3) || +3:19.9 |- | 63 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Flurina Volken]]|ŠVI}} || 25:39.8 || 5 (3+2) || +3:23.0 |- | 64 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Emőke Szőcs]]|MAĐ}} || 25:39.8 || 3 (2+1) || +3:23.0 |- | 65 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Jitka Landová]]|ČEŠ}} || 25:44.3 || 6 (2+4) || +3:27.5 |- | 66 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Nicole Gontier]]|ITA}} || 25:45.0 || 5 (1+4) || +3:28.2 |- | 67 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Annelies Cook]]|SAD}} || 25:45.3 || 5 (2+3) || +3:28.5 |- | 68 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Sanna Markkanen]]|FIN}} || 25:47.3 || 3 (1+2) || +3:30.5 |- | 69 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Skardzina]]|BJE}} || 25:54.3 || 4 (2+2) || +3:37.5 |- | 70 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Éva Tófalvi]]|RUM}} || 25:54.4 || 5 (2+3) || +3:37.6 |- | 71 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|KIN}} || 25:57.6 || 4 (1+3) || +3:40.8 |- | 72 || 106 || align=left| {{flagathlete|[[Auli Kiskola]]|FIN}} || 25:59.3 || 5 (3+2) || +3:42.5 |- | 73 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 26:01.7 || 5 (0+5) || +3:44.9 |- | 74 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 26:06.2 || 6 (2+4) || +3:49.4 |- | 75 || 104 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Poltoranjina]]|KAZ}} || 26:09.3 || 4 (2+2) || +3:52.5 |- | 76 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Audrey Vaillancourt]]|KAN}} || 26:10.9 || 5 (2+3) || +3:54.0 |- | 77 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Urška Poje]]|SLO}} || 26:11.1 || 4 (1+3) || +3:54.3 |- | 78 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Fanny Welle-Strand Horn]]|NOR}} || 26:16.4 || 7 (5+2) || +3:59.6 |- | 79 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Daria Jurlova]]|EST}} || 26:18.9 || 4 (1+3) || +4:02.1 |- | 80 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}} || 26:19.5 || 5 (0+5) || +4:02.7 |- | 81 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Usanova]]|KAZ}} || 26:21.4 || 6 (2+4) || +4:04.6 |- | 82 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 26:27.1 || 3 (2+1) || +4:10.3 |- | 84 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Nilsson]]|ŠVE}} || 26:31.9 || 6 (3+3) || +4:15.1 |- | 84 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Anja Eržen]]|SLO}} || 26:48.0 || 7 (4+3) || +4:31.2 |- | 85 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Kristel Viigipuu]]|EST}} || 26:57.9 || 4 (3+1) || +4:41.1 |- | 86 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Danijela Kadeva]]|BUL}} || 27:05.9 || 2 (1+1) || +4:49.1 |- | 87 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Gabrielė Leščinskaitė]]|LTU}} || 27:09.0 || 6 (2+4) || +4:52.2 |- | 88 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SLK}} || 27:15.3 || 9 (5+4) || +4:58.5 |- | 89 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Réka Ferencz]]|RUM}} || 27:20.1 || 6 (2+4) || +5:03.3 |- | 90 || 103 || align=left| {{flagathlete|[[Nerys Jones]]|UK}} || 27:24.6 || 5 (3+2) || +5:07.8 |- | 91 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Florina Ioana Cîrstea]]|RUM}} || 27:25.4 || 5 (3+2) || +5:08.6 |- | 92 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Paulauskaitė]]|LTU}} || 27:32.4 || 5 (2+3) || +5:15.6 |- | 93 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Alina Rajkova]]|KAZ}} || 27:36.7 || 6 (2+4) || +5:19.9 |- | 94 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Schwaiger]]|AUT}} || 27:41.3 || 6 (2+4) || +5:24.5 |- | 95 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Yurie Tanaka]]|JAP}} || 27:43.2 || 7 (3+4) || +5:26.4 |- | 96 || 105 || align=left| {{flagathlete|[[Marija Kaznacenko]]|LTU}} || 27:51.9 || 5 (3+2) || +5:35.1 |- | 97 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Victoria Padial]]|ŠPA}} || 27:58.0 || 5 (0+5) || +5:41.2 |- | 98 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Seon-su]]|JKO}} || 28:17.0 || 6 (3+3) || +6:00.2 |- | 99 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Park Ji-ae]]|JKO}} || 28:22.5 || 4 (3+1) || +6:05.7 |- | 100 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Ko Eun-jung]]|JKO}} || 29:29.5 || 8 (3+5) || +7:12.7 |- | 101 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Katsura Sato]]|JAP}} || 29:40.1 || 9 (5+4) || +7:23.3 |- | 102 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Stefani Popova]]|BUL}} || 29:42.3 || 7 (4+3) || +7:25.5 |- | || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Chardine Sloof]]|HOL}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || |- | || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Alexandra Camenșcic]]|MOL}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || |- | || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Ingela Andersson]]|ŠVE}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |-bgcolor=pink | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Glazirina]]|RUS}} || 24:18.5 || 2 (0+2) || +2:01.7 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] 3n4gdhhp3763te0eqg6t8goe7925231 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – potjera (muškarci) 0 381453 3900137 3858552 2026-06-23T18:27:33Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900137 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Potjera (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 8. mart 2015. | takmičari = 60 | države = 23 | zlato = [[Erik Lesser]] | zlatoNOK = NJE | srebro = [[Anton Šipulin]] | srebroNOK = RUS | bronza = [[Tarjei Bø]] | bronzaNOK = NOR | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – potjera (muškarci)|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – potjera (muškarci)|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} [[Datoteka:Erik Lesser at Biathlon WC 2015 Nové Město (cropped).jpg|Erik Lesser, njemački biatlonac, pobjednik u potjeri|desno|mini]] '''Utrka u disciplini [[Biatlon#Discipline|potjera]] na 12,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u muškoj konkurenciji održala se [[8. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=11. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMPU/BT_C51C_1.0.pdf |title=Start list |access-date=11. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143110/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMPU/BT_C51C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:15.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMPU/BT_C73D_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=11. 3. 2015 |archive-date=4. 3. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002238/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMPU/BT_C73D_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> <BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Zaostatak <br> u sprintu!! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]] |NJE}} || 0:30 || 0 (0+0+0+0) || 30:47.9 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Šipulin]] |RUS}} || 1:03 || 1 (0+1+0+0) || 31:04.9 || +17.0 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]]|| 3 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]] |NOR}} || 0:25 || 1 (0+0+1+0) || 31:06.6 || +18.7 |- | 4 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]] |ČEŠ}} || 0:36 || 1 (1+0+0+0) || 31:08.3 || +20.4 |- | 5 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]] |NOR}} || 1:09 || 2 (0+0+1+1) || 31:31.8 || +43.9 |- | 6 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]] |BUG}} || 0:40 || 2 (0+0+1+1) || 31:33.8 || +45.9 |- | 7 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]] |FRA}} || 0:50 || 3 (0+1+1+1) || 31:49.9 || +1:02.0 |- | 8 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Jakov Fak]] |SLO}} || 0:55 || 3 (1+2+0+0) || 31:52.4 || +1:04.5 |- | 9 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]] |ČEŠ}} || 0:44 || 2 (0+1+1+0) || 31:54.6 || +1:06.7 |- | 10 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Fourcade]] |FRA}} || 0:30 || 3 (0+0+1+2) || 31:56.5 || +1:08.6 |- | 11 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Serhij Semenov]] |UKR}} || 1:25 || 1 (0+1+0+0) || 32:00.3 || +1:12.4 |- | 12 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]] |AUT}} || 1:58 || 1 (1+0+0+0) || 32:04.8 || +1:16.9 |- | 13 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Nathan Smith (biatlonac)|Nathan Smith]] |KAN}} || 0:12 || 5 (2+1+1+1) || 32:15.6 || +1:27.7 |- | 14 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]] |NJE}} || 1:31 || 3 (1+1+0+1) || 32:20.3 || +1:32.4 |- | 15 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]] |AUT}} || 1:47 || 2 (0+0+1+1) || 32:23.8 || +1:35.9 |- | 16 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]] |KAN}} || 1:14 || 1 (0+0+0+1) || 32:24.9 || +1:37.0 |- | 17 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Yuryi Liadov]] |BJE}} || 1:00 || 3 (0+2+0+1) || 32:25.6 || +1:37.7 |- | 18 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Jaroslav Soukup]] |ČEŠ}} || 0:50 || 3 (0+1+2+0) || 32:29.8 || +1:41.9 |- | 19 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]] |NOR}} || 1:41 || 3 (0+2+0+1) || 32:32.8 || +1:44.9 |- | 20 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]] |SAD}} || 1:00 || 4 (0+0+2+2) || 32:36.0 || +1:48.1 |- | 21 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Christian De Lorenzi]] |ITA}} || 1:21 || 3 (0+1+1+1) || 32:37.7 || +1:49.8 |- | 22 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Evgeniy Garanichev]] |RUS}} || 0:36 || 6 (2+2+1+1) || 32:40.7 || +1:52.9 |- | 23 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]] |BEL}} || 1:14 || 2 (0+0+0+2) || 32:44.7 || +1:56.8 |- | 24 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]] |ŠVE}} || 1:13 || 3 (0+1+1+1) || 32:44.7 || +1:56.8 |- | 25 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Andrejs Rastorgujevs]] |LAT}} || 1:48 || 4 (2+1+1+0) || 33:02.2 || +2:14.3 |- | 26 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Mesotitsch]] |AUT}} || 1:48 || 3 (2+1+0+0) || 33:07.6 || +2:19.7 |- | 27 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]] |EST}} || 1:32 || 3 (1+2+0+0) || 33:09.4 || +2:21.5 |- | 28 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]] |NJE}} || 0:47 || 7 (1+1+2+3) || 33:18.1 || +2:30.2 |- | 29 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Henrik L'Abée-Lund]] |NOR}} || 1:38 || 3 (1+0+0+2) || 33:31.5 || +2:43.6 |- | 30 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Lukas Hofer]] |ITA}} || 1:19 || 6 (1+2+2+1) || 33:32.1|| +2:44.2 |- | 31 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]] |NOR}} || 0:00 || 8 (2+2+2+2) || 33:32.2 || +2:44.3 |- | 32 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]] |ŠVI}} || 1:30 || 4 (0+1+2+1) || 33:34.6 || +2:46.7 |- | 33 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]] |ŠVI}} || 0:55 || 7 (0+2+4+1) || 33:42.6 || +2:54.7 |- | 34 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Cornel Puchianu]] |RUM}} || 1:33 || 5 (2+1+1+1) || 33:45.5 || +2:57.6 |- | 35 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]] |ITA}} || 1:16 || 6 (0+3+1+2) || 33:48.6 || +3:00.7 |- | 36 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]] |SAD}} || 1:02 || 5 (0+0+4+1) || 33:50.5 || +3:02.6 |- | 37 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Julian Eberhard]] |AUT}} || 1:51 || 7 (0+1+4+2) || 33:58.9 || +3:11.0 |- | 38 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Chepelin]] |BLR}} || 1:49 || 5 (0+2+2+1) || 33:59.4 || +3:11.5 |- | 39 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]] |SLO}} || 2:01 || 5 (0+2+0+3) || 34:00.8 || +3:12.9 |- | 40 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Timofej Lapšin]] |RUS}} || 1:28 || 7 (2+2+1+7) || 34:11.5 || +3:23.6 |- | 41 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]] |FRA}} || 1:47 || 4 (0+0+1+3) || 34:29.0 || +3:41.1 |- | 42 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Matej Kazár]] |SLK}} || 1:36 || 7 (0+1+5+1) || 34:32.4 || +3:44.5 |- | 43 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitro Pidrušnji]] |UKR}} || 2:06 || 3 (0+1+1+1) || 34:35.2 || +3:47.3 |- | 44 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Oleksander Zhyrnyi]] |UKR}} || 2:04 || 4 (2+1+0+1) || 34:41.6 || +3:53.7 |- | 45 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]] |SAD}} || 2:29 || 3 (1+1+0+1) || 34:43.8 || +3:55.9 |- | 46 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]] |FRA}} || 1:41 || 7 (1+1+4+1) || 34:55.5 || +4:07.6 |- | 47 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitry Malyshko]] |RUS}} || 1:36 || 7 (1+3+1+2) || 35:06.7 || +4:18.8 |- | 48 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitrij Djužev (biatlonac)|Dmitrij Djužev]] |BLR}} || 2:38 || 5 (1+0+2+2) || 35:08.2 || +4:20.3 |- | 49 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]] |BUG}} || 2:18 || 5 (3+2+0+0) || 35:10.4 || +4:22.5 |- | 50 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]] |ŠVI}} || 1:30 || 7 (2+0+3+2) || 35:12.0 || +4:24.1 |- | 51 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Leif Nordgren]] |SAD}} || 1:57 || 6 (2+2+0+2) || 35:14.1 || +4:26.2 |- | 52 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Gow]] |KAN}} || 2:06 || 5 (1+2+2+0) || 35:21.6 || +4:33.7 |- | 53 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Kauri Kõiv]] |EST}} || 2:20 || 5 (0+1+1+3) || 35:24.1 || +4:36.2 |- | 54 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Ahti Toivanen]] |FIN}} || 2:23 || 4 (2+1+0+1) || 35:33.3 || +4:45.4 |- | 55 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Ivan Joller]] |ŠVI}} || 1:41 || 4 (2+1+1+0) || 35:38.8 || +4:50.9 |- | 56 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Tomas Kaukėnas]] |LTU}} || 2:48 || 5 (1+1+1+2) || 36:24.2 || +5:36.3 |- | 57 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Krčmář]] |ČEŠ}} || 2:47 || 6 (3+0+1+2) || 37:05.5 || +6:17.6 |- | 58 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Jarkko Kauppinen]] |FIN}} || 2:08 || 8 (1+3+1+3) || 37:36.1 || +6:48.2 |- | 59 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Ivan Zlatev]] |BUG}} || 2:45 || 7 (3+2+1+1) || 38:05.4 || +7:17.5 |- | 60 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Krzysztof Pływaczyk]] |POL}} || 2:45 || 8 (4+2+1+1) || 38:30.5 || +7:42.6 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] oyhn84gq9g11hob5ars6k5g6lgwz159 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – potjera (žene) 0 381454 3900138 3858553 2026-06-23T18:28:23Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900138 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Potjera (žene) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 8. mart 2015. | takmičari = 60 | države = 23 | zlato = [[Marie Dorin Habert]] | zlatoNOK = FRA | srebro = [[Laura Dahlmeier]] | srebroNOK = NJE | bronza = [[Weronika Nowakowska-Ziemniak]] | bronzaNOK = POL | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – potjera (žene)|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – potjera (žene)|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} [[Datoteka:Marie Dorin - 22-01-2010.jpg|Marie Dorin Habert, francuska biatlonka, pobjednica u potjeri|desno|mini]] '''Utrka u disciplini [[Biatlon#Discipline|potjera]] na 10&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[8. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=11. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf |title=Start list |access-date=11. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402123111/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 17:00.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C73D_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=11. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160018/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C73D_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> <br>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Zaostatak <br> u sprintu!! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]] |FRA}} || 0:00 || 3 (0+0+2+1) || 30:07.7 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]] |NJE}} || 0:29 || 2 (1+0+0+1) || 30:23.0 || +15.3 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Weronika Nowakowska-Ziemniak]]|POL}} || 0:10 || 3 (0+1+2+0) || 30:39.3 || +31.6 |- | 4 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Shumilova]] |RUS}} || 0:49 || 0 (0+0+0+0) || 30:56.4 || +48.7 |- | 5 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Soukalová]] |ČEŠ}} || 1:40 || 1 (1+0+0+0) || 31:05.7 || +58.0 |- | 6 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]] |NJE}} || 1:10 || 2 (1+0+1+0) || 31:07.7 || +1:00.0 |- | 7 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]] |BJE}} || 1:58 || 2 (0+1+0+1) || 31:12.2 || +1:04.5 |- | 8 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]] |POL}} || 0:40 || 2 (2+0+0+0) || 31:19.9 || +1:12.1 |- | 9 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]] |ITA}} || 1:46 || 1 (0+0+0+1) || 31:23.8 || +1:16.1 |- | 10 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Abramova]] |UKR}} || 1:03 || 2 (1+0+1+0) || 31:34.2 || +1:26.5 |- | 11 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]] |ČEŠ}} || 1:23 || 4 (2+2+0+0) || 31:35.4 || +1:27.7 |- | 12 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]] |FIN}} || 2:21 || 3 (2+0+1+0) || 31:35.7 || +1:28.0 |- | 13 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]] |NJE}} || 1:19 || 3 (1+1+0+1) || 31:40.9 || +1:33.2 |- | 14 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Gereková]] |SLK}} || 1:11 || 3 (0+1+1+1) || 31:43.6 || +1:35.9 |- | 15 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]] |ŠVI}} || 1:13 || 3 (1+0+1+1) || 31:47.3 || +1:39.6 |- | 16 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Darija Virolajnen]] |RUS}} || 1:50 || 2 (0+0+1+1) || 31:47.9 || +1:40.2 |- | 17 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]] |POL}} || 0:52 || 4 (2+0+1+1) || 32:13.9 || +2:06.2 |- | 18 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]] |NOR}} || 1:43 || 4 (0+1+3+0) || 32:26.0 || +2:18.3 |- | 19 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]] |UKR}} || 0:20 || 6 (3+1+0+2) || 32:31.5 || +2:23.8 |- | 20 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Andreja Mali]] |SVN}} || 1:02 || 4 (1+0+1+2) || 32:45.8 || +2:38.1 |- | 21 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]] |AUT}} || 1:56 || 2 (0+1+0+1) || 32:51.5 || +2:43.8 |- | 22 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]] |AUT}} || 1:39 || 3 (0+1+1+1) || 32:52.1 || +2:44.4 |- | 23 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Suzuki]] |JAP}} || 1:52 || 4 (0+2+1+1) || 32:56.5 || +2:48.8 |- | 24 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]] |KAN}} || 2:13 || 3 (2+0+1+0) || 32:59.2 || +2:51.5 |- | 25 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Varvinec]] |UKR}} || 2:27 || 3 (0+0+2+1) || 33:20.7 || +3:13.0 |- | 26 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Podčufarova]] |RUS}} || 2:40 || 2 (0+0+2+0) || 33:24.9 || +3:17.2 |- | 27 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Heinicke]] |KAN}} || 1:55 || 2 (1+0+0+1) || 33:27.1 || +3:19.4 |- | 28 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Bondar]] |UKR}} || 2:25 || 5 (1+1+0+3) || 33:40.9 || +3:33.2 |- | 29 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Laukkanen]] |FIN}} || 1:23 || 6 (3+1+1+1) || 33:44.8 || +3:37.1 |- | 30 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Kadri Lehtla]] |EST}} || 2:36 || 3 (1+1+1+0) || 33:50.9 || +3:43.2 |- | 31 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]] |AUT}} || 2:02 || 3 (1+0+0+2) || 33:56.1 || +3:48.4 |- | 32 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Nastasija Duborezova]] |BJE}} || 1:11 || 5 (1+1+2+1) || 33:58.2 || +3:50.5 |- | 33 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]] |SAD}} || 2:35 || 6 (1+1+2+2) || 34:05.8 || +3:58.1 |- | 34 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]] |FRA}} || 2:20 || 6 (2+1+2+1) || 34:08.5 || +4:00.8 |- | 35 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]] |ŠVI}} || 2:03 || 6 (1+1+1+3) || 34:14.5 || +4:06.8 |- | 36 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]] |NJE}} || 2:45 || 4 (0+1+2+1) || 34:19.2 || +4:11.5 |- | 37 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Elise Ringen]] |NOR}} || 2:57 || 3 (0+2+1+0) || 34:20.0 || +4:12.3 |- | 38 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]] |ŠVE}} || 2:08 || 3 (0+2+1+0) || 34:33.2 || +4:25.5 |- | 39 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Karin Oberhofer]] |ITA}} || 2:11 || 8 (1+3+3+1) || 34:54.4 || +4:46.7 |- | 40 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]] |ITA}} || 3:09 || 4 (1+0+2+1) || 35:03.6 || +4:55.9 |- | 41 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu]] |NOR}} || 2:12 || 3 (1+2+0+0) || 35:10.5 || +5:02.8 |- | 42 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Martina Chrapánová]] |SLK}} || 3:08 || 3 (1+1+1+0) || 35:11.6 || +5:03.9 |- | 43 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]] |EST}} || 2:29 || 4 (0+2+1+1) || 35:24.7 || +5:17.0 |- | 44 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Elisabeth Högberg]] |ŠVE}} || 2:48 || 5 (0+0+2+3) || 35:34.2 || +5:26.5 |- | 45 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Desislava Stojanova]] |BUL}} || 2:29 || 5 (0+2+1+2) || 35:39.1 || +5:31.4 |- | 46 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Song Chaoqing]] |KIN}} || 3:07 || 5 (0+2+1+2) || 35:44.7 || +5:37.0 |- | 47 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]] |UK}} || 2:44 || 5 (1+0+1+3) || 35:44.9 || +5:37.2 |- | 48 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Terézia Poliaková]] |SLK}} || 3:05 || 5 (1+0+2+2) || 36:13.4 || +6:05.7 |- | 49 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Pisarava]] |BJE}} || 2:46 || 7 (2+1+3+2) || 36:30.8 || +6:23.1 |- | 50 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Mun Ji-hee]] |JKO}} || 2:58 || 5 (0+2+1+2) || 36:30.8 || +6:23.1 |- | 51 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]] |SAD}} || 2:30 || 7 (1+1+3+2) || 36:36.9 || +6:29.2 |- | 52 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Kistanova]] |KAZ}} || 2:44 || 6 (1+1+1+3) || 36:43.6 || +6:35.9 |- | 53 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Wang Yue (biatlonka)|Wang Yue]] |KIN}} || 2:33 || 7 (1+2+3+1) || 37:04.5 || +6:56.8 |- | 54 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Emilija Jordanova]] |BUL}} || 2:16 || 7 (2+2+1+2) || 37:26.8 || +7:19.1 |- | 55 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Miki Kobayashi]] |JAP}} || 2:39 || 8 (0+3+1+4) || 37:33.8 || +7:26.1 |- | 56 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Ransom]] |KAN}} || 2:52 || 7 (1+2+2+2) || 38:10.5 || +8:02.8 |- | 57 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Luminița Pișcoran]] |ROU}} || 2:41 || 10 (3+3+3+1) || 38:30.3 || +8:22.6 |- | || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Coline Varcin]] |FRA}} || 2:56 || || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || |- | || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]] |FRA}} || 3:04 || || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || |-bgcolor=pink | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Glazirina]] |RUS}} || 2:02 || 2 (1+0+1+0) || 32:47.2 || +2:39.5 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] 0b7zmh1fdo7do6gcg1df13356dti60o Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (mješovito) 0 381605 3900140 3858571 2026-06-23T18:29:16Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900140 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Štafeta (mještovito) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 5. mart 2015. | takmičari = 104 | države = 26 | zlato = [[Veronika Vítková]] | zlato2 = [[Gabriela Soukalová]] | zlato3 = [[Michal Šlesingr]] | zlato4 = [[Ondřej Moravec]] | zlatoNOK = ČEŠ | srebro = [[Anaïs Bescond]] | srebro2 = [[Marie Dorin Habert]] | srebro3 = [[Jean-Guillaume Béatrix]] | srebro4 = [[Martin Fourcade]] | srebroNOK = FRA | bronza = [[Fanny Welle-Strand Horn]] | bronza2 = [[Tiril Eckhoff]] | bronza3 = [[Johannes Thingnes Bø]] | bronza4 = [[Martin Fourcade]] | bronzaNOK = NOR | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (mješovito)|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito)|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]], održala se [[5. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=13. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=13. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402093227/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 18:15.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=13. 3. 2015 |archive-date=5. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150305201114/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 6 || align=left|{{ZID|Češka}}<br><small>[[Veronika Vítková]]<br>[[Gabriela Soukalová]]<br>[[Michal Šlesingr]]<br>[[Ondřej Moravec]]</small> || '''1:20:27.2'''<br>19:50.5<br>19:44.8<br>20:42.1<br>20:09.8 || '''0+3 0+5'''<br>0+2 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 2 || align=left|{{ZID|Francuska}}<br><small>[[Anaïs Bescond]]<br>[[Marie Dorin Habert]]<br>[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br>[[Martin Fourcade]]</small> || '''1:20:47.4'''<br>20:35.6<br>19:16.2<br>21:24.4<br>19:31.2 || '''0+1 0+7'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+1<br>0+0 0+3<br>0+0 0+0 || +20.2 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 1 || align=left|{{ZID|Norveška}}<br><small>[[Fanny Welle-Strand Horn]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]<br>[[Tarjei Bø]]</small> || '''1:20:54.9'''<br>20:20.3<br>20:21.7<br>20:08.6<br>20:04.3 || '''0+0 1+3'''<br>0+0 0+0<br>0+0 1+3<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0 || +27.7 |- | 4 || 8 || align=left|{{ZID|Bjelorusija}}<br><small>[[Nadzeja Skardzina]]<br>[[Darja Domračeva]]<br>[[Vladimir Čepelin]]<br>[[Jurji Lijadov]]</small> || '''1:20:58.2'''<br>20:09.0<br>18:59.4<br>20:56.1<br>20.52.5 || '''0+1 0+6'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+3<br>0+1 0+3 || +31.0 |- | 5 || 11 || align=left|{{ZID|Austrija}}<br><small>[[Lisa Hauser]]<br>[[Katharina Innerhofer]]<br>[[Sven Grossegger]]<br>[[Simon Eder]]</small> || '''1:21:27.5'''<br>20.06.3<br>20.42.8<br>20:42.4<br>19.56.0 || '''0+2 0+1'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 0+0 || +1:00.3 |- | 6 || 5 || align=left|{{ZID|Njemačka}}<br><small>[[Luise Kummer]]<br>[[Franziska Preuß]]<br>[[Daniel Böhm]]<br>[[Benedikt Doll]]</small> || '''1:21:50.0'''<br>21:06.5<br>20:04.9<br>20.36.7<br>20:01.9 || '''0+2 0+4'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1 || +1:22.8 |- | 7 || 18 || align=left|{{ZID|Italija}}<br><small>[[Dorothea Wierer]]<br>[[Karin Oberhofer]]<br>[[Dominik Windisch]]<br>[[Lukas Hofer]]</small> || '''1:21:51.9'''<br>20:30.0<br>20:01.1<br>21:01.5<br>20:19.3 || '''0+6 0+4'''<br>0+2 0+0<br>0+0 0+1<br>0+2 0+1<br>0+2 0+2 || +1:24.7 |- | 8 || 7 || align=left|{{ZID|SAD}}<br><small>[[Susan Dunklee]]<br>[[Hannah Dreissigacker]]<br>[[Lowell Bailey]]<br>[[Leif Nordgren]]</small> || '''1:22:13.8'''<br>20:01.2<br>21:10.6<br>20:54.6<br>20:07.4 || '''1+5 0+3'''<br>0+1 0+1<br>1+3 0+2<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0 || +1:46.6 |- | 9 || 16 || align=left|{{ZID|Finska}}<br><small>[[Mari Laukkanen]]<br>[[Kaisa Mäkäräinen]]<br>[[Ahti Toivanen]]<br>[[Olli Hiidensalo]]</small> || '''1:22:26.7'''<br>20.35.2<br>18.54.4<br>21:55.5<br>21:01.6 || '''0+5 0+3'''<br>0+3 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+2 0+2 || +1:59.5 |- | 10 || 4 || align=left|{{ZID|Rusija}}<br><small>[[Jana Romanova]]<br>[[Olga Podčufarova]]<br>[[Maksim Cvetkov]]<br>[[Anton Šipuljin]]</small> || '''1:22:27.4'''<br>20:27.0<br>20:40.7<br>21:32.8<br>19:46.9 || '''0+1 0+1'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0 || +2:00.2 |- | 11 || 3 || align=left|{{ZID|Ukrajina}}<br><small>[[Julija Džima]]<br>[[Valentina Semerenko]]<br>[[Serhij Semenov]]<br>[[Dmitro Pidrušnji]]</small> || '''1:22:37.5'''<br>21:20.8<br>18.46.3<br>20:50.8<br>20:39.6 || '''0+2 0+8'''<br>0+1 0+1<br>0+1 0+2<br>0+0 0+3<br>0+0 0+2 || +2:10.3 |- | 12 || 22 || align=left|{{ZID|Kanada}}<br><small>[[Audrey Vaillancourt]]<br>[[Rosanna Crawford]]<br>[[Nathan Smith (biatlonac)|Nathan Smith]]<br>[[Brendan Green]]</small> || '''1:22:55.1'''<br>21:22.5<br>20:02.3<br>20:46.2<br>20:44.1 || '''0+3 0+1'''<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+1 0+0<br>0+1 0+0 || +2:27.9 |- | 13 || 13 || align=left|{{ZID|Švicarska}}<br><small>[[Aita Gasparin]]<br>[[Elisa Gasparin]]<br>[[Benjamin Weger]]<br>[[Mario Dolder]]</small> || '''1:23:33.4'''<br>21:00.3<br>20:10.3<br>21:20.9<br>21:01.9 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2<br>0+0 0+1<br>0+1 0+2 || +3:06.2 |- | 14 || 15 || align=left|{{ZID|Poljska}}<br><small>[[Karolina Pitoń]]<br>[[Magdalena Gwizdoń]]<br>[[Łukasz Szczurek]]<br>[[Krzysztof Pływaczyk]]</small> || '''1:23:41.8'''<br>21:36.6<br>19:35.5<br>21:30.4<br>20:59.3 || '''0+1 0+2'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0 || +3:14.6 |- | 15 || 10 || align=left|{{ZID|Slovenija}}<br><small>[[Andreja Mali]]<br>[[Anja Eržen]]<br>[[Klemen Bauer]]<br>[[Jakov Fak]]</small> || '''1:24:15.4'''<br>20.32.7<br>23:00.7<br>20:32.7<br>20:09.3 || '''0+2 3+5'''<br>0+0 0+2<br>0+1 3+3<br>0+1 0+0<br>0+0 0+0 || +3:48.2 |- | 16 || 9 || align=left|{{ZID|Švedska}}<br><small>[[Elisabeth Högberg]]<br>[[Mona Brorsson]]<br>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br>[[Peppe Femling]]</small> || '''1:24:28.2'''<br>21:15.1<br>21.14.6<br>20.53.4<br>21:05.1 || '''0+5 0+3'''<br>0+3 0+0<br>0+0 0+0<br>0+1 0+1<br>0+1 0+2 || +4:01.0 |- | 17 || 12 || align=left|{{ZID|Slovačka}}<br><small>[[Paulína Fialková]]<br>[[Jana Gereková]]<br>[[Tomáš Hasilla]]<br>[[Martin Otčenáš]]</small> || '''1:25:11.9'''<br>20.40.8<br>20:04.1<br>21:21.3<br>23:05.7 || '''0+4 2+6'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+3 2+3 || +4:44.7 |- | 18 || 14 || align=left|{{ZID|Bugarska}}<br><small>[[Emilija Jordanova]]<br>[[Desislava Stojanova]]<br>[[Vladimir Ilijev]]<br>[[Krasimir Anev]]</small> || '''1:25:24.7'''<br>21:45.7<br>22:10.0<br>21:29.6<br>19.59.4 || '''0+6 1+6'''<br>0+2 0+0<br>0+1 1+3<br>0+2 0+3<br>0+1 0+0 || +4:57.5 |- | 19 || 24 || align=left|{{ZID|Estonija}}<br><small>[[Kadri Lehtla]]<br>[[Darja Jurlova]]<br>[[Kauri Kõiv]]<br>[[Kalev Ermits]]</small> || '''1:25:32.8'''<br>20:38.2<br>21:30.0<br>21:45.1<br>21:39.5 || '''1+5 0+3'''<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>1+3 0+0 || +5:05.6 |- | 20 || 17 || align=left|{{ZID|Rumunija}}<br><small>[[Luminița Pișcoran]]<br>[[Florina Ioana Cîrstea]]<br>[[George Buta]]<br>[[Cornel Puchianu]]</small> || '''1:25:44.5'''<br>20:28.6<br>22:51.5<br>21:28.8<br>20:55.6 || '''0+5 0+2'''<br>2+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0<br>0+3 0+0 || +5:17.3 |- | 21 || 21 || align=left|{{ZID|Japan}}<br><small>[[Fuyuko Suzuki]]<br>[[Yurie Tanaka]]<br>[[Mikito Tachizaki]]<br>[[Kazuya Inomata]]</small> || '''1:25:50.8'''<br>19.52.6<br>21:39.4<br>22:01.5<br>22:17.3 || '''0+5 1+7'''<br>0+0 0+0<br>0+3 0+2<br>0+0 0+2<br>0+2 1+3 || +5:23.6 |- | 22 || 25 || align=left|{{ZID|Kina}}<br><small>[[Tang Jialin]]<br>[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]<br>[[Ren Long]]<br>[[Tang Jinle]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>21:20.2<br>21:12.4<br>22:36.7<br><br> || '''0+8 0+4'''<br>0+2 0+1<br>0+2 0+0<br>0+2 0+0<br>0+2 0+3 || |- | 23 || 19 || align=left|{{ZID|Litvanija}}<br><small>[[Diana Rasimovičiūtė|Diana Rasimovičiūtė-Brice]]<br>[[Natalija Paulauskaitė]]<br>[[Karol Dombrovski]]<br>[[Tomas Kaukėnas]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>21:26.4<br>22:54.2<br>22:41.8<br><br> || '''0+1 1+6'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 1+3 || |- | 24 || 23 || align=left|{{ZID|Kazahstan}}<br><small>[[Ana Kistanova]]<br>[[Darja Usanova]]<br>[[Jan Savicki]]<br>[[Maksim Braun]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>22:58.6<br>20.51.9<br>23:12.6<br><br> || '''3+9 0+8'''<br>0+3 0+3<br>0+0 0+3<br>2+3 0+1<br>1+3 0+1 || |- | 25 || 20 || align=left|{{ZID|Ujedinjeno Kraljevstvo}}<br><small>[[Amanda Lightfoot]]<br>[[Nerys Jones]]<br>[[Lee-Steve Jackson]]<br>[[Scott Dixon (biatlonac)|Scott Dixon]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>21:28.0<br>23:50.8<br>22:10.2<br><br> || '''0+6 1+7'''<br>0+0 0+3<br>0+3 1+3<br>0+1 0+1<br>0+2 0+0 || |- | 26 || 26 || align=left|{{ZID|Južna Koreja}}<br><small>[[Mun Ji-hee]]<br>[[Ko Eun-jung]]<br>[[Jun Je-uk]]<br>[[Kim Jong-min (biatlonac)|Kim Jong-min]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>21:51.2<br>23:13.7<br>23:45.4<br><br> || '''0+5 3+8'''<br>0+2 0+0<br>0+2 2+3<br>0+0 0+2<br>0+1 1+3 || |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] avwfen1dissg4d2ti27sk65kdei1dnr Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 15 km 0 381613 3900130 3858575 2026-06-23T18:23:54Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900130 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Pojedinačno (žene) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 11. mart 2015. | takmičari = 105 | države = 30 | zlato = [[Jekaterina Jurlova]] | zlato_NOK = RUS | srebro = [[Gabriela Soukalová]] | srebro_NOK = ČEŠ | bronza = [[Kaisa Mäkäräinen]] | bronza_NOK = FIN | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 15 km|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 15 km|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} [[Datoteka:Ekaterina_Jurlova_09-2011.jpg|Ekaterina Jurlova, ruska biatlonka, pobjednica u pojedničnoj utrci|desno|mini]] '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|pojedinačnoj konkurenciji]] na 15&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] za žene održala se [[11. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=14. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=14. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112356/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 18:15.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWIN/BT_C73A_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=14. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402135634/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWIN/BT_C73A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> <br>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class="wikitable" style="text-align:center" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Jurlova]] |RUS}} || 41:32.2 || 0<small> (0+0+0+0) </small>|| |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Soukalová]] |ČEŠ}} || 41:55.4 || 1<small> (0+0+0+1) </small>|| +23.2 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]] |FIN}} || 41:56.6 || 2<small> (0+1+1+0) </small>|| +24.4 |- | 4 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]] |ITA}} || 41:57.0 || 1<small> (0+1+0+0) </small>|| +24.8 |- | 5 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Darija Virolajnen]] |RUS}} || 42:10.1 || 1<small> (0+0+1+0) </small>|| +37.9 |- | 6 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]] |NJE}} || 42:12.7 || 2<small> (1+1+0+0) </small>|| +40.5 |- | 7 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]] |FRA}} || 42:37.9 || 1<small> (0+1+0+0) </small>|| +1:05.7 |- | 8 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]] |ČEŠ}} || 42:53.4 || 2<small> (0+0+1+1) </small>|| +1:21.2 |- | 9 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]] |POL}} || 42:54.2 || 1<small> (1+0+0+0) </small>|| +1:22.0 |- | 10 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]] |NJE}} || 43:54.7 || 2<small> (1+0+0+1) </small>|| +2:22.5 |- | 11 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]] |ITA}} || 44:09.7 || 1<small> (1+0+0+0) </small>|| +2:37.5 |- | 12 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]] |SAD}} || 44:15.2 || 3<small> (2+0+0+1) </small>|| +2:43.0 |- | 13 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Weronika Nowakowska-Ziemniak]] |POL}} || 44:17.8 || 2<small> (1+0+0+1) </small>|| +2:45.6 |- | 14 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]] |POL}} || 44:23.6 || 2<small> (0+1+0+1) </small>|| +2:51.4 |- | 15 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]] |UKR}} || 44:24.4 || 3<small> (2+0+0+1) </small>|| +2:52.2 |- | 16 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]] |BLR}} || 44:26.8 || 4<small> (0+3+0+1) </small>|| +2:54.6 |- | 17 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Karin Oberhofer]] |ITA}} || 44:38.1 || 4<small> (0+0+1+3) </small>|| +3:05.9 |- | 18 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Pisarava]] |BLR}} || 44:42.9 || 3<small> (0+2+0+1) </small>|| +3:10.7 |- | 19 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]] |BLR}} || 44:50.3 || 2<small> (0+1+1+0) </small>|| +3:18.1 |- | 20 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Skardzina]] |BLR}} || 44:54.5 || 3<small> (0+1+2+0) </small>|| +3:22.3 |- | 21 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Heinicke]] |KAN}} || 44:55.5 || 1<small> (0+0+0+1) </small>|| +3:23.3 |- | 22 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]] |ŠVI}} || 44:58.2 || 3<small> (0+1+2+0) </small>|| +3:26.0 |- | 23 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]] |ŠVE}} || 45:07.2 || 1<small> (0+1+0+0) </small>|| +3:35.0 |- | 24 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]] |ČEŠ}} || 45:16.3 || 2<small> (0+1+0+1) </small>|| +3:44.1 |- | 25 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Luise Kummer]] |NJE}} || 45:28.1 || 2<small> (0+0+0+2) </small>|| +3:55.9 |- | 26 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]] |AUT}} || 45:30.3 || 2<small> (2+0+0+0) </small>|| +3:58.1 |- | 27 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Yurie Tanaka]] |JAP}} || 45:36.9 || 2<small> (0+2+0+0) </small>|| +4:04.7 |- | 28 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Žuravok]] |UKR}} || 45:42.9 || 1<small> (0+0+1+0) </small>|| +4:10.7 |- | 29 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Emilia Jordanova]] |BUG}} || 45:50.0 || 1<small> (0+1+0+0) </small>|| +4:17.8 |- | 30 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]] |AUT}} || 45:58.2 || 3<small> (1+0+1+1) </small>|| +4:26.0 |- | 31 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Romanova]] |RUS}} || 46:01.1 || 3<small> (0+1+0+2) </small>|| +4:28.9 |- | 32 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Elise Ringen]] |NOR}} || 46:02.4 || 3<small> (1+0+0+2) </small>|| +4:30.2 |- | 33 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Suzuki]] |JAP}} || 46:08.6 || 4<small> (2+2+0+0) </small>|| +4:36.4 |- | 34 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]] |FRA}} || 46:10.1 || 4<small> (3+0+0+1) </small>|| +4:37.9 |- | 35 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Nicole Gontier]] |ITA}} || 46:13.9 || 4<small> (0+3+1+0) </small>|| +4:41.7 |- | 36 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Varvinec]] |UKR}} || 46:18.5 || 4<small> (1+1+0+2) </small>|| +4:46.3 |- | 37 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Terézia Poliaková]] |SLK}} || 46:22.9 || 3<small> (1+1+1+0) </small>|| +4:50.7 |- | 38 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]] |UKR}} || 46:24.9 || 4<small> (1+1+1+1) </small>|| +4:52.7 |- | 39 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Gabrielė Leščinskaitė]] |LTU}} || 46:27.4 || 2<small> (0+0+1+1) </small>|| +4:55.2 |- | 40 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Alina Rajkova]] |KAZ}} || 46:38.4 || 2<small> (1+1+0+0) </small>|| +5:06.2 |- | 41 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Fanny Welle-Strand Horn]] |NOR}} || 46:38.6 || 4<small> (0+2+1+1) </small>|| +5:06.4 |- | 42 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]] |KIN}} || 46:42.9 || 4<small> (0+2+1+1) </small>|| +5:10.6 |- | 43 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Enora Latuilliere]] |FRA}} || 46:45.0 || 2<small> (1+0+0+1) </small>|| +5:12.8 |- | 44 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]] |NJE}} || 46:52.6 || 5<small> (0+2+2+1) </small>|| +5:20.4 |- | 45 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Martina Chrapánová]] |SLK}} || 46:53.2 || 3<small> (0+1+1+1) </small>|| +5:21.0 |- | 46 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Synnøve Solemdal]] |NOR}} || 46:55.3 || 4<small> (0+1+2+1) </small>|| +5:23.1 |- | 47 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Annelies Cook]] |SAD}} || 46:59.0 || 4<small> (0+0+0+4) </small>|| +5:26.8 |- | 48 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Sanna Markkanen]] |FIN}} || 46:59.3 || 2<small> (0+1+0+1) </small>|| +5:27.1 |- | 49 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Podčufarova]] |RUS}} || 47:13.9 || 4<small> (2+0+0+2) </small>|| +5:41.7 |- | 50 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Poltoranjina]] |KAZ}} || 47:16.8 || 3<small> (2+1+0+0) </small>|| +5:44.6 |- | 51 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]] |SAD}} || 47:17.9 || 4<small> (0+0+2+2) </small>|| +5:45.7 |- | 52 || 105 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]] |NOR}} || 47:18.1 || 6<small> (3+0+0+3) </small>|| +5:45.9 |- | 53 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]] |SLK}} || 47:24.5 || 5<small> (1+3+1+0) </small>|| +5:52.3 |- | 54 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Schwaiger]] |AUT}} || 47:26.9 || 3<small> (0+1+1+1) </small>|| +5:54.7 |- | 55 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Coline Varcin]] |FRA}} || 47:31.8 || 3<small> (1+1+1+0) </small>|| +5:59.6 |- | 56 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]] |POL}} || 47:39.7 || 5<small> (0+2+0+3) </small>|| +6:07.5 |- | 57 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Usanova]] |KAZ}} || 47:43.0 || 5<small> (3+1+1+0) </small>|| +6:10.8 |- | 58 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Jurlova]] |EST}} || 47:45.7 || 4<small> (2+1+1+0) </small>|| +6:13.5 |- | 59 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]] |KIN}} || 47:51.5 || 4<small> (0+2+2+1) </small>|| +6:19.3 |- | 60 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Kadri Lehtla]] |EST}} || 47:57.7 || 5<small> (2+1+1+1) </small>|| +6:25.3 |- | 61 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Andreja Mali]] |SLO}} || 48:01.1 || 4<small> (1+1+2+0) </small>|| +6:28.9 |- | 62 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Urška Poje]] |SLO}} || 48:02.1 || 3<small> (0+1+1+1) </small>|| +6:29.9 |- | 63 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]] |AUT}} || 48:08.2 || 4<small> (1+1+1+1) </small>|| +6:36.0 |- | 64 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Gereková]] |SLK}} || 48:10.9 || 6<small> (3+2+1+0) </small>|| +6:38.7 |- | 65 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Laukkanen]] |FIN}} || 48:15.7 || 5<small> (1+0+3+1) </small>|| +6:43.5 |- | 66 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]] |UK}} || 48:21.8 || 5<small> (1+2+1+1) </small>|| +6:45.9 |- | 67 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Hannah Dreissigacker]] |SAD}} || 48:21.9 || 5<small> (2+1+1+1) </small>|| +6:49.7 |- | 68 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Nastasija Duborezova]] |BLR}} || 48:22.7 || 6<small> (0+1+3+2) </small>|| +6:50.5 |- | 69 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Victoria Padial]] |ŠPA}} || 48:31.5 || 3<small> (0+1+1+1) </small>|| +6:59.3 |- | 70 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]] |EST}} || 48:33.5 || 4<small> (0+2+1+1) </small>|| +7:01.3 |- | 71 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Nilsson]] |ŠVE}} || 48:44.7 || 3<small> (0+1+1+1) </small>|| +7:12.5 |- | 72 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Magnusson]] |ŠVE}} || 48:50.2 || 3<small> (1+1+1+0) </small>|| +7:18.0 |- | 73 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Éva Tófalvi]] |RUM}} || 48:55.8 || 6<small> (1+3+0+2) </small>|| +7:23.6 |- | 74 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Réka Ferencz]] |RUM}} || 48:56.7 || 2<small> (0+2+0+0) </small>|| +7:24.5 |- | 75 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Jitka Landová]] |ČEŠ}} || 48:57.8 || 6<small> (1+2+2+1) </small>|| +7:25.6 |- | 76 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Mun Ji-hee]] |JKO}} || 49:10.2 || 5<small> (1+1+2+1) </small>|| +7:38.0 |- | 77 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Kistanova]] |KAZ}} || 49:11.6 || 6<small> (0+2+2+2) </small>|| +7:39.4 |- | 78 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]] |ŠVI}} || 49:28.7 || 5<small> (0+1+0+4) </small>|| +7:56.5 |- | 79 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Audrey Vaillancourt]] |KAN}} || 49:37.5 || 5<small> (2+0+1+2) </small>|| +8:05.3 |- | 80 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Eevamari Rauhamäki]] |FIN}} || 49:42.6 || 3<small> (0+1+0+2) </small>|| +8:10.4 |- | 81 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Elisabeth Högberg]] |ŠVE}} || 49:44.5 || 6<small> (1+2+2+1) </small>|| +8:12.3 |- | 82 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Paulauskaitė]] |LTU}} || 49:45.4 || 4<small> (0+2+1+1) </small>|| +8:13.2 |- | 83 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Kristel Viigipuu]] |EST}} || 49:49.4 || 4<small> (1+1+1+1) </small>|| +8:17.2 |- | 84 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Ransom]] |KAN}} || 49:56.1 || 5<small> (2+1+1+1) </small>|| +8:23.9 |- | 85 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]] |ŠVI}} || 50:12.1 || 8<small> (2+3+2+1) </small>|| +8:39.9 |- | 86 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Stefani Popova]] |BUG}} || 50:35.2 || 3<small> (1+2+0+0) </small>|| +9:03.0 |- | 87 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]] |KAN}} || 50:37.3 || 8<small> (2+2+2+2) </small>|| +9:05.1 |- | 88 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Anja Eržen]] |SLO}} || 50:42.6 || 7<small> (1+3+1+2) </small>|| +9:10.4 |- | 89 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Luminița Pișcoran]] |RUM}} || 50:54.2 || 7<small> (1+3+2+1) </small>|| +9:22.0 |- | 90 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]] |LTU}} || 51:10.9 || 8<small> (2+2+3+1) </small>|| +9:38.7 |- | 91 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Emőke Szőcs]] |MAĐ}} || 51:21.2 || 6<small> (1+3+0+2) </small>|| +9:49.0 |- | 92 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]] |LAT}} || 51:36.7 || 6<small> (1+2+2+1) </small>|| +10:04.5 |- | 93 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Wang Yue (biatlonka)|Wang Yue]] |KIN}} || 51:39.3 || 6<small> (1+2+2+1) </small>|| +10:07.1 |- | 94 || 104 || align=left| {{flagathlete|[[Florina Ioana Cîrstea]] |RUM}} || 52:41.8 || 5<small> (1+1+0+3) </small>|| +11:09.6 |- | 95 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Miki Kobayashi]] |JAP}} || 52:58.5 || 9<small> (2+3+0+4) </small>|| +11:26.3 |- | 96 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Chardine Sloof]] |HOL}} || 53:06.1 || 3<small> (1+0+1+1) </small>|| +11:33.9 |- | 97 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Katsura Sato]] |JAP}} || 53:49.6 || 7<small> (2+1+2+2) </small>|| +12:17.4 |- | 98 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Desislava Stojanova]] |BUG}} || 53:53.3 || 10<small> (3+1+4+2) </small>|| +12:23.1 |- | 99 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Nerys Jones]] |UK}} || 54:49.1 || 10<small> (2+3+3+2) </small>|| +13:16.9 |- | 100 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Kyung-nam]] |JKO}} || 55:50.2 || 5<small> (0+2+2+1) </small>|| +14:18.0 |- | || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Diana Rasimovičiūtė]] |LTU}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || |- | || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Seon-su]] |JKO}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |- | || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Park Ji-ae]] |JKO}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |- | || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Song Chaoqing]] |KIN}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |- | || 103 || align=left| {{flagathlete|[[Flurina Volken]] |ŠVI}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] nn39iskpcy7llvp87mg582e7rkhul2u Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (žene) 0 381614 3900142 3858576 2026-06-23T18:31:18Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900142 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Štafeta 4 × 6 km (žene) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 13. mart 2015. | takmičari = 100 | države = 25 | zlato = [[Franziska Hildebrand]] | zlato2 = [[Franziska Preuß]] | zlato3 = [[Vanessa Hinz]] | zlato4 = [[Laura Dahlmeier]] | zlatoNOK = NJE | srebro = [[Anaïs Bescond]] | srebro2 = [[Enora Latuillière]] | srebro3 = [[Justine Braisaz]] | srebro4 = [[Marie Dorin Habert]] | srebroNOK = FRA | bronza = [[Lisa Vittozzi]] | bronza2 = [[Karin Oberhofer]] | bronza3 = [[Nicole Gontier]] | bronza4 = [[Dorothea Wierer]] | bronzaNOK = ITA | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 4 × 6 km|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 4 × 6 km|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u konkurenciji žena održala se [[13. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=14. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=14. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402162348/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 18:15.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=14. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402120309/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 2 || align=left|{{ZID|Njemačka}}<br><small>[[Franziska Hildebrand]]<br>[[Franziska Preuß]]<br>[[Vanessa Hinz]]<br>[[Laura Dahlmeier]]</small> || '''1:11:54.6'''<br>18:18.8<br>18:04.9<br>18:17.7<br>17:13.2 || '''0+1 0+5'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+2<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 4 || align=left|{{ZID|Francuska}}<br><small>[[Anaïs Bescond]]<br>[[Enora Latuillière]]<br>[[Justine Braisaz]]<br>[[Marie Dorin Habert]]</small> || '''1:12:54.9'''<br>18:13.8<br>18:24.3<br>19:22.1<br>16:54.7 || '''1+6 0+3'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>1+3 0+1<br>0+2 0+0 || +1:00.3 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 5 || align=left|{{ZID|Italija}}<br><small>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Karin Oberhofer]]<br>[[Nicole Gontier]]<br>[[Dorothea Wierer]]</small> || '''1:13:00.7'''<br>18:11.2<br>18:03.2<br>19:26.2<br>17:20.1 || '''0+3 0+6'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+3<br>0+2 0+2<br>0+0 0+1 || +1:06.1 |- | 4. || 7 || align=left|{{ZID|Norveška}}<br><small>[[Marte Olsbu]]<br>[[Synnøve Solemdal]]<br>[[Fanny Welle-Strand Horn]]<br>[[Tiril Eckhoff]]</small> || '''1:13:19.2'''<br>18:20.0<br>18:58.0<br>18:46.4<br>17.14.8 || '''0+8 0+2'''<br>0+2 0+0<br>0+3 0+1<br>0+1 0+1<br>0+2 0+0 || +1:24.6 |- | 5 || 6 || align=left|{{ZID|Ukrajina}}<br><small>[[Irina Varvinec]]<br>[[Julija Džima]]<br>[[Olga Abramova]]<br>[[Valentina Semerenko]]</small> || '''1:13:37.1'''<br>18:39.6<br>18:17.8<br>19:15.3<br>17:24.4 || '''0+3 1+6'''<br>0+1 0+2<br>0+0 0+1<br>0+0 1+3<br>0+2 0+0 || +1:42.5 |- | 6 || 3 || align=left|{{ZID|Bjelorusija}}<br><small>[[Nadežda Skardino]]<br>[[Nadzeja Pisarava]]<br>[[Irina Krjuko]]<br>[[Darja Domračeva]]</small> || '''1:14:00.4'''<br>18:21.2<br>19:05.0<br>18:44.6<br>17:49.6 || '''0+2 1+6'''<br>0+0 0+1<br>0+1 1+3<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2 || +2:05.8 |- | 7 || 1 || align=left|{{ZID|Češka}}<br><small>[[Eva Puskarčíková]]<br>[[Gabriela Soukalová]]<br>[[Jitka Landová]]<br>[[Veronika Vítková]]</small> || '''1:15:06.3'''<br>18:32.7<br>17:44.2<br>19:58.1<br>18.51.3 || '''2+6 1+5'''<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0<br>0+3 1+3<br>2+3 0+0 || +3:11.7 |- | 8 || 13 || align=left|{{ZID|Švedska}}<br><small>[[Elisabeth Högberg]]<br>[[Mona Brorsson]]<br>[[Anna Magnusson]]<br>[[Emma Nilsson]]</small> || '''1:15:10.4'''<br>18:50.3<br>18.45.7<br>19:17.1<br>18:17.3 || '''0+2 0+3'''<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0 || +3:15.8 |- | 9 || 10 || align=left|{{ZID|Kanada}}<br><small>[[Megan Heinicke]]<br>[[Rosanna Crawford]]<br>[[Audrey Vaillancourt]]<br>[[Julia Ransom]]</small> || '''1:15:34.1'''<br>18:40.1<br>18:42.9<br>19:03.7<br>19:07.4 || '''0+5 1+5'''<br>0+1 0+0<br>0+0 1+3<br>0+2 0+0<br>0+2 0+2 || +3:39.5 |- | 10 || 11 || align=left|{{ZID|Austrija}}<br><small>[[Lisa Hauser]]<br>[[Dunja Zdouc]]<br>[[Simone Kupfner]]<br>[[Katharina Innerhofer]]</small> || '''1:15:38.6'''<br>18:20.5<br>18:45.3<br>20:04.6<br>18.28.2 || '''0+3 0+6'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+0<br>0+1 0+2<br>0+1 0+2 || +3:44.0 |- | 11 || 21 || align=left|{{ZID|SAD}}<br><small>[[Susan Dunklee]]<br>[[Hannah Dreissigacker]]<br>[[Annelies Cook]]<br>[[Clare Egan]]</small> || '''1:15:39.4'''<br>18:10.0<br>19:10.4<br>19:26.4<br>18:52.6 || '''0+7 0+7'''<br>0+2 0+0<br>0+3 0+2<br>0+2 0+2<br>0+0 0+3 || +3:44.8 |- | 12 || 9 || align=left|{{ZID|Poljska}}<br><small>[[Monika Hojnisz]]<br>[[Magdalena Gwizdoń]]<br>[[Weronika Nowakowska-Ziemniak]]<br>[[Krystyna Guzik]]</small> || '''1:15:46.9'''<br>18:06.3<br>20:24.5<br>18:54.1<br>18:22.0 || '''1+6 2+5'''<br>0+0 0+0<br>1+3 2+3<br>0+1 0+2<br>0+2 0+0 || +3:52.3 |- | 13 || 15 || align=left|{{ZID|Kazahstan}}<br><small>[[Olga Poltoranjina]]<br>[[Ana Kistanova]]<br>[[Darja Usanova]]<br>[[Alina Rajkova]]</small> || '''1:16:10.8'''<br>18:45.8<br>19:21.1<br>19:27.1<br>18:36.8 || '''0+7 0+3'''<br>0+1 0+0<br>0+3 0+0<br>0+3 0+2 <br>0+0 0+1 || +4:16.2 |- | 14 || 16 || align=left|{{ZID|Rumunija}}<br><small>[[Éva Tófalvi]]<br>[[Luminița Pișcoran]]<br>[[Réka Ferencz]]<br>[[Florina Ioana Cîrstea]]</small> || '''1:16:24.4'''<br>18:19.3<br>18:36.5<br>19:28.2<br>20:00.4 || '''0+2 0+3'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+1 || +4:29.8 |- | 15 || 18 || align=left|{{ZID|Estonija}}<br><small>[[Kadri Lehtla]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Darja Jurlova]]<br>[[Kristel Viigipuu]]</small> || '''1:16:38.2'''<br>18:46.2<br>18:52.1<br>19:23.1<br>19:36.8 || '''0+4 0+2'''<br>0+2 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1 || +4:43.6 |- | 16 || 23 || align=left|{{ZID|Finska}}<br><small>[[Sanna Markkanen]]<br>[[Mari Laukkanen]]<br>[[Eevamari Rauhamäki]]<br>[[Kaisa Mäkäräinen]]</small> || '''1:17:00.8'''<br>19:34.6<br>18:49.6<br>21:19.6<br>17:17.0 || '''2+5 0+4'''<br>0+0 0+2<br>0+2 0+0<br>2+3 0+1<br>0+0 0+1 || +5:06.2 |- | 17 || 24 || align=left|{{ZID|Kina}}<br><small>[[Tang Jialin]]<br>[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]<br>[[Song Chaoqing]]<br>[[Zhang Zhaohan]]</small> || '''1:17:13.3'''<br>19:02.8<br>18:56.4<br>19:50.5<br>19:23.6 || '''0+2 0+4'''<br>0+2 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2 || +5:18.7 |- | 18 || 14 || align=left|{{ZID|Slovačka}}<br><small>[[Paulína Fialková]]<br>[[Jana Gereková]]<br>[[Terézia Poliaková]]<br>[[Martina Chrapánová]]</small> || '''1:17:13.3'''<br>19:53.9<br>18:31.1<br>19:10.1<br>19:38.2 || '''2+8 0+8'''<br>1+3 0+3<br>0+0 0+3<br>0+2 0+1<br>1+3 0+1 || +5:18.7 |- | 19 || 25 || align=left|{{ZID|Japan}}<br><small>[[Fuyuko Suzuki]]<br>[[Yurie Tanaka]]<br>[[Miki Kobayashi]]<br>[[Katsura Sato]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>18:30.1<br>19.57.0<br>20:49.3<br><br> || '''2+9 0+7'''<br>0+0 0+2<br>1+3 0+0<br>1+3 0+2<br>0+3 0+3 || |- | 20 || 17 || align=left|{{ZID|Litvanija}}<br><small>[[Gabrielė Leščinskaitė]]<br>[[Diana Rasimovičiūtė]]<br>[[Natalija Kočergina]]<br>[[Natalija Paulauskaitė]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:33.4<br>20:07.6<br>20:28.1<br><br> || '''1+7 0+8'''<br>0+0 0+2<br>0+3 0+3<br>1+3 0+2<br>0+1 0+1 || |- | 21 || 12 || align=left|{{ZID|Švicarska}}<br><small>[[Aita Gasparin]]<br>[[Elisa Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Flurina Volken]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>20:04.0<br>19:48.9<br>20:41.2<br><br> || '''4+9 0+8'''<br>0+2 0+2<br>1+3 0+2<br>3+3 0+1<br>0+1 0+3 || |- | 22 || 22 || align=left|{{ZID|Slovenija}}<br><small>[[Andreja Mali]]<br>[[Teja Gregorin]]<br>[[Urška Poj]]<br>[[Anja Eržen]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:03.3<br>20:47.1<br>20:28.7<br><br> || '''0+6 1+9'''<br>0+3 0+0<br>0+1 1+3<br>0+1 0+3<br>0+1 0+3 || |- | 23 || 19 || align=left|{{ZID|Bugarska}}<br><small>[[Emilija Jordanova]]<br>[[Desislava Stojanova]]<br>[[Stefani Popova]]<br>[[Danijela Kadeva]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:00.7<br>19:19.6<br>20:28.8<br><br> || '''1+7 0+6'''<br>0+2 0+0<br>0+2 0+2<br>0+0 0+1<br>1+3 0+3 || |- | 24 || 20 || align=left|{{ZID|Južna Koreja}}<br><small>[[Mun Ji-hee]]<br>[[Kim Seon-su]]<br>[[Ko Eun-jung]]<br>[[Kim Kyung-nam]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:27.8<br>21:23.3<br>19:46.1<br><br> || '''0+4 0+5'''<br>0+2 0+0<br>0+1 0+2<br>0+1 0+0<br>0+0 0+3 || |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 8 || align=left|{{ZID|Rusija}}<br><small>[[Ekaterina Glazirina]]<br>[[Daria Virolajnen]]<br>[[Ekaterina Hurlova]]<br>[[Ekaterina Šumilova]]</small> || '''1:13:11.4'''<br>18:06.7<br>18:39.4<br>18:25.7<br>17:59.6 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+3<br>0+1 0+0<br>0+1 0+2 || +1:16.8 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] t0xixsh8p7xvq1fvx72ly1gd9yc6csu Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 20 km 0 381680 3900132 3858583 2026-06-23T18:24:48Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900132 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Pojedinačno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 12. mart 2015. | takmičari = 125 | države = 34 | zlato = [[Martin Fourcade]] | zlatoNOK = FRA | srebro = [[Emil Hegle Svendsen]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Ondřej Moravec]] | bronzaNOK = ČEŠ | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 20 km|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|pojedinačnoj konkurenciji]] na 20&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] za muškarce održala se [[12. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=15. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=15. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402144747/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 18:15.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C73A_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=15. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402110138/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C73A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> <br>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]]|FRA}} || 47:29.4 || 1 <small>(0+1+0+0)</small> || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]]|NOR}} || 47:50.3 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +20.9 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]]|ČEŠ}} || 48:09.9 || 1 <small>(0+1+0+0)</small> || +40.5 |- | 4 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Fourcade]]|FRA}} || 48:15.1 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +45.7 |- | 5 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Serhiy Semenov]]|UKR}} || 48:25.4 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +56.0 |- | 6 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]]|NOR}} || 48:41.5 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +1:12.1 |- | 7 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} || 48:43.6 || 1 <small>(0+0+1+0)</small> || +1:14.2 |- | 8 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]]|NJE}} || 48:44.3 || 2 <small>(0+1+1+0)</small> || +1:14.9 |- | 9 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Alexey Volkov (biatlonac)|Alexey Volkov]]|RUS}} || 49:12.3 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +1:42.9 |- | 10 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Jakov Fak]]|SLO}} || 49:14.9 || 2 <small>(0+1+0+1)</small> || +1:45.5 |- | 11 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Böhm]]|NJE}} || 49:17.9 || 2 <small>(1+0+0+1)</small> || +1:48.5 |- | 12 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Christian De Lorenzi]]|ITA}} || 49:24.7 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +1:55.3 |- | 13 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]]|BEL}} || 49:27.3 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +1:57.9 |- | 14 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]]|ČEŠ}} || 49:32.1 || 3 <small>(1+0+1+1)</small> || +2:02.7 |- | 15 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]]|EST}} || 49:35.3 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +2:05.9 |- | 16 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Shipulin]]|RUS}} || 49:36.5 || 2 <small>(1+0+0+1)</small> || +2:07.1 |- | 17 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Yuryi Liadov]]|BJE}} || 49:36.9 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +2:07.5 |- | 18 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} || 49:45.0 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +2:15.6 |- | 19 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]]|BUG}} || 50:07.7 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +2:38.3 |- | 20 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]]|AUT}} || 50:17.1 || 3 <small>(1+0+1+1)</small> || +2:47.7 |- | 21 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]]|KAN}} || 50:29.0 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +2:59.6 |- | 22 || 104 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} || 50:35.4 || 3 <small>(0+1+0+2)</small> || +3:06.0 |- | 23 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]]|SLO}} || 50:36.3 || 3 <small>(1+1+1+0)</small> || +3:06.9 |- | 24 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]]|SAD}} || 50:39.4 || 2 <small>(2+0+0+0)</small> || +3:10.0 |- | 25 || 105 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} || 50:43.0 || 2 <small>(0+1+0+1)</small> || +3:13.6 |- | 26 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Tomáš Krupčík]]|ČEŠ}} || 50:43.9 || 1 <small>(0+1+0+0)</small> || +3:14.5 |- | 27 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]]|BUG}} || 50:55.6 || 3 <small>(0+1+0+2)</small> || +3:26.2 |- | 28 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]]|AUT}} || 51:00.1 || 2 <small>(0+1+0+1)</small> || +3:30.7 |- | 29 || 126 || align=left| {{flagathlete|[[Sven Grossegger]]|AUT}} || 51:17.1 || 2 <small>(0+0+0+2)</small> || +3:47.7 |- | 30 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]]|ŠVI}} || 51:21.4 || 3 <small>(1+1+0+1)</small> || +3:52.0 |- | 31 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]|SAD}} || 51:22.1 || 4 <small>(1+1+0+2)</small> || +3:52.7 |- | 32 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Janez Marič]]|SLO}} || 51:25.3 || 2 <small>(0+0+0+2)</small> || +3:55.9 |- | 33 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Leif Nordgren]]|SAD}} || 51:25.5 || 3 <small>(0+1+1+1)</small> || +3:56.1 |- | 34 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Artem Pryma]]|UKR}} || 51:26.7 || 3 <small>(2+0+0+1)</small> || +3:57.3 |- | 35 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Evgeniy Garanichev]]|RUS}} || 51:40.2 || 4 <small>(2+0+0+2)</small> || +4:10.8 |- | 36 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Jaroslav Soukup]]|ČEŠ}} || 51:45.4 || 3 <small>(0+1+0+2)</small> || +4:16.0 |- | 37 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Ted Armgren]]|ŠVE}} || 51:47.3 || 3 <small>(1+1+1+0)</small> || +4:17.9 |- | 38 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]|ŠVE}} || 51:49.0 || 3 <small>(0+1+0+2)</small> || +4:19.6 |- | 39 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Lee-Steve Jackson]]|UK}} || 51:49.5 || 2 <small>(0+1+0+1)</small> || +4:20.1 |- | 40 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Kalev Ermits]]|EST}} || 51:55.2 || 3 <small>(1+1+1+0)</small> || +4:25.8 |- | 41 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Chepelin]]|BJE}} || 51:57.2 || 3 <small>(0+0+2+1)</small> || +4:27.8 |- | 42 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Matej Kazár]]|SVK}} || 52:09.4 || 3 <small>(1+0+1+1)</small> || +4:40.0 |- | 43 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Alexei Almoukov]]|AUS}} || 52:11.3 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +4:41.9 |- | 44 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Nathan Smith (biatlonac)|Nathan Smith]]|KAN}} || 52:32.6 || 5 <small>(0+1+2+2)</small> || +5:03.2 |- | 45 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Miroslav Matiaško]]|SVK}} || 52:41.7 || 3 <small>(1+2+0+0)</small> || +5:12.3 |- | 46 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Łukasz Szczurek]]|POL}} || 52:42.0 || 2 <small>(0+2+0+0)</small> || +5:12.6 |- | 47 || 125 || align=left| {{flagathlete|[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]]|SAD}} || 52:44.9 || 3 <small>(0+1+2+0)</small> || +5:15.5 |- | 48 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Andrejs Rastorgujevs]]|LAT}} || 52:53.1 || 5 <small>(1+2+1+1)</small> || +5:23.7 |- | 49 || 122 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} || 52:53.4 || 2 <small>(0+0+0+2)</small> || +5:24.0 |- | 50 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} || 52:54.4 || 5 <small>(2+1+0+2)</small> || +5:25.0 |- | 51 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Ahti Toivanen]]|FIN}} || 52:55.4 || 3 <small>(0+1+1+1)</small> || +5:26.0 |- | 52 || 108 || align=left| {{flagathlete|[[Dmytro Rusinov]]|UKR}} || 53:10.9 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +5:41.5 |- | 53 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Maksim Braun]]|KAZ}} || 53:13.0 || 2 <small>(1+0+0+1)</small> || +5:43.6 |- | 54 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Mesotitsch]]|AUT}} || 53:14.0 || 5 <small>(1+2+0+2)</small> || +5:44.6 |- | 55 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[George Buta]]|RUM}} || 53:19.0 || 3 <small>(0+2+0+1)</small> || +5:49.6 |- | 56 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Pantov]]|KAZ}} || 53:19.4 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +5:50.0 |- | 57 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]]|FRA}} || 53:20.9 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +5:51.5 |- | 58 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Timofej Lapšin]]|RUS}} || 53:22.5 || 4 <small>(2+2+0+0)</small> || +5:53.1 |- | 59 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Kauri Kõiv]]|EST}} || 53:28.5 || 4 <small>(2+1+1+0)</small> || +5:59.1 |- | 60 || 103 || align=left| {{flagathlete|[[Artem Tiščenko]]|UKR}} || 53:42.0 || 3 <small>(1+0+0+2)</small> || +6:12.6 |- | 61 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]]|ŠVI}} || 53:45.4 || 5 <small>(1+2+0+2)</small> || +6:16.0 |- | 62 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Peppe Femling]]|ŠVE}} || 53:46.9 || 5 <small>(2+1+1+1)</small> || +6:17.5 |- | 63 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Gow]]|KAN}} || 53:49.0 || 4 <small>(1+1+1+1)</small> || +6:19.6 |- | 64 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Olli Hiidensalo]]|FIN}} || 53:55.7 || 4 <small>(1+1+0+2)</small> || +6:26.3 |- | 65 || 124 || align=left| {{flagathlete|[[Christian Gow]]|KAN}} || 53:57.0 || 3 <small>(1+1+1+0)</small> || +6:27.6 |- | 66 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Vytautas Strolia]]|LIT}} || 54:00.6 || 3 <small>(1+2+0+0)</small> || +6:31.2 |- | 67 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Cornel Puchianu]]|RUM}} || 54:01.9 || 6 <small>(0+2+2+2)</small> || +6:32.5 |- | 68 || 110 || align=left| {{flagathlete|[[Tobias Arwidson]]|ŠVE}} || 54:05.8 || 3 <small>(0+1+1+1)</small> || +6:36.4 |- | 69 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Tsukasa Kobonoki]]|JAP}} || 54:05.9 || 4 <small>(0+2+2+0)</small> || +6:36.5 |- | 70 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Joel Sloof]]|HOL}} || 54:06.2 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +6:36.8 |- | 71 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Krzysztof Pływaczyk]]|POL}} || 54:10.0 || 3 <small>(1+1+0+1)</small> || +6:40.6 |- | 72 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Remus Faur]]|RUM}} || 54:19.5 || 3 <small>(1+0+1+1)</small> || +6:50.1 |- | 73 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Tomas Kaukėnas]]|LIT}} || 54:23.6 || 5 <small>(0+4+1+0)</small> || +6:54.2 |- | 74 || 117 || align=left| {{flagathlete|[[Aliaksandr Darozhka]]|BJE}} || 54:24.2 || 4 <small>(2+1+0+1)</small> || +6:54.8 |- | 75 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Jarkko Kauppinen]]|FIN}} || 54:33.0 || 5 <small>(1+2+1+1)</small> || +7:03.6 |- | 76 || 127 || align=left| {{flagathlete|[[Vasilij Podkoritov]]|KAZ}} || 54:40.7 || 2 <small>(0+0+0+2)</small> || +7:11.3 |- | 77 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Grzegorz Guzik]]|POL}} || 54:44.5 || 4 <small>(0+2+0+2)</small> || +7:15.1 |- | 78 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Dixon (biatlonac)|Scott Dixon]]|UK}} || 54:48.4 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +7:19.0 |- | 79 || 70 || align=left| {{flagathlete|{{Nowrap|[[Quentin Fillon Maillet]]}}|FRA}} || 54:52.6 || 5 <small>(2+2+0+1)</small> || +7:23.2 |- | 80 || 114 || align=left| {{flagathlete|[[Mikael Koivunen]]|FIN}} || 54:56.9 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +7:27.5 |- | 81 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Ren Long]]|KIN}} || 54:58.9 || 4 <small>(1+1+0+2)</small> || +7:29.5 |- | 81 || 111 || align=left| {{flagathlete|[[Dimitar Gerdzhikov]]|BUG}} || 54:58.9 || 4 <small>(2+1+1+0)</small> || +7:29.5 |- | 83 || 107 || align=left| {{flagathlete|[[Thomas Bormolini]]|ITA}} || 55:04.8 || 4 <small>(1+0+2+1)</small> || +7:35.4 |- | 84 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Edin Hodzić]]|SRB}} || 55:09.1 || 1 <small>(0+0+1+0)</small> || +7:39.7 |- | 85 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Kazuya Inomata]]|JAP}} || 55:17.5 || 5 <small>(2+2+0+1)</small> || +7:48.1 |- | 86 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Jan Savicki]]|KAZ}} || 55:26.0 || 6 <small>(2+0+2+2)</small> || +7:56.6 |- | 87 || 116 || align=left| {{flagathlete|[[Ivan Joller]]|ŠVI}} || 55:43.4 || 3 <small>(0+2+1+0)</small> || +8:14.0 |- | 88 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Otčenáš]]|SVK}} || 55:45.9 || 4 <small>(1+0+0+3)</small> || +8:16.5 |- | 89 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Toms Praulītis]]|LAT}} || 55:58.1 || 7 <small>(3+2+0+2)</small> || +8:28.7 |- | 90 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Jun Je-uk]]|JKO}} || 56:08.3 || 6 <small>(0+3+1+2)</small> || +8:38.9 |- | 91 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]]|ITA}} || 56:11.3 || 6 <small>(0+2+1+3)</small> || +8:41.9 |- | 92 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]]|ŠVI}} || 56:17.8 || 6 <small>(0+3+1+2)</small> || +8:48.4 |- | 93 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Karol Dombrovski]]|LIT}} || 56:22.9 || 6 <small>(0+2+1+3)</small> || +8:53.5 |- | 94 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Károly Gombos]]|MAĐ}} || 56:28.8 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +8:59.4 |- | 95 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Yong-gyu]]|JKO}} || 56:50.4 || 4 <small>(0+2+2+0)</small> || +9:21.0 |- | 96 || 106 || align=left| {{flagathlete|[[Ryo Maeda]]|JAP}} || 57:09.5 || 4 <small>(0+1+2+1)</small> || +9:40.1 |- | 97 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Dzmitry Abasheu]]|BJE}} || 57:14.0 || 7 <small>(1+2+3+1)</small> || +9:44.6 |- | 98 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Thierry Langer]]|BEL}} || 57:24.9 || 5 <small>(1+2+1+1)</small> || +9:55.5 |- | 99 || 113 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šíma]]|SVK}} || 57:34.1 || 6 <small>(1+2+0+3)</small> || +10:04.7 |- | 100 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Thorsten Langer]]|BEL}} || 57:58.1 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +10:28.7 |- | 101 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Lenart Oblak]]|SLO}} || 58:20.3 || 6 <small>(3+0+3+0)</small> || +10:50.9 |- | 102 || 112 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Remmelg]]|EST}} || 58:32.1 || 6 <small>(0+3+1+2)</small> || +11:02.7 |- | 103 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Roberts Slotiņš]]|LAT}} || 58:58.6 || 7 <small>(0+3+1+3)</small> || +11:29.2 |- | 104 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Marcel Laponder]]|UK}} || 59:18.3 || 6 <small>(1+2+1+2)</small> || +11:48.9 |- | 105 || 109 || align=left| {{flagathlete|[[Aleksandrs Patrijuks]]|LAT}} || 59:22.4 || 5 <small>(0+1+1+3)</small> || +11:53.0 |- | 106 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Mikito Tachizaki]]|JAP}} || 59:30.7 || 9 <small>(0+3+3+3)</small> || +12:01.3 |- | 107 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Ahmet Üstüntaş]]|TUR}} || 59:36.5 || 4 <small>(1+3+0+0)</small> || +12:07.1 |- | 108 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Damir Rastić]]|SRB}} || 1:00:18.3 || 8 <small>(4+2+0+2)</small> || +12:48.9 |- | 109 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Ivan Zlatev]]|BUG}} || 1:00:33.8 || 9 <small>(2+1+4+2)</small> || +13:04.4 |- | 110 || 115 || align=left| {{flagathlete|[[Lee Su-young]]|JKO}} || 1:01:19.7 || 7 <small>(1+0+4+2)</small> || +13:50.3 |- | 111 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Mehmet Üstüntaş]]|TUR}} || 1:01:22.6 || 3 <small>(0+0+2+1)</small> || +13:53.2 |- | 112 || 120 || align=left| {{flagathlete|[[Marian Marcel Dănilă]]|RUM}} || 1:01:26.2 || 10 <small>(2+3+2+3)</small> || +13:56.8 |- | 113 || 118 || align=left| {{flagathlete|[[Rokas Suslavičius]]|LIT}} || 1:01:33.3 || 6 <small>(1+2+2+1)</small> || +14:03.9 |- | 114 || 119 || align=left| {{flagathlete|[[Kevin Kane (biatlonac)|Kevin Kane]]|UK}} || 1:01:43.1 || 8 <small>(2+2+2+2)</small> || +14:13.7 |- | 115 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Dejan Krsmanović]]|SRB}} || 1:01:44.1 || 7 <small>(3+2+2+0)</small> || +14:14.7 |- | 116 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Apostolos Angelis]]|GRČ}} || 1:01:57.6 || 9 <small>(2+3+2+2)</small> || +14:28.2 |- | 117 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Toni Stanoeski]]|MAK}} || 1:01:57.8 || 7 <small>(2+1+1+3)</small> || +14:28.4 |- | 118 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Dimitrios Kyriazis]]|GRČ}} || 1:02:40.3 || 5 <small>(0+4+0+1)</small> || +15:10.9 |- | 119 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Jong-min (biatlonac)|Kim Jong-min]]|JKO}} || 1:02:52.3 || 10 <small>(1+4+0+5)</small> || +15:22.9 |- | 120 || 123 || align=left| {{flagathlete|[[Ajlan Rastić]]|SRB}} || 1:03:27.3 || 9 <small>(3+2+2+2)</small> || +15:57.9 |- | 121 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Walker (biatlonac)|Daniel Walker]]|AUS}} || 1:04:18.2 || 5 <small>(1+2+1+1)</small> || +16:48.8 |- | 122 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Gjorgji Icoski]]|MAK}} || 1:04:18.3 || 7 <small>(2+2+2+1)</small> || +16:48.9 |- | 123 || 121 || align=left| {{flagathlete|[[Tom Lahaye-Goffart]]|BEL}} || 1:06:28.3 || 9 <small>(2+2+1+4)</small> || +18:58.9 |- | 124 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Kleanthis Karamichas]]|GRČ}} || 1:07:11.2 || 11 <small>(3+2+2+4)</small> || +19:41.8 |- | 125 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Dyllan Harmer]]|AUS}} || 1:07:34.7 || 10 <small>(3+3+1+3)</small> || +20:05.3 |- | || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jinle]]|KIN}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |- | || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Victor Pînzaru]]|MOL}} || {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} || || |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] jy7xi9f3sahn2xi67ieezrebhwi87fx Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – masovni start (žene) 0 381689 3900135 3858585 2026-06-23T18:26:34Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900135 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Masovni start (žene) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 15. mart 2015. | takmičari = 30 | države = 17 | zlato = [[Valentina Semerenko]] | zlatoNOK = UKR | srebro = [[Franziska Preuß]] | srebroNOK = NJE | bronza = [[Karin Oberhofer]] | bronzaNOK = ITA | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – masovni start (žene)|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – masovni start (žene)|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} '''Utrka u disciplini [[Biatlon#Discipline|masovni start]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[15. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju. 30 biatlonki se takmičilo na stazi dugoj 12,5&nbsp;km.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=15. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C59A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=15. 3. 2015 |archive-date=2. 4. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140704/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C59A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:30.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C73E_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=15. 3. 2015 |archive-date=16. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316130518/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C73E_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> <br>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 34:32.9 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 34:39.1 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +6.2 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Karin Oberhofer]]|ITA}} || 34:45.5 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +12.6 |- | 4 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]]|BJE}} || 34:47.6 || 2 <small>(0+0+2+0)</small> || +14.7 |- | 5 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Soukalová]]|ČEŠ}} || 34:59.1 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +26.2 |- | 6 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 35:04.6 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +31.7 |- | 7 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 35:12.8 || 2 <small>(0+1+0+1)</small> || +39.9 |- | 8 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]]|FRA}} || 35:13.9 || 3 <small>(0+2+0+1)</small> || +41.0 |- | 9 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]]|FRA}} || 35:14.4 || 2 <small>(0+1+0+0)</small> || +41.5 |- | 10 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Šumilova]]|RUS}} || 35:14.7 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +41.8 |- | 11 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Jurlova]]|RUS}} || 35:31.5 || 2 <small>(0+0+2+0)</small> || +58.6 |- | 12 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Gereková]]|SVK}} || 35:33.2 || 2 <small>(0+1+1+0)</small> || +1:00.3 |- bgcolor=pink | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} (13) || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Glazirina]]|RUS}} || 35:42.9 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +1:10.0 |- | 13 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 35:53.9 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +1:21.0 |- | 14 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 36:02.6 || 4 <small>(3+0+0+1)</small> || +1:29.7 |- | 15 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 36:03.2 || 4 <small>(0+2+1+1)</small> || +1:30.3 |- | 16 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]]|POL}} || 36:06.6 || 2 <small>(1+0+1+0)</small> || +1:33.7 |- | 17 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Suzuki]]|JAP}} || 36:07.1 || 2 <small>(1+1+0+0)</small> || +1:34.2 |- | 18 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 36:11.1 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +1:38.2 |- | 19 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 36:33.9 || 5 <small>(1+1+2+1)</small> || +2:01.0 |- | 20 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Andreja Mali]]|SLO}} || 36:36.9 || 2 <small>(0+0+0+2)</small> || +2:04.0 |- | 21 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Darija Virolajnen]]|RUS}} || 36:42.6 || 5 <small>(0+0+3+2)</small> || +2:09.7 |- | 22 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Weronika Nowakowska-Ziemniak]]|POL}} || 36:54.2 || 5 <small>(0+1+2+2)</small> || +2:21.3 |- | 23 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Heinicke]]|KAN}} || 36:55.1 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +2:22.2 |- | 24 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}} || 37:32.8 || 4 <small>(3+0+0+1)</small> || +2:59.9 |- | 25 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Nastasija Duborezova]]|BJE}} || 37:42.1 || 5 <small>(1+2+2+0)</small> || +3:09.2 |- | 26 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 37:52.1 || 6 <small>(1+3+1+1)</small> || +3:19.2 |- | 27 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Abramova]]|UKR}} || 38:09.2 || 6 <small>(2+1+2+1)</small> || +3:36.3 |- | 28 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]]|ČEŠ}} || 38:40.6 || 6 <small>(3+2+1+0)</small> || +4:07.7 |- | 29 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 39:02.5 || 4 <small>(1+0+1+2)</small> || +4:29.6 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] crlpi44xprrctmlt0ofm6d3q47h5r4d Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (muškarci) 0 381748 3900141 3858591 2026-06-23T18:30:27Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900141 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Štafeta 4 x 7,5 km (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 14. mart 2015. | takmičari = 108 | države = 27 | zlato = [[Erik Lesser]] | zlato2 = [[Daniel Böhm]] | zlato3 = [[Arnd Peiffer]] | zlato4 = [[Simon Schempp]] | zlatoNOK = NJE | srebro = [[Ole Einar Bjørndalen]] | srebro2 = [[Tarjei Bø]] | srebro3 = [[Johannes Thingnes Bø]] | srebro4 = [[Emil Hegle Svendsen]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Simon Fourcade]] | bronza2 = [[Jean-Guillaume Béatrix]] | bronza3 = [[Quentin Fillon Maillet]] | bronza4 = [[Martin Fourcade]] | bronzaNOK = FRA | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 4 x 7,5 km|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 4 x 7,5 km|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u konkurenciji muškaraca održala se [[14. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=16. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=16. 3. 2015 |archive-date=23. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323091925/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 17:30.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMRL/BT_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=16. 3. 2015 |archive-date=14. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150314182131/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMRL/BT_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 3 || align=left|{{ZID|Njemačka}}<br><small>[[Erik Lesser]]<br>[[Daniel Böhm]]<br>[[Arnd Peiffer]]<br>[[Simon Schempp]]</small> || '''1:13:49.5'''<br>18:33.9<br>18:50.8<br>18:24.7<br>18:00.1 || '''0+0 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 2 || align=left|{{ZID|Norveška}}<br><small>[[Ole Einar Bjørndalen]]<br>[[Tarjei Bø]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]<br>[[Emil Hegle Svendsen]]</small> || '''1:14:04.9'''<br>18:27.5<br>19:05.3<br>18:31.9<br>18:00.2 || '''0+0 0+6'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+3<br>0+0 0+2<br>0+0 0+1 || +15.4 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 4 || align=left|{{ZID|Francuska}}<br><small>[[Simon Fourcade]]<br>[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br>[[Quentin Fillon Maillet]]<br>[[Martin Fourcade]]</small> || '''1:14:23.1'''<br>18:28.8<br>18:52.8<br>19:08.3<br>17:53.2 || '''0+3 0+1'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+1 0+0 || +33.6 |- | 4 || 1 || align=left|{{ZID|Rusija}}<br><small>[[Evgeniy Garanichev]]<br>[[Alexey Volkov (biathlete)|Alexey Volkov]]<br>[[Dmitry Malyshko]]<br>[[Anton Shipulin]]</small> || '''1:14:39.2'''<br>19:19.1<br>18:52.3<br>18:36.8<br>17:51.0 || '''1+6 0+0'''<br>1+3 0+0<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0 || +49.7 |- | 5 || 5 || align=left|{{ZID|Austrija}}<br><small>[[Daniel Mesotitsch]]<br>[[Sven Grossegger]]<br>[[Simon Eder]]<br>[[Dominik Landertinger]]</small> || '''1:14:44.3'''<br>19:16.8<br>18:23.1<br>18:54.7<br>18:09.7 || '''0+0 1+4'''<br>0+0 1+3<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0 || +54.8 |- | 6 || 8 || align=left|{{ZID|Češka}}<br><small>[[Michal Krčmář]]<br>[[Jaroslav Soukup]]<br>[[Michal Šlesingr]]<br>[[Ondřej Moravec]]</small> || '''1:14:44.6'''<br>18:45.1<br>18:54.9<br>18:24.8<br>18:39.8 || '''0+4 0+2'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>0+3 0+0 || +55.1 |- | 7 || 11 || align=left|{{ZID|Švicarska}}<br><small>[[Mario Dolder]]<br>[[Benjamin Weger]]<br>[[Serafin Wiestner]]<br>[[Ivan Joller]]</small> || '''1:15:38.3'''<br>19:09.9<br>18:22.4<br>18:59.4<br>19:06.6 || '''0+1 0+6'''<br>0+0 0+3<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1 || +1:48.8 |- | 8 || 9 || align=left|{{ZID|Slovenija}}<br><small>[[Janez Marič]]<br>[[Klemen Bauer]]<br>[[Jakov Fak]]<br>[[Rok Tršan]]</small> || '''1:15:38.7'''<br>19:21.4<br>18:46.9<br>18:20.9<br>19:09.5 || '''0+4 0+2'''<br>0+0 0+1<br>0+2 0+1<br>0+0 0+0<br>0+2 0+0 || +1:49.2 |- | 9 || 7 || align=left|{{ZID|Ukrajina}}<br><small>[[Dmitro Pidrušnji]]<br>[[Artem Pryma]]<br>[[Oleksander Zhyrnyi]]<br>[[Serhiy Semenov]]</small> || '''1:16:21.0'''<br>19:18.6<br>18:56.6<br>19:20.6<br>18:45.2 || '''0+2 0+1'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+1 0+0 || +2:31.5 |- | 10 || 12 || align=left|{{ZID|Bjelorusija}}<br><small>[[Vladimir Chepelin]]<br>[[Dmitriy Dyuzhev (biathlete)|Dmitriy Dyuzhev]]<br>[[Dzmitry Abasheu]]<br>[[Yuryi Liadov]]</small> || '''1:16:24.2'''<br>18:57.2<br>19:00.6<br>19:54.4<br>18:32.0 || '''0+6 0+5'''<br>0+3 0+1<br>0+2 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 0+3 || +2:34.7 |- | 11 || 14 || align=left|{{ZID|Slovačka}}<br><small>[[Tomáš Hasilla]]<br>[[Matej Kazár]]<br>[[Miroslav Matiaško]]<br>[[Martin Otčenáš]]</small> || '''1:46:46.5'''<br>19:27.9<br>18:45.0<br>19:44.2<br>18:49.4 || '''0+2 0+6'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+2<br>0+1 0+2 || +2:57.0 |- | 12 || 10 || align=left|{{ZID|Italija}}<br><small>[[Christian De Lorenzi]]<br>[[Lukas Hofer]]<br>[[Thomas Bormolini]]<br>[[Dominik Windisch]]</small> || '''1:16:52.7'''<br>18:58.8<br>18:23.5<br>20:42.9<br>18:47.5 || '''1+4 0+5'''<br>0+0 0+3<br>0+1 0+0<br>1+3 0+0<br>0+0 0+2 || +3:03.2 |- | 13 || 25 || align=left|{{ZID|Finska}}<br><small>[[Jarkko Kauppinen]]<br>[[Ahti Toivanen]]<br>[[Olli Hiidensalo]]<br>[[Tuomas Grönman (biathlete)|Tuomas Grönman]]</small> || '''1:17:18.6'''<br>18:57.8<br>19:33.7<br>19:09.5<br>19:33.6 || '''0+4 0+3'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+2 0+1 || +3:29.1 |- | 14 || 20 || align=left|{{ZID|SAD}}<br><small>[[Lowell Bailey]]<br>[[Leif Nordgren]]<br>[[Tim Burke (biathlete)|Tim Burke]]<br>[[Sean Doherty (biathlete)|Sean Doherty]]</small> || '''1:17:21.1'''<br>18:57.8<br>18:58.5<br>20:15.1<br>19:09.7 || '''0+5 2+6'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1<br>0+1 2+3<br>0+3 0+0 || +3:31.6 |- | 15 || 15 || align=left|{{ZID|Estonija}}<br><small>[[Kauri Kõiv]]<br>[[Kalev Ermits]]<br>[[Rene Zahkna]]<br>[[Roland Lessing]]</small> || '''1:17:22.0'''<br>19:35.5<br>19:05.7<br>20:04.1<br>18:36.7 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+2<br>0+2 0+1<br>0+0 0+1 || +3:32.5 |- | 16 || 13 || align=left|{{ZID|Bugarska}}<br><small>[[Krasimir Anev]]<br>[[Ivan Zlatev]]<br>[[Vladimir Ilijev]]<br>[[Dimitar Gerdžikov]]</small> || '''1:17:29.5'''<br>18:54.5<br>19:30.2<br>18:48.1<br>20:16.7 || '''1+7 0+5'''<br>0+2 0+0<br>0+2 0+1<br>0+0 0+2<br>1+3 0+3 || +3:40.0 |- | 17 || 16 || align=left|{{ZID|Kazahstan}}<br><small>[[Jan Savicki]]<br>[[Anton Pantov]]<br>[[Maksim Braun]]<br>[[Vasilij Podkoritov]]</small> || '''1:17:55.7'''<br>19:08.0<br>19:38.9<br>19:26.3<br>19:42.5 || '''0+0 0+3'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 || +4:06.2 |- | 18 || 17 || align=left|{{ZID|Švedska}}<br><small>[[Tobias Arwidson]]<br>[[Peppe Femling]]<br>[[Christofer Eriksson]]<br>[[Ted Armgren]]</small> || '''1:18:12.0'''<br>19:19.3<br>18:47.1<br>20:51.4<br>19:14.2 || '''0+3 2+3'''<br>0+2 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 2+3<br>0+0 0+0 || +4:22.5 |- | 19 || 6 || align=left|{{ZID|Kanada}}<br><small>[[Christian Gow]]<br>[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]]<br>[[Scott Gow]]<br>[[Brendan Green]]</small> || '''1:18:52.9'''<br>19:47.5<br>18:18.9<br>21:31.5<br>19:15.0 || '''2+5 0+4'''<br>0+2 0+1<br>0+0 0+0<br>2+3 0+2<br>0+0 0+1 || +5:03.4 |- | 20 || 21 || align=left|{{ZID|Poljska}}<br><small>[[Mateusz Janik]]<br>[[Łukasz Szczurek]]<br>[[Grzegorz Guzik]]<br>[[Krzysztof Pływaczyk]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>20:22.3<br>19.39.1<br>21:06.8<br><br> || '''1+5 0+5'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+1<br>1+3 0+1<br>0+1 0+0 || |- | 21 || 24 || align=left|{{ZID|Japan}}<br><small>[[Kazuya Inomata]]<br>[[Tsukasa Kobonoki]]<br>[[Mikito Tachizaki]]<br>[[Ryo Maeda]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>20:10.0<br>20:03.9<br>20:03.5<br><br> || '''0+6 0+9'''<br>0+2 0+3<br>0+1 0+2<br>0+2 0+1<br>0+1 0+3 || |- | 22 || 18 || align=left|{{ZID|Rumunija}}<br><small>[[George Buta]]<br>[[Remus Faur]]<br>[[Marian Marcel Dănilă]]<br>[[Cornel Puchianu]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:09.8<br>20:04.2<br>21:06.8<br><br> || '''0+5 4+7'''<br>0+0 0+1<br>0+3 0+0<br>0+1 1+3<br>0+1 3+3 || |- | 23 || 22 || align=left|{{ZID|Litvanija}}<br><small>[[Tomas Kaukėnas]]<br>[[Karol Dombrovski]]<br>[[Vytautas Strolia]]<br>[[Rokas Suslavičius]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:14.1<br>19:41.7<br>22:06.2<br><br> || '''1+4 1+11'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+2<br>1+3 1+3<br>0+0 0+3 || |- | 24 || 19 || align=left|{{ZID|Ujedinjeno Kraljevstvo}}<br><small>[[Lee-Steve Jackson]]<br>[[Scott Dixon (biathlete)|Scott Dixon]]<br>[[Kevin Kane]]<br>[[Marcel Laponder]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>19:34.6<br>20.47.9<br>21:39.8<br><br> || '''0+3 0+7'''<br>0+0 0+3<br>0+1 0+1<br>0+0 0+2<br>0+2 0+1 || |- | 25 || 26 || align=left|{{ZID|Južna Koreja}}<br><small>[[Jun Je-uk]]<br>[[Kim Jong-min (biathlete)|Kim Jong-min]]<br>[[Kim Yong-gyu]]<br>[[Lee Su-young]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>20:11.7<br>20:59.8<br>21:47.1<br><br> || '''1+8 1+8'''<br>0+2 0+0<br>0+1 0+2<br>0+2 0+3<br>1+3 1+3 || |- | 26 || 23 || align=left|{{ZID|Latvija}}<br><small>[[Rolands Pužulis]]<br>[[Toms Praulītis]]<br>[[Roberts Slotiņš]]<br>[[Aleksandrs Patrijuks]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>20:53.3<br>22:54.2<br>21:12.4<br><br> || '''0+5 4+8'''<br>0+0 1+3<br>0+1 3+3<br>0+2 0+0<br>0+2 0+2 || |- | 27 || 27 || align=left|{{ZID|Srbija}}<br><small>[[Damir Rastić]]<br>[[Edin Hodžić]]<br>[[Dejan Krsmanović]]<br>[[Ajlan Rastić]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br>21:42.3<br>21:58.0<br>24:20.2<br><br> || '''4+10 0+7'''<br>1+3 0+1<br>0+1 0+3<br>3+3 0+3<br>0+3 || |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] qe5yydjr9cfsi0o057uti2dd295btv8 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – masovni start (muškarci) 0 381982 3900134 3858598 2026-06-23T18:25:44Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900134 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Masovni start (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Kontiolahti]], {{ZID|Finska}} | datum = 15. mart 2015. | takmičari = 30 | države = 17 | zlato = [[Jakov Fak]] | zlatoNOK = SLO | srebro = [[Ondřej Moravec]] | srebroNOK = ČEŠ | bronza = [[Tarjei Bø]] | bronzaNOK = NOR | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – masovni start (muškarci)|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – masovni start (muškarci)|2016.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.}} '''Utrka u disciplini [[Biatlon#Discipline|masovni start]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2015.]] u muškoj konkurenciji održala se [[15. mart]]a 2015. u [[Finska|finskom]] gradu [[Kontiolahti]]ju. 30 biatlonaca se takmičilo na stazi dugoj 15&nbsp;km.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=17. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811041434/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1415SWRLCH__ |archive-date=11. 8. 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C59A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=17. 3. 2015 |archive-date=6. 7. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706023824/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C59A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 17:15.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C73E_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=17. 3. 2015 |archive-date=16. 3. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150316130518/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1415/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C73E_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> <br>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]] || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Jakov Fak]]|SLO}} || 36:24.9 || 1 <small>(0+0+1+0)</small> || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]]|ČEŠ}} || 36:25.9 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +1.0 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} || 36:28.6 || 1 <small>(0+0+1+0)</small> || +3.7 |- | 4 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]]|NOR}} || 36:35.1 || 0 <small>(0+0+0+0)</small> || +10.2 |- | 5 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]]|ČEŠ}} || 36:43.3 || 3 <small>(1+0+2+0)</small> || +18.4 |- | 6 || 1 || align=left| {{flagathlete|{{Nowrap|[[Johannes Thingnes Bø]]}}|NOR}} || 36:43.6 || 2 <small>(0+0+2+0)</small> || +18.7 |- | 7 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Shipulin]]|RUS}} || 36:47.7 || 3 <small>(0+1+2+0)</small> || +22.8 |- | 8 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]]|NJE}} || 36:50.5 || 2 <small>(0+1+1+0)</small> || +25.6 |- | 9 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Fourcade]]|FRA}} || 36:52.8 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +27.9 |- | 10 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]]|FRA}} || 36:55.8 || 4 <small>(0+1+2+1)</small> || +30.9 |- | 11 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Evgeniy Garanichev]]|RUS}} || 36:56.6 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +31.7 |- | 12 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]|ŠVE}} || 36:59.6 || 1 <small>(0+0+1+0)</small> || +23.7 |- | 13 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]]|SAD}} || 36:59.9 || 1 <small>(1+0+0+0)</small> || +35.0 |- | 14 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]|SAD}} || 37:10.5 || 3 <small>(1+0+1+1)</small> || +45.6 |- | 15 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]]|NOR}} || 37:10.5 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +45.6 |- | 16 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]]|NJE}} || 37:10.6 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +45.7 |- | 17 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} || 37:15.5 || 2 <small>(0+0+2+0)</small> || +50.6 |- | 18 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Christian De Lorenzi]]|ITA}} || 37:16.5 || 2 <small>(0+0+1+1)</small> || +51.6 |- | 19 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]]|AUT}} || 37:27.8 || 3 <small>(1+0+0+2)</small> || +1:02.9 |- | 20 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Yuryi Liadov]]|BJE}} || 37:29.7 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +1:04.8 |- | 21 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]]|KAN}} || 37:33.2 || 1 <small>(0+0+0+1)</small> || +1:08.3 |- | 22 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} || 37:39.9 || 4 <small>(0+2+2+0)</small> || +1:15.0 |- | 23 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Nathan Smith (biatlonac)|Nathan Smith]]|KAN}} || 37:44.3 || 3 <small>(2+0+1+0)</small> || +1:19.4 |- | 24 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]]|AUT}} || 37:53.4 || 3 <small>(0+1+1+1)</small> || +1:28.5 |- | 25 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]]|BUG}} || 37:59.0 || 3 <small>(1+0+1+1)</small> || +1:34.1 |- | 26 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]]|BEL}} || 38:09.6 || 3 <small>(0+1+1+1)</small> || +1:44.7 |- | 27 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Serhiy Semenov]]|UKR}} || 38:10.8 || 5 <small>(2+0+2+1)</small> || +1:45.9 |- | 28 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Jaroslav Soukup]]|ČEŠ}} || 38:21.9 || 3 <small>(1+0+2+0)</small> || +1:57.0 |- | 29 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]]|ŠVI}} || 38:40.0 || 3 <small>(0+1+1+1)</small> || +2:15.1 |- | 30 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]]|EST}} || 39:26.9 || 3 <small>(1+0+0+2)</small> || +3:02.0 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.]] jansgn47qph0ngunpvkb4jyk21upea7 Tragači 0 385238 3900219 3743082 2026-06-24T03:06:45Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900219 wikitext text/x-wiki {{Infokutija film | naziv = Tragači | slika = SearchersPoster-BillGold.jpg | veličina_slike = | slika_alt = | tekst = Originalni poster filma | originalni_naslov = | režija = [[John Ford]] | producent = [[Cornelius Vanderbilt Whitney]] | scenarist = [[Frank S. Nugent]], zasnovano na istoimenom romanu [[Alan Le May|Alana Le Maya]] | narator = | uloge = {{plainlist| * [[John Wayne]] * [[Jeffrey Hunter]] * [[Vera Miles]] * [[Ward Bond]] * [[Natalie Wood]] }} | muzika = {{plainlist| * '''Originalna muzika:''' * [[Max Steiner]] * '''Naslovna pjesma:''' * [[Stan Jones]] }} | kinematografija = [[Winton C. Hoch]] | žanr = | montaža = [[Jack Murray]] | studio = C. V. Whitney Pictures | distributer = [[Warner Bros.]] | datum = 13. 3. 1956 | trajanje = 119 minuta | zemlja = [[SAD]] | jezik = [[Engleski jezik|Engleski]] | budžet = 3,75 miliona $<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=searchers.htm Box Office Information for ''The Searchers'']. ''[[Box Office Mojo]]''.</ref> | zarada = | prethodnik = | nasljednik = }} '''''Tragači''''' je naziv američkog [[vestern]]a snimljenog 1956. u [[Technicolor]]u u režiji [[John Ford|Johna Forda]], na osnovu romana [[Alan Le May|Alana Le Maya]] iz 1954. Radnja filma se dešava tokom ratova sa [[Indijanci]]ma u [[Texas]]u. Glavne uloge tumače [[John Wayne]] kao sredovječni veteran iz [[Američki građanski rat|Američkog građanskog rata]] koji, zajedno sa svojim usvojenim nećakom ([[Jeffrey Hunter]]), provodi godine u potrazi za svojom otetom nećakom ([[Natalie Wood]]). Kritičar [[Roger Ebert]] smatrao je da je lik Ethana Edwardsa koji je tumačio Wayne, "jedan od najuvjerljivih likova koje su Ford i Wayne ikada kreirali".<ref name="Review of The Searchers">[http://www.rogerebert.com/reviews/great-movie-the-searchers-1956 The Searchers (1956)] Chicago Sun-Times</ref> Film je imao komercijalni uspjeh, iako nije dobio nijednu nominaciju za [[Oscar]]a. Od svog objavljivanja, smatran je remek-djelom i jedan je od najvećih i najutjecajnijih filmova ikad napravljenih. [[Američki filmski institut]] stavio je 2008. godine film na listu deset najvećih američkih vesterna, a 2007. zauzeo je 12 mjesto na listi 100 najvećih američkih filmova svih vremena od strane iste organizacije.<ref>[http://connect.afi.com/site/PageServer?pagename=micro_100landing Welcome: AFI's 100 Years...100 Movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716071157/http://connect.afi.com/site/PageServer?pagename=micro_100landing |date=16. 7. 2011 }} American Film Institute</ref> ''Entertainment Weekly'' ga je nazvao najboljim vesternom. Magazin ''[[Sight & Sound]]'' kojeg izdaje [[Britanski filmski institut]] rangirao ga je kao sedmi najbolji film svih vremena na osnovu istraživanja filmskih kritičara iz [[2012]].<ref>[http://explore.bfi.org.uk/sightandsoundpolls/2012 Sight & Sound 2012 Polls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160125172358/http://explore.bfi.org.uk/sightandsoundpolls/2012/ |date=25. 1. 2016 }} British Film Institute</ref><ref>[http://www.guardian.co.uk/film/2012/aug/05/sight-sound-best-film-poll-2012How Hitchcock's ''Vertigo'' eventually topped the Sight & Sound critics' poll]{{Mrtav link}} The Guardian</ref> a 2008. godine, [[Francuska|francuski]] magazin ''[[Cahiers du cinéma]]'' rangirao je ''Tragače'' na 10. poziciji na njihovoj listi 100 vrhunskih najboljih filmova ikada snimljenih.<ref>{{Cite web |url=http://www.themovingarts.com/greatest-films/cahiers-du-cinema-100-films/ |title=Arhivirana kopija |access-date=5. 5. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160726130550/http://www.themovingarts.com/greatest-films/cahiers-du-cinema-100-films/ |archive-date=26. 7. 2016 |url-status=dead }}</ref> == Radnja == Godina je 1868. Ethan Edwards (Wayne) vraća se nakon dugog odsustva u kuću svog brata Aarona ([[Walter Coy]]) koji se nalazi u pustinjama zapadnog Texasa. Ethan se borio u [[Američki građanske rat|Američkom građanskom ratu]] na strani [[Konfederacija Američkih Država|Konfederacije]], i tri godine od završetka rata on se navodno borio u [[Meksički revolucionarni rat|Meksičkom revolucionarnom ratu]]. On posjeduje veliku količinu zlatnika sumnjivog porijekla, kao i medalju iz meksičkog rata koju poklanja svojoj mladoj nećaki, Debbie ([[Lana Wood]]). Kao bivši vojnik Konfederacije, on je morao da položi zakletvu na vjernost teksaškim rendžerima, što on odbija. Kao što je svećenik Samuel Clayton ([[Ward Bond]]) primijetio, Ethan se "uklapa u mnogo profila". Ubrzo nakon Ethanovog dolaska, stoka koja pripada njegovom komšiji Larsu Jorgensenu ([[John Qualen]]) biva ukradena. Kapetan Clayton zajedno s Ethanom predvodi grupu rendžera da ih pronađu, i ubrzo otkrivaju da je krađa bila trik [[Komanči|Komanča]] kako bi ih odveli daleko od njihovih porodica. Kada su se vratili pronašli su naselje Edwards u plamenu. Aaronova supruga Martha ([[Dorothy Jordan]]), i njegov sin Ben ([[Robert Lyden]]) su mrtvi, a Debbie i njena starija sestra Lucy ([[Pippa Scott]] ) su otete. Nakon kratke sahrane grupa kreće u potragu. Oni nailaze na groblje Komanča koji su ubijeni tokom racije. Kada su pronašli kamp Komanča, Ethan naređuje frontalni napad, ali Clayton insistira na tajnom pristupu kako bi se izbjeglo ubijanje talaca. Logor izgleda kao da je pust, a dalje uz stazu jahači upadaju u zasjedu. Iako su se odbranili od napada, rendžerima ipak ponestaje ljudi kako bi se efikasno borili sa Indijancima. Oni su se vratili kući, ostavljajući Ethana da nastavi svoju potragu za djevojkama, zajedno sa zaručnikom Lucy, Bradom Jorgensenom ([[Harry Carey, Jr.]]) i Debbienim usvojenim bratom Martinom Pawleyjem ([[Jeffrey Hunter]]). Ethan otkriva da je Lucy brutalno ubijena, a po svoj prilici i silovana u kanjonu u blizini logora Komanča. U slijepom bijesu, Brad odlazi direktno u indijanski kamp i biva ubijen. [[Datoteka:The searchers Ford Trailer screenshot (22).jpg|thumb|300px|left|"Pretpostavljam da se sad moramo izvlačiti iz okruženja", kaže kapetan Clayton ([[Ward Bond]]) Ethanu ([[John Wayne]]), shvativši da su uhvaćeni u zamku i da moraju bježati kako bi spasili svoje živote.]] Kada je zima stigla Ethan i Martin su se izgubili na stazi i vraćaju se nazad na Jorgensenov ranč. Martin je oduševljeno dočekan od strane Jorgensenove kćeri Laurie ([[Vera Miles]]), dok Ethan pronalazi pismo koje ga je čekalo od trgovca po imenu Futterman ([[Peter Mamakos]]), koji tvrdi da ima podatke o Debbie. Ethan, koji radije voli da putuje sam, nastavlja sljedećeg jutra dalje bez Martina, ali Laurie daje Martinu konja da ga sustigne. Kod Futtermanove trgovačke ispostave, Ethan i Martin saznaju da je Debbie oteo poglavica Komanča po imenu "Unakaženi" ([[Henry Brandon]]). Nakon više od godinu dana, Laurie dobija pismo od Martina koji opisuje tok potrage. Tokom čitanja pisma naglas, Laurie pripovijeda narednih nekoliko scena, u kojima Ethan ubija Futtermana zbog pokušaja da ukrade novac. Martin sticajem okolnosti kupuje ženu Komanča (Beulah Archuletta). Njih dvojica pronalaze manju grupu "Unakaženog" koje su ubili vojnici. Potraga vodi Ethana i Martina do vojnog utvrđenja, a zatim do [[Novi Meksiko|Novog Meksika]], gdje ih jedan Meksikanac dovodi do "Unakaženog". Tu pronalaze Debbie nakon pet godina, a sada već odrasla ([[Natalie Wood]]), živi kao jedna od supruga "Unakaženog". Ona im objašnjava da je se saživjela sa Komančima, i da želi da ostane s njima. Ethan bi radije da je vidi mrtvu nego da živi kao Indijanka, i pokušava da je upuca, ali Martin je zaklanja svojim tijelom dok jedan od Komanča ranjava Ethana sa strijelom dok su pokušavali pobjeći. Iako Martin previja Ethanove rane, on je bijesan zbog njegovog pokušaja da ubije Debbie, i više bi želio vidjeti Ethana mrtvog. "To bi tek bio dan," Ethan odgovara, dok su se vraćali kući. [[Datoteka:The searchers Ford Trailer screenshot (20).jpg|right|thumb|300px|Scena kad Martin štiti Ethanovu nećaku kako bi ga spriječio da je ne ubije.]] U međuvremenu, Charlie McCorry ([[Ken Curtis]]) se udvarao Laurie dok je Martin bio odsutan. Ethan i Martin stižu kući baš u vrijeme početka vjenčanja Charlieja i Laurie. Nakon tuče između Martina i Charlieja, nervozni "Yankee" vojnik, poručnik Greenhill ([[Patrick Wayne]]), stiže sa viješću da je Ethanov otkačeni prijatelj Mose Harper ([[Hank Worden]]) pronašao gdje se nalazi "Unakaženi". Clayton vodi svoje ljude u logor Komanča, ovaj put sa direktnim napadom, ali Martin koristi priliku da krišom, uoči napada, pronađe Debbie, koja mu se obradovala. Martin ubija "Unakaženog" tokom bitke, i Ethan uzima njegov skalp. Ethan uočava Debbie, i namjerava da je povede sa sobom na konju. Martin strahuje da će je Ethan ubiti, kao što je već obećao. Umjesto njega Martin je stavlja na sedlo i kaže: "Idemo kući". Debbie je ponovo sa svojom porodicom, a Martin sa Laurie. U kultnoj završnoj sceni, Ethan odlazi držeći svoju ranjenu ruku, dok se vrata kuće polahko zatvaraju i njegov lik se udaljava. == Uloge == {{div col}} * [[John Wayne]] - Ethan Edwards * [[Jeffrey Hunter]] - Martin Pawley * [[Vera Miles]] - Laurie Jorgensen * [[Ward Bond]] - Rev. Capt. Samuel Johnson Clayton * [[Natalie Wood]] - Debbie Edwards (starija) * [[John Qualen]] - Lars Jorgensen * [[Olive Carey]] - Mrs. Jorgensen * [[Henry Brandon]] - poglavica Cicatriz * [[Ken Curtis]] - Charlie McCorry * [[Harry Carey, Jr.]] - Brad Jorgensen * [[Antonio Moreno]] - Emilio Figueroa * [[Hank Worden]] - Mose Harper * Beulah Archuletta - Divlja guska koja leti na noćnom nebu * [[Walter Coy]] - Aaron Edwards * [[Dorothy Jordan]] - Martha Edwards * [[Pippa Scott]] - Lucy Edwards * [[Patrick Wayne]] - poručnik Greenhill * [[Lana Wood]] - mlada Debbie Edwards {{div col end}} == Snimanje == Iako je radnja prvenstveno smještena u ravnicama sjeverozapadnog Texasa, film je zapravo snimljen u dolini [[Monument Valley]], u [[Arizona|Arizoni]] i [[Utah]]u. Dodatne scene snimane su u malom mjestu [[Mexican Hat]] u Utahu, dolini [[Bronson Canyon]] u Griffith Parku, Los Angelesu, i u [[Alberta|Alberti]].<ref>DGA Magazine, November 2003, http://www.dga.org/news/v28_4/craft_bronson.php3 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720001214/http://www.dga.org/news/v28_4/craft_bronson.php3 |date=20. 7. 2008 }}</ref> Film je sniman u [[VistaVision]] tehnici širokog ekrana. Ford je prvobitno htio da dodijeli ulogu [[Fess Parker|Fessu Parkeru]], čija je uloga [[Davy Crockett|Davyja Crocketta]] u televizijskom filmu ''Davy Crockett, kralj divljine'' pomogla da na sebe skrene pažnju, ali [[Walt Disney]], s kim je Parker bio pod ugovorom, odbio je da mu dozvoli snimanje i nije uopšte ni rekao Parkeru o ponudi, sudeći prema Parkerovom tv-intervjuu za [[Arhiva američke televizije|Arhivu američke televizije]]. Parker napominje da je to bilo do tada njegov najgori promašaj u karijeri.<ref>Academy of Television Arts & Sciences Foundation Archive, July 24, 2000, http://emmys.tv/foundation/archive {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312100403/http://emmys.tv/foundation/archive |date=12. 3. 2009 }}</ref> U sklopu svoje promocije ''Tragača'', Warner Bros. je 1956. snimio i prikazao jedan od prvih "iza scene" dokumentaraca u historiji filma koji je prikazan kao epizoda iz TV serija Warner Brosovih prezentacija.<ref name=Museum>[http://www.museum.tv/eotvsection.php?entrycode=warnerbrothe WARNER BROTHERS PRESENTS U.S. Dramatic Series] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514051607/http://www.museum.tv/eotvsection.php?entrycode=warnerbrothe |date=14. 5. 2013 }}| The Museum of Broadcast Communications</ref><ref name=WBPresents>[http://en.wikipedia.org/wiki/Warner_Bros._Presents Warner Bros. Presents - Wikipedia] Wikipedia</ref> Film je bio prvi od samo tri filma u produkciji [[Cornelius Vanderbilt Whitney|Corneliusa Vanderbilta Whitneya]] i njegove produkcijske kuće ''CV Whitney Pictures''; drugi je bio ''[[Putnik iz Missourija]]'' iz 1958. godine sa [[Brandon Dewilde|Brandonom Dewildeom]] i [[Lee Marvin]]om, a posljednji je bio ''[[Mlada zemlja]]'' iz 1959. godine sa [[Patrick Wayne|Patrickom Wayneom]] i [[Dennis Hopper|Dennisom Hopperom]]. == Historijska pozadina == [[Datoteka:The searchers Ford Trailer screenshot (4).jpg|right|thumb|Scena brutalnog napada na logor Indijanaca]] Nekoliko filmskih kritičara smatrali su da su ''Tragači'' inspirisani stvarnom otmicom iz 1836. kada je devetogodišnja Cynthia Ann Parker oteta od strane ratnika plemena [[Komanči|Komanča]] koji su upali u kuću njene porodice u Fort Parkeru, Texas.<ref>Eckstein, Arthur M., Peter Lehman, The Searchers: Essays and Reflections on John Ford's Classic Western, Wayne State University Press, isbn=0-8143-3056-8</ref><ref>John Milius also makes this point in a documentary about the production, although film historian Edward Buscombe observes in ''The Searchers'' (London: British Film Institute, 2000), str.71., that Milius "gives no evidence for this assertion".</ref> Ona je provela 24 godine sa Komančima, i udala se za ratnog poglavicu, i imala je sa njim troje djece, od kojih je jedan bio poznati poglavica Komanča ([[Quanah Parker]]). Teksaški rendžeri su je izbavili protiv njene volje. James W. Parker, ujak Cynthije Ann, proveo je veći dio svog života i potrošio dosta novca na ono što je postalo [[Opsesivno-kompulzivni poremećaj|opsesivno]] traganje za njegovom nećakom, kao što je Ethan Edwards portretirao u filmu. Osim toga, spašavanje Cynthije Ann, prilikom napada Teksaških rendžera poznato je kao [[Bitka kod rijeke Pease]], koje sliči spašavanju Debbie Edwards kada su rendžeri napali logor "Unakaženog". Parkerova priča bila je samo jedna od ukupno 64 stvarna slučaja iz [[19. vijek]]a o otmicama djece u Teksasu, koje je pisac [[Alan Le May]] proučavao dok je istraživao građu za roman na kojem je zasnovan film. Njegove zaostale istraživačke bilješke ukazuju na to da su dva lika koja idu u potragu za nestalim djevojkama bili inspirisani Britom Johnsonom, [[Afroamerikanci|crncem]] koji je 1865. otkupio od Komanča svoju zarobljenu ženu i djecu.<ref>"Brit Johnson, The Real Searcher", ''American History'' magazine, June 2007, p. 64; "Search for The Searchers", ''Wild West'' magazine, April 2009, str. 53.</ref> Nakon toga, Johnson je najmanje tri puta obilazio Indijanske teritorije i [[Kansas]], neumorno tragajući za još jednom otetom djevojkom, Millie Durgan (ili Durkin), sve dok ga ratnici plemena [[Kiowa]] nisu ubili 1871. godine.<ref name="Brit Johnson">[http://www.forttours.com/pages/brit.asp "Negro Brit Johnson, Dennis Cureton & Paint Crawford"] Fort Tour Systems, Inc.</ref> Završetak romana Le Maya u suprotnosti je sa završetkom filma, gdje Debbie, koju su Komanči preimenovali u "Kosa poput suhe trave", bježi od bijelaca kao i od Indijanaca. Marty, u jednoj od njegovih konačnih potjera, pronalazi je dan kasnije, tek nakon što je se onesvijestila od iscrpljenosti. U filmu, grupa ratnika Komanča naziva se Nawyecka. Prikladnije ime za ovu grupu Komanča (s kojima je Cynthia Ann Parker živjela) bilo je Nokoni ili Nocona. Postoje špekulisanja da je historijski model za napad konjice na selo Komanča, što je rezultiralo Lookovom pogibijom i zarobljavanjem Komanča i njihovim odvođenjem do vojnog utvrđenja, bio poznat kao [[Bitka kod rijeke Washita]], 27. novembra 1868, kada je potpukovnik [[George Armstrong Custer]] sa 7. konjičkim pukom napao Black Kettle logor [[Čejeni|Čejena]] kod rijeke Washita (u blizini današnjeg grada [[Cheyenne]], [[Oklahoma]]). Scene također podsjećaju na [[Bitka na Red Riveru|Bitku na Red Riveru]] iz 1872., u kojem je 4. konjički puk zarobio 124 žena i djece Komanča i zatvorio ih u [[Fort Concho]]. == Kritike == [[Datoteka:Monument Valley 10.jpg|thumb|upright 1.5|Iako je radnja filma postavljena u Teksasu film je snimljen u dolini [[Monument Valley]], [[Utah]].]] Po izlasku filma, [[Bosley Crowther]] ga je nazvao "snažnim vesternom"; on daje kredit Fordu na odabiru "poznatog korpusa glumaca, pisaca, itd, koji su dali velik doprinos film, počevši od Franka S. Nugenta, čiji je scenarij na osnovu romana Alana Le Maya jako oštar, pa sve do glumaca i tehničara, to je iskreno dostignuće jedne dobro uvezane ekipe." <ref name="nyt56bc">[http://movies.nytimes.com/movie/review?res=EE05E7DF173EE770BC4950DFB366838D649EDE The Searchers] The New York Times }</ref> Crowther napominje "dvije manje greške:<ref name = "nyt56bc" /> * "Scene se gomilaju jedna za drugom, vrhunac nakon vrhunca, zatim leš nakon leša - opravdanje za to je da sa sigurnošću prenese dugotrajnost potrage, ali ostavlja gledaoca malo iscrpljenim, posebno sa brzinom radnje. * Režiser je dozvolio da previše scena na otvorenom prostoru bude postavljeno u očigledno sintetičkom ambijentu studijskog seta ... neke od tih scena su logorska vatra koja kao da je snimana u izlogu prodavnice sportske opreme." '' Variety ''ga je ocijenio kao "zgodno sklopljen i u tradiciji filma ''[[Shane]]'', ali je ipak "pomalo razočaravajući" zbog svoje dužine i ponavljanja; režiserski pečat Johna Forda je nepogrešiv. On se fokusira na likove i uspostavlja definitivan ugođaj. To nije dovoljno, međutim, da se prevaziđu mnoge slabosti priče." <ref>[http://www.variety.com/review/VE1117794702?printerfriendly=true The Searchers] Variety</ref> ''New York Herald Tribune'' nazvao je film "istaknutim"; Newsweek ga je smatrao "izvanrednim." Magazin Look ga je opisao kao "homerovsku odiseju." New York Times je pohvalio Wayneovu glumu kao "neobično zapovjedničkom." Film je zaradio 4,8 miliona dolara u SAD-u i Kanadi u prvoj godini izdanja.<ref>'The Top Box-Office Hits of 1956', ''Variety Weekly'', January 2, 1957</ref> 1963. kritičar i redatelj [[Jean-Luc Godard]] nazvao je ovaj film četvrtim najvećim američkim filmom ere zvučnog filma, i jednom je uporedio završetak sa filmom "Odisej se ujedinio sa Telemahom".<ref name = imdb/> Slijedi izabrana kritika: {{Citat| Prvi put sam vidio Tragače, prije otprilike 10 godina, koji su se uveliko smatrali najvećim vesternom ikada napravljenim i jednim od najvećih filmova ikad snimljenim, i nije mi se nimalo svidio. U to vrijeme nisam imao puno iskustva sa vesternima, a još manje iskustva sa Johnom Wayneom. Sada sam opet došao da vidim Waynea kao jednog od velikih zvijezda kina. Smatram sebe sada prilično dobro upućenim u žanr vesterna. Dakle, još sam jednom pogledao Tragače na DVD-u i shvatio sam da sam samo upola bio u krivu. Iako je režiser John Ford bio vizionar tokom svoje cijele karijere, Tragači označavaju poseban početak i prekretnicu u njegovoj karijeri. Od njegovih najranijih zvučnih filmova, kao što su [[Izgubljena patrola]] (1934) i [[Potkazivač]] (1935), on je zaradio poštovanje svojih savremenika i kritičara. On je kasnije napravio mnogo više visoko cijenjenih filmova: [[Poštanska kočija]] (1939), [[Mladi g. Lincoln]] (1939), [[Plodovi gnjeva]] (1940), [[Kako je bila zelena moja dolina]] (1941), [[Moja draga Klementina]] (1946), [[Fort Apache]] (1948), [[Nosila je žutu traku]] (1949) i Wagon Master (1950). Filmovi su rađeni u crno-bijeloj tehnici, sa umjetnicima koji su imali "oko za ritam, prostor i kompoziciju. Ali pripovijedanje i karakterizacija su, u različitom stepenu, donekle bili suzdržani i kruti. Godine 1952., Ford je dobio projekt snova, film [[Tihi čovjek]], u lijepoj Technicolor tehnici. U tom filmu, njegovo pripovijedanje je postalo puno slobodnije i opuštenije. Možda je ostvarenje njegovog sna, ili su možda njegove godine, (57) dozvolili Fordu više samopouzdanja, manje kontrolisani pogled. To se desilo i sa Tragačima. Tragači su lijepo snimljen film kao i većina Fordovih ostalih filmova, ali tehnika širokog ekrana i Technicolora učinili su da njegova omiljena lokacija, Monument Valley, eksplodira sa težinom i značenjem. Ono što zaista izdvaja film od ostalih je njegov mračni ton, nerazdvojni scenarij Franka S. Nugenta (bivši filmski kritičar New York Timesa). Ethan je ogorčen i usamljen čovjek. Čak i prije nego što je počela priča, pretpostavljamo da je on proveo dosta vremena opsjednut svojom izgubljenom ljubavlju, a sada usmjerava tu opsesiju u mržnji prema Indijancima i čežnji da pronađe svoju nećaku. Ethanova opsesija parira zlom poglavici Komanča, Unakaženom, koji je, kako film predstavlja, sličan Ethanu u svakom pogledu. Na početku i na kraju filma, vidimo Ethana kroz otvorena vrata, pokazujući tamu unutra i vanjsku osvijetljenost, podrazumijevajući to da Ethan ne pripada unutra među civilizovanim ljudima. On pripada svom sopstvenom svijetu - istom svijetu kao i Unakaženi. Što se tiče priče i načina kako je pripovijedana, film je u potpunosti uspješan. Wayne pruža zapanjujuću izvedbu, koja ključa ispod površine, naoko lakonska. Njegova krilatica je "i to će biti dan," kad god neko ukazuje na to da mu se nešto loše može desiti. (Zanimljivo je da je [[Buddy Holly]] upotrijebio izraz za svoju pjesmu, "To će biti dan (kada umrem))." Gdje Tragači podbacuju je upotreba muzike i djetinjasti pokušaj sa humorom. Napeti trenuci između Ethana i Martina su "olakšani" od strane glupo blebetave muzike i glupim otezanjem gdje je trebala brza montaža isjeckati scene kao kratke i održavati napetost. Hunter u ulozi Martina, pretjeruje u svakoj sceni. On vas čini da priželjkujete vidjeti [[Brad Pitt|Brada Pitta]] umjesto njega i to sve ublaži. Ove stvari se gotovo mogu oprostiti, osim na kraju, kad Martin otkriva Lucy u šatoru Komanča a ona dobrovoljno skače u naručje, što je smiješno. "Vodim te kući", kaže Martin. "Da", kaže Lucy, kao da je [[android]] bez sopstvenih misli ili osjećaja. Kada sam prije deset godina vidio film, osjećao sam se prevarenim zbog ovog kraja a i dalje imam takav osjećaj. Ipak Tragači su tako blizu veličanstvu da to gotovo možete omirisati. Tu se lahko može shvatiti zašto su [[Martin Scorsese]], [[George Lucas]], i mnogi drugi bili oduševljeni filmom. [[Jeffrey M. Anderson]], Combustible Celluloid <ref>{{Cite web |url=http://www.combustiblecelluloid.com/searchers.shtml |title=Kritika, Jeffrey M. Anderson |access-date=25. 5. 2015 |archive-date=22. 12. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222165405/http://www.combustiblecelluloid.com/searchers.shtml |url-status=dead }}</ref> }} == Teme == [[Datoteka:The searchers Ford Trailer screenshot (9).jpg|left|thumb|Ethan ([[John Wayne]]) ljutito se suočava sa velečasnim ([[Ward Bond]]), nakon što je prekinut ubijajući Indijance u povlačenju.]] Jedna od glavnih tema filma je historijski stav bijelih doseljenika prema Indijancima. Ford nije bio prvi koji će pokušati kinematografski da istraži ovu temu, ali njegov okrutni prikaz je zapanjujući, posebno za kasnije generacije gledalaca. [[Roger Ebert]] je napisao: "Mislim da je Ford pokušavao, nesavršeno, čak i nervozno, da prikaže rasizam kao opravdanje za [[genocid]].<ref name="Review of The Searchers"/> Srce ''Tragača'' je Wayneova uloga kao bijesni, osvetoljubivi Ethan Edwards. Od početka svoje potrage, jasno je da ga manje zanima spašavanje Debbie, nego osveta nad Komančima zbog masakra porodice njegovog brata.<ref name=frankel>{{Cite web |url=http://articles.washingtonpost.com/2013-07-04/lifestyle/40368930_1_ethan-edwards-the-searchers-texas-rangers |title=Frankel, Glenn. "''The Searchers'' was influential film in its day and still resonates today", ''The Washington Post'', July 4, 2013 |access-date=28. 5. 2015 |archive-date=12. 8. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812113933/http://articles.washingtonpost.com/2013-07-04/lifestyle/40368930_1_ethan-edwards-the-searchers-texas-rangers |url-status=dead }}</ref> Filmski stručnjak Ed Lowry je napisao: "... Dok su Komanči prikazani kao krajnje okrutni ljudi, Ford obrazlaže motive za njihove postupke, i daje im dostojanstvo prikladno jednoj ponosnoj civilizaciji. Nikad nismo vidjeli Indijance da su počinili zvjerstva koja su bila užasnija od onih koje su počinili bijeli ljudi. "Wayne je pravi Ahab", napisao je kritičar kulture Greil Marcus. "On je dobri američki heroj koji je doveo sebe do krajnjih granica i ludila, njegove predanosti časti i učtivosti koji su izgorili do temelja u plamenu osvete." <ref name=frankel/> Ford ukazuje na to da je okrutnost Unakaženog također motivirana osvetom (''"Dva sina su mi ubili bijelci. Za svakog sina, ja uzimam mnoge ... skalpove".'').<ref name="Race, Racism and the Fear of Miscegenation">{{cite web |last=Priestley |first=Brenton |url=http://www.brentonpriestley.com/writing/searchers.htm |title=Race, Racism and the Fear of Miscegenation |date=n.d. |access-date=14. 10. 2012 |archive-date=23. 7. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120723134227/http://www.brentonpriestley.com/writing/searchers.htm |url-status=dead }}</ref> [[Datoteka:The searchers Ford Trailer screenshot (18-crop).jpg|thumb|300px|right|[[Natalie Wood]] u ulozi Debbie]] Tema miješanja rasa također se provlači kroz film. Jednom je Martin dobio kiseli pogled od Ethana kada mu je priznao da je on osminu porijeklom [[Čiroki]]. Ethan je u više navrata izjavljivao da će radije ubiti svoju nećaku nego joj dopustiti da živi "sa životinjom", i da "život sa Komančima nije život". Čak i jedan od nježnijih likova filma, Laurie, koju glumi Vera Miles, kaže Martinu kada je on objašnjavao da mora zaštiti svoju usvojenu sestru, da će joj "Ethan ispaliti metak u glavu. Kažem ti da bi i Martha to želila da se uradi." Ova izjava jasno daje do znanja da su čak i navodno nježniji likovi imali isti strah od miješanja rasa.<ref name="Race, Racism and the Fear of Miscegenation"/> U jednom intervjuu iz 1964. za magazin ''[[Cosmopolitan]]'' Ford je izjavio: {{Citat | Ima nekih opravdanja za optužbu da se Indijanci nisu istinito ili pošteno prikazivali u vesternima, ali opet, ova optužba je bila široka generalizacija, i često nepravedna. Indijanci nisu odobravali doseljavanje bijelog čovjeka ... a nisu se ni diplomatski ponašali ... To što su nepravedno bili tretirani u bijelim filmovima, to je, nažalost, bio čest slučaj i u stvarnom životu. Bilo je mnogo rasnih predrasuda na Zapadu.<ref name="Race, Racism and the Fear of Miscegenation"/>}} [[Datoteka:The searchers Ford Trailer screenshot (12-crop).jpg|thumb|300px|left|Skrivena ljubav između Ethana i supruge njegovog brata Marthe i njegova opsesija da je osveti pokretačka su snaga filma.]] Važan skriveni detalj radnje je očigledna međusobna privlačnost između Ethana Edwardsa i supruge njegovog brata, Marthe. Iako nema dijaloga koji upućuju na to, postoji mnoštvo vizualnih referenci na njihov odnos kroz film.<ref>Studlar, Gaylyn. "What Would Martha Want? Captivity, Purity, and Feminine Values in ''The Searchers''," in Eckstein & Lehman, str. 179-182</ref> Neki kritičari su smatrali da ove neiskazane strasti podrazumijevaju da je Debbie - koja je opisana da je imala osam godina kada se Edwards vraća sa osam godina dugog odsustva- mogla biti Ethanova kćer. Takva situacija bi dodatno usložila Ethanovu opsesivnu potragu za Debbie, njegovo zgražanje na pomisao da bi ona mogla živjeti kao Indijanka, i njegova konačna odluka da je dovede nazad kući - i onda mirno ode.<ref>{{cite web | url= http://hereandnow.wbur.org/2011/03/29/searchers-john-ford | title= After 55 Years, ‘The Searchers’ Legacy Still Up For Debate | date= 29. 3. 2011 | work= [[Here and Now (Boston)|Here & Now]] | publisher= Trustees of [[Boston University]] | access-date= 25. 6. 2011 | archive-date= 1. 4. 2011 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110401000805/http://hereandnow.wbur.org/2011/03/29/searchers-john-ford | url-status= dead }}</ref> U studiji [[Glenn Frankel|Glenna Frankela]] iz 2013. on naziva ''Tragače "najvećim holivudskim filmom koji je malo ljudi vidjelo." <ref name=Hoberman>As cited in {{cite news |last=Hoberman |first=J. |title=American Obsession 'The Searchers', by Glenn Frankel |url=http://www.nytimes.com/2013/02/24/books/review/the-searchers-by-glenn-frankel.html?smid=pl-share |access-date=23. 2. 2013 |newspaper=New York Times |date=22. 2. 2013}}</ref> == Zanimljivosti == * Sin Johna Waynea, Ethan Wayne, dobio je ime u čast na ulogu Ethana Edwardsa kao najboljeg lika koji je John Wayne ikada portretirao na ekranu, i koja je ujedno bila njegova omiljena filmska uloga. * Natalie Wood je još uvijek bila učenica u srednjoj školi, kada je snimljen ovaj film, a u nekoliko navrata John Wayne i Jeffrey Hunter su morali da je pokupe iz škole kada je bila potrebna za snimanje na setu. To je izazvalo dosta uzbuđenja među učenicama iz razreda Natalie Wood. * Pretpostavlja se da su ovaj film gledali Buddy Holly i njegovi prijatelji u jednom kinu u Teksasu u ljeto 1956. Oni su bili toliko impresionirani Ethanom (John Wayne) i njegovom upotrebom izraza "I to će biti dan", što su kasnije koristili kao naslov za sada već klasičnu rock pjesmu, koju su nedugo nakon gledanja filma komponirali. * Tokom snimanja, jedna [[Navajo]] djevojčica postala je ozbiljno bolesna zbog [[Upala pluća|upale pluća]] i bila joj je potrebna hitna medicinska pomoć. John Wayne je imao svoj privatni avion na lokaciji i naredio je pilotu da preveze devojčicu u bolnicu. Zbog ovog čina, Navajo Indijanci su ga nazvali "Čovjek sa velikih orlom". * Glumci koji su igrali Komanče su ustvari Navajo Indijanci, s izuzetkom Unakaženog, kojeg je igrao Henry Brandon, koji je bio Jevrej njemačkog porijekla. Jezik, tradicionalne nošnje i plesovi koji su prikazani u filmu su tradicija Navajo, a ne Komanča. Pjesma "Komanči pjesma smrti" je zapravo Navajo pjesma pod nazivom "Ples skvo".<ref name = imdb>[http://www.imdb.com/title/tt0049730/trivia?ref_=tt_trv_trv Zanimljivosti na imdb.com]</ref> == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|The Searchers (film 1956)}} * {{imdb_title|id=0049730|title=Tragači}} {{AFI-jevih 10 top 10}} [[Kategorija:Filmovi iz 1956.]] [[Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku]] [[Kategorija:Američki filmovi]] [[Kategorija:Američki vesterni]] [[Kategorija:Američki epski filmovi]] [[Kategorija:Filmovi u režiji Johna Forda]] [[Kategorija:Filmovi s radnjom u Teksasu]] [[Kategorija:Filmovi snimljeni u Arizoni]] [[Kategorija:Filmovi snimljeni u Kaliforniji]] [[Kategorija:Filmovi snimljeni u Coloradu]] [[Kategorija:Filmovi snimljeni u Utahu]] [[Kategorija:Filmovi snimljeni u Edmontonu]] [[Kategorija:Filmovi Warner Brosa]] [[Kategorija:Filmovi o Indijancima]] [[Kategorija:Filmovi o nestalima]] [[Kategorija:Filmovi o otmici]] [[Kategorija:Filmovi u Nacionalnom filmskom registru Sjedinjenih Američkih Država]] [[Kategorija:Filmovi s muzikom Maxa Steinera]] [[Kategorija:Antivesterni]] d3a9jcts9az35klcfy7i32u6mukad32 FK Vardar 0 388203 3900040 3859028 2026-06-23T13:41:42Z Makenzis 98619 3900040 wikitext text/x-wiki {{Infokutija fudbalski klub | Boja1 = #FFFFFF | Boja2 = #FF0000 | Ime kluba = '''FK Vardar''' | Puno ime = Fudbalski klub Vardar Skopje | Grb = FK Vardar (grb).png | Nadimak = ''Црвено-Црни (Crveno-Crni)'' | Osnovan = [[22. juli]] [[1947.]] | Raspušten = | Lokacija = [[Skoplje]]<br>[[Sjeverna Makedonija]] | Boje = {{colorbox|red}} {{colorbox|black}} | Federacija = [[Nogometni savez Makedonije|FFM]] | Konfederacija = | Liga = [[Prva liga Makedonije u nogometu|Prva liga]] | Stadion = [[Philip II Arena]] <ref>* http://www.worldofstadiums.com/europe/macedonia/national-arena-philip-ii-of-macedonia/</ref> | Kapacitet = 33.460 | Vlasnik kluba = | Predsjednik kluba = Mirko Spaseski | Menadžer = {{ZD|MKD}}<nowiki> [[Nikola Ilievski]</nowiki> | Evropski kupovi = | Adresa = | Plasman u prethodnoj sezoni = 1. mjesto | Prethodna sezona = [[Prva liga Makedonije u nogometu 2025/26|2025/26.]] | Webstranica = [http://fkvardar.mk/ fkvardar.mk] | Trenutna sezona = | uzorak_lr1 = | uzorak_t1 = _blackstripes | uzorak_dr1 = | uzorak_š1 = | uzorak_č1 = | lijeva ruka1 = 0a0710 | tijelo1 = dc070e | desna ruka1 = 0a0710 | šorc1 = 0a0710 | čarape1 = dc070e | uzorak_lr2 = | uzorak_t2 = | uzorak_dr2 = | uzorak_š2 = | uzorak_č2 = | lijeva ruka2 = b8001c | tijelo2 = FFFFFF | desna ruka2 = b8001c | šorc2 = FFFFFF | čarape2 = FFFFFF| }} '''FK Vardar''' ({{jez-mk|ФК Вардар}}) profesionalni je nogometni klub iz [[Skoplje|Skoplja]], [[Sjeverna Makedonija]]. Takmiči se u [[Prva nogometna liga Makedonije|prvoj nogometnoj ligi Makedonije]]. Klub je osnovan 2. jula 1947. godine. Ime je dobio po istoimenoj rijeci. Jedan je od najuspješnijih klubova iz Sjeverne Makedonije. Domaće prvenstvo je osvajao šest puta, dok je pobjednik nacionalnog kupa bio pet puta. Tradicionalne boje su crvena i crna. Domaće utakmice igra na stadionu [[Philip II Arena]]. ==Uspjesi== *'''[[Druga nogometna liga Jugoslavije|Druga liga Jugoslavije]]:''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (6)''': 1951, 1956, 1960, 1963, 1971, 1979. **'''[[Datoteka:Cup Finalist.png]] (1)''': 1991. *'''[[Prva nogometna liga Makedonije|Prva liga Makedonije]]:''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (8)''': 1993, 1994, 1995, 2002, 2003, 2012, 2013, 2015. **'''[[Datoteka:Cup Finalist.png]] (2)''': 2001, 2005. *'''[[Kup Jugoslavije u nogometu|Kup Jugoslavije]]:''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (1)''': 1961. *'''[[Kup Makedonije u nogometu|Kup Makedonije]]:''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (5)''': 1993, 1995, 1998, 1999, 2007. **'''[[Datoteka:Cup Finalist.png]] (1)''': 1996. *'''[[Superkup Makedonije u nogometu|Superkup Makedonije]]:''' **'''[[Datoteka:Cup Winner.png]] (1)''': 2013. ==Evropski nastupi== {| class="wikitable" ! Sezona ! Takmičenje ! Runda ! Klub ! Rezultat |- |[[Kup pobjednika kupova 1961/1962.|1961/62.]] |[[Kup pobjednika kupova]] |R1 |{{Flagicon|ŠKO}} [[Dunfermline Athletic FC|Dunfermline Athletic]] |0–5, 2–0 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Mitropa kup 1967/1968.|1967/68.]] |[[Mitropa kup]] |R16 |{{Flagicon|AUT}} [[LASK Linz]] |0–0, 2–1 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |QF |{{Flagicon|ITA}} [[Cagliari Calcio]] |1–0, 1–0 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |SF |{{Flagicon|Čehoslovačka}} [[FC Spartak Trnava|Spartak Trnava]] |1–4, 2–2 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Mitropa kup 1969/1970.|1969/70.]] |[[Mitropa kup]] |R16 |{{Flagicon|AUT}} [[FC Admira Wacker Mödling|Admira Wacker]] |2–2, 0–3 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Mitropa kup 1970/1971.|1970/71.]] |[[Mitropa kup]] |R16 |{{Flagicon|MAĐ}} [[Vasas SC|Vasas]] |1–1, 2–3 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 1985/1986.|1985/86.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |R1 |{{Flagicon|RUM}} [[FC Dinamo Bukurešt|Dinamo Bukurešt]] |1–2, 1–0 (a) | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |R2 |{{Flagicon|ŠKO}} [[Dundee United FC|Dundee United]] |1–1, 0–2 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup evropskih šampiona 1987/1988.|1987/88.]] |[[UEFA Liga prvaka|Kup evropskih šampiona]] |R1 |{{Flagicon|POR}} [[FC Porto|Porto]] |0–3, 0–3 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 1994/1995.|1994/95.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |PR |{{Flagicon|MAĐ}} [[Békéscsaba 1912 Előre SE|Békéscsabai Elõre]] |1–1, 0–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 1995/1996.|1995/96.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |PR |{{Flagicon|GRU}} [[FC Samtredia|Iberia Samtredia]] |1–0, 2–0 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |R1 |{{Flagicon|FRA}} [[FC Girondins de Bordeaux|Girondins de Bordeaux]] |0–2, 1–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 1996/1997.|1996/97.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |PR |{{Flagicon|SLO}} [[ND Gorica|HIT Gorica]] |1–0, 2–1 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |R1 |{{Flagicon|ŠVE}} [[Halmstads BK|Halmstad]] |0–0, 0–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup pobjednika kupova 1998/1999.|1998/99.]] |[[Kup pobjednika kupova]] |QR |{{Flagicon|SLK}} [[FC Spartak Trnava|Spartak Trnava]] |0–1, 0–2 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 1999/2000.|1999/00.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |QR |{{Flagicon|POLJ}} [[Legia Varšava]] |0–5, 0–4 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 2001/2002.|2001/02.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |QR |{{Flagicon|BEL}} [[Standard Liège]] |0–3, 1–3 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Liga prvaka 2002/2003.|2002/03.]] |[[UEFA Liga prvaka]] |Q1 |{{Flagicon|LUX}} [[F91 Dudelange]] |1–1, 3–0 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |Q2 |{{Flagicon|POLJ}} [[Legia Varšava]] |1–3, 1–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Liga prvaka 2003/2004.|2003/04.]] |[[UEFA Liga prvaka]] |Q1 |{{Flagicon|WAL}} [[Barry Town FC|Barry Town]] |3–0, 1–2 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |Q2 |{{Flagicon|RUS}} [[PFK CSKA Moskva|CSKA Moskva]] |2–1, 1–1 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |Q3 |{{Flagicon|ČEŠ}} [[AC Sparta Prag|Sparta Prag]] |2–3, 2–2 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 2003/2004.|2003/04]] |[[UEFA Evropska liga|KUP UEFA]] |R1 |{{Flagicon|ITA}} [[AS Roma|Roma]] |0–4, 1–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Intertoto kup 2004.|2004.]] |[[UEFA Intertoto kup]] |R1 |{{Flagicon|KIP}} [[Ethnikos Achna FC|Ethnikos Achna]] |5–1, 5–1 | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |R2 |{{Flagicon|BEL}} [[KAA Gent|Gent]] |1–0, 0–1 (p) | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |R3 |{{Flagicon|NJE}} [[FC Schalke 04|Schalke 04]] |0–5, 1–2 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 2005/2006.|2005/06.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |Q1 |{{Flagicon|ALB}} [[KF Elbasani|Elbasani]] |1–1, 0–0 ([[away goals|a]]) | align="center"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- | | |Q2 |{{Flagicon|RUM}} [[FC Rapid Bukurešt|Rapid Bukurešt]] |0–3, 1–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 2006/2007.|2006/07.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |Q1 |{{Flagicon|BEL}} [[KSV Roeselare|Roeselare]] |1–2, 1–5 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Kup UEFA 2007/2008.|2007/08.]] |[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]] |Q1 |{{Flagicon|KIP}} [[Anorthosis Famagusta FC|Anorthosis Famagusta]] |0–1, 0–1 | align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Liga prvaka 2012/2013.|2012/13]] |[[UEFA Liga prvaka]] |Q2 |{{Flagicon|BJE}} [[FK BATE Borisov|BATE Borisov]] |2–3, 0–0 |align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |- |[[UEFA Liga prvaka 2013/2014.|2013/14.]] |[[UEFA Liga prvaka]] |Q2 |{{Flagicon|RUM}} [[FC Steaua Bukurešt|Bukurešt]] |1–2, 0–3 |align="center"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |} ===Evropski rekordi=== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! Takmičenje ! OU ! P ! N ! I ! DG ! PG |- | align=left|[[UEFA Liga prvaka]]||14||3||5||6||17||19 |- | align=left|[[UEFA Kup pobjednika kupova]]||2||1||0||1||2||5 |- | align=left|[[UEFA Evropska liga|Kup UEFA]]||26||4||8||14||15||44 |- | align=left|[[UEFA Evropska liga]]||0||0||0||0||0||0 |- | align=left|[[UEFA Intertoto kup]]||6||3||0||3||12||10 |- class="unsortable" | '''Ukupno''' || '''48''' || '''11''' || '''13''' || '''24''' || '''44''' || '''80''' |} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://fkvardar.mk/ Službeni sajt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150529133201/http://www.fkvardar.mk/ |date=29. 5. 2015 }} * [http://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=2669 Vardar na Soccerbase] * [http://www.transfermarkt.com/vardar-skopje/startseite/verein/77/saison_id/2014 Vardar na Transfermarkt] * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=53080/profile/index.html Vardar na zvaničnom sajtu UEFA-e] [[Kategorija:Nogometni klubovi u Sjevernoj Makedoniji]] [[Kategorija:Nogometni klubovi osnovani 1947.]] 6x6ayxiyi0ms7psnj76eikm1za2cnao Šablon:Phoenix Suns 10 391832 3900249 3526492 2026-06-24T07:01:59Z KWiki 9400 3900249 wikitext text/x-wiki {{Navkutija | ime = Phoenix Suns | naslov = [[Phoenix Suns|{{color|#FFF|Phoenix Suns}}]] | tijeloklasa = hlist | naslovstil = {{NBA color cell|Phoenix Suns|border=2}}; color:white; | osnovastil = {{NBA color cell2|Phoenix Suns|border=2}}; color:white; | iznad = * Osnovani 1968 * Sjedište: '''[[Phoenix|{{color|#FFF|Phoenix}}]]''' | grupa1 = Franšiza | podaci1 = * [[Phoenix Suns|Franšiza]] * [[Ekspanzijski NBA draft 1968.|Ekspanzijski draft]] * [[Phoenix Suns#Historija franšize|Historija]] * [[Historija drafta Phoenix Sunsa|Historija drafta]] * [[All-time sastav Phoenix Sunsa|All-time sastav]] * [[Spisak trenera Phoenix Sunsa|Treneri]] * [[Spisak sezona Phoenix Sunsa|Sezone]] * [[Phoenix Suns#Statistički lideri franšize|Rekordi]] | grupa2 = Dvorane | podaci2 = * [[Arizona Veterans Memorial Coliseum]] * '''[[Mortgage Matchup Center]]''' | grupa3 = Filijala u D-Leagueu | podaci3 = * [[Valley Suns]] | grupa4 = Rivalstva | podaci4 = * [[Rivalstvo Spurs–Suns|San Antonio Spurs]] | grupa5 = [[Prsten časti Phoenix Sunsa|{{color|#FFF|Prsten časti}}]] i<br/>penzionisani brojevi | podaci5 = * [[Dick Van Arsdale|5]] * [[Walter Davis (košarkaš)|6]] * [[Kevin Johnson|7]] * [[Dan Majerle|9]] * [[Steve Nash|13]] * [[Tom Chambers (košarkaš)|24]] * [[Shawn Marion|31]] * [[Amar'e Stoudemire|32]] * [[Alvan Adams|33]] * [[Charles Barkley|34]] * [[Connie Hawkins|42]] * [[Paul Westphal|44]] | grupa6 = Administracija | podaci6 = ;Vlasnici : [[Mat Ishbia|Matt]] i [[Justin Ishbia]] ;Generalni menadžer : [[Brian Gregory]] ;Trener : [[Jordan Ott]] | grupa7 = Kultura i tradicija | podaci7 = * [[Phoenix Suns#Maskota|The Suns Gorilla]] * [[NBA finale 1976.|NBA finale 1976]] * [[Gar Heard|The Shot 'Heard' Round the World]] * [[NBA finale 1993.|NBA finale 1993]] * ''[[07 Seconds or Less]]'' * [[Amar'e Stoudemire|STAT]] * [[Shawn Marion|The Matrix]] * [[Charles Barkley|Sir Charles]] * [[Steve Nash|Nashty]] * [[Walter Davis (košarkaš)|The Greyhound]] * [[Dan Majerle|Thunder Dan]] * [[Al McCoy (spiker)|Shazam]] * [[Alvan Adams|Oklahoma Kid]] * [[Dick Van Arsdale|Original Sun]] * [[Connie Hawkins|Hawk]] | grupa8 = Mediji | podaci8 = ;TV : [[Fox Sports Arizona|FS Arizona]] ; Radio : [[KTAR (AM)|Arizona Sports]] ;Službeni spikeri : [[Tom Leander]] : [[Tom Chambers (košarkaš)|Tom Chambers]] : [[Eddie A. Johnson|Eddie Johnson]] : [[Al McCoy (spiker)|Al McCoy]] : [[Tim Kempton]] : [[Ann Meyers]] : [[Casey Jacobsen]] : [[Steve Albert]] }} <noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-timova|Phoenix Suns]] [[Kategorija:Phoenix Suns| ]] </noinclude> c3741vqkef02924ncg56ehb7s72quey Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2015. 0 392285 3900158 3663450 2026-06-23T18:49:46Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900158 wikitext text/x-wiki {{Infokutija igre | naziv = Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2015. | logo = | opis = | glavno_borilište = Rijeka [[Kazanjka]] u blizini [[Kazanjski kremlj|Kazanjskog kremlja]] | grad_domaćin = [[Kazanj]], [[Rusija]] | datumi = 3–5. august | takmičenja = 2 | takmičari = | države = | pred = [[Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2013.|2013.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2017.|2017.]] }} {{SP u vodenim sportovima 2015.}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u vodenim sportovima 2015.}} '''Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2015.''' održano je od 3. do 5. augusta u [[Kazanj]]u ([[Rusija]]).<ref>[http://www.fina.org/H2O/index.php?option=com_content&view=article&id=5029&Itemid=1907 Info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150717045422/http://www.fina.org/H2O/index.php?option=com_content&view=article&id=5029&Itemid=1907 |date=17. 7. 2015 }} na ''FINA.org''</ref> == Satnica == ''Sva su vremena po [[Istočnoevropsko vrijeme|istočnoevropskom vremenu]] ([[UTC + 3]]).'' {| class="wikitable" ! Datum ! Vrijeme ! Disciplina |- | 3. 8. 2015. || 14:00 || Serije 1–3 (muškarci) |- | 4. 8. 2015. || 14:00 || style=background:lemonchiffon|Serije 1–3 (žene) |- | 5. 8. 2015. || 14:00 || style=background:lemonchiffon|Serije 4–5 (muškarci) |} == Rezultati == {| {{MedalistTable|vrsta=Kategorija|kolone=2}} |- | Muškarci <br/>({{DetailsLink|Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2015 – muškarci}}) | {{ZD|UK}} [[Gary Hunt]] || 629,30 '''RP'''{{note|1}} | {{ZD|MEKS}} [[Jonathan Paredes Bernal|Jonathan Paredes]] || 596,95 | {{ZD|RUS}} [[Artjom Siljčenko]] || 593,95 |- | Žene <br/>({{DetailsLink|Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2015 – žene}}) | {{ZD|SAD}} [[Rachelle Simpson]] || 258,70 | {{ZD|SAD}} [[Cesilie Carlton]] || 237,35 | {{ZD|BJE}} [[Jana Nesterova]] || 233,10 |} {{note|1}} RP – rekord svjetskih prvenstava == Tabela medalja == {| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}} |- |1.||align=left|{{ZastavaSPuVS|USA|2015.|ime=SAD}}||1||1||0||2 |- |2.||align=left|{{ZastavaSPuVS|GBR|2015.}}||1||0||0||1 |- |3.||align=left|{{ZastavaSPuVS|MEX|2015.}}||0||1||0||1 |- |rowspan=2|4.||align=left|{{ZastavaSPuVS|BLR|2015.}}||0||0||1||1 |- |align=left|{{ZastavaSPuVS|RUS|2015.}}||0||0||1||1 |- !colspan=2| Ukupno || 2 || 2 || 2 || 6 |} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [http://kazan2015.com/en/sports/high_diving Službena stranica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724041458/http://kazan2015.com/en/sports/high_diving |date=24. 7. 2015 }} {{SP u vodenim sportovima}} [[Kategorija:2015. u Rusiji]] [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u ekstremnim skokovima u vodu 2015.|*]] [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u vodenim sportovima 2015.|Ekstremni skokovi u vodu]] [[Kategorija:2015. u ekstremnim skokovima u vodu|Svjetsko prvenstvo u vodenim sportovima]] [[Kategorija:Sport u Kazanju]] 06epwu03qwuo3lrhe5asf0pmxvw6hu7 Svilići 0 399381 3900112 3861337 2026-06-23T17:03:13Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900112 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u BiH | ime = Svilići | vrsta = (naselje) | službeni_naziv = | slogan = | nadimak = | slika = | opis_slike = | veličina_slike = | zastava = | grb = | entitet = [[Federacija Bosne i Hercegovine]] | distrikt = | kanton = [[Srednjobosanski kanton|Srednjobosanski]] | općina = [[Gornji Vakuf-Uskoplje]] | nadmorska_visina = | širina_stepeni = 43.8931 | dužina_stepeni = 17.7025 | najveća tačka = | najveća tačka metara = | površina_grada = | površina_općine = | stanovništvo grad = 158 | stanovništvo procjena = | stanovništvo godina = 2013 | stanovništvo procjena godina = | gustoća = | poštanski broj = | pozivni broj = (+387) 30 | matični broj = 119954<ref>{{Cite web |url=http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |title=Sistematski spisak općina i naselja |work=fzs.ba |access-date=11. 11. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509001936/http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |archive-date=9. 5. 2016 |url-status= }}</ref> | matični broj općine = 10375 | karta_lokacija = Bosna i Hercegovina | opis_karte = Svilići u Bosni i Hercegovini | web stranice = | bilješka = }} '''Svilići''' su naseljeno mjesto u općini [[Gornji Vakuf-Uskoplje]], [[Bosna i Hercegovina]]. == Stanovništvo == {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Svilići | vrsta_naseljenog_mjesta = naselje | maticni_broj = 119954 | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live }}</ref> | g1991_izvor = | g1981_izvor = <ref>{{Cite web |url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1981/pdf/G19814001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981. |work=stat.gov.rs |access-date= 11. 11. 2015}}</ref> | g1971_izvor = <ref>{{Cite web |url=http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1971/pdf/G19714001.pdf |title=Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971. |work=stat.gov.rs |access-date= 11. 11. 2015}}</ref> | g2013_ukupno = 158 | g2013_bosnjaci = 158 | g1991_ukupno = 235 | g1991_muslimani = 235 | g1981_ukupno = 217 | g1981_muslimani = 217 | g1971_ukupno = 197 | g1971_muslimani = 197 }} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.gornjivakuf-uskoplje.ba/ Zvanični sajt općine Gornji Vakuf-Uskoplje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211223170112/https://www.gornjivakuf-uskoplje.ba/ |date=23. 12. 2021 }} {{Općina Gornji Vakuf-Uskoplje}} 83arvnazj2esjs8n6i15urv3zrbhp7k Trnovača 0 399383 3900227 3861339 2026-06-24T04:50:26Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900227 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u BiH | ime = Trnovača | vrsta = (naselje) | službeni_naziv = | slogan = | nadimak = | slika = | opis_slike = | veličina_slike = | zastava = | grb = | entitet = [[Federacija Bosne i Hercegovine]] | distrikt = | kanton = [[Srednjobosanski kanton|Srednjobosanski]] | općina = [[Gornji Vakuf-Uskoplje]] | nadmorska_visina = | širina_stepeni = 43.9453 | dužina_stepeni = 17.5617 | najveća tačka = | najveća tačka metara = | površina_grada = | površina_općine = | stanovništvo grad = 666 | stanovništvo procjena = | stanovništvo godina = 2013 | stanovništvo procjena godina = | gustoća = | poštanski broj = | pozivni broj = (+387) 30 | matični broj = 166618<ref>{{Cite web |url=http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |title=Sistematski spisak općina i naselja |work=fzs.ba |access-date=11. 11. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509001936/http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |archive-date=9. 5. 2016 |url-status= }}</ref> | matični broj općine = 10375 | karta_lokacija = Bosna i Hercegovina | opis_karte = Trnovača u Bosni i Hercegovini | web stranice = | bilješka = }} '''Trnovača''' je naseljeno mjesto u općini [[Gornji Vakuf-Uskoplje]], [[Bosna i Hercegovina]]. ==Historija== Naselje je nastalo izdvajanjem dijela iz naselja [[Podgrađe (Gornji Vakuf-Uskoplje)|Podgrađe]].<ref>https://predstavnickidom-pfbih.gov.ba/bs/page.php?id=376</ref> == Stanovništvo == {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Trnovača | vrsta_naseljenog_mjesta = naselje | maticni_broj = 166618 | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live }}</ref> | g2013_ukupno = 666 | g2013_bosnjaci = 13 | g2013_srbi = 1 | g2013_hrvati = 651 }} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.gornjivakuf-uskoplje.ba/ Zvanični sajt općine Gornji Vakuf-Uskoplje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211223170112/https://www.gornjivakuf-uskoplje.ba/ |date=23. 12. 2021 }} {{Općina Gornji Vakuf-Uskoplje}} 25ffcg00l4ynnyaq6cqvcgptqi2knkb Sveta Helena, Ascension i Tristan da Cunha 0 399555 3900105 3883212 2026-06-23T16:34:07Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900105 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Thornton, St Helena.jpg|desno|mini|250x250px|''Pogled na grad i ostrvo St&nbsp;Helena u Atlantiku, koje pripada [[Istočnoindijska kompanija|Engleskoj Istočnoindijskoj kompaniji]]'' (bakrorez oko. 1790).]] Sveta Helena, Ascension i Tristan da Cunha<ref>{{Cite web|url = http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5|title = St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009, see "EXPLANATORY NOTE"}}</ref> su [[Britanske prekomorske teritorije]]<nowiki/>e u južnom Atlantiku, i sastoje se od ostrva [[Sveta Helena]], [[Ascension|ostrva Ascension]] i [[arhipelag]]a  [[Tristan da Cunha]]. Bila je poznata kao '''Sveta Helena i kolonije''' sve do 1. septembra 2009, kada je novi ustav stupio na snagu dajući im jednak status u okviru teritorije.<ref name="constitution">[http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made The St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009] Ustav (in the Schedule to the Order).</ref> {| class="wikitable sortable" ! Administrativno<br /> područje ! Površina<br /> km<sup>2</sup> ! Površina<br /> sq mi ! Broj stanovnika ! Administrativni<br /> centar |- style="background:#AEE0F2;" | [[Sveta Helena|Saint Helena]] | align="right" | 122 | align="right" | 47 | align="right" | 5,809 | [[Jamestown, Sveta Helena|Jamestown]] |- style="background:#AEE0F2;" | [[Ascension|Ostrvo Ascension]] | align="right" | 88 | align="right" | 34 | align="right" | 1,532 | [[Georgetown (Ascension)|Georgetown]] |- style="background:#AEE0F2;" | [[Tristan da Cunha]] | align="right" | 184 | align="right" | 71 | align="right" | 273 | Edinburgh of the Seven Seas |- style="background:#FFFFFF;" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Tristan da Cunha]] | align="right" | 98 | align="right" | 38 | align="right" | 264 | Edinburgh of the Seven Seas |- style="background:#FFFFFF;" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Ostrvo Inaccessible]] | align="right" | 14 | align="right" | 5 | align="right" | 0 |- style="background:#FFFFFF;" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Ostrvo Nightingale]] | align="right" | 3.2 | align="right" | 1 | align="right" | 0 |- style="background:#FFFFFF;" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Ostrvo Gough]] | align="right" | 68 | align="right" | 26 | align="right" | 9 (Nema stalnih stanovnika) | Transvaal Bay |- class="sortbottom" bgcolor="#dddddd" |'''Ukupno''' | align="right" | '''394''' | align="right" | '''152''' | align="right" | '''7,614''' | '''[[Jamestown, Sveta Helena|Jamestown]]''' |} == Historija == Ostrva [[Sveta Helena]], [[Ascension]], i [[Tristan da Cunha]] su [[Tektonika ploča|vulkanskog porijekla]]. Bila su posebne kolonije pod engleskom krunom, mada odvojeno otkrivena od strane portugalskih istraživača između 1502. i 1504. == Geografija == {{Raščistiti}} [[Datoteka:Edinburgh-Tristan.jpg|lijevo|mini|''Edinburgh of the Seven Seas'', Tristan da Cunha.]] [[Datoteka:Tristanfromspace.jpg|desno|mini|Tristan da Cunha 6. februara 2013., snimljen sa Međunarodne svemirske stanice]] {{Raščistiti}} == Karte == <gallery> Datoteka:St Helena & Dependencies Map.gif|Karta pokazuje sva ostrva Datoteka:Ascension Island Location2.jpg|Lokacija Svete Helene i ostrva Ascension Datoteka:Topographic map of Saint Helena-en.svg|Karta Svete Helene Datoteka:SH-St Helena.png|Druga karta Svete Helene Datoteka:Ile de l'ascension routes.svg|Karta ostrva Ascension Datoteka:SH-Ascension.png|Druga karta ostrva Ascension Datoteka:Tristan Map.png|Karta grupe Tristan da Cunha </gallery> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.sainthelena.gov.sh/ The Official Government Website of Saint Helena] * [http://www.ascension-island.gov.ac/ The Official Government Website of Ascension Island] * [http://www.tristandc.com/ The Official Tristan da Cunha Website] * [http://www.saint.fm/ Radio Saint FM (live broadcasting from Saint Helena)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120718153815/http://www.saint.fm/ |date=18. 7. 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20120714005117/http://sthelenaonline.org/ St Helena Online (UK-based news website, in partnership with the St Helena Independent)] * {{CIA World Factbook link|sh|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}} * {{Wikivoyage-inline|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}} {{Prekomorske teritorije evropskih država}} [[Kategorija:Britanske prekomorske teritorije]] [[Kategorija:Države engleskog govornog područja]] [[Kategorija:Ostrvske države]] 7jckr2h8pu4wj7lxgl89awgax4vxjeq Stražnja očna komora 0 406223 3900071 3883270 2026-06-23T14:31:49Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900071 wikitext text/x-wiki {{Infokutija anatomija | Ime = Stražnja očna komora<br> Camera posterior bulbi oculi | Latin = | GraySubject = 225 | GrayPage = 1012 | Image = Blausen 0390 EyeAnatomy Sectional.png | Caption = Prednji dio [[oko|ljudskog oka]], sa obilježenom zadnjom očnom komorom (desno) | Image2 = Schematic diagram of the human eye en.svg | Caption2 = Schematic diagram of the human eye (posterior chamber labeled at upper left) | System = | Precursor = | MeshName = | MeshNumber = | DorlandsPre = c_04 | DorlandsSuf = 12206823 }} '''Stražnja očna komora''' je uski prostor iza periferni dijela [[Iris (oko)|šarenice]], a ispred suspenzornog ligamenta [[očno sočivo|očnog sočiva]] i [[cilijarni nastavak|cilijarnog nastavka]]. Zadnja komora se sastoji od malog prostora direktno iza šarenice (dužice) , ali ispred [[očno sočivo|sočiva]]. Ovu komoru ne treba miješati sa komorom [[staklasto tijelo|staklastog tijela]].<ref>Mader S. S. (2000): Human biology. McGraw-Hill, New York, {{ISBN|0-07-290584-0}}; {{ISBN|0-07-117940-2}}.</ref><ref>Hall J. E., Guyton A. C. (2006): Textbook of medical physiology, 11th edition. Elsevier Saunders, St. Louis, Mo, {{ISBN|0-7216-0240-1}}.</ref><ref>Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-222-6}}.</ref> Zadnja očna komora, kroz [[zjenica|zjenicu]] komunicira sa [[prednja očna komora|prednjom komorom oka]], a iza je u kontaktu sa [[staklasto tijrlo|staklastim tijelom]]. [[Očno sočivo]] odvaja zadnju komore i bočne regije oka. [[Očna vodica]] i tečnosti u ovom prostoru su od velikog značaja, jer hrane prokrvljavajuće tkivo (ne [[krvotok]]) oka, kao što su [[rožnjača]] i [[očno sočivo|leće]]. Ova tečnost se mora održavati pod određenim pritiskom. Ako je pritisak očne vodice previsok, u stanju koje se zove [[glaukom]], to može imati značajan uticaj na mogućnosti vidnih kapaciteta.<ref>Warrell D. A., Cox T. M., Firth J. D. (2010)ː [http://otm.oxfordmedicine.com/ The Oxford Textbook of Medicine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321002102/http://otm.oxfordmedicine.com/ |date=21 Mart 2012 }} (5th ed.). Oxford University Press.</ref><ref>Korene Z., Hadžiselimović R., Maslić E. (2001): Biologija za 8. razred osnovne škole. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-396-6}}.</ref> ==Dodatne slike== <gallery> Gray883.png|Gornja polovina leđno-trbušnog presjeka čeonog dijela [[očna jabučica|očne jabučice]] (zadnja očna komora je označena u centru, desno) </gallery> ==Reference== {{refspisak}} {{refspisak}} ==Također pogledajte== *[[Prednja očna komora]] *[[Očna vodica]] ==Vanjski linkovi== {{Commonscat|Eyes}} * [http://www.kindergesundheit-info.de/index.php?id=7746. – kindergesundheit-info.de. * [https://lp.uni-goettingen.de/get/text/881 LP – Das menschliche Auge als optisches System]{{Mrtav link}} * http://www.bio-faqs.de/ts_downl/BI-AB-Auge4.pdf. * http://www.heise.de/tp/r4/artikel/18/18680/1.html. * http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1350946213000402. * http://www.guide-vue.fr/l-%C5%93il-en-3d/animation-interactiveŒil 3D interactif] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305112456/http://www.guide-vue.fr/l-%c5%93il-en-3d/animation-interactive |date=5. 3. 2016 }} * [http://www.musee-oeil.ch{{Mrtav link}} Musée de l'œil (Suisse)] {{anatomija oka}} [[Kategorija:Oftalmologija]] [[Kategorija:Čula]] [[Kategorija:Oko]] lkkl1rfvmbus2yix6h2v0kb2dg6sm3r Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito) 0 408947 3900143 3864030 2026-06-23T18:32:24Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900143 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2016 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Oslo]], {{ZID|Norveška}} | datum = 3. marta 2016 | broj_učesnika = | broj_zemalja = 25 | broj_ekipa = 25 | zlato = Anaïs Bescond | zlato_2 = Marie Dorin Habert | zlato_3 = Quentin Fillon Maillet | zlato_4 = Martin Fourcade | zlato_NOK = FRA | srebro = Franziska Preuß | srebro_2 = Franziska Hildebrand | srebro_3 = Arnd Peiffer | srebro_4 = Simon Schempp | srebro_NOK = NJE | bronza = Marte Olsbu | bronza_2 = Tiril Eckhoff | bronza_3 = Johannes Thingnes Bø | bronza_4 = Tarjei Bø | bronza_NOK = NOR | godina_p = 2015 | spol = mješovito | godina_s = 2017 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|mješovitoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2016]], održala se se [[3. mart]]a 2016. u [[Norveška|norveškom]] gradu [[Oslo|Oslu]].<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1516SWRLCH__ |title=Program |access-date=3. 3. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151005075526/http://www5.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1516SWRLCH__ |archive-date=5. 10. 2015 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1516/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Startna lista |access-date=3. 3. 2016 |archive-date=3. 3. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303115848/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1516/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 15:30 po lokalnom vremenu ([[CET]]). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br />broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:gold medal icon.svg|18p]]|| 3 || align=left|{{flagcountry|Francuska}}<br /><small>[[Anaïs Bescond]]<br />[[Marie Dorin Habert]]<br />[[Quentin Fillon Maillet]]<br />[[Martin Fourcade]]</small> || '''1:14:01.0'''<br />18:10.7<br />17:34.2<br />19:04.5<br />19:11.6 || '''0+2 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+1 || |- | [[Datoteka:silver medal icon.svg|18p]] || 2 || align=left|{{flagcountry|Njemačka}}<br /><small>[[Franziska Preuß]]<br />[[Franziska Hildebrand]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]]</small> || '''1:14:05.3'''<br />17:51.8<br />17:52.9<br />19:04.9<br />19:15.7 || '''0+5 0+2'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+1<br />0+1 0+1 || +4.3 |- | [[Datoteka:bronze medal icon.svg|18p]] || 1 || align=left|{{flagcountry|Norveška}}<br /><small>[[Marte Olsbu]]<br />[[Tiril Eckhoff]]<br />[[Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Tarjei Bø]]</small> || '''1:14:15.4'''<br />17:37.1<br />18:07.4<br />19:05.7<br />19:25.2 || '''0+7 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+2<br />0+1 0+1<br />0+3 0+0 || +14.4 |- | 4 || 10 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br /><small>[[Valentina Semerenko]]<br />[[Olena Pidrušna]]<br />[[Serhij Semenov]]<br />[[Dmitro Pidrušnji]]</small> || '''1:14:30.8'''<br />17:51.7<br />17:52.2<br />19:04.3<br />19:41.6 || '''0+3 0+6'''<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2 || +29.8 |- | 5 || 8 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br /><small>[[Dunja Zdouc]]<br />[[Lisa Hauser]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]]</small> || '''1:15:08.1'''<br />19:02.9<br />18:10.3<br />18:54.4<br />19:00.5 || '''0+1 0+2'''<br />0+1 0+1<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0 || +1:07.1 |- | 6 || 9 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br /><small>[[Veronika Vítková]]<br />[[Gabriela Soukalová]]<br />[[Michal Šlesingr]]<br />[[Michal Krčmář]]</small> || '''1:15:24.3'''<br />18:44.2<br />17:36.7<br />19:18.2<br />19:45.2 || '''0+3 0+2'''<br />0+3 0+2<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0 || +1:23.3 |- | 7 || 4 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br /><small>[[Jekaterina Šumilova]]<br />[[Jekaterina Jurlova]]<br />[[Jevgenij Garaničev]]<br />[[Anton Šipuljin]]</small> || '''1:15:33.9'''<br />19:05.5<br />18:04.4<br />18:57.3<br />19:26.7 || '''0+3 1+5'''<br />0+0 1+3<br />0+0 0+1<br />0+1 0+1<br />0+2 0+0 || +1:32.9 |- | 8 || 7 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br /><small>[[Dorothea Wierer]]<br />[[Karin Oberhofer]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Dominik Windisch]]</small> || '''1:15:56.4'''<br />17:52.0<br />19:08.7<br />19:24.2<br />19:31.5 || '''0+9 0+6'''<br />0+1 0+0<br />0+3 0+3<br />0+2 0+3<br />0+3 0+0 || +1:55.4 |- | 9 || 12 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br /><small>[[Nadežda Skardino]]<br />[[Irina Krjuko]]<br />[[Vladimir Čepeljin]]<br />[[Aleksandar Daroška]]</small> || '''1:16:10.1'''<br />18:01.2<br />18:49.5<br />19:36.1<br />19:43.3 || '''0+0 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0 || +2:09.1 |- | 10 || 11 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br /><small>[[Susan Dunklee]]<br />[[Hannah Dreissigacker]]<br />[[Lowell Bailey]]<br />[[Sean Doherty (biathlete)|Sean Doherty]]</small> || '''1:16:20.6'''<br />17:35.5<br />19:00.3<br />19:46.9<br />19:57.9 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1 || +2:19.6 |- | 11 || 5 || align=left|{{flagcountry|KAN}}<br /><small>[[Julia Ransom]]<br />[[Rosanna Crawford]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]]<br />[[Brendan Green]]</small> || '''1:16:31.8'''<br />18:38.9<br />18:33.3<br />19:12.9<br />20:06.7 || '''0+5 0+6'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+2 0+1<br />0+1 0+2 || +2:30.8 |- | 12 || 6 || align=left|{{flagcountry|ŠVE}}<br /><small>[[Linn Persson]]<br />[[Mona Brorsson]]<br />[[Jesper Nelin]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]</small> || '''1:16:54.3'''<br />18:36.5<br />18:01.2<br />20:36.8<br />19:39.8 || '''0+3 1+3'''<br />0+2 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3<br />0+0 0+0 || +2:53.3 |- | 13 || 17 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br /><small>[[Andreja Mali]]<br />[[Teja Gregorin]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Jakov Fak]]</small> || '''1:17:10.8'''<br />18:56.0<br />19:38.3<br />19:22.1<br />19:14.4 || '''0+1 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3<br />0+0 0+2<br />0+0 0+1 || +3:09.8 |- | 14 || 14 || align=left|{{flagcountry|ŠVI}}<br /><small>[[Selina Gasparin]]<br />[[Aita Gasparin]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Serafin Wiestner]]</small> || '''1:17:19.3'''<br />18:11.6<br />18:49.1<br />20:30.2<br />19:48.4 || '''1+4 0+8'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+1<br />1+3 0+2<br />0+1 0+2 || +3:18.3 |- | 15 || 15 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br /><small>[[Alina Rajkova]]<br />[[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galina Višnjevska]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Anton Pantov]]</small> || '''1:17:23.5'''<br />19:05.3<br />18:15.4<br />19:35.1<br />20:27.7 || '''0+1 0+3'''<br />0+1 0+2<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1 || +3:22.5 |- | 16 || 25 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br /><small>[[Emilija Jordanova]]<br />[[Desislava Stojanova]]<br />[[Krasimir Anev]]<br />[[Vladimir Ilijev]]</small> || '''1:17:27.2'''<br />19:06.4<br />19:17.3<br />19:33.4<br />19:30.1 || '''0+4 0+6'''<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2<br />0+1 0+1<br />0+0 0+2 || +3:26.2 |- | 17 || 19 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br /><small>[[Paulína Fialková]]<br />[[Jana Gereková]]<br />[[Matej Kazár]]<br />[[Martin Otčenáš]]</small> || '''1:17:43.7'''<br />18:48.8<br />18:20.9<br />19:23.1<br />21:10.9 || '''0+9 1+8'''<br />0+3 0+3<br />0+2 0+2<br />0+1 0+0<br />0+3 1+3 || +3:42.7 |- | 18 || 16 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br /><small>[[Mari Laukkanen]]<br />[[Kaisa Mäkäräinen]]<br />[[Olli Hiidensalo]]<br />[[Tuomas Grönman (biathlete)|Tuomas Grönman]]</small> || '''1:18:47.3'''<br />19:07.7<br />18:24.2<br />20:40.2<br />20:35.2 || '''0+6 1+6'''<br />0+2 0+1<br />0+3 0+2<br />0+1 1+3<br />0+1 0+0 || +4:46.3 |- | 19 || 13 || align=left|{{flagcountry|JAP}}<br /><small>[[Fuyuko Tachizaki]]<br />[[Yurie Tanaka]]<br />[[Mikito Tachizaki]]<br />[[Junji Nagai]]</small> || '''1:18:56.9'''<br />18:11.5<br />19:11.6<br />20:36.2<br />20:57.6 || '''0+1 0+3'''<br />0+0 0+1<br />0+0 0+1<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0 || +4:55.9 |- | 20 || 20 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br /><small>[[Weronika Nowakowska-Ziemniak|Weronika Nowakowska]]<br />[[Krystyna Guzik]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Grzegorz Guzik]]</small> || '''1:19:18.1'''<br />19:17.4<br />17:52.6<br />21:34.1<br />20:34.0 || '''0+2 1+8'''<br />0+0 1+3<br />0+0 0+0<br />0+2 0+3<br />0+0 0+2 || +5:17.1 |- | 21 || 23 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br /><small>[[Kadri Lehtla]]<br />[[Meril Beilmann]]<br />[[Rene Zahkna]]<br />[[Kalev Ermits]]</small> || '''1:20:09.8'''<br />19:06.4<br />20:37.6<br />20:06.3<br />20:19.5 || '''0+1 1+4'''<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 1+3 || +6:08.8 |- | 22 || 18 || align=left|{{flagcountry|RUM}}<br /><small>[[Luminița Pișcoran]]<br />[[Florina Ioana Cîrstea]]<br />[[George Buta]]<br />[[Cornel Puchianu]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br />20:10.3<br />20:20.2<br />20:35.1<br /><br /> || '''0+4 2+6'''<br />0+0 1+3<br />0+2 0+0<br />0+1 0+0<br />0+1 1+3 || |- | 23 || 24 || align=left|{{flagcountry|LIT}}<br /><small>[[Diana Rasimovičiūtė]]<br />[[Natalija Kočergina]]<br />[[Tomas Kaukėnas]]<br />[[Vytautas Strolia]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br />19:43.1<br />20:07.9<br />20:40.2<br /><br /> || '''4+5 3+9'''<br />0+0 0+2<br />0+0 1+3<br />0+2 1+3<br />4+3 1+3 || |- | 24 || 21 || align=left|{{flagcountry|JKO}}<br /><small>[[Mun Ji-hee]]<br />[[Ko Eun-jung]]<br />[[Kim Jong-min (biathlete)|Kim Jong-min]]<br />[[Lee In-bok]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br />19:53.1<br />19:57.4<br />22:40.1<br /><br /> || '''0+5 1+9'''<br />0+1 0+3<br />0+1 0+1<br />0+1 1+3<br />0+2 0+2 || |- | 25 || 22 || align=left|{{flagcountry|LAT}}<br /><small>[[Baiba Bendika]]<br />[[Žanna Juškāne]]<br />[[Roberts Slotiņš]]<br />[[Aleksandrs Patrijuks]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}<br />18:56.7<br />21:58.2<br />22:39.1<br /><br /> || '''1+6 1+5'''<br />0+0 0+1<br />1+3 0+1<br />0+1 1+3<br />0+2 0+0 || |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.]] tmxqjlozpnzazd305clu7pkqamhfq8k Thermus aquaticus 0 411072 3900197 3541417 2026-06-24T00:43:10Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900197 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{Taksokvir |boja=lightblue | naziv = ''Thermus aquaticus'' | slika = Thermus aquaticus.JPG | image_width = 350px | domain = [[Bacteria]] | phylum = [[Deinococcus–Thermus]] | classis = [[Deinococci]] | ordo = [[Thermales]] | genus = ''[[Thermus]]'' | species = '''''T. aquaticus''''' | dvoimeno = ''Thermus aquaticus'' | dvoimeno_autorstvo = Brock & Freeze, 1969 }} '''''Thermus aquaticus''''' je vrsta [[bakterija]] koje podnose visoke [[Temperatura|temperature]] i jedna je od nekoliko termofilnih bakterija iz grupe [[Deinococcus–Thermus]]. Ona je izvor toplotno-otpornog [[enzim]]a [[Taq polimeraza|''Taq'' DNK polimeraze]], jednog od najznačajnijih enzima u [[molekularna biologija|molekularnoj biologiji]]. To je zato što je ključna u [[polimerazna lančana reakcija|polimeraznoj lančanoj reakciji]] (PCR) – tehnici umnožavanja sekvenci [[DNK]].<ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref><ref>Kapur Pojskić L., Ed. (2014): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|978-9958-9344-8-3}}.</ref> == Biologija == ''Thermus aquaticus'' uspijeva na 70 [[°C]], ali može preživjeti i na temperaturama od 50&nbsp;°C do 80&nbsp;°C. Ova bakterija je [[hemotrof]], jer za dobijanje hrane obavlja [[hemosinteza|hemosintezu]]. Međutim, s obzirom da se njen asortiman temperatura preklapa sa rasponom [[fotosinteza|fotosintetskih]] [[cijanobakterija]], koje s njima dijele to idealno okruženje, ponekad dolazi do toga da žive zajedno dobijajući energiju za rast od [[Fotosinteza|fotosinteze]].<ref>http://bioinfo.bact.wisc.edu/themicrobialworld/LAHT/b1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200324115759/https://bioinfo.bact.wisc.edu/themicrobialworld/LAHT/b1.html |date=24. 3. 2020 }} Thomas Brock's essay "Life at High Temperatures"</ref><ref name="BrockFreeze1969">{{cite journal |author=Brock TD |author2=Freeze H |last-author-amp=yes |title=''Thermus aquaticus'', a Nonsporulating Extreme Thermophile |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-bacteriology_1969-04_98_1/page/289 |journal=J. Bact. |volume=98 |issue=1 |pages=289–97 |date=1969 |pmid=5781580 |pmc=249935}}</ref><ref name="Bryan-Scott">{{cite book |first=T. Scott |last=Bryan |date=2008 |title=Geysers of Yellowstone, The |url=https://archive.org/details/geysersofyellows0000brya |edition=4th |publisher=University Press of Colorado |isbn=978-0-87081-924-7}}</ref> == Morfologija == ''Thermus aquaticus'' je općenito cilindričnog oblika, s promjerom od 0.5 μm do 0,8 μm. Kraći štapić ima dužinu od 5 μm do 10 μm. Duži štapić ima dužinu koja se uveliko razlikuje, a u nekim slučajevima prelazi 200&nbsp;µm. Bakterije u obliku štapića imaju tendenciju nakupljanja. Udruživanje nekoliko štapića može dovesti do stvaranja sfernih tijela u promjeru od 10 μm do 20 μm, koja se nazivaju obla tijela. == Historija == Kada su počela istraživanja bioloških organizama u vrućim izvorima početkom 1960-ih, naučnici su mislili da se život termofilnih [[bakterija]] ne može održati na temperaturama iznad 55&nbsp;°C.<ref>{{Cite web |url=http://bioinfo.bact.wisc.edu/themicrobialworld/LAHT/b1.html |title=Thomas Brock's essay "Life at High Temperatures" |access-date=14. 4. 2016 |archive-date=7. 7. 2012 |archive-url=https://archive.today/20120707091601/http://bioinfo.bact.wisc.edu/themicrobialworld/LAHT/b1.html |url-status=dead }}</ref> Uskoro je otkriveno da mnoge [[bakterije]] u različitim izvorima ne samo da preživljavaju, nego napreduju i na višim temperaturama. Godine [[1969]]., [[Thomas D. Brock]] i Hudson Freeeze na [[Indiana Univerzitet u Bloomingtonu|Indiana Univerzitetu u Bloomingtonu]] prijavljuju [[vrsta|vrstu]] [[termofil]]nih bakterija koju su nazvali ''Thermus aquaticus''.<ref name="BrockFreeze1969"/> Bakterija je prvo otkrivena u geotermalnom području Donjeg gejzira u [[Nacionalni park Yellowstone|Nacionalnom parku Yellowstone]], blizu glavnog Velikog [[gejzir]]a ([[Engleski jezik|engleski]]: ''Great Fountain Geyser'') i Bijelom kupolastom gejziru (''White Dome Geyser''),<ref name="Bryan-Scott"/> a od tada je nađena u drugim sličnim termalnim vodama širom svijeta. ==Enzimi ''T. aquaticus'' == ''T. aquaticus'' je bakterija koja je postala poznata kao izvor termostabilnih enzima, posebno ''Taq'' [[DNK polimeraza|DNK polimeraze]]. ;'''[[Aldolaza]]''' :Istraživanja ove krajnje termofilne bakterije koja može rasti u [[kultura ćelija|kulturi ćelija]], usmjerila su početnu pažnju na razumijevanje kako [[protein]]ski [[enzimi]] (koji su na visokoj temperaturi normalno inaktivirani) mogu djelovati na temperaturama za [[termofil]]e. Godine [[1970]]. naučnici Freeze i Brock su objavili rad koji opisuje termostablni [[Glikoliza|aldolazni]] enzim iz ''T. aquaticus''.<ref>{{cite journal |author=Freeze H |author2=Brock TD |last-author-amp=yes |title=Thermostable Aldolase from Thermus aquaticus |journal=J. Bact. |volume=101 |issue=2 |pages=541–50 |date=1970 |pmid=4984076 |pmc=284939}}</ref> ;[[RNK polimeraza]] :Prvi [[polimeraza|polimerazni]] enzim, koji je izoliran iz ''T. aquaticus'' [[1974]]. bila je DNK-zavisna RNK polimeraza,<ref>{{cite journal |doi=10.1016/0014-5793(74)80072-4 |author=Air GM |author2=Harris JI |last-author-amp=yes |title=DNA-Dependent RNA Polymerase From the Thermophilic Bacterium ''Thermus aquaticus'' |volume=38 |issue=3 |pages=277–281 |date=1974 |pmid=4604362 |journal=FEBS Letters}}</ref> used in the process of [[Transcription (genetics)|transcription]]. ;[[Tag I restrikcijski enzim|''Taq'' I restrikcijski enzim]] Većina molekularnih biologa je vjerovatno postala svjesna postojanja bakterije ''Thermus aquaticus'' tokom kasnih 1970-im ili početkom 1980-ih, zbog izolacije korisnih [[Restrikcijski enzim|endonukleaznih restriktaza]] iz ovog organizma. Upotreba izraza ''Taq'' koji se odnosi na ''Thermus aquaticus'' pojavila se u Konvenciji davanja kratkih imena restrikcijskim enzimima, kao što su Sal i Hin, izvedeni iz [[Rod (biologija)|rod]]a i [[Vrsta (biologija)|vrste]] izvornog organizma.<ref>{{cite journal |date=februar 1978 |first=S |last=Sato |title=A single cleavage of Simian virus 40 (SV40) DNA by a site specific endonuclease from Thermus aquaticus, ''Taq'' I |journal=J. Biochem. (Tokyo) |volume=83 |issue=2 |pages=633–5 |pmid=204628}}</ref> ;[[DNK polimeraza]] (''Taq pol'')'' {{Glavni|Taq polimeraza}} :DNK polymeraza je i ''Thermus aquaticus'', a izdvojena je [[1976]].<ref>{{cite journal |title=Deoxyribonucleic acid polymerase from the extreme thermophile Thermus aquaticus |first=A |last=Chien |author2=Edgar DB |author3=Trela JM |journal=J. Bact. |volume=127 |issue=3 |pages=1550–7 |pmid=8432 |date=1. 9. 1976 |pmc=232952}}</ref> Prvi napredak u ovom pravcu je bilo utvrđivanje termostabilnosti (optimum 80°C) DNK polimeraze, koja je izdvojena u čistom obliku (slobodnu od ostalih enzimskih kontaminanata) kada je DNK polimeraza dobijena iz ostalih izvora. Kasnije su [[Kary Mullis]] i drugi istraživači iz ''Cetus korporacije'' otkrili da bi se mogla upotrijebitri [[PCR|polimeraznoj lančanoj reakciji]] (PCR) – procesu za umnožavanje kratkih segmenata [[DNK]],<ref>{{cite journal |last1=Saiki |first1=RK |display-authors=etal |url=http://sunsite.berkeley.edu/cgi-bin/ebind2html/pcr/009 |title=Primer-directed enzymatic amplification of DNA with a thermostable DNA polymerase |journal=[[Science (journal)|Science]] |year=1988 |volume=239 |pages=487–91 |doi=10.1126/science.2448875 |pmid=2448875 |issue=4839 |date= |access-date=14. 4. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081219151650/http://sunsite.berkeley.edu/cgi-bin/ebind2html/pcr/009 |archive-date=19. 12. 2008 |url-status=dead }}</ref> uklanjajući potrebu za dodavanje enzima nakon svakog ciklusa termo-denaturacuje DNK. Enzim je također i [[Molekularno kloniranje|molekularno kloniran]], [[senciranje DNK|DNK sekvenciran]], izmijenjen (do kraćeg 'Stoffelovog fragmenta') i proizveden u velikim količinama za komercijalnu upotrebu.<ref name="Lawyer et al.">{{cite journal |author=Lawyer FC |last2=Stoffel |first2=S |last3=Saiki |first3=RK |last4=Chang |first4=SY |last5=Landre |first5=PA |last6=Abramson |first6=RD |last7=Gelfand |first7=DH |display-authors=1 |year=1993 |title=High-level expression, purification, and enzymatic characterization of full-length Thermus aquaticus DNA polymerase. |journal=PCR Methods Appl. |volume=2 |pages=275–87 |pmid=8324500 |issue=4 |doi=10.1101/gr.2.4.275}}</ref> Godine [[1989]]., elitni časopis ''[[Science (časopis)|Science]]'' je ''Taq polimerazu'' imenovao svojom '''molekulom godine''' ("Molecule of the Year").<ref>{{cite journal |author=Guyer RL |author2=Koshland DE |title=The Molecule of the Year |journal=Science |volume=246 |issue=4937 |pages=1543–6 |date=decembar 1989 |pmid=2688087 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=2688087 |doi=10.1126/science.2688087}}</ref> [[Kary Mullis]]<ref>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1993/mullis-lecture.html</ref> je naučnik koji ju je otkrio, i dobio je [[Nobelova nagrada za hemiju|Nobelovu nagradu za hemiju]] za rad istraživanju [[PCR]]. ;'''Ostali enzimi''' :Visoki optimum temperature za ''Thermus aquaticus'' postigli su istraživači proučavanjem reakcija pod uslovima u kojima drugi enzimi gube aktivnost. Ostali enzimi koji su izdvojeni iz ovog organizma su: *[[DNK ligaza]], *[[alkalna fosfataza]], *[[Oksidaza|NADH oksidaza]], *[[izocitrat dehidrogenaza]], *[[Maltaza|amilomaltaza]] i *[[Laktat dehidrogenaza|fruktoza1,6-disfosfat-zavisni L-laktat dehidrogenaza]]. == Kontroverze == Komercijalna upotreba enzima ''Thermus aquaticus'' nije ostala bez kontroverzi. Nakon Brockovih istraživanja, uzorci organizma su pohranjeni u ''Kolekciji smeričkog tipa kulture'', javnom spremištu. Drugi naučnici, zajedno sa onima iz Cetus korporacije su je dobili odatle. Kako je komercijalne mogućnosti ''Taq'' polimeraze postale očigledne 1990-ih,<ref>{{cite journal |author=Fore J |author2=Wiechers IR |author3=Cook-Deegan R |title=The effects of business practices, licensing, and intellectual property on development and dissemination of the polymerase chain reaction: case study |journal=J Biomed Discov Collab |volume=1 |pages=7 |date=2006 |pmid=16817955 |pmc=1523369 |doi=10.1186/1747-5333-1-7 |url=http://www.j-biomed-discovery.com/content/1//7}} — Detailed history of Cetus and the commercial aspects of PCR.</ref> ''National Park Service'' je označio njegovu upotrebu kao izuzetno korisnu.<ref>{{cite news |author=Robbins J |title=The Search for Private Profit in the Nation's Public Parks |newspaper=The New York Times |date=28. 11. 2006 |url=http://www.nytimes.com/2006/11/28/science/28yell.html}}</ref> Istraživači koji rade u nacionalnim parkovima sada traže da potpišu sporazum o "diobi koristi", koji će poslati dio kasnije dobiti natrag u park servis. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == *http://eol.org/pages/974560/overview {{Commons|Thermus aquaticus}} [[Kategorija:Bakterije]] [[Kategorija:Termofili]] [[Kategorija:Termozoa]] [[Kategorija:Ekstremofili]] [[Kategorija:Organizmi vrelih odušaka]] 2lv1fqxvv5107rswvg2x177uyyf47tj Wikipedia:Zahtjevi za zaštitu članka 4 412707 3900210 3485562 2026-06-24T02:20:54Z ~2026-36376-65 182891 3900210 wikitext text/x-wiki {{ombox|text=Ovdje možete postaviti zahtjeve za zaštitu, odnosno za uklanjanje zaštite članaka. Za dodavanje teme, kliknuti [https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Zahtjevi_za_zaštitu_članka&action=edit&section=new '''ovdje''']}} [[Kategorija:Wikipedia]] == Ukidanje zaštite == Neophodno je prevesti još tri riječi! [[Korisnik:21775198.138-dopisnik|21775198.138-dopisnik]] ([[Razgovor s korisnikom:21775198.138-dopisnik|razgovor]]) 14:49, 11 februar 2023 (kodi) :Gdje? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 22:40, 11 februar 2023 (CET) tvj6ib372ga2p8duytqtuqeafv0zg30 3900222 3900210 2026-06-24T03:21:02Z Mtarch11 127017 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/~2026-36376-65|~2026-36376-65]] ([[User talk:~2026-36376-65|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:KWiki|KWiki]] 3485562 wikitext text/x-wiki {{ombox|text=Ovdje možete postaviti zahtjeve za zaštitu, odnosno za uklanjanje zaštite članaka. Za dodavanje teme, kliknuti [https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Zahtjevi_za_zaštitu_članka&action=edit&section=new '''ovdje''']}} [[Kategorija:Wikipedia]] == Ukidanje zaštite == Neophodno je prevesti još tri riječi! [[Korisnik:21775198.138-dopisnik|21775198.138-dopisnik]] ([[Razgovor s korisnikom:21775198.138-dopisnik|razgovor]]) 14:49, 11 februar 2023 (CET) :Gdje? [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 22:40, 11 februar 2023 (CET) 3amzg6mras9nhvdjqu78mquh0eaypgi Šablon:Los Angeles Clippers 10 412988 3900186 3526486 2026-06-23T22:33:23Z KWiki 9400 3900186 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Los Angeles Clippers |naslov = [[Los Angeles Clippers|<span style="color:white">Los Angeles Clippers</span>]] |tijeloklasa = hlist |naslovstil = background: #C8102E; color: #000; border: 2px solid #1D428A; |iznadstil = background: #1D428A; color: white; |grupastil = background: #1D428A; color: white; border: 1px solid #C8102E; | iznad = * Osnovani 1970 * Ranija imena: '''[[Buffalo Braves|<span style="color:white">Buffalo Braves</span>]]''' (1970–1978) i <span style="color:white">'''San Diego Clippers'''</span> (1978–1984) * Sjedište: '''[[Los Angeles|<span style="color:white">Los Angeles</span>]]''' | grupa1 = Franšiza | podaci1 = * [[Los Angeles Clippers|Franšiza]] * [[Ekspanzijski NBA draft 1970.|Ekspanzijski draft]] * [[All-Time sastav Los Angeles Clippersa|All-Time sastav]] * [[Statistike i rekordi Los Angeles Clippersa|Rekordi]] * [[Spisak trenera Los Angeles Clippersa|Treneri]] * [[Spisak sezona Los Angeles Clippersa|Sezone]] | grupa2 = Dvorane | podaci2 = *[[Buffalo Memorial Auditorium]] *[[Maple Leaf Gardens]] *[[Valley View Casino Center|San Diego Sports Arena]] *[[Los Angeles Memorial Sports Arena]] *[[Honda Center|Arrowhead Pond of Anaheim]] *[[Crypto.com Arena]] *'''[[Intuit Dome]]''' | grupa3 = Administracija | podaci3 = ;Vlasnik : [[Steve Ballmer]] ;Predsjednik : [[Lawrence Frank]] ;Generalni menadžer : [[Trent Redden]] ;Trener : [[Tyronn Lue]] | grupa4 = Divizijske titule (3) | podaci4 = * [[NBA 2012/2013.|2013]] * [[NBA 2013/2014.|2014]] * [[NBA 2023/2024.|2024.]] | grupa5 = Kultura i tradicija | podaci5 = *[[Buffalo Braves]] *[[Clipper Darrell]] *[[James Goldstein]] *[[Los Angeles Clippers – sezona 2011/2012.|Lob City]] *[[Billy Crystal]] *[[Donald Sterling]] *''[[L.A. Clippers Dance Squad]]'' *[[Ralph Lawler]] *[[Mister Cartoon]] *[[Aspiration, Inc.]] | grupa6 = Rivali | podaci6 = *[[Rivalstvo Lakers–Clippers|Los Angeles Lakers]] | grupa7 = Mediji | podaci7 = ;TV : [[Fox Sports West and Prime Ticket|Prime Ticket]] ;Radio : [[KLAC]]/[[KEIB]] : [[KWKW]] ([[Španski jezik|španski]]) ;Službeni spikeri : [[Ralph Lawler]] : [[Mike Smith (košarkaš, 1965)|Mike Smith]] : [[Brian Sieman]] : [[Celso Gaspar]] (španski) }} <noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-timova|Los Angeles Clippers]] [[Kategorija:Los Angeles Clippers| ]] </noinclude> e1570lv049itiwi7a5nhz5bpa5oq85e Šablon:San Antonio Spurs 10 412989 3900308 3526491 2026-06-24T11:22:26Z KWiki 9400 3900308 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = San Antonio Spurs |naslov = [[San Antonio Spurs|<span style="color:white">San Antonio Spurs</span>]] |tijeloklasa = hlist |naslovstil = background: #000000; color: white; border: 2px solid gray; |iznadstil = background: #C4CED4; color: black; border: 2px solid black; |grupastil = background: #C4CED4; color: black; border: 2px solid black; | iznad = * Osnovani: 1967 * Ranija imena: <span style="color:black">'''Dallas Chaparrals'''</span> (1967–1970, 1971–1973) i <span style="color:black">'''Texas Chaparrals'''</span> (1970–1971) * Sjedište: '''[[San Antonio|<span style="color:black">San Antonio</span>]]''' | grupa1 = Franšiza | podaci1 = * [[San Antonio Spurs|Franšiza]] * [[Spajanje ABA i NBA]] * [[All-Time sastav San Antonio Spursa|All-Time sastav]] * [[Statistike i rekordi San Antonio Spursa|Rekordi]] * [[Spisak trenera San Antonio Spursa|Treneri]] * [[Spisak sezona San Antonio Spursa|Sezone]] | grupa2 = Dvorane | podaci2 = *[[Fair Park Coliseum|State Fair Coliseum]] *[[Moody Coliseum]] *[[Fort Worth Convention Center|Tarrant County Coliseum]] *[[City Bank Coliseum|Lubbock Municipal Coliseum]] *[[HemisFair Arena]] *[[Alamodome]] *'''[[AT&T Center]]''' | grupa3 = Filijala u D-Leagueu | podaci3 = *[[Austin Spurs]] | grupa4 = Administracija | podaci4 = ;Vlasnik : [[Spurs Sports & Entertainment]] ;Predsjednik : [[Gregg Popovich]] ;Generalni menadžer : [[Brian Wright (košarka)|Brian Wright]] ;Trener : [[Mitch Johnson]] | grupa5 = Penzionisani brojevi | podaci5 = * [[Johnny Moore (košarkaš)|00]] * [[Avery Johnson|6]] * [[Tony Parker|9]] * [[Bruce Bowen|12]] * [[James Silas|13]] * [[Emanuel Ginóbili|20]] * [[Tim Duncan|21]] * [[Sean Elliott|32]] * [[George Gervin|44]] * [[David Robinson (košarkaš)|50]] | grupa6 = [[Spisak članova Košarkaške Kuće slavnih|<span style="color:black">Članovi Kuće slavnih</span>]] | podaci6 = *[[George Gervin]] *[[Moses Malone]] *[[Dominique Wilkins]] *[[David Robinson (košarkaš)|David Robinson]] *[[Artis Gilmore]] *[[Dennis Rodman]] | grupa7 = NBA titule (5) | podaci7 = *[[NBA finale 1999.|1999]] *[[NBA finale 2003.|2003]] *[[NBA finale 2005.|2005]] *[[NBA finale 2007.|2007]] *[[NBA finale 2014.|2014.]] | grupa8 = Rivalstva | podaci8 = *[[Rivalstvo Rockets–Spurs|Houston Rockets]] *[[Rivalstvo Lakers–Spurs|Los Angeles Lakers]] *[[Rivalstvo Suns–Spurs|Phoenix Suns]] | grupa9 = Kultura i tradicija | podaci9 = *[[The Coyote (maskota)|The Coyote]] *[[Čudo na Dan sjećanja]] *[[Velika trojka (San Antonio Spurs)|"Velika trojka"]] *[[Bruise Brothers (San Antonio Spurs)|"Bruise Brothers"]] *[[Tornjevi blizanci (San Antonio Spurs)|"Tornjevi blizanci"]] *"[[Get Ready for This]]" }} <noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-timova|San Antonio Spurs]] [[Kategorija:San Antonio Spurs]] </noinclude> far0s6ugs9gq9e2lg7kqolhdcelwfdl Tocantins (rijeka) 0 412991 3900207 3895855 2026-06-24T01:47:14Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900207 wikitext text/x-wiki {{Infokutija rijeka | ime = Tocantins | izvorno_ime = | izvorno_ime_jezik = | drugo_ime = | slika = Tocantins_River.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Pogled na Tocantins | slika_karta = | veličina_karte = | karta_opis = | mapframe = yes | mapframe-line = on | mapframe-shape = none | mapframe-point = none | dužina = 2.450 | nadmorska visina izvora = | izvor = | izvor_lat_d = | izvor_lat_m = | izvor_lat_s = | izvor_lat_NS = | izvor_long_d = | izvor_long_m = | izvor_long_s = | izvor_long_EW = | nadmorska visina ušća = | ušće = | ušće_lat_d = | ušće_lat_m = | ušće_lat_s = | ušće_lat_NS = | ušće_long_d = | ušće_long_m = | ušće_long_s = | ušće_long_EW = | ulijeva_se_u = [[Pará (rijeka)|Pará]] | etimologija = | prosječni protok = | površina sliva = 749.200 | riječni_sistem = | lijeve_pritoke = | desne_pritoke = | države kroz koje protiče ={{ZID|Brazil}} | gradovi kroz koje protiče = | sliv = [[Atlantski okean]] | plovnost = }} '''Tocantins''' je [[rijeka]] u [[Brazil]]u, centralna fluvijalna arterija zemlje. Teče od juga ka sjeveru, dužinom od 2.450 kilometra. Rijeka Tocantins nije ogranak [[Amazon]]a, iako se obično tako smatra. Protječe kroz četiri brazilske države: [[Goiás]], [[Maranhão]], [[Pará]] i [[Tocantins]], kojoj je i dala naziv i koja je jedna od najmlađih [[Države Brazila|država Brazila]], formirana 1988, izdvajanjem iz države Goiás. == Tok == [[Datoteka:Tocantins watershed.png|250px|mini|desno|Tok rijek Tocantins na karti Brazila]] Tocantins izvire u planinskom okrugu Pireneus, zapadnom dijelu brazilskog [[Federalni Distrikt|Federalnog Distrikta]], dok njegova zapadna pritoka, rijeka Araguaia, izvire na padinama [[Serra dos Caiapos]]. Araguaia teče 1.670 kilometara prije ušća u Tocantins, sa kojim je gotovo jednaka po volumenu vode. Pored glavne pritoke, [[Rio das Mortes]], Araguaia ima dvadeset manjih pritoka. U svom toku do nizine, rijeka Araguaia pravi česte [[slap]]ove i brzake. Druge dvije pritoke, [[Maranhão]] i [[Paranatinga]], prikupljaju ogromne količine vode sa visoravni koje ih okružuju, pogotovo sa teritorije na jugu i jugoistoku. === Protok === {{Riječni protok | jedinica = m<sup>3</sup>/s | stanica = Itupiranga | datum = podaci izračunati za period 1969-1981.<ref>[http://www.grdc.sr.unh.edu/html/Polygons/P3649900.html Tocantins à Itupiranga]</ref> | izvor = | max protok = 27500 | glavna razmjera = 5000 | sekundarna razmjera = 2500 | jan1 = 14621 | feb1 = 21503 | mar1 = 25628 | apr1 = 23931 | maj1 = 16523 | jun1 = 7777 | jul1 = 4275 | aug1 = 2928 | sep1 = 2516 | okt1 = 2958 | nov1 = 5057 | dec1 = 8744 }} == Fauna == Sliv rijeke Tocantins (u koji se ubraja i rijeka Araguaia) je dom za nekoliko velikih vodenih sisara, kao što su [[amazonski lamantini]], [[Araguajanski riječni delfin]] kao i veći [[reptil]]i: [[crni kajman]], [[kajman naočar]] i [[žutopjegava riječna kornjača]].<ref name=Provete>Provete, D.B. (2013). ''[http://diogoprovete.weebly.com/uploads/1/7/3/6/17367099/tocantins_river.pdf Rijeka Tocantins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210919232748/http://diogoprovete.weebly.com/uploads/1/7/3/6/17367099/tocantins_river.pdf |date=19. 9. 2021 }}'' 1237-1239</ref> U slivu ove rijeke je registrovano više od 350 vrsta riba, uključujući i više od 175 [[Endemi|endemskih]] vrsta.<ref name=FEW>Hales, J., and P. Petry: ''[http://www.feow.org/ecoregions/details/324 Tocantins - Araguaia]''. Freshwater Ecoregions of the World. Retrieved 26 May 2014</ref> Postoji nekoliko vrsta riba koje zbog mriještenja migriraju duž rijeke, ali je njihova migracija dijelom spriječena zbog brane Tucurui.<ref name=Provete/><ref name=FEW/> Nakon izgradnje brane, tok rijeke je promijenjen. Neke vrste su ugroženi a došlo je i do značajnog smanjenja bogatstva životinjskih vrsta u pojedinim dijelovima rijeke.<ref name=Provete/><ref>Lambert de Brito Ribeiro, M.C.; Petrere Junior, M.; and Juras, A.A. (2006). ''Ecological integrity and fisheries ecology of the Araguaia—Tocantins River Basin, Brazil.'' Regulated Rivers: Research & Management, vol. 11(3-4): 325–350</ref> == Reference == {{refspisak}} {{Commonscat|Tocantins River}} [[Kategorija:Atlantski sliv (Južna Amerika)]] [[Kategorija:Rijeke u Brazilu]] h0h0lvse2f3vljq1ocpmh7ow1slw1zb Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci) 0 426299 3900048 3866980 2026-06-23T14:02:18Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900048 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Sjedinjene Američke Države}}, [[Soldier Hollow]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2002 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]], [[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]], [[Frank Luck]] | srebro_NOK = GER | bronza = [[Gilles Marguet]], [[Vincent Defrasne]], [[Julien Robert]], [[Raphaël Poirée]] | bronza_NOK = FRA | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1998.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|2006]] }} {{Biatlon na ZOI 2002.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2002.]]''' održana je 21. februara 2002. u [[Soldier Hollow]]u skijaškom centru 85&nbsp;km udaljenom od [[Salt Lake City]]ja.<ref name=Biathlon>{{cite web |title=Salt Lake City 2002 Official Report - Volume 1 |url=http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2002/SLC2002Results1.pdf |publisher=LA84 Foundation |work=Salt Lake Organizing Committee |year=2002 |access-date=6. 2. 2013 |archive-date=6. 5. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100506004523/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2002/SLC2002Results1.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Država !! Promašaji !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> |- |{{Gold1}} ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Halvard Hanevold]]<br/>[[Frode Andresen]]<br/>[[Egil Gjelland]]<br/>[[Ole Einar Bjørndalen]]</small> || '''0+8'''<br/><small>0+1<br/>0+3<br/>0+1<br/>0+3</small> || '''1:23:42.3'''<br/><small>22:09.1<br/>20:17.2<br/>20:45.7<br/>20:30.3</small> |- |{{Silver2}} ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Ricco Groß]]<br/>[[Peter Sendel]]<br/>[[Sven Fischer]]<br/>[[Frank Luck]]</small> || '''1+9'''<br/><small>0+3<br/>0+2<br/>1+4<br/>0+0</small> || '''1:24:27.6'''<br/><small>22:20.2<br/>20:47.5<br/>21:13.9<br/>20:06.0</small> |- |{{Bronze3}} ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Gilles Marguet]]<br/>[[Vincent Defrasne]]<br/>[[Julien Robert]]<br/>[[Raphaël Poirée]]</small> || '''0+6'''<br/><small>0+1<br/>0+2<br/>0+3<br/>0+0</small> || '''1:24:36.6'''<br/><small>22:25.1<br/>20:22.1<br/>21:36.3<br/>20:13.1</small> |- | 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Viktor Majgourov]]<br/>[[Sergei Rožkov]]<br/>[[Sergej Čepikov]]<br/>[[Pavel Rostovcev]]</small> || '''0+9'''<br/><small>0+0<br/>0+3<br/>0+2<br/>0+4</small> || '''1:24:54.4'''<br/><small>21:51.4<br/>20:56.5<br/>21:24.8<br/>20:41.7</small> |- | 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Petr Garabík]]<br/>[[Ivan Masařík]]<br/>[[Roman Dostál]]<br/>[[Zdeněk Vítek]]</small> || '''0+12'''<br/><small>0+1<br/>0+5<br/>0+4<br/>0+2</small> || '''1:26:36.1'''<br/><small>22:42.3<br/>21:33.4<br/>21:17.4<br/>21:03.0</small> |- | 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Christoph Sumann]]<br/>[[Wolfgang Perner]]<br/>[[Wolfgang Rottmann]]<br/>[[Ludwig Gredler]]</small> || '''0+9'''<br/><small>0+1<br/>0+2<br/>0+4<br/>0+2</small> || '''1:26:58.9'''<br/><small>22:36.3<br/>21:21.1<br/>21:35.3<br/>21:26.2</small> |- | 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Vjačeslav Derkač]]<br/>[[Oleksandr Bilanenko]]<br/>[[Roman Prima]]<br/>[[Ruslan Lisenko]]</small> || '''2+12'''<br/><small>1+3<br/>1+4<br/>0+2<br/>0+3</small> || '''1:27:02.2'''<br/><small>22:52.2<br/>22:06.4<br/>21:10.3<br/>20:53.3</small> |- | 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Aleksej Ajdarov]]<br/>[[Aleksandr Siman]]<br/>[[Oleg Riženkov]]<br/>[[Vadim Sažurin]]</small> || '''1+12'''<br/><small>0+3<br/>0+2<br/>1+5<br/>0+2</small> || '''1:27:12.0'''<br/><small>22:53.9<br/>21:22.7<br/>21:53.1<br/>21:02.3</small> |- | 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|POL|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Wiesław Ziemianin]]<br/>[[Wojciech Kozub]]<br/>[[Krzysztof Topór]]<br/>[[Tomasz Sikora]]</small> || '''1+7'''<br/><small>0+3<br/>1+3<br/>0+0<br/>0+1</small> || '''1:27:35.4'''<br/><small>22:58.0<br/>21:49.3<br/>21:26.3<br/>21:21.8</small> |- | 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Sašo Grajf]]<br/>[[Tomas Globočnik]]<br/>[[Janez Marič]]<br/>[[Marko Dolenc]]</small> || '''4+14'''<br/><small>1+3<br/>0+2<br/>2+4<br/>1+5</small> || '''1:28:23.6'''<br/><small>23:31.5<br/>20:45.5<br/>21:52.0<br/>22:14.6</small> |- | 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Janno Prants]]<br/>[[Indrek Tobreluts]]<br/>[[Dimitri Borovik]]<br/>[[Roland Lessing]]</small> || '''1+11'''<br/><small>0+2<br/>0+2<br/>1+6<br/>0+1</small> || '''1:28:38.2'''<br/><small>22:21.4<br/>21:27.8<br/>22:32.2<br/>22:16.8</small> |- | 12 ||align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Ville Räikkönen]]<br/>[[Timo Antila]]<br/>[[Paavo Puurunen]]<br/>[[Vesa Hietalahti]]</small> || '''1+15'''<br/><small>0+2<br/>1+6<br/>0+3<br/>0+4</small> || '''1:28:52.7'''<br/><small>23:14.9<br/>22:23.7<br/>21:30.3<br/>21:43.8</small> |- | 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Hironao Meguro]]<br/>[[Hidenori Isa]]<br/>[[Kyoji Suga]]<br/>[[Yukio Mochizuki]]</small> || '''2+14'''<br/><small>1+4<br/>0+3<br/>1+3<br/>0+4</small> || '''1:29:04.4'''<br/><small>23:33.3<br/>21:24.7<br/>21:55.8<br/>22:10.6</small> |- | 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Carl Johan Bergman]]<br/>[[Henrik Forsberg]]<br/>[[Tord Wiksten]]<br/>[[Björn Ferry]]</small> || '''1+10'''<br/><small>0+1<br/>0+2<br/>0+3<br/>1+4</small> || '''1:29:52.8'''<br/><small>22:58.4<br/>21:03.8<br/>22:46.9<br/>23:03.7</small> |- | 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Jeremy Teela]]<br/>[[Jay Hakkinen]]<br/>[[Dan Campbell]]<br/>[[Lawton Redman]]</small> || '''2+18'''<br/><small>1+6<br/>0+4<br/>1+4<br/>0+4</small> || '''1:30:27.1'''<br/><small>23:06.9<br/>21:55.0<br/>23:01.0<br/>22:24.2</small> |- | 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Paolo Longo]]<br/>[[René Cattarinussi]]<br/>[[Devis Da Canal]]<br/>[[Wilfried Pallhuber]]</small> || '''5+12'''<br/><small>3+4<br/>0+2<br/>2+4<br/>0+2</small> || '''1:30:56.3'''<br/><small>24:02.2<br/>21:20.6<br/>23:38.4<br/>21:55.1</small> |- | 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Oļegs Maļuhins]]<br/>[[Jēkabs Nākums]]<br/>[[Gundars Upenieks]]<br/>[[Ilmārs Bricis]]</small> || '''3+12'''<br/><small>1+5<br/>0+0<br/>0+2<br/>2+5</small> || '''1:32:00.8'''<br/><small>23:54.4<br/>21:50.3<br/>22:20.1<br/>23:56.0</small> |- | 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Roland Zwahlen]]<br/>[[Matthias Simmen]]<br/>[[Jean-Marc Chabloz]]<br/>[[Dani Niederberger]]</small> || '''5+16'''<br/><small>1+5<br/>4+6<br/>0+2<br/>0+3</small> || '''1:32:50.5'''<br/><small>23:30.9<br/>24:13.1<br/>21:32.4<br/>23:34.1</small> |- | 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|GBR|2002|Zimskim}}<br/> <small> [[Jason Sklenar]]<br/>[[Mark Gee]]<br/>[[Mike Dixon (biatlonac)|Mike Dixon]]<br/>[[Hugh Pritchard]]</small> || '''0+16'''<br/><small>0+4<br/>0+5<br/>0+2<br/>0+5</small> || '''1:36:06.0'''<br/><small>24:38.4<br/>23:17.3<br/>23:28.9<br/>24:41.4</small> |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 3 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 4 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 1 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 4 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 7. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 9 | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}}{{Commonscat|Biathlon at the 2002 Winter Olympics}} *[http://www.sports-reference.com/olympics/winter/2002/BIA/mens--4-x-7_5-kilometres-relay.html Sports-Reference.com - 2002 Olympics Men's 4 x 7.5 km Relay]{{Mrtav link}} *[http://www.sports-reference.com/olympics/winter/2002/BIA/mens-4-x-7_5-kilometres-relay.html Štafeta 4x7,5km na sports-reference.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090329235550/http://www.sports-reference.com/olympics/winter/2002/BIA/mens-4-x-7_5-kilometres-relay.html |date=29. 3. 2009 }} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] s6y7uihkb3xp50nig5rpkbgylgq2uad Prva gimnazija (Sarajevo) 0 426609 3900098 3777063 2026-06-23T16:13:06Z ~2026-36412-24 182878 /* Učenici */ 3900098 wikitext text/x-wiki '''Prva gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] najstarija je [[srednja škola|srednjoškolska]] ustanova u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Osnovana je [[1879.]] ukazom [[Zemaljska vlada|Zemaljske vlade]], a odlukom austrijskog cara i ugarskog kralja [[Franjo Josip, car Austrije|Franje Josipa]]. Dan škole se proslavlja [[6. april]]a. == Historija == [[File:Sarajevo First-Gymnasium.jpg|thumb|left|Ispred ulaza škole oko 1930.]] [[Datoteka:Godišnje izvješće realne gimnasije u Sarajevu 1881-82.png|175px|mini|desno|Godišnji izvještaj Realne gimnazije 1881/82. školske godine]] Prvi direktor škole bio je dr. [[Ivan Branislav Zoch]]. Prve školske godine škola imala je 42 učenika. Do [[1919.]] gimnazija je bila muška škola. Prva zgrada u kojoj se škola nalazi bila je zgrada Ruzdije u Halilbašićevoj ulici, poslije koje se škola seli u Salomovu zgradu na uglu Jefićeve ulice kod [[Katedrala Srca Isusova|Sarajevske katedrale]]. U današnju zgradu škola se preselila [[1889.]] Škola je [[1883.]] u [[Trst]]u osvojila drugu nagradu na austrougarskoj školskoj izložbi, ispred škola iz [[Beč]]a i [[Budimpešta|Budimpešte]]. Nastavni jezik škole bio je "balkanski zemaljski jezik sa latinskim i ćiriličnim pismom". Škola je bila veoma dobro opremljena, a kabineti, učila i udžbenici bili su uređeni po najvišim didatičkim mjerilima i dostignućima tadašnjeg vremena. == Nazivi == {{columns-list|3| * Carska-kraljevska realna gimnazija * Klasična (humanistička) gimnazija (1883–1884) * Velika gimnazija (1884–1922) * Prva gimnazija (1922–1925) * Prva muška realna gimnazija (1925–1953) * Državna klasična gimnazija – Prva muška gimnazija (1953–1954) * Državna klasična gimnazija (1954–1960) * Prva klasična gimnazija (1960–1961) * Prva gimnazija (1961–1982) * Revolucionari i narodni heroji Prve gimnazije (1982–1991) * Javna ustanova Prva gimnazija (1991) }} == Učenici == Za 140 godina postojanja kroz školu je prošlo skoro 40.000 učenika. Najpoznatiji učenici su: * književnici: [[Safvet-beg Bašagić]], [[Isak Samokovlija]], [[Tugomir Alaupović]] i [[Petar Kočić]] * slikari: [[Vojo Dimitrijević]], [[Branko Šotra]], [[Jovan Bijelić]] i [[Mario Mikulić]] * nobelovci: [[Ivo Andrić]] * narodni heroji: [[Slobodan Princip Seljo]] * političari: [[Vojislav Šešelj]] * sportisti: Ivan Sokolov * muzičari: [[Saša Lošić]] * matematičarka: [[Vera Šnajder|Vera Popović Šnajder]] <ref>{{Cite web|url=https://www.bhfuturesfoundation.org/vera-snajder-tribute-en|title=Vera Šnajder Award|website=Bosnia & Herzegovina Futures Foundation|language=en-US|access-date=4. 6. 2025}}</ref> * novinari: Ivica Puljic, Vlastimir Mijovic == Direktori == Tokom postojanja gimnazije, škola je imala 21. direktora, i to: {{columns-list|3| * Ivan Branislav Zoch * Gustav Johan Jili (1882–1884) * Davorin Nemanić (1884–1890) * Martin Bedjanić (1900–1910) * Dragan Kudlih (1910–1915) * Ivan Kovačić (1916–1918) * Milan Čuović (1918–1926) * Vladimir Perinović (1926–1928) * Lazar Kondić (1931–1940) * Milenko Vidković (1945–1950) * Obren Vukomanović (1950–1951) * Ivan Barbalić (1951–1956) * Momčilo Jovanović (1959–1965) * Blanka Popović (1965–1973) * Adila Muhamedagić (1974–1982) * Amir Avdagić (1983–1987) * Zlata Bukvić (1987–2000) * Ešrefa Gačanin (2000–2009) * Jasmina Hadžimurtezić (2009–2013) * Kenan Novalija (2013–2016) * Jasmina Melkić (2016–2017) * Lejla Tuzlak (2017-2022) *Velida Tinjak (od 2022) }} == Također pogledajte == * [[Druga gimnazija (Sarajevo)]] == Vanjski linkovi == * {{cite web|title=Prva gimnazija - Sarajevo|url=http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|work=Sarajevo (1878-1918)|access-date=11. 1. 2017|archive-date=14. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314080811/http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|url-status=dead}} * {{cite web|title=Prva gimnazija Sarajevo|url=https://www.youtube.com/watch?v=1LySIp1b2tM&feature=youtu.be|access-date=11. 1. 2017}} [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] [[Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu]] siwd4wuy2uk6zm9dvvbgh1xv12nyd5v 3900099 3900098 2026-06-23T16:15:11Z ~2026-36412-24 182878 /* Učenici */ novinari 3900099 wikitext text/x-wiki '''Prva gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] najstarija je [[srednja škola|srednjoškolska]] ustanova u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Osnovana je [[1879.]] ukazom [[Zemaljska vlada|Zemaljske vlade]], a odlukom austrijskog cara i ugarskog kralja [[Franjo Josip, car Austrije|Franje Josipa]]. Dan škole se proslavlja [[6. april]]a. == Historija == [[File:Sarajevo First-Gymnasium.jpg|thumb|left|Ispred ulaza škole oko 1930.]] [[Datoteka:Godišnje izvješće realne gimnasije u Sarajevu 1881-82.png|175px|mini|desno|Godišnji izvještaj Realne gimnazije 1881/82. školske godine]] Prvi direktor škole bio je dr. [[Ivan Branislav Zoch]]. Prve školske godine škola imala je 42 učenika. Do [[1919.]] gimnazija je bila muška škola. Prva zgrada u kojoj se škola nalazi bila je zgrada Ruzdije u Halilbašićevoj ulici, poslije koje se škola seli u Salomovu zgradu na uglu Jefićeve ulice kod [[Katedrala Srca Isusova|Sarajevske katedrale]]. U današnju zgradu škola se preselila [[1889.]] Škola je [[1883.]] u [[Trst]]u osvojila drugu nagradu na austrougarskoj školskoj izložbi, ispred škola iz [[Beč]]a i [[Budimpešta|Budimpešte]]. Nastavni jezik škole bio je "balkanski zemaljski jezik sa latinskim i ćiriličnim pismom". Škola je bila veoma dobro opremljena, a kabineti, učila i udžbenici bili su uređeni po najvišim didatičkim mjerilima i dostignućima tadašnjeg vremena. == Nazivi == {{columns-list|3| * Carska-kraljevska realna gimnazija * Klasična (humanistička) gimnazija (1883–1884) * Velika gimnazija (1884–1922) * Prva gimnazija (1922–1925) * Prva muška realna gimnazija (1925–1953) * Državna klasična gimnazija – Prva muška gimnazija (1953–1954) * Državna klasična gimnazija (1954–1960) * Prva klasična gimnazija (1960–1961) * Prva gimnazija (1961–1982) * Revolucionari i narodni heroji Prve gimnazije (1982–1991) * Javna ustanova Prva gimnazija (1991) }} == Učenici == Za 140 godina postojanja kroz školu je prošlo skoro 40.000 učenika. Najpoznatiji učenici su: * književnici: [[Safvet-beg Bašagić]], [[Isak Samokovlija]], [[Tugomir Alaupović]] i [[Petar Kočić]] * slikari: [[Vojo Dimitrijević]], [[Branko Šotra]], [[Jovan Bijelić]] i [[Mario Mikulić]] * nobelovci: [[Ivo Andrić]] * narodni heroji: [[Slobodan Princip Seljo]] * političari: [[Vojislav Šešelj]] * sportisti: Ivan Sokolov * muzičari: [[Saša Lošić]] * matematičarka: [[Vera Šnajder|Vera Popović Šnajder]] <ref>{{Cite web|url=https://www.bhfuturesfoundation.org/vera-snajder-tribute-en|title=Vera Šnajder Award|website=Bosnia & Herzegovina Futures Foundation|language=en-US|access-date=4. 6. 2025}}</ref> * novinari: Ivica Puljić, Vlastimir Mijović == Direktori == Tokom postojanja gimnazije, škola je imala 21. direktora, i to: {{columns-list|3| * Ivan Branislav Zoch * Gustav Johan Jili (1882–1884) * Davorin Nemanić (1884–1890) * Martin Bedjanić (1900–1910) * Dragan Kudlih (1910–1915) * Ivan Kovačić (1916–1918) * Milan Čuović (1918–1926) * Vladimir Perinović (1926–1928) * Lazar Kondić (1931–1940) * Milenko Vidković (1945–1950) * Obren Vukomanović (1950–1951) * Ivan Barbalić (1951–1956) * Momčilo Jovanović (1959–1965) * Blanka Popović (1965–1973) * Adila Muhamedagić (1974–1982) * Amir Avdagić (1983–1987) * Zlata Bukvić (1987–2000) * Ešrefa Gačanin (2000–2009) * Jasmina Hadžimurtezić (2009–2013) * Kenan Novalija (2013–2016) * Jasmina Melkić (2016–2017) * Lejla Tuzlak (2017-2022) *Velida Tinjak (od 2022) }} == Također pogledajte == * [[Druga gimnazija (Sarajevo)]] == Vanjski linkovi == * {{cite web|title=Prva gimnazija - Sarajevo|url=http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|work=Sarajevo (1878-1918)|access-date=11. 1. 2017|archive-date=14. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314080811/http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|url-status=dead}} * {{cite web|title=Prva gimnazija Sarajevo|url=https://www.youtube.com/watch?v=1LySIp1b2tM&feature=youtu.be|access-date=11. 1. 2017}} [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] [[Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu]] hxw50gpsq4x5krpkhpl8lkfg2i27yf2 3900107 3900099 2026-06-23T16:44:56Z AnToni 2325 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/~2026-36412-24|~2026-36412-24]] ([[User talk:~2026-36412-24|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:WumpusBot|WumpusBot]] 3777063 wikitext text/x-wiki '''Prva gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] najstarija je [[srednja škola|srednjoškolska]] ustanova u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Osnovana je [[1879.]] ukazom [[Zemaljska vlada|Zemaljske vlade]], a odlukom austrijskog cara i ugarskog kralja [[Franjo Josip, car Austrije|Franje Josipa]]. Dan škole se proslavlja [[6. april]]a. == Historija == [[File:Sarajevo First-Gymnasium.jpg|thumb|left|Ispred ulaza škole oko 1930.]] [[Datoteka:Godišnje izvješće realne gimnasije u Sarajevu 1881-82.png|175px|mini|desno|Godišnji izvještaj Realne gimnazije 1881/82. školske godine]] Prvi direktor škole bio je dr. [[Ivan Branislav Zoch]]. Prve školske godine škola imala je 42 učenika. Do [[1919.]] gimnazija je bila muška škola. Prva zgrada u kojoj se škola nalazi bila je zgrada Ruzdije u Halilbašićevoj ulici, poslije koje se škola seli u Salomovu zgradu na uglu Jefićeve ulice kod [[Katedrala Srca Isusova|Sarajevske katedrale]]. U današnju zgradu škola se preselila [[1889.]] Škola je [[1883.]] u [[Trst]]u osvojila drugu nagradu na austrougarskoj školskoj izložbi, ispred škola iz [[Beč]]a i [[Budimpešta|Budimpešte]]. Nastavni jezik škole bio je "balkanski zemaljski jezik sa latinskim i ćiriličnim pismom". Škola je bila veoma dobro opremljena, a kabineti, učila i udžbenici bili su uređeni po najvišim didatičkim mjerilima i dostignućima tadašnjeg vremena. == Nazivi == {{columns-list|3| * Carska-kraljevska realna gimnazija * Klasična (humanistička) gimnazija (1883–1884) * Velika gimnazija (1884–1922) * Prva gimnazija (1922–1925) * Prva muška realna gimnazija (1925–1953) * Državna klasična gimnazija – Prva muška gimnazija (1953–1954) * Državna klasična gimnazija (1954–1960) * Prva klasična gimnazija (1960–1961) * Prva gimnazija (1961–1982) * Revolucionari i narodni heroji Prve gimnazije (1982–1991) * Javna ustanova Prva gimnazija (1991) }} == Učenici == Za 140 godina postojanja kroz školu je prošlo skoro 40.000 učenika. Najpoznatiji učenici su: * književnici: [[Safvet-beg Bašagić]], [[Isak Samokovlija]], [[Tugomir Alaupović]] i [[Petar Kočić]] * slikari: [[Vojo Dimitrijević]], [[Branko Šotra]], [[Jovan Bijelić]] i [[Mario Mikulić]] * nobelovci: [[Ivo Andrić]] * narodni heroji: [[Slobodan Princip Seljo]] * političari: [[Vojislav Šešelj]] * sportisti: Ivan Sokolov * muzičari: [[Saša Lošić]] * matematičarka: [[Vera Šnajder|Vera Popović Šnajder]] <ref>{{Cite web|url=https://www.bhfuturesfoundation.org/vera-snajder-tribute-en|title=Vera Šnajder Award|website=Bosnia & Herzegovina Futures Foundation|language=en-US|access-date=4. 6. 2025}}</ref> == Direktori == Tokom postojanja gimnazije, škola je imala 21. direktora, i to: {{columns-list|3| * Ivan Branislav Zoch * Gustav Johan Jili (1882–1884) * Davorin Nemanić (1884–1890) * Martin Bedjanić (1900–1910) * Dragan Kudlih (1910–1915) * Ivan Kovačić (1916–1918) * Milan Čuović (1918–1926) * Vladimir Perinović (1926–1928) * Lazar Kondić (1931–1940) * Milenko Vidković (1945–1950) * Obren Vukomanović (1950–1951) * Ivan Barbalić (1951–1956) * Momčilo Jovanović (1959–1965) * Blanka Popović (1965–1973) * Adila Muhamedagić (1974–1982) * Amir Avdagić (1983–1987) * Zlata Bukvić (1987–2000) * Ešrefa Gačanin (2000–2009) * Jasmina Hadžimurtezić (2009–2013) * Kenan Novalija (2013–2016) * Jasmina Melkić (2016–2017) * Lejla Tuzlak (2017-2022) *Velida Tinjak (od 2022) }} == Također pogledajte == * [[Druga gimnazija (Sarajevo)]] == Vanjski linkovi == * {{cite web|title=Prva gimnazija - Sarajevo|url=http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|work=Sarajevo (1878-1918)|access-date=11. 1. 2017|archive-date=14. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314080811/http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|url-status=dead}} * {{cite web|title=Prva gimnazija Sarajevo|url=https://www.youtube.com/watch?v=1LySIp1b2tM&feature=youtu.be|access-date=11. 1. 2017}} [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] [[Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu]] rjnbxy342e7ky9avlcqb9zhp98ev1r4 3900109 3900107 2026-06-23T16:55:37Z AnToni 2325 3900109 wikitext text/x-wiki '''Prva gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] najstarija je [[srednja škola|srednjoškolska]] ustanova u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Osnovana je 1879. ukazom [[Zemaljska vlada|Zemaljske vlade]], a odlukom austrijskog cara i ugarskog kralja [[Franjo Josip, car Austrije|Franje Josipa]]. Dan škole se proslavlja 6. aprila. == Historija == [[File:Sarajevo First-Gymnasium.jpg|thumb|left|Ispred ulaza škole oko 1930.]] [[Datoteka:Godišnje izvješće realne gimnasije u Sarajevu 1881-82.png|175px|mini|desno|Godišnji izvještaj Realne gimnazije 1881/82. školske godine]] Prvi direktor škole bio je [[Ivan Branislav Zoch]]. Prve školske godine škola imala je 42 učenika. Do [[1919.]] gimnazija je bila muška škola. Prva zgrada u kojoj se škola nalazi bila je zgrada Ruždije u Halilbašićevoj ulici, poslije koje se škola seli u Salomovu zgradu na uglu Jefićeve ulice kod [[Katedrala Srca Isusova|Sarajevske katedrale]]. U današnju zgradu škola se preselila 1889. Škola je 1883. u [[Trst]]u osvojila drugu nagradu na austrougarskoj školskoj izložbi, ispred škola iz [[Beč]]a i [[Budimpešta|Budimpešte]]. Nastavni jezik škole bio je "balkanski zemaljski jezik sa latinskim i ćiriličnim pismom". Škola je bila veoma dobro opremljena, a kabineti, učila i udžbenici bili su uređeni po najvišim didatičkim mjerilima i dostignućima tadašnjeg vremena. == Nazivi == {{columns-list|3| * Carska-kraljevska realna gimnazija * Klasična (humanistička) gimnazija (1883–1884) * Velika gimnazija (1884–1922) * Prva gimnazija (1922–1925) * Prva muška realna gimnazija (1925–1953) * Državna klasična gimnazija – Prva muška gimnazija (1953–1954) * Državna klasična gimnazija (1954–1960) * Prva klasična gimnazija (1960–1961) * Prva gimnazija (1961–1982) * Revolucionari i narodni heroji Prve gimnazije (1982–1991) * Javna ustanova Prva gimnazija (1991) }} == Učenici == Za 140 godina postojanja kroz školu je prošlo skoro 40.000 učenika. Najpoznatiji učenici su: * književnici: [[Safvet-beg Bašagić]], [[Isak Samokovlija]], [[Tugomir Alaupović]] i [[Petar Kočić]] * slikari: [[Vojo Dimitrijević]], [[Branko Šotra]], [[Jovan Bijelić]] i [[Mario Mikulić]] * nobelovci: [[Ivo Andrić]] * narodni heroji: [[Slobodan Princip Seljo]] * političari: [[Vojislav Šešelj]] * sportisti: Ivan Sokolov * muzičari: [[Saša Lošić]] * matematičarka: [[Vera Šnajder|Vera Popović Šnajder]] <ref>{{Cite web|url=https://www.bhfuturesfoundation.org/vera-snajder-tribute-en|title=Vera Šnajder Award|website=Bosnia & Herzegovina Futures Foundation|language=en-US|access-date=4. 6. 2025}}</ref> == Direktori == Tokom postojanja gimnazije, škola je imala 21. direktora: {{columns-list|3| * Ivan Branislav Zoch * Gustav Johan Jili (1882–1884) * Davorin Nemanić (1884–1890) * Martin Bedjanić (1900–1910) * Dragan Kudlih (1910–1915) * Ivan Kovačić (1916–1918) * Milan Čuović (1918–1926) * Vladimir Perinović (1926–1928) * Lazar Kondić (1931–1940) * Milenko Vidković (1945–1950) * Obren Vukomanović (1950–1951) * Ivan Barbalić (1951–1956) * Momčilo Jovanović (1959–1965) * Blanka Popović (1965–1973) * Adila Muhamedagić (1974–1982) * Amir Avdagić (1983–1987) * Zlata Bukvić (1987–2000) * Ešrefa Gačanin (2000–2009) * Jasmina Hadžimurtezić (2009–2013) * Kenan Novalija (2013–2016) * Jasmina Melkić (2016–2017) * Lejla Tuzlak (2017-2022) * Velida Tinjak (od 2022) }} == Također pogledajte == * [[Druga gimnazija (Sarajevo)]] == Vanjski linkovi == * {{cite web|title=Prva gimnazija - Sarajevo|url=http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|work=Sarajevo (1878-1918)|access-date=11. 1. 2017|archive-date=14. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314080811/http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|url-status=dead}} * {{cite web|title=Prva gimnazija Sarajevo|url=https://www.youtube.com/watch?v=1LySIp1b2tM&feature=youtu.be|access-date=11. 1. 2017}} [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] [[Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu]] 3oew3txtfgodse12kbxiemg3n62961b 3900113 3900109 2026-06-23T17:10:56Z AnToni 2325 /* Učenici */ 3900113 wikitext text/x-wiki '''Prva gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] najstarija je [[srednja škola|srednjoškolska]] ustanova u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Osnovana je 1879. ukazom [[Zemaljska vlada|Zemaljske vlade]], a odlukom austrijskog cara i ugarskog kralja [[Franjo Josip, car Austrije|Franje Josipa]]. Dan škole se proslavlja 6. aprila. == Historija == [[File:Sarajevo First-Gymnasium.jpg|thumb|left|Ispred ulaza škole oko 1930.]] [[Datoteka:Godišnje izvješće realne gimnasije u Sarajevu 1881-82.png|175px|mini|desno|Godišnji izvještaj Realne gimnazije 1881/82. školske godine]] Prvi direktor škole bio je [[Ivan Branislav Zoch]]. Prve školske godine škola imala je 42 učenika. Do [[1919.]] gimnazija je bila muška škola. Prva zgrada u kojoj se škola nalazi bila je zgrada Ruždije u Halilbašićevoj ulici, poslije koje se škola seli u Salomovu zgradu na uglu Jefićeve ulice kod [[Katedrala Srca Isusova|Sarajevske katedrale]]. U današnju zgradu škola se preselila 1889. Škola je 1883. u [[Trst]]u osvojila drugu nagradu na austrougarskoj školskoj izložbi, ispred škola iz [[Beč]]a i [[Budimpešta|Budimpešte]]. Nastavni jezik škole bio je "balkanski zemaljski jezik sa latinskim i ćiriličnim pismom". Škola je bila veoma dobro opremljena, a kabineti, učila i udžbenici bili su uređeni po najvišim didatičkim mjerilima i dostignućima tadašnjeg vremena. == Nazivi == {{columns-list|3| * Carska-kraljevska realna gimnazija * Klasična (humanistička) gimnazija (1883–1884) * Velika gimnazija (1884–1922) * Prva gimnazija (1922–1925) * Prva muška realna gimnazija (1925–1953) * Državna klasična gimnazija – Prva muška gimnazija (1953–1954) * Državna klasična gimnazija (1954–1960) * Prva klasična gimnazija (1960–1961) * Prva gimnazija (1961–1982) * Revolucionari i narodni heroji Prve gimnazije (1982–1991) * Javna ustanova Prva gimnazija (1991) }} == Učenici == Za 140 godina postojanja kroz školu je prošlo skoro 40.000 učenika. Najpoznatiji učenici su: * književnici: [[Safvet-beg Bašagić]], [[Isak Samokovlija]], [[Tugomir Alaupović]], [[Miljenko Jergović[] i [[Petar Kočić]] * slikari: [[Vojo Dimitrijević]], [[Branko Šotra]], [[Jovan Bijelić]] i [[Mario Mikulić]] * nobelovci: [[Ivo Andrić]], [[Vladimir Prelog]] * narodni heroji: [[Slobodan Princip Seljo]] * političari: [[Vojislav Šešelj]] * sportisti: Ivan Sokolov * muzičari: [[Saša Lošić]], [[Goran Bregović]] * matematičarka: [[Vera Šnajder|Vera Popović Šnajder]] <ref>{{Cite web|url=https://www.bhfuturesfoundation.org/vera-snajder-tribute-en|title=Vera Šnajder Award|website=Bosnia & Herzegovina Futures Foundation|language=en-US|access-date=4. 6. 2025}}</ref> == Direktori == Tokom postojanja gimnazije, škola je imala 21. direktora: {{columns-list|3| * Ivan Branislav Zoch * Gustav Johan Jili (1882–1884) * Davorin Nemanić (1884–1890) * Martin Bedjanić (1900–1910) * Dragan Kudlih (1910–1915) * Ivan Kovačić (1916–1918) * Milan Čuović (1918–1926) * Vladimir Perinović (1926–1928) * Lazar Kondić (1931–1940) * Milenko Vidković (1945–1950) * Obren Vukomanović (1950–1951) * Ivan Barbalić (1951–1956) * Momčilo Jovanović (1959–1965) * Blanka Popović (1965–1973) * Adila Muhamedagić (1974–1982) * Amir Avdagić (1983–1987) * Zlata Bukvić (1987–2000) * Ešrefa Gačanin (2000–2009) * Jasmina Hadžimurtezić (2009–2013) * Kenan Novalija (2013–2016) * Jasmina Melkić (2016–2017) * Lejla Tuzlak (2017-2022) * Velida Tinjak (od 2022) }} == Također pogledajte == * [[Druga gimnazija (Sarajevo)]] == Vanjski linkovi == * {{cite web|title=Prva gimnazija - Sarajevo|url=http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|work=Sarajevo (1878-1918)|access-date=11. 1. 2017|archive-date=14. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314080811/http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|url-status=dead}} * {{cite web|title=Prva gimnazija Sarajevo|url=https://www.youtube.com/watch?v=1LySIp1b2tM&feature=youtu.be|access-date=11. 1. 2017}} [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] [[Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu]] 9lnu2a923hlhxj6ztpopmwjinak9ltr 3900115 3900113 2026-06-23T17:11:33Z AnToni 2325 /* Učenici */ 3900115 wikitext text/x-wiki '''Prva gimnazija''' u [[Sarajevo|Sarajevu]] najstarija je [[srednja škola|srednjoškolska]] ustanova u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Osnovana je 1879. ukazom [[Zemaljska vlada|Zemaljske vlade]], a odlukom austrijskog cara i ugarskog kralja [[Franjo Josip, car Austrije|Franje Josipa]]. Dan škole se proslavlja 6. aprila. == Historija == [[File:Sarajevo First-Gymnasium.jpg|thumb|left|Ispred ulaza škole oko 1930.]] [[Datoteka:Godišnje izvješće realne gimnasije u Sarajevu 1881-82.png|175px|mini|desno|Godišnji izvještaj Realne gimnazije 1881/82. školske godine]] Prvi direktor škole bio je [[Ivan Branislav Zoch]]. Prve školske godine škola imala je 42 učenika. Do [[1919.]] gimnazija je bila muška škola. Prva zgrada u kojoj se škola nalazi bila je zgrada Ruždije u Halilbašićevoj ulici, poslije koje se škola seli u Salomovu zgradu na uglu Jefićeve ulice kod [[Katedrala Srca Isusova|Sarajevske katedrale]]. U današnju zgradu škola se preselila 1889. Škola je 1883. u [[Trst]]u osvojila drugu nagradu na austrougarskoj školskoj izložbi, ispred škola iz [[Beč]]a i [[Budimpešta|Budimpešte]]. Nastavni jezik škole bio je "balkanski zemaljski jezik sa latinskim i ćiriličnim pismom". Škola je bila veoma dobro opremljena, a kabineti, učila i udžbenici bili su uređeni po najvišim didatičkim mjerilima i dostignućima tadašnjeg vremena. == Nazivi == {{columns-list|3| * Carska-kraljevska realna gimnazija * Klasična (humanistička) gimnazija (1883–1884) * Velika gimnazija (1884–1922) * Prva gimnazija (1922–1925) * Prva muška realna gimnazija (1925–1953) * Državna klasična gimnazija – Prva muška gimnazija (1953–1954) * Državna klasična gimnazija (1954–1960) * Prva klasična gimnazija (1960–1961) * Prva gimnazija (1961–1982) * Revolucionari i narodni heroji Prve gimnazije (1982–1991) * Javna ustanova Prva gimnazija (1991) }} == Učenici == Za 140 godina postojanja kroz školu je prošlo skoro 40.000 učenika. Najpoznatiji učenici su: * književnici: [[Safvet-beg Bašagić]], [[Isak Samokovlija]], [[Tugomir Alaupović]], [[Miljenko Jergović]] i [[Petar Kočić]] * slikari: [[Vojo Dimitrijević]], [[Branko Šotra]], [[Jovan Bijelić]] i [[Mario Mikulić]] * nobelovci: [[Ivo Andrić]], [[Vladimir Prelog]] * narodni heroji: [[Slobodan Princip]] * političari: [[Vojislav Šešelj]] * sportisti: Ivan Sokolov * muzičari: [[Saša Lošić]], [[Goran Bregović]] * matematičarka: [[Vera Šnajder|Vera Popović Šnajder]] <ref>{{Cite web|url=https://www.bhfuturesfoundation.org/vera-snajder-tribute-en|title=Vera Šnajder Award|website=Bosnia & Herzegovina Futures Foundation|language=en-US|access-date=4. 6. 2025}}</ref> == Direktori == Tokom postojanja gimnazije, škola je imala 21. direktora: {{columns-list|3| * Ivan Branislav Zoch * Gustav Johan Jili (1882–1884) * Davorin Nemanić (1884–1890) * Martin Bedjanić (1900–1910) * Dragan Kudlih (1910–1915) * Ivan Kovačić (1916–1918) * Milan Čuović (1918–1926) * Vladimir Perinović (1926–1928) * Lazar Kondić (1931–1940) * Milenko Vidković (1945–1950) * Obren Vukomanović (1950–1951) * Ivan Barbalić (1951–1956) * Momčilo Jovanović (1959–1965) * Blanka Popović (1965–1973) * Adila Muhamedagić (1974–1982) * Amir Avdagić (1983–1987) * Zlata Bukvić (1987–2000) * Ešrefa Gačanin (2000–2009) * Jasmina Hadžimurtezić (2009–2013) * Kenan Novalija (2013–2016) * Jasmina Melkić (2016–2017) * Lejla Tuzlak (2017-2022) * Velida Tinjak (od 2022) }} == Također pogledajte == * [[Druga gimnazija (Sarajevo)]] == Vanjski linkovi == * {{cite web|title=Prva gimnazija - Sarajevo|url=http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|work=Sarajevo (1878-1918)|access-date=11. 1. 2017|archive-date=14. 3. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314080811/http://sarajevo18781918.blogger.ba/arhiva/2005/05/11/38370|url-status=dead}} * {{cite web|title=Prva gimnazija Sarajevo|url=https://www.youtube.com/watch?v=1LySIp1b2tM&feature=youtu.be|access-date=11. 1. 2017}} [[Kategorija:Srednje škole u Sarajevu]] [[Kategorija:Obrazovanje u Sarajevu]] 37u9377w42xf11dovhzqdw8pb7sbh9c Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito) 0 426822 3900153 3867135 2026-06-23T18:40:20Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900153 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2017 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Hochflizen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 9. marta 2017 | broj_učesnika = 100 | broj_zemalja = 25 | broj_ekipa = 25 | zlato = Vanessa Hinz | zlato_2 = Laura Dahlmeier | zlato_3 = Arnd Peiffer | zlato_4 = Simon Schempp | zlato_NOK = NJE | srebro = Anaïs Chevalier | srebro_2 = Marie Dorin Habert | srebro_3 = Quentin Fillon Maillet | srebro_4 = Martin Fourcade | srebro_NOK = FRA | bronza = Olga Podčufarova | bronza_2 = Tatjana Akimova | bronza_3 = Aleksandar Loginov | bronza_4 = Anton Šipuljin | bronza_NOK= RUS | godina_p       = 2016 | spol = mješovito | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|mješovitoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017]], održala se se [[9. mart]]a 2017. u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochflizen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |title=Program |access-date=11. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202063943/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |archive-date=2. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Startna lista |access-date=11. 2. 2017 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223124/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="IBU12">{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C73C_1.0.pdf |title=Rezultati utrke u mješovitoj štafeti na službenoj stranici IBU-a |access-date=11. 2. 2017 |archive-date=11. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075537/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 14:45 po lokalnom vremenu ([[CET]]). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 2 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Vanessa Hinz]]<br/>[[Laura Dahlmeier]]<br>[[Arnd Peiffer]]<br>[[Simon Schempp]]</small>|| '''1:09:06.4'''<br>16:37.4<br/>16:26.6<br/>18:05.7<br/>17:56.7 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+2<br>0+2 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1|| |- | {{silver02}} || 5 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Anaïs Chevalier]]<br>[[Marie Dorin Habert]]<br>[[Quentin Fillon Maillet]]<br>[[Martin Fourcade]]</small>|| '''1:09:08.6'''<br>16:41.5<br>16:23.3<br>18:51.4<br>17:12.4 || '''0+1 1+7'''<br>0+0 0+2<br>0+0 0+2<br>0+1 1+3<br>0+0 0+0|| +2.2 |- | {{bronze03}} || 4 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br/><small>[[Olga Podčufarova]]<br>[[Tatjana Akimova]]<br/>[[Aleksandar Loginov]]<br>[[Anton Šipuljin]]</small> || '''1:09:09.6'''<br>17:03.9<br>16:22.1<br>18:31.1<br>17:12.5 || '''0+1 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+3<br>0+0 0+0 || +3.2 |- | 4 || 3 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br/><small>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Dorothea Wierer]]<br/>[[Lukas Hofer]]<br>[[Dominik Windisch]]</small> || '''1:09:35.1'''<br>16:27.6<br>16:40.2<br>18:23.1<br>18:04.2 || '''0+2 0+4'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2 || +28.7 |- | 5 || 10 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br/><small>[[Olena Pidrušna]]<br>[[Julija Džima]]<br/>[[Serhij Semenov]]<br>[[Dmitro Pidrušni]]</small> || '''1:09:42.0'''<br>17:06.6<br>16:33.3<br>18:26.4<br>17:35.7 || '''0+3 0+5'''<br>0+2 0+2<br>0+0 0+1<br>0+1 0+2<br>0+0 0+0 || +35.6 |- | 6 || 6 || align=left|{{flagcountry|SWE}}<br><small>[[Hanna Öberg]]<br>[[Anna Magnusson]]<br>[[Jesper Nelin]]<br>[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]</small> || '''1:09:48.0'''<br>16:51.4<br>16:37.6<br>18:35.4<br>17:43.6 || '''0+3 0+5'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+3<br>0+2 0+1 || +41.6 |- | 7 || 7 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Eva Puskarčíková]]<br>[[Gabriela Koukalová]]<br>[[Ondřej Moravec]]<br>[[Michal Krčmář]]</small> || '''1:09:48.3'''<br>17:37.9<br>16:07.9<br>18:11.8<br>17:50.7 || '''0+2 2+7'''<br>0+0 2+3<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+1 0+2 || +41.9 |- | 8 || 1 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Marte Olsbu]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]<br>[[Emil Hegle Svendsen]]</small> || '''1:09:52.6'''<br>16:29.4<br>17:17.1<br>18:31.9<br>17:34.2 || '''1+4 1+6'''<br>0+1 0+0<br>1+3 0+2<br>0+0 1+3<br>0+0 0+1 || +46.2 |- | 9 || 11 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[Lisa Hauser]]<br>[[Fabienne Hartweger]]<br>[[Simon Eder]]<br>[[Dominik Landertinger]]</small> || '''1:10:26.6'''<br>16:33.3<br>17:59.2<br>18:13.4<br>17:40.7 || '''1+5 0+3'''<br>0+2 0+0<br>1+3 0+1<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0 || +1:20.2 |- | 10 || 13 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Mari Laukkanen]]<br>[[Kaisa Mäkäräinen]]<br>[[Tuomas Grönman (biathlete)|Tuomas Grönman]]<br>[[Olli Hiidensalo]]</small> || '''1:10:45.3'''<br>16:36.6<br>16:46.5<br>18:55.0<br>18:27.2 || '''0+4 0+5'''<br>0+1 0+1<br>0+2 0+2<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1 || +1:38.9 |- | 11 || 15 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Olga Poltoranjina]]<br>[[Ana Kistanova]]<br>[[Maksim Braun]]<br>[[Jan Savicki]]</small> || '''1:11:05.0'''<br>16:59.6<br>16:56.9<br>18:36.2<br>18:32.3 || '''0+0 0+6'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 0+3 || +1:58.6 |- | 12 || 20 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Paulína Fialková]]<br>[[Jana Gereková]]<br>[[Tomáš Hasilla]]<br>[[Martin Otčenáš]]</small> || '''1:11:13.8'''<br>16:50.9<br>17:04.9<br>18:54.4<br>18:23.6 || '''0+6 0+4'''<br>0+2 0+1<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1<br>0+3 0+0 || +2:07.4 |- | 13 || 22 || align=left|{{flagcountry|CAN}}<br><small>[[Julia Ransom]]<br>[[Rosanna Crawford]]<br>[[Brendan Green]]<br>[[Scott Gow]]</small> || '''1:11:24.6'''<br>17:26.6<br>17:06.4<br>18:43.5<br>18:08.1 || '''0+7 0+2'''<br>0+3 0+1<br>0+3 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+1 || +2:18.2 |- | 14 || 9 || align=left|{{flagcountry|SUI}}<br><small>[[Aita Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Benjamin Weger]]<br>[[Serafin Wiestner]]</small> || '''1:11:25.2'''<br>17:04.4<br>17:17.4<br>18:54.3<br>18:09.1 || '''0+5 0+7'''<br>0+2 0+0<br>0+2 0+3<br>0+1 0+1<br>0+0 0+3 || +2:18.8 |- | 15 || 24 || align=left|{{flagcountry|JPN}}<br><small>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Furuya]]<br>[[Mikito Tachizaki]]<br>[[Tsukasa Kobonoki]]</small> || '''1:11:53.4'''<br>16:59.1<br>17:24.3<br>18:58.0<br>18:32.0 || '''0+2 0+2'''<br>0+0 0+1<br>0+2 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0 || +2:47.0 |- | 16 || 8 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Susan Dunklee]]<br>[[Clare Egan]]<br>[[Lowell Bailey]]<br>[[Sean Doherty (biathlete)|Sean Doherty]]</small> || '''1:12:26.6'''<br>16:35.2<br>18:29.8<br>18:28.9<br>18:52.7 || '''1+7 1+6'''<br>0+2 0+2<br>0+1 1+3<br>0+1 0+1<br>1+3 0+0 || +3:20.2 |- | 17 || 17 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Emilija Jordanova]]<br>[[Desislava Stojanova]]<br>[[Dimitar Gerdžikov]]<br>[[Vladimir Ilijev]]</small> || '''1:13:29.2'''<br>17:29.0<br>18:30.5<br>19:24.9<br>18:04.8 || '''0+6 2+6'''<br>0+1 0+2<br>0+2 2+3<br>0+2 0+0<br>0+1 0+1 || +4:22.8 |- | 18 || 12 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br><small>[[Teja Gregorin]]<br>[[Anja Eržen]]<br>[[Miha Dovžan]]<br>[[Klemen Bauer]]</small> || '''1:13:33.7'''<br>16:57.4<br>18:29.4<br>19:19.5<br>18:47.4 || '''1+8 1+5'''<br>0+0 0+0<br>0+3 1+3<br>0+2 0+1<br>1+3 0+1 || +4:27.3 |- | 19 || 18 || align=left|{{flagcountry|JKO}}<br><small>[[Jekaterina Avakumova]]<br>[[Ana Frolina]]<br>[[Kim Yong-gyu (biatlonace)|Kim Yong-gyu]]<br>[[Lee In-bok]]</small> || '''1:13:55.3'''<br>17:30.6<br>17:12.5<br>19:47.8<br>19:24.4 || '''0+1 0+5'''<br>0+1 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+1 || +4:48.9 |- | 20 || 23 || align=left|{{flagcountry|ROU}}<br><small>[[Luminița Pișcoran]]<br>[[Éva Tófalvi]]<br>[[Remus Faur]]<br>[[Cornel Puchianu]]</small> || '''1:14:20.3'''<br>18:21.9<br>18:28.8<br>18:39.9<br>18:39.7 || '''0+6 1+4'''<br>0+2 1+3<br>0+3 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0 || +5:13.9 |- | 21 || 19 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Kadri Lehtla]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Rene Zahkna]]<br>[[Kauri Kõiv]]</small> || '''1:14:31.7'''<br>17:58.9<br>18:16.5<br>19:04.3<br>19:12.0 || '''0+7 1+6'''<br>0+0 0+2<br>0+3 0+1<br>0+2 0+0<br>0+2 1+3 || +5:25.3 |- | 22 || 14 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Nadežda Skardino]]<br>[[Irina Krjuko]]<br>[[Vladimir Čepelin]]<br>[[Sergej Bočarnikov]]</small> || '''1:14:52.7'''<br>16:50.3<br>19:00.7<br>19:29.2<br>19:32.5 || '''3+9 1+8'''<br>0+0 0+2<br>2+3 0+1<br>0+3 1+3<br>1+3 0+2 || +5:46.3 |- | 23 || 16 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Anna Mąka]]<br>[[Kinga Mitoraj]]<br>[[Łukasz Szczurek]]<br>[[Rafał Penar]]</small> || '''1:16:04.7'''<br>17:56.3<br>18:14.0<br>19:35.9<br>20:18.5 || '''0+2 1+8'''<br>0+0 0+1<br>0+1 1+3<br>0+0 0+2<br>0+1 0+2 || +6:58.3 |- | 24 || 21 || align=left|{{flagcountry|LTU}}<br><small>[[Natalija Kočergina]]<br>[[Diana Rasimovičiūtė]]<br>[[Vytautas Strolia]]<br>[[Rokas Suslavičius]]</small> ||colspan=3 rowspan=2|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} |- | 25 || 25 || align=left|{{flagcountry|LAT}}<br><small>[[Baiba Bendika]]<br>[[Žanna Juškāne]]<br>[[Andrejs Rastorgujevs]]<br>[[Ilmārs Bricis]]</small> |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] b2jz2bfvkshwcrba0ijt4bc1dk0il42 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 7,5 km 0 426824 3900148 3867136 2026-06-23T18:36:53Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900148 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = sprint | godina = 2017 | slika = Gabriela Soukalová, 2016.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Gabriela Koukalová, češka biatlonka, pobjednica u sprintu | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 10. marta 2017 | broj_učesnika = 101 | broj_zemalja = 32 | broj_ekipa = | zlato = Gabriela Koukalová | zlato_NOK = ČEŠ | srebro = Laura Dahlmeier | srebro_NOK = GER | bronza = Anaïs Chevalier | bronza_NOK = FRA | godina_p = 2016 | spol = žene | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 7,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[10. mart]]a 2017. u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=11. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202063943/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |archive-date=2. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=11. 2. 2017 |archive-date=11. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075034/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:45.<ref>[http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C73B_1.0.pdf Final Results]{{Mrtav link}}</ref> Prvih 60 takmičarki kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – potjera (žene)|potjeri]] 12. marta 2017.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Koukalová]]|ČEŠ}} || 19:12.6 || 0 (0+0) || |- | {{silver02}} || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 19:16.6 || 0 (0+0) || +4.0 |- | {{bronze03}} || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier]]|FRA}} || 19:37.7 || 0 (0+0) || +25.1 |- | 4 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 19:37.9 || 0 (0+0) || +25.3 |- | 5 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 19:44.5 || 0 (0+0) || +31.9 |- | 6 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 19:50.5 || 0 (0+0) || +37.9 |- | 7 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]]|FRA}} || 19:55.4 || 1 (1+0) || +42.8 |- | 8 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasiya Kuzmina]]|SVK}} || 19:56.6 || 1 (0+1) || +44.0 |- | 9 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 20:06.5 || 1 (0+1) || +53.9 |- | 10 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Merkušina]]|UKR}} || 20:07.9 || 0 (0+0) || +55.3 |- | 11 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}}} || 20:08.9 || 1 (1+0) || +56.3 |- | 12 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 20.09.1 || 2 (2+0) || +56.5 |- | 13 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 20:13.9 || 2 (1+1) || +1:01.3 |- | 14 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Magnusson]]|ŠVE}} || 20:15.9 || 0 (0+0) || +1:03.3 |- | 15 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Uslugina]]|RUS}} || 20:16.2 || 0 (0+0) || +1:03.6 |- | 16 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Tatjana Akimova]]|RUS}} || 20:18.2 || 1 (0+1) || +1:05.6 |- | 17 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 20:21.9 || 2 (2+0) || +1:09.3 |- | 18 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Frolina]]|JKO}} || 20:23.8 || 1 (1+0) || +1:11.2 |- | 19 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 20:24.7 || 1 (1+0) || +1:12.1 |- | 20 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 20:25.0 || 0 (0+0) || +1:12.4 |- | 21 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 20:26.8 || 2 (2+0) || +1:14.2 |- | 22 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 20:28.8 || 2 (1+1) || +1:16.2 |- | 23 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 20:29.5 || 1 (1+0) || +1:16.9 |- | 24 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starih]]|RUS}} || 20:30.7 || 1 (0+1) || +1:18.1 |- | 25 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Skardzina]]|BLR}} || 20:31.6 || 0 (0+0) || +1:19.0 |- | 26 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]]|KAN}} || 20:35.8 || 1 (0+1) || +1:23.2 |- | 27 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]]|BLR}} || 20:38.2 || 3 (0+3) || +1:25.6 |- | 28 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 20:38.4 || 3 (2+1) || +1:25.8 |- | 29 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 20:40.0 || 3 (1+2) || +1:27.4 |- | 30 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Teja Gregorin]]|SVN}} || 20:42.3 || 3 (2+1) || +1:29.7 |- | 31 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SVK}} || 20:45.4 || 2 (2+0) || +1:32.8 |- | 32 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Lucie Charvátová]]|ČEŠ}} || 20:46.4 || 2 (1+1) || +1:33.8 |- | 33 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Svetlana Slepcova]]|RUS}} || 20:52.3 || 1 (0+1) || +1:39.7 |- | 34 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Olena Pidrušna]]|UKR}} || 20:52.6 || 2 (2+0) || +1:40.0 |- | 35 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}}} || 20:52.7 || 2 (1+1) || +1:40.1 |- | 36 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BLR}} || 20:53.5 || 1 (0+1) || +1:40.9 |- | 37 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Poltoranjina]]|KAZ}} || 20:54.0 || 0 (0+0) || +1:41.4 |- | 38 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 20:56.4 || 2 (0+2) || +1:43.8 |- | 39 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 20:57.5 || 2 (1+1) || +1:44.9 |- | 40 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 20:58.4 || 3 (1+2) || +1:45.8 |- | 41 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Kistanova]]|KAZ}} || 21:00.3 || 1 (1+0) || +1:47.7 |- | 42 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Emilija Jordanova]]|BUL}} || 21:01.1 || 0 (0+0) || +1:48.5 |- | 43 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Alexia Runggaldier]]|ITA}} || 21:02.4 || 2 (1+1) || +1:49.8 |- | 44 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Chardine Sloof]]|ŠVE}} || 21:02.8 || 0 (0+0) || +1:50.2 |- | 45 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Kaia Wøien Nicolaisen]]|NOR}} || 21:03.2 || 1 (0+1) || +1:50.6 |- | 46 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Nadine Horchler]]|NJE}} || 21:04.6 || 1 (0+1) || +1:52.0 |- | 47 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 21:08.3 || 1 (0+1) || +1:55.7 |- | 48 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}}} || 21:09.9 || 1 (0+1) || +1:57.3 |- | 49 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 21:10.2 || 2 (1+1) || +1:57.6 |- | 50 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 21:10.4 || 2 (0+2) || +1:57.8 |- | 51 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Usanova]]|KAZ}} || 21:13.0 || 3 (0+3) || +2:00.4 |- | 52 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|KIN}} || 21:13.4 || 1 (0+1) || +2:00.8 |- | 53 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]]|POL}} || 21:14.0 || 1 (0+1) || +2:01.4 |- | 54 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu]]|NOR}} || 21:17.7 || 3 (3+0) || +2:05.1 |- | 55 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Maren Hammerschmidt]]|NJE}} || 21:21.0 || 4 (3+1) || +2:08.4 |- | 56 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 21:22.1 || 2 (1+1) || +2:09.5 |- | 57 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Laukkanen]]|FIN}} || 21:22.2 || 4 (3+1) || +2:09.6 |- | 58 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Hilde Fenne]]|NOR}} || 21:24.4 || 3 (1+2) || +2:11.8 |- | 59 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Furuya]]|JAP}} || 21:25.0 || 2 (1+1) || +2:12.4 |- | 60 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 21:31.1 || 2 (0+2) || +2:18.5 |-style="border-top:2px solid blue;" | 61 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Pisarava]]|BLR}} || 21:31.2 || 2 (0+2) || +2:18.6 |- | 62 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Gereková]]|SVK}} || 21:32.9 || 3 (1+2) || +2:20.3 |- | 63 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Avakumova]]|JKO}} || 21:33.0 || 2 (1+1) || +2:20.4 |- | 64 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Tandy]]|KAN}} || 21:33.5 || 1 (1+0) || +2:20.9 |- | 65 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Ransom]]|KAN}} || 21:37.3 || 2 (0+2) || +2:24.7 |- | 66 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]]|UK}} || 21:40.2 || 2 (2+0) || +2:27.6 |- | 67 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Kinga Mitoraj]]|POL}} || 21:40.7 || 1 (0+1) || +2:28.1 |- | 68 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]]|ČEŠ}} || 21:41.5 || 5 (2+3) || +2:28.9 |- | 69 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]|KIN}} || 21:47.6 || 2 (0+2) || +2:35.0 |- | 70 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Desislava Stojanova]]|BUL}} || 21:50.7 || 3 (0+3) || +2:38.1 |- | 71 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Meng Fanqi]]|KIN}} || 21:53.4 || 1 (0+1) || +2:40.8 |- | 72 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Fanny Horn Birkeland]]|NOR}} || 21:55.0 || 4 (2+2) || +2:42.4 |- | 73 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Mun Ji-hee]]|JKO}} || 22:00.3 || 1 (0+1) || +2:47.4 |- | 74 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 22:01.4 || 3 (2+1) || +2:48.4 |- | 75 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]]|LTU}} || 22:03.7 || 3 (2+0) || +2:51.1 |- | 76 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Éva Tófalvi]]|RUM}} || 22:05.9 || 1 (1+0) || +2:53.3 |- | 77 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}}} || 22:09.0 || 3 (2+1) || +2:56.4 |- | 78 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Madeleine Phaneuf]]|SAD}} || 22:09.2 || 2 (0+2) || +2:56.6 |- | 79 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Urška Poje]]|SVN}} || 22:10.7 || 1 (0+1) || +2:58.1 |- | 80 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 22:12.9 || 4 (1+3) || +3:00.3 |- | 81 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Diana Rasimovičiūtė|Diana Rasimovičiūtė-Brice]]|LTU}} || 22:16.2 || 2 (1+1) || +3:03.6 |- | 82 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Anja Eržen]]|SVN}} || 22:17.5 || 4 (0+4) || +3:04.9 |- | 83 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Fabienne Hartweger]]|AUT}} || 22:22.5 || 4 (3+1) || +3:09.9 |- | 84 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 22:22.7 || 3 (3+0) || +3:10.1 |- | 85 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Luminița Pișcoran]]|RUM}} || 22:27.6 || 3 (0+3) || +3:15.0 |- | 86 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galina Višnjevska]]|KAZ}} || 22:28.7 || 4 (3+1) || +3:16.1 |- | 87 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 22:29.9 || 3 (2+1) || +3:17.3 |- | 88 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Paulauskaitė]]|LTU}} || 22:33.9 || 1 (1+0) || +3:21.3 |- | 89 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Victoria Padial|Victoria Padial Hernández]]|ESP}} || 22:45.4 || 2 (1+1) || +3:32.8 |- | 90 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Toivanen]]|FIN}} || 22:46.2 || 4 (1+3) || +3:33.6 |- | 91 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Diana Salman]]|RUM}} || 22:55.1 || 1 (1+0) || +3:42.5 |- | 92 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Rina Mitsuhashi]]|JAP}} || 23:05.0 || 3 (1+2) || +3:52.4 |- | 93 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Kadri Lehtla]]|EST}} || 23:08.4 || 2 (1+1) || +3:55.8 |- | 94 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Stefani Popova]]|BUL}} || 23:10.9 || 2 (2+0) || +3:58.3 |- | 95 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Žanna Juškāne]]|LAT}} || 23:31.7 || 5 (3+2) || +4:19.1 |- | 96 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Maria Tsakiri (biatlonka)|Maria Tsakiri]]|GRČ}} || 23:36.2 || 2 (0+2) || +4:23.6 |- | 97 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Kristel Viigipuu]]|EST}} || 23:48.4 || 2 (0+2) || +4:35.8 |- | 98 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Ala Hiljenko]]|MDA}} || 23:51.6 || 2 (0+2) || +4:39.0 |- | 99 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Emőke Szőcs]]|MAĐ}} || 23:54.0 || 6 (2+4) || +4:41.4 |- | 100 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Tanja Karišik]]|BIH}} || 24:13.6 || 4 (2+2) || +5:01.0 |- | 101 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Ničiporenko]]|MDA}} || 24:18.7 || 3 (0+3) || +5:06.1 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 3jmryjn5yebkbwhrmrjd570yhdupmy5 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – potjera (žene) 0 426869 3900152 3867160 2026-06-23T18:39:42Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900152 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = potjera | godina = 2017 | slika = Laura Dahlmeier bei der Olympia-Einkleidung Erding 2014 (Martin Rulsch) 03.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Laura Dahlmeier, njemačka biatlonka, pobjednica u potjeri | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 12. februara 2017 | broj_učesnika = 60 | broj_zemalja = 23 | broj_ekipa = | zlato = Laura Dahlmeier | zlato_NOK = NJE | srebro = Darja Domračeva | srebro_NOK = BJE | bronza = Gabriela Koukalová | bronza_NOK = CZE | godina_p = 2016 | spol = žene | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u disciplini [[Biatlon#Discipline|potjera]] na 10&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[12. februar]]a 2017. u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=12. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202063943/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |archive-date=2. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf |title=Start list |access-date=12. 2. 2017 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223105/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Pravo nastupa imalo je 60 prvoplasiranih biatlonki sa utrke u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 7,5 km|sprintu]]. == Rezultati == Početak utrke je bio u 10:45.<ref>[http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C73D_1.0.pdf Final Results]{{Mrtav link}}</ref> <BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Zaostatak <br> u sprintu!! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 0:04 || 1 (1+0+0+0) || 28:02.3 || |- | {{silver02}} || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]]|BLR}} || 1:26 || 0 (0+0+0+0) || 28:13.9 || +11.6 |- | {{bronze03}} || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Koukalová]]|ČEŠ}} || 0:00 || 2 (2+0+1+0) || 28:18.9 || +16.6 |- | 4 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starykh]]|RUS}} || 1:18 || 0 (0+0+0+0) || 28:38.2 || +35.9 |- | 5 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 1:26 || 1 (0+1+0+0) || 28:38.4 || +36.1 |- | 6 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]]|FRA}} || 0:43 || 1 (1+0+2+0) || 28:38.6 || +36.3 |- | 7 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 0:57 || 1 (0+0+0+1) || 28:39.5 || +37.2 |- | 8 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Merkušina]]|UKR}} || 0:55 || 0 (0+0+0+0) || 28:50.8 || +48.5 |- | 9 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 0:54 || 2 (0+1+0+1) || 29:00.0 || +57.7 |- | 10 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 1:14 || 3 (1+0+2+0) || 29:05.2 || +1:02.9 |- | 11 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier]]|FRA}} || 0:25 || 2 (0+0+1+1) || 29:13.1 || +1:10.8 |- | 12 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SVK}} || 1:33 || 2 (0+0+2+0) || 29:18.2 || +1:15.9 |- | 13 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasiya Kuzmina]]|SVK}} || 0:44 || 3 (1+0+2+0) || 29:23.5 || +1:21.2 |- | 14 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 0:25 || 3 (1+1+1+0) || 29:28.1 || +1:25.8 |- | 15 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Alexia Runggaldier]]|ITA}} || 1:50 || 0 (0+0+0+0) || 29:28.9 || +1:26.6 |- | 16 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu]]|NOR}} || 2:05 || 1 (0+0+1+0) || 29:33.9 || +1:31.6 |- | 17 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 0:32 || 4 (1+0+3+0) || 29:34.2 || +1:31.9 |- | 18 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Tatjana Akimova]]|RUS}} || 1:06 || 3 (1+0+1+1) || 29:37.7 || +1:35.4 |- | 19 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Nadežda Skardino]]|BLR}} || 1:19 || 1 (1+0+0+0) || 29:37.7 || +1:35.4 |- | 20 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 0:38 || 4 (1+2+1+0) || 29:42.2 || +1:39.9 |- | 21 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Kaia Wøien Nicolaisen]]|NOR}} || 1:51 || 1 (1+0+0+0) || 29:46.1 || +1:43.8 |- | 22 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 1:27 || 4 (1+0+1+2) || 29:47.0 || +1:44.7 |- | 23 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 1:16 || 4 (0+0+2+2) || 29:51.7 || +1:49.4 |- | 24 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Svetlana Slepcova]]|RUS}} || 1:40 || 2 (0+1+0+1) || 29:52.9 || +1:50.6 |- | 25 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 1:44 || 1 (0+0+0+1) || 29:54.9 || +1:52.6 |- | 26 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 1:17 || 3 (0+1+1+1) || 29:58.1 || +1:55.8 |- | 27 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 1:58 || 0 (0+0+0+0) || 29:59.9 || +1:57.6 |- | 28 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 1:12 || 4 (1+2+1+0) || 30:01.8 || +1:59.5 |- | 29 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}} || 0:56 || 4 (2+1+1+0) || 30:05.6 || +2:03.3 |- | 30 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 1:01 || 6 (1+1+2+2) || 30:08.0 || +2:05.7 |- | 31 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 1:09 || 5 (0+4+1+0) || 30:08.4 || +2:06.1 |- | 32 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Nadine Horchler]]|NJE}} || 1:52 || 1 (0+0+1+0) || 30:09.4 || +2:07.1 |- | 33 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Frolina]]|JKO}} || 1:11 || 3 (1+2+0+0) || 30:10.3 || +2:08.0 |- | 34 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Lucie Charvátová]]|ČEŠ}} || 1:34 || 4 (2+0+1+1) || 30:14.3 || +2:12.0 |- | 35 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Teja Gregorin]]|SVN}} || 1:30 || 4 (0+0+2+2) || 30:22.9 || +2:20.6 |- | 36 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Magnusson]]|ŠVE}} || 1:03 || 4 (1+2+1+0) || 30:25.1 || +2:22.8 |- | 37 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Poltoranjina]]|KAZ}} || 1:41 || 1 (0+1+0+0) || 30:29.3 || +2:27.0 |- | 38 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 1:58 || 1 (0+0+0+1) || 30:39.6 || +2:37.3 |- | 39 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Uslugina]]|RUS}} || 1:04 || 4 (0+2+1+1) || 30:42.1 || +2:39.8 |- | 40 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Maren Hammerschmidt]]|NJE}} || 2:08 || 4 (1+1+1+1) || 30:46.6 || +2:44.3 |- | 41 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 1:12 || 3 (1+0+2+0) || 31:03.6 || +3:01.3 |- | 42 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 1:56 || 1 (1+0+0+0) || 31:04.4 || +3:02.1 |- | 43 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]]|KAN}} || 1:23 || 3 (1+1+0+1) || 31:06.6 || +3:04.3 |- | 44 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|CHN}} || 2:01 || 2 (0+1+1+0) || 31:07.7 || +3:05.4 |- | 45 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BLR}} || 1:41 || 3 (1+0+0+2) || 31:07.9 || +3:05.6 |- | 46 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 2:10 || 2 (0+0+1+1) || 31:18.7 || +3:16.4 |- | 47 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]]|POL}} || 2:01 || 3 (0+0+2+1) || 31:26.8 || +3:24.5 |- | 48 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 1:40 || 6 (1+2+2+1) || 31:30.7 || +3:28.4 |- | 49 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 1:46 || 5 (3+1+0+1) || 31:33.8 || +3:31.5 |- | 50 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}} || 1:57 || 4 (0+0+2+2) || 31:43.4 || +3:41.1 |- | 51 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 1:45 || 4 (0+2+1+1) || 31:46.8 || +3:44.5 |- | 52 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Kistanova]]|KAZ}} || 1:48 || 5 (1+0+2+2) || 31:55.2 || +3:52.9 |- | 53 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Emilija Jordanova]]|BUL}} || 1:49 || 4 (1+2+0+1) || 32:12.2 || +4:09.9 |- | 54 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Usanova]]|KAZ}} || 2:00 || 6 (1+0+4+1) || 32:18.3 || +4:16.0 |- | 55 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Hilde Fenne]]|NOR}} || 2:12 || 8 (1+2+4+1) || 32:59.1 || +4:56.8 |- | 56 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 2:19 || 7 (1+0+3+3) || 33:04.4 || +5:02.1 |- | 57 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Chardine Sloof]]|ŠVE}} || 1:50 || 8 (3+3+1+1) || 33:28.6 || +5:26.3 |- | 58 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Furuya]]|JAP}} || 2:12 || 7 (1+2+3+1) || 33:36.7 || +5:34.4 |- | — || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Olena Pidhrušna]]|UKR}} || 1:40 || rowspan=2 colspan=3|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |- | — || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Laukkanen]]|FIN}} || 2:10 |- |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] oywsro650n0fnz2zehmiq3081osaskc Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – potjera (muškarci) 0 427257 3900151 3867245 2026-06-23T18:39:20Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900151 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = potjera | godina = 2017 | slika = Martin Fourcade.JPG | veličina_slike = | opis_slike = Martin Fourcade, francuski biatlonac, pobjednik u potjeri | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 12. februara 2017 | broj_učesnika = 58 | broj_zemalja = 24 | broj_ekipa = | zlato = Martin Fourcade | zlato_NOK = FRA | srebro = Johannes Thingnes Bø | srebro_NOK = NOR | bronza = Ole Einar Bjørndalen | bronza_NOK = NOR | godina_p = 2016 | spol = muškarci | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u disciplini [[Biatlon#Discipline|potjera]] na 12,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u muškoj konkurenciji održala se [[12. februar]]a 2017. u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |title=Schedule |access-date=16. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202063943/http://www3.biathlonworld.com/en/events.html/do/showevent?EventId=BT1617SWRLCH__ |archive-date=2. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf |title=Start list |access-date=16. 2. 2017 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223105/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Pravo nastupa imalo je 60 prvoplasiranih biatlonaca sa utrke u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 10 km|sprintu]]. == Rezultati == Početak utrke je bio u 15:00.<ref>[http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMPU/BT_C73D_1.0.pdf Final results]{{Mrtav link}}</ref> <BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+2)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Zaostatak <br> u sprintu!! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- |1 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]]|FRA}} || 0:23 || 1 (0+0+0+1)|| 30:16.9|| |- |2 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} || 0:01 || 3 (1+1+1+0)|| 30:39.7|| +22.8 |- |3 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]]|NOR}} || 0:38 || 1 (0+0+0+1)|| 30:42.5 ||+25.6 |- |4 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Šipuljin]]|RUS}} || 1:15 || 1 (0+1+0+0)|| 30:50.5||+33.6 |- | 5|| 5 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]]|ČEŠ}} || 0:31 || 2 (0+0+1+1)|| 30:50.9 || +34.0 |- |6 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]]|SAD}} || 0:30 || 1 (0+0+1+0)|| 30:51.6 || +34.7 |- |7 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]]|BUL}} || 0:34 || 1 (0+0+0+1)|| 30:55.2 ||+38.3 |- | 8|| 7 || align=left| {{flagathlete|[[Julian Eberhard]]|AUT}} || 0:35 || 3 (1+1+0+1)|| 31:05.0 || +48.1 |- |9 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} || 0:50 || 2 (1+0+0+1)|| 31:09.2|| +52.3 |- | 10|| 9 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]]|NJE}} || 0:40 || 3 (0+0+2+1)||31:09.3 || +52.4 |- | 11|| 1 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]]|NJE}} || 0:00 || 3 (1+1+1+0)|| 31:22.0 ||+1:05.1 |- | 12|| 22 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]]|AUT}} || 1:17 || 3 (1+1+0+1) || 31:50.6 || +1:33.7 |- |13 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]]|FRA}} || 1:25 ||1 (1+0+0+0) ||31.56:2||+1:39.3 |- | 14|| 28 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitro Pidrušnji]]|UKR}} || 1:26 || 2 (1+0+1+0) || 32:00.1 || +1:43.2 |- | 15|| 41 || align=left| {{flagathlete|[[Serhij Semenov]]|UKR}} || 1:40 ||1 (0+0+1+0) || 32:00.5 ||+1:43.6 |- |16 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]]|SLO}} || 1:32 || 2 (0+0+0+2) ||32:01.2 ||+1:44.3 |- |17 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström]]|ŠVE}} || 1:27 || 1 (1+0+0+0)|| 32:01.2 ||+1:44.3 |- |18 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]]|BUL}} || 0:48 || 4 (2+1+1+0) || 32:01.6 || +1:44.7 |- |19 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} || 0:48 || 4 (1+0+1+2)|| 32:03.3||+1:46.4 |- |20 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Evgenij Garaničev]]|RUS}} || 0:45 || 4 (1+1+1+1) ||32:05.8||+1:48.9 |- |21 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]]|AUT}} || 1:12 || 4 (1+0+2+1) ||32:06.2|| +1:49.3 |- |22 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} || 1:41 || 3 (1+2+0+0)||32:14.1|| +1:57.2 |- |23 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Christian Gow]]|KAN}} || 1:31 || 1 (0+0+1+0) ||32:14.2||+1:57.3 |- | 24|| 47 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Otčenáš]]|SVK}} || 1:48 || 1 (0+0+0+1)|| 32:14.5||+1:57.6 |- |25 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]]|ITA}} || 1:12 || 3 (2+1+0+0)|| 32:16.4|| +1:59.5 |- |26 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]]|ŠVI}}} || 1:12 ||3 (2+1+0+0) || 32:36.5 || +2:19.6 |- |27 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} || 1:34 || 3 (1+0+0+2)|| 32:37.2|| +2:20.3 |- | 28 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} || 1:36 || 4 (0+0+2+2) || 32:37.9 || +2:21.0 |- | 29 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]]|ŠVI}}} || 1:05 || 3 (0+1+1+1) || 32:42.3 || +2:25.4 |- | 30 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]]|ČEŠ}} || 1:40 || 3 (0+0+0+3) || 32:56.8 || +2:39.9 |- | 31 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Mesotitsch]]|AUT}} || 1:59 || 2 (1+0+1+0) || 32:59.8 || +2:42.9 |- | 32 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]|SAD}} || 1:39 || 3 (1+0+1+1) || 33:02.3 || +2:45.4 |- | 33 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Jan Savicki]]|KAZ}} || 1:22 || 4 (2+1+0+1) || 33:03.1 || +2:46.2 |- | 34 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Giuseppe Montello]]|ITA}} || 1:42 || 1 (0+1+0+0) || 33:06.8 || +2:49.9 |- | 35 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Kauri Kõiv]]|EST}} || 1:26 || 2 (1+0+0+1) || 33:10.9 || +2:54.0 |- | 36 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Olli Hiidensalo]]|FIN}} || 1:49 || 3 (1+0+0+2) || 33:19.7 || +3:02.8 |- | 37 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Andrejs Rastorgujevs]]|LAT}} || 2:08 || 5 (0+1+2+2) || 33:20.1 || +3:03.2 |- | 38 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Cornel Puchianu]]|RUM}} || 1:14 || 5 (3+0+1+1) || 33:20.2 || +3:03.3 |- | 39 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Babikov]]|RUS}} || 1:49 || 4 (2+1+1+0) || 33:21.9 || +3:05.0 |- | 40 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Sergej Bočarnikov]]|BLR}} || 1:46 || 3 (0+1+1+1) || 33:23.8 || +3:06.9 |- | 41 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Tomas Kaukėnas]]|LIT}} || 1:31 || 4 (0+1+1+2) || 33:35.8 || +3:18.9 |- | 42 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Remus Faur]]|RUM}} || 1:19 || 3 (0+0+2+1) || 33:36.7 || +3:19.8 |- | 43 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Tomáš Hasilla]]|SVK}} || 1:07 || 5 (0+1+3+1) || 33:54.1 || +3:37.2 |- | 44 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Jesper Nelin]]|ŠVE}} || 2:10 || 4 (2+0+1+1) || 33:55.3 || +3:38.4 |- | 45 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Oleksander Zhyrnyi]]|UKR}} || 2:10 || 2 (1+0+0+1) || 34:03.5 || +3:46.6 |- | 46 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Torstein Stenersen]]|ŠVE}} || 2:21 || 3 (2+1+0+0) || 34:12.7 || +3:55.8 |- | 47 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Gow]]|KAN}} || 1:22 || 7 (0+3+3+1) || 34:12.9 || +3:56.0 |- | 48 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Thomas Bormolini]]|ITA}} || 1:46 || 3 (0+2+1+0) || 34:14.5 || +3:57.6 |- | 49 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Leif Nordgren]]|SAD}} || 1:24 || 5 (2+0+2+1) || 34:28.0 || +4:11.1 |- | 50 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]]|BEL}} || 1:58 || 5 (1+1+2+1) || 34:28.6 || +4:11.7 |- | 51 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]]|EST}} || 1:59 || 4 (0+2+1+1) || 34:30.5 || +4:13.6 |- | 52 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]]|KAN}} || 1:36 || 5 (3+1+0+1) || 34:36.4 || +4:19.5 |- | 53 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]]|ŠVI}}} || 2:04 || 6 (3+3+0+0) || 35:03.1 || +4:46.2 |- | 54 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Adam Václavík]]|ČEŠ}} || 1:34 || 9 (2+3+2+2) || 35:10.1 || +4:53.2 |- | 55 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]]|SAD}} || 1:38 || 9 (2+3+3+1) || 35:32.1 || +5:15.2 |- | 56 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Vytautas Strolia]]|LIT}} || 2:02 || 6 (2+2+1+1) || 35:47.8 || +5:30.9 |- | 57 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Grzegorz Guzik]]|POL}} || 2:00 || 6 (3+1+1+1) || 36:08.3 || +5:51.4 |- | rowspan=3|—|| 11 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Sinapov]]|BUL}} || 0:48 || colspan=3|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} |- | 36 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]]|NOR}} || 1:34 || rowspan=2 colspan=3|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |- | 56 || align=left| {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} || 2:05 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 00lnvoxm15gd99a6wfvc9m5d0917la1 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km 0 427259 3900144 3867246 2026-06-23T18:33:14Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900144 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = sprint | godina = 2017 | slika = Benedikt Doll 2016 crop.jpg | veličina_slike = 150px | opis_slike = Benedikt Doll, njemački biatlonac, pobjednik u sprintu | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 11. februara 2017. | broj_učesnika = | broj_zemalja = | broj_ekipa = | zlato = Benedikt Doll | zlato_NOK = NJE | srebro = Johannes Thingnes Bø | srebro_NOK = NOR | bronza = Martin Fourcade | bronza_NOK = FRA | godina_p = 2016 | spol = muškarci | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 10&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u muškoj konkurenciji održana je [[11. februar]]a 2017. u u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=16. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=16. 2. 2017 |archive-date=15. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215054550/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:45.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C73B_1.0.pdf |title=Final results |access-date=16. 2. 2017 |archive-date=15. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215100323/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMSP/BT_C73B_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Prvih 60 takmičara kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - potjera (muškarci)|potjeri]] 12. februara 2017.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- |{{gold01}} || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]]|NJE}} ||0 (0+0)||23:27.4|| |- |{{silver02}} || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} ||0 (0+0)||23:28.1||+0.7 |- |{{bronze03}} || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]]|FRA}} ||2 (1+1)||23:50.5||+23.1 |- |4 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]]|SAD}} ||0 (0+0)||23:56.9||+29.5 |- |5 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]]|ČEŠ}} ||1 (0+1)||23:58.1||+30.7 |- |6 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]]|BUL}} ||0 (0+0)||24:00.9||+33.5 |- |7 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Julian Eberhard]]|AUT}} ||2 (1+1)||24:02.7||+35.3 |- |8 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]]|NOR}} ||1 (0+1)||24:05.8||+38.4 |- |9 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]]|NJE}} ||1 (1+0)||24:07.4||+40.0 |- |10 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Evgeniy Garanichev]]|RUS}} ||1 (1+0)||24:12.5||+45.1 |- |11 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Sinapov]]|BUL}} ||0 (0+0)||24:15.1||+47.7 |- |12 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} ||2 (0+2)||24:15.6||+48.2 |- |13 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]]|BUL}} ||1 (1+0)||24:15.7||+48.3 |- |14 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} ||1 (0+1)||24:17.2||+49.8 |- |15 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]]|ŠVI}} ||0 (0+0)||24:31.9||+1:04.5 |- |16 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Tomáš Hasilla]]|SVK}} ||0 (0+0)||24:34.3||+1:06.9 |- |17 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]]|AUT}} ||3 (1+2)||24:38.9||+1:11.5 |- |18 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]]|ITA}} ||2 (1+1)||24:39.8||+1:12.4 |- |18 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]]|ŠVI}}} ||2 (0+2)||24:39.8||+1:12.4 |- |20 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Cornel Puchianu]]|RUM}} ||1 (1+0)||24:41.0||+1:13.6 |- |21 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Shipulin]]|RUS}} ||3 (1+2)||24:42.1||+1:14.7 |- |22 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]]|AUT}} ||3 (1+2)||24:44.4||+1:17.0 |- |23 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Remus Faur]]|RUM}} ||0 (0+0)||24:46.8||+1:19.4 |- |24 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Jan Savicki]]|KAZ}} ||2 (0+2)||24:49.6||+1:22.2 |- |25 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Gow]]|KAN}} ||2 (1+1)||24:49.8||+1:22.4 |- |26 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Leif Nordgren]]|SAD}} ||1 (0+1)||24:51.7||+1:24.3 |- |27 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]]|FRA}} ||2 (2+0)||24:52.2||+1:24.8 |- |28 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitro Pidrušnji]]|UKR}} ||2 (1+1)||24:53.5||+1:26.1 |- |29 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Kauri Kõiv]]|EST}} ||0 (0+0)||24:53.8||+1:26.4 |- |30 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]|ŠVE}} ||2 (0+2)||24:54.2||+1:26.8 |- |31 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Tomas Kaukėnas]]|LIT}} ||1 (0+1)||24:57.9||+1:30.5 |- |32 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Christian Gow]]|KAN}} ||0 (0+0)||24:58.0||+1:30.6 |- |33 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]]|SLO}} ||1 (0+1)||24:58.9||+1:31.5 |- |34 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Adam Václavík]]|ČEŠ}} ||4 (2+2)||25:01.2||+1:33.8 |- |34 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} ||3 (2+1)||25:01.2||+1:33.8 |- |36 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]]|NOR}} ||2 (1+1)||25:01.3||+1:33.9 |- |37 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} ||3 (0+3)||25:02.9||+1:35.5 |- |38 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]]|KAN}} ||1 (1+0)||25:03.8||+1:36.4 |- |39 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]]|SAD}} ||2 (2+0)||25:05.1||+1:37.7 |- |40 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]|SAD}} ||2 (0+2)||25:06.0||+1:38.6 |- |41 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Serhij Semenov]]|UKR}} ||3 (0+3)||25:07.7||+1:40.3 |- |42 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]]|ČEŠ}} ||3 (2+1)||25:07.8||+1:40.4 |- |43 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} ||4 (1+3)||25:08.8||+1:41.4 |- |44 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Giuseppe Montello]]|ITA}} ||2 (1+1)||25:09.0||+1:41.6 |- |45 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Sergey Bocharnikov]]|BLR}} ||2 (0+2)||25:13.0||+1:45.6 |- |46 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Thomas Bormolini]]|ITA}} ||1 (0+1)||25:13.8||+1:46.4 |- |47 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Otčenáš]]|SVK}} ||2 (0+2)||25:15.4||+1:48.0 |- |48 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Olli Hiidensalo]]|FIN}} ||1 (0+1)||25:16.0||+1:48.6 |- |49 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Babikov]]|RUS}} ||3 (1+2)||25:16.4||+1:49.0 |- |50 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Mesotitsch]]|AUT}} ||2 (1+1)||25:24.9||+1:57.5 |- |51 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]]|BEL}} ||3 (2+1)||25:26.1||+1:58.7 |- |52 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]]|EST}} ||3 (2+1)||25:26.7||+1:59.3 |- |53 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Grzegorz Guzik]]|POL}} ||1 (0+1)||25:27.7||+2:00.3 |- |54 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Vytautas Strolia]]|LIT}} ||1 (1+0)||25:28.9||+2:01.5 |- |55 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]]|ŠVI}}} ||2 (0+2)||25:31.8||+2:04.4 |- |56 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} ||2 (1+1)||25:32.6||+2:05.2 |- |57 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Andrejs Rastorgujevs]]|LAT}} ||4 (3+1)||25:35.2||+2:07.8 |- |58 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Oleksander Zhyrnyi]]|UKR}} ||2 (2+0)||25:37.2||+2:09.8 |- |59 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Jesper Nelin]]|ŠVE}} ||3 (1+2)||25:37.7||+2:10.3 |- |60 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Torstein Stenersen]]|ŠVE}} ||2 (2+0)||25:48.6||+2:21.2 |-style="border-top:2px solid blue;" |61 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Krčmář]]|ČEŠ}} ||4 (3+1)||25:49.7||+2:22.3 |- |62 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šíma]]|SVK}} ||1 (1+0)||25:50.0||+2:22.6 |- |63 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Maksim Braun]]|KAZ}} ||2 (1+1)||25:52.2||+2:24.8 |- |64 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Miha Dovžan]]|SLO}} ||3 (2+1)||25:52.4||+2:25.0 |- |65 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Chepelin]]|BLR}} ||4 (1+3)||25:53.1||+2:25.7 |- |66 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Tuomas Grönman (biatlonac)|Tuomas Grönman]]|FIN}} ||2 (1+1)||25:56.0||+2:28.6 |- |67 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Mikito Tachizaki]]|JAP}} ||2 (0+2)||25:56.4||+2:29.0 |- |68 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Pantov]]|KAZ}} ||2 (0+2)||25:57.8||+2:30.4 |- |69 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Maxim Tsvetkov]]|RUS}} ||3 (2+1)||26:00.8||+2:33.4 |- |70 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Dimitar Gerdzhikov]]|BUL}} ||2 (1+1)||26:01.0||+2:33.6 |- |71 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Tero Seppälä]]|FIN}} ||2 (1+1)||26:06.1||+2:38.7 |- |72 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Łukasz Szczurek]]|POL}} ||1 (1+0)||26:08.6||+2:41.2 |- |73 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Semakov]]|UKR}} ||2 (0+2)||26:11.1||+2:43.7 |- |74 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[George Buta]]|RUM}} ||2 (1+1)||26:12.7||+2:45.3 |- |75 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Tsukasa Kobonoki]]|JAP}} ||3 (0+3)||26:13.7||+2:46.3 |- |76 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Sebastian Samuelsson]]|ŠVE}} ||4 (3+1)||26:17.5||+2:50.1 |- |77 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Matej Kazár]]|SVK}} ||5 (4+1)||26:18.8||+2:51.4 |- |78 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Kalev Ermits]]|EST}} ||3 (1+2)||26:19.6||+2:52.2 |- |79 || 103 || align=left| {{flagathlete|[[Macx Davies]]|KAN}} ||3 (2+1)||26:20.8||+2:53.4 |- |80 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Yong-gyu (biatlonac)|Kim Yong-gyu]]|JKO}} ||2 (2+0)||26:25.6||+2:58.2 |- |81 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Jeremy Finello]]|ŠVI}}} ||2 (1+1)||26:25.9||+2:58.5 |- |82 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Maksim Varabei]]|BLR}} ||4 (2+2)||26:26.6||+2:59.2 |- |83 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Krešimir Crnković]]|HRV}} ||5 (2+3)||26:30.8||+3:03.4 |- |84 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Ilmārs Bricis]]|LAT}} ||3 (1+2)||26:32.5||+3:05.1 |- |85 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Fourcade]]|FRA}} ||4 (3+1)||26:32.6||+3:05.2 |- |86 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Kōsuke Ozaki]]|JAP}} ||2 (1+1)||26:35.1||+3:07.7 |- |87 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Damon Morton]]|AUS}} ||2 (1+1)||26:46.9||+3:19.5 |- |88 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Aleksandrs Patrijuks]]|LAT}} ||2 (0+2)||26:53.7||+3:26.3 |- |89 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Lee In-bok]]|JKO}} ||2 (1+1)||27:01.9||+3:34.5 |- |90 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Thierry Langer]]|BEL}} ||2 (1+1)||27:16.4||+3:49.0 |- |91 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Károly Gombos]]|MAĐ}} ||1 (0+1)||27:22.0||+3:54.6 |- |92 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Raman Yaliotnau]]|BLR}} ||7 (2+5)||27:28.8||+4:01.4 |- |93 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Rok Tršan]]|SLO}} ||3 (0+3)||27:33.0||+4:05.6 |- |94 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Rafał Penar]]|POL}} ||2 (1+1)||27:41.0||+4:13.6 |- |95 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Karol Dombrovski]]|LIT}} ||4 (1+3)||27:49.6||+4:22.2 |- |96 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Jong-min (biatlonac)|Kim Jong-min]]|JKO}} ||3 (2+1)||27:56.9||+4:29.5 |- |97 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Dejan Krsmanović]]|SRB}} ||4 (3+1)||28:06.6||+4:39.2 |- |98 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Dixon (biatlonac)|Scott Dixon]]|UK}} ||5 (4+1)||28:11.2||+4:43.8 |- |99 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Edin Hodžić]]|SRB}} ||5 (3+2)||28:27.3||+4:59.9 |- |100 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Filip Petrović]]|HRV}} ||4 (2+2)||28:30.9||+5:03.5 |- |101 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Apostolos Angelis]]|GRČ}} ||4 (1+3)||29:06.0||+5:38.6 |- |102 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Vinny Fountain]]|UK}} ||5 (1+4)||29:15.0||+5:47.6 |- | — || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Mehmet Üstüntaş]]|TUR}} ||colspan=3|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 3hqi350vr8cdppne732wzp3m68ss3gq Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 20 km 0 427424 3900146 3867302 2026-06-23T18:35:05Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900146 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = pojedinačno | godina = 2017 | slika = | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 16. februara 2017. | broj_učesnika = | broj_zemalja = | broj_ekipa = | zlato = Lowell Bailey | zlato_NOK = USA | srebro = Ondřej Moravec | srebro_NOK = CZE | bronza = Martin Fourcade | bronza_NOK = FRA | godina_p = 2016 | spol = muškarci | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 20&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u muškoj konkurenciji održana je [[16. februar]]a 2017. u u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=21. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C51A_1.2.pdf |title=Start list |access-date=21. 2. 2017 |archive-date=16. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216213337/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C51A_1.2.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:30.<ref>[http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMIN/BT_C73A_1.0.pdf Final results]{{Mrtav link}}</ref><BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]]|SAD}} || 48:07.4 || 0 (0+0+0+0) || |- | {{silver02}} || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]]|ČEŠ}} || 48:10.7 || 0 (0+0+0+0) || +3.3 |- | {{bronze03}}|| 4 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]]|FRA}} || 48:28.6 || 2 (1+0+1+0)|| +21.1 |- | 4 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} || 48:39.4 || 1 (0+1+0+0) || +32.0 |- | 5 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Serhij Semenov]]|UKR}} || 48:46.0 || 1 (0+0+1+0)|| +38.6 |- | 6 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Krčmář]]|ČEŠ}} || 48:51.0 || 0 (0+0+0+0)|| +43.6 |- | 7 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Šipuljin]]|RUS}} || 48:51.3 || 2 (2+0+0+0)|| +43.9 |- | 8 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} || 49:19.3 || 2 (0+0+1+1)|| +1:11.9 |- | 9 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Lars Helge Birkeland]]|NOR}} || 49:21.7 || 1 (0+0+1+0) || +1:14.3 |- | 10 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Benjamin Weger]]|ŠVI}}} || 49:30.2 || 1 (0+0+0+1)|| +1:22.8 |- | 11 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]|RUS}} || 49:36.1 || 1 (1+0+0+0)|| +1:28.7 |- | 12 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]]|AUT}} || 49:39.0 || 2 (0+1+0+1)|| +1:31.6 |- | 13 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]]|NJE}} || 49:47.9 || 2 (0+0+0+2)|| +1:40.5 |- | 14 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Julian Eberhard]]|AUT}} || 50:05.3 || 3 (2+0+1+0) || +1:57.9 |- | 15 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Daniel Mesotitsch]]|AUT}} || 50:05.7 || 1 (1+0+0+0) || +1:58.3 |- | 16 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]]|BUL}} || 50:14.2 || 2 (1+0+0+1) || +2:06.8 |- | 17 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} || 50:30.4 || 3 (1+1+0+1)|| +2:23.0 |- | 18 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]]|ČEŠ}} || 50:33.9 || 3 (0+1+1+1) || +2:26.5 |- | 19 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]]|NJE}} || 50:34.7 || 3 (1+2+0+0) || +2:27.3 |- | 20 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Evgenij Garaničev]]|RUS}} || 50:41.1 || 3 (0+1+1+1)|| +2:33.7 |- | 21 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]]|ITA}} || 50:44.9 || 3 (1+0+1+1) || +2:37.5 |- | 22 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]]|FRA}} || 50:48.1 || 2 (0+2+0+0) || +2:40.7 |- | 23 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Leif Nordgren]]|SAD}} || 51:01.0 || 2 (1+0+0+1) || +2:53.6 |- | 24 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]]|BUL}} || 51:09.0 || 3 (2+0+1+0) || +3:01.6 |- | 25 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Fabien Claude]]|FRA}} || 51:12.5 || 3 (1+1+0+1) || +3:05.1 |- | 26 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]]|AUT}} || 51:14.1 || 3 (0+2+0+1) || +3:06.7 |- | 27 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]]|NOR}} || 51:29.9 || 3 (1+1+1+0)|| +3:22.5 |- | 28 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Dzmitry Abasheu]]|BLR}} || 51:34.7 || 1 (1+0+0+0)|| +3:27.3 |- | 29 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Matej Kazár]]|SVK}} || 51:40.7 || 1 (1+0+0+0) || +3:33.3 |- | 30 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Kauri Kõiv]]|EST}} || 51:50.5 || 1 (0+1+0+0) || +3:43.1 |- | 31 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Čepelin]]|BLR}} || 52:09.3 || 3 (0+2+0+1) || +4:01.9 |- | 32 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Tomáš Krupčík]]|ČEŠ}} || 52:19.1 || 3 (2+1+0+0) || +4:11.7 |- | 33 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Jan Savicki]]|KAZ}} || 52:21.0 || 3 (1+1+0+1) || +4:13.6 |- | 34 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} || 52:21.4 || 4 (3+1+0+0) || +4:14.0 |- | 34 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} || 52:21.4 || 4 (3+1+0+0) || +4:14.0 |- | 36 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]|SAD}} || 52:21.8 || 4 (1+1+0+2) || +4:14.4 |- | 37 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Torstein Stenersen]]|ŠVE}} || 52:22.9 || 3 (0+0+3+0) || +4:15.5 |- | 38 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]|ŠVE}} || 52:27.5 || 3 (0+1+1+1) || +4:20.1 |- | 39 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Sinapov]]|BUL}} || 52:28.8 || 3 (2+1+0+0) || +4:21.4 |- | 40 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Sergej Bočarnikov]]|BLR}} || 52:29.4 || 3 (1+1+0+1) || +4:22.0 |- | 41 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitro Pidrušni]]|UKR}} || 52:30.1 || 4 (1+1+1+1)|| +4:22.7 |- | 42 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Macx Davies]]|KAN}} || 52:32.6 || 1 (0+0+0+1)|| +4:25.2 |- | 43 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Gow]]|KAN}} || 52:36.5 || 2 (0+1+0+1) || +4:29.1 |- | 44 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]]|ŠVI}}} || 52:39.7 || 3 (0+1+1+1) || +4:32.3 |- | 45 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Rene Zahkna]]|EST}} || 52:39.7 || 2 (0+1+0+1) || +4:39.8 |- | 46 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Tomas Kaukėnas]]|LTU}} || 52:50.5 || 3 (1+1+1+0) || +4:43.1 |- | 47 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]]|NOR}} || 52:57.2 || 4 (0+1+2+1) || +4:49.8 |- | 48 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Roland Lessing]]|EST}} || 52:58.7 || 3 (1+1+0+1) || +4:51.3 |- | 49 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Olli Hiidensalo]]|FIN}} || 53:02.3 || 3 (1+1+0+1) || +4:54.9 |- | 50 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Miha Dovžan]]|SVN}} || 53:12.1 || 3 (0+2+0+1) || +5:04.7 |- | 51 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} || 53:12.7 || 4 (1+2+1+0) || +5:05.3 |- | 52 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Sebastian Samuelsson]]|ŠVE}} || 53:22.5 || 4 (2+1+0+1) || +5:15.1 |- | 53 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Andrzej Nędza-Kubiniec]]|POL}} || 53:41.2 || 2 (0+1+1+0) || +5:33.8 |- | 54 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Jesper Nelin]]|ŠVE}} || 53:59.3 || 5 (1+1+2+1) || +5:51.9 |- | 55 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Michael Rösch]]|BEL}} || 53:59.9 || 4 (2+0+1+1)|| +5:52.5 |- | 56 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Andrejs Rastorgujevs]]|LAT}} || 54:01.0 || 6 (1+2+0+3)|| +5:53.6 |- | 57 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Łukasz Szczurek]]|POL}} || 54:04.2 || 3 (1+1+0+1) || +5:56.8 |- | 58 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]]|SAD}} || 54:11.8 || 4 (1+1+2+0) || +6:04.4 |- | 59 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Thomas Bormolini]]|ITA}} || 54:13.7 || 4 (1+0+3+0) || +6:06.3 |- | 60 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Tomáš Hasilla]]|SVK}} || 54:18.0 || 3 (1+0+1+1) || +6:10.6 |- | 61 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Raman Yaliotnau]]|BLR}} || 54:18.8 || 4 (1+1+0+2) || +6:11.4 |- | 62 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Junji Nagai]]|JAP}} || 54:19.4 || 3 (0+1+0+2) || +6:12.0 |- | 63 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Jeremy Finello]]|ŠVI}}} || 54:21.5 || 3 (0+1+1+1) || +6:14.1 |- | 64 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]]|ŠVI}}} || 54:22.4 || 4 (1+1+0+2) || +6:15.0 |- | 65 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Otčenáš]]|SVK}} || 54:32.2 || 4 (1+1+2+0) || +6:24.8 |- | 66 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Karol Dombrovski]]|LTU}} || 54:32.8 || 2 (0+0+1+1) || +6:25.4 |- | 67 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Vasilij Podkoritov]]|KAZ}} || 55:06.4 || 5 (1+1+2+1) || +6:59.0 |- | 68 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Tsukasa Kobonoki]]|JAP}} || 55:06.9 || 4 (2+2+0+0) || +6:59.5 |- | 69 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Scott Dixon (biatlonac)|Scott Dixon]]|GBR}} || 55:18.3 || 2 (0+0+2+0) || +7:10.9 |- | 70 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Ruslan Tkalenko]]|UKR}} || 55:19.5 || 5 (0+1+1+3) || +7:12.1 |- | 71 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Gheorghe Pop]]|RUM}} || 55:26.8 || 3 (1+1+0+1) || +7:19.4 |- | 72 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Alexandr Loginov]]|RUS}} || 55:35.0 || 7 (3+2+1+1) || +7:27.6 |- | 73 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Vytautas Strolia]]|LTU}} || 56:00.9 || 5 (0+2+2+1) || +7:53.5 |- | 74 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Mikito Tachizaki]]|JAP}} || 56:02.1 || 5 (2+2+1+0) || +7:54.7 |- | 75 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Daumants Lūsa]]|LAT}} || 56:02.8 || 3 (0+2+0+1) || +7:55.4 |- | 76 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Cornel Puchianu]]|RUM}} || 56:09.0 || 5 (1+1+1+2) || +8:01.6 |- | 77 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Thierry Langer]]|BEL}} || 56:17.1 || 4 (0+2+1+1)|| +8:09.7 |- | 78 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Remus Faur]]|RUM}} || 56:33.1 || 4 (0+1+2+1) || +8:25.7 |- | 79 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Tero Seppälä]]|FIN}} || 56:35.4 || 6 (1+2+1+2) || +8:28.0 |- | 80 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Oleksander Zhyrnyi]]|UKR}} || 56:39.5 || 7 (1+2+3+1) || +8:32.1 |- | 81 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Dimitar Gerdzhikov]]|BUL}} || 56:52.1 || 6 (2+0+1+3)|| +8:44.7 |- | 82 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Lenart Oblak]]|SVN}} || 57:25.3 || 4 (1+0+2+1)|| +9:17.9 |- | 83 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Jong-min (biatlonac)|Kim Jong-min]]|JKO}} || 57:27.2 || 3 (0+0+1+2) || +9:19.8 |- | 84 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Vladislav Vitenko]]|KAZ}} || 57:35.2 || 7 (1+2+1+3) || +9:27.8 |- | 85 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Mikko Loukkaanhuhta]]|FIN}} || 57:40.9 || 6 (0+0+4+2) || +9:33.5 |- | 86 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Brendan Green]]|KAN}} || 57:41.3 || 5 (2+1+0+2)|| +9:33.9 |- | 87 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Giuseppe Montello]]|ITA}} || 57:58.6 || 6 (3+2+0+1) || +9:51.2 |- | 88 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]]|SVN}} || 58:04.1 || 7 (3+1+1+2) || +9:56.7 |- | 89 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Heo Seon-hoe]]|JKO}} || 58:13.9 || 5 (3+0+1+1) || +10:06.5 |- | 90 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Grzegorz Guzik]]|POL}} || 58:19.7 || 6 (2+1+2+1) || +10:12.3 |- | 91 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šíma]]|SVK}} || 58:37.7 || 5 (2+2+0+1 )|| +10:30.3 |- | 92 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Apostolos Angelis]]|GRČ}} || 58:52.1 || 5 (2+2+0+1) || +10:44.7 |- | 93 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Aleksandrs Patrijuks]]|LAT}} || 59:25.7 || 6 (1+1+2+2) || +11:18.3 |- | 94 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Edin Hodžić]]|SRB}} || 59:28.7 || 5 (0+2+2+1) || +11:21.3 |- | 95 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Károly Gombos]]|MAĐ}} || 59:38.4 || 5 (0+3+1+1) || +11:31.0 |- | 96 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Krešimir Crnković]]|HRV}} || 1:00:34.2 || 10 (3+2+1+4) || +12:26.8 |- | 97 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Filip Petrović]]|HRV}} || 1:01:32.6|| 8 (1+1+3+3) || +13:25.2 |- | 98 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Alexander Starodubets]]|JKO}} || 1:02:27.5 || 8 (2+2+1+3) || +14:20.1 |- | 99 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Alex Gleave]]|GBR}} || 1:04:26.9 || 8 (1+3+2+1) || +16:19.5 |- | 100 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Dejan Krsmanović]]|SRB}} || 1:05:06.5 || 12 (5+2+2+3)|| +16:59.1 |- | rowspan=2|— || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Christian Gow]]|KAN}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || (2+0+0) || |- | 53 || align=left| {{flagathlete|[[Damon Morton]]|AUS}} || colspan=3|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 10kxf9nxzo2z7fcu1r1mdgzl1xerp6i Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 15 km 0 427512 3900145 3867322 2026-06-23T18:34:09Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900145 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = pojedinačno | godina = 2017 | slika = Dahlmeier13032016Oslo.jpg | veličina_slike = 150px | opis_slike = Laura Dahlmeier, njemačka biatlonka, pobjednica pojedinačne utrke | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 15. februara 2017. | broj_učesnika = | broj_zemalja = | broj_ekipa = | zlato = Laura Dahlmeier | zlato_NOK = GER | srebro = Gabriela Koukalová | srebro_NOK = CZE | bronza = Alexia Runggaldier | bronza_NOK = ITA | godina_p = 2016 | spol = žene | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 15&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u ženskoj konkurenciji održana je [[15. februar]]a 2017. u u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=22. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWIN/BT_C51A_1.0.pdf |title=Start list |access-date=22. 2. 2017 |archive-date=15. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215025717/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWIN/BT_C51A_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:30.<ref>[http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWIN/BT_C73A_1.0.pdf Final results]{{Mrtav link}}</ref> <BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 41:30.1 || 1 (1+0+0+0) || |- | {{silver02}} || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Koukalová]]|ČEŠ}} || 41:54.8 || 1 (1+0+0+0) || +24.7 |- | {{bronze03}} || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Alexia Runggaldier]]|ITA}} || 43:15.7 || 0 (0+0+0+0) || +1:45.6 |- | 4 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Laukkanen]]|FIN}} || 43:26.7 || 1 (0+0+1+0) || +1:56.8 |- | 5 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Avakumova]]|JKO}} || 43:33.7 || 0 (0+0+0+0) || +2:03.6 |- | 6 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 43:36.9 || 2 (1+0+0+1) || +2:06.8 |- | 7 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Maren Hammerschmidt]]|NJE}} || 43:57.6 || 2 (0+0+2+0) || +2:27.5 |- | 8 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 44:15.6 || 2 (0+1+0+1) || +2:45.5 |- | 9 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 44:16.2 || 2 (0+0+1+1) || +2:46.1 |- | 10 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Olena Pidhrušna]]|UKR}} || 44:24.7 || 2 (1+0+0+1) || +2:54.6 |- | 11 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 44:26.5 || 0 (0+0+0+0) || +2:56.4 |- | 12 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Teja Gregorin]]|SVN}} || 44:34.9 || 3 (0+2+0+1) || +3:04.8 |- | 13 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]]|BLR}} || 44:45.6 || 3 (0+2+0+1) || +3:15.5 |- | 14 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BLR}} || 44:54.4 || 1 (1+0+0+0) || +3:24.3 |- | 15 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 44:54.6 || 4 (0+1+1+2) || +3:24.5 |- | 16 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 45:03.4 || 3 (1+1+1+0) || +3:33.3 |- | 17 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Nadzeja Skardzina]]|BLR}} || 45:11.4 || 2 (0+0+1+1) || +3:41.3 |- | 18 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Ransom]]|KAN}} || 45:18.3 || 1 (1+0+0+0) || +3:48.2 |- | 19 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]|CHN}} || 45:19.4 || 1 (1+0+0+0) || +3:49.3 |- | 20 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Varvinec]]|UKR}} || 45:21.5 || 1 (0+1+0+0) || +3:51.4 |- | 21 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galina Višnjevska]]|KAZ}} || 45:23.7 || 1 (0+0+0+1) || +3:53.6 |- | 22 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 45:25.1 || 2 (0+0+0+2) || +3:55.0 |- | 23 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 45:29.5 || 2 (0+1+0+1) || +3:59.4 |- | 24 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Emilija Jordanova]]|BUL}} || 45:32.3 || 1 (0+0+1+0) || +4:02.2 |- | 25 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 45:33.0 || 3 (1+2+0+0) || +4:02.9 |- | 26 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Podčufarova]]|RUS}} || 45:33.1 || 2 (1+0+0+1) || +4:03.0 |- | 27 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SVK}} || 45:33.4 || 3 (1+1+1+0) || +4:03.3 |- | 28 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}} || 45:35.2 || 1 (0+0+1+0) || +4:05.1 |- | 29 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Alina Rajkova]]|KAZ}} || 45:35.3 || 1 (0+0+0+1) || +4:05.2 |- | 30 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 45:37.5 || 1 (0+1+0+0) || +4:07.4 |- | 31 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 45:42.3 || 2 (0+1+0+1) || +4:12.2 |- | 32 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]]|GBR}} || 45:47.0 || 1 (0+1+0+0) || +4:16.9 |- | 33 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Merkušina]]|UKR}} || 45:47.5 || 2 (1+0+1+0) || +4:17.4 |- | 34 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Frolina]]|JKO}} || 45:49.3 || 2 (0+0+0+2) || +4:19.2 |- | 35 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Jurkevič]]|BLR}} || 45:49.7 || 1 (0+1+0+0) || +4:19.6 |- | 36 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 45:51.0 || 3 (2+0+0+1) || +4:20.9 |- | 37 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 45:53.6 || 1 (0+0+0+1) || +4:23.5 |- | 38 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier]]|FRA}} || 45:58.6 || 2 (1+0+0+1) || +4:28.5 |- | 39 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 46:17.1 || 4 (2+1+1+0) || +4:47.0 |- | 40 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]]|FRA}} || 46:25.7 || 4 (2+1+0+1) || +4:55.6 |- | 41 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Jana Gereková]]|SVK}} || 46:28.6 || 3 (1+1+1+0) || +4:58.5 |- | 42 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starih]]|RUS}} || 46:41.3 || 3 (0+1+2+0) || +5:11.2 |- | 43 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Tandy]]|KAN}} || 46:44.1 || 2 (0+0+1+1) || +5:14.0 |- | 44 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 46:45.3 || 2 (1+1+0+0) || +5:15.2 |- | 45 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}}} || 46:53.5 || 4 (0+1+2+1) || +5:23.4 |- | 46 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}}} || 46:53.6 || 3 (1+1+1+0) || +5:23.5 |- | 47 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Kaia Wøien Nicolaisen]]|NOR}} || 46:54.9 || 3 (0+1+2+0) || +5:24.8 |- | 48 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 47:02.8 || 4 (1+1+2+0) || +5:32.7 |- | 49 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 47:20.1 || 4 (1+1+1+1) || +5:50.0 |- | 50 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]]|ČEŠ}} || 47:31.8 || 5 (2+0+1+2) || +6:01.7 |- | 51 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Tatjana Akimova]]|RUS}} || 47:42.4 || 5 (0+3+0+2) || +6:12.3 |- | 52 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Krystyna Guzik]]|POL}} || 47:47.3 || 4 (1+1+1+1) || +6:17.2 |- | 53 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]]|FRA}} || 47:56.7 || 4 (2+1+1+0) || +6:26.6 |- | 54 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 48:00.6 || 5 (2+2+1+0) || +6:30.5 |- | 55 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 48:01.0 || 5 (1+2+0+2) || +6:30.9 |- | 56 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 48:06.8 || 4 (1+2+1+0) || +6:36.7 |- | 57 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 48:12.0 || 2 (1+0+0+1) || +6:41.9 |- | 58 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu]]|NOR}} || 48:18.3 || 5 (3+0+1+1) || +6:48.2 |- | 59 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Magnusson]]|ŠVE}} || 48:20.8 || 4 (2+1+1+0) || +6:50.7 |- | 60 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Christina Rieder]]|AUT}} || 48:22.6 || 2 (0+1+0+1) || +6:52.5 |- | 61 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 48:26.1 || 5 (2+0+3+0) || +6:56.0 |- | 62 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]]|KAN}} || 48:31.6 || 3 (3+0+0+0) || +7:01.5 |- | 63 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Fanny Horn Birkeland]]|NOR}} || 48:32.4 || 5 (1+0+3+1) || +7:02.3 |- | 64 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 48:48.0 || 4 (2+1+0+1) || +7:17.9 |- | 65 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 48:48.7 || 4 (1+1+1+1) || +7:18.6 |- | 66 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Ivona Fialková]]|SVK}} || 48:49.1 || 5 (0+1+2+2) || +7:19.0 |- | 67 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Nilsson]]|ŠVE}} || 48:56.1 || 4 (1+0+2+1) || +7:26.0 |- | 68 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Furuya]]|JAP}} || 49:15.6 || 6 (2+2+1+1) || +7:45.5 |- | 69 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|CHN}} || 49:15.7 || 4 (1+1+0+2) || +7:45.6 |- | 70 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Luminița Pișcoran]]|RUM}} || 49:18.3 || 4 (2+1+1+0) || +7:48.2 |- | 71 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Svjetlana Slepcova]]|RUS}} || 49:23.8 || 5 (2+1+1+1) || +7:53.7 |- | 72 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Danijela Kadeva]]|BUL}} || 49:24.9 || 3 (0+0+1+2) || +7:54.8 |- | 73 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Kistanova]]|KAZ}} || 49:27.6 || 6 (1+2+2+1) || +7:57.5 |- | 74 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Olga Poltoranjina]]|KAZ}} || 49:30.6 || 4 (0+0+4+0) || +8:00.5 |- | 75 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Rina Mitsuhashi]]|JAP}} || 49:54.3 || 6 (2+2+1+1) || +8:24.2 |- | 76 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Anja Eržen]]|SVN}} || 50:12.7 || 3 (1+1+1+0) || +8:42.6 |- | 77 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Diana Rasimovičiūtė]]|LTU}} || 50:13.1 || 3 (1+2+0+0) || +8:43.0 |- | 78 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Fabienne Hartweger]]|AUT}} || 50:24.4 || 3 (1+2+0+0) || +8:54.3 |- | 79 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Urška Poje]]|SVN}} || 50:27.3 || 3 (1+1+1+0) || +8:57.2 |- | 80 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Éva Tófalvi]]|RUM}} || 50:28.5 || 3 (1+2+0+0) || +8:58.4 |- | 81 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Victoria Padial]]|ESP}} || 50:30.6 || 3 (1+2+0+0) || +9:00.5 |- | 82 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Lucie Charvátová]]|ČEŠ}} || 50:33.7 || 8 (2+2+3+1) || +9:03.6 |- | 83 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Sanna Markkanen]]|FIN}} || 50:39.4 || 3 (0+1+0+2) || +9:09.3 |- | 84 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Mąka (biatlonka)|Anna Mąka]]|POL}} || 50:40.1 || 4 (2+2+0+0) || +9:10.0 |- | 85 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 50:43.7 || 7 (2+0+3+2) || +9:13.6 |- | 86 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Paulauskaitė]]|LTU}} || 50:59.0 || 3 (0+1+1+1) || +9:28.9 |- | 87 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Madeleine Phaneuf]]|SAD}} || 51:08.4 || 4 (0+2+0+2) || +9:38.53 |- | 88 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Desislava Stojanova]]|BUL}} || 51:11.4 || 6 (1+2+2+1) || +9:41.3 |- | 89 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]]|LTU}} || 51:55.5 || 7 (1+3+1+2) || +10:25.4 |- | 90 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Kristel Viigipuu]]|EST}} || 51:55.9 || 3 (0+0+0+3) || +10:25.8 |- | 91 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Meng Fanqi]]|CHN}} || 52:17.6 || 6 (4+1+1+0) || +10:47.5 |- | 92 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Ničiporenko]]|MDA}} || 52:41.7 || 3 (0+0+0+3) || +11:11.6 |- | 93 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Maria Tsakiri (biatlonka)|Maria Tsakiri]]|GRČ}} || 52:50.9 || 3 (0+2+0+1) || +11:20.8 |- | 94 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Mun Ji-hee]]|JKO}} || 53:21.7 || 4 (1+1+1+1) || +11:51.6 |- | 95 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Žanna Juškāne]]|LAT}} || 53:43.4 || 7 (3+0+2+2) || +12:13.3 |- | 96 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Kadri Lehtla]]|EST}} || 53:58.7 || 5 (0+3+2+0) || +12:28.6 |- | 97 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Diana Salman]]|RUM}} || 55:35.7 || 7 (3+2+0+2) || +14:05.6 |- | 98 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Emőke Szőcs]]|MAĐ}} || 56:11.7 || 9 (3+2+2+2) || +14:41.6 |- | 99 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Ala Hiljenko]]|MDA}} || 58:29.6 || 8 (1+3+1+3) || +16:59.5 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 7g5xlord8f5a6oetfx2q7hkw43t910b Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – masovni start (muškarci) 0 427558 3900149 3867325 2026-06-23T18:37:49Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 3 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900149 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = masovni start | godina = 2017 | slika = | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 19. februara 2017. | broj_učesnika = | broj_zemalja = | broj_ekipa = | zlato = Simon Schempp | zlato_NOK = GER | srebro = Johannes Thingnes Bø | srebro_NOK = NOR | bronza = Simon Eder | bronza_NOK = AUT | godina_p = 2016 | spol = muškarci | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|masovnom startu]] na 15&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u muškoj konkurenciji održana je [[19. februar]]a 2017. u u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=23. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C51D1_2.0.pdf |title=Qualification status |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=17. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217063142/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C51D1_2.0.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C51D2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=20. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220011647/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C51D2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:45.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C51D2_1.0.pdf |title=Final results |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=20. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220011647/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMMS/BT_C51D2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Pravo nastupa imali su dvadeset pet najboljih u trenutnom poretku [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|Svjetskog kupa]], te pet ostalih, koji su osvojili najviše bodova u utrkama Svjetskog prvenstva. {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Schempp]]|NJE}} || 0 (0+0+0+0) || 35:38.3 || |- | {{silver02}} || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} || 1 (0+0+0+1) || 35:47.3 || +9.0 |- | {{bronze03}} || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Simon Eder]]|AUT}} || 0 (0+0+0+0) || 35:48.4 || +10.1 |- | 4 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Anton Šipuljin]]|RUS}} || 2 (0+1+1+0) || 36:03.6 || +25.3 |- | 5 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Martin Fourcade]]|FRA}} || 3 (1+0+0+2) || 36:09.6 || +31.3 |- | 6 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Lowell Bailey]]|SAD}} || 0 (0+0+0+0) || 36:11.8 || +33.5 |- | 7 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Landertinger]]|AUT}} || 2 (0+0+0+2) || 36:16.3 || +38.0 |- | 8 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]|ŠVE}} || 1 (0+0+1+0) || 36:18.0 || +39.7 |- | 9 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Benedikt Doll]]|NJE}} || 2 (0+0+2+0) || 36:21.2 || +42.9 |- | 10 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} || 2 (0+0+0+2) || 36:24.4 || +46.1 |- | 11 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Evgenij Garaničev]]|RUS}} || 2 (0+0+2+0) || 36:29.0 || +50.7 |- | 12 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Krasimir Anev]]|BUL}} || 1 (0+0+0+1) || 36:31.3 || +53.0 |- | 13 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Šlesingr]]|ČEŠ}} || 2 (0+0+1+1) || 36:32.4 || +54.1 |- | 14 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} || 2 (0+0+1+1) || 36:35.2 || +56.9 |- | 15 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} || 3 (1+2+0+0) || 36:41.7 || +1:03.4 |- | 16 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Ondřej Moravec]]|ČEŠ}} || 2 (0+0+1+1) || 36:46.0 || +1:07.7 |- | 17 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Klemen Bauer]]|SVN}} || 2 (1+1+0+0) || 36:54.3 || +1:16.0 |- | 18 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Jean-Guillaume Béatrix]]|FRA}} || 2 (0+0+2+0) || 36:57.0 || +1:18.7 |- | 19 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Julian Eberhard]]|AUT}} || 5 (1+2+1+1) || 36:59.2 || +1:20.9 |- | 20 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Vladimir Iliev]]|BUL}} || 3 (0+1+0+2) || 37:00.2 || +1:21.9 |- | 21 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} || 3 (0+0+3+0) || 37:09.7 || +1:31.4 |- | 22 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Michal Krčmář]]|ČEŠ}} || 1 (1+0+0+0) || 37:20.3 || +1:42.0 |- | 23 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Ole Einar Bjørndalen]]|NOR}} || 3 (1+2+0+0) || 37:22.8 || +1:44.5 |- | 24 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Dominik Windisch]]|ITA}} || 4 (1+0+3+0) || 37:34.2 || +1:55.9 |- | 25 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Dmitro Pidrušnji]]|UKR}} || 4 (1+1+1+1) || 37:34.9 || +1:56.6 |- | 26 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Maksim Cvetkov]]|RUS}} || 3 (1+0+1+1) || 37:39.8 || +2:01.5 |- | 27 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[SerhiJ Semenov]]|UKR}} || 4 (1+1+0+2) || 37:48.0 || +2:09.7 |- | 28 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Emil Hegle Svendsen]]|NOR}} || 5 (1+2+2+0) || 38:18.6 || +2:40.4 |- | 29 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Serafin Wiestner]]|ŠVI}}} || 4 (2+1+1+0) || 38:29.9 || +2:51.6 |- | 30 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Mario Dolder]]|ŠVI}}} || 4 (0+1+2+1) || 39:05.6 || +3:27.3 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] n4zs68dnpwm72k76dqfql14q0wypipa Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – masovni start (žene) 0 427559 3900150 3867326 2026-06-23T18:38:43Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900150 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = masovni start | godina = 2017 | slika = | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Hochfilzen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 19. februara 2017. | broj_učesnika = | broj_zemalja = | broj_ekipa = | zlato = Laura Dahlmeier | zlato_NOK = GER | srebro = Susan Dunklee | srebro_NOK = USA | bronza = Kaisa Mäkäräinen | bronza_NOK = FIN | godina_p = 2016 | spol = žene | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|masovnom startu]] na 12;5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017.]] u ženskoj konkurenciji održana je [[19. februar]]a 2017. u u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochfilzen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=23. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C51D1_2.0.pdf |title=Qualification status |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223057/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C51D1_2.0.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C51D2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=20. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220013118/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C51D2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 11:30.<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C73E_1.0.pdf |title=Final results |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=22. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170222183014/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWMS/BT_C73E_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> Pravo nastupa imali se dvadeset pet najboljih u trenutnom poretku [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|Svjetskog kupa]], te pet ostalih, koji su osvojile najviše bodova u utrkama Svjetskog prvenstva. {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 0 (0+0+0+0) || 33:13.8 || |- | {{silver02}} || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 0 (0+0+0+0) || 33:18.4 || +4.6 |- | {{bronze03}} || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 1 (1+0+0+0) || 33:33.9 || +20.1 |- | 4 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Gabriela Koukalová]]|ČEŠ}} || 1 (0+0+0+1)|| 33:37.8 || +24.0 |- | 5 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Teja Gregorin]]|SVN}} || 1 (0+1+0+0) || 33:38.0 || +24.2 |- | 6 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 1 (0+1+0+0) || 33:38.2 || +24.4 |- | 7 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Marie Dorin Habert]]|FRA}} || 1 (0+0+0+1) || 33:54.1 || +40.3 |- | 8 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 2 (0+0+1+1) || 34:19.4 || +1:05.6 |- | 9 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Alexia Runggaldier]]|ITA}} || 0 (0+0+0+0) || 34:20.7 || +1:06.9 |- | 10 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SVK}} || 2 (0+1+1+0) || 34:27.9 || +1:14.1 |- | 11 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 0 (0+0+0+0) || 34:28.6 || +1:14.8 |- | 12 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 4 (0+2+2+0)|| 34:30.0 || +1:16.2 |- | 13 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier]]|FRA}} || 1 (1+0+0+0)|| 34:37.8 || +1:24.0 |- | 14 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Merkušina]]|UKR}} || 1 (1+0+0+0) || 34:42.5 || +1:28.7 |- | 15 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starikh]]|RUS}} || 2 (1+0+1+0) || 34:50.8 || +1:37.0 |- | 16 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Nadežda Skardino]]|BLR}} || 1 (0+1+0+0) || 35:01.3 || +1:47.5 |- | 17 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 4 (0+1+2+1) || 35:03.6 || +1:49.8 |- | 18 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}}} || 3 (2+0+0+1) || 35:10.6 || +1:56.8 |- | 19 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Darja Domračeva]]|BLR}} || 4 (0+3+1+0) || 35:30.5 || +2:16.7 |- | 20 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 3 (0+3+0+0) || 35:47.1 || +2:33.3 |- | 21 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 5 (0+0+3+2) || 35:52.2 || +2:38.4 |- | 22 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasiya Kuzmina]]|SVK}} || 4 (1+2+1+0) || 35:52.3 || +2:38.5 |- | 23 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Tatjana Akimova]]|RUS}} || 5 (0+2+1+2) || 35:57.2 || +2:43.4 |- | 24 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 4 (1+0+1+2) || 36:17.9 || +3:04.1 |- | 25 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 6 (2+3+1+0) || 36:32.6 || +3:18.8 |- | 26 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 5 (2+2+1+0) || 36:42.3 || +3:28.5 |- | 27 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 2 (0+2+0+0) || 36:54.4 || +3:40.6 |- | 28 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 9 (1+1+2+5) || 37:03.8 || +3:50.0 |- | 29 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu]]|NOR}} || 6 (1+2+2+1) || 37:47.6 || +4:33.8 |- | 30 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Avakumova]]|JKO}} || 5 (0+2+3+0) || 38:00.7 || +4:46.9 |} ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] rk7pj0oc8rtbot116y0ikleis0jw3vf Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 4 × 7,5 km 0 427561 3900147 3867327 2026-06-23T18:35:56Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900147 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2017 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Hochflizen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 18. marta 2017 | broj_učesnika = 104 | broj_zemalja = 26 | broj_ekipa = 26 | zlato = Aleksej Volkov | zlato_2 = Maksim Cvetkov | zlato_3 = Anton Babikov | zlato_4 = Anton Šipuljin | zlato_NOK = RUS | srebro = Jean-Guillaume Béatrix | srebro_2 = Quentin Fillon Maillet | srebro_3 = Simon Desthieux | srebro_4 = Martin Fourcade | srebro_NOK = FRA | bronza = Daniel Mesotitsch | bronza_2 = Julian Eberhard | bronza_3 = Simon Eder | bronza_4 = Dominik Landertinger | bronza_NOK = AUT | godina_p = 2016 | spol = muškarci | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|muškoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017]], održala se [[18. mart]]a 2017. u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochflizen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=23. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=17. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217063319/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 14:45 po lokalnom vremenu ([[CET]]).<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMRL/BT_C73C_1.0.pdf |title=Final results |access-date=23. 2. 2017 |archive-date=2. 3. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302193919/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SMRL/BT_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 2 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br>[[Maksim Cvetkov]]<br>[[Anton Babikov]]<br>[[Anton Šipuljin]] </small> || '''1:14:15.0'''<br>18:49.2<br>18:35.0<br>18:57.7<br>17:53.1 || '''0+1 0+2'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 || |- | {{silver02}} || 5 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br>[[Quentin Fillon Maillet]]<br>[[Simon Desthieux]]<br>[[Martin Fourcade]]</small> || '''1:14:20.8'''<br>18:34.6<br>18:40.9<br>19:18.9<br>17:46.4 || '''0+4 0+0'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+3 0+0<br>0+0 0+0 || +5.8 |- | {{bronze03}} || 6 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[Daniel Mesotitsch]]<br>[[Julian Eberhard]]<br>[[Simon Eder]]<br>[[Dominik Landertinger]]</small> || '''1:14:35.1'''<br>18:50.3<br>18:39.3<br>18:52.8<br>18:12.7 || '''0+4 0+6'''<br>0+0 0+1<br>0+2 0+2<br>0+1 0+2<br>0+1 0+1 || +20.1 |- | 4 || 1 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Erik Lesser]]<br>[[Benedikt Doll]]<br>[[Arnd Peiffer]]<br>[[Simon Schempp]]</small> || '''1:14:44.6'''<br>18:29.2<br>19:19.1<br>18:47.4<br>18:08.9||'''0+4 0+4'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+3<br>0+2 0+1<br>0+1 0+0 || +29.6 |- | 5 || 8 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br><small>[[Lukas Hofer]]<br>[[Dominik Windisch]]<br>[[Giuseppe Montello]]<br>[[Thomas Bormolini]]</small> || '''1:15:45.8'''<br>18:48.8<br>18:27.1<br>19:37.6<br>18:52.3||'''0+3 0+2'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+2 0+0 || +1:30.8 |- | 6 || 4 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br><small>[[Artem Prima]]<br>[[Serhij Semenov]]<br>[[Vladimir Semakov]]<br>[[Dmitro Pidrušnji]]</small> || '''1:15:56.3'''<br>18:43.1<br>18:40.3<br>19:29.6<br>19:03.3||'''0+6 0+4'''<br>0+1 0+0<br>0+0 0+1<br>0+2 0+1<br>0+3 0+3 || +1:41.3 |- | 7 || 18 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Lowell Bailey]]<br>[[Leif Nordgren]]<br>[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br>[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]]</small> || '''1:16:05.5'''<br>18:41.6<br>18:51.6<br>19.49.9<br>18:42.4||'''0+4 0+4'''<br>0+1 0+0<br>0+0 0+1<br>0+1 0+3<br>0+2 0+0 || +1:50.5 |- | 8 || 3 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Ole Einar Bjørndalen]]<br>[[Emil Hegle Svendsen]]<br>[[Tarjei Bø]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]</small> || '''1:16:37.3'''<br>18:59.9<br>19:00.1<br>19.44.6<br>18:52.7||'''0+3 1+5'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+0<br>0+0 1+3<br>0+2 0+0 || +2:22.3 |- | 9 || 9 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Krasimir Anev]]<br>[[Anton Sinapov]]<br>[[Michail Kletčerov]]<br>[[Vladimir Iliev]]</small> || '''1:17:05.3'''<br>18:41.4<br>19:57.8<br>19.24.8<br>19:01.3||'''0+3 1+4'''<br>0+1 0+0<br>0+0 1+3<br>0+0 0+1<br>0+2 0+0 || +2:50.3 |- | 10 || 7 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Tomáš Krupčík]]<br>[[Ondřej Moravec]]<br>[[Michal Šlesingr]]<br>[[Michal Krčmář]]</small> || '''1:17:25.0'''<br>19:59.8<br>19:06.3<br>19.16.4<br>19:02.5||'''0+7 1+8'''<br>0+1 1+3<br>0+1 0+1<br>0+3 0+2<br>0+2 0+2 || +3:10.0 |- | 11 || 16 || align=left|{{flagcountry|ŠVE}}<br><small>[[Torstein Stenersen]]<br>[[Jesper Nelin]]<br>[[Sebastian Samuelsson]]<br>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]</small> || '''1:17:25.1'''<br>18:50.9<br>19:28.5<br>20.50.1<br>18:15.6||'''0+4 1+7'''<br>0+0 0+1<br>0+2 0+3<br>0+2 1+3<br>0+0 0+0 || +3:10.1 |- | 12 || 14 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Matej Kazár]]<br>[[Martin Otčenáš]]<br>[[Tomáš Hasilla]]<br>[[Michal Šíma]]</small> || '''1:17:44.0'''<br>19:09.0<br>19:24.0<br>19.53.9<br>19:17.1||'''0+6 0+3'''<br>0+1 0+0<br>0+2 0+1<br>0+3 0+2<br>0+0 0+0 || +3:29.0 |- | 13 || 11 || align=left|{{flagcountry|KAN}}<br><small>[[Christian Gow]]<br>[[Scott Gow]]<br>[[Macx Davies]]<br>[[Brendan Green]]</small> || '''1:17:50.5'''<br>19:08.5<br>19:38.6<br>19.58.1<br>19:05.3||'''0+6 0+4'''<br>0+2 0+1<br>0+2 0+1<br>0+2 0+1<br>0+0 0+0 || +3:35.5 |- | 14 || 12 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Jan Savitskij]]<br>[[Vasilij Podkoritov]]<br>[[Maksim Braun]]<br>[[Anton Pantov]]</small> || '''1:18:01.4'''<br>19:10.4<br>20:05.1<br>19.30.3<br>19:15.6||'''1+7 0+5'''<br>0+1 0+2<br>1+3 0+1<br>0+1 0+2<br>0+2 0+0 || +3:46.4 |- | 15 || 22 || align=left|{{flagcountry|JAP}}<br><small>[[Mikito Tachizaki]]<br>[[Tsukasa Kobonoki]]<br>[[Junji Nagai]]<br>[[Kosuke Ozaki (biatlonac)|Kosuke Ozaki]]</small> || '''1:18:08.1'''<br>19:08.0<br>19:43.3<br>19.55.2<br>19:21.6||'''0+5 0+7'''<br>0+0 0+3<br>0+2 0+1<br>0+0 0+3<br>0+3 0+0 || +3:53.1 |- | 16 || 10 || align=left|{{flagcountry|ŠVI}}<br><small>[[Jeremy Finello]]<br>[[Benjamin Weger]]<br>[[Mario Dolder]]<br>[[Serafin Wiestner]]</small> || '''1:18:47.5'''<br>19:59.4<br>18:47.0<br>20.55.4<br>19:05.7||'''0+5 2+7'''<br>0+3 0+2<br>0+0 0+0<br>0+1 2+3<br>0+1 0+2 || +4:32.5 |- | 17 || 21 || align=left|{{flagcountry|RUM}}<br><small>[[George Buta]]<br>[[Gheorghe Pop]]<br>[[Cornel Puchianu]]<br>[[Remus Faur]]</small> || '''1:19:28.3'''<br>19:56.1<br>20:28.1<br>19.27.6<br>19:36.5||'''0+6 0+6'''<br>0+2 0+1<br>0+0 0+2<br>0+1 0+2<br>0+3 0+1 || +5:13.3 |- | 18 || 13 || align=left|{{flagcountry|SLO}}<br><small>[[Miha Dovžan]]<br>[[Klemen Bauer]]<br>[[Rok Tršan]]<br>[[Lenart Oblak]]</small> || '''1:19:35.0'''<br>19:33.0<br>18:55.4<br>20.43.9<br>20:22.7||'''0+7 0+7'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+2<br>0+3 0+2<br>0+3 0+2 || +5:20.0 |- | 19 || 17 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Vladimir Chepelin]]<br>[[Maksim Varabei]]<br>[[Dzmitry Abasheu]]<br>[[Sergey Bocharnikov]]</small> || '''1:19:55.1'''<br>19:30.5<br>21:32.0<br>19.40.4<br>19:12.2||'''0+5 4+7'''<br>0+1 1+3<br>0+2 3+3<br>0+0 0+0<br>0+3 0+1 || +5:40.1 |- | 20 || 19 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Mikko Loukkaanhuhta]]<br>[[Tuomas Grönman (biatlonac)|Tuomas Grönman]]<br>[[Olli Hiidensalo]]<br>[[Tero Seppälä]]</small> || '''1:20:08.2'''<br>20:01.6<br>21:02.7<br>19.31.9<br>19:32.0||'''1+4 0+4'''<br>0+1 0+1<br>1+3 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2 || +5:53.2 |- | 21 || 15 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Rene Zahkna]]<br>[[Kauri Kõiv]]<br>[[Roland Lessing]]<br>[[Kalev Ermits]]</small> || '''1:20:39.8'''<br>19:41.7<br>20:15.5<br>20.09.7<br>20:32.9||'''0+3 2+9'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+2<br>0+2 0+2<br>0+0 2+3 || +6:24.8 |- | 22 || 24 || align=left|{{flagcountry|LAT}}<br><small>[[Andrejs Rastorgujevs]]<br>[[Daumants Lūsa]]<br>[[Aleksandrs Patrijuks]]<br>[[Ilmārs Bricis]]</small> || '''1:21:07.2'''<br>19:35.4<br>20:12.7<br>20.17.9<br>21:01.2||'''0+1 1+6'''<br>0+0 1+3<br>0+0 0+1<br>0+1 0+2<br>0+0 0+0 || +6:52.2 |- | 23 || 25 || align=left|{{flagcountry|JKO}}<br><small>[[Kim Jong-min (biatlonac)|Kim Jong-min]]<br>[[Lee In-bok]]<br>[[Kim Yong-gyu (biatlonac)|Kim Yong-gyu]]<br>[[Heo Seon-hoe]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:40.2<br>20:05.4<br>20.32.8<br><br> ||'''0+2 0+3'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2<br>0+1 || |- | 24 || 20 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Łukasz Szczurek]]<br>[[Grzegorz Guzik]]<br>[[Andrzej Nędza-Kubiniec]]<br>[[Rafał Penar]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:12.8<br>20:46.7<br>20.37.6<br><br> ||'''1+6 0+2'''<br>0+2 0+1<br>1+3 0+0<br>0+0 0+1<br>0+1 || |- | 25 || 23 || align=left|{{flagcountry|LTU}}<br><small>[[Tomas Kaukėnas]]<br>[[Karol Dombrovski]]<br>[[Vytautas Strolia]]<br>[[Rokas Suslavičius]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:10.4<br>21:14.7<br>20.28.3<br><br> ||'''0+4 2+7'''<br>0+0 1+3<br>0+2 1+3<br>0+2 0+1<br>0+0 || |- | 26 || 26 || align=left|{{flagcountry|UK}}<br><small>[[Scott Dixon (biatlonac)|Scott Dixon]]<br>[[Marcel Laponder]]<br>[[Vinny Fountain]]<br>[[Alex Gleave]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:09.3<br>21:59.4<br><br><br> ||'''3+4 0+4'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+3<br>3+3 <br> <br>|| |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 5ncoq2mlzhixt09g0zvmh2i3slnqpus Tužba Bosne i Hercegovine protiv SR Jugoslavije za genocid 0 427586 3900247 3741721 2026-06-24T06:43:01Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900247 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Peace Palace.jpg|mini|desno|Palata mira u [[Den Haag]]u]] '''Tužba Bosne i Hercegovine protiv SR Jugoslavije za genocid''' (poznata i kao ''[[Bosna i Hercegovina]] protiv [[Srbija i Crna Gora|Srbije i Crne Gore]]''; ''[[de iure]] naziv'': ''Primjena Konvencije i spriječavanju i kažnjavanju genocida'')<ref>{{Cite web |url=http://www.worldlii.org/int/cases/ICJ/2007/2.html |title=CASE CONCERNING THE APPLICATION OF THE CONVENTION ON THE PREVENTION AND PUNISHMENT OF THE CRIME OF GENOCIDE (BOSNIA AND HERZEGOVINA v.SERBIA AND MONTENEGRO) |access-date=24. 2. 2017 |archive-date=30. 3. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330035727/http://www.worldlii.org/int/cases/ICJ/2007/2.html |url-status=dead }}</ref> bio je sudski proces pred [[Međunarodni sud pravde|Međunarodnim sudom pravde]] u [[Holandija|holandskom]] [[Den Haag]]u gdje je prvi put u šezdesetogodišnjoj praksi suda jedna država, [[Bosna i Hercegovina]], optužila drugu državu, tadašnju [[Savezna republika Jugoslavija|SR Jugoslaviju]], za genocid. Tužbu sudu je sastavio i podnio [[Francis Boyle]], savjetnik [[Alija Izetbegović|Alije Izetbegovića]] tokom [[rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]]. Dana [[26. februar]]a [[2007]]. godine, [[Međunarodni sud pravde]] je presudio da [[Srbija]] ne može biti smatrana odgovornom za [[genocid u Srebrenici]] od strane [[Vojska Republike Srpske|Vojske Republike Srpske]].<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/homepageCrisis/idUSL26638724._CH_.2400|publisher=Reuters|title=Serbia cleared of genocide, failed to stop killing|date=26. 2. 2007|access-date=24. 2. 2017|archive-date=24. 12. 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081224221026/http://www.reuters.com/article/homepageCrisis/idUSL26638724._CH_.2400|url-status=dead}}</ref><ref name="sense-agency2007">{{cite news|url=http://www.sense-agency.com/en/stream.php?sta=3&pid=9273&kat=3|publisher=Sense Tribunal|title=SERBIA FOUND GUILTY OF FAILURE TO PREVENT AND PUNISH GENOCIDE|date=26. 2. 2007|access-date=24. 2. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20090730091312/http://www.sense-agency.com/en/stream.php?sta=3&pid=9273&kat=3|archive-date=30. 7. 2009|url-status=dead}}</ref> U svojoj presudi, Sud je našao da je Srbija ipak prekršila [[Konvencija o spriječavanju i kažnjavanju zločina genocida|Konvenciju o genocidu]] time što nije učinila sve što je bilo u njenoj moći da spriječi [[genocid]], a potom nije kaznila niti predala počinioce [[Haški tribunal|Haškom tribunalu]]. Poslije ovog suđenja, Srbija je postala prva zemlja koja je po ocjeni suda prekršila Konvenciju o genocidu. Tužba [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] sadržala je navode da je Srbija direktno odgovorna za [[Genocid u Bosni i Hercegovini|genocid počinjen na čitavoj teritoriji Bosne i Hercegovine]], s namjerom da uništi [[Bošnjaci|bošnjačko]] stanovništvo Bosne i Hercegovine. Posljednje ročište održano je [[9. maj]]a [[2006]]. godine. == Tok suđenja == Članovi suda bili su: [[Rosalyn Higgins]] (predsjednica), [[Awn Shawkat Al-Khasawneh]] (potpredsjednik), [[Raymond Ranjeva]], [[Shi Jiuyong]], [[Abdul G. Koroma]], [[Hisashi Owada]], [[Bruno Simma]], [[Peter Tomka]], [[Ronny Abraham]], [[Kenneth Keith]], [[Bernardo Sepúlveda Amor]], [[Mohamed Bennouna]], [[Leonid Skotnikov]], Ahmed Mahiou (''ad hoc'' sudija izabran od strane Bosne i Hercegovine) i [[Milenko Kreća]] (''ad hoc'' sudija izabran od strane Srbije i Crne Gore). Suđenje se odvijalo u slijedećim terminima: === Prva runda iznošenja dokaza === * od [[27. februar]]a do [[7. mart]]a, 2006, Bosna i Hercegovina * od [[8. mart]]a do [[16. mart]]a, 2006, [[Srbija i Crna Gora]] === Saslušavanje vještaka, svjedoka i svjedoka-vještaka === * od [[17. mart]]a do [[21. mart]]a, 2006, Bosna i Hercegovina * od [[22. mart]]a do [[28. mart]]a, 2006, Srbija i Crna Gora === Druga runda === * od [[18. april]]a do [[24. april]]a, 2006, Bosna i Hercegovina * od [[2. maj]]a do [[9. maj]]a, 2006, Srbija i Crna Gora == Presuda == Presuda Međunarodnog suda pravde potvrdila je (kao što je to ranije presudio [[Haški tribunal]]) da su pojedine frakcije [[Vojska Republike Srpske|Vojske Republike Srpske]] počinile [[genocid u Srebrenici]] u julu [[1995]]. godine, ali je istovremeno odbacio navode tužbe da je genocid počinjen na čitavoj teritoriji Bosne i Hercegovine. U presudi se navodi da su elementi genocida ostvareni samo na području [[Srebrenica|Srebrenice]].<ref name="sfgate2007">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2007/02/26/international/i033600S38.DTL&type=politics|title=Courte: Serbia failed to prevent genocide, UN court rules|date=26. 2. 2007|publisher=[[Associated Press]]|access-date=24. 2. 2017|archive-date=10. 8. 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070810091849/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2007%2F02%2F26%2Finternational%2Fi033600S38.DTL&type=politics|url-status=dead}}</ref> [[Srbija]] je javno okrivljena za nesprječavanje genocida i za nekažnjavanje i neizručivanje počinilaca - u prvom redu komandanta snaga Republike Srpske, generala [[Ratko Mladić|Ratka Mladića]].<ref name="sense-agency2007"/> U presudi, sud je zaključio da Srbija nije počinila genocid (usvojeno sa 13 glasova sudija ''za'' i 2 ''protiv''). Također je, s 11 glasova ''za'' i 4 ''protiv'' zaključeno da Srbija nije bila ni saučesnik u genocidu, iako je zaključeno da je [[Savezna Republika Jugoslavija|SRJ]] tokom rata pružala vojnu i finansijsku podršku srpskom stanovništvu u [[Republika Srpska|Republici Srpskoj]]. Srbija je okrivljena za nepoštovanje dvije privremene zaštitne mjere koje je izdao [[Međunarodni sud pravde]] u aprilu i septembru [[1993]]. godine. Tadašnjoj SR Jugoslaviji je naloženo da učini sve u njenoj moći da spriječi zločin genocida i učini sve da taj zločin ne počine vojne ili paravojne formacije pod njenom kontrolom ili koje primaju njenu podršku. Sudije su zaključile da u julu 1995. godine Srbija nije uspjela spriječiti genocid, po mišljenju suda, srpske vlasti su trebale biti svjesne ozbiljnosti situacije.<ref name="sense-agency2007"/> U donošenju ove odluke, sud se pozvao na standarde postavljene u slučaju [[Tužba Nikaragve protiv SAD|Nikaragva protiv SAD]], u kome je presuđeno da [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] nisu pravno odgovorne za akcije [[Kontra gerile]] uprkos njihovom zajedničkom cilju i javno izraženoj podršci. Sud je zaključio da drugi zločini počinjeni od strane srpskih vojnih snaga tokom rata 1992-95. ostaju na nivou [[ratni zločini|ratnih zločina]] i ne mogu se kvalifikovati kao [[genocid]]. Predsjednica Suda [[Rosalyn Higgins]] istakla je da se Sud u ovom slučaju bavio genocidom u pravnom i užem smislu riječi, a ne u širem smislu, niti pak ratnim zločinima i zločinima protiv čovječnosti.<ref name="sense-agency2007"/><ref name="sfgate2007"/> Sud je dalje odlučio da, poslije odvajanja [[Crna Gora|Crne Gore]] u maju [[2006]]. godine, druga stranka u postupku ostaje samo Srbija, ali da bilo kakva odgovornost za protekle događaje odnosi na tada postojeću [[Srbija i Crna Gora|Srbiju i Crnu Goru]], a prije nje na [[Savezna republika Jugoslavija|Saveznu republiku Jugoslaviju]] === Tačke presude === Sud je utvrdio: # Odbacuju se primjedbe sadržane u završnim podnescima od strane optužene Srbije u smislu da Sud nema nadležnost; ''(s deset glasova za i pet protiv'') # Utvrđuje se da Srbija nije počinila genocid, preko svojih organa ili osoba čija djela uključuju i njihovu odgovornost prema međunarodnom običajnom pravu, krše svoje obaveze iz ''Konvencije o sprječavanju i kažnjavanju zločina genocida''; ''(s trinaest glasova za i dva protiv)'' # Utvrđuje se da Srbija nije poticala na genocid, niti poticala na počinjenje genocida, i nije kršila svoje obaveze prema ''Konvenciji o sprječavanju i kažnjavanju zločina genocida''; ''(s jedanaest glasova za i četiri protiv)'' # Utvrđuje se da Srbija nije suodgovorna za genocid, kršenje svojih obaveza prema ''Konvenciji o sprječavanju i kažnjavanju zločina genocida''; ''(s dvanaest glasova za, tri protiv)'' == Također pogledajte == *[[Genocid u Srebrenici]] *[[Rat u Bosni i Hercegovini]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == *[https://web.archive.org/web/20100213065153/http://www.icj-cij.org/presscom/index.php?pr=1897&pt=1&p1=6&p2=1 ICJ Press Release 2007/8] *[https://web.archive.org/web/20110605012548/http://www.icj-cij.org/docket/index.php?sum=667&code=bhy&p1=3&p2=2&case=91&k=f4&p3=5 Summary of the Judgment of 26 February 2007] *[http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf |date=1. 3. 2011 }} - case 91 - Judgment of 26 February 2007 *[https://web.archive.org/web/20160303205103/http://www.icj-cij.org/docket/index.php?p1=3&p2=2&k=f4&case=91&code=bhy&p3=4 Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro): List of judgements] ;2006 *IWPR staff. [http://www.iwpr.net/?p=tri&s=f&o=259860&apc_state=henh Serbia and Montenegro on Trial for Genocide], TU No 441, [http://www.iwpr.net/index.php?p=-&apc_state=henh&s=o&o=top_aims.html Institute for War & Peace Reporting], 24 February 2006 *Posner, Eric (poster), [http://uchicagolaw.typepad.com/faculty/2006/03/bosnia_v_serbia.html Article in the Boston Globe: Bosnia v. Serbia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170319151917/http://uchicagolaw.typepad.com/faculty/2006/03/bosnia_v_serbia.html |date=19. 3. 2017 }} on the blog site on the University of Chicago law school 9 March 2006. *Traynor, Ian. [https://www.theguardian.com/yugo/article/0,,1718803,00.html Court starts hearing Bosnia's genocide claim], [[The Guardian]], 27 February 2006 *Staff. [https://web.archive.org/web/20160304052312/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2206 Bosnia-Herzegovina will win its law suit in The Hague - interview with Srda Popovic], Bosnia Report, [https://web.archive.org/web/20170301013104/http://www.bosnia.org.uk/about/default.cfm Bosnian Institute], 31 May 2006 &mdash; An interview with a Serbian legal expert who thought that Bosnia would win the case. ;2007 *Hudson, Alexandra. [http://uk.reuters.com/article/worldNews/idUKL2525037520070227 Serbia cleared of genocide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029105718/http://uk.reuters.com/article/worldNews/idUKL2525037520070227 |date=29. 10. 2008 }}, [[Reuters]], 27 February 2007 *Simons, Marlise. [https://www.nytimes.com/2007/04/09/world/europe/09archives.html?_r=2&pagewanted=1&oref=slogin Genocide Court Ruled for Serbia Without Seeing Full War Archive], ''[[The New York Times]]'', April 9, 2007 *Tosh, Caroline [http://iwpr.net/?p=tri&s=f&o=333772&apc_state=henftri333778 Genocide Acquittal Provokes Legal Debate], TU No 491, [http://www.iwpr.net/index.php?p=-&apc_state=henh&s=o&o=top_aims.html Institute for War & Peace Reporting] 2 March 2007. *Hoare, Marko Attila. [https://web.archive.org/web/20160304052644/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2255 The International Court of Justice and the Decriminalisation of Genocide], ''Bosnia Report'', 9 March 2007 [[Kategorija:Rat u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Genocid u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Slučajevi Međunarodnog suda pravde]] [[Kategorija:2007. u međunarodnim odnosima]] [[Kategorija:2007. u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:2007. u Srbiji]] [[Kategorija:Odnosi Bosna i Hercegovina–Srbija]] [[Kategorija:Odnosi Bosna i Hercegovina–Crna Gora]] [[Kategorija:Vanjski odnosi Srbije i Crne Gore]] [[Kategorija:Vanjski odnosi SR Jugoslavije]] fmoupq9jwaadopxpzxkkfk3adyr2hft Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (žene) 0 427636 3900154 3867329 2026-06-23T18:40:42Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900154 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2017 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Hochflizen]], {{ZID|Austrija}} | datum = 17. marta 2017 | broj_učesnika = 92 | broj_zemalja = 23 | broj_ekipa = 23 | zlato = Vanessa Hinz | zlato_2 = Maren Hammerschmidt | zlato_3 = Franziska Hildebrand | zlato_4 = Laura Dahlmeier | zlato_NOK = GER | srebro = Irina Varvinec | srebro_2 = Julija Džima | srebro_3 = Anastasija Merkušina | srebro_4 = Olena Pidhrušna | srebro_NOK = UKR | bronza = Anaïs Chevalier | bronza_2 = Célia Aymonier | bronza_3 = Justine Braisaz | bronza_4 = Marie Dorin Habert | bronza_NOK = FRA | godina_p = 2016 | spol = žene | godina_s = 2019 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|ženskoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2017]], održala se [[17. mart]]a 2017. u [[Austrija|austrijskom]] gradu [[Hochflizen]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |title=Schedule |access-date=25. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227001224/http://www.hochfilzen2017.at/de/wettkampfprogramm.html |archive-date=27. 2. 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.0.pdf |title=Start list |access-date=25. 2. 2017 |archive-date=17. 2. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217063319/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 14:45 po lokalnom vremenu ([[CET]]).<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C73C_1.0.pdf |title=Final results |access-date=25. 2. 2017 |archive-date=2. 3. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302190347/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1617/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Vanessa Hinz]]<br>[[Maren Hammerschmidt]]<br>[[Franziska Hildebrand]]<br>[[Laura Dahlmeier]]</small> || '''1:11:16.6'''<br>18:03.6<br>17:58.5<br>18:13.9<br>17:00.6 || '''0+2 0+7'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+3<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2 || |- | {{silver02}} || 3 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br><small>[[Irina Varvinec]]<br>[[Julija Džima]]<br>[[Anastasija Merkušina]]<br>[[Olena Pidhrušna]]</small> || '''1:11:23.0'''<br>18:25.3<br>17:56.5<br>18:03.9<br>16:57.3 || '''0+2 0+2'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 0+0 || +6.4 |- | {{bronze03}} || 2 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Anaïs Chevalier]]<br>[[Célia Aymonier]]<br>[[Justine Braisaz]]<br>[[Marie Dorin Habert]]</small> || '''1:11:24.7''' <br> 17:53.0 <br> 18:31.8 <br> 18:14.9 <br> 16:45.0 || '''0+3 0+4'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+3<br>0+3 0+0<br>0+0 0+0 || +8.1 |- | 4 || 6 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Jessica Jislová]]<br>[[Eva Puskarčíková]]<br>[[Veronika Vítková]]<br>[[Gabriela Koukalová]]</small> || '''1:11:30.6''' <br> 18:31.3 <br> 17:56.0 <br> 18:17.6 <br> 16:45.7 || '''0+3 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+1<br>0+2 0+2<br>0+0 0+0 || +14.0 |- | 5 || 5 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br><small>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Federica Sanfilippo]]<br>[[Alexia Runggaldier]]<br>[[Dorothea Wierer]]</small> || '''1:11:53.1''' <br> 18:00.5 <br> 17:55.6 <br> 18:49.3 <br> 17:07.7 || '''0+2 0+4'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+1<br>0+2 0+1<br>0+0 0+1 || +36.5 |- | 6 || 8 || align=left|{{flagcountry|SWE}}<br><small>[[Mona Brorsson]]<br>[[Hanna Öberg]]<br>[[Emma Nilsson]]<br>[[Anna Magnusson]]</small> || '''1:12:37.0''' <br> 18:36.6 <br> 17:58.6 <br> 18:30.1 <br> 17:31.7 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+0<br>0+1 0+1<br>0+0 0+2 || +1:20.4 |- | 7 || 10 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Magdalena Gwizdoń]]<br>[[Monika Hojnisz]]<br>[[Kinga Mitoraj]]<br>[[Krystyna Guzik]]</small> || '''1:12:39.7''' <br> 18:09.7 <br> 18:21.9 <br> 18:43.4 <br> 17:24.7 || '''0+2 0+4'''<br>0+0 0+1<br>0+2 0+1<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0 || +1:23.1 |- | 8 || 16 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Paulína Fialková]]<br>[[Anastasiya Kuzmina]]<br>[[Ivona Fialková]]<br>[[Jana Gereková]]</small> || '''1:12:53.5''' <br> 18:39.6 <br> 17:59.5 <br> 18:47.9 <br> 17:26.5 || '''0+4 0+3'''<br>0+1 0+2<br>0+1 0+1<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0 || +1:36.9 |- | 9 || 9 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Nadežda Skardino]]<br>[[Irina Krjuko]]<br>[[Nadzeja Pisarava]]<br>[[Darja Domračeva]]</small> || '''1:13:07.3''' <br> 18:15.6 <br> 18:18.8 <br> 18:58.1 <br> 17:34.8 || '''0+2 0+3'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+2 0+1<br>0+0 0+1 || +1:50.7 |- | 10 || 7 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br><small>[[Olga Podčufarova]]<br>[[Svetlana Slepcova]]<br>[[Irina Starikh]]<br>[[Tatjana Akimova]]</small> || '''1:13:32.1''' <br> 18:23.2 <br> 18:36.2 <br> 17:44.2 <br> 18:48.5 || '''1+4 0+4'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0<br>1+3 0+1 || +2:15.5 |- | 11 || 4 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Kaia Wøien Nicolaisen]]<br>[[Hilde Fenne]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Marte Olsbu]]</small> || '''1:13:32.7''' <br> 19:16.4 <br> 18:12.0 <br> 18:21.4 <br> 17:42.9 || '''0+2 1+7'''<br>0+2 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 1+3<br>0+0 0+2 || +2:16.1 |- | 12 || 15 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galina Višnjevska]]<br>[[Darja Usanova]]<br>[[Olga Poltoranjina]]<br>[[Alina Rajkova]]</small> || '''1:13:51.7''' <br> 18:35.9 <br> 18:34.9 <br> 18:18.8 <br> 18:22.1 || '''0+2 0+7'''<br>0+0 0+3<br>0+2 0+3<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 || +2:35.1 |- | 13 || 12 || align=left|{{flagcountry|SUI}}<br><small>[[Aita Gasparin]]<br>[[Selina Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Elisa Gasparin]]</small> || '''1:14:40.2''' <br> 19:34.8 <br> 18:18.2 <br> 18:54.1 <br> 17:53.1 || '''0+2 0+6'''<br>0+0 0+3<br>0+1 0+1<br>0+1 0+2<br>0+0 0+0 || +3:23.6 |- | 14 || 22 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Clare Egan]]<br>[[Susan Dunklee]]<br>[[Joanne Reid]]<br>[[Madeleine Phaneuf]]</small> || '''1:14:53.6''' <br> 19:13.5 <br> 17:19.3 <br> 19:15.8 <br> 19:05.0 || '''0+3 0+10'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+2<br>0+1 0+3<br>0+1 0+2 || +3:37.0 |- | 15 || 14 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Laura Toivanen]]<br>[[Mari Laukkanen]]<br>[[Sanna Markkanen]]<br>[[Kaisa Mäkäräinen]]</small> || '''1:16:47.5''' <br> 19:02.4 <br> 18:55.5 <br> 21:28.2 <br> 17:21.4 || '''1+6 2+4'''<br>0+1 0+0<br>1+3 0+0<br>0+2 2+3<br>0+0 0+1 || +5:30.9 |- | 16 || 13 || align=left|{{flagcountry|CAN}}<br><small>[[Rosanna Crawford]]<br>[[Julia Ransom]]<br>[[Megan Tandy]]<br>[[Emma Lunder]]</small> || '''1:17:16.0''' <br> 18:59.0 <br> 19:59.6 <br> 19:19.0 <br> 18:58.4 || '''0+6 2+7'''<br>0+1 0+1<br>0+1 2+3<br>0+2 0+2<br>0+2 0+1 || +5:59.4 |- | 17 || 23 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br><small>[[Teja Gregorin]]<br>[[Anja Eržen]]<br>[[Urška Poje]]<br>[[Polona Klemenčič]]</small> || '''1:17:25.7''' <br> 18:49.0 <br> 18:57.1 <br> 19:27.5 <br> 20:12.1 || '''0+4 0+8'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+3<br>0+0 0+1<br>0+3 0+1 || +6:09.1 |- | 18 || 19 || align=left|{{flagcountry|KOR}}<br><small>[[Jekaterina Avakumova]]<br>[[Ana Frolina]]<br>[[Ko Eun-jung]]<br>[[Mun Ji-hee]]</small> || '''1:17:52.3''' <br> 19:20.6 <br> 18:35.3 <br> 20:42.9 <br> 19:13.5 || '''0+7 0+6'''<br>0+2 0+2<br>0+2 0+0<br>0+2 0+3<br>0+1 0+1 || +6:35.7 |- | 19 || 21 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Kadri Lehtla]]<br>[[Meril Beilmann]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Kristel Viigipuu]]</small> || {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br> 19:31.4 <br> 20:37.9 <br> 19:18.9 <br> <br> || '''0+5 0+3'''<br>0+1 0+1<br>0+1 0+2<br>0+2 0+0<br>0+1 || |- | 20 || 17 || align=left|{{flagcountry|JPN}}<br><small>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Furuya]]<br>[[Kirari Tanaka]]<br>[[Rina Mitsuhashi]]</small> ||{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br> 19:01.7 <br> 18:32.9 <br><br><br> || '''0+4 2+8'''<br>0+1 0+2<br>0+1 0+3<br>0+2 2+3<br><br> || |- | 21 || 20 || align=left|{{flagcountry|LTU}}<br><small>[[Natalija Kočergina]]<br>[[Diana Rasimovičiūtė]]<br>[[Natalija Paulauskaitė]]<br>[[Gabrielė Leščinskaitė]]</small>||{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br> 19:16.8 <br> 19:47.1 <br><br><br> || '''0+2 1+9'''<br>0+0 0+3<br>0+1 0+3<br>0+1 1+3<br><br> || |- | 22 || 18 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Emilija Jordanova]]<br>[[Desislava Stojanova]]<br>[[Stefani Popova]]<br>[[Daniela Kadeva]]</small>||{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br> 19:43.1 <br> 19:09.7 <br><br><br> || '''2+4 2+9'''<br>0+0 1+3<br>0+1 0+3<br>2+3 1+3<br><br> || |- | — || 11 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[Dunja Zdouc]]<br>[[Julia Schwaiger]]<br>[[Christina Rieder]]<br>[[Lisa Hauser]]</small> || colspan=3|{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}{{efn|name=AUT|Štafeta Austrije diskvalifikovana je zbog greške u gađanju austrijske biatlonke Julije Schwaiger, koja je umjesto dozvoljena tri rezervna punjenja predviđenih za jedno gađanje, nakon promašaja četvrti put napunila pušku i gađala u metu. (pravilo IBU 5.6)}} |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{refspisak}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.]] 8nic2vmm9aw5d0lkk3kftutj9puljcg Stephen Curry 0 431061 3900038 3848391 2026-06-23T13:40:18Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900038 wikitext text/x-wiki {{Infokutija košarkaš | ime_košarkaša = Stephen Curry | slika = Stephen Curry Shooting (cropped).jpg | veličina_slike = | opis_slike = Curry 2017. <!-- Lični podaci --> | puno_ime = Wardell Stephen Curry II | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1988|03|14}} | mjesto_rođenja = [[Akron (Ohio)|Akron]], [[Ohio]], [[SAD]] | datum_smrti = <!-- {{Datum smrti i godine|godinaSmrt|mjesecSmrt|datumSmrt|godinaRođenja|mjesecRođenja|datumRođenja}} --> | mjesto_smrti = | nacionalnost = Amerikanac | državljanstvo = | visina = 191 cm | težina = 86 kg | nadimak = | pozicija = [[Plejmejker]] / [[bek šuter]] | početak_karijere = 2009. | NBA_draft = [[NBA draft 2009.|2009]] / 1. runda / 7. pik ([[Golden State Warriors]]) | kraj_karijere = <!-- Informacija o klubu --> | trenutni_klub = [[Golden State Warriors]] | broj_na_dresu = 30 <!-- Profesionalni klubovi --> | godine1 = 2009–trenutno | klub1 = [[Golden State Warriors]] | godine2 = | klub2 = | godine3 = | klub3 = <!-- ****** **** --> | godine15 = | klub15 = <!-- Trenirane ekipe --> | godine_treniranja = | trenirane_ekipe = <!-- Nagrade --> | nagrade = * 4× [[Spisak prvaka NBA-lige|prvak NBA]] ([[NBA finale 2015.|2015]], [[NBA finale 2017.|2017]], [[NBA finale 2018.|2018]], [[NBA finale 2022.|2022]]) * [[Najkorisniji igrač NBA finala]] ([[NBA finale 2022.|2022]]) * 2× [[NBA Najkorisniji igrač lige|najkorisniji igrač lige]] ([[NBA 2014/2015.|2015]], [[NBA 2015/2016.|2016]]) * 10× [[Spisak učesnika NBA All-Star utakmica|NBA All-Star]] ([[NBA All-Star utakmica 2014.|2014]]–[[NBA All-Star utakmica 2019.|2019]], [[NBA All-Star utakmica 2021.|2021]]–[[NBA All-Star utakmica 2024.|2024]]) * [[Najkorisniji igrač NBA All-Star utakmice]] ([[NBA All-Star utakmica 2022.|2022]]) * 4× član [[All-NBA ekipa|najbolje petorke]] ([[NBA 2014/2015.|2015]], [[NBA 2015/2016.|2016]], [[NBA 2018/2019.|2019]], [[NBA 2020/2021.|2021]]) * 4× član [[All-NBA ekipa|najbolje druge petorke]] ([[NBA 2013/2014.|2014]], [[NBA 2016/2017.|2017]], [[NBA 2021/2022.|2022]], [[NBA 2022/2023.|2023]]) * 2× član [[All-NBA ekipa|najbolje treće petorke]] ([[NBA 2017/2018.|2018]], [[NBA 2023/2024.|2024]]) * [[Najkorisniji igrač konferencijskog finala (NBA)|Najkorisniji igrač finala Zapadne konferencije]] ([[NBA doigravanje 2022.|2022]]) * 2× [[NBA takmičenje u tricama|Pobjednik takmičenja u tricama]] ([[NBA All-Star utakmica 2015.|2015]], [[NBA All-Star utakmica 2021.|2021]]) * 2× [[Najbolji strijelci NBA po sezonama|Najbolji strijelac NBA lige]] ([[NBA 2015/2016.|2016]], [[NBA 2020/2021.|2021]]) * [[Spisak najboljih kradljivaca lopti sezone NBA lige|Najbolji kradljivac lopti sezone]] ([[NBA 2015/2016.|2016]] * [[Klub 50–40–90]] ([[NBA 2015/2016.|2016]]) * Član [[NBA All-Rookie ekipa|najbolje petorke novajlija]] ([[NBA 2009/2010.|2010]]) * Izabran u [[NBA 75]] * [[Sportska osoba godine (NBA)|Sportska osoba godine]] ([[NBA 2010/2011.|2011]]) * [[Associated Press|AP]]-jev najbolji sportist godine (2015) | medalje = {{MedaljaSport|[[Košarka]]}} {{MedaljaDržava|{{ZID|SAD}}}} {{MedaljaTakmičenje|[[Košarka na Olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]}} {{MedaljaZlato|[[Košarka na Olimpijskim igrama 2024 – muškarci|Pariz 2024.]]|[[Košarkaška reprezentacija SAD-a|Reprezentacija]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Svjetsko prvenstvo u košarci|Svjetsko prvenstvo]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u košarci 2010.|2010. Turska]]|[[Ekipa Sjedinjenih Američkih Država za Svjetsko prvenstvo u košarci 2010.|ekipa]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u košarci 2014.|2014. Španija]]|[[Ekipa Sjedinjenih Američkih Država za Svjetsko prvenstvo u košarci 2014.|ekipa]]}} {{MedaljaTakmičenje|[[Svjetsko prvenstvo u košarci za muškarce do 19 godina|Svjetsko juniorsko prvenstvo]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u košarci za muškarce do 19 godina 2007.|2007. Srbija]]|ekipa}} }} '''Wardell Stephen Curry II''' (rođen 14. marta 1988) [[SAD|američki]] je [[košarka]]š.<ref name="br">{{cite web|url=http://www.basketball-reference.com/players/c/curryst01.html|title=Stephen Curry NBA Stats|work=Basketball-Reference.com|date=14. 2. 2015|access-date=15. 2. 2015|archive-date=22. 7. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722105121/http://www.basketball-reference.com/players/c/curryst01.html|url-status=dead}}</ref> Član je [[Golden State Warriors]]a i igra na poziciji [[plejmejker]]a. Warriorsi su ga izabrali u prvom krugu [[NBA draft]]a [[NBA draft 2009.|2009.]] kao sedmi pik.<ref>{{cite web|url=http://nba-croatia.com/nba/index.php?option=com_content&task=view&id=2812&Itemid=65|title=NBA draft 2009: Stephen Curry|date=|access-date=8. 12. 2015}}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot}}</ref> Tri sezone igrao je na Koledžu Davidson, gdje je nastupao za ekipu [[Davidson Wildcats]]a. Sin je nekadašnjeg profesionalnog košarkaša [[Dell Curry|Della Curryja]], koji je 16 sezona nastupao u NBA ligi, a njegov brat [[Seth Curry|Seth]] trenutno igra za [[Brooklyn Nets]]e. Godine 2015. na [[NBA All-Star vikend|All-Star vikendu]] pobijedio je u takmičenju u brzom šutiranju trica, osvojio je prvi šampionski prsten s Golden Stateom i proglašen [[NBA Najkorisniji igrač lige|najkorisnijim igračem]] lige. Sljedeće sezone drugi put je bio najkorisniji igrač, a sa 73 pobjede u 82 utakmice Warriorsi su oborili rekord generacije [[Chicago Bulls]]a iz sezone 1995/96. Osvojio je drugi šampionski prsten u sezoni 2016/17. Drži rekord NBA lige po postignutim tricama u regularnoj sezoni. Prvi je košarkaš u historiji koji je postigao više od 400 trica u regularnom dijelu sezone. U tandemu s klupskim kolegom [[Klay Thompson|Klayom Thompsonom]], zajednički drže rekord lige po broju postignutih trica u regularnoj sezoni, dobivši nadimak "[[Splash Brothers]]". Godine 2021. postao je igrač s najviše ubačenih trica u historiji NBA lige, prestigavši [[Ray Allen|Raya Allena]]. Sa seniorskom [[Košarkaška reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država|reprezentacijom SAD-a]] osvojio je zlatnu medalju na [[Olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama 2024.]] i dvije zlatne medalje na [[Svjetsko prvenstvo u košarci|svjetskim prvenstvima]] [[Svjetsko prvenstvo u košarci 2010.|2010.]] i [[Svjetsko prvenstvo u košarci 2014.|2014.]] Pojedini košarkaški stručnjaci, kolege i navijači smatraju da je najbolji šuter u historiji NBA lige.{{efn|name=best|Pogledajte: * {{cite web|url=http://grantland.com/the-triangle/nba-shootaround-get-your-brooms-ready/|title=NBA Shootaround: Get Your Brooms Ready|work=Grantland.com|date=27. 5. 2015|access-date=27. 5. 2015}} * {{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2482473-is-stephen-curry-the-best-shooter-ever-yes-say-many-of-nbas-all-time-marksmen|title=Is Steph Curry The Best Shooter Ever? Yes, Say Many of NBA's All-Time Marksmen|work=Bleacherreport.com|date=1. 6. 2015|access-date=1. 6. 2015}} * {{cite web|url=http://grantland.com/the-triangle/making-sense-of-the-madness-in-game-2-of-the-nba-finals/|title=Making Sense of the Madness in Game 2 of the NBA Finals|work=Grantland.com|date=8. 6. 2015|access-date=8. 6. 2015}} * {{cite web|url=https://soundcloud.com/the-bill-simmons-podcast/ep-34-nba-nfl-picks-w-joe-house-1|title=Ep. 34: NBA + NFL Picks w/ Joe House|website=SoundCloud.com|host=Bill Simmons|date=4. 12. 2015|time=38:02|access-date=7. 12. 2015|archive-date=8. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208222841/https://soundcloud.com/the-bill-simmons-podcast/ep-34-nba-nfl-picks-w-joe-house-1|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.nbaserbia.rs/vesti/12689/nba-serbia-predstavlja-najbolji-suteri-xxi-veka|title=NBA SERBIA PREDSTAVLJA: Najbolji šuteri XXI veka|work=nbaserbia.com|date=10. 12. 2015|access-date=13. 12. 2015}}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} * {{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/2597549-reggie-miller-comments-on-comparisons-to-steph-curry-warriors-success|title=Reggie Miller Comments on Comparisons to Steph Curry, Warriors' Success|work=bleacherreport.com|date=9. 12. 2015|access-date=16. 12. 2015}} * {{cite web|title=Celtics' Ainge: Stephen Curry, not Larry Bird, is best shooter ever|url=http://www.foxsports.com/nba/story/golden-state-warriors-boston-celtics-stephen-curry-danny-ainge-larry-bird-best-shooter-ever-092415|publisher=Fox Sports|access-date=10. 1. 2016}}}} == Biografija == Rođen je u [[Akron (Ohio)|Akronu]] u [[Ohio|Ohiju]]. Odrastao je u [[Charlotte (Sjeverna Karolina)|Charlotteu]], gdje je njegov otac [[Dell Curry|Dell]] proveo 10 godina igrajući za ekipu [[Charlotte Hornets]]a.{{efn|Kroz historiju, klub je mijenjao ime; od 2004. do 2014. naziv kluba je bio [[Charlotte Bobcats]].<ref>{{cite web|url=http://www.sportske.net/vest/kosarka/strsljenovi-se-vratili-u-sarlot-137665.html|title=Stršljenovi se vratili u Šarlot|work=sportske.net|date=9. 12. 2015|access-date=18. 12. 2015|archive-date=22. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222111023/http://www.sportske.net/vest/kosarka/strsljenovi-se-vratili-u-sarlot-137665.html|url-status=dead}}</ref>}} Curry i njegov mlađi brat [[Seth Curry|Seth]] često su prisustvovali na utakmicama kada je igrao njihov otac. Majka [[Sonya Curry|Sonya]] igrala je [[odbojka|odbojku]] na Univerzitetu Virginia.<ref name="FCA">{{cite web|url=http://www.fca.org/themagazine/stephen-curry-golden-state-warriors/#.U_SztvldUUg|title=Stephan Curry, Golden State Warriors|publisher=Fellowship of Christian Athletes|access-date=20. 8. 2014}}</ref> Završio je srednju školu u Charlotteu. Želio je nastaviti školovanje na Virginia Techu, matičnom univerzitetu njegovih roditelja, ali mu nisu ponudili stipendiju, pa je izabrao Koledž Davidson u [[Sjeverna Karolina|Sjevernoj Karolini]]. Mlađi brat [[Seth Curry|Seth]] igrao je košarku i studirao na [[Univerzitet Duke|Univerzitetu Duke]], a u sezoni 2013/14. bio je igrač Golden Statea. Ima i mlađu sestru Sydel, koja trenira odbojku.<ref>{{cite web|url= http://elonphoenix.com/roster.aspx?rp_id=3961&path=wvball|title=Sydel Alicia Curry |publisher=Elon University |date=12. 6. 2015 |access-date=12. 6. 2015}}</ref> Dana 30. jula 2011. Curry se oženio Ayeshom Alexander iz Charlottea.<ref>{{cite web|url=http://jocksandstilettojill.com/2011/08/golden-state-warriors-guard-stephen-curry-marries-college-sweetheart-ayesha-alexander/ |title=Golden State Warriors Guard Stephen Curry Married His College Sweetheart Ayesha Alexander&nbsp;: Jocks and Stiletto Jill &#124; ESPN meets Sex and the City &#124; Jocks And Stiletto Jill // ESPN meets Sex and the City |publisher=Jocks And Stiletto Jill|date=3. 8. 2011 |access-date=16. 9. 2011}}</ref> Par ima dvije kćerke, jednu rođenu 2012, a drugu 2015.<ref>{{cite web |url= http://espn.go.com/blog/playbook/visuals/post/_/id/6569/fans-draw-for-stephen-currys-daughter|title=Fans draw for Stephen Curry's daughter |publisher= ESPN |date=1. 8. 2012|access-date=3. 8. 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://abc7news.com/family/steph-currys-wife-announces-birth-of-baby-girl/842929/|title=Golden State Warriors' Steph Curry's wife announces birth of baby girl|access-date=12. 7. 2015}}</ref> te sina rođenog 2018. Živjeli su u malom mjestu [[Orinda (Kalifornija)|Orinda]] u [[Kalifornija|Kaliforniji]], a zatim su se preselili u [[Alamo (Kalifornija)|Alamo]].<ref>{{cite news |last1= Tyler |first1= Carolyn |title=Warriors star Steph Curry has special connection to Orinda|url=http://abc7news.com/sports/warriors-star-curry-has-special-connection-to-orinda/745297/|access-date=14. 12. 2015|work=ABC 7 News|publisher=ABC Inc., KGO-TV San Francisco|date=27. 5. 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Touring the many homes of Stephen Curry – Curbed SF|url=http://sf.curbed.com/2016/10/28/13458002/stephen-curry-homes-alamo-walnut-creek-orinda-oakland|access-date=21. 11. 2016|website=sf.curbed.com|date=21. 11. 2016|archive-date=22. 11. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122072957/http://sf.curbed.com/2016/10/28/13458002/stephen-curry-homes-alamo-walnut-creek-orinda-oakland|url-status=dead}}</ref> Izjašnjava se kao [[Kršćanstvo|kršćanin]].<ref>{{cite web|title=Curry: In His Own Words|url=http://www.fca.org/in-action/2015/05/04/curry-in-his-own-words|website=fca.org|access-date=16. 6. 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://prodigalmagazine.com/stephen-curry-interview/ |title=Stephen Curry Interview &#124; Prodigal Magazine |publisher=Prodigalmagazine.com |date=16. 2. 2009 |access-date=16. 9. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404220407/http://www.prodigalmagazine.com/stephen-curry-interview/ |archive-date=4. 4. 2016 |url-status=dead}}</ref> Na dresu nosi broj 30, u čast svog oca, koji je također igrao s tim brojem.<ref>{{cite web|url=http://www.basketball-reference.com/players/c/curryde01.html|title=Dell Curry |author= |date= |website=Basketball-Reference.com|access-date=3. 11. 2015}}</ref> == Igračka karijera == === Srednja škola === Iako nizak rastom, Curry odlučuje pristupiti kršćanskoj [[srednja škola|srednjoj školi]] u Charlotteu. Sa šutom od preko 48 procenata i osvojena tri prstena, postao je višestruki MVP, ali ni to nije bilo dovoljno da dobije stipendiju od prestižnijih [[koledž]]a. Virginia Hokies ponudili su mu ulogu ''walk-on'' igrača, što bi praktično značilo da je igrač koji nema nikakvu šansu za dobijanje stipendije.<ref>{{cite news|last=Posnanski|first=Joe|url=http://www.kansascity.com/sports/story/551547.html|title=Kansas will have to deal with Stephen Curry to get to Final Four|date=28. 3. 2008|newspaper=Kansas City Star|archive-url=https://web.archive.org/web/20081215033209/http://www.kansascity.com/sports/story/551547.html|archive-date=15. 12. 2008}}</ref> Razočaran takvim odnosom koji su imali prema njemu, odlučuje prihvatiti ponudu Davidsona. === Koledž === [[Datoteka:Stephen Curry Davidson cropped.jpg|mini|lijevo|Curry u redu Davidson Wildcatsa 2008.]] Curry je proveo tri sezone na koledžu Davidson (2006–2009) gdje je nastupao za ekipu Davidson Wildcatsa.<ref name="returning">{{cite web|url=http://sports.espn.go.com/ncb/ncaatourney08/news/story?id=3321332 |title=Sophomore sensation Curry returning to Davidson |publisher=Sports.espn.go.com |date=31. 3. 2008 |access-date=17. 9. 2010}}</ref> Tokom tri godine studija na koledžu Davidson, odigrao je 104 utakmice, s prosjekom od 25,3 postignutih poena po utakmici. U prvoj sezoni, Curry je proglašen za najboljeg početnika u Južnoj konferenciji, a u naredne dvije sezone bio je najbolji igrač Konferencije. Na svojoj drugoj koledž utakmici protiv Michigan Statea, postigao je 32 poena, dodao devet skokova i četiri asistencije. Sveukupno, cijela frešmen sezona protekla je u njegovim odličnim igrama. Wildcatsi su ostvarili rezultat od 29–5, Curry je bio prvi strijelac tima s 21,5 poena po utakmici, a drugi u cijeloj Južnoj konferenciji. Postavio je NCAA rekord za frešmene po broju ubačenih trica.<ref>{{cite web |url=http://www.soconsports.com/ViewArticle.dbml?DB_OEM_ID=4000&ATCLID=812781 |title=And Then There Were Two: Championship Set for Saturday – SoConSports.com—Official Web Site of The Southern Conference |publisher=Soconsports.com |date= |access-date=17. 9. 2010 |archive-date=5. 3. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120305084802/http://www.soconsports.com/ViewArticle.dbml?DB_OEM_ID=4000&ATCLID=812781 |url-status=dead }}</ref> Predvodio je Davidson do završnice NCAA turnira u kojoj su poraženi od Marylanda.<ref>{{cite web|author=HSBC Arena, Buffalo, NY |url=http://scores.espn.go.com/ncb/recap?gameId=274000051 |title=No. 4 seed Maryland survives against upstart Davidson |publisher=Scores.espn.go.com |date=15. 3. 2007 |access-date=17. 9. 2010}}</ref> Uvršten je na spisak reprezentacije SAD-a za Svjetski šampionat za igrače ispod 19 godina, koji se 2007. održao u [[Novi Sad|Novom Sadu]]. Wildcatsi nisu bili miljenici žrijeba, ali je Curry u svojoj drugoj godini igrao odlično i uglavnom bilježio preko 20 poena po utakmici, što je bilo dovoljno za osvajanje konferencije i plasman na NCAA turnir. Igrajući protiv Gonzage, Davidson je bilježio prvu pobjedu od 1969, a Curry je sa 40 postignutih poena i šutom 8/10 za tri bio najefikasniji strijelac. U drugoj rundi završnog turnira savladan je [[Georgetown]]. Iako su cijelu utakmicu zaostajali za rivalom, Curry je doprinio pobjedi s 25 poena.<ref name="upsethoyas">{{cite web|author=RBC Center, Raleigh, NC |url=http://scores.espn.go.com/ncb/recap?gameId=284000013 |title=No. 10 seed Davidson clinches Sweet 16 berth after upset of Hoyas |publisher=Scores.espn.go.com |date=23. 3. 2008 |access-date=17. 12. 2010}}</ref> Koledž Davidson plasirao se među osam najboljih, gdje su ih eliminirali Kansas Jayhawksi.<ref>{{cite web|author=Ford Field, Detroit, MI |url=http://scores.espn.go.com/ncb/recap?gameId=284000015 |title=Goliath slays Davidson, Curry as Kansas holds on |publisher=Scores.espn.go.com |date= 30. 3. 2008 |access-date=17. 9. 2010}}</ref> Uprkos porazu od Kansasa, Curry je osvojio nekoliko nagrada i oborio nekoliko rekorda. Svoju koledž karijeru obilježio je prepoznatljivim šutom i veoma dobrim procentima; tako je [[18. novembar|18. novembra]] [[2008.]] u utakmici protiv Oklahome upisao lični rekord od 44 postignuta poena.<ref name="Oklahomaloss">{{cite web|author=Lloyd Noble Center, Norman, OK |url=http://sports.espn.go.com/ncb/recap?gameId=283230201 |title=Curry's career-high 44 points not enough as Griffin-led Oklahoma tops Davidson |publisher=Sports.espn.go.com |date=18. 11. 2008 |access-date=17. 9. 2010}}</ref> Bile su mu potrebne samo 83 utakmice kako bi zabilježio više od 2000 poena, a propustio je samo jednu utakmicu svog Davidsona; imao je 30 utakmica na kojima je bilježio 30 i više poena, postavio je rekord u broju postignutih trica svih vremena te više pojedinačnih rekorda tokom jedne sezone. Dana [[28. februar]]a [[2009]], postao je vodeći strijelac svih vremena koledža Davidson, ubacivši 34 poena protiv Georgije. Dao je ukupno 2488 koševa i tako pretekao Johna Gerdyja.<ref>{{cite web |url=http://www.sandiegouniontribune.com/news/2009/feb/28/bkc-georgia-southern-davidson-022809/ |title=Curry sets mark, Davidson routs Ga Southern 99–56 |publisher=sandiegouniontribune.com |date=17. 9. 2010 |access-date=17. 9. 2010 |archive-date=22. 12. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222133306/http://www.sandiegouniontribune.com/news/2009/feb/28/bkc-georgia-southern-davidson-022809/ |url-status=dead }}</ref> U posljednjoj koledž godini bio je najbolji poenter NCAA i uvršten je u prvi tim lige.<ref>{{cite web |url=http://www.sports-reference.com/cbb/players/stephen-curry-1.html |title=Stephen Curry Stats &#124; College Basketball at |publisher=Sports-reference.com |date= |access-date=9. 4. 2013 |archive-date=2. 2. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130202073633/http://www.sports-reference.com/cbb/players/stephen-curry-1.html |url-status=dead }}</ref> ==== Univerzitetska statistika ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 70%;" |+ Prosječno po utakmici ! Sezona ! Tim ! OU ! POE ! SKO ! ASI ! UKR ! BLK ! ŠI% ! 3P% ! SB% ! MIN ! TO |- | 2006/07. | rowspan=3|Davidson Wildcats | 34 | 21,5 | 4,6 | 2,8 | 1,8 | 0,2 | 0,463 | 0,408 | 0,855 | 30,9 | 2,8 |- | 2007/08. | 36 | 25,9 | 4,6 | 2,9 | 2,1 | 0,4 | 0,483 | 0,439 | 0,894 | 33,1 | 2,6 |- | 2008/09. | 34 | 28,6 | 4,4 | 5,6 | 2,5 | 0,2 | 0,454 | 0,387 | 0,876 | 33,7 | 3,7 |- !colspan=2|Karijera ! 104 ! 25,3 ! 4,5 ! 3,7 ! 2,1 ! 0,3 ! 0,467 ! 0,412 ! 0,876 ! 32,6 ! 3,0 |} === NBA === [[Datoteka:Stephen Curry 2.jpg|mini|desno|Stephen Curry 2011.]] ==== 2009–2014. ==== Na [[NBA draft]]u 2009, odabrali su ga [[Golden State Warriors]]i kao 7. pika. Potpisao je četvorogodišnji ugovor vrijedan 12,7 miliona [[američki dolar|dolara]].<ref>{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/08/SP4F18LAC0.DTL|title=Curry signs deal|publisher=San Francisco Chronicle|date=8. 7. 2009|first=Rusty|last=Simmons|access-date=8. 7. 2017|archive-date=13. 7. 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090713180933/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/08/SP4F18LAC0.DTL|url-status=dead}}</ref> U svojoj prvoj sezoni uvršten je u najbolju petorku novajlija. Curry je odmah postao glavni plejmejker u timu, a do tada najveća zvijezda ''Ratnika'' – [[Monta Ellis]] – vratio se na svoju omiljenu poziciju beka. Debitirao je za prvi tim 28. oktobra 2009. protiv [[Huston Rockets]]a. Počeo je utakmicu u startnoj petorci te za 36 minuta igre postigao 14 poena, imao 7 asistencija i 4 ukradene lopte.<ref>{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/10/28/SPQS1AC7IH.DTL|title=Curry's debut is solid, but not off the charts|publisher=San Francisco Chronicle|date=28. 10. 2009|first=Scott|last=Osler|access-date=9. 4. 2013|archive-date=2. 11. 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091102073507/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/10/28/SPQS1AC7IH.DTL|url-status=dead}}</ref> U utakmici s [[Los Angeles Clippers]]ima 10. februara 2010, Curry je imao najbolji učinak: postigao je 36 poena i napravio prvi [[tripl-dabl]] u karijeri.<ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/nba/player/gamelog/_/id/3975/year/2010/stephen-curry |title=Stephen Curry Game By Game Stats and Performance – Golden State Warriors – ESPN |publisher=Espn.go.com |date=14. 3. 2013 |access-date=9. 4. 2013}}</ref> Učestvovao je na [[NBA All-Star vikend|All-Star vikendu]] 2011. i pobijedio u takmičenju [[NBA All-Star vikend#Skills Challenge|''Skills Challenge'']], gdje igrači pokazuju svoje vještine u driblingu, gađanju, dodavanju, brzini i preciznosti. Imao je najbolji procent slobodnih bacanja u ligi i postavio je novi rekord Warriorsa s 93,4%, čime je nadmašio Ricka Barryja koji je imao 92,4%. Također je dobio nagradu za sportsku ličnost sezone 2010/11.<ref>{{cite web |url=http://www.nba.com/playerfile/stephen_curry/bio.html |title=Stephen Curry Bio Page |publisher=NBA.com |date=14. 3. 2013 |access-date=16. 4. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123010955/http://www.nba.com/playerfile/stephen_curry/bio.html |archive-date=23. 1. 2013 |url-status=dead }}</ref> Tokom mjeseca maja 2011, Curry je morao na operaciju zgloba desne noge.<ref name="mercurynews1">{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/warriors/ci_22390965/golden-state-warriors-charles-jenkins-eager-show-off |title=Golden State Warriors' Stephen Curry sidelined by ankle injury again – San Jose Mercury News |publisher=Mercurynews.com |date=9. 4. 2013|access-date=9. 4. 2013}}</ref> Zbog povrede koja ga je mučila imao je slab učinak, s prosjekom od 14,7 poena, 3,4 skokova, 5,3 asistencije te 1,5 ukradenih lopti.<ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/nba/standings/_/year/2012 |title=2011-2012 NBA Regular Season Conference Standings – National Basketball Association – ESPN |publisher=Espn.go.com |date=|access-date=9. 4. 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/nba/player/gamelog/_/id/3975/year/2012/stephen-curry |title=Stephen Curry Game By Game Stats and Performance – Golden State Warriors – ESPN |publisher=Espn.go.com |date=14. 3. 2013 |access-date=9. 4. 2013}}</ref> Prije početka sezone 2012/13, Curry je produžio ugovor s Golden Stateom u vrijednosti od 44 miliona dolara na četiri godine.<ref>{{cite web|url=https://sports.yahoo.com/news/nba--stephen-curry-lands--44m-contract-extension-31571909.html|title=Stephen Curry lands $44M contract extension|date=31. 10. 2012|work=Yahoo Sports|access-date=15. 2. 2015|archive-date=5. 3. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305111846/https://sports.yahoo.com/news/nba--stephen-curry-lands--44m-contract-extension-31571909.html|url-status=dead}}</ref> Tokom te sezone postavio je rekord NBA lige po postignutim tricama u regularnoj sezoni (272).<ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/nba/story/_/id/9184857/stephen-curry-golden-state-warriors-sets-new-3-point-season-record |title=Stephen Curry of Golden State Warriors sets new 3-point season record – ESPN |publisher=Espn.go.com |date=18. 4. 2013 |access-date=30. 4. 2014}}</ref> Dana 28. februara 2013, u dvorani [[Madison Square Garden]] u [[New York]]u ([[New York (savezna država)|New York]]), Curry je ubacio 54 poena [[New York Knicks]]ima, od čega 11 trica iz 13 pokušaja.<ref>{{cite web|url=http://mondo.rs/a281052/Sport/Kosarka/NBA-Kari-stavio-11-trojki.html|title=NBA: Kari "stavio" 11 trojki|author=|work=mondo|access-date=15. 2. 2015|archive-date=22. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222102237/http://mondo.rs/a281052/Sport/Kosarka/NBA-Kari-stavio-11-trojki.html|url-status=dead}}</ref> Naredne godine, Curry i saigrač [[Klay Thompson]] postavljaju zajednički NBA rekord po postignutim tricama u sezoni sa 484,<ref>{{cite web|url=http://bleacherreport.com/articles/1994265-steph-curry-sets-nba-record-for-most-three-pointers-in-a-span-of-2-seasons|title=Steph Curry Sets NBA Record for Most Three-Pointers in a Span of 2 Seasons|author=Bleacher Report Milestones|work=Bleacher Report|access-date=15. 2. 2015}}</ref> a zbog toga dobijaju nadimak "Splash Brothers".<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/video/channels/nba_tv/2013/12/21/20131221-inside-splash-bros.nba/|title=Inside Stuff: Golden State's Splash Brothers|work=NBA.com|access-date=15. 2. 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WqDDsyUHClQ|title=Like Father, Like Son: Curry & Thompson's NBA Legacies|date=13. 5. 2013|work=YouTube|access-date=15. 2. 2015}}</ref> Golden State završio je regularnu sezonu rezultatom 47–35, izborio je doigravanje i dobio Denver Nuggetse u prvom krugu.<ref>{{cite web|author=Correspondent |url=http://bleacherreport.com/articles/1610191-what-the-experts-are-saying-about-golden-state-warriors-postseason-chances |title=What the Experts Are Saying About Golden State Warriors' Postseason Chances |publisher=Bleacher Report |date=20. 4. 2013 |access-date=30. 4. 2014}}</ref> To je Curryju i većini njegovih saigrača bio prvi nastup u doigravanju.<ref>{{cite web | url=http://www.nba.com/2013/news/04/18/warriors-playoff-rookies.ap/index.html | title=Warriors head to Denver lacking playoff experience | publisher=NBA | date=18. 4. 2013 | access-date=27. 4. 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130423063519/http://www.nba.com/2013/news/04/18/warriors-playoff-rookies.ap/index.html | archive-date=23. 4. 2013 | url-status=dead }}</ref> U polufinalu su igrali protiv [[San Antonio Spurs]]a; Curry je u prvoj utakmici serije postigao 44 poena, ali su ispali poslije šest odigranih utakmica. Uvršten je u najbolji drugi tim sezone, a također je po prvi put učestvovao na [[NBA All-Star utakmica|All-Star utakmici]].<ref>{{cite web|title=Curry starts in first All-Star Game; LeBron top vote-getter|url=http://www.nba.com/2014/news/01/23/nba-all-star-2014-starters-announced-release/|work=NBA.com|date=23. 1. 2014|access-date=25. 1. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140127013641/http://www.nba.com/2014/news/01/23/nba-all-star-2014-starters-announced-release|archive-date=27. 1. 2014|url-status=dead}}</ref> ==== Prvi šampionski prsten, priznanja i rekordi ==== {{Quote box |title = |quote = "Curry je [[Michael Jordan]] ove generacije – mi smo svi željeli biti kao Mike, a današnja djeca odrastat će gledajući Stepha."&emsp;–&nbsp;[[Jason Kidd]], bivši američki košarkaš<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2015&mm=12&dd=14&nav_id=1074259|title=Kid: Kari je Džordan ove generacije|work=B92|date=14. 12. 2015|access-date=16. 12. 2015}}</ref> |align = rigt |width = 33% |bgcolor = }} U sezoni 2014/15, Curry je predvodio ''Ratnike'' do prve NBA titule od 1975. Golden State u finalu je pobijedio [[Cleveland Cavaliers]]e ukupnim rezultatom 4–2, a Curry je u finalnoj seriji imao učinak od 26,0 poena, 5,2 skoka, 6,3 asistencije i 1,8 ukradenih lopti.<ref>{{cite web|url=http://www.basketball-reference.com/players/c/curryst01/gamelog/2015/|title=Stephen Curry 2014-15 Game Log|author=|date=|work=Basketball-Reference.com|access-date=15. 12. 2015|archive-date=19. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151219092832/http://www.basketball-reference.com/players/c/curryst01/gamelog/2015/|url-status=dead}}</ref> Iste godine imenovan je za [[NBA Najkorisniji igrač lige|najkorisnijeg igrača lige (MVP)]], a tim Warriorsa ujedno je zabilježio 67 pobjeda, što je do tada bilo najviše u historiji franšize.<ref name=mvp>{{cite web|url=http://www.nba.com/warriors/news/curry-mvp-20150504|title=Warriors Guard Stephen Curry Named 2014–15 Kia NBA Most Valuable Player|date=4. 5. 2015|work=NBA.com|access-date=4. 5. 2015}}</ref> Oborio je svoj prethodni rekord po postignutim tricama u regularnoj sezoni 9. aprila 2015,<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=EhLFTDd5YxY|title=Stephen Curry Breaks NBA Record with 273rd 3-Pointer of Season|date=9. 4. 2015|work=YouTube|access-date=9. 4. 2015}}</ref> a do kraja sezone postigao je 286 trica. Po prvi put je izabran u najbolju petorku NBA lige, a pored [[LeBron James|LeBrona Jamesa]] dobio je svih 129 glasova.<ref>{{cite web|url=http://www.vijesti.me/sport/kari-i-dzejms-dobili-sve-glasove-834634|title=Kari i Džejms dobili najviše glasova, Vučević 25.|work=vijesti|access-date=13. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222115033/http://www.vijesti.me/sport/kari-i-dzejms-dobili-sve-glasove-834634|archive-date=22. 12. 2015|url-status=dead}}</ref> Na All-Staru u New Yorku pobijedio je u takmičenju u [[NBA takmičenje u brzom šutiranju trica|brzom šutiranju trica]], postavivši novi rekord od 27 poena.<ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/nba/allstar2015/story/_/id/12327367/all-star-game-stephen-curry-leaves-no-doubt-taking-3-point-contest-title|title=All-Star Game — Stephen Curry leaves no doubt in taking 3-point Contest title – ESPN|work=ESPN.com|access-date=15. 2. 2015}}</ref> Curry je nastavio s dobrom igrom i u sezoni 2015/16, njegov tim je nanizao 24 uzastopne pobjede od početka takmičenja.<ref>{{cite web|url=http://www.politika.rs/scc/clanak/345236/Sport/Kosarka/Jokic-brojao-do-19-Marjanovic-sest-Bjelica-tri-poena|title=НБА: Јокић бројао до 19, Марјановић шест, Бјелица три поена|work=Politika|access-date=12. 12. 2015}}</ref> Niz pobjeda Golden Statea prekinut je porazom od ekipe [[Milwaukee Bucks]]a, a Curry je bio najefikasniji igrač u svom timu sa 28 postignutih poena.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2015&mm=12&dd=13&nav_id=1073916|title=Baksi prekinuli niz Voriorsa, Bobi bez minuta|work=B92 sport|date=13. 12. 2015|access-date=13. 12. 2015}}</ref> Na utakmici protiv [[Brooklyn Nets]]a 14. novembra 2015, postigao je pet trica te prevazišao učinak svog oca Della Curryja. Dell je u cjelokupnoj karijeri dao ukupno 1245 trica, dok je Stephen poslije utakmice s Netstima na svom saldu imao tri trice više od svog oca.<ref>{{cite web|url=http://www.sportske.net/vest/kosarka/stef-kari-nadmasio-oca-243941.html|title=Stef Kari 'nadmašio' oca|work=sportske.net|date=15. 11. 2015|access-date=16. 12. 2015}}</ref> U pobjedi ''Ratnika'' protiv [[Sacramento Kings]]a 28. decembra 2015. u [[Oracle Arena|Oracle Areni]], Stephen je zabilježio šesti tripl-dabl u karijeri; 23 poena, 14 asistencija i 10 skokova.<ref>{{cite web|url=http://www.nba.com/games/20151228/SACGSW/gameinfo.html?ls=iref:nbahpt6a|title=Curry's triple-double leads Warriors past Kings 122-103|work=nba.com|date=28. 12. 2015|access-date=29. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101123832/http://www.nba.com/games/20151228/SACGSW/gameinfo.html?ls=iref:nbahpt6a|archive-date=1. 1. 2016|url-status=dead}}</ref> Na istoj utakmici dao je 17 uzastopnih poena za tri minute.<ref>{{cite web|url=http://www.telegraf.rs/sport/1929311-i-ovo-moze-kari-17-poena-za-3-minuta-video|title=I ovo može Kari: 17 poena za 3 minuta!|work=telegraf.rs|date=30. 12. 2015|access-date=1. 1. 2016}}</ref> Curry je oborio još jedan rekord NBA lige na utakmici [[25. februar]]a [[2016.]] protiv [[Orlando Magic]]a, postigavši barem jednu tricu u rekordnoj 128. utakmici u nizu.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=02&dd=26&nav_id=1100945|title=Kari 51 i trojkaški rekord, Marjanović bez poena|work=b92sport.rs|date=26. 2. 2016|access-date=27. 2. 2016}}</ref> Na sljedećoj utakmici protiv [[Oklahoma City Thunder]]a, ponovo je oborio vlastiti rekord po broju postignutih trica u regularnom dijelu (288), pritom s postignutih 12 trica na utakmici se izjednačio s [[Kobe Bryant|Kobejem Bryantom]] i [[Donyell Marshall|Donyellom Marshallom]].<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=02&dd=28&nav_id=1101685|title=Stef Kari.|work=B92 sport košarka|date=28. 2. 2016|access-date=28. 2. 2016}}</ref> Curry je s Warriorsima nastavio postizati miljokaze u NBA ligi, pobjedom protiv [[Memphis Grizzlies]]a 125–104 (ubacio 46 poena). Na taj način su oborili rekord generacije Chicago Bullsa iz sezone 1995/96. s ostvarena 73 trijumfa u regularnom dijelu sezone.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=04&dd=14&nav_id=1119722|title=Karijeva magija, Voriorsi prestigli Bulse!|work=B92 sport|date=14. 4. 2016|access-date=14. 4. 2016}}</ref> U četvrtoj utakmici polufinala doigravanja protiv [[Portland Trail Blazers|Portlanda]], Curry je u prvom poluvremenu ubacio 13 poena, ali se znatno popravio u drugom i poentirao kada god je bilo potrebno. Također je oborio rekord i postao prvi igrač koji je u produžetku ubacio 17 poena u NBA ligi.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=05&dd=10&nav_id=1129506|title=Kari "iz kreveta" do još jednog rekorda NBA|work=B92 sport|date=9. 5. 2016|access-date=10. 5. 2016}}</ref> Curry je drugi put u karijeri osvojio MVP-nagradu, a postao je prvi igrač u historiji koji je jednoglasno dobio ovo priznanje.<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/vesti.php?yyyy=2016&mm=05&dd=10&nav_id=1129790|title=Jednoglasno: Kari je MVP!|work=B92 sport|date=10. 5. 2016|access-date=11. 5. 2016}}</ref> Curry nije uspio osvojiti drugi šampionski prsten, budući da je Golden State poražen u neizvjesnom NBA finalu od Clevelanda s 3–4 u seriji. ==== Drugi šampionski prsten ==== U sezoni 2016/17, dvostruki MVP ubacio je rekordnih 13 trica (13/17) u pobjedi Golden State Warriorsa nad [[New Orleans Pelicans]]ima 116–106.<ref>{{cite web|url=http://sport.blic.rs/kosarka/nba/kobi-je-proslost-kari-ispalio-13-strela-prestigao-brajanta-i-ispisao-istoriju-video/210qlsx|title=KOBI JE PROŠLOST Kari ispalio 13 strela, prestigao Brajanta i ispisao istoriju! |work=Blic sport|date=8. 11. 2016|access-date=8. 11. 2016}}</ref> Dolaskom [[Kevin Durant|Kevina Duranta]] iz Oklahome, znatno je ojačan tim iz Oaklanda. Bio je jedan od najzaslužnijih, pored Duranta, za osvajanje drugog šampionskog prstena pobjedom u finalu NBA lige protiv [[Cleveland Cavaliers]]a sa 4–1 u seriji.<ref>{{cite web|url=http://mondo.rs/a1016128/Mondo-TV/Sport/Golden-Stejt-osvojio-titulu-NBA-lige.html|title=Kraj! Golden Stejtu šampionski prsten, Durent MVP|work=Mondo|date=8. 6. 2017|access-date=5. 7. 2017|archive-date=17. 7. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170717093713/http://mondo.rs/a1016128/Mondo-TV/Sport/Golden-Stejt-osvojio-titulu-NBA-lige.html|url-status=dead}}</ref> Njegov agent Jeff Austin, početkom jula [[2017]]. dao je izjavu medijima u kojoj je naveo da je Curry postao najplaćeniji igrač u historiji NBA.<ref>{{cite web|url=http://sportklub.rs/Kosarka/NBA/a176935-Stef-Kari-postaje-najplaceniji-igrac-u-istoriji-NBA.html|title=Stef Kari postaje najplaćeniji igrač u istoriji NBA |work=Sportklub|date=1. 7. 2017|access-date=7. 7. 2017}}</ref> Potpisao je novi petogodišnji ugovor s Golden Gateom vrijedan 201 milion dolara i ujedno je prvi košarkaš s ugovorom od preko 200 miliona dolara.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/nba/2017/06/30/stephen-curry-warriors-contract-update-supermax|title=Report: Warriors will sign Curry to max deal|last=Woo|first=Jeremy|work=Sports Illustrated|date=1. 7. 2017|access-date=1. 7. 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/forbes/welcome/?toURL=https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2017/07/01/stephen-curry-to-sign-richest-contract-in-nba-history-worth-201-million/&refURL=https://www.google.co.uk/&referrer=https://www.google.co.uk/|title=Stephen Curry Will Make More Than $80 Million Next Season After Signing Richest Contract In NBA History|date=1. 7. 2017|access-date=1. 7. 2017}}{{Mrtav link}}</ref> Sedmicu dana kasnije [[James Harden]] potpisao je ugovor s Rocketsima od 208 miliona dolara i tako pretekao Curryja.<ref>{{cite web|last=Krawczynski|first=Jon|url=http://www.nba.com/article/2017/07/08/rockets-sign-harden-four-year-contract-extension|title=Houston Rockets sign James Harden to reported record contract extension|work=NBA.com|date=8. 7. 2017|access-date=8. 7. 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.nezavisne.com/sport/kosarka/Harden-najplaceniji-kosarkas-svijeta/433860|title=Harden najplaćeniji košarkaš svijeta|date=9. 7. 2017|access-date=18. 7. 2017}}</ref> === Reprezentacija === S juniorskom reprezentacijom SAD-a, Stephen Curry osvojio je srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u košarci za muškarce do 19 godina 2007.|Svjetskom prvenstvu 2007.]] u [[Novi Sad|Novom Sadu]]. U finalu prvenstva, SAD je poražen od domaćina [[Košarkaška reprezentacija Srbije do 18 i 19 godina|Srbije]] sa 69–74. Za [[Košarkaška reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država|seniorsku reprezentaciju SAD-a]] debitirao je 2010. Osvojio je dvije zlatne medalje na [[Svjetsko prvenstvo u košarci 2010.|Svjetskom prvenstvu 2010.]] u [[Turska|Turskoj]] i na [[Svjetsko prvenstvo u košarci 2014.|Svjetskom prvenstvu 2014.]] u [[Španija|Španiji]]. Na završnoj utakmici Svjetskog prvenstva u [[Madrid]]u, protiv reprezentacije [[Košarkaška reprezentacija Srbije|Srbije]] postigao je 10 poena.<ref>{{cite web|url=http://www.fiba.com/basketballworldcup/2014/1409/USA-Serbia|title=USA - Serbia final statistics|work=fiba.com boxscore statistics|access-date=10. 12. 2015|archive-date=25. 11. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125164608/http://www.fiba.com/basketballworldcup/2014/1409/USA-Serbia|url-status=dead}}</ref> == Igrački profil == {{Quote box |title = |quote = "Nikada ranije nisam vidio nikoga kao što je on u historiji košarke."&emsp;–&nbsp;[[LeBron James]], američki košarkaš<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/sport/kosarka/nba.php?yyyy=2016&mm=02&dd=28&nav_id=1101707|title=Lebron Kariju: Čoveče, stani malo|work=B92 sport|date=28. 2. 2016|access-date=28. 2. 2016}}</ref> |align = right |width = 33% |bgcolor = }} Curry igra na poziciji [[plejmejker]]a kao organizator igre. Dva puta je bio MVP i dva puta izabran u prvu petorku NBA lige.<ref name=br/> Od 2013, bio je rangiran u prvih deset igrača u NBA, kao dio projekta ''#NBArank'' medijske kuće [[ESPN]].<ref>{{cite web|title=2013 NBA Player Rankings 6|url=http://espn.go.com/nba/story/_/id/9858105/2013-nba-player-rankings-6|publisher=ESPN|access-date=19. 2. 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=2014 NBA Player Rankings 6|url=http://espn.go.com/nba/story/_/id/11752976/2014-nba-player-rankings-6|publisher=ESPN|access-date=19. 2. 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=NBA: NBArank 1–5|url=http://espn.go.com/nba/story/_/id/13963434/nbarank-1-5|publisher=ESPN|access-date=19. 2. 2016}}</ref> Od januara 2015, bio je drugi u historiji NBA lige po procentu šuta za tri poena.<ref>{{cite web|title=NBA & ABA Career Leaders and Records for 3-Pt Field Goal Pct|url=http://www.basketball-reference.com/leaders/fg3_pct_career.html|publisher=Basketball Reference|access-date=10. 1. 2016|archive-date=26. 11. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126084347/http://www.basketball-reference.com/leaders/fg3_pct_career.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=NBA & ABA Single Season Leaders and Records for 3-Pt Field Goals|url=http://www.basketball-reference.com/leaders/fg3_season.html|publisher=Basketball Reference|access-date=10. 1. 2016|archive-date=10. 1. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160110114704/http://www.basketball-reference.com/leaders/fg3_season.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Miron|first1=Danny|title=The Statistical Case For Steph Curry As Best Shooter of All-Time|url=http://thesportsquotient.com/nba/2015/11/14/is-stephen-curry-the-best-shooter-of-all-time|website=Sports Quotient|access-date=18. 1. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160116105920/http://thesportsquotient.com/nba/2015/11/14/is-stephen-curry-the-best-shooter-of-all-time|archive-date=16. 1. 2016|url-status=dead}}</ref> Koristeći odličan skok šut, Curry je u stanju veoma brzo izbaciti loptu iz ruke prilikom šuta na koš; pri tome, dodatni luk otežava protivnicima da ga blokiraju.<ref>{{cite web|last1=Fleming|first1=David|title=Sports' perfect 0.4 seconds|url=http://espn.go.com/nba/story/_/id/10703246/golden-state-warriors-stephen-curry-reinventing-shooting-espn-magazine|publisher=ESPN|access-date=10. 1. 2016}}</ref> Pored preciznog šuta za tri poena, jedan je od najboljih izvođača slobodnih bacanja i najbolji u historiji franšize Warriorsa. Ima odličan dribling prilikom ulaza pod koš i veoma dobro pogađa poene na drugi obruč pored mnogo viših igrača od sebe.<ref>{{cite web|title=Da li je ovo najbolji NBA dribling u sezoni?|url=http://www.srbijadanas.com/clanak/da-li-je-ovo-najbolji-nba-dribling-u-sezoni-video-01-04-2015|publisher=srbijadanas.com|access-date=13. 2. 2016}}</ref> Mnogi košarkaški analitičari, komentatori te sadašnji i bivši igrači smatraju da je Curry najbolji šuter svih vremena.{{efn|name=best}} == Trofeji == [[Datoteka:20140814 World Basketball Festival Stephen Curry (cropped).JPG|mini|desno|Curry u reprezentaciji SAD-a 2014.]] === Klupski === * [[Golden State Warriors|Golden State]]: ** [[NBA finale|Prvak NBA lige]] (1): 2015. ** [[NBA finale|Prvak NBA lige]] (2): 2017. ==== Rekordi franšize ==== * Najbolji šuter za tri poena u historiji * Najbolji procent slobodnih bacanja u historiji === Pojedinačno === * 2× najkorisniji igrač regularnog dijela sezone (MVP): 2015, 2016. * 2× najbolji strijelac NBA lige: 2016.<ref>{{cite web|url=http://basketball-reference.com/leagues/NBA_2016.html|title=2015-16 NBA Season Summary|publisher=Sports Reference LLC|work=basketball-reference.com|access-date=14. 4. 2016|archive-date=10. 6. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170610003446/http://www.basketball-reference.com/leagues/NBA_2016.html|url-status=dead}}</ref>, 2021. * 4× izabran u najbolji tim NBA lige: 2015, 2016. * 10× učesnik All-Star utakmice: 2014–2019, 2021–2024. * Najviše ukradenih lopti: 2016.<ref>{{cite web|url=http://rs.n1info.com/a152150/Sport-Klub/Kosarka/Statistika-Ko-je-obelezio-NBA-sezonu.html|title=Statistika: Ko je obeležio NBA sezonu|publisher=rs.n1info.com|work=|access-date=6. 5. 2016|archive-date=2. 6. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602192826/http://rs.n1info.com/a152150/Sport-Klub/Kosarka/Statistika-Ko-je-obelezio-NBA-sezonu.html|url-status=dead}}</ref> * 5× najbolji procent šuta za tri poena u ligi: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017. * 3× najbolji procent s linije sl. bacanja u ligi: 2011, 2015, 2016. * 2× izabran u drugi najbolji tim NBA lige: 2014, 2017. * 1× izabran za NBA sportsku ličnost: 2011. * 1× izabran u drugi tim NBA lige: 2014. * 1× izabran u tim novajlija NBA lige: 2010. * 1× osvojio takmičenje [[NBA All-Star vikend#Skills Challenge|''Skills Challenge'']]: 2011. * 1× osvojio [[NBA takmičenje u brzom šutiranju trica|takmičenje u brzom šutiranju trica]]: 2015. === Nagrade === * Nagrada "ESPY" za najboljeg košarkaša: 2015.<ref>{{cite web|url=http://variety.com/2015/biz/news/espys-winners-list-2015-1201541259|title=ESPYs 2015: Full Winners List|work=Variety.com|date=15. 7. 2015|access-date=15. 7. 2015}}</ref> * Nagrada "BET" za najboljeg sportistu: 2015, 2016, 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.bet.com/shows/bet-awards/2015/nominees/sportsman-of-the-year.html|title=BET Award for Sportsman of the Year|work=BET.com|access-date=15. 7. 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bet.com/shows/bet-awards/2016/nominees/sportswoman-of-the-year-award.html|title=BET Awards 2016 Winners & Nominees – Sportswoman of the Year|website=BET|access-date=13. 5. 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/7793144/bet-awards-2017-nominees|title=Beyoncé and Bruno Mars Top 2017 BET Awards Nominees Slate|website=Billboard|date=15. 5. 2017|access-date=16. 5. 2017}}</ref> * Nagrada [[Associated Press]]a za najboljeg sportistu godine: 2015.<ref>{{cite web|url=http://www.cbssports.com/nba/eye-on-basketball/25426950/warriors-stephen-curry-wins-ap-male-athlete-of-the-year-|title=Warriors' Stephen Curry named AP Male Athlete of the Year|work=cbssports.com|access-date=13. 2. 2016|archive-date=27. 12. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151227105900/http://www.cbssports.com/nba/eye-on-basketball/25426950/warriors-stephen-curry-wins-ap-male-athlete-of-the-year-|url-status=dead}}</ref> * Nagrada "Magic Johnson": 2016.<ref name=medžik>{{cite web|url=http://rs.n1info.com/a157119/Sport-Klub/Kosarka/NBA-Kariju-nagrada-Medzik-Dzonson.html|title=NBA: Kariju nagrada "Medžik Džonson"|work=n1|date=3. 5. 2016|access-date=11. 7. 2017|archive-date=12. 8. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812212212/http://rs.n1info.com/a157119/Sport-Klub/Kosarka/NBA-Kariju-nagrada-Medzik-Dzonson.html|url-status=dead}}</ref> == NBA statistika == [[Datoteka:Stephen Curry close up.jpg|mini|desno|Curry je jedan od najpreciznijih izvođača slobodnih bacanja u NBA ligi]] [[Datoteka:Stephen Curry (Crop).jpg|mini|desno|Curry 2016.]] {| class="wikitable" |- |style="background-color:#AFE6BA; width:3em;"|† |Sezone u kojima je Curry osvojio [[Spisak prvaka NBA lige|NBA titulu]] |- |style="background:#CFECEC; width:1em"| |Na čelu lige |- |'''Podebljano''' |Najbolje u karijeri |- |} {| class="toccolours" style="font-size: 90%; white-space: nowrap;" |- | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black;" | &nbsp;&nbsp;OU | Odigrane utakmice | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;&nbsp;ZU&nbsp; | Započete utakmice | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;MIN&nbsp; | Minuta po utakmici |- | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black;" | &nbsp;ŠI%&nbsp; | style="padding-right: 8px" | Postotak [[Šut iz igre (košarka)|šuta iz igre]] | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;3P%&nbsp; | style="padding-right: 8px" | Postotak šuta za [[Trica (košarka)|tricu]] | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;SB%&nbsp; | Postotak [[slobodno bacanje|slobodnih bacanja]] |- | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black;" | &nbsp;SKO&nbsp; | Skokova po utakmici | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;ASI&nbsp; | [[Asistencija (košarka)|Asistencije]] po utakmici | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;UKR&nbsp; | [[Ukradena lopta (košarka)|Ukradene lopte]] po utakmici |- | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black;" | &nbsp;BLO&nbsp; | [[Blokada (košarka)|Blokade]] po utakmici | style="background-color: #F2F2F2; border: 1px solid black" | &nbsp;POE&nbsp; | Poeni po utakmici |- |} === Regularna sezona === {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; text-align:center;" ! Godina ! Tim ! OU !! ZU !! MIN !! ŠI% !! 3P% !! SB% !! SKO !! ASI !! UKR !! BLO !! POE |- | style="text-align:left;"| [[NBA 2009/2010.|2009/10.]] | style="text-align:left;" rowspan=15| [[Golden State Warriors|Golden State]] | '''80''' || 77 || 36.2 || .462 || .437 || .885 || 4.5 || 5.9 || 1.9 || .2 || 17.5 |- | style="text-align:left;"| [[NBA 2010/2011.|2010/11.]] | 74 || 74 || 33.6 || .480 || .442 || style="background:#cfecec;" | '''.934''' || 3.9 || 5.8 || 1.5 || '''.3''' || 18.6 |- | style="text-align:left;"| [[NBA 2011/2012.|2011/12.]] | 26 || 23 || 28.2 || .490 || '''.455''' || .809 || 3.4 || 5.3 || 1.5 || '''.3''' || 14.7 |- | style="text-align:left;"| [[NBA 2012/2013.|2012/13.]] | 78 || 78 || '''38.2''' || .451 || .453 || .900 || 4.0 || 6.9 || 1.6 || .2 || 22.9 |- | style="text-align:left;"| [[NBA 2013/2014.|2013/14.]] | 78 || 78 || 36.5 || .471 || .424 || .885 || 4.3 || '''8.5''' || 1.6 || .2 || 24.0 |- | style="text-align:left;background:#afe6ba;"| [[NBA 2014/2015.|2014/15]]† | '''80''' || '''80''' || 32.7 || .487 || .443 || style="background:#cfecec;" | .914 || 4.3 || 7.7 || 2.0 || .2 || 23.8 |- | style="text-align:left;"| [[NBA 2015/2016.|2015/16.]] | 79 || 79 || 34.2 || '''.504''' || .454 || style="background:#cfecec;" | .908 || '''5.4''' || 6.7 || style="background:#cfecec;" | '''2.1''' || .2 || style="background:#cfecec;" | '''30.1''' |- | style="text-align:left;background:#afe6ba;"| [[NBA 2016/2017.|2016/17]]† | 79 || 79 || 33.4 || .468 || .411 || .898 || 4.5 || 6.6 || 1.8 || .2 || 25.3 |- | style="text-align:left; background:#afe6ba;"|[[NBA 2017/2018.|2017/18]]† | 51 || 51 || 32.0 || .495 || .423 || style="background:#cfecec;"|.921* || 5.1 || 6.1 || 1.6 || .2 || 26.4 |- | style="text-align:left;"|[[NBA 2018/2019.|2018/19.]] | 69 || 69 || 33.8 || .472 || .437 || .916 || 5.3 || 5.2 || 1.3 || '''.4''' || 27.3 |- | style="text-align:left;"|[[NBA 2019/2020.|2019/20.]] | 5 || 5 || 27.8 || .402 || .245 || '''1.000''' || 5.2 || 6.6 || 1.0 || '''.4''' || 20.8 |- | style="text-align:left;"|[[NBA 2020/2021.|2020/21.]] | 63 || 63 || 34.2 || .482 || .421 || .916 || '''5.5''' || 5.8 || 1.2 || .1 || style="background:#cfecec;"| '''32.0'''* |- | style="text-align:left; background:#afe6ba;"|[[NBA 2021/2022.|2021/22.]]† | 64 || 64 || 34.5 || .437 || .380 || .923 || 5.2 || 6.3 || 1.3 || '''.4''' || 25.5 |- | style="text-align:left;"|[[NBA 2022/2023.|2022/23.]] | 56 || 56 || 34.7 || .493 || .427 || .915 || '''6.1''' || 6.3 || .9 || '''.4''' || 29.4 |- | style="text-align:left;"|[[NBA 2023/2024.|2023/24.]] | 74 || 74 || 32.7 || .450 || .408 || .923 || 4.5 || 5.1 || .7 || '''.4''' || 26.4 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|Karijera | 956 || 950 || 34.2 || .473 || .426 || style="background:#e0cef2;"|.910<sup>{{double dagger}}</sup> || 4.7 || 6.4 || 1.5 || .2 || 24.8 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|All-Star | 9 || 8 || 27.9 || .425 || .395 || 1.000 || 5.6 || 6.0 || 1.2 || .3 || 21.8 |} ==== ''Play-in'' ==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje 2021.|2021.]] | style="text-align:left;" rowspan=2|[[Golden State Warriors|Golden State]] | '''2''' || '''2''' || '''44.0''' || .490 || '''.500''' || .933 || '''5.5''' || '''4.0''' || 1.5 || .0 || '''38.0''' |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje2024.|2024.]] | 1 || 1 || 36.5 || '''.500''' || .429 || '''1.000''' || 4.0 || 2.0 || '''2.0''' || '''1.0''' || 22.0 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Karijera | 3 || 3 || 41.5 || .493 || .484 || .944 || 5.0 || 3.3 || 1.7 || .3 || 32.7 {{s-end}} === Doigravanje === {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje 2013.|2013.]] | style="text-align:left;" rowspan=9|[[Golden State Warriors|Golden State]] | 12 || 12 || 41.4 || .434 || .396 || .921 || 3.8 || 8.1 || 1.7 || .2 || 23.4 |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje 2014.|2014.]] | 7 || 7 || '''42.3''' || .440 || .386 || .881 || 3.6 || '''8.4''' || 1.7 || .1 || 23.0 |- | style="text-align:left; background:#afe6ba;"|[[NBA doigravanje 2015.|2015]]† | 21 || 21 || 39.3 || .456 || '''.422''' || .835 || 5.0 || 6.4 || 1.9 || .1 || '''28.3''' |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje 2016.|2016.]] | 18 || 17 || 34.3 || .438 || .404 || .916 || 5.5 || 5.2 || 1.4 || .3 || 25.1 |- | style="text-align:left; background:#afe6ba;"|[[NBA doigravanje 2017.|2017]]† | 17 || 17 || 35.3 || '''.484''' || .419 || .904 || '''6.2''' || 6.7 || '''2.0''' || .2 || 28.1 |- | style="text-align:left; background:#afe6ba;"|[[NBA doigravanje 2018.|2018]]† | 15 || 14 || 37.0 || .451 || .395 || '''.957''' || 6.1 || 5.4 || 1.7 || '''.7''' || 25.5 |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje 2019.|2019.]] | '''22''' || '''22''' || 38.5 || .441 || .377 || .943 || 6.0 || 5.7 || 1.1 || .2 || 28.2 |- | style="text-align:left; background:#afe6ba;"|[[NBA doigravanje 2022.|2022]]† | '''22''' || 18 || 34.7 || .459 || .397 || .829 || 5.2 || 5.9 || 1.3 || .4 || 27.4 |- | style="text-align:left;"|[[NBA doigravanje 2023.|2023.]] | 13 || 13 || 37.9 || .466 || .363 || .845 || 5.2 || 6.1 || 1.0 || .5 || '''30.5''' |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|Karijera | 147 || 141 || 37.4 || .453 || .397 || .889 || 5.3 || 6.2 || 1.5 || .3 || 27.0 {{s-end}} === Rekordi i dostignuća === * Najviše postignutih trica u regularnoj sezoni (402) – 2015/16. * Najviše postignutih trica u doigravanju u jednoj sezoni (98 – dijeli s Klayom Thompsonom) – 2014/15. * Najviše šuteva za tri poena u doigravanju (231) – 2014/15. * Najviše postignutih trica u regularnoj sezoni, zajednički s Klayom Thompsonom (687) – 2015/16. * Najviše šuteva za tri poena u regularnoj sezoni, zajednički s Klayom Thompsonom (1536) – 2015/16. * Najviše postignutih trica u jednom mjesecu (81) – januar 2016. * Postigao barem jednu tricu na 157 utakmica u nizu.<ref>{{cite web|url=http://mondo.rs/a953845/Sport/Kosarka/Stef-Kari-nije-postigao-trojku-posle-157-utakmica.html|title=Stef Kari potrošio "municiju" posle 157 utakmica|work=MTS Mondo|access-date=18. 7. 2017|archive-date=10. 11. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161110201024/http://mondo.rs/a953845/Sport/Kosarka/Stef-Kari-nije-postigao-trojku-posle-157-utakmica.html|url-status=dead}}</ref> * Jedini igrač u NBA historiji koji je osvojio MVP nagradu jednoglasno: 2016.<ref>{{cite web|last1=Stein|first1=Marc|title=Stephen Curry wins MVP for second straight season|url=http://www.espn.com/nba/story/_/id/15499690/stephen-curry-golden-state-warriors-first-unanimous-most-valuable-player |website= ESPN.com |access-date=18. 7. 2017|location=Portland, Oregon|date=11. 5. 2016}}</ref> * Prvi igrač koji je u produžetku ubacio 17 poena u NBA ligi * Drugi igrač po broju pogođenih trica u jednoj utakmici (13) {{Hidden begin |title = Curryjevi tripl-dablovi |titlestyle = background: #04529C; color: #FFC61E; border:#FFC61E 2px solid; text-align:center; }} {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" |Broj ! scope="col" |Datum ! scope="col" |Protivnik ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Poeni ! scope="col" |Skokovi ! scope="col" |Asistencije ! scope="col" |Ukr. lopte ! scope="col" |Blokade |- |align=center|1. |10. 2. 2010. |[[Los Angeles Clippers]] |P 132–102 |align=center|36 |align=center|10 |align=center|13 |align=center|3 |align=center|0 |- |align=center|2. |4. 11. 2013. |[[Philadelphia 76ers]] |P 90–110 |align=center|18 |align=center|10 |align=center|12 |align=center|5 |align=center|1 |- |align=center|3. |27. 12. 2013. |[[Phoenix Suns]] |P 115–86 |align=center|14 |align=center|13 |align=center|16 |align=center|1 |align=center|0 |- |align=center|4. |28. 2. 2014. |[[New York Knicks]] |P 103–126 |align=center|27 |align=center|11 |align=center|11 |align=center|0 |align=center|1 |- |align=center|5. |11. 4. 2014. |[[Los Angeles Lakers]] |P 95–112 |align=center|30 |align=center|10 |align=center|12 |align=center|2 |align=center|0 |- |align=center|6. |28. 12. 2015. |[[Sacramento Kings]] |P 122–103 |align=center|23 |align=center|14 |align=center|10 |align=center|2 |align=center|0 |- |align=center|7. |22. 1. 2016. |[[Indiana Pacers]] |P 122–110 |align=center|39 |align=center|10 |align=center|12 |align=center|1 |align=center|0 |- |align=center|8. |4. 6. 2017. |[[Cleveland Cavaliers]] |P 132–113 |align=center|32 |align=center|10 |align=center|11 |align=center|1 |align=center|0 |- |align=center|9. |20. 5. 2019. |[[Portland Trail Blazers]] |P 119–117 ([[produžeci|prod.]]) |align=center|37 |align=center|13 |align=center|11 |align=center|1 |align=center|0 |- |align=center|10. |19. 10. 2021. |[[Los Angeles Lakers]] |P 121–114 |align=center|21 |align=center|10 |align=center|10 |align=center|0 |align=center|1 |- |align=center|11. |11. 1. 2022. |[[Memphis Grizzlies]] |I 108–116 |align=center|27 |align=center|10 |align=center|10 |align=center|2 |align=center|0 |- |align=center|12. |1. 11. 2022. |[[Miami Heat]] |I 109–116 |align=center|23 |align=center|13 |align=center|13 |align=center|1 |align=center|0 |- |align=center|13. |8. 5. 2023. |[[Los Angeles Lakers]] |I 101–104 |align=center|31 |align=center|10 |align=center|14 |align=center|3 |align=center|0 |} {| class="toccolours" style="font-size: 90%; white-space: nowrap;" |- |Legenda:<br><tt>'''P'''</tt> – pobijedio utakmicu, <tt>'''I'''</tt> – izgubio utakmicu |} {{Hidden end}} <span style="font-size:80%; font-weight:lighter; color:#555;">Ažurirano: 18. 6. 2022 (<span class="plainlinks">[http://www.nba.com/players/stephen/curry/201939 referenca]</span>)</span> == Oprema == Na početku karijere Stephena je sponzorirao proizvođač [[sport]]ske opreme [[Nike Inc.|Nike]]; od 2013. sarađuje s proizvođačem opreme Under Armour.<ref>{{cite web|url=http://sports.yahoo.com/news/nba--stephen-curry-leaves-nike-for-under-armour-160855080.html|title=Stephen Curry leaves Nike for Under Armour|work=yahoo.com|date=25. 5. 2015|access-date=13. 12. 2015|archive-date=7. 2. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207060900/http://sports.yahoo.com/news/nba--stephen-curry-leaves-nike-for-under-armour-160855080.html|url-status=dead}}</ref> Godine 2015, brend Under Armour objavio je prvu liniju opreme "Curry One".<ref>{{cite web|url=http://www.complex.com/sneakers/2014/12/under-armour-ceo-confirms-the-steph-curry-1-release-date|title=Under Armour CEO Confirms the Steph Curry 1 Release Date|work=complex.com|date=25. 5. 2015|access-date=13. 12. 2015|archive-date=24. 9. 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142350/http://www.complex.com/sneakers/2014/12/under-armour-ceo-confirms-the-steph-curry-1-release-date|url-status=dead}}</ref> Curry ima ugovor o sponzorstvu s još nekoliko preduzeća: [[Apple Inc.|Apple]], Degree, Express, JBL, Kaiser Permanente, MoGo Sport, Muscle Milk i State Farm.<ref>{{cite web|url=http://espn.go.com/blog/nba/post/_/id/2503/stephen-currys-underdog-story-extends-to-endorsements|title=Stephen Curry's underdog story extends to endorsements|work=espn.com|date=25. 5. 2015|access-date=13. 12. 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://mashable.com/2015/10/25/steph-curry-apple-iphone/#GWLOUJ3KagqG|title=NBA star Steph Curry joins list of Apple iPhone celebrity endorsers|date=25. 10. 2015|access-date=17. 12. 2015}}</ref> == Također pogledajte == {{div col}} * [[Spisak najboljih strijelaca NBA lige svih vremena]] * [[Spisak najboljih strijelaca NBA franšiza svih vremena]] * [[Spisak najboljih tricaša NBA lige svih vremena]] * [[Spisak NBA igrača s najviše pogođenih slobodnih bacanja svih vremena]] * [[Spisak najboljih strijelaca NBA lige svih vremena u doigravanju‎‎]] {{div col end}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Stephen Curry}} * [http://www.nba.com/playerfile/stephen_curry Stephen Curry] na ''NBA.com'' * [http://www.davidsonwildcats.com/roster.aspx?rp_id=631&path=mbball Stephen Curry] na sajtu Koledža Davidson * [http://www.biography.com/people/stephen-curry Biografija Stephena Curryja] * [http://basketball.realgm.com/player/Stephen-Curry/Summary/1600 Profil Stephena Curryja] {{Navkutije | naslov = Postignuća Stephena Curryja | stanje = collapsed | podaci1 = {{NBA draft 2009.}} {{Najkorisniji igrač NBA}} {{Najkorisniji igrač NBA finala}} {{Najkorisniji igrač konferencijskog finala (NBA)}} {{Najbolji strijelci sezone u NBA}} {{Najbolji kradljivci lopti sezone u NBA}} {{Najkorisniji igrač NBA All-star utakmice}} {{Pobjednici NBA takmičenja u tricama}} {{Pobjednici NBA Skills Challengea}} {{Sportska osoba godine (NBA)}} {{Nagrada "J. Walter Kennedy"}} {{NBA 75}} }} {{Sastav košarkaške reprezentacije Sjedinjenih Američkih Država na SP 2010}} {{Sastav košarkaške reprezentacije Sjedinjenih Američkih Država na SP 2014}} {{Sastav košarkaške reprezentacije Sjedinjenih Američkih Država na OI 2024}} {{DEFAULTSORT:Curry, Stephen}} [[Kategorija:Rođeni 1988.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Akron (Ohio)]] [[Kategorija:Američki košarkaši]] [[Kategorija:Američki olimpijci]] [[Kategorija:Plejmejkeri]] [[Kategorija:Košarkaši Golden State Warriorsa]] [[Kategorija:Košarkaši na Olimpijskim igrama 2024.]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (SAD)]] hqgz8rxub5o331xvlhl0vc6h2pax6uu Ujedinjeni Arapski Emirati na Svjetskom prvenstvu u atletici 2017. 0 435482 3900281 3497328 2026-06-24T09:16:44Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900281 wikitext text/x-wiki {{Infokutija država na takmičenju | IAAF = UAE | atletski_savez = [[Atletski savez Ujedinjenih Arapskih Emirata]] | godina = 2017. | datum_početka = 4. august | datum_završetka = 13. august | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u atletici | link_ka_takmičenju = | lokacija_dativ = [[London]]u, [[UK]] | sportovi = | discipline = 1 | takmičenja = | takmičari = 1 | takmičari_muškarci = 1 | takmičari_žene = | službenici = | zlato = 0 | srebro = 0 | bronza = 0 | plasman = - | početna_godina = 1983 | učešća = auto | također_pogledajte = | veb-sajt = {{URL|uaeathletics.org}} }} '''[[Ujedinjeni Arapski Emirati|Ujedinjene Arapske Emirate]]''' je na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetskom prvenstvu u atletici 2017.]] u [[London]]u od 4. do 13. augusta 2017. predstavljao jedan atletičar.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/competitions/iaaf-world-championships/iaaf-world-championships-london-2017-5151/country/all |title=Spisak atletičara i atletičarki učesnika SPA 2017. |work=IAAF.org |access-date=20. 10. 2017 }}{{Mrtav link}}</ref> == Rezultati == === Muškarci === ;Trkačke discipline {|class=wikitable style=font-size:90% |- !rowspan=2|Atletičar !rowspan=2|Disciplina !colspan=2|Kvalifikacije !colspan=2|Polufinale !colspan=2|Finale !rowspan=2|{{Tooltip|<nowiki>Ref.</nowiki>|Reference}} |- |-style="font-size:95%" !Rezultat !{{Tooltip|<nowiki>Poz.</nowiki>|Pozicija}} !Rezultat !{{Tooltip|<nowiki>Poz.</nowiki>|Pozicija}} !Rezultat !{{Tooltip|<nowiki>Poz.</nowiki>|Pozicija}} |- |-style=text-align:center |style=text-align:left|[[Saud Al-Zaabi]] |style=text-align:left|[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017 - 800 m (muškarci)|800 metara]] |1:53.34 |43. |colspan=4 {{n/a|Nije se kvalificirao}} |<ref>{{cite web |title=800 Metres Men − Heats − Results |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/5151/AT-800-M-h----.RS6.pdf |website=IAAF.org |access-date=20. 10. 2017}}</ref> |} == Također pogledajte == * [[Ujedinjeni Arapski Emirati na svjetskim prvenstvima u atletici]] == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [https://www.iaaf.org/home Zvanična stranica Međunarodnog atletskog saveza] * [http://www.uaeathletics.org/ Zvanična stranica atletskog saveza Ujedinjenih Arapskih Emirata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210213081207/http://www.uaeathletics.org/ |date=13. 2. 2021 }} {{Države na SP u atletici 2017.}} [[Kategorija:Države na SP u atletici 2017.]] [[Kategorija:Ujedinjeni Arapski Emirati na SP u atletici|2017]] gqm5ztdc0ljvo3wkv4ok67m6s0q8if9 Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941. 0 445858 3900319 3842835 2026-06-24T11:46:14Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900319 wikitext text/x-wiki [[File:Fascist occupation of yugoslavia-sr.png|mini|desno|Jugoslavija nakon okupacije 1941.]] '''Ustanak u Bosni i Hercegovini 1941.''' je jedan u nizu vojno-političkih događaja na jugoslavenskom ratištu za vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. == Bosna i Hercegovina u NDH == Okupaciju Jugoslavije u [[Drugi svjetski rat|Drugom svjetskom ratu]] 1941. godine izvršile su [[Sile osovine|njemačke]], italijanske, [[Bugarska|bugarske]] i [[Mađarska|mađarske]] okupacione snage. Rat je počeo 6. aprila i jugoslavenske snage prisiljene su na kapitulaciju 17. aprila. Na okupiranoj teritoriji stvorena je [[Nezavisna Država Hrvatska]] (NDH), koja je bila "međunarodno" priznata (od sila Osovine) i imala punu njemačku podršku.<ref name="Petranović">{{Cite web |url=http://www.znaci.net/00001/92_4.pdf |title=Branko Petranović: Srpski narod u ustanku |access-date=1. 5. 2018 |archive-date=9. 1. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200109024633/http://www.znaci.net/00001/92_4.pdf |url-status=dead }}</ref> U velikohrvatskoj koncepciji [[Bosna i Hercegovina]] tretirana je kao dio [[Hrvatska|hrvatskog]] povijesnog i etničkog teritorija. Istočna granica NDH definitivno određena je zakonskom odredbom od 7. juna 1941, prema kojoj veliki dio te granice čini rijeka [[Drina]], od ušća [[Brusnica|Brusnice]] u nju, a odatle nizvodno do ušća u rijeku [[Sava|Savu]].<ref name="NDH i IZ">{{Cite web |url= http://www.iis.unsa.ba/pdf/zbornik_bosna_i_hercegovina_1941_novi_pogledi.pdf |title= BOSNA I HERCEGOVINA 1941: NOVI POGLEDI - Denis Bećirović, NEZAVISNA DRŽAVA HRVATSKA I ISLAMSKA ZAJEDNICA U 1941. GODINI |work= INSTITUT ZA ISTORIJU U SARAJEVU Sarajevo, 2012 |access-date= 9. 2. 2018 |archive-date= 17. 4. 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180417031855/http://www.iis.unsa.ba/pdf/zbornik_bosna_i_hercegovina_1941_novi_pogledi.pdf |url-status= dead }}</ref> Po uzoru na politiku njemačkih nacista, ustaška Nezavisna Država Hrvatske 30. aprila 1941. godine objavila je rasne zakone, kojima van zakona stavila je [[Jevreji|jevrejsko]], [[Romi|romsko]] i [[Srbi|srpsko]] stanovništvo.<ref name="NDH i IZ"/> Stvaranje etnički čistog teritorija u NDH bilo je u osnovi ustaškog plana. Na udaru ustaških organa vlasti naći će se i [[Bošnjaci]] i [[Hrvati]] koji nisu podržavali njihovu vlast, a posebno [[Antifašizam|antifašistički]] orijentirani pojedinci. Potpuno obespravljivanje, masovni teror, otvaranje koncentracionih logora, prisilno pokrštavanje pravoslavnog stanovništva u katoličku vjeru i politika uništenja navedenog stanovništva, započinju nakon objavljivanja rasističkih zakonskih odredbi, među kojima se po surovosti posebno ističu: Zakonska odredba o obrani države i naroda, Zakonska odredba o zaštiti arijske krvi i časti hrvatskog naroda, Zakonska odredba o zaštiti narodne i arijske kulture i Zakonska odredba o prijekim sudovima.'' == Prvi sukobi == Pošto su [[ustaše]] 6. maja zabranile proslavu vjerskog praznika (Đurđevdan), došlo je do pobune srpskog stanovništva oko [[Sanski Most|Sanskog Mosta]]. [[Sile Osovine|Nijemci]] su ugušili pobunu dolaskom iz [[Prijedor]]a i upotrebom topova i strijeljali 27 pripadnika srpske nacionalnosti, koji su sahranjeni na [[Memorijalni kompleks Šušnjar|Šušnjar]]u.<ref name="Spomenik">{{Cite web |url=http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_bos/susnjar%20BH%20kompl.pdf |title=Memorijalni kompleks u Sanskom Mostu |work=Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika |access-date=12. 9. 2017 |archive-date=12. 6. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612055544/http://aplikacija.kons.gov.ba/kons/public/uploads/odluke_bos/susnjar%20BH%20kompl.pdf |url-status=dead }}</ref> Borba pobunjenih sanskih seljaka vođena od 6. do 8. maja 1941. godine protiv ustaša i njemačkih jedinica, bila je prva borba u okupiranoj [[Jugoslavija|Jugoslaviji]].<ref name="Bokan">{{Cite web |url=http://www.znaci.net/00003/508.htm |title=Branko J. Bokan, 1988 -PRVI KRAJIŠKI NOP ODRED: Prvi oružani otpr ustašama i njemačkim jedinicama, strana 47 |work=RATNA PROŠLOST NARODA I NARODNOSTI JUGOSLAVIJE, Beograd 1988 |access-date=9. 3. 2015 |archive-date=5. 3. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305161850/http://znaci.net/00003/508.htm |url-status=dead }}</ref> Nakon napada Njemačke na [[SSSR|Sovjetski savez]] 22. juna 1941, sutradan u gatačkom kotaru dolazi do borbe između pobunjenika i ustaša, nakon čega su ustaše zapalile sela Šukoviće, Przine, Stepen i Pusto Polje i likvidirali oko 200 Srba, koji uglavnom nisu ni učestvovali u borbama.<ref name="Ustanak u Hercegovini">{{Cite web |url= http://bosnae.info/index.php/junski-ustanak-u-hercegovini-1941-stvarni-pocetak-ustanka-na-prostoru-bosne-hercegovine |title= Junski ustanak u Hercegovini 1941. – stvarni početak ustanka na prostoru Bosne i Hercegovine |work= |access-date= 9. 2. 2018 |archive-date= 13. 2. 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210213102605/https://bosnae.info/index.php/junski-ustanak-u-hercegovini-1941-stvarni-pocetak-ustanka-na-prostoru-bosne-hercegovine |url-status= dead }}</ref> Pobuna se proširila na područja [[Nevesinje|Nevesinja]], [[Stolac|Stoca]], [[Bileća]], [[Berkovići|Berkovića]]. Vlasti NDH dovode nove snage iz [[Mostar]]a i angažuju avijaciju. U pomoć su došle i italijanske jedinice potpomognute tenkovima. Dana 8. jula [[domobrani]] su ušli u [[Gacko]]. Dio pobunjenika povukao se prema crnogorskoj granici, a dio u planine između puteva sa namjerom da ostave oružje i vrate se svojim domovima. Time je okončan junski ustanak, a ustanici su na određeno vrijeme prestali biti organizovana prijetnja. == Ustanak 27. jula 1941. == Ustanak u okupiranoj Jugoslaviji organizovan je i vođen od strane Centralnog komiteta [[Savez komunista Jugoslavije|Komunističke partije Jugoslavije]], koji je donio proglas narodima [[Jugoslavija|Jugoslavije]] s pozivom na ustanak 4. jula 1941. godine na sjednici Poltibiroa ove partije u [[Beograd]]u. Nakon proglasa KPJ, prvi ustanak je podignut u [[Srbija|Srbiji]] već 7. jula, potom u [[Crna Gora|Crnoj Gori]] 13. jula, u [[Slovenija|Sloveniji]] 22. jula. Stanovništvo Bosne i Hercegovine i Hrvatske podiglo je ustanak 27. jula 1941. Ustanak je buknuo koordinirano, s obje strane gornjeg toka rijeke [[Una|Une]], na teritoriji jugoistočne Like i jugozapadne Bosne i u roku od nekoliko dana ustanici su uspjeli osvojiti područje od [[Oštrelj (Bosanski Petrovac)|Oštrelj]]a, [[Drvar]]a, [[Glamoč]]a, [[Bosansko Grahovo|Bosanskog Grahova]] do [[Donji Lapac|Donjeg Lapca]] i [[Srb (Gračac)|Srba]]. Ustaška vlast je odmah odgovorila odmazdom nad civilnim stanovništvom i tako izazvala rasplamsavanje ustanka na područje čitave Bosne i Hercegovine i Hrvatske. Sve do raspada Jugoslavije 1992, 27. juli obilježavao se kao Dan antifašističkog ustanka u SR Hrvatskoj i SR Bosni i Hercegovini.<ref>[http://www.historija.ba/d/207-ustanak-u-drvaru/ Ustanak u Drvaru]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jadovno.com/arhiva/intervjui-reportaze-2/articles/dr-drago-egovan-srpski-ustanak-u-drvaru-i-srbu-27-ula-1941-godine-protiv-terora-i-genocida-nezavisne-drzhave-xrvatske.html |title=Ustanak u Drvaru i Srbu |access-date=1. 5. 2018 |archive-date=4. 8. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804025631/http://jadovno.com/arhiva/intervjui-reportaze-2/articles/dr-drago-egovan-srpski-ustanak-u-drvaru-i-srbu-27-ula-1941-godine-protiv-terora-i-genocida-nezavisne-drzhave-xrvatske.html |url-status=dead }}</ref> == Podjela ustanika == Do septembra 1941. ustanici su sebe nazivali jedinstvenim imenom ''gerilci''. Na [[Savjetovanje u Stolicama|savjetovanju u Stolicama]] 26-27 septembra vojnog i partijskog rukovodstva KPJ donešene su bitne odluke za ustanak 1941. godine: * o razvoju i nadležnostima pokrajinskih vojnih štabova i štabova odreda, * kao osnovna borbena i taktička jedinica usvojen je [[Glavni štab NOP odreda Bosne i Hercegovine|partizanski odred]] * za sve borce, u čitavoj zemlji, usvojen je naziv "[[partizani]]" * za sve partizane uvedene su odgovarajuće oznake, simboli i pozdrav ''Smrt fašizmu - Sloboda narodu''. Mjesec dana kasnije nije došlo do dogovora rukovodstva [[Narodnooslobodilačka borba Jugoslavije|Narodnooslobodilačka borba]] sa Ravnogorskim pokretom ([[četnici]]), prvenstveno oko pitanja organizacije vlasti i načina borbe protiv okupatora. U novembru dolazi i do otvorenih sukoba. Cilj ravnogorskog pokreta bio je uspostavljanje stanja prije 6. aprila 1941, tj. status ''quo ante bellum''. Četnički pokret nije bio fokusiran na borbu protiv okupacionih snaga, već na kolaboraciju, prvenstveno sa italijanskim političkim organima i vojnim formacijama.<ref name="Redžić">{{Cite web |url= https://books.google.de/books?id=pVCx3jerQmYC&pg=PA116&lpg=PA116&dq=prvo+zasjedanje+avnoja&source=bl&ots=fR61WOv0jQ&sig=Rx4U1T-Zkg6lMIlaK4z6gnkhl28&hl=sr&sa=X&ved=0ahUKEwid8_jSoMjZAhVGrRQKHQjADrU4ChDoAQgwMAE#v=onepage&q=prvo%20zasjedanje%20avnoja&f=false|title= Enver Redžić: Bosnia and Herzegovina in the Second World War |work= |access-date= 9. 2. 2018}}</ref> == Vanjski linkovi == * [https://www.lupiga.com/vijesti/uz-dan-ustanka-u-hrvatskoj-i-bosni-i-hercegovini-ordenje-suti-u-zaboravu Uz Dan ustanka] == Literatura == == Reference == {{Refspisak|2}} {{Portal Bosna i Hercegovina}} {{Jugoslavija u Drugom svjetskom ratu}} [[Kategorija:Bosna i Hercegovina u Narodnooslobodilačkoj borbi‎]] [[Kategorija:Nezavisna Država Hrvatska]] [[Kategorija:Jugoslavenske bitke u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Bosanskohercegovačke bitke]] [[Kategorija:Sukobi u 1941.]] 6bmszmtgrla7k6hm7w4ihwdtc0pk0z3 Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026. 0 447130 3900161 3899384 2026-06-23T19:17:52Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900161 wikitext text/x-wiki {{Tren sport}} {{Infokutija međunarodno nogometno takmičenje | naziv_turnira = Svjetsko prvenstvo u nogometu | godina = 2026. | ostali_nazivi = 2026 FIFA World Cup {{Simboli jezika|en|engleski}}<br>Copa Mundial de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|sp|španski}}<br>Coupe du Monde de la FIFA 2026 {{Simboli jezika|fr|francuski}} | slika = 2026 FIFA World Cup logo.svg | veličina = 180px | tekst = | država = Kanada | država2 = Meksiko | država3 = Sjedinjene Američke Države | datumi = 11. juni – 19. juli | br_ekipa = 48 | konfederacije = 6 | stadioni = 16 | gradovi = 16 | šampion_drugo = | broj = | drugi_drugo = | treći_drugo = | četvrti_drugo = | utakmice = | golovi = | posjećenost = | najbolji_strijelac = | najbolji_igrač = | najbolji_mladi_nogometaš = | najbolji_golman = | prethodnasezona = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]. | sljedećasezona = ''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2030.|2030]].'' | ažurirano = 3. 4. 2026. }} '''Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.''' jest 23. izdanje [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|svjetskog prvenstva]] u [[nogomet]]u, koje se odigrava od 11. juna do 19. jula u [[Kanada|Kanadi]], [[Meksiko|Meksiku]] i [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]].<ref>{{cite news |title=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913 |access-date=9. 7. 2018 |publisher=BBC|date=13. 6. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="ESPN 2017">{{cite web |url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|first=Jeff|last=Carlise |date=10. 4. 2017 |publisher=ESPN|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup |archive-date=11. 4. 2017 |access-date=9. 7. 2018 |language=engleski}}</ref><ref name="48teams">{{cite news|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|date=10. 1. 2017|access-date=9. 7. 2018|language=engleski|archive-date=10. 1. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|url-status=dead}}</ref> Turnir se zajednički ugošćava 16 gradova u tri sjevernoameričke zemlje: Kanadi, Meksiku i Sjedinjenim Američkim Državama. SAD je domaćin 60 utakmica, uključujući sve utakmice nakon osmine finala, dok susjedne Kanada i Meksiko ugošćavaju po 10 utakmica.<ref name="ESPN 20172">{{Cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|title=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|last=Carlise|first=Jeff|date=10. 4. 2017|website=ESPN|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|archive-date=11. 4. 2017|url-status=live}}</ref> Ovaj je prvi turnir koji uključuje 48 timova, proširen sa 32.<ref name="48teams2">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|publisher=FIFA|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017}}</ref> Počevši od ovog izdanja, FIFA je proširila svjetsko prvenstvo na 48 ekipa, što je povećanje od 16 timova u odnosu na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams3">{{Cite news|date=10. 1. 2017|title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html|archive-date=10. 1. 2017|access-date=10. 1. 2017|publisher=FIFA}}</ref> Ekipe su podijeljene u 12 grupa po četiri, pri čemu će dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih proći u šesnaestinu finala, kako je odobrilo [[Vijeće FIFA|Vijeće FIFA-e]] 14. marta 2023.<ref name="IMC">{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|title=FIFA Council approves international match calendars|date=14. 3. 2023|publisher=[[FIFA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230314155521/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-international-match-calendars|archive-date=14. 3. 2023|url-status=live|access-date=14. 3. 2023}}</ref> Ovo je prvo proširenje i promjena formata od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]]. == Format i proširenje == Ideja o proširenju turnira spominjala se još 2013, kada ju je iznio tadašnji predsjednik [[UEFA]]-e [[Michel Platini]],<ref>{{Cite news |date=28. 10. 2013 |title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018 |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |access-date=24. 1. 2015 |archive-date=15. 9. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915093947/https://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=29. 10. 2013 |title=Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely – Fifa |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/24735765 |url-status=live |access-date=24. 1. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421001646/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24735765 |archive-date=21. 4. 2014}}</ref> a 2016. podržao ju je i predsjednik [[FIFA]]-e [[Gianni Infantino]].<ref>{{Cite news |date=30. 3. 2016 |title=Infantino suggests 40-team World Cup finals |work=Independent Online |publisher=[[Independent Online (South Africa)|IOL]] |agency=Reuters |location=Južna Afrika |url=http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230628/http://www.iol.co.za/sport/fifa/infantino-suggests-40-team-world-cup-finals-2002682 |archive-date=30. 12. 2016}}</ref> Protivnici prijedloga tvrdili su da je broj utakmica već dosegao neprihvatljiv nivo,<ref name="auto2">{{Cite news |last=Macguire |first=Eoghan |date=15. 12. 2016 |title=World Cup: Europe's top clubs oppose FIFA's expansion plans |url=https://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224164833/http://edition.cnn.com/2016/12/15/football/eca-world-cup-fifa-expansion-plan/ |archive-date=24. 12. 2016 |publisher=CNN}}</ref> da bi proširenje oslabilo kvalitet utakmica<ref name="auto">{{Cite news |date=2. 10. 2016 |title=Low confirms opposition to 40-team World Cup |publisher=sbs.com.au |agency=[[Australian Associated Press]] |url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005031826/http://theworldgame.sbs.com.au/article/2016/10/02/low-confirms-opposition-40-team-world-cup |archive-date=5. 10. 2016}}</ref><ref name="auto1">{{Cite news |last=Martín |first=Idafe |date=10. 1. 2017 |title=Mundial de 48 equipos: durísimas críticas en Europa |url=https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112153909/https://www.clarin.com/deportes/futbol-internacional/mundial-48-equipos-durisimas-criticas-europa_0_BktHNPGUe.html |archive-date=12. 1. 2017 |work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]] |language=es}}</ref> i da je odluka prije svega politička, a ne sportska. Infantina su optuživali da je obećanje o većem broju učesnika na Svjetskom prvenstvu koristio kao sredstvo za pobjedu na [[Vanredni kongres FIFA-e 2016.|izborima za predsjednika FIFA-e]].<ref>{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Críticas a decisión de la FIFA de jugar el Mundial 2026 con 48 selecciones |language=es |work=[[El Universo]] |agency=[[Agence France-Presse]] |url=http://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111180321/https://www.eluniverso.com/deportes/2017/01/10/nota/5990365/critican-decision-fifa-jugar-mundial-2026-48-selecciones |archive-date=11. 1. 2017}}</ref> Od ovog izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]] prošireno je na 48 reprezentacija, što je 16 više nego na prethodnih sedam turnira.<ref name="48teams4">{{Cite news |date=10. 1. 2017 |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110231324/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Ekipe će biti raspoređene u 12 grupa s po četiri reprezentacije. U šesnaestinu finala prolaze po dvije najbolje ekipe iz svake grupe i osam najboljih trećeplasiranih reprezentacija, u skladu s odlukom koju je [[Vijeće FIFA-e]] odobrilo 14. marta 2023.<ref name="IMC"></ref> To je prvo proširenje i prva promjena formata Svjetskog prvenstva od [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]].<ref>{{Cite web |date=16. 3. 2024 |title=Success stories from the FIFA World Cup's last expansion |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/celebrating-history-of-32-team-world-cup-1998-2022 |access-date=20. 5. 2026 |website=FIFA}}</ref> Ukupan broj utakmica povećava se sa 64 na 104, a reprezentacije koje dođu do završne četiri utakmice odigrat će po osam susreta umjesto dosadašnjih sedam. Turnir će trajati 39 dana, sedam više nego izdanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018]].<ref>{{cite news |last=Ingle |first=Sean |url=https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |title=World Cup 2026: four-team groups and 104 game-tournament confirmed by Fifa |work=[[The Guardian]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411173501/https://www.theguardian.com/football/2023/mar/14/world-cup-2026-four-team-groups-104-game-tournament-approval-fifa |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Bushnell |first=Henry |url=https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |title=FIFA scraps ill-fated 2026 World Cup format, but new plan presents other pros and cons |work=[[Yahoo! Sports]] |date=14. 3. 2023 |access-date=11. 4. 2023 |archive-date=11. 4. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411012544/https://sports.yahoo.com/world-cup-format-2026-fifa-135958106.html |url-status=live}}</ref> Svaka reprezentacija i dalje će u grupnoj fazi igrati tri utakmice.<ref>{{cite news |last=Ziegler |first=Martyn |url=https://www.thetimes.com/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |title=World Cup will be a week longer — but Fifa scraps three-team group plan |work=[[The Times]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314110957/https://www.thetimes.co.uk/article/7d38da2c-c24b-11ed-8e20-0f5794810aad |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Slater |first1=Matt |last2=Ornstein |first2=David |url=https://www.nytimes.com/athletic/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |title=World Cup 2026 format expands again with four-team groups and 104 matches |work=[[The Athletic]] |date=14. 3. 2023 |access-date=14. 3. 2023 |archive-date=14. 3. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314103434/https://theathletic.com/4307230/2023/03/14/world-cup-2026-format-usa/ |url-status=live}}</ref> Posljednji dan klupskih obaveza za igrače koji budu uvršteni u konačne spiskove reprezentacija jeste 24. maj 2026; klubovi ih moraju pustiti najkasnije 25. maja, uz izuzetke za igrače koji učestvuju u finalima kontinentalnih klupskih takmičenja do 30. maja. Zbirni period odmora, obaveznog puštanja igrača i trajanja turnira iznosi 56 dana, isto kao na prvenstvima [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]], 2014. i 2018.<ref name="IMC"/> === Razmatrani formati proširenja === Proširenje na 48 reprezentacija odobreno je još 10. januara 2017, kada je prvobitno odlučeno da turnir ima 16 grupa s po tri ekipe i ukupno 80 utakmica. Prema tom tadašnjem formatu, po dvije najbolje reprezentacije iz svake grupe prolazile bi u šesnaestinu finala.<ref name="48teams4"/><ref>{{Cite web |last=Conn |first=David |date=10. 1. 2017 |title=Fifa approves Infantino's plan to expand World Cup to 48 teams from 2026 |url=https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110104617/https://www.theguardian.com/football/2017/jan/10/fifa-vote-expand-world-cup-48-teams-from-2026 |archive-date=10. 1. 2017 |access-date=10. 1. 2017 |website=The Guardian}}</ref> U kasnije napuštenom rješenju najveći mogući broj utakmica po reprezentaciji ostao bi sedam, ali bi svaka ekipa u grupi igrala jednu utakmicu manje nego ranije. Turnir bi se i dalje završavao u roku od 32 dana.<ref>{{Cite web |date=10. 1. 2017 |title=World Cup: Gianni Infantino defends tournament expansion to 48 teams |url=https://www.bbc.com/sport/football/38577001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331171815/http://www.bbc.com/sport/football/38577001 |archive-date=31. 3. 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Taj format izabran je ispred još tri prijedloga, koji su predviđali od 40 do 48 reprezentacija, od 76 do 88 utakmica i od jedne do četiri zagarantovane utakmice po učesniku.<ref name="heraldlive">{{Cite news |date=7. 10. 2016 |title=New Fifa chief backs 48-team World Cup |publisher=HeraldLIVE |url=http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010112923/http://www.heraldlive.co.za/sport/2016/10/07/new-fifa-chief-backs-48-team-world-cup/ |archive-date=10. 10. 2016 |quote=It's an idea, just as the World Cup with 40 teams is already on the table with groups of four or five teams.}}</ref><ref name="yahoo">{{Cite news |last=Dunbar |first=Graham |date=23. 12. 2016 |title=FIFA's 5 options for a 2026 World Cup of 48, 40 or 32 teams |url=https://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170110142721/http://sports.yahoo.com/news/fifas-5-options-2026-world-cup-48-40-153833734--sow.html |archive-date=10. 1. 2017 |publisher=[[Yahoo! Sports]] |agency=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 12. 2016 |title=FIFA World Cup format proposals |url=http://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915094005/https://resources.fifa.com/mm/document/affederation/administration/02/86/19/51/circularno.1572-fifaworldcup%E2%84%A2formatproposals_neutral.pdf |archive-date=15. 9. 2018 |access-date=10. 1. 2017 |publisher=FIFA}}</ref> Kritičari su upozoravali da grupe s tri ekipe, u kojima dvije prolaze dalje, znatno povećavaju rizik od dogovaranja ishoda.<ref name="guyon">{{Cite journal |last=Guyon |first=Julien |date=30. 4. 2020 |title=Risk of Collusion: Will Groups of 3 Ruin the FIFA World Cup? |journal=Journal of Sports Analytics |volume=6 |issue=4 |pages=259–279 |doi=10.3233/JSA-200414 |doi-access=free |url=https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |access-date=5. 6. 2026 |archive-date=3. 8. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803091047/https://doi.org/10.3233/JSA-200414 |url-status=dead }}</ref> FIFA je zato razmatrala mogućnost da se neriješene utakmice u grupnoj fazi odlučuju [[Izvođenje jedanaesteraca|izvođenjem jedanaesteraca]],<ref>{{cite news |date=18. 1. 2017 |title=Penalty shootouts may be used to settle drawn World Cup matches |work=World Soccer |url=http://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |access-date=12. 11. 2020 |archive-date=28. 10. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028040619/https://www.worldsoccer.com/news/penalty-shootouts-may-be-used-to-settle-drawn-world-cup-matches-394315 |url-status=live}}</ref> ali bi i u tom slučaju ostao dio rizika, uključujući mogućnost da ekipa namjerno izgubi izvođenje jedanaesteraca kako bi izbacila protivnika.<ref name="guyon"/> Zbog tih primjedbi FIFA je nastavila razmatrati druge modele takmičenja,<ref>{{cite news |first=Martyn |last=Ziegler |title=Format for 2026 World Cup could be revamped amid 'collusion' fears, says Fifa vice-president |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |work=[[The Times]] |location=London |date=1. 4. 2022 |access-date=5. 11. 2022 |archive-date=13. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113124725/https://www.thetimes.co.uk/article/format-for-2026-world-cup-could-be-revamped-amid-collusion-fears-says-fifa-vice-president-n5kh6l6tg |url-status=live}}</ref> a proces je završen objavom iz 2023, kada je potvrđeno da će turnir imati 12 grupa s po četiri reprezentacije. ==Stadioni== {{OSM Location map |float=right |nolabels=1 |width=450 |height=280 |coord={{coord|34|-99.5}} |zoom=3 |shapeD=circle |mark-sizeD=8 |label-sizeD=11,background,outline |label-posD=right |legendBox=,120px38px5px,5px237px,background,black |legendItem1=<b>Zapadna regija</b>,1 |legendItem2=<b>Centralna regija</b>,5,14 |legendItem3=<b>Istočna regija</b>,11,25 <!-- Western region --> |label1='''[[Los Angeles]]''' |mark-coord1={{Coord|33.95340|-118.33902}} |shape-color1=blue |label-pos1=west |mark-title1=[[Los Angeles]] |mark-description1=[[SoFi Stadium]] |label2='''[[San Francisco]]''' |mark-coord2={{Coord|37.40317|-121.96979}} |shape-color2=blue |label-pos2=west |mark-title2=[[San Francisco]] |mark-description2=[[Levi's Stadium]] |label3='''[[Seattle]]''' |mark-coord3={{Coord|47.59515|-122.33163}} |shape-color3=blue |mark-title3=[[Seattle]] |mark-description3=[[Lumen Field]] |label4='''[[Vancouver]]''' |mark-coord4={{Coord|49.27669|-123.11202}} |shape-color4=blue |label-pos4=west |mark-title4=[[Vancouver]] |mark-description4=[[BC Place]] <!-- Central region --> |label5='''[[Dallas]]''' |mark-coord5={{Coord|32.74785|-97.09283}} |shape-color5=green |label-pos5=west |mark-title5=[[Dallas]] |mark-description5=[[AT&T Stadium]] |label6='''[[Guadalajara]]''' |mark-coord6={{Coord|20.68182|-103.46241}} |shape-color6=green |label-pos6=west |mark-title6=[[Guadalajara]] |mark-description6=[[Estadio Akron]] |label7='''[[Houston]]''' |mark-coord7={{Coord|29.68486|-95.41080}} |shape-color7=green |label-pos7=west |mark-title7=[[Houston]] |mark-description7=[[NRG Stadium]] |label8='''[[Kansas City, Missouri|Kansas City]]''' |mark-coord8={{Coord|39.04893|-94.48401}} |shape-color8=green |label-pos8=west |mark-title8=[[Kansas City, Missouri|Kansas City]] |mark-description8=[[Arrowhead Stadium]] |label9='''[[Ciudad de México]]''' |mark-coord9={{Coord|19.30295|-99.15047}} |shape-color9=green |mark-title9=[[Ciudad de México]] |mark-description9=[[Estadio Azteca]] |label10='''[[Monterrey]]''' |mark-coord10={{Coord|25.66911|-100.24437}} |shape-color10=green |mark-title10=[[Monterrey]] |mark-description10=[[Estadio BBVA]] <!-- Eastern region --> |label11='''[[Atlanta]]''' |mark-coord11={{Coord|33.75541|-84.40085}} |shape-color11=red |mark-title11=[[Atlanta]] |mark-description11=[[Mercedes-Benz Stadium]] |label12='''[[Boston]]''' |mark-coord12={{Coord|42.09093|-71.26436}} |shape-color12=red |mark-title12=[[Boston]] |mark-description12=[[Gillette Stadium]] |label13='''[[Miami]]''' |mark-coord13={{Coord|25.95795|-80.23885}} |shape-color13=red |mark-title13=[[Miami]] |mark-description13=[[Hard Rock Stadium]] |label14='''[[New York]]''' |mark-coord14={{Coord|40.81352|-74.07435}} |shape-color14=red |ldx14=-2 |ldy14=7 |mark-title14=[[New York]] / [[New Jersey]] |mark-description14=[[MetLife Stadium]] |label15='''[[Philadelphia]]''' |mark-coord15={{Coord|39.90081|-75.16747}} |shape-color15=red |label-pos15=west |mark-title15=[[Philadelphia]] |mark-description15=[[Lincoln Financial Field]] |label16='''[[Toronto]]''' |mark-coord16={{Coord|43.63322|-79.41858}} |shape-color16=red |label-pos16=west |mark-title16=[[Toronto]] |mark-description16=[[BMO Field]] }} Tokom kandidacijskog postupka 41 grad s ukupno 42 postojeća i potpuno funkcionalna stadiona s redovnim korisnicima, uz izuzetak Montreala, te dva stadiona u izgradnji, u Las Vegasu i Los Angelesu, prijavili su se kao dio zajedničke kandidature. Među njima su bila tri stadiona u tri meksička grada, šest stadiona u šest kanadskih gradova i 35 stadiona u 32 grada u Sjedinjenim Američkim Državama.<ref name="bids">{{cite web |title=Forty-one Cities Across Canada, Mexico and the United States Submit Bids to Serve as Host Cities in United Bid for 2026 FIFA World Cup |url=http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908021347/http://www.ussoccer.com/stories/2017/09/07/18/05/20170907-news-wc2026-41-cities-canada-mexico-usa-submit-bids-as-2026-world-cup-hosts |archive-date=8. 9. 2017 |access-date=7. 9. 2017}}</ref> U prvom krugu otpalo je devet stadiona u devet gradova. Drugi krug suzio je izbor za još devet stadiona u šest gradova, dok su se tri grada, [[Chicago]], [[Minneapolis]] i [[Vancouver]], povukla jer FIFA nije bila spremna razgovarati o finansijskim pojedinostima organizacije.<ref>{{cite news |last=Carlisle |first=Jeff |title=United States-led World Cup bid cuts list of potential host cities to 23 |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |access-date=25. 11. 2021 |publisher=ESPN |date=16. 3. 2018 |archive-date=25. 11. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125114050/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/3421045/united-states-led-world-cup-bid-reduces-list-of-potential-host-cities-to-23 |url-status=live}}</ref> Nakon što se [[Montreal]] u julu 2021. povukao zbog nedostatka pokrajinskog finansiranja i podrške za obnovu [[Olimpijski stadion (Montreal)|Olimpijskog stadiona]],<ref>{{cite news |title=Montreal withdraws from host city selection process for 2026 World Cup |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |access-date=6. 7. 2021 |work=Sportsnet |date=6. 7. 2021 |archive-date=16. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816132650/https://www.sportsnet.ca/soccer/article/montreal-withdraws-host-city-selection-process-2026-world-cup/ |url-status=live}}</ref> Vancouver se u aprilu 2022. ponovo uključio u postupak kao kandidat za domaćina.<ref name="vancouver_candidatecity">{{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=FIFA |date=14. 4. 2022 |access-date=14. 4. 2022 |archive-date=12. 7. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |url-status=live}}</ref> Time je konačni kandidacijski krug narastao na 24 stadiona, svaki u zasebnom gradu ili metropolitanskom području.<ref>{{Cite web |date=26. 1. 2021 |title=FIFA eyes late 2021 to pick 2026 World Cup host cities |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-sets-late-2021-target-to-pic-2026-world-cup-cities-1.5888162 |access-date=20. 5. 2026 |website=CBC}}</ref> FIFA je 16. juna 2022. objavila 16 gradova domaćina: dva u Kanadi, tri u Meksiku i 11 u Sjedinjenim Američkim Državama. Izabrani su [[Atlanta]], [[Boston]], [[Dallas]], [[Guadalajara]], [[Houston]], [[Kansas City]], [[Los Angeles]], [[Ciudad de México]], [[Miami]], [[Monterrey]], [[New York]] / [[New Jersey]], [[Philadelphia]], [[San Francisco Bay Area]], [[Seattle]], [[Toronto]] i [[Vancouver]].<ref>{{cite news |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities |publisher=FIFA |date=16. 6. 2022 |access-date=16. 6. 2022 |archive-date=16. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement |url-status=live}}</ref> Osam od 16 izabranih stadiona ima trajnu vještačku podlogu, koja se za potrebe turnira mijenja travom pod nadzorom FIFA-e i istraživačkog tima Univerziteta Tennesseeja i Univerziteta Michigan State. U zavisnosti od klime pojedinog stadiona, koristit će se ili mješavina od 84% livadne vlasulje i 16% višegodišnjeg ljulja za hladnije uslove, ili bermudska trava za toplije uslove.<ref name="utk-fifa">{{cite web |title=Bringing UT's Turfgrass Expertise to FIFA World Cup 26 |url=https://www.utk.edu/turfgrass/ |publisher=UT Knoxville |access-date=25. 4. 2026}}</ref><ref name="tsn-henry-26">{{cite web |last1=Henry |first1=Genevieve |title=MSU Turf Management Program provides grass for World Cup |url=https://statenews.com/article/2026/04/msu-turf-management-program-provides-grass-for-world-cup?ct=content_open&cv=cbox_featured |publisher=The State News |access-date=25. 4. 2026 |date=22. 4. 2026}}</ref><ref name="conv-tr-g-s-b-26">{{cite web |last1=Trey Rogers |first1=John N. |last2=Guevara |first2=Jackie Lyn A. |last3=Sorochan |first3=John |last4=Bearss |first4=Ryan |title=We designed the turf for soccer's biggest World Cup ever – here's how we created the same playing experience across 3 countries |url=https://theconversation.com/we-designed-the-turf-for-soccers-biggest-world-cup-ever-heres-how-we-created-the-same-playing-experience-across-3-countries-279536 |publisher=The Conversation |access-date=25. 4. 2026 |date=20. 4. 2026}}</ref> Četiri stadiona, u Atlanti, Dallasu, Houstonu i Vancouveru, zatvoreni su objekti s pomičnim krovom i klimatizacijom. Peti takav objekt po konstrukciji, stadion u Los Angelesu, otvoren je sa strana, ali ima prozirni krov i nema klimatizaciju.<ref>{{cite news |last=Tannenwald |first=Jonathan |date=2. 11. 2022 |title=FIFA goes to college to study how to grow grass indoors for the 2026 men's World Cup |work=[[The Philadelphia Inquirer]] |url=https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-access=subscription |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107071610/https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-status=live}}</ref> FIFA je 4. februara 2024. objavila da će se finale [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026]] igrati na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford]]u, u saveznoj državi [[New Jersey]].<ref name="ESPN-Schedule">{{cite news |last=Bonagura |first=Kyle |date=4. 2. 2024 |title=2026 World Cup final set for MetLife Stadium, USMNT kicks off in L.A. |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |publisher=ESPN |access-date=4. 2. 2024 |archive-date=4. 2. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204211650/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |url-status=live}}</ref> Iako u Kanadi i Sjedinjenim Američkim Državama postoje stadioni građeni isključivo ili prvenstveno za nogomet, najveći takav stadion u SAD-u, [[Geodis Park]] u [[Nashville, Tennessee|Nashvilleu]], prima 30.000 gledalaca, što je ispod FIFA-inog minimuma od 40.000. [[BMO Field]] u Torontu proširuje se s približno 30.000 na 45.500 mjesta za potrebe turnira.<ref>{{cite news |url=https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |title=Toronto FC to expand BMO Field to host 2026 World Cup matches |last=Cattry |first=Pardeep |publisher=Major League Soccer |date=22. 4. 2021 |access-date=24. 11. 2022 |archive-date=24. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124015402/https://www.mlssoccer.com/news/toronto-fc-to-expand-bmo-field-to-host-2026-world-cup-matches |url-status=live}}</ref> Stadionima kao što su [[Mercedes-Benz Stadium]] u Atlanti, [[Gillette Stadium]] u Foxboroughu i [[Lumen Field]] u Seattleu zajedničko je da ih koriste i klubovi iz [[National Football League|NFL]]-a i klubovi iz [[Major League Soccer|MLS]]-a.<ref>{{cite news |date=16. 6. 2022 |title=World Cup 2026 host cities confirmed: What you need to know about the 16 venues |url=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |publisher=ESPN |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072053/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4675639/world-cup-2026-host-cities-confirmed-what-you-need-to-know-about-the-16-venues |url-status=live}}</ref> Premda su kanadski i američki stadioni uglavnom namijenjeni američkom, odnosno kanadskom fudbalu, svi su više puta korišteni za nogomet i projektovani su tako da mogu primati utakmice tog sporta.<ref>{{cite news |last=Jones |first=J. Sam |date=16. 6. 2022 |title=Your guide to 2026 World Cup stadiums and locations in the US, Mexico and Canada |url=https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |work=MLSsoccer.com |access-date=6. 11. 2022 |archive-date=7. 11. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107072054/https://www.mlssoccer.com/news/your-guide-to-the-2026-world-cup-stadiums-and-locations-in-the-us-mexico-and-can |url-status=live}}</ref> [[Ciudad de México]] jedina je prijestonica među trima državama domaćinima koja je izabrana za domaćina utakmica. [[Ottawa]] i [[Washington, D.C.]] tako su se pridružili [[Bonn]]u, prijestonici Zapadne Njemačke na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|Svjetskom prvenstvu 1974]], i [[Tokio|Tokiju]], prijestonici Japana na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|Svjetskom prvenstvu 2002]], kao rijetkim prijestonicama država domaćina bez utakmica Svjetskog prvenstva. Washington je bio kandidat, ali je zbog lošeg stanja [[FedExField]]a spojio kandidaturu s obližnjim [[Baltimore]]om; ni ta zajednička prijava nije izabrana. Iz završnog izbora ispali su i [[Cincinnati]], [[Denver]], Nashville, [[Orlando, Florida|Orlando]] i [[Edmonton]]. Ottawin predloženi stadion, [[TD Place Stadium]], ranije je eliminiran zbog nedovoljnog kapaciteta.<ref>{{Cite web |last=Platt |first=Oliver |date=7. 9. 2017 |title=Rogers Centre removed from list of potential World Cup 2026 venues |url=https://wakingthered.com/2017/09/07/1986/rogers-centre-removed-from-list-of-potential-world-cup-2026-venues/ |access-date=21. 10. 2025 |website=Waking The Red |language=en |quote=Mosaic Stadium and TD Place Stadium do not currently meet the minimum-capacity requirement}}</ref> Osam metropolitanskih područja domaćina ranije je već primalo utakmice Svjetskog prvenstva: [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]], [[Greater Los Angeles|Los Angeles]], [[San Francisco Bay Area|San Francisco]], [[New York metropolitan area|New York / New Jersey]] i [[Greater Boston|Boston]] 1994, [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]] i [[Greater Mexico City|Ciudad de México]] 1970. i 1986, te [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]] 1986. Ipak, [[Estadio Azteca]] jedini je stadion na ovom turniru koji je već bio domaćin utakmica Svjetskog prvenstva, i to 1970. i 1986; nijedan stadion korišten na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|Svjetskom prvenstvu 1994]] neće se koristiti 2026.<ref>{{cite news |first1=Chuck |last1=Booth |first2=Roger |last2=Gonzalez |title=FIFA World Cup 2026 host cities: Los Angeles, New York/New Jersey among top venues; Washington D.C. snubbed |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |work=CBS Sports |date=17. 6. 2022 |access-date=27. 6. 2022 |archive-date=27. 6. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627172342/https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |url-status=live}}</ref> [[Soldier Field]] u Chicagu, [[Cotton Bowl (stadion)|Cotton Bowl]] u Dallasu i [[Rose Bowl (stadion)|Rose Bowl]] u [[Pasadena|Pasadeni]], u području Los Angelesa, bili su jedini stadioni u kandidacijskom postupku koji su primali utakmice 1994, ali nijedan nije izabran.<ref name="bids"/> Zbog FIFA-inih pravila o sponzorskim nazivima stadiona, objekti će tokom turnira koristiti zamjenska imena, navedena u zagradama u spisku stadiona.<ref>{{cite web |last=Pelit |first=Asli |date=16. 2. 2024 |title=FIFA RULES MAY COST METLIFE $80M IN WORLD CUP FINAL BRAND VALUE |url=https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216173018/https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |archive-date=16. 2. 2024 |access-date=21. 7. 2024 |work=Sportico}}</ref><ref name="FIFA stadia">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |date=15. 7. 2025 |access-date=17. 11. 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}</ref> Kapaciteti su navedeni prema podacima koje je objavila FIFA.<ref name="FIFA stadia"/> '''Legenda''' : † označava stadion koji je korišten na prethodnim svjetskim prvenstvima. : ‡ označava zatvoreni stadion s fiksnim ili pomičnim krovom i unutrašnjom kontrolom klime. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ Spisak stadiona |- ! scope="col" | Grad ! scope="col" | Stadion ! scope="col" | Kapacitet ! scope="col" class="unsortable" | Slika |- ! style="text-align:left"| {{sort|Dallas|{{flagicon|USA}}}} [[Dallas]]<br /><small>([[Arlington (Teksas)|Arlington]], [[Teksas]])</small> | [[AT&T Stadium]]‡<br />'''{{small|(Dallas Stadium)}}''' | '''94.000''' | [[Datoteka:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Mexico City|{{flagicon|MEX}}}} [[Ciudad de México]] | [[Stadion "Azteca"|Stadion "Banorte"]]†<br />'''{{small|(Mexico City Stadium)}}''' | '''83.000''' | [[Datoteka:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|New York|{{flagicon|USA}}}} [[New York]] / [[New Jersey]]<br /><small>([[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]], [[New Jersey]])</small> | [[MetLife Stadium]]<br />'''{{small|(New York New Jersey Stadium)}}''' | '''82.500''' | [[Datoteka:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Atlanta|{{flagicon|USA}}}} [[Atlanta]] | [[Mercedes-Benz Stadium]]‡<br />'''{{small|(Atlanta Stadium)}}''' | '''75.000''' | [[Datoteka:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Kansas City|{{flagicon|USA}}}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]] | [[Arrowhead Stadium|GEHA Field at Arrowhead Stadium]]<br />'''{{small|(Kansas City Stadium)}}''' | '''73.000''' | [[Datoteka:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Houston|{{flagicon|USA}}}} [[Houston]] | [[NRG Stadium]]†<br />'''{{small|(Houston Stadium)}}''' | '''72.000''' | [[Datoteka:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|San Francisco|{{flagicon|USA}}}} [[San Francisco]]<br /><small>([[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]], [[Kalifornija]])</small> | [[Levi's Stadium]]<br />'''{{small|(San Francisco Bay Area Stadium)}}''' | '''71.000''' | [[Datoteka:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Los Angeles|{{flagicon|USA}}}} [[Los Angeles]]<br /><small>([[Inglewood, Kalifornija|Inglewood]], [[Kalifornija]])</small> | [[SoFi Stadium]]<br />'''{{small|(Los Angeles Stadium)}}''' | '''70.000''' | [[Datoteka:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Philadelphia|{{flagicon|USA}}}} [[Philadelphia]] | [[Lincoln Financial Field]]<br />'''{{small|(Philadelphia Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Seattle|{{flagicon|USA}}}} [[Seattle]] | [[Lumen Field]]<br />'''{{small|(Seattle Stadium)}}''' | '''69.000''' | [[Datoteka:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Boston|{{flagicon|USA}}}} [[Boston]]<br /><small>([[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]], [[Massachusetts]])</small> | [[Gillette Stadium]]<br />'''{{small|(Boston Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Miami|{{flagicon|USA}}}} [[Miami]]<br /><small>([[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]], [[Florida]])</small> | [[Hard Rock Stadium]]<br />'''{{small|(Miami Stadium)}}''' | '''65.000''' | [[Datoteka:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Vancouver|{{flagicon|CAN}}}} [[Vancouver]] | [[BC Place]]†<br />'''{{small|(BC Place Vancouver)}}''' | '''54.000''' | [[Datoteka:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Monterrey|{{flagicon|MEX}}}} [[Monterrey]]<br /><small>([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])</small> | [[Stadion "BBVA"]]<br />'''{{small|(Estadio Monterrey)}}''' | '''53.500''' | [[Datoteka:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Guadalajara|{{flagicon|MEX}}}} [[Guadalajara]]<br /><small>([[Zapopan]])</small> | [[Stadion "Akron"]]<br />'''{{small|(Estadio Guadalajara)}}''' | '''48.000''' | [[Datoteka:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]] |- ! style="text-align:left"| {{sort|Toronto|{{flagicon|CAN}}}} [[Toronto]] | [[BMO Field]]<br />'''{{small|(Toronto Stadium)}}''' | '''45.000''' | [[Datoteka:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]] |} ==Grupna faza== {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! {{Anchor|Kriteriji rangiranja}} Kriteriji za razrješenje izjednačenja u grupnoj fazi |- |Poredak ekipa u svakoj grupi određuje se prema broju osvojenih bodova u svim utakmicama grupe. Ako su dvije ili više ekipa izjednačene po broju bodova, primjenjuju se sljedeći kriteriji za određivanje poretka:<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha | Veći broj bodova osvojenih u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Bolja gol-razlika u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; | Veći broj postignutih golova u međusobnim utakmicama ekipa koje su izjednačene; }} Ako su, nakon primjene kriterija a do c, ekipe i dalje izjednačene, kriteriji a do c se ponovo primjenjuju isključivo na utakmice između tih ekipa kako bi se odredio konačan poredak. Ako ni ovaj postupak ne dovede do rješenja, primjenjuju se kriteriji d do h. {{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |start=4 | Bolja gol-razlika u svim utakmicama grupe; | Veći broj postignutih golova u svim utakmicama grupe; | Više disciplinskih ("fair-play") bodova u svim utakmicama grupe (samo jedna kazna može biti primijenjena po igraču ili treneru/službenom licu u jednoj utakmici):{{unordered list | Žuti karton: −1 bod; | Indirektni crveni karton (drugi žuti karton): −3 boda; | Direktni crveni karton: −4 boda; | Žuti karton i direktni crveni karton: −5 bodova; }} | Bolja pozicija na posljednjoj [[FIFA-ina rang lista|FIFA-inoj rang listi]]; | Bolja pozicija na prethodnim FIFA-inim rang listama (redoslijedom unazad) dok se ekipe ne razdvoje. }} |} Prije završnog žrijeba, stadioni su dodijeljeni grupama. Nakon završnog žrijeba, parovima su dodijeljeni brojevi utakmica, a termini početka utakmica su potvrđeni. ''Sva vremena su lokalna.'' === Grupa A === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A6}} === Grupa B === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B6}} === Grupa C === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C6}} === Grupa D === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D6}} === Grupa E === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E6}} === Grupa F === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F6}} === Grupa G === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G6}} === Grupa H === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H6}} === Grupa I === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I6}} === Grupa J === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J6}} === Grupa K === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K6}} === Grupa L === {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L}} {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L1}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L3}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L5}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L6}} === Poredak trećeplasiranih === {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Trećeplasirani}} ==Nokaut-faza== {{glavni|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza}} ===Kostur=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Bracket}} ===Šesnaestina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-8}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-9}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-10}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-11}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-12}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-13}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-14}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-15}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R32-16}} ===Osmina finala=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-4}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-5}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-6}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-7}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|R16-8}} ===Četvrtfinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF2}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF3}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|QF4}} ===Polufinale=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF1}} ---- {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|SF2}} ===Utakmica za treće mjesto=== {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|3rd}} ===Finale=== {{Glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} {{#lst:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|Final}} == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|FIFA World Cup 2026}} * {{Službeni sajt|http://www.fifa.com/worldcup/index.html}} {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}} {{Simboli jezika|sp|španski}} {{Simboli jezika|ar|arapski}} {{Simboli jezika|ru|ruski}} {{Svjetsko prvenstvo u nogometu}} {{FIFA SP 2026.}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|*]] [[Kategorija:Svjetska prvenstva u nogometu|2026]] [[Kategorija:2026. u nogometu]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Kanadi]] [[Kategorija:2026. u Kanadi]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Meksiku]] [[Kategorija:2026. u Meksiku]] [[Kategorija:Sportska takmičenja u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:2026. u Sjedinjenim Američkim Državama]] d5d5r46f29d0gkp4w1yj83bs7ky1kew Sukobi u Bugojnu 1993. 0 449533 3900078 3898432 2026-06-23T15:25:39Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900078 wikitext text/x-wiki {{Neutralnost}} {{Infokutija rat | sukob = Sukobi u Bugojnu 1993. | dio = [[Rat u Bosni i Hercegovini]] | slika = [[Datoteka:Bugojno-panorama-grada (1996).jpg|250px]] | opis_slike = Bugojno | datum = [[17. juli]] - [[28. juli]] [[1993]]. | mjesto = [[Bugojno|Općina Bugojno]] | casus = Ubistvo 3 pripadnika [[Ministarstvo unutrašnjih poslova Bosne i Hercegovine|MUP-a]] u [[Vrbanja (Bugojno)|Gornjoj Vrbanji]]. | rezultat = Pobjeda ARBiH. | posjed = Sve teritorije pod kontrolom HVO-a zauzela ARBiH. | strana1 = [[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|25px]] [[Republika Bosna i Hercegovina]] *[[Datoteka:Logo of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[ARBiH]] | strana2 = [[Datoteka:Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg|25px]] [[Hrvatska zajednica Herceg-Bosna]] *[[Datoteka:Logo of Croatian Defence Council.svg|20px]] [[Hrvatsko vijeće odbrane|HVO]] ---- [[Datoteka:Flag of the Republika Srpska.svg|25px]] [[Republika Srpska]] *[[Datoteka:Emblem of the Army of Republika Srpska.svg|20px]] [[Vojska Republike Srpske|VRS]] | strana3 = | komandant1 = | komandant2 = | komandant3 = | snage1 = [[307. brigada|307. motorizovana brigada]]<br>Općinski štab odbrane | snage2 = [[104. brigada HVO "Eugen Kvaternik"|104. brigada "Eugen Kvaternik"]] ---- [[19. srbobranska pješadijska brigada VRS|19. srbobranska pješadijska brigada]]<br>[[7. kupreška motorizovana brigada VRS|7. kupreška motorizovana brigada]] | snage3 = | žrtve1 = 92 poginula, 211 ranjenih | žrtve2 = 107 poginulih, 130 ranjenih<ref name=bo.in>{{cite web|url=http://bosnae.info/index.php/napad-hrvatskog-vijeca-odbranehrvatske-vojske-na-bugojno-1993-godine-pocetak-hrvatske-agresije|title=Napad Hrvatskog vijeća odbrane/Hrvatske vojske na Bugojno 1993. godine – početak otvorene hrvatske agresije|publisher=bosnae.info|date=21. 11. 2016|access-date=4. 11. 2018|archive-date=15. 3. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180315121706/http://bosnae.info/index.php/napad-hrvatskog-vijeca-odbranehrvatske-vojske-na-bugojno-1993-godine-pocetak-hrvatske-agresije|url-status=dead}}</ref> | žrtve3 = | karta_država = | karta_lat = | karta_long = | napomena = }} '''Sukobi u Bugojnu 1993.''' su bili oružani sukobi na teritoriji općine [[Bugojno]] za vrijeme [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]]. Sukobi su isprva bili između [[Vojska Republike Srpske|Vojske Republike Srpske]] (VRS), na jednoj strani i [[Hrvatsko vijeće odbrane|Hrvatskog vijeća odbrane]] (HVO) i [[Armija Republike Bosne i Hercegovine|Armije Republike Bosne i Hercegovine]] (ARBiH) na drugoj strani. Političkim razilaženjem između [[Hrvatska zajednica Herceg-Bosna|Hrvatske zajednice Herceg-Bosna]] i upravnih organa [[Republika Bosna i Hercegovina|Republike Bosne i Hercegovine]], dolazi do [[Bošnjačko-hrvatski sukob|sukoba između HVO-a i ARBiH]], za čiji se početak u Bugojnu može smatrati 17. juli 1993, a okončan je povlačenjem HVO-a sa većeg dijela općine Bugojno 28. jula preko teritorije pod kontrolom [[Vojska Republike Srpske|VRS]]. == Uvod == [[Datoteka:Map 8 - Bosnia - Kupres, April 1992.jpg|mini|lijevo|Mapa pada Kupresa u ruke JNA i srpskih paravojski.]] Na [[Opći izbori u SR Bosni i Hercegovini 1990.|prvim slobodnim izborima]] u [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|SR Bosni i Hercegovini]], održanim 18. novembra 1990, najveći broj mandata u Skupštini općine u Bugojnu osvojila je [[Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine]], osvojivši 21 od 60 mandata. [[Stranka demokratske akcije]] osvojila je 20 mandata, [[Srpska demokratska stranka]] 9, a ostale stranke 10.<ref>{{cite book|last=Arnautović|first=Suad|title=Izbori u Bosni i Hercegovini '90.: Analiza izbornog procesa|publisher=Promocult|date=1996|pages=118}}</ref> Po [[Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 1991.|Popisu]] održanom u martu 1991. u općini je živjelo 46.889 stanovnika, od čega su relativnu većinu činili [[Bošnjaci]], sa 19.697 (42,01%). [[Hrvati|Hrvata]] je bilo 16.031 (34,19%), a [[Srbi|Srba]] 8.673 (18,50%).<ref>{{Cite web|url=http://fzs.ba/wp-content/uploads/2016/06/nacionalni-sastav-stanovnistva-po-naseljenim-mjestima-bilten-234.pdf|title=Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991.|work=fzs.ba |access-date=1. 11. 2018}}</ref> Tokom [[Rat u Hrvatskoj|rata u Hrvatskoj]] u kom su učestvovali i dobrovoljci iz Bosne i Hercegovine, dolazi do utjecaja na političku opredijeljenost i stvaranje paramilitarnih nacionalnih organizacija. Po uzoru na stvaranje srpskih općina u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini, na inicijativu [[SDS]] 8. februara 1992. formira se Srpska opština Bugojno sa sjedištem u Čipuljiću. Naoružavanje dijela srpskog stanovništva Bugojna, potpomognuto je podjelom naoružanja bivše [[JNA]], kao i oduzimanjem vojne opreme iz skladišta Općinskog štaba Teritorijalne odbrane Bugojna. Snage srpskih vojnih i paravojnih formacija, koje se vremenom priključuju u strukturu VRS se procjenjuju na oko 800 naoružanih boraca. Na inicijativu [[HDZ BiH]] i političkih struktura 8. aprila formira se ''Općinski stožer HVO Bugojno'', nabavljajući oružje za oko 700 osoba. Pod organizacijskom upravom [[SDA]] je otpor organizovala kroz [[Patriotska liga|Patriotsku ligu]]. U martu 1992. nabavljeno je naoružanja za 500 osoba. === Sukobi === U susjednom [[Kupres]]u tokom 3. aprila dolazi do [[Bitka za Kupres 1992.|sukoba]] između HVO-a i [[Jugoslavenska narodna armija|JNA]] i drugih srpskih paravojski. Kupres zauzima JNA 7. aprila, a oko 150 Bošnjaka i Hrvata bježi u Bugojno. Tokom aprila VRS uspostavlja punktove na [[Komar (planina)|Komaru]] i blokira put [[Donji Vakuf]]-Bugojno. Nakon rušenja mosta na rijeci [[Vrbas]] 30. aprila, bošnjačko stanovništvo bježi iz grada. Tokom 1992. 3.000 će otići u inostranstvo, a 9.000 će ostati u Bugojnu. VRS od 23. maja svakodnevno djeluje artiljerijom iz uporišta u Kupresu i Donjem Vakufu po linijama odbrane HVO-a i ARBiH, ali i po gradu i prigradskim naseljima što dovodi do civilnih žrtava i velike materijalne štete. VRS je djelovala i avijacijom po privrednim objektima. 4. jula VRS iz kupreškog pravca izvodi diverzantsku akciju na položaje HVO-a u rejonu sela [[Jazvenik (Bugojno)|Jazvenik]] pri čemu gine 5 boraca HVO-a, a 2 civila su zarobljena. Ovaj napad je odbijen, a pripadnici VRS su natjerani na povlačenje. 14. augusta oklopno-pješadijski napad u rejonu Kunine kose primorava HVO na djelimično povlačenje. Narednog dana, u cilju ovladavanja putem [[Kupres]]-[[Prusac]]-[[Donji Vakuf]]), VRS izvodi snažan napad u rejonu [[Ajvatovica]]-[[Mala Šuljaga]]. Napad je uz pomoć izviđačkog voda TO Novi Travnik odbijen nakon 27 sati. Napadi se nastavljaju 16. augusta, kada se borci HVO-a povlače sa Đoline kose. Jedinice [[Armija Republike Bosne i Hercegovine|ARBiH]] uspijevaju stabilizovati linije odbrane na tom lokalitetu. Najžešći se napad dogodio 17. augusta kada je 2. bataljon [[19. srbobranska pješadijska brigada VRS|19. srbobranske pješadijske brigade VRS]] pokušao ovladati Pruscem, uz pomoć artiljerije i minobacača. Borci VRS su uspjeli izbiti u rejon Starog grada i prisiliti branioce na povlačenje. U ispomoć su poslati 3. bataljon, dijelovi 1. bataljona i izviđačko-diverzantske jedinice iz Bugojna, dvije jedinice iz [[Gornji Vakuf|Gornjeg Vakufa]] i jedinica iz Novog Travnika. Napad je odbijen zajedničkim djelovanjem Prusačkog bataljona i pridošlih jedinica. U jedinicama VRS bilo je 9 poginulih i 37 ranjenih od kojih su 2 naknadno podlegla ranama, a jedan je tenk [[T-55]] uništen. Jedinice ARBiH su imale jednog poginulog i jednog zarobljenog, koji će kasnije biti razmijenjen mrtav. To je bio posljednji značajniji napad VRS tokom 1992. na ovom dijelu ratišta, izuzev svakodnevnih artiljerijskih djelovanja. Već sredinom 1992. došlo je i do prvih sukoba ARBiH i HVO-a. Prvi sukob se desio 19. juna 1992. godine u [[Novi Travnik|Novom Travniku]]. Jedinice ARBiH pod zapovjedništvom Refika Lende u Novom Travniku su napale pogone tvornice namjenske industrije "Bratstvo", sa ciljem zauzimanja strateških dijelova pogona proizvodnje naoružanja.<ref name="KorČer">[http://www.icty.org/x/cases/kordic_cerkez/tjug/bcs/010226.pdf Presuda Kordić & Čerkez (IT-95-14/2) [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju]]]</ref> Novi napad HVO-a na Novi Travnik 19. oktobra 1992. imao je za cilj zauzimanje tvornice "Bratstvo", te je doveo je do podjele grada na dva dijela. U tom sukobu uništen je veći broj zgrada u vlasništvu Bošnjaka.<ref name="KorČer" /> Tokom septembra HVO u [[Prozor]]u hapsi i zatvara Bošnjake u logor u Srednjoškolskom centru. U noći 21/22. oktobra HVO zauzima vitalne objekte. 24. oktobra ovladavaju gradom što dovodi do egzodusa Bošnjaka. Oko 2.000 dolazi u Bugojno. Do prvog sukoba u Gornjem Vakufu došlo je 19/20. juna kada HVO zarobljava pripadnike TO. Dolazi do hapšenja i mučenja Bošnjaka iz većinski hrvatskih sela u logorima u Srednjoškolskom centru i u osnovnoj školi u [[Trnovača|Trnovači]]. HVO i [[Hrvatska vojska]] napadaju 11. januara 1993. na naselja [[Duša (Gornji Vakuf)|Duša]], [[Uzričje]], [[Bistrica (Gornji Vakuf)|Bistrica]], [[Hrasnica (Gornji Vakuf)|Hrasnica]] i na sam grad. Do prekida sukoba dolazi 24. januara nakon neuspjeha HVO i HV u ostvarenju ciljeva. Posljedica napada bilo je veliko stradanje Bošnjaka Bistrice i Hrasnice. Početkom 1993. bugojanska općina je sa sjevera, sjeverozapada i jugozapada bila u okruženju VRS, dok su putne komunikacije prema Novom Travniku i Gornjem Vakufu bile pod kontrolom HVO-a. Ukupna linija odbrane bila je 35&nbsp;[[Kilometar|km]], od čega je ARBiH pokrivala 20&nbsp;km, a HVO 15&nbsp;km. Na donjevakufskom pravcu, od [[Sabljari|Sabljara]] preko Vrbasa i Prusca do Male Šuljage odbranu su izvodile jedinice ARBiH. HVO je pokrivao područje na kupreškom pravcu od Male Šuljage do [[Humac (Bugojno)|Humca]]. ARBiH je primjenjivala linijsku odbranu, dok je HVO odbranu organizovao kroz sistem otpornih tačaka. Na prostoru Bugojna i slobodne teritorije Donjeg Vakufa (naselja Prusac i [[Guvna]]) ARBiH je bila organizovana u [[307. brigada|307. motorizovanu brigadu]] sa oko 2.800 vojnih obveznika i Općinski štab odbrane sa oko 900 obveznika. HVO je bio organizovan u [[104. brigada HVO "Eugen Kvaternik"|104. brigadu "Eugen Kvaternik"]] sa oko 2.400 boraca i 1.300 u domobranskom sastavu. Bila je to jedna od najbolje naoružanih brigada HVO-a. Kada je HVO doveo gradsko jezgro Gornjeg Vakufa u okruženje, pokušao je zauzimanjem Bistrice ovladati putem Gornji Vakuf-Novi Travnik, a zauzimanjem [[Duratbegov Dolac|Duratbegovog Dolca]] otvoriti put ka Bugojnom. Oko 300 boraca iz Bugojna poslato je u Bistricu, a oko 70 u Duratbegov Dolac. Oba napada su odbijena. VRS se početkom 1993. ograničila na provokacije po linijama odbrane i artiljerske napade. Pokušan je pješadijski napad 28. februara u rejonu Crvenih glibova. Sredinom juna 1993. snage HVO-a iz Travnika i Novog Travnika napuštaju položaje i prelaze na teritoriju VRS. HVO Novog Travnika tokom povlačenja iseljava Hrvate iz jugozapadnog dijela općine. Snage ARBiH uspijevaju 24. juna, nakon nekoliko dana žestokih borbi, ovladati rejonom Kamenjaš-Mravinjac, čime su stvoreni uslovi za dalja djejstva ka Komaru i Donjem Vakufu. Prilikom ovih borbi poginula su dva borca 307. brigade. Do jula 1993. HVO je izazvao 22 incidenta, prilikom čega je ubio 11, ranio 3, a uhapsio 80 pripadnika ARBiH i MUP-a. Na 2 incidenta masovnog hapšenja odgovorili su pripadnici ARBiH, prilikom čega nije bilo poginulih. HVO 7. jula formira jedinicu za specijalne namjene, Antiterorističku grupu. Kulminacija sukoba dogodila se 17. jula u [[Vrbanja (Bugojno)|Gornjoj Vrbanji]]. Tog dana je ATG uspostavila punkt na putu Bugojno-Gornji Vakuf. Kao odgovor, mještani Vrbanje su postavili svoj punkt, kroz koji u poslijepodnevnim satima nasilno pokušava proći motorno vozilo HVO-a, pri čemu je došlo do pucnjave. Jedan pripadnik HVO-a je poginuo, jedan je ranjen, a treći zarobljen. Došlo je do napada HVO-a iz nekoliko pravaca, prilikom čega je likvidiran zarobljeni pripadnik HVO-a. U cilju smirivanja situacije, formirane su zajedničke patrole. Tokom patroliranja, borci HVO-a ubili su 3 pripadnika MUP-a.<ref name=bo.in /> ==Napad== ===17. juli=== Pješadijski napad HVO-a, praćen jakim artiljerijskim djejstvima, započinje u noćnim satima 17. jula. ===18. juli=== HVO djejstvuje iz Humca po [[Gračanica (Bugojno)|Gračanici]], koju su prethodno napustili Hrvati i borci HVO-a. Prvi dan borbi HVO je zaposjeo borbene položaje po gradu u objektima koje je odranije kontrolisao, a oko većinski hrvatskih naselja već pripremljene rovove ka jedinicama ARBiH. Najznačajnija djejstva su ispoljili ka rejonima Gaj i [[Kula (Bugojno)|Kula]], ali i u gradskom jezgru snajperskim djelovanjem sa hotela "Kalin", pri čemu je poginuo jedan dječak, a ranjen jedan borac. Oko 20.00 sati Komanda 307. brigada poziva Zapovjedništvo 104. brigade HVO-a pokušavajući dogovoriti pregovore, što HVO odbija. U 22.00 sata kreće opći napad HVO-a. Izostala je i reakcija Komande [[Treći korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine|3. korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine]]. ===19. juli=== U jutarnjim satima počinje granatiranje grada i položaja ARBiH. U područjima sa hrvatskom većinom, HVO zarobljava civile, pljačka imovinu i pali kuće. ARBiH zauzima veći dio grada, preuzimajući kontrolu nad većinom uporišta HVO-a: Muzička škola, objekti bivše Ljubljanske banke, Robna kuća "INPO", Dom kulture i GP Gorica. Pored oslobođenja dijelova grada, borci ARBiH i MUP-a zauzeli su i gotovo cjelokupni sjeveroistočni dio općine. Bilo je poginulih i zarobljenih na obje strane, uključujući civile. Prilikom cjelodnevnog granatiranja HVO-a razoreno je više objekata, a neki su i zapaljeni. ===20. juli=== 2. motorizovani bataljon 307. brigade i dio snaga PDO-1 oslobođaju selo Gaj, u kojem su bile stacionirane jake snage HVO-a. Blokiran je dio snaga 1. bojne HVO-a. Oslobođen je centar Bugojna, padom objekata MUP-a i PTT-a. HVO je ponovo granatirao većinski bošnjačka naselja. Zapaljivom municijom zapaljena je zgrada pošte, a gađane su i Ratna bolnica i Dom zdravlja. Iz pravca Gornjeg Vakufa HVO je izvršio napad na Gračanicu, [[Dražev Dolac]], [[Zanesovići|Zanesoviće]] i [[Odžak (Bugojno)|Odžak]]. Aktivne su bile i snage VRS, djelujući artiljerijom po gradu i prvim linijama odbrane. ARBiH i MUP su do 20. jula imali 23 poginula i 40 ranjenih. Tokom 20. jula poginulo je 29 boraca ARBiH. ===21. juli=== HVO nastavlja s artiljerijskim djelovanjem po gradu. Najaktivniji je višecjevni bacač raketa. Zapaljena je nekadašnja zgrada hotela "Jadran", granatirana je Nova bolnica koja je bila u izgradnji, a sa Gorice je tenkom razrušen Samostan časnih sestara. Na područje Gornjeg Vakufa pristižu nove snage HV sa 4 tenka T-55 i jednim [[Leopard 1|Leopardom]]. Jedinice ARBiH ovladavaju kasarnama dijelova Prve, Druge i Treće bojne HVO-a u gradu. ===22. juli=== Komandant OpŠO šalje zahtjev Komandi korpusa za pomoć nivoa ojačanog bataljona. Upućuje i zahtjev za municiju predjedništvu Travnika i travničkoj [[312. brigada|312. motorizovanoj brigadi]]. Nastavljaju se borbe u gradu. HVO je neuspješno pokušao diverzantskom akcijom zauzeti Gračanicu, pri čemu je izgubio 6 boraca. Nakon toga su po Gračanici djelovali protivavionskim topom. VRS je nastavila sa granatiranjima iz kupreškog pravca. ===23. juli=== Dijelovi jedinica PDO-1 i 2 i 4. (Prusačkog) bataljona pojačali su snage na koti Kik, iznad sela [[Vesela (Bugojno)|Vesela]], čime su spriječili pad Crničkih podova u ruke HVO-a. 2. bojna HVO-a i dalje je u blokadi. Okruženi dio 1. bojne se predao. U gradu je HVO kontrolisao još samo hotel "Kalin", gdje je bila smještena Vojna policija HVO-a. ARBiH je ovladala i objektima preduzeća "Špedicija", čime je 95% grada ozauszeto. HVO je nastavio sa žestokim granatiranjem. Oštećena je Sultan-Ahmedova džamija u Bugojnom. Grad i linije odbrane granatirala je i VRS. ===24. juli=== HVO nastavlja sa granatiranjem. Pojačani su napadi u Gornjem Vakufu, dolaskom novih snaga HVO-a i HV. Zauzeti su [[Goruša (Bugojno)|Goruša]] i hotel "Kalin", pri čemu je zarobljeno 100 boraca i 150 civila. ===25. juli=== U 8.30 sati HVO je u [[Bristovi]]ma izvršio napad na 3. motorizovani bataljon, u cilju izbacivanja jedinica ARBiH sa desne strane Vrbasa i onemogućavanja uspostavljanja komunikacije Bugojno-Novi Travnik. U 9.00 sati HVO je iz pravca Crničkih i Garačićkih podova izvršio napad na naselja [[Crniče]], [[Garačići|Garačiće]], [[Bevrnjići|Bevrnjiće]] i [[Alibegovići|Alibegoviće]] sa ciljem stvaranja uvjeta za napad na grad. Iz pravca [[Vučipolje (Bugojno)|Vučipolja]], HVO je izvršio napad na 1. bataljon. Nakon uspješne odbrane, jedinice ARBiH su u kontraudaru zauzele Pejakove kuće. Oko 21.00 predalo se 108 boraca 2. bojne. Tokom noći, primjećen je pokret civila iz Čaušlija ka Bristovima i [[Kandija|Kandiji]], većinski hrvatskim selima. ===26. juli=== Borci HVO-a zapalili položaje i digli zemunice u zrak, napuštajući liniju odbrane ka VRS. Pod pritiskom jedinica ARBiH, napuštaju naselja [[Udurlije]], [[Lug (Bugojno)|Lug]], Bristovi i Čaušlije i bježe ka Kandiji. U strahu od odmazde civilno stanovništvo se povuklo, bez obzira na proglase ARBiH prema kojim se svim stanovnicima garantira lična i imovinska sigurnost. ===27. juli=== ARBiH zauzela Kulu Ćelepirovu, Lokvu i Bristove, čime je pod svoju kontrolu stavila put ka Novom Travniku. Protivoklopna četa je prebačena iz Kule u [[Kordići|Gornje Kordiće]] preko Odžaka, sa zadatkom da spriječi spajanje povlačećih snaga HVO-a sa Vrpećkih podova sa onim u Humcu i rejonu [[Okolište (Bugojno)|Okolišća]]. Trebala je i osigurati putnu komunikaciju Gračanica-[[Planinica (Bugojno)|Planinica]]. HVO je u 14.30 sa Gorice pokušao pješadijski napad na gradsko naselje Sultanovići. Napad je osujećen. Na prostoru koji je i dalje bio pod kontrolom HVO-a, nalazilo se oko 1.000 boraca i veliki broj civila. Preko UNPROFOR-a ponuđena je predaja, što je HVO odbio. VRS je granatirala centar grada. ===28. juli=== VRS i HVO artiljerijom djeluju po gradu. Borci HVO-a se, sa većinom civilnog stanovništva, povlače iz Kandije, Gorice i Crniča ka Crničkim podovima. Došlo je do razmjene 45 bošnjačkih civila zatočenih u "Akvarijumu" za 18 ranjenika HVO-a iz Ratne bolnice. U dogovoru s VRS, oko 3.000 civila se preko Dubočke rijeke i [[Mračaj (Bugojno)|Mračaja]] povlači ka Kupresu, a borci ka [[Raduša (planina)|Raduši]]. 3. bataljon je poslat sa zadatkom da sa dijelom snaga [[317. slavna brdska brigada|317. brdske brigade]] Gornji Vakuf i PDO-1, zaustavi prodor HV iz pravca Raduškog kamena u rejonu Lihe-Oglavak. Tokom cijelog dana traje izvlačenje preostalih boraca i civila iz sela pod kontrolom HVO-a, pri čemu borci spaljuju objekte, poput hotela "Akvarijum" i vile Gorica. Stotine projektila sa Crničkih podova pada na grad. I VRS je iz kupreškog pravca ispalila desetak projektila ka gradu. ==Posljedice== Snage HVO i HV koje su pokušale iz pravca Gornjeg Vakufa izvršiti prodor ka Bugojnu zaustavljene su na Raduškom kamenu. Jedinice ARBiH i OpŠO su tokom 12 dana borbi imale 92 poginula i 211 ranjenih boraca, što čini oko 30% ukupnih gubitaka bugojanskih jedinica tokom rata. Tokom borbe ARBiH je zarobila: 1 tenk T-55, 1 [[9K111 Fagot|Fagot]], 2 haubice H-105&nbsp;mm, 3 haubice H-122&nbsp;mm, 4 topa 76&nbsp;mm [[ZiS-3|ZiS]], 2 topa [[M-48B-1|B-1]] 76&nbsp;mm, 3 lahka raketna lansera 107&nbsp;mm, 2 LRL 128&nbsp;mm, 15 minobacača 120&nbsp;mm, 5 PAM-ova i drugo oružje, uz značajne količine municije. Značajna je saradnja HVO-a sa VRS tokom napada, koja je dogovorena prije sukoba. HVO je od maja imao pripremljen plan za povlačenje sa linija odbrane ka VRS, što je učinio već prvog dana borbi. Više puta je traženo artiljerijsko djelovanje po jedinicama ARBiH, a prvi slučaj se desio 19. jula. Kasnije će HVO i hrvatski civili, prema već ranijem dogovoru, preći preko teritorija pod kontrolom VRS. HVO je u pokušaju prikrivanja zločina spalio "Akvarijum", kao i [[Josip Broz Tito|Titovu]] vilu na Gorici gdje je bilo smješteno Zapovjedništvo 104. brigade. Nakon poraza HVO-a u Bugojnu, čitavu liniju odbrane na donjevakufskom i kupreškom pravcu branile su jedinice ARBiH. Nova linija odbrane prostirala se od Sabljara do Raduše. Dijelovi bugojanskih jedinica će ostatak bošnjačko-hrvatskog sukoba provesti uglavnom na položajima u Gornjem Vakufu. Odmah po okončanju borbi u Bugojnu, u Gornji Vakuf su poslati 3. motorizovani bataljon i dijelovi PDO-1, a Komanda brigade uspostavila je komandno mjesto u gornjevakufskom selu Dražev Dolac. U septembru je HVO prekinuo vodovod, onemogućivši pristup vodi zapadnom dijelu gornjevakufske općine i cjelokupnoj općini Bugojno. Od tog momenta neprestano su se u zoni odgovornosti 3. bataljona 317. brigade nalazile snage dva bataljona iz Bugojna. Ponekad su učestvovali i u odbrani zone odgovornosti 1. i 2. bataljona. Bugojanske jedinice su na ovom bojištu imale veliki broj poginulih i ranjenih, ali je pad Gornjeg Vakufa spriječen. U borbenim djejstvima tokom 1993. bugojanske su jedinice imale 173 poginula borca, od čega je u borbi sa VRS stradalo svega 13. 142 su poginula u borbama sa HVO, od čega 39 u Gornjem Vakufu. ==Zločini== Jedinice HVO-a su tokom bitke počinile veliki broj zločina. U Vrbanji je [[Masakr u Vrbanji|ubijeno]] 45 bošnjačkih civila. U logoru u hotelu Akvarijum došlo je do zlostavljanja, mučenja i silovanja. Sva bošnjačka imovina u Vrbanji, Crničama i [[Vrpeć]]u je opljačkana, a kuće zatim spaljene. U blizini Zapovjedništva 1. bojne ubijeno je 6 osoba, uključujući 2 civila. U Čaušlijama su ubijena 3 civila, čija su tijela pronađena u Vrbasu narednog mjeseca sa tragovima mučenja. [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju]] osudio je [[Enver Hadžihasanović|Envera Hadžihasanovića]], bivšeg komandanta 3. korpusa, na 3 godine i 6 mjeseci zatvora jer nije preduzeo nužne i razumne mjere da kazni podređene za kršenja zakona i običaja ratovanja protiv zarobljenika u Zenici i Bugojnu 1993. (ubistvo i okrutno postupanje).<ref>{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/hadzihasanovic_kubura/cis/en/cis_hadzihasanovic_kubura_en.pdf|title=(IT-01-47) HADŽIHASANOVIĆ & KUBURA|publisher=Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|access-date=3. 11. 2018}}</ref> [[Sud Bosne i Hercegovine|Sud BiH]] je 18. decembra 2013. osudio Senada Dautovića na 7, a Nisveta Gasala i Musajba Kukavicu na po 4 godine zatvora zbog istih zločina.<ref>{{cite web|url=http://www.sudbih.gov.ba/vijest/izreena-drugostepena-presuda-u-predmetu-nisvet-gasal-i-dr-19050|title=Izrečena drugostepena presuda u predmetu Nisvet Gasal i dr.|publisher=Sud Bosne i Hercegovine|date=19. 12. 2013|access-date=3. 11. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225044841/http://www.sudbih.gov.ba/vijest/izreena-drugostepena-presuda-u-predmetu-nisvet-gasal-i-dr-19050|archive-date=25. 2. 2019|url-status=dead}}</ref> Enes Handžić osuđen je na 8 godina nakon priznanja krivice 25. maja 2011.<ref>{{cite web|url=https://trialinternational.org/latest-post/enes-handzic/|title=ENES HANDZIC|publisher=TRIAL International|date=28. 4. 2016|access-date=3. 11. 2018|archive-date=3. 4. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403064745/https://trialinternational.org/latest-post/enes-handzic/|url-status=dead}}</ref> ==Reference== {{refspisak}} ==Literatura== *{{cite book|author=Grupa autora|title=Ratna 1993. godina - Džehenem u srednjoj Bosni|publisher=Udruženje za zaštitu tekovina borbe za Bosnu i Hercegovinu|location=[[Travnik]]|year=2011|isbn=}} *{{cite book|author=Hasib Mušinbegović|title=Boj odbrana Bugojna 1993.|publisher=Biljeg|location=[[Sarajevo]]|year=2011|isbn=978-9958-891-94-6}} *[https://de.scribd.com/doc/86449966/Hasib-Musinbegovic-Boj-odbrana-Bugojna Boj odbrana Bugojna 1993. na de.scribd.com] {{Rat u Bosni i Hercegovini}} [[Kategorija:Rat u Bosni i Hercegovini|Bugojno]] [[Kategorija:1993. u Bosni i Hercegovini|Bugojno]] [[Kategorija:Bugojno]] [[Kategorija:Bitke u 1993.]] rrosbfa924mg0yv394cs7cmqvkd8y5f Turneja Decenija 0 452320 3900233 3713727 2026-06-24T06:15:38Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900233 wikitext text/x-wiki "Decenija" je naziv za [[Evropa|evropsku]] turneju [[srbija]]nske folk pjevačice [[Ceca|Svetlane Cece Ražnatović]], koja je otvorena [[6. april]]a [[2002.|2002]]. godine u [[Žitorađa|Žitorađi]], a završena šest mjeseci kasnije u [[Banja Luka|Banjoj Luci]]. U okviru ove turneje [[Ceca]] je održala devet koncerata u sedam evropskih država: [[Srbija]], [[Austrija]], [[Njemačka]], [[Švedska]], [[Francuska]], [[Švicarska]] i [[Bosna i Hercegovina]]. Na turneji "Decenija" [[Ceca]] je promovisala [[Decenija (album)|istoimeni album]] koji je objavljen u oktobru [[2001.|2001]]. godine. == Najveći koncerti 2002 == * [[6. april]] [[2002.|2002]]. - [[Žitorađa]] ([[Srbija]]) - Hala sportova - 3.500 posjetilaca<ref>{{Cite web|url=http://cecaraznatovic.blog.siol.net/2011/05/19/6-4-2002-zitorada-mestna-dvorana/|title=SVETLANA RAŽNATOVIĆ CECA » Blog Arhiv » 6.4.2002 ŽITORAĐA, mestna dvorana|language=sl-SI|access-date=4. 3. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406012814/http://cecaraznatovic.blog.siol.net/2011/05/19/6-4-2002-zitorada-mestna-dvorana/|archive-date=6. 4. 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ceca.mojforum.si/login.php?redirect=viewtopic.php&t=2390&mforum=ceca|title=Prijava :: SVETLANA CECA RAŽNATOVIĆ|website=ceca.mojforum.si|access-date=4. 3. 2019|archive-date=13. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213062601/http://ceca.mojforum.si/login.php?redirect=viewtopic.php&t=2390&mforum=ceca|url-status=dead}}</ref> * [[13. april]] [[2002.|2002]]. - [[Beč]] ([[Austrija]]) - [[Gasometer]] - 4.000 posjetilaca<ref>{{Citation|url=https://www.youtube.com/watch?v=RT6dZVK5ecM|title=Ceca Raznatovic-Evropska turneja 2002|last=anastasija80|date=17. 8. 2006|access-date=4. 3. 2019}}</ref> * [[18. maj]] [[2002.|2002]]. - [[Pariz]] ([[Francuska]]) - [[Hala Espance Jean Monnet]] - 4.500 posjetilaca<ref>{{Citation|url=https://www.youtube.com/watch?v=FZTdlr_Uua0&feature=related|title=Ceca en concert à Paris|last=pravipravos|date=25. 1. 2007|access-date=4. 3. 2019}}</ref> * [[15. juni|15. jun]] [[2002.|2002]]. - [[Beograd]] ([[Srbija]]) - [[Stadion Rajko Mitić|stadion Marakana]] - 80.000 posjetilaca<ref>{{Citation|url=https://www.youtube.com/watch?v=WEgeLi36aQ8|title=Ceca - Koncert - (LIVE) - Marakana 2002|last=Svetlana Ceca Raznatovic|date=7. 3. 2015|access-date=4. 3. 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhdani.ba/portal/arhiva-67-281/264/t26419.shtml|title=Šta je nama Ceca: Ona i Srbi|website=www.bhdani.ba|access-date=4. 3. 2019|archive-date=8. 10. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161008190026/https://www.bhdani.ba/portal/arhiva-67-281/264/t26419.shtml|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vreme.com/cms/view.php?id=316353|title=Gvozdena udovica|website=Nedeljnik Vreme|access-date=4. 3. 2019|archive-date=23. 7. 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070723002641/http://www.vreme.com/cms/view.php?id=316353|url-status=dead}}</ref> * [[27. juni|27. jun]] [[2002.|2002]]. - [[Banja Luka]] ([[Bosna i Hercegovina]]) - stadion [[FK Borac Banja Luka|Borac]] - 25.000 posjetilaca<ref>{{Cite web|url=https://ceca.rs/slike/koncerti/banja-luka-2002/|title=Banja Luka - 2002 - Koncert Svetlane Ražnatović - gradski stadion Borac {{!}} Ceca.rs|language=sr-RS|access-date=4. 3. 2019|archive-date=26. 7. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726003950/http://ceca.rs/slike/koncerti/banja-luka-2002/|url-status=dead}}</ref> == Reference == rjlqcihy17er4vnrbf9ar3490aw51pk Nikola Kovač (gejmer) 0 454286 3900094 3899441 2026-06-23T16:03:51Z ~2026-36391-74 182876 /* */ 3900094 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Nikola Kovač | slika = NiKo 2020 interview crop.jpg | opis = NiKo | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1997|02|16}} | mjesto_rođenja = [[Brčko]], [[Bosna i Hercegovina]] | status_nestanka = Aktivan | datum_smrti = | mjesto_smrti = | druga_imena = | zanimanje = Profesionalni igrač igre ''[[Counter-Strike 2]]'' | godine_aktivnosti = 2010– | značajna_djela = | supružnik = | nagrade = | veb-sajt = | potpis = }} '''Nikola Kovač''' (rođen 16. februara 1997), poznatiji pod pseudonimom "'''NiKo"''', je aktivni profesionalni [[Bosna i Hercegovina|Srpski]] igrač igre ''Counter-Strike 2'' (CS2) i bivši igrač Counter-Strike: Global Offenssive i ''[[Counter-Strike|Counter-Strike ("1.6")]]'', koji igra za [[esports]] organizaciju "Falcons"<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/24945/niko-from-now-on-karrigan-wont-be-the-in-game-leader|title=NiKo: "From now on karrigan won't be the in-game leader"|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> na poziciji riflera ("openera").<ref>{{Cite web|url=https://www.esportsearnings.com/players/5783-niko-nikola-kovac|title=NiKo - Nikola Kovač - CS:GO Player Profile :: Esports Earnings|website=www.esportsearnings.com|access-date=6. 7. 2019}}</ref> NiKo je prvi put stekao slavu širom Evrope nakon što ga je pokupio tim [[iNation]]. Njegovi nastupi doveli su do interesovanja [[mousesports]]a iz [[Njemačka|Njemačke]], koji su ga potpisali u martu 2015. U februaru 2017. godine, zahvaljujući performansama, regrutovao ga je [[FaZe Clan]] u pokušaju da okupi tim zvijezda za prestojeće turnire. Rođak i ujedno saigrac mu je isto profesionalni igrač CS2, [[Nemanja Kovač|Nemanja "huNter-" Kovač]]. == Postignuća == Prva velika pobjeda Nikole bio je turnir ''StarLadder i-League StarSeriees Season 3'', nakon čega je uslijedio period bez pobjeda od pet mjeseci sa skoro velikim propustom u ''Esports Championship Series Season 3''. Nakon ponovnog "razbacivanja" organizacije [[FaZe Clan]], uspjeli su dovesti 2015. godine dva ponajbolja igrača na svijetu: Olofa "olofmeister" Kajbjera Gustafssona i Ladislava "GuardiaN" Kovácsa. FaZe je ponovno rođen i uspjeli su bez poraza doći do ''ESL One: New York 2017'' i ''ELEAGUE CS:GO Esports Championship Series 4'' preko [[mousesports]]a. Ispadanje iz ''ELEAGUE Major: Boston 2018'', prvog Majora u 2018, tim je ušao u drugo zatišje, ali ovaj put sa Richardom "Xizt" Landströmom koji je stao za ''olofmeistera'', sve dok nisu osvojili ''Intel Extreme Masters XIII - Sydney'', i ubrzo nakon toga, uspjeli su da osvoje turnire ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' početkom ljeta sa Jørgenom "cromen" Robertsenom. U oktobru 2018, FaZe je došao na prvo mjesto u eventu ''EPICENTER 2018'' u [[Moskva|Moskvi]], čime je osvojio sedmu pobjedu za [[FaZe Clan]]. == Nagrade i naslovi == === Timske === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center; width: 100%;" ! rowspan="2" |Datum ! rowspan="2" |Rang turnira ! rowspan="2" |Tip turnira ! rowspan="2" |Ime turnira ! colspan="3" |Finale ! rowspan="2" |Nagrade |- !Prvak !Rezultat* !Viceprvak |- |9. 4. 2017. |S-Rang |LAN !StarLadder i-League StarSeries Season 3 |[[FaZe Clan]] |2:1 |[[Astralis]] |125.000 $ |- |25. 6. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 3 - Finals |[[SK Gaming]] |2:1 |FaZe Clan |120.000 $ |- |17. 9. 2017. |S-Rang |LAN !ESL One: New York 2017 |FaZe Clan |3:0 |[[Team Liquid]] |125.000 $ |- |13. 10. 2017. |S-Rang |LAN !ELEAGUE CS:GO Premier 2017 |FaZe Clan |2:0 |[[Astralis]] |500.000 $ |- |17. 12. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 4 - Finals |FaZe Clan |2:1 |[[Mousesports]] |250.000 $ |- |28. 1. 2018. |S-Rang |LAN !ELEAGUE Major: Boston 2018 |[[Cloud9]] |2:1 |FaZe Clan |150.000 $ |- |6. 5. 2018. |S-Rang |LAN !Intel Extreme Masters XIII - Sydney |FaZe Clan |3:0 |Astralis |100.000 $ |- |17. 6. 2018. |S-Rang |LAN !ESL One: Belo Horizonte 2018 |FaZe Clan |3:2 |Mousesports |100.000 $ |- |28. 10. 2018. |S-Rang |LAN !EPICENTER 2018 |FaZe Clan |2:0 |[[Natus Vincere]] |150.000 $ |- |13. 4. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Miami 2019 |FaZe Clan |2:0 |Team Liquid |125.000 $ |- |2. 11. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Copenhagen 2019 |FaZe Clan |2:0 |[[Ninjas in Pyjamas]] |125.000 $ |} === Individualne === * Proglašen 11. najboljim igračem 2016. godine (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/19593/top-20-players-of-2016-niko-11|title=Top 20 players of 2016: NiKo (11)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. godine (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/22510/top-20-players-of-2017-niko-2|title=Top 20 players of 2017: NiKo (2)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2018. godine (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25861/top-20-players-of-2018-niko-3|title=Top 20 players of 2018: NiKo (3)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2016. godine (HLTV.org)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|title=Thorin's Top 10 CS:GO Players - Liquipedia Counter-Strike Wiki|website=liquipedia.net|access-date=6. 7. 2019|archive-date=21. 3. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321192103/https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|url-status=dead}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. godine (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen 2. najboljim igračem 2018. godine (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen kao MVP u turniru ''StarLadder i-League StarSerises Season 3'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/20209/niko-win-as-much-as-possible|title=NiKo: Win as much as possible|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: New York 2017'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/21531/niko-wins-esl-one-ny-mvp-award|title=NiKo wins ESL One NY MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/23991/niko-claims-esl-one-belo-horizonte-mvp-award|title=NiKo claims ESL One Belo Horizonte MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''EPICENTER 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25207/niko-claims-epicenter-mvp-award|title=NiKo claims EPICENTER MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''BLAST Pro Series Miami 2019'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/26581/niko-claims-blast-pro-series-miami-mvp-award|title=NiKo claims BLAST Pro Series Miami MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru BLAST Pro Series Copenhagen 2019 (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/28310/niko-claims-blast-pro-series-copenhagen-mvp-award|title=NIKO CLAIMS BLAST PRO SERIES COPENHAGEN MVP AWARD}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.facebook.com/csgoNiKo Facebook] * [https://www.instagram.com/csgoniko/ Instagram] * [https://twitter.com/G2NiKo Twitter] [[Kategorija:Rođeni 1997.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Igrači Counter-Strikea]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački e-sportisti]] g8z5hf7hza5by1pp6mc4q0eshmg9szm 3900097 3900094 2026-06-23T16:06:55Z AnToni 2325 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/~2026-36391-74|~2026-36391-74]] ([[User talk:~2026-36391-74|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:~2026-36270-55|~2026-36270-55]] 3899441 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Nikola Kovač | slika = NiKo 2020 interview crop.jpg | opis = NiKo | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1997|02|16}} | mjesto_rođenja = [[Brčko]], [[Bosna i Hercegovina]] | status_nestanka = Aktivan | datum_smrti = | mjesto_smrti = | druga_imena = | zanimanje = Profesionalni igrač igre ''[[Counter-Strike 2]]'' | godine_aktivnosti = 2010– | značajna_djela = | supružnik = | nagrade = | veb-sajt = | potpis = }} '''Nikola Kovač''' (rođen 16. februara 1997), poznatiji pod pseudonimom "'''NiKo"''', je aktivni profesionalni [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] igrač igre ''Counter-Strike 2'' (CS2) i bivši igrač Counter-Strike: Global Offenssive i ''[[Counter-Strike|Counter-Strike ("1.6")]]'', koji igra za [[esports]] organizaciju "Falcons"<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/24945/niko-from-now-on-karrigan-wont-be-the-in-game-leader|title=NiKo: "From now on karrigan won't be the in-game leader"|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> na poziciji riflera ("openera").<ref>{{Cite web|url=https://www.esportsearnings.com/players/5783-niko-nikola-kovac|title=NiKo - Nikola Kovač - CS:GO Player Profile :: Esports Earnings|website=www.esportsearnings.com|access-date=6. 7. 2019}}</ref> NiKo je prvi put stekao slavu širom Evrope nakon što ga je pokupio tim [[iNation]]. Njegovi nastupi doveli su do interesovanja [[mousesports]]a iz [[Njemačka|Njemačke]], koji su ga potpisali u martu 2015. U februaru 2017. godine, zahvaljujući performansama, regrutovao ga je [[FaZe Clan]] u pokušaju da okupi tim zvijezda za prestojeće turnire. Rođak i ujedno saigrac mu je isto profesionalni igrač CS2, [[Nemanja Kovač|Nemanja "huNter-" Kovač]]. == Postignuća == Prva velika pobjeda Nikole bio je turnir ''StarLadder i-League StarSeriees Season 3'', nakon čega je uslijedio period bez pobjeda od pet mjeseci sa skoro velikim propustom u ''Esports Championship Series Season 3''. Nakon ponovnog "razbacivanja" organizacije [[FaZe Clan]], uspjeli su dovesti 2015. godine dva ponajbolja igrača na svijetu: Olofa "olofmeister" Kajbjera Gustafssona i Ladislava "GuardiaN" Kovácsa. FaZe je ponovno rođen i uspjeli su bez poraza doći do ''ESL One: New York 2017'' i ''ELEAGUE CS:GO Esports Championship Series 4'' preko [[mousesports]]a. Ispadanje iz ''ELEAGUE Major: Boston 2018'', prvog Majora u 2018, tim je ušao u drugo zatišje, ali ovaj put sa Richardom "Xizt" Landströmom koji je stao za ''olofmeistera'', sve dok nisu osvojili ''Intel Extreme Masters XIII - Sydney'', i ubrzo nakon toga, uspjeli su da osvoje turnire ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' početkom ljeta sa Jørgenom "cromen" Robertsenom. U oktobru 2018, FaZe je došao na prvo mjesto u eventu ''EPICENTER 2018'' u [[Moskva|Moskvi]], čime je osvojio sedmu pobjedu za [[FaZe Clan]]. == Nagrade i naslovi == === Timske === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center; width: 100%;" ! rowspan="2" |Datum ! rowspan="2" |Rang turnira ! rowspan="2" |Tip turnira ! rowspan="2" |Ime turnira ! colspan="3" |Finale ! rowspan="2" |Nagrade |- !Prvak !Rezultat* !Viceprvak |- |9. 4. 2017. |S-Rang |LAN !StarLadder i-League StarSeries Season 3 |[[FaZe Clan]] |2:1 |[[Astralis]] |125.000 $ |- |25. 6. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 3 - Finals |[[SK Gaming]] |2:1 |FaZe Clan |120.000 $ |- |17. 9. 2017. |S-Rang |LAN !ESL One: New York 2017 |FaZe Clan |3:0 |[[Team Liquid]] |125.000 $ |- |13. 10. 2017. |S-Rang |LAN !ELEAGUE CS:GO Premier 2017 |FaZe Clan |2:0 |[[Astralis]] |500.000 $ |- |17. 12. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 4 - Finals |FaZe Clan |2:1 |[[Mousesports]] |250.000 $ |- |28. 1. 2018. |S-Rang |LAN !ELEAGUE Major: Boston 2018 |[[Cloud9]] |2:1 |FaZe Clan |150.000 $ |- |6. 5. 2018. |S-Rang |LAN !Intel Extreme Masters XIII - Sydney |FaZe Clan |3:0 |Astralis |100.000 $ |- |17. 6. 2018. |S-Rang |LAN !ESL One: Belo Horizonte 2018 |FaZe Clan |3:2 |Mousesports |100.000 $ |- |28. 10. 2018. |S-Rang |LAN !EPICENTER 2018 |FaZe Clan |2:0 |[[Natus Vincere]] |150.000 $ |- |13. 4. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Miami 2019 |FaZe Clan |2:0 |Team Liquid |125.000 $ |- |2. 11. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Copenhagen 2019 |FaZe Clan |2:0 |[[Ninjas in Pyjamas]] |125.000 $ |} === Individualne === * Proglašen 11. najboljim igračem 2016. godine (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/19593/top-20-players-of-2016-niko-11|title=Top 20 players of 2016: NiKo (11)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. godine (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/22510/top-20-players-of-2017-niko-2|title=Top 20 players of 2017: NiKo (2)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2018. godine (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25861/top-20-players-of-2018-niko-3|title=Top 20 players of 2018: NiKo (3)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2016. godine (HLTV.org)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|title=Thorin's Top 10 CS:GO Players - Liquipedia Counter-Strike Wiki|website=liquipedia.net|access-date=6. 7. 2019|archive-date=21. 3. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321192103/https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|url-status=dead}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. godine (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen 2. najboljim igračem 2018. godine (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen kao MVP u turniru ''StarLadder i-League StarSerises Season 3'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/20209/niko-win-as-much-as-possible|title=NiKo: Win as much as possible|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: New York 2017'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/21531/niko-wins-esl-one-ny-mvp-award|title=NiKo wins ESL One NY MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/23991/niko-claims-esl-one-belo-horizonte-mvp-award|title=NiKo claims ESL One Belo Horizonte MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''EPICENTER 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25207/niko-claims-epicenter-mvp-award|title=NiKo claims EPICENTER MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''BLAST Pro Series Miami 2019'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/26581/niko-claims-blast-pro-series-miami-mvp-award|title=NiKo claims BLAST Pro Series Miami MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru BLAST Pro Series Copenhagen 2019 (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/28310/niko-claims-blast-pro-series-copenhagen-mvp-award|title=NIKO CLAIMS BLAST PRO SERIES COPENHAGEN MVP AWARD}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.facebook.com/csgoNiKo Facebook] * [https://www.instagram.com/csgoniko/ Instagram] * [https://twitter.com/G2NiKo Twitter] [[Kategorija:Rođeni 1997.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Igrači Counter-Strikea]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački e-sportisti]] 5vmyhr2quhzhth1bii66x1xagb59h96 3900100 3900097 2026-06-23T16:16:13Z AnToni 2325 3900100 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Nikola Kovač | slika = NiKo 2020 interview crop.jpg | opis = NiKo | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1997|02|16}} | mjesto_rođenja = [[Brčko]], [[Bosna i Hercegovina]] | status_nestanka = Aktivan | datum_smrti = | mjesto_smrti = | druga_imena = | zanimanje = Profesionalni igrač igre ''[[Counter-Strike 2]]'' | godine_aktivnosti = 2010– | značajna_djela = | supružnik = | nagrade = | veb-sajt = | potpis = }} '''Nikola Kovač''' (rođen 16. februara 1997), poznatiji pod pseudonimom "'''NiKo"''', je aktivni profesionalni [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] igrač igre ''Counter-Strike 2'' (CS2) i bivši igrač Counter-Strike: Global Offenssive i ''[[Counter-Strike|Counter-Strike ("1.6")]]'', koji igra za [[esports]] organizaciju "Falcons"<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/24945/niko-from-now-on-karrigan-wont-be-the-in-game-leader|title=NiKo: "From now on karrigan won't be the in-game leader"|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> na poziciji riflera ("openera").<ref>{{Cite web|url=https://www.esportsearnings.com/players/5783-niko-nikola-kovac|title=NiKo - Nikola Kovač - CS:GO Player Profile :: Esports Earnings|website=www.esportsearnings.com|access-date=6. 7. 2019}}</ref> Njegovi nastupi doveli su do interesovanja [[mousesports]]a iz [[Njemačka|Njemačke]], koji su ga potpisali u martu 2015. U februaru 2017, zahvaljujući performansama, regrutovao ga je [[FaZe Clan]] u pokušaju da okupi tim zvijezda za prestojeće turnire. Suigrač mu je profesionalni igrač CS2, [[Nemanja Kovač|Nemanja "huNter-" Kovač]]. == Postignuća == Prva velika pobjeda Nikole bio je turnir ''StarLadder i-League StarSeriees Season 3'', nakon čega je uslijedio period bez pobjeda od pet mjeseci sa skoro velikim propustom u ''Esports Championship Series Season 3''. Nakon ponovnog "razbacivanja" organizacije [[FaZe Clan]], uspjeli su dovesti 2015. dva ponajbolja igrača na svijetu: Olofa "olofmeister" Kajbjera Gustafssona i Ladislava "GuardiaN" Kovácsa. Uspjeli su bez poraza doći do ''ESL One: New York 2017'' i ''ELEAGUE CS:GO Esports Championship Series 4'' preko [[mousesports]]a. Ispadanje iz ''ELEAGUE Major: Boston 2018'', prvog Majora u 2018, tim je ušao u drugo zatišje, ali ovaj put sa Richardom "Xizt" Landströmom koji je stao za ''olofmeistera'', sve dok nisu osvojili ''Intel Extreme Masters XIII - Sydney'', i ubrzo nakon toga, uspjeli su da osvoje turnire ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' početkom ljeta sa Jørgenom "cromen" Robertsenom. U oktobru 2018, FaZe je došao na prvo mjesto u eventu ''EPICENTER 2018'' u [[Moskva|Moskvi]], čime je osvojio sedmu pobjedu za [[FaZe Clan]]. == Nagrade i naslovi == === Timske === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center; width: 100%;" ! rowspan="2" |Datum ! rowspan="2" |Rang turnira ! rowspan="2" |Tip turnira ! rowspan="2" |Ime turnira ! colspan="3" |Finale ! rowspan="2" |Nagrade |- !Prvak !Rezultat* !Viceprvak |- |9. 4. 2017. |S-Rang |LAN !StarLadder i-League StarSeries Season 3 |[[FaZe Clan]] |2:1 |[[Astralis]] |125.000 $ |- |25. 6. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 3 - Finals |[[SK Gaming]] |2:1 |FaZe Clan |120.000 $ |- |17. 9. 2017. |S-Rang |LAN !ESL One: New York 2017 |FaZe Clan |3:0 |[[Team Liquid]] |125.000 $ |- |13. 10. 2017. |S-Rang |LAN !ELEAGUE CS:GO Premier 2017 |FaZe Clan |2:0 |[[Astralis]] |500.000 $ |- |17. 12. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 4 - Finals |FaZe Clan |2:1 |[[Mousesports]] |250.000 $ |- |28. 1. 2018. |S-Rang |LAN !ELEAGUE Major: Boston 2018 |[[Cloud9]] |2:1 |FaZe Clan |150.000 $ |- |6. 5. 2018. |S-Rang |LAN !Intel Extreme Masters XIII - Sydney |FaZe Clan |3:0 |Astralis |100.000 $ |- |17. 6. 2018. |S-Rang |LAN !ESL One: Belo Horizonte 2018 |FaZe Clan |3:2 |Mousesports |100.000 $ |- |28. 10. 2018. |S-Rang |LAN !EPICENTER 2018 |FaZe Clan |2:0 |[[Natus Vincere]] |150.000 $ |- |13. 4. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Miami 2019 |FaZe Clan |2:0 |Team Liquid |125.000 $ |- |2. 11. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Copenhagen 2019 |FaZe Clan |2:0 |[[Ninjas in Pyjamas]] |125.000 $ |} === Individualne === * Proglašen 11. najboljim igračem 2016. (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/19593/top-20-players-of-2016-niko-11|title=Top 20 players of 2016: NiKo (11)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/22510/top-20-players-of-2017-niko-2|title=Top 20 players of 2017: NiKo (2)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2018. (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25861/top-20-players-of-2018-niko-3|title=Top 20 players of 2018: NiKo (3)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2016. (HLTV.org)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|title=Thorin's Top 10 CS:GO Players - Liquipedia Counter-Strike Wiki|website=liquipedia.net|access-date=6. 7. 2019|archive-date=21. 3. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321192103/https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|url-status=dead}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen 2. najboljim igračem 2018. (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen kao MVP u turniru ''StarLadder i-League StarSerises Season 3'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/20209/niko-win-as-much-as-possible|title=NiKo: Win as much as possible|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: New York 2017'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/21531/niko-wins-esl-one-ny-mvp-award|title=NiKo wins ESL One NY MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/23991/niko-claims-esl-one-belo-horizonte-mvp-award|title=NiKo claims ESL One Belo Horizonte MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''EPICENTER 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25207/niko-claims-epicenter-mvp-award|title=NiKo claims EPICENTER MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''BLAST Pro Series Miami 2019'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/26581/niko-claims-blast-pro-series-miami-mvp-award|title=NiKo claims BLAST Pro Series Miami MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru BLAST Pro Series Copenhagen 2019 (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/28310/niko-claims-blast-pro-series-copenhagen-mvp-award|title=NIKO CLAIMS BLAST PRO SERIES COPENHAGEN MVP AWARD}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} [[Kategorija:Rođeni 1997.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Igrači Counter-Strikea]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački e-sportisti]] k3b5mh4hskq59ea2qzszwraqgaueet8 3900101 3900100 2026-06-23T16:17:33Z AnToni 2325 3900101 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Nikola Kovač | slika = NiKo 2020 interview crop.jpg | opis = NiKo | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1997|02|16}} | mjesto_rođenja = [[Brčko]], [[Bosna i Hercegovina]] | status_nestanka = Aktivan | datum_smrti = | mjesto_smrti = | druga_imena = | zanimanje = Profesionalni igrač igre ''[[Counter-Strike 2]]'' | godine_aktivnosti = 2010– | značajna_djela = | supružnik = | nagrade = | veb-sajt = | potpis = }} '''Nikola Kovač''' (rođen 16. februara 1997), poznatiji pod pseudonimom "'''NiKo"''', je aktivni profesionalni [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] igrač igre ''Counter-Strike 2'' (CS2) i bivši igrač Counter-Strike: Global Offenssive i ''[[Counter-Strike|Counter-Strike ("1.6")]]'', koji igra za [[esports]] organizaciju "Falcons"<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/24945/niko-from-now-on-karrigan-wont-be-the-in-game-leader|title=NiKo: "From now on karrigan won't be the in-game leader"|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> na poziciji riflera ("openera").<ref>{{Cite web|url=https://www.esportsearnings.com/players/5783-niko-nikola-kovac|title=NiKo - Nikola Kovač - CS:GO Player Profile :: Esports Earnings|website=www.esportsearnings.com|access-date=6. 7. 2019}}</ref> Njegovi nastupi doveli su do interesovanja [[mousesports]]a iz [[Njemačka|Njemačke]], koji su ga potpisali u martu 2015. U februaru 2017, zahvaljujući performansama, regrutovao ga je [[FaZe Clan]] u pokušaju da okupi tim zvijezda za prestojeće turnire. Suigrač mu je profesionalni igrač CS2, [[Nemanja Kovač|Nemanja "huNter-" Kovač]]. == Postignuća == Prva velika pobjeda Nikole bio je turnir ''StarLadder i-League StarSeriees Season 3'', nakon čega je uslijedio period bez pobjeda od pet mjeseci sa skoro velikim propustom u ''Esports Championship Series Season 3''. Nakon ponovnog "razbacivanja" organizacije [[FaZe Clan]], uspjeli su dovesti 2015. dva ponajbolja igrača na svijetu: Olofa "olofmeister" Kajbjera Gustafssona i Ladislava "GuardiaN" Kovácsa. Uspjeli su bez poraza doći do ''ESL One: New York 2017'' i ''ELEAGUE CS:GO Esports Championship Series 4'' preko [[mousesports]]a. Ispadanje iz ''ELEAGUE Major: Boston 2018'', prvog Majora u 2018, tim je ušao u drugo zatišje, ali ovaj put sa Richardom "Xizt" Landströmom koji je stao za ''olofmeistera'', sve dok nisu osvojili ''Intel Extreme Masters XIII - Sydney'', i ubrzo nakon toga, uspjeli su da osvoje turnire ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' početkom ljeta sa Jørgenom "cromen" Robertsenom. U oktobru 2018, FaZe je došao na prvo mjesto u eventu ''EPICENTER 2018'' u [[Moskva|Moskvi]], čime je osvojio sedmu pobjedu za [[FaZe Clan]]. == Nagrade i naslovi == === Timske === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center; width: 100%;" ! rowspan="2" |Datum ! rowspan="2" |Rang turnira ! rowspan="2" |Tip turnira ! rowspan="2" |Ime turnira ! colspan="3" |Finale ! rowspan="2" |Nagrade |- !Prvak !Rezultat* !Viceprvak |- |9. 4. 2017. |S-Rang |LAN !StarLadder i-League StarSeries Season 3 |[[FaZe Clan]] |2:1 |[[Astralis]] |125.000 $ |- |25. 6. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 3 - Finals |[[SK Gaming]] |2:1 |FaZe Clan |120.000 $ |- |17. 9. 2017. |S-Rang |LAN !ESL One: New York 2017 |FaZe Clan |3:0 |[[Team Liquid]] |125.000 $ |- |13. 10. 2017. |S-Rang |LAN !ELEAGUE CS:GO Premier 2017 |FaZe Clan |2:0 |[[Astralis]] |500.000 $ |- |17. 12. 2017. |S-Rang |LAN !Esports Championship Series Season 4 - Finals |FaZe Clan |2:1 |[[Mousesports]] |250.000 $ |- |28. 1. 2018. |S-Rang |LAN !ELEAGUE Major: Boston 2018 |[[Cloud9]] |2:1 |FaZe Clan |150.000 $ |- |6. 5. 2018. |S-Rang |LAN !Intel Extreme Masters XIII - Sydney |FaZe Clan |3:0 |Astralis |100.000 $ |- |17. 6. 2018. |S-Rang |LAN !ESL One: Belo Horizonte 2018 |FaZe Clan |3:2 |Mousesports |100.000 $ |- |28. 10. 2018. |S-Rang |LAN !EPICENTER 2018 |FaZe Clan |2:0 |[[Natus Vincere]] |150.000 $ |- |13. 4. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Miami 2019 |FaZe Clan |2:0 |Team Liquid |125.000 $ |- |2. 11. 2019. |A-Rang |LAN !BLAST Pro Series: Copenhagen 2019 |FaZe Clan |2:0 |[[Ninjas in Pyjamas]] |125.000 $ |} === Individualne === * Proglašen 11. najboljim igračem 2016. (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/19593/top-20-players-of-2016-niko-11|title=Top 20 players of 2016: NiKo (11)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/22510/top-20-players-of-2017-niko-2|title=Top 20 players of 2017: NiKo (2)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2018. (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25861/top-20-players-of-2018-niko-3|title=Top 20 players of 2018: NiKo (3)|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen 3. najboljim igračem 2016. (HLTV.org)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|title=Thorin's Top 10 CS:GO Players - Liquipedia Counter-Strike Wiki|website=liquipedia.net|access-date=6. 7. 2019|archive-date=21. 3. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321192103/https://liquipedia.net/counterstrike/Thorin%27s_Top_10_CS:GO_Players|url-status=dead}}</ref> * Proglašen 2. najboljim igračem 2017. (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen 2. najboljim igračem 2018. (Thorin)<ref name=":0" /> * Proglašen kao MVP u turniru ''StarLadder i-League StarSerises Season 3'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/20209/niko-win-as-much-as-possible|title=NiKo: Win as much as possible|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: New York 2017'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/21531/niko-wins-esl-one-ny-mvp-award|title=NiKo wins ESL One NY MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''ESL One: Belo Horizonte 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/23991/niko-claims-esl-one-belo-horizonte-mvp-award|title=NiKo claims ESL One Belo Horizonte MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''EPICENTER 2018'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/25207/niko-claims-epicenter-mvp-award|title=NiKo claims EPICENTER MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru ''BLAST Pro Series Miami 2019'' (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/26581/niko-claims-blast-pro-series-miami-mvp-award|title=NiKo claims BLAST Pro Series Miami MVP award|website=HLTV.org|language=en|access-date=6. 7. 2019}}</ref> * Proglašen kao MVP u turniru BLAST Pro Series Copenhagen 2019 (HLTV.org)<ref>{{Cite web|url=https://www.hltv.org/news/28310/niko-claims-blast-pro-series-copenhagen-mvp-award|title=NIKO CLAIMS BLAST PRO SERIES COPENHAGEN MVP AWARD}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kovač, Nikola}} [[Kategorija:Rođeni 1997.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Igrači Counter-Strikea]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački e-sportisti]] 3n264ohduxbdconn6pcxo6yeeey9g76 Razgovor:Nikola Kovač (gejmer) 1 454386 3900102 3005128 2026-06-23T16:19:20Z AnToni 2325 /* Potpisali ga... */ novi odlomak 3900102 wikitext text/x-wiki {{Stranica za razgovor}} {{Ping|KWiki}}, pošto ima već [[Nikola Kovač]], stavio sam ovo u zagradi, a ti pogledaj treba li šta promijeniti.--- [[Korisnik:C3r4|CH<sub>3</sub>OHCl<sub>3</sub>Ra]][[Razgovor s korisnikom:C3r4|<sup>dodaj H<sub>2</sub>O</sup>]] 15:12, 8 juli 2019 (CEST) == Potpisali ga... == Zna li neko šta znači formulacija "...potpisali ga"? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 18:19, 23 juni 2026 (CEST) mib7watxhhx6zka01h4ikrcydo1lcr0 3900165 3900102 2026-06-23T20:05:42Z KWiki 9400 /* Potpisali ga... */ odgovor 3900165 wikitext text/x-wiki {{Stranica za razgovor}} {{Ping|KWiki}}, pošto ima već [[Nikola Kovač]], stavio sam ovo u zagradi, a ti pogledaj treba li šta promijeniti.--- [[Korisnik:C3r4|CH<sub>3</sub>OHCl<sub>3</sub>Ra]][[Razgovor s korisnikom:C3r4|<sup>dodaj H<sub>2</sub>O</sup>]] 15:12, 8 juli 2019 (CEST) == Potpisali ga... == Zna li neko šta znači formulacija "...potpisali ga"? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]<sub>([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])</sub> 18:19, 23 juni 2026 (CEST) :Utjecaj engleskog ("They signed him"). Kod nas, naravno, može samo "Potpisali su (ugovor) s njim". [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 22:05, 23 juni 2026 (CEST) cyzkjvlvjjnwmm8zpye6jhppvrk9kma Taksonomija citrusa 0 456459 3900175 3887395 2026-06-23T21:41:15Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900175 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Anschn-citrus.jpg|thumb|Poprečni presjek raznih citrusa. Neki od njih su [[hibrid (biologija)|hibrid]] između dvije ili više [[vrsta]]. <br/> [[botanička klasifikacija]] vrsta, hibrida, varijeteta i kultivara koji pripadaju rodu ''Citrus'' označava se kao „taksonomija citrusa“.]] '''Taksonomija citrusa''' ili '''agruma''' odnosi se na [[botanička klasifikacija|botaničku klasifikaciju]] [[vrsta]], [[varijetet]]a, [[kultivar]]a i [[hibrid (biologija)|hibrida]] transplantata, unutar [[rod (biologija)|roda]] ''[[Citrus]]'' i srodnih rodova, u kultivaciji i u divljini. Taksonomija citrusa je kompleksna.<ref name=Moore>{{cite journal |pmid=11525837 |title=Oranges and lemons: clues to the taxonomy of ''Citrus'' from molecular markers |url=https://archive.org/details/sim_trends-in-genetics_2001-09_17_9/page/536 |author=G. A. Moore|volume=17 |issue=9 |date=2001 |journal=Trends in Genetics |pages=536–40 |doi=10.1016/s0168-9525(01)02442-8}}</ref> Kultivirani agrumi potiču od različitih vrsta koje se nalaze u divljini. Neki su samo selekcije izvornih divljih vrsta, dok su drugi [[hibrid (biologija)|hibridi]] između dva ili više predaka. Citrusi lahko hibridiziraju između vrsta s potpuno različitim morfologijama, a njihovi plodovi sličnog izgleda mogu imati više različitih predaka.<ref>{{cite journal| title=A genealogy of the citrus family| url=https://archive.org/details/sim_nature-biotechnology_2014-07_32_7/page/640|last1=Velasco|first1=Riccardo|last2=Licciardello|first2=Concetta |journal=Nature Biotechnology|year=2014|volume=32|issue=7|pages=640–642|doi=10.1038/nbt.2954|pmid=25004231 }}</ref><ref name=Wu>{{cite journal |title=Sequencing of diverse mandarin, pomelo and orange genomes reveals complex history of admixture during citrus domestication |url=https://archive.org/details/sim_nature-biotechnology_2014-07_32_7/page/656 |journal=Nature Biotechnology |author=G Albert Wu|display-authors=etal |volume=32 |issue=7 |doi=10.1038/nbt.2906 |pages=656–662 |pmid=24908277 |pmc=4113729|year=2014 }}</ref> Neki se međusobno razlikuju samo po otpornosti na bolesti.<ref>{{cite journal |title=The Origin of Cultivated Citrus as Inferred from Internal Transcribed Spacer and Chloroplast DNA Sequence and Amplified Fragment Length Polymorphism Fingerprints|last1=Li|first1=Xiaomeng|last2=Xie|first2=Rangjin|last3=Lu|first3=Zhenhua|last4=Zhou|first4=Zhiqin|journal=Journal of the American Society for Horticultural Science|volume=135 |issue=4| pages=341–350| year=2010 |doi=10.21273/JASHS.135.4.341}}</ref> Nasuprot tome, varijeteti različitih izgleda mogu biti gotovo genetički identični i razlikovati se samo po jednoj [[mutacija|mutaciji]].<ref name="Nicolosi 2005">{{cite journal|url=http://hortsci.ashspublications.org/content/40/7/1963.full.pdf+html|title=The Search for the Authentic Citron (''Citrus medicus'' L.): Historic and Genetic Analysis|last1=Nicolosi|first1=Elisabetta|last2=La Malfi|first2=Stefano|last3=El-Otmani|first3=Mohamed|last4=Neghi|first4=Moshe|last5=Goldschmidt|first5=Eliezer E|journal=HortScience|volume=40|issue=7|pages=1963–1968|year=2005|doi=10.21273/HORTSCI.40.7.1963|date=|access-date=22. 10. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190126201137/http://hortsci.ashspublications.org/content/40/7/1963.full.pdf+html|archive-date=26. 1. 2019|url-status=dead}}</ref> Detaljna [[genom]]ske analize sorti divljih i pripitomljenih citrusa pokazuju da su se moderne vrste citrusa proširile izvan podnožja [[Himalaja]] u brzoj radijaciji koja je proizvela najmanje 10 divljih vrsta u južnoj i istočnoj Aziji i Australiji. Većina komercijalnih sorti su produkt hibridizacije između tih divljih vrsta, a većina dolazi iz ukrštanja koja uključuju [[limun]]e, [[mandarina|mandarine]] i [[grejpfrut]]e.<ref name="Talon">{{cite journal|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|last1=Wu|first1=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|last10=Alonso|first10=Roberto|last11=Curk|first11=Franck|last12=Du|first12=Dongliang|last13=Ollitrault|first13=Patrick|last14=Roose|first14=Mikeal L. Roose|last15=Dopazo|first15=Joaquin|last16=Gmitter Jr|first16=Frederick G.|last17=Rokhsar|first17=Daniel|last18=Talon|first18=Manuel|journal=Nature|year = 2018|volume=554|issue=7692|pages=311–316|doi=10.1038/nature25447| pmid=29414943|bibcode=2018Natur.554..311W }} and Supplement</ref> Predloženo je mnogo različitih filogenija za nehibridne citruse,<ref name="AGLthesis">{{cite thesis |title=Organización de la diversidad genética de los cítricos |year=2013 |author=Andrés García Lor |url=https://riunet.upv.es/bitstream/handle/10251/31518/Versi%C3%B3n3.Tesis%20Andr%C3%A9s%20Garc%C3%ADa-Lor.pdf |pages=79 |access-date=22. 10. 2019 |archive-date=25. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225034715/https://riunet.upv.es/bitstream/handle/10251/31518/Versi%C3%B3n3.Tesis%20Andr%C3%A9s%20Garc%C3%ADa-Lor.pdf |url-status=dead }}</ref> [[filogenija]] koja se temelje na njihovom jedarnom [[genom]]u ne odgovara onome što je dobijeno iz [[DNK]] [[hloroplast]]a, što je vjerovatno posljedica brzog početnog odstupanja. Taksonomska terminologija još nije utvrđena. Većina hibrida ispoljavava različite osobine predaka kad se siju iz sjemena ([[F2 hibrid]]) i može se nastaviti stabilno [[kloniranje]] samo kroz [[vegetativno razmnožavanje]]. Neki hibridi razmnožavaju se [[bespolno razmnožavanje|tačno tipski]] preko jedarnog ]]sjeme]]na u procesu zvanom [[apomiksija]]. Kao takve, mnoge hibridne sorte predstavljaju klonsko potomstvo jedog originalnog ukrštanja F1 generacije, iako drugi kombiniraju plodove sa sličnim karakteristikama koje su proizašle iz različitih ukrštanja. ==Genetička historija== [[Datoteka:Citrus tern cb simplified 1.svg|thumb|500px|right|Citrusi su grupirani po genetičkoj sličnosti parcijalnih sekvenci. [[Ternarni dijagram]] hibrida tri glavne vrste predaka. Podaci: Curk et al. (2016).]] Sve divlje 'čiste' vrste citrusa potiču od zajedničkog pretka koji je živio u podnožju Himalaja, gdje je pronađen kasno - [[miocen]]ski fosil citrusa, ''[[Citrus linczangensis]]''. U to vrijeme, smanjenje pojave [[monsun]]a i rezultirajuća sušna klima u regiji omogućili su da se citrusni predak proširi na južnu i istočnu Aziju u brzoj genetičkoj radijaciji. Nakon što je biljka prešla [[Wallaceova linija|Wallaceovu liniju]], u ranom [[pliocen]]u (prije oko 4 miliona godina), došlo je do druge radijacije, kada su nastale australijske vrste. Većina modernih [[kultivar]]a zapravo su hibridi dobijeni od malog broja "čistih" originalnih vrsta. Iako je dodijeljeno na stotine imena vrsta, nedavna genomska studija koju su objavili Wu et al. identificirala je samo deset predačkih vrsta agruma među ispitivanim. Od toga je sedam porijeklom iz Azije: grejpfrut (''Citrus maxima''), "čista" mandarina (''C. reticulata'' - većina sorti mandarina bili su hibridi ove vrste sa grejpfrutom), limuni (''C. medica''), [[Citrus micrantha|micranthas]] (''C. micrantha''), [[Citrus ichangensis]] ('' C. ichangensis ''), [[kineski jezik|transkript kuneskog]] ''máng shān yě gǎn'' (''C. mangshanensis'') i ovalni (Nagami) [[narandža|patuljasta narandža]] (''Fortunella margarita '' ili ''C. japonica'' var. ''Margarita''). Identificirana su tri iz Australije: ''[[Citrus glauca]]'' (''C. glauca''), ''[[Citrus australis]]'' (''C. australis'') i ''[[Citrus australasica]]'' (''C. australasica''). Za mnoge druge sorte prethodno identificirane kao vrste, pronađene su usko povezani varijeteti ([[podvrsta|podvrste]] ili [[sorta (botanika)|sorte]]) ili hibridi ovih vrsta, iako nisu sve ocijenjene kao sorte. Čini se da je križanje moguće između svih citrusnih biljaka i između njih i nekih biljaka koje se mogu ili ne moraju svrstati u citrusne. U stvaranju novih sorti također pomaže i sposobnost hibrida da se samoprašuju i seksualno se razmnožavaju. Tri prevladavajuće vrste predačkih citrusa su [[limun]] (''C. medica''), [[grejpfrut]] (''C. maxima'') i [[mandarina|mandarinska narandža]] (''C. reticulata''). Te su se vrste slobodno ukrštale, usprkos tome što su bile prilično genetički različite, nastale tokom [[alopatrijska specifikacija|alopatrijske specijacije]], s citronima koji su se razvijali u sjevernoj [[Indokina|Indokini]], [[Malajski arhipelag|Malajskom arhipelagu]], a mandarine u [[Vijetnam]]u, [[Kina|južnoj Kini]] i [[Japan]]u. Hibridi ovih vrsta uključuju poznate agrume poput [[narandža|narandže]], [[grejpfrut]]a, [[limun]]a, [[limeta (voće)|limete]], a nekih [[tangerina]]. Citrusi su također hibridizirani, naprimjer, s drugim vrstama agruma, ukrštanjem s micrantom da bi se stvorila ključna [[limeta]]. U ovom slučaju, razmnožavaju se [[apomiksija|aseksualno]] i, kako se uzgajaju, gube karakteristične osobine. Međutim, neki od hibrida su se međusobno povezali s izvornim vrstama, što je rodoslov citrusa učinilo kompliciranom mrežom.<ref name=Moore/><ref name="Curk">{{cite journal| title=Next generation haplotyping to decipher nuclear genomic interspecific admixture in Citrus species: analysis of chromosome 2|journal=BMC Genetics|volume=15|page=152|year=2014|last1=Curk|first1=Franck|last2=Ancillo|first2=Gema|last3=Garcia-Lor|first3=Andres|last4=Luro|first4=François|last5=Perrier|first5=Xavier|last6=Jacquemoud-Collet|first6=Jean-Pierre|last7=Navarro|first7=Luis|last8=Ollitrault|first8=Patrick|doi=10.1186/s12863-014-0152-1 |pmid = 25544367| pmc=4302129 }}</ref><ref>{{cite journal|title=Phylogenetic Relationships of ''Citrus'' and Its Relatives Based on matK Gene Sequences|last1=Penjor|first1=Tshering|last2=Yamamoto|first2=Masashi|last3=Uehara|first3=Miki|last4=Ide|first4=Manami|last5=Matsumoto|first5=Natsumi|last6=Matsumoto|first6=Ryoji|last7=Nagano|first7=Yukio|journal=PLOS ONE|year=2013|volume=8 |issue = 4| page=e62574|doi=10.1371/journal.pone.0062574| pmid=23638116|pmc=3636227|bibcode=2013PLoSO...862574P }}</ref> ==Sistemi imenovanja citrusa== U početku su mnoge vrste citrusa identificirali i imenovali pojedini taksonomi, što je rezultiralo velikim brojem identificiranih vrsta: 870, prema popisu iz 1969.<ref name="Stone">{{cite journal|title=Citrus halimii: A New Species from Malaya and Peninsular Thailand|last1=Stone|first1=Benjamin C|last2=Lowry|first2=J Brian|last3=Scora|first3=R W|last4=Jong|first4=Kwiton|journal=Biotropica|volume=5|issue=2|pages=102–110|year=1973|doi=10.2307/2989659|jstor=2989659 }}</ref> Postoje dvije su glavne sheme klasifikacije, [[Chōzaburō Tanaka]] i [[Walter Tennyson Swingle]], koje su donijele neke revizije za taksonomiju agruma, a mogu posmatrati kao ekstremno alternativne vizije roda. Swingleov sistem podijelio je podtribus '' Citrinae'' u tri grupe, "primitivne citruse" daleke srodnike, bliže "pretcitruse", uključujući rodove povezane s citrusima poput ''[[Atalantia]]'' i "prave citruse", koji su uključivali ''Poncirus'', ''Citrus'', ''Fortunella'', ''Eremocitrus'', ''Microcitrus'' i ''Clymenia'', sve osim za koje se sada vidi da spadaju u ''Citrus''. Svoju citrusnu grupu podijelio je na dva podroda: limuni, grejpfruti, mandarine, naranče i limete, stavljeni su u podgrupu ''Eucitrus'' (kasnije podrod ''Citrus''), dok je tvrdo, ali sporo rastuće drveće sa relativno nepouzdanim plodovima smjestio u podrod ''[[Papeda]]''.<ref>{{cite journal| last=Wang|first=Xia|display-authors=et al|title=Genomic analyses of primitive, wild and cultivated citrus provide insights into asexual reproduction|journal=Nature Genetics|volume=49|issue=5|pages=765–772|year=2017|doi=10.1038/ng.3839| pmid=28394353 }}</ref><ref name="Sharma">{{cite book| last1=Sharma|first1=Girish|last2=Sharma|first2=O. C.|last3=Thakur|first3=B. S.|title=Systematics of Fruit Crops|publisher=New India Publishing Agency|year=2009|pages=91–92}}</ref><ref name="Nicolosi 2007">{{citation| url=https://books.google.com/books?id=pKlNrSR_8IEC&pg=PA19|last=Nicolosi|first=Elisabetta|title=Origin and Taxonomy|work=Citrus Genetics, Breeding and Biotechnology|editor-last=Kahn|editor-first=Iqrqr Ahmad|publisher = CAB International|year=2007|pages=19–43| isbn=9781845931933 }}</ref> Njegov rod ''Citrus'' sadrži samo 16 [[vrsta]], podijeljenih u [[varijetet]]e, a kasnije u [[kultivar]]e ili hibride. Swingleov sistem danas se općenito slijedi širom svijeta s mnogo modifikacija; međutim, i dalje postoje velike razlike u nomenklaturi između zemalja i pojedinih naučnika.<ref>{{citation| url=https://books.google.com/books?id=pKlNrSR_8IEC&pg=PA49|title=Citrus Germplasm Resources|last1=Krueger|first1=R.R.|last2=Navarro|first2=L.|work=Citrus Genetics, Breeding and Biotechnology|editor-last=Kahn|editor-first=Iqrar Ahmad|publisher = CAB International|year=2007| page=49| isbn=9781845931933 }}</ref> Tanakin sistem (1954), umjesto toga, daje zasebno ime vrste za svaku sortu, bez obzira je li čista ili [[hibrid (biologija)|hibrid]] dviju ili više vrsta ili sorti, a rezultat je 159 identificiranih vrsta. Tanaka također dijeli citruse na podrodove, ali drukčije nego što je učinio Swingle, uvodeći ''Archicitrus'' (sekcije: ''Papeda'', ''Limonellus'', ''Aruntium'', ''Citrophorum'', ''Cephalocitrus'' i ''Metacitrus'' (podijeljena na ''Osmocitrus'', ''Acrumen'' i ''Pseudofortunella''). Ovaj sistem se obično koristi u Tanakinom rodnom [[Japan]]u. Hodgsonova analiza iz 1969. namjeravala je uskladiti dvije sheme prihvatanjem 36 vrsta. Ovi početni pokušaji sistematizacije "Citrusa" prije su bili prepoznavanje, što je počelo je da privlači pažnju sredinom sedamdesetih godina prošlog stoljeća, kada se smatralo da većina sorti predstavljaju hibride samo tri vrste, limuna, mandarina i grejpfruta. Filogenetička analiza potvrđuje hibridno porijeklo većine citrusa, ukazujući na mali broj vrsta osnivača. Dok se podrodovi, koje je predložio Tanaka pokazali sličnost sa filogenetičkim podjelama, Swingelenovi podrodovi bili su[[polifilija|polifiletski]], pa stoga ne predstavljaju valjano [[taksonomija|taksonomski ime]]. Historijski rodovi su također sumnjivi. Swingle je uzdignuo zaseban rod ''Fortunella'', dok su dva roda predložena za australijske limete, ''Microcitrus'' i ''Eremocitrus''. Međutim, genomska analiza ukazala je da su ove grupe unutar filogenetičkog stabla citrusa. Budući da bi njihovo postavljanje u različite rodove učinilo ''Citrus'' parafilitskom grupom, sugerira se da su svi ti korektni članovi roda ''Citrus''.<ref name=bayer>{{cite journal |last1=Bayer |first1=Randall J |last2=Mabberly|first2=David J|last3=Morton|first3=Cynthia|last4=Miller|first4=Cathy H.|last5=Sharma|first5=Ish K|last6=Pfiel|first6=Bernard E|last7=Rich|first7=Sarah|last8=Hitchcock|first8=Roberta|last9=Sykes|first9=Steve|year=2009 |title=A molecular phylogeny of the orange subfamily (Rutaceae: Aurantioideae) using nine cpDNA sequences.|journal=American Journal of Botany |volume=96 |issue=3 |pages=668–685 |doi=10.3732/ajb.0800341|pmid=21628223 }}</ref> ==Također pogledajte== *[[Limun]] *[[Narandža]] *[[Grejpfrut]] ==Reference== {{refspisak|30em}} ===Vanjski linkovi=== {{commons category multi|Hybrid Citrus|XCitrofortunella}} * [http://www.citrusgenomedb.org/ USDA '''Citrus Genome Database'''] * [http://plants.usda.gov/java/ClassificationServlet?source=display&classid=CITRU2 USDA Classification] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210212235712/https://plants.usda.gov/java/ClassificationServlet?source=display&classid=CITRU2 |date=12. 2. 2021 }} * [http://citruspages.free.fr/classification.html Citrus Pages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141108040817/http://citruspages.free.fr/classification.html |date=8. 11. 2014 }} A comprehensive article on citrus taxonomy * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/kumquat.html Fruits of warm climates] * [http://www.bgbm.fu-berlin.de/iapt/nomenclature/code/tokyo-e/Art_11.htm International Code of Botanical Nomenclature (Tokyo Code)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171114172331/http://www.bgbm.fu-berlin.de/iapt/nomenclature/code/tokyo-e/Art_11.htm |date=14. 11. 2017 }} * [https://web.archive.org/web/20090120155922/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2640 GRIN database for Species of Citrus] {{botanika}} [[Kategorija:Botanička nomenklatura]] [[Kategorija:Magnoliophyta]] [[Kategorija:Voće]] [[Kategorija:Taksonomija]] 2ous6ybxuv708zgiria6isevudy8rog Halvard Hanevold 0 457873 3900052 3651526 2026-06-23T14:09:47Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900052 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Halvard Hanevold | slika = Halvard Hanevold.JPG | država = {{ZID|Norveška}} | datum rođenja = {{Datum rođenja|1969|12|03}} | mjesto rođenja = [[Asker (Norveška)|Asker]] | država rođenja = Norveška | datum smrti = {{Datum smrti i godine|2019|09|03|1969|12|03}} | mjesto smrti = Asker | država smrti = Norveška | klub = [[Skijaški klub Asker|SK Asker]] | trener = <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = 5 ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]]) | medalje OI = '''6''' | zlato OI = 3 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''16''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|1994]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]]) | medalje SP = '''16''' | zlato SP = 5 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = '''19''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1992]]–[[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2010]]) | pobjede SK = '''9''' | pobjede SK štafeta= 24 | plasman SK = {{plainlist| * '''4.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''4.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]]) }} | pobjede u dis = '''3''' – sprint <br/> '''4''' – pojedinačno <br/> '''1''' – potjera <br/> '''1''' – masovni start | kraj karijere = 2010. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = u <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Zimske olimpijske igre 1998.|Nagano 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Zimske olimpijske igre 2002.|Salt Lake City 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Zimske olimpijske igre 2010.|Vancouver 2010.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Zimske olimpijske igre 1998.|Nagano 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Zimske olimpijske igre 2006.|Torino 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Zimske olimpijske igre 2006.|Torino 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|Antholz 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|Ekipno]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|Hochfilzen 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|Ekipno]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|Hanti-Mansijsk 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|Hochfilzen 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|Pyeongchang 2009.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|Lahti 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|Hanti-Mansijsk 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 4 × 7,5 km|12,5 km potjera]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|Oberhof 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|Pokljuka 2006.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – 4 × 6 km|Mješ. štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|Antholz 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|Östersund 2008.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|Östersund 2008.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|Kontiolahti 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|Pokljuka 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|Pokljuka 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 4 × 7,5 km|4 × 7,5 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|Pyeongchang 2009.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 3 | 2 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 5 | 7 | 4 | [[Norveško prvenstvo u biatlonu|Norveška prvenstva]]| 13 | 11 | 11 }} | aktualizirano = 8. 12. 2019. }} '''Halvard Hanevold''' bio je [[Norveška|norveški]] [[biatlon]]ac, trostruki [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|olimpijski pobjednik]] i peterostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]], čemu je dodao i 13 titula prvaka Norveške. Nastupao je za [[Skijaši klub Asker]]. Studirao je [[mašinstvo]] na [[Norveški univerzitet nauka i tehnologije|Norveškom univerzitetu nauka i tehnologije]] u [[Trondheim]]u, stekavši titulu diplomiranog inženjera. Od 2005. živio je s [[Njemačka|njemačkom]] biatlonkom [[Sabrina Buchholz|Sabrinom Buchholz]], a ranije je bio oženjen [[Kanada|kanadskom]] biatlonkom [[Sandra Keith|Sandrom Keith]], s kojom je imao dvoje djece. Bio je sportski ambasador humanitarne organizacije [[Right To Play]]. Godine 2011. učestvovao je u TV-emisiji ''[[Mesternes Mester]]'' norveške državne televizije [[NRK1]]. Bio je blizak prijatelj [[Švedska|švedskog]] biatlonca [[Björn Ferry|Björna Ferryja]].<ref>{{cite news |url= https://www.svt.se/sport/skidskytte/bjorn-ferry-sorjer-halvar-hanevold-tragiskt |title= Björn Ferry sörjer Halvard Hanevold |newspaper= SVT Sport |author= Daniel Grefve |date= 3. 9. 2019 |access-date= 4. 9. 2019}} {{sv simbol}}</ref> == Karijera == Nakon početnih problema, a zahvaljujući radikalnom podmlađivanju norveške biatlonske reprezentacije, dobio je mogućnost da 1994. nastupa na većim međunarodnim takmičenjima. Zajedno s [[Ole Einar Bjørndalen|Oleom Einarom Bjørndalenom]] naslijedio je uspješne kolege [[Frode Andresen|Frodea Andresena]], [[Dag Bjørndalen|Daga Bjørndalena]] i [[Jon Åge Tyldum|Jona Ågea Tylduma]], koji su bili na zalasku karijere. Jedan od prvih uspjeha bilo je osvajanje [[Norveško prvenstvo u biatlonu|Norveškog prvenstva u biatlonu]] 1994. u pojedinačnoj utrci, srebrna medalja u sprintu i bronzana u štafeti s [[Per Erling Myhre|Perom Erlingom Myhreom]], [[Stig Kalstad|Stigom Kalstadom]] i [[Hans Tore Skjevdal|Hansom Toreom Skjevdalom]]. Otad, pa do povlačenja 2010. kontinuirano je učestvovao na svim najvažnijim svjetskim takmičenjima. === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|46]] | - | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|7]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|1]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|8]] | | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|13]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|8]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|2]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|7]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|5]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|-]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|24]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|17]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – masovni start (muškarci)|19]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|1]] |} Pet puta nastupio je na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010]]. Osvojio je tri zlatne, dvije srebrne i jednu bronzanu medalju. Po broju osvojenih olimpijskih medalja šesti je na vječnoj listi, a treći na listi norveških biatlonaca svih vremena. Na prvom nastupu 20. februara 1994. osvojio je 46. mjesto u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|utrci na 20 km]], a u djelomično podmlađenoj [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]], šest dana kasnije, sedmo mjesto s Bjørndalenom, [[Ivar Michal Ulekleiv|Ivarom Michalom Ulekleivom]] i Tyldumom.<ref name="SR94">{{cite web |url= http://www.sports-reference.com/olympics/winter/1994/BIA/ |title= Biatlon na ZOI 1994. |publisher= Sports Reference |access-date= 13. 12. 2019 |archive-date= 10. 12. 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20081210003313/http://www.sports-reference.com/olympics/winter/1994/BIA/ |url-status= dead }}</ref><ref name=Biathlon94>{{cite web |title= Lillehammer 1994 Official Report - Volume 4 |url= http://library.la84.org/6oic/OfficialReports/1994/E_BOOK4.PDF |publisher= Fondacija LA84 |work= Organizacijski komitet ZOI 1994. |year= 1994 |access-date= 1. 12. 2016}}</ref> Na drugom nastupu četiri godine kasnije u [[japan]]skom [[Nagano|Naganu]] osvojio je prvu zlatnu medalju, pobijedivši u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|utrci na 20 km]] [[Pieralberto Carrara|Pieralberta Carraru]] s 5,5&nbsp;sekundi prednosti. U štafeti s [[Egil Gjelland|Egilom Gjellandom]] i braćom Bjørndalen osvojio je srebrnu medalju.<ref name="SR">{{cite web |url= http://www.sports-reference.com/olympics/winter/1998/BIA/ |title= Biatlon na ZOI 1998. |publisher= Sports Reference |access-date= 13. 12. 2019 |archive-date= 27. 3. 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090327140211/http://www.sports-reference.com/olympics/winter/1998/BIA/ |url-status= dead }}</ref><ref name=Biathlon98>{{cite web |title= Nagano 1998 Official Report - Volume 3 |url= http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/1998/Vol3_e.pdf |publisher= Fondacija LA84 |work= Organizacijski komitet ZOI 1998. |year= 1998 |access-date= 8. 2. 2013 |archive-date= 26. 2. 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080226202657/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/1998/Vol3_e.pdf |url-status= dead }}</ref> Druge dvije zlatne medalje osvojio je također u utrkama štafeta: jednu [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2002.]] u američkom [[Salt Lake Cityja|Salt Lake Cityju]] s [[Frode Andresen|Frodeom Andresenom]], Gjellandom i Oleom Einarom Bjørndalenom, pobijedivši jaku njemačku štafetu ([[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]) sa 45&nbsp;s prednosti,<ref name=Biathlon02>{{cite web |title= Salt Lake City 2002 Official Report - Volume 1 |url= http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2002/SLC2002Results1.pdf |publisher= Fondacija LA84 |work= Organizacijski komitet ZOI 2002. |year= 2002 |access-date= 6. 2. 2013 |archive-date= 6. 5. 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100506004523/http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2002/SLC2002Results1.pdf |url-status= dead }}</ref> a drugu u kanadskom [[Vancouver]]u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010]], s [[Tarjei Bø|Tarjeijem Bøem]], [[Emil Hegle Svendsen|Emilom Hegleom Svendsenom]] i veteranom Bjørndalenom.<ref>{{cite web |url= http://sports123.com/bia/index.html |title= Sports 123 biathlon results |access-date= 15. 11. 2015 |archive-date= 25. 12. 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20171225065511/http://sports123.com/bia/index.html |url-status= dead }}</ref><ref name=sref>{{cite web |url= https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/halvard-hanevold-1.html |title= Halvard Hanevold |publisher= Sports Reference |access-date= 23. 9. 2019 |archive-date= 17. 4. 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200417082005/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/halvard-hanevold-1.html |url-status= dead }}</ref> === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="8" style="white-space:nowrap; text-align:left;"|Svjetska prvenstva&nbsp; |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1994}} |colspan="6" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – ekipno (muškarci)|4]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | - | - |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | - | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|1]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|34]] | - |colspan="2" |{{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | - | - |{{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} |colspan="6" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|4]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|13]] |colspan="3" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|1]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|37]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|17]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 4 × 7,5 km|3]] |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|10]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 4 × 7,5 km|2]] |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|44]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|9]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 4 × 7,5 km|3]] |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} |colspan="3" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|9]] |colspan="3" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 4 × 7,5 km|4]] |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|38]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|5]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 4 × 7,5 km|2]] |colspan="2" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|30]] | - | - | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|11]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 4 × 7,5 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 - štafeta (mješovito)|10]] | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} |colspan="5" | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 - štafeta (mješovito)|2]] | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – masovni start (muškarci)|18]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 4 × 7,5 km|2]] | - | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|17]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|5]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 4 × 7,5 km|2]] | - | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|71]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – masovni start (muškarci)|13]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 4 × 7,5 km|1]] | - | {{Tooltip|disc.|Disciplina nije bila u programu}} |} Sudjelovao je na 16 [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|svjetskih prvenstava]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994.|SP 1994.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|SP 2009]]. Također je bio u reprezentaciji na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|Svjetskom prvenstvu 1993.]] u [[Borovec (Bugarska)|Borovecu]] kao rezerva, ali nije nastupio ni u jednoj utrci.<ref>{{cite news |date= 26. 1. 1993 |title= Sport i navn og tall – Skiskyting |url= http://eavis.aftenposten.no/aftenposten/70907/16 |newspaper= [[Aftenposten]] |access-date= 3. 6. 2015}} {{no simbol}} (potrebna pretplata)</ref> Sa pet zlatnih, sedam srebrnih i četiri bronzane medalje, je četvrti najuspješniji norveški biatlonac po broju osvojenih medalja, a dvanaesti u u [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu#Ukupno 2|svjetskoj konkurenciji]] (''stanje 2019''). Prvu zlatnu medalju osvojio je 14. februara 1995. u [[italija]]nskom [[Antholz]]u u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] sa Frodeom Andresenom, Dagom Bjørndalenom i Jonom Ågeom Tyldumom. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="19" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] |- |62||75||30||53||15||22||4||7||11||6||10||5||4||11||7||10||8||10||25 |} {{raščistiti}} Ostvario je 40 plasmana na pobjedničko postolje u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]], od kojih posljednji u posljednjoj utrci u karijeri. Povukao se nakon sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10]].<ref>{{cite web |url= http://www5.biathlonworld.com/en/press_releases.html/do/detail?presse=1057 |title= Norwegian Men Focus on World Cups |author= Jerry Kokesh |date= 10. 11. 2010 |publisher= IBU |access-date= 25. 12. 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20141226063400/http://www5.biathlonworld.com/en/press_releases.html/do/detail?presse=1057 |archive-date= 26. 12. 2014}}</ref> ==== Pobjede u Svjetskom kupu ==== ''9 pobjeda (4 pojedinačno, 2 u sprintu, 1 u potjeri, 2 u zajedničkom startu)'' {| class="wikitable" |- ! Sezona ! Datum ! Lokacija ! Disciplina ! Nivo |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]''' <br/> 2 pobjede <br/> (2 poj.) || 15. 1. 1998. ||{{ZD|ITA}} [[Rasen-Antholz|Antholz]]||20&nbsp;km || [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |- | 11. 2. 1998. ||{{ZD|JAP}} [[Nozawaonsen|Nagano]]||20&nbsp;km ||[[Zimske olimpijske igre|ZOI]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''[[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]''' <br/> 1 pobjeda <br/> (sprint) || 12. 3. 1999. ||{{ZD|NOR}} [[Nacionalna arena Holmenkollen|Holmenkollen]]||10&nbsp;km ||[[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/2000.]]''' <br/> 2 pobjede <br/> (1 poj., 1 pot.) || 16. 1. 2000. ||{{ZD|NJE}} [[Ruhpolding]]||12,5&nbsp;km potjera||[[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |- | 9. 3. 2000. ||{{ZD|FIN}} [[Lahti]]||20&nbsp;km ||[[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''[[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]''' <br/> 1 pobjeda <br/> (poj.) || 19. 3. 2003. ||{{ZD|RUS}} [[Hanti-Mansijsk]]||20&nbsp;km ||[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetsko prvenstvo]] |- | rowspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]''' <br/> 2 pobjede <br/> (1 sprint, 1 ZS) || 11. 1. 2004. ||{{ZD|SLO}} [[Pokljuka]]||15&nbsp;km ZS||[[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |- | 17. 1. 2004. ||{{ZD|NJE}} [[Ruhpolding]]||10&nbsp;km ||[[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |- | rowspan="1" style="text-align:center;"| '''[[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]]''' <br/> 1 pobjeda <br/> (ZS) || 8. 1. 2006. ||{{ZD|NJE}} [[Oberhof]]||15&nbsp;km ZS||[[Svjetski kup u biatlonu|Svjetski kup]] |} :''*Rezultati su iz UIPMB-ovih i [[IBU]]-ovih utrka, koje uključuju Svjetski kup, Svjetsko prvenstvo i ZOI.'' {{clear}} === Norveška prvenstva === {{Sekcija}} == Smrt == Umro je 3. septembra 2019. u svom domu u [[Asker (Norveška)|Askeru]] ([[Akershus]]).<ref>{{cite web |url= https://www.vg.no/sport/skiskyting/i/1ndlqQ/halvard-hanevold-49-er-doed |title= Halvard Hanevold (49) er død |publisher=[[Verdens Gang|VG]]|date= 3. 9. 2019 |access-date= 8. 12. 2019}} {{no simbol}}</ref> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Halvard Hanevold}} * [https://biathlonresults.com/?IBUId=BTNOR10312196901 Hanevoldovi rezultati] na sajtu IBU-a * [https://www.olympic.org/halvard-hanevold Profil] na sajtu [[MOK]]-a * [https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/halvard-hanevold-1.html Profil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200417082005/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/halvard-hanevold-1.html |date=17. 4. 2020 }} na ''[[Sports Reference]]u'' * {{Sport365-m|105}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-20 km}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-tim}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Hanevold, Halvard}} [[Kategorija:Rođeni 1969.]] [[Kategorija:Umrli 2019.]] [[Kategorija:Biografije, Asker]] [[Kategorija:Norveški biatlonci]] [[Kategorija:Norveški olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Norveška)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Norveška)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Norveška)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] 2k3m0pb6qd44tlhwdsd7pcvj0jeadi0 Svjetski kup u alpskom skijanju 1967 – ukupno (muškarci) 0 459612 3900117 3541068 2026-06-23T17:24:51Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900117 wikitext text/x-wiki {{Glavni|Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.}} {{SKAS 1967}} U sezoni [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskog kupa]] [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.|1967.]] u muškoj konkurenciji održano je ukupno 17 utrka. Za plasman u ukupnom poretku bodovana su tri najbolja plasmana u [[spust]]u, [[slalom]]u i [[veleslalom]]u. == Bodovanje == {{Alpsko skijanje bodovi 1}} Bodovanje rezultata u pojedinačnim disciplina Svjetskom kupu bilo je, da samo prvih desetoplasiranih dobijaju bodove, pobjednik 25, drugi 20, itd. Za konačni plasman po disciplinama vrijednovana su samo tri najbolja rezultata, dok je ukupni plasman bio zbir pojedinačnih rezultata. Bodovanje za Kup nacija ulazili su takođe bodovi svih takmičara iz najboljih utrka po državama. == Tabela == {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" | '''Plasman''' || '''Ime''' || '''Država''' ||width="60"| '''Ukupno''' || '''Poništeno''' ||colspan=2 width="60"| Spust ||colspan=2 width="60"| Veleslalom ||colspan=2 width="60"| Slalom |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 225 || (121) || 75 || (50) || 75 || (40) || 75 || (31) |- | 2 ||align="left"| [[Heinrich Messner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 114 || (24) || 31 || (10) || 32 || (7) || 51 || (7)| |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Guy Périllat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 108 || (15) || 37 || || 13 || (1) || 58 || (14) |- | 4 ||align="left"| [[Léo Lacroix]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 93 || || 24 || || 39 || || 30 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Georges Mauduit]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 82 || || 0 || || 60 || || 22 || |- | 6 ||align="left"| [[James Heuga|Jimmy Heuga]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 70 || || 0 || || 42 || || 28 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 62 || (5) || 9 || || 21 || || 32 || (5) |- | 8 ||align="left"| [[Herbert Huber]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 58 || (3) || 0 || || 14 || || 44 || (3) |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Werner Bleiner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 48 || || 4 || || 27 || || 17 || |- | 10 ||align="left"| [[Louis Jauffret]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 46 || (11) || 0 || || 0 || || 46 || (11) |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Jules Melquiond]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 46 || (6) || 0 || || 0 || || 46 || (6) |- | ||align="left"| [[Dumeng Giovanoli]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 46 || || 0 || || 23 || || 23 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Gerhard Nenning]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 44 || (3) || 33 || (3) || 3 || || 8 || |- | 14 ||align="left"| [[Franz Vogler]] ||align="left"| {{flagcountry|FRG}} || 36 || || 36 || || 0 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| [[Scott Henderson (alpine skier)|Scott Henderson]] ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 32 || || 0 || || 16 || || 16 || |- | 16 ||align="left"| [[Hans Peter Rohr]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 31 || || 31 || || 0 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 17 ||align="left"| [[Bernard Orcel]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 30 || (2) || 28 || (2) || 0 || || 2 || |- | 18 ||align="left"| [[Egon Zimmermann]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 23 || || 19 || || 0 || || 4 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 19 ||align="left"| [[Jean-Daniel Dätwyler]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 22 || (1) || 22 || (1) || 0 || || 0 || |- | ||align="left"| [[Ivo Mahlknecht]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 22 || || 16 || || 3 || || 3 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 21 ||align="left"| [[Willy Favre]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 20 || || 0 || || 20 || || 0 || |- | ||align="left"| [[Bengt-Erik Grahn]] ||align="left"| {{flagcountry|SWE}} || 20 || || 0 || || 0 || || 20 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 23 ||align="left"| [[Carlo Senoner]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 16 || || 0 || || 0 || || 16 || |- | 24 ||align="left"| [[Jim Barrows]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 15 || || 15 || || 0 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 25 ||align="left"| [[Josef Minsch]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 12 || (1) || 12 || (1) || 0 || || 0 || |- | 26 ||align="left"| [[Stefan Kälin]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 11 || || 0 || || 11 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 27 ||align="left"| [[Peter Rohr]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 10 || || 10 || || 0 || || 0 || |- | ||align="left"| [[Rod Hebron]] ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 10 || || 0 || || 2 || || 8 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 29 ||align="left"| [[Roger Rossat-Mignod]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 8 || || 0 || || 8 || || 0 || |- | ||align="left"| [[Jakob Tischhauser]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 8 || || 0 || || 8 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Alain Penz]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 8 || || 0 || || 0 || || 8 || |- | ||align="left"| [[Olle Rolén]] ||align="left"| {{flagcountry|SWE}} || 8 || || 0 || || 0 || || 8 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Robert Swan (alpine skier)|Robert Swan]] ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 8 || || 0 || || 4 || || 4 || |- | 34 ||align="left"| [[Spider Sabich]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 6 || || 0 || || 0 || || 6 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 35 ||align="left"| [[Rudi Sailer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 4 || || 0 || || 4 || || 0 || |- | 36 ||align="left"| [[Gerhard Mussner]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 3 || || 3 || || 0 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Rune Lindström (alpine skier)|Rune Lindström]] ||align="left"| {{flagcountry|SWE}} || 3 || || 0 || || 0 || || 3 || |- | ||align="left"| [[Stefan Sodat]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 3 || || 3 || || 0 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[John Clough (skier)|John Clough]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 3 || || 0 || || 0 || || 3 || |- | ||align="left"| [[Andreas Sprecher]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 3 || || 1 || || 0 || || 2 || |-bgcolor="#EFEFEF" | 41 ||align="left"| [[Willi Lesch]] ||align="left"| {{flagcountry|FRG}} || 2 || || 0 || || 0 || || 2 || |- | ||align="left"| [[Edmund Bruggmann]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 2 || || 0 || || 2 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Dennis McCoy (alpine skier)|Dennis McCoy]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 2 || || 0 || || 0 || || 2 || |- | 44 ||align="left"| [[Bruno Piazzalunga]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 1 || || 0 || || 1 || || 0 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Henri Duvillard]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 1 || || 0 || || 0 || || 1 || |- | ||align="left"| [[Lars Olsson (alpine skier)|Lars Olsson]] ||align="left"| {{flagcountry|SWE}} || 1 || || 0 || || 0 || || 1 || |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Rick Chaffee]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 1 || || 0 || || 1 || || 0 || |} {{clear}} ==Reference== * [https://web.archive.org/web/20110604061754/http://www.fis-ski.com/uk/disciplines/alpineskiing/cupstandings.html?suchen=true&suchcompetitorid=&suchseason=1967&suchgender=M&discipline=ALL fis-ski.com] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.|Ukupno]] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju - ukupni rezultati (muškarci)]] 79xgtb5kierkesgro04axjxaq6r9m7p Svjetski kup u alpskom skijanju 1967 – spust (muškarci) 0 459734 3900116 3595471 2026-06-23T17:24:40Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900116 wikitext text/x-wiki {{Glavni|Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.}} {{SKAS 1967}} U sezoni [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskog kupa]] [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.|1967.]] u muškoj konkurenciji u disciplini [[spust]] održano je ukupno pet utrka. Za plasman u poretku bodovana su tri najbolja plasmana. == Bodovanje == {{Alpsko skijanje bodovi 1}} Bodovanje rezultata u pojedinačnim disciplina Svjetskom kupu bilo je, da samo prvih desetoplasiranih dobijaju bodove, pobjednik 25, drugu 20, itd. Za konačni plasman po disciplinama vrijednovana su samo tri najbolja rezultata, dok je ukupni plasman bio zbir pojedinačnih rezultata. Bodovanje za Kup nacija ulazili su takođe bodovi svih takmičara iz najboljih utrka po državama. == Kalendar == {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! {{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}}!! {{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} !! Mjesto !! Država !! Datum !! 1 !! 2 !! 3 |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 || 4 ||align="left"| [[Wengen]] ||align="left"| {{ZD|SUI}} ||align="left"| 14. januar 1967. ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Léo Lacroix]] ||align="left"| {{ZD|SUI}} [[Jean-Daniel Dätwyler]] |- | 2 || 6 ||align="left"| [[Kitzbühel]] ||align="left"| {{ZD|AUT}} ||align="left"| 21. januar 1967. ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|Z NJE}} [[Franz Vogler]] ||align="left"| {{ZD|AUT}} [[Heinrich Messner]] |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 || 8 ||align="left"| [[Megève]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} ||align="left"| 27. januar 1967. ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|SUI}} [[Hans Peter Rohr]] ||align="left"| {{ZD|Z NJE}} [[Franz Vogler]] |- | 4 || 11 ||align="left"| [[Sestriere]] ||align="left"| {{ZD|ITA}} ||align="left"| 3. mart 1967. ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Bernard Orcel]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Guy Périllat]] |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 || 12 ||align="left"| [[Cannon Mountain (New Hampshire)|Franconia]] ||align="left"| {{ZD|SAD}} ||align="left"| 10. mart 1967. ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Guy Périllat]] ||align="left"| {{ZD|USA}} [[Jim Barrows]] |} ==Tabela == {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! Plasman!! Ime!! Država!! Ukupno !! Poništeno!! 4{{ZD|SUI}} !! 6{{ZD|AUT}} !! 8{{ZD|FRA}} !! 11{{ZD|ITA}} !! 12{{ZD|USA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1. ||align="left"| [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 75 || (50) || 25 || 25 || 25 || (25) || (25) |- | 2. ||align="left"| [[Guy Périllat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 37 || || - || 2 || - || 15 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3. ||align="left"| [[Franz Vogler]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 36 || || 1 || 20 || 15 || - || - |- | 4. ||align="left"| [[Gerhard Nenning]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 33 || (3) || (1) || 11 || 11 || 11 || (2) |-bgcolor="#EFEFEF" | 5. ||align="left"| [[Heinrich Messner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 31 || (10) || (4) || 15 || (6) || 8 || 8 |- | 5. ||align="left"| [[Hans Peter Rohr]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 31 || || - || - || 20 || - || 11 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7. ||align="left"| [[Bernard Orcel]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 28 || (2) || 2 || 6 || (2) || 20 || - |- | 8. ||align="left"| [[Léo Lacroix]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 24 || || 20 || 1 || 3 || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9. ||align="left"| [[Jean-Daniel Dätwyler]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 22 || (1) || 15 || 4 || (1) || - || 3 |- | 10. ||align="left"| [[Egon Zimmermann]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 19 || || 11 || 8 || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 11. ||align="left"| [[Ivo Mahlknecht]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 16 || || 8 || - || 8 || - || - |- | 12. ||align="left"| [[Jim Barrows]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 15 || || - || - || - || - || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13. ||align="left"| [[Josef Minsch]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 12 || (1) || 6 || - || 4 || 2 || (1) |- | 14. ||align="left"| [[Peter Rohr]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 10 || || - || - || - || 6 || 4 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15. ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 9 || || - || 3 || - || - || 6 |- | 16. ||align="left"| [[Werner Bleiner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 4 || || - || - || - || 4 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 17. ||align="left"| [[Gerhard Mussner]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 3 || || 3 || - || - || - || - |- |. ||align="left"| [[Stefan Sodat]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 3 || || - || - || - || 3 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 19. ||align="left"| [[Andreas Sprecher]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 1 || || - || - || - || 1 || - |} === Timski rezultati === {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! Plasman!! Država !! Ukupno !! 4{{ZD|SUI}} !! 6{{ZD|AUT}} !! 8{{ZD|FRA}} !! 11{{ZD|ITA}} !! 12{{ZD|USA}} !! Takmičari !! Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1. ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 216 || ''47'' || ''34'' || ''30'' || '''''60''''' || ''45'' || 4 || 5 |- | 2. ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 112 || 16 || 37 || 17 || 26 || 16 || 6 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3. ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 78 || 21 || 4 || 25 || 9 || 19 || 5 || 0 |- | 4. ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 36 || 1 || 20 || 15 || - || - || 1 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5. ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 19 || 11 || - || 8 || - || - || 2 || 0 |- | 6 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 15 || - || - || - || - || 15 || 1 || 0 |} {{clear}} ==Reference== * [https://web.archive.org/web/20110604061754/http://www.fis-ski.com/uk/disciplines/alpineskiing/cupstandings.html?suchen=true&suchcompetitorid=&suchseason=1967&suchgender=M&discipline=ALL fis-ski.com] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.|Spust]] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju – spust (muškarci)|1967]] a8hyxdvkp6cv2r1b43kzhwk8m67vuf1 Svjetski kup u alpskom skijanju 1967 – veleslalom (muškarci) 0 459739 3900118 3541341 2026-06-23T17:25:01Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900118 wikitext text/x-wiki {{Glavni|Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.}} {{SKAS 1967}} U sezoni [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskog kupa]] [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.|1967.]] u muškoj konkurenciji u disciplini [[veleslalom]] održano je ukupno pet utrka. Za plasman u poretku bodovana su tri najbolja plasmana. == Bodovanje == {{Alpsko skijanje bodovi 1}} Bodovanje rezultata u pojedinačnim disciplina Svjetskom kupu bilo je, da samo prvih desetoplasiranih dobijaju bodove, pobjednik 25, drugu 20, itd. Za konačni plasman po disciplinama vrijednovana su samo tri najbolja rezultata, dok je ukupni plasman bio zbir pojedinačnih rezultata. Bodovanje za Kup nacija ulazili su takođe bodovi svih takmičara iz najboljih utrka po državama. == Kalendar == {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! {{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}}!! {{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} !! Mjesto !! Država !! Datum !! 1 !! 2 !! 3 |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 || 2 ||align="left"| [[Berchtesgaden]] ||align="left"| {{ZD|FRG}} ||align="left"| 6. januar 1967. ||align="left"| {{flagicon|FRA}} [[Georges Mauduit]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Léo Lacroix]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] |- | 2 || 3 ||align="left"| [[Adelboden]] ||align="left"| {{ZD|SUI}} ||align="left"| 9. januar 1967. ||align="left"| {{flagicon|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|SUI}} [[Willy Favre]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Georges Mauduit]] |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 || 14 ||align="left"| [[Cannon Mountain (New Hampshire)|Franconia]] ||align="left"| {{ZD|USA}} ||align="left"| 12. mart 1967. ||align="left"| {{flagicon|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|FRA}} [[Georges Mauduit]] ||align="left"| {{ZD|SUI}} [[Dumeng Giovanoli]] |- | 4 || 15 ||align="left"| [[Vail Ski Resort|Vail]] ||align="left"| {{ZD|USA}} ||align="left"| 19. mart 1967. ||align="left"| {{flagicon|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|USA}} [[James Heuga|Jimmy Heuga]] ||align="left"| {{ZD|AUT}} [[Heinrich Messner]] |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 || 16 ||align="left"| [[Jackson Hole Mountain Resort|Jackson Hole]] ||align="left"| {{ZD|USA}} ||align="left"|25. mart 1967. ||align="left"| {{flagicon|FRA}} [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{ZD|USA}} [[James Heuga|Jimmy Heuga]] ||align="left"| {{ZD|AUT}} [[Werner Bleiner]] |} ==Tabela == {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! Plasman!! Ime!! Država!! Ukupno !! Poništeno!! 2{{flagicon|GER}} !! 3{{flagicon|SUI}} !! 14{{flagicon|USA}} !! 15{{flagicon|USA}} !! 16{{flagicon|USA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1. ||align="left"| [[Jean-Claude Killy]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 75 || (40) || (15) || 25 || 25 || 25 || (25) |- | 2. ||align="left"| [[Georges Mauduit]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 60 || || 25 || 15 || 20 || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 3. ||align="left"| [[James Heuga|Jimmy Heuga]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 42 || || - || 2 || - || 20 || 20 |- | 4. ||align="left"| [[Léo Lacroix]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 39 || || 20 || 11 || - || 8 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 5. ||align="left"| [[Heinrich Messner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 32 || (7) || (3) || (4) || 11 || 15 || 6 |- | 6. ||align="left"| [[Werner Bleiner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 27 || || - || 8 || 4 || - || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7. ||align="left"| [[Dumeng Giovanoli]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 23 || || - || - || 15 || - || 8 |- | 8. ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 21 || || 4 || - || 6 || 11 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9. ||align="left"| [[Willy Favre]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 20 || || - || 20 || - || - || - |- | 10. ||align="left"| [[Scott Henderson (skijaš)|Scott Henderson]] ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 16 || || - || - || 8 || 6 || 2 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11. ||align="left"| [[Herbert Huber]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 14 || || 1 || - || 2 || - || 11 |- | 12. ||align="left"| [[Guy Périllat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 13 || (1) || 6 || 3 || - || (1) || 4 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13. ||align="left"| [[Stefan Kälin]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 11 || || 11 || - || - || - || - |- | 14. ||align="left"| [[Roger Rossat-Mignod]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 8 || || 8 || - || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Jakob Tischhauser]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 8 || || - || 8 || - || - || - |- | 16. ||align="left"| [[Rudi Sailer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 4 || || - || - || - || 4 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Robert Swan (alpine skier)|Robert Swan]] ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 4 || || - || - || 1 || 3 || - |- | 18. ||align="left"| [[Ivo Mahlknecht]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 3 || || - || - || 3 || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Gerhard Nenning]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 3 || || - || - || - || - || 3 |- | 20. ||align="left"| [[Edmund Bruggmann]] ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 2 || || 2 || - || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Rod Hebron]] ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 2 || || - || - || - || 2 || - |- | 22. ||align="left"| [[Bruno Piazzalunga]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 1 || || - || 1 || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Rick Chaffee]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 1 || || - || - || - || - || 1 |} === Timski rezultati === {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:86%; text-align:center" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! Plasman!! Država !! Ukupno !! 2{{flagicon|GER}} !! 3{{flagicon|SUI}} !! 14{{flagicon|USA}} !! 15{{flagicon|USA}} !! 16{{flagicon|USA}} !! Takmičari !! Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1. ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 256 || '''''74''''' || '''''74''''' || ''45'' || ''34'' || ''29'' || 6 || 5 |- | 2. ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 108 || 8 || 12 || 23 || 30 || 35 || 6 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3. ||align="left"| {{flagcountry|SUI}} || 44 || 13 || 8 || 15 || - || 8 || 4 || 0 |- | 4. ||align="left"| {{flagcountry|USA}} || 43 || - || 2 || - || 20 || 21 || 2 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5. ||align="left"| {{flagcountry|CAN}} || 22 || - || - || 9 || 11 || 2 || 3 || 0 |- | 6. ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 4 || - || 1 || 3 || - || - || 2 || 0 |} {{clear}} ==Reference== * [https://web.archive.org/web/20110604061754/http://www.fis-ski.com/uk/disciplines/alpineskiing/cupstandings.html?suchen=true&suchcompetitorid=&suchseason=1967&suchgender=M&discipline=ALL fis-ski.com] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju 1967.|veleslalom]] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju - veleslalom (muškarci)|1967]] 3u8i6qe887n9lmmbihzhnrt54pthbm9 Streptophyta 0 460087 3900073 3884061 2026-06-23T14:33:46Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900073 wikitext text/x-wiki {{Taksokvir |boja=rgb(200,250,80) | naziv = Streptophyta<br>([[Kladus]] [[zelene alge|zelenih algi]]) | autorstvo = Jeffrey 1967,<ref>{{cite journal | author = Jeffrey C | year = 1967 | title = The origin and differentiation of the Archegoniate land plants: A second contribution | url = | journal = Kew Bull. | volume = 21 | issue = 2| pages = 335–349 | doi=10.2307/4108533| jstor = 4108533 }}</ref> ''sensu'' Leliaert et al. 2012 | slika = Streptophyta-x4.jpg | slika_opis = |slika_širina=250px | razdioba_rang = Poddivizija | razdioba = * [[Klebsormidiophyceae]] * [[Phragmoplastophyta]] ** [[Charophyceae]] ** [[Coleochaetophyceae]] ** [[Zygnematophyceae]] ** [[Embryophyta]] | sinonimi = * Anthocerophyta <small>Sluiman 1985</small><ref>{{cite journal | author = Sluiman H. J. | year = 1985 | title = A cladistic evaluation of the lower and higher green plants (Viridiplantae) | url = | journal = Plant Syst. Evol. | volume = 149 | issue = 3–4| pages = 217–232 | doi=10.1007/bf00983308}}</ref> * [[Charophyta]] <small>[[Walter Migula|Migula]] 1897 ''sensu'' Lewis & McCourt 2004; Karol et al. 2009</small> * Streptobionta <small>Kenrick & Crane 1997</small> }} '''Streptophyta''', nefirmalno '''streptofite''' (from the [[grčki|grč.]] ''strepto'' = uvrnuto, kao morfologija sperme nekih predstavnika), je [[bilje|botanički]] [[kladus]] . Sastav kladusa se znatno razlikuje, zavisno od autora, ali sadašnja definicija uključuje [[kopnene biljke]] i sve [[zelene alge]] osim [[Chlorophyta]] i možda još baznijih [[Mesostigmatophyceae]], [[Chlorokybus|Chlorokybophyceae]] i [[Spirotaenia]].<ref>{{Cite journal|last=Sánchez-Baracaldo|first=Patricia|last2=Raven|first2=John A.|last3=Pisani|first3=Davide|last4=Knoll|first4=Andrew H.|date=12. 9. 2017|title=Early photosynthetic eukaryotes inhabited low-salinity habitats|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=114|issue=37|pages=E7737–E7745|doi=10.1073/pnas.1620089114|url=https://research-information.bristol.ac.uk/ws/files/132985852/pnas.1620089114.sapp.pdf|pmid=28808007|pmc=5603991}}</ref> ==Klasifikacije == Sastav Streptophyta i sličnih skupina (Streptophytina, Charophyta) varira u svakoj klasifikaciji.<ref>{{Cite web |url=http://www.protisten.de/german/docs/Phylogeny_in_Streptophyta.pdf |title=Arhivirana kopija |access-date=13. 2. 2020 |archive-date=2. 11. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102022905/http://www.protisten.de/german/docs/Phylogeny_in_Streptophyta.pdf |url-status=dead }}</ref>{{citation needed|reason=cited source is in German. An English-language source is required|date=juli 2015}} Neki autori su restriktivniji, uključujući samo Charales i Embryophyta (npr. Streptophyta <small> Jeffrey 1967; Adl et al. 2012 </small>, Streptophytina <small> Lewis & McCourt 2004 </small>), drugi uključuju više grupa (npr. Charophyta <small> Lewis & McCourt 2004; Karol i sur. 2009; Adl i dr. 2012 </small>, Streptophyta <small> Bremer, 1985; de Reviers 2002; Leliaert i dr. 2012 </small>, Streptobionta <small> Kenrick & Crane 1997 </small>; neki autori koriste ovu širu definiciju, ali isključuju Embryophyta, npr., Charophyta <small> Cavalier-Smith 1993;<ref>Cavalier-Smith, T. (1993). porijeklo, gubici i dobici kloroplasta. U: „Podrijetlo plastida“ (str. 291-348). Springer SAD.</ref> Leliaert i dr. 2012 </small>, Charophyceae <small> Mattox & Stewart, 1984 </small>, Streptophycophytes <small> de Reviers, 2002 </small>). Ove ranije klasifikacije nisu uzele u obzir da su se [[Coleochaetophyceae]] i [[Zygnemophyceae]] pojavile u kladusu [[Charophyceae]] + [[Embryophyta]], rezultirajući nomenklaturom sinonimne grupe [[Phragmoplastophyta]] i Streptophytina / Streptophyta sensu stricto (Adl 2012).<ref>{{Cite journal|last=Lemieux|first=Claude|last2=Otis|first2=Christian|last3=Turmel|first3=Monique|date=2016|title=Comparative Chloroplast Genome Analyses of Streptophyte Green Algae Uncover Major Structural Alterations in the Klebsormidiophyceae, Coleochaetophyceae and Zygnematophyceae|journal=Frontiers in Plant Science|language=English|volume=7|pages=697|doi=10.3389/fpls.2016.00697|pmid=27252715|pmc=4877394|issn=1664-462X}}</ref> ;Filogenija Najpotpunija genetička analiza, tj. multigenetička analiza [[rRNK]] 18S sekvence [[plastid]]a, [[mitohondrija]], [[intron]]a i [[genom]]a, daju slične rezultate:<ref name ="Lewis">Louise A. Lewis & Richard M. McCourt Oct 2004 [http://www.amjbot.org/content/91/10/1535.full Green algae and the origin of land plants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121116052627/http://www.amjbot.org/content/91/10/1535.full |date=16. 11. 2012 }} Am. J. Bot. vol. 91 no. 10 1535-1556</ref> {{Clade | label1='''Streptophyta'''&nbsp; | 1={{Clade | 1=&nbsp;''[[Mesostigma]]'' | 2={{Clade | 1=&nbsp;''[[Chlorokybus]]'' | label2=''multicelularidad'' | 2={{Clade | 1=&nbsp;[[Klebsormidiales]] | label2=Phragmoplastophyta | 2={{Clade | 1=&nbsp;[[Zygnemophyceae]] (algas conjugadas) | label2=Plasmodesmophyta | 2={{Clade | label2=Streptophytina | 1=&nbsp;[[Coleochaetales]] | 2={{Clade | 1=&nbsp;[[Charales]] | 2=&nbsp;'''[[Embryophyta]]''' (plantas terrestres)}} }} }} }} }} }} }} ===Jeffrey, 1967=== * '''Streptophyta''' ** [[Charales]] ** [[Embryophyta]] ===Lewis & McCourt 2004=== * Divizija [[Charophyta]] (slge Charophyte i [[Embryophyt]]) **Razred [[Mesostigmatophyceae]] (Mesostigmatophyte) ** Razred [[Chlorokybophyceae]] (Chlorokybophyte) ** Razred [[Klebsormidiophyceae]] (Klebsormidiophytes) ** Razred [[Zygnemophyceae]] (Conjugate) *** Red [[Zygnematales]] (filamentne Conjugate i sakodermne dezmide) *** Red [[Desmidiales]] (Placoderma|Plakodermne ]] dezmide) ** Razred [[Coleochaetophyceae]] (Coleochaetophyte) *** Red [[Coleochaetales]] ** Poddivizija [[Streptophytina]] *** Razred [[Charophyceae]] (isko kao [[Smithov sistem]], 1938) **** Red [[Charales]] (Charophyte sensu stricto) *** Razred [[Embryophyceae]] (Embryophyte) === Leliaert ''et al''. 2012 === *'''Streptophyta''' **[[charophyte]]s ***[[Mesostigmatophyceae]] ***[[Chlorokybophyceae]] ***[[Klebsormidiophyceae]] ***[[Charophyceae]] ***[[Zygnematophyceae]] ***[[Coleochaetophyceae]] **[[Embryophyta]] (land plants) ===Adl ''et al''. 2012=== * [[Archaeplastida]] Adl et al. 2005 **[[Chloroplastida]] Adl et al. 2005 ([[Viridiplantae]] Cavalier-Smith 1981) *** [[Chlorophyta]] Pascher 1914, emend. Lewis & McCourt 2004 *** [[Charophyta]] Migula 1897, emend. Karol et al. 2009 ([[Charophyceae]] Smith 1938, Mattox & Stewart 1984) **** ''[[Chlorokybus]]'' Geitler 1942 **** ''[[Mesostigma]]'' Lauterborn 1894 **** [[Klebsormidiophyceae]] van den Hoek et al. 1995 **** [[Phragmoplastophyta]] Lecointre & Guyander 2006 ***** [[Zygnematophyceae]] van den Hoek et al. 1995, emend. Hall et al. 2009 ***** [[Coleochaetophyceae]] Jeffrey 1982 ***** '''Streptophyta''' Jeffrey 1967 ****** [[Charophyceae]] Smith 1938, emend. Karol et al. 2009 ([[Charales]] Lindley 1836; Charophytae Engler 1887) ****** [[Embryophyta]] Engler 1886, emend. Lewis & McCourt 2004 (Cormophyta Endlicher 1836; [[Plantae]] Haeckel 1866) ** === Adl ''et al''. 2019 === * [[Archaeplastida]] Adl et al. 2005 **[[Chloroplastida]] Adl et al. 2005 ([[Viridiplantae]] Cavalier-Smith 1981) *** Phylum Streptophyta [<nowiki/>[[Charophyta|<nowiki>Charophyta]</nowiki>]] **** Chlorokybus atmophyticus **** Mesostigma viridae ****Porodica Klebsomidiophyceae **** Razred Phragmoplastophyta ***** Porodica Zygnemataceae ***** Red Coleochaetophyceae ***** Porodica Characeae ***** Carstvo [[Embryophyta]] Može se uočiti nedosljednost taksonomskog naziva imena u klasifikaciji razreda.<ref>{{Cite journal|last=Adl|first=Sina M.|last2=Bass|first2=David|last3=Lane|first3=Christopher E.|last4=Lukeš|first4=Julius|last5=Schoch|first5=Conrad L.|last6=Smirnov|first6=Alexey|last7=Agatha|first7=Sabine|last8=Berney|first8=Cedric|last9=Brown|first9=Matthew W.|date=2019|title=Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes|journal=Journal of Eukaryotic Microbiology|language=en|volume=66|issue=1|pages=4–119|doi=10.1111/jeu.12691|pmid=30257078|pmc=6492006|issn=1550-7408}}</ref> == Reference == {{refspisak}} ==Dopunska literatura== *Bremer, K. (1985) Summary of green plant phylogeny and classification. Cladistics 1:369-385. *{{cite journal | author1 = Lewis L.A. | author2 = McCourt R.M. | date = oktobar 2004 | title = Green algae and the origin of land plants | url = http://www.amjbot.org/cgi/content/abstract/91/10/1535 | journal = American Journal of Botany | volume = 91 | issue = 10 | pages = 1535–1556 | doi = 10.3732/ajb.91.10.1535 | pmid = 21652308 | access-date = 13. 2. 2020 | archive-date = 21. 2. 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110221123345/http://www.amjbot.org/cgi/content/abstract/91/10/1535 | url-status = dead }} *{{citation |author1=Adl, S.M. |author2=Simpson, A.G.B. |author3=Lane, C.E. |author4=Lukeš, J. |author5=Bass, D. |author6=Bowser, S.S. |author7=Brown, M.W. |author8=Burki, F. |author9=Dunthorn, M. |author10=Hampl, V. |author11=Heiss, A. |author12=Hoppenrath, M. |author13=Lara, E. |author14=le Gall, L. |author15=Lynn, D.H. |author16=McManus, H. |author17=Mitchell, E.A.D. |author18=Mozley-Stanridge, S.E. |author19=Parfrey, L.W. |author20=Pawlowski, J. |author21=Rueckert, S. |author22=Shadwick, L. |author23=Schoch, C.L. |author24=Smirnov, A. |author25=Spiegel, F.W. |date=septembar 2012 |title=The Revised Classification of Eukaryotes |journal=Journal of Eukaryotic Microbiology |volume=59 |issue=5 |pages=429–514 |doi=10.1111/j.1550-7408.2012.00644.x |pmid=23020233 |pmc=3483872}} ==Vanjski linkovi== {{commonscat|Streptophyta}} *[http://www.amjbot.org/cgi/content/full/91/10/1437 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009220630/http://www.amjbot.org/cgi/content/full/91/10/1437 |date=9. 10. 2010 }} The plant tree of life: an overview and some points of view] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009220630/http://www.amjbot.org/cgi/content/full/91/10/1437 |date=9. 10. 2010 }} *[http://www.sciencemag.org/cgi/reprint/294/5550/2351.pdf?ijkey=5be75a8faf1d87b2dac07461bb057f53f0a86184 The closest land plants relatives] {{Biljke}} {{eukarioti}} [[Kategorija:Zelene alge]] [[Kategorija:Infracarstva]] g5c5t8pr6dh72kdhxnsq2p0l32to9t3 Velika Kneževina Litvanija 0 460342 3900291 3707006 2026-06-24T10:18:23Z Panasko 146730 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/Shumkaburka|Shumkaburka]] ([[User talk:Shumkaburka|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:Dragovit|Dragovit]] 3409939 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija bivša država | zvanično_ime = Velika Kneževina Litvanija | izvorno_ime = Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных | genitiv = | razdoblje = {{circa}} 1236–1795<sup>1</sup> <br> {{plainlist| *Dio [[Kraljevina Litvanija|Kraljevine Litvanije]] <small>(1251–1263)</small> *Dio [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvanske unije]] <small>(1569–1795)</small>}} | država_prije1 = | država_prije_zastava1 = | država_prije2 = | država_prije_zastava2 = | država_prije3 = | država_prije_zastava3 = | država_prije4 = | država_prije_zastava4 = | država_prije5 = | država_prije_zastava5 = | država_poslije1 = | država_poslije_zastava1 = | država_poslije2 = | država_poslije_zastava2 = | država_poslije3 = | država_poslije_zastava3 = | država_poslije4 = | država_poslije_zastava4 = | država_poslije5 = | država_poslije_zastava5 = | zastava = Royal banner of the Grand Duchy of Lithuania.svg | grb = Coat of arms of the Grand Duchy of Lithuania.svg | uzrečica = | himna = | karta = Grand Duchy of Lithuania 1430.png | glavni_grad = {{plainlist| *''[[Voruta]]'' (hipotetski; 13 vijek) *[[Kernavė]] <small>(prije 1279 – poslije 1321)</small> *[[Senieji Trakai|Trakai]] <small>(~1321–1323)</small> *[[Vilnius]] <small>(od 1323)</small>}} | glavni_grad_koordinate = | najveći_grad = | službeni_jezik = | etničke_grupe = | državno_uređenje = {{plainlist| *[[Nasljedna monarhija]] (1230–1572) *[[Izborna monarhija]] (1572–1795)}} | vrsta_vlasti = | godina_prve_vlasti = 1236–1263 | vladar_prva_vlast = [[Mindaugas]] <small>(prvi)</small> | godina_druge_vlasti = 1764–1795 | vladar_druga_vlast = [[Stanisław August Poniatowski]] <small>(zadnji)</small> | godina_treće_vlasti = | vladar_treća_vlast = | nezavisnost = | nezavisnost_priznato = | površina = | po_površini_na_svijetu = | procenat_vode = | stanovnika = | stanovnika_godina = | po_broju_stanovnika_na_svijetu = | gustoća = | po_broju_gustoće_na_svijetu = | valuta = grivnja, zlota | vremenska_zona = | internetski_nastavak = | pozivni_broj = | komentar = }} '''Velika Kneževina Litvanija''' ([[Bjeloruski jezik|bjeloruski]]: Вялікае Княства Літоўскае; [[Litvanski jezik|litvanski]]: Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė; [[Poljski jezik|poljski]]: Wielkie Księstwo Litewskie; [[Latinski jezik|latinski]]: Magnus Ducatus Lituaniae) bila je srednjevjekovna multikulturalna država koja je tokom svoje najveće teritorijalne ekspanzije obuhvatala teritorije današnje [[Bjelorusija|Bjelorusije]] i dijelove [[Ukrajina|Ukrajine]], [[Latvija|Latvije]], [[Poljska|Poljske]] i [[Rusija|Rusije]]. Ujedinjenje litvanskih plemena započelo je krajem 12. stoljeća kako bi otklonili [[Baltički križarski ratovi|prijetnju]] od [[Teutonski red|Teutonskih]] i [[Livonski red|Livonskih vitezova]]. [[Mindaugas]], prvi vladar Velike Kneževine Litvanije, proglašen je katoličkim kraljem Litvanije 1253. Nakon ubistva Mindaugasa, paganski kneževi su ponovo došli na litvanski tron. To se promijenilo kada je veliki vojvoda [[Vladislav II, kralj Poljske|Jagelo]] potpisao [[Krevska unija|Krevsku uniju]] 1386, donoseći dvije velike promjene u historiji Velike Kneževine Litvanije; prelazak na katoličanstvo i uspostavljanje [[Dinastijska unija|dinastijske unije]] između Velike Kneževine Litvanije i Kraljevine Poljske. Vladavina [[Vitold, veliki knez Litvanije|Vitolda Velikog]] obilježila je i najveće teritorijalno širenje Velike Kneževine Litvanije i poraz Teutonskih vitezova u [[Bitka kod Grinvalda|bici kod Grinvalda]] 1410. Ova pobjeda je označila uspon litvanskog plemstva. Nakon Vitoldove smrti, odnos Velike Kneževine Litvanije sa Kraljevinom Poljskom se znatno pogoršao jer su litvanski plemići, uključujući [[Dinastija Radvila|dinastiju Radvila]], pokušali razbiti personalnu uniju sa Poljskom. Međutim, neuspješni ratovi sa Velikom Kneževinom Moskvom prisilili su personalnu uniju da ostane netaknuta. Na kraju je [[Lublinska unija]] 1569. stvorila novu državu [[Poljsko-Litvanska Unija|Poljsko-Litvansku Uniju]]. U novoj državi Velika Kneževina Litvanija zadržala je političku samostalnost, imajući odvojena ministarstva, zakone, vojsku i riznicu. Unija je raskinuta donošenjem novog ustava 3. maja 1791. stvaranjem jedne države Poljske, s jednim monarhom, jednim parlamentom i bez litvanske autonomije. Ubrzo nakon toga, unitarni karakter države potvrđen je usvajanjem [[Uzajamna garancija dviju nacija|Uzajamne garancije dviju nacija]]. Međutim, novoformiranu državu napala je Rusija 1792. i njenu teritoriju [[Podjela Poljske|podijelila]] između [[Rusko Carstvo|Ruskog carstva]], [[Kraljevina Pruska|Kraljevine Pruske]] i [[Habsburška Monarhija|Austrije]] 1795. == Historija == === Osnivanje države === {{Glavni|Historija Litvanije}} Prvi pismeni trag o Litvaniji nalazi se u [[Kvedlinburški ljetopis|Kvedlinburškom ljetopisu]] koji je napisan 1009. U njemu se govori o biskupu [[Bruno Kretfurski|Bruni]] kojeg je ubila grupa pagana. Prema nekim pričama, Bruno je krstio litvanskog "kralja" Nethimera. Tokom 12. stoljeća slavenske hronike navode Litvaniju kao jedno od područja koje su napali Rusi. Paganski Litvanci u početku su bili malo pleme koje je nastanjivalo područje oko Polocke Kneževine, ali su ubrzo postali toliko jaki da su sami organizirali vlastite male pohode. U jednom trenutku između 1180. i 1183. situacija se počela mijenjati, pa su litvanci počeli organizirati vojne napade na [[Slaveni|slavenske]] provincije i Kneževinu Polock. Iznenadna iskra vojnih racija označila je konsolidaciju litvanskih zemalja u [[Aukštaitija|Aukštaitiji]]. [[Datoteka:Baltic_Tribes_c_1200.svg|alt=|lijevo|mini|Baltska plemena oko 1200.]] {{Bjelorusija po temama}} {{Ukrajina po temama}} [[Kategorija:Velika Kneževina Litvanija]] [[Kategorija:Historija Poljske]] [[Kategorija:Historija Litvanije]] [[Kategorija:Historija Bjelorusije]] [[Kategorija:Historija Latvije]] [[Kategorija:Historija Rusije]] [[Kategorija:Historija Ukrajine]] ca6iwn9pqrcstn10usdmyqby6nq7zba Trochozoa 0 460538 3900228 3884111 2026-06-24T04:56:16Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900228 wikitext text/x-wiki {{Taksokvir |boja=pink |naziv=Trochozoa<br>(Predloženi [[kladus]] [[Lophotrochozoa]]) |slika=Alitta succinea (epitoke).jpg |slika_opis=[[Anelida]] ''[[Alitta succinea]]'' |slika_širina=250px | regnum = [[Animalia]] | subregnum = [[Eumetazoa]] | unranked_phylum = [[Bilateria]]<br/>[[Protostomia]] | superphylum = [[Spiralia]]<br/>[[Lophotrochozoa]] | unranked_classis = '''Trochozoa'''<br/><small>Beklemischev 1944</small> |razdioba_rangovi=Koljena |razdioba= * [[Nemertea]] * [[Annelida]] * [[Mollusca]] * [[Brachiopoda]] * [[Phoronida]] }} '''Trochozoa''' predloženi [[kladus]] [[Lophotrochozoa]], koji je sestinski sa [[Polyzoa]]. Kladus uključuje životinje iz pet [[koljeno (biologija)|koljena]]: *[[Nemertea]], *[[Annelida]], *[[Mollusca]], dva koljena *[[Brachiozoa]]: [[Brachiopoda]] i [[Phoronida]].<ref>{{Cite journal|last=Paps|first=Jordi|last2=Baguñà|first2=Jaume|last3=Riutort|first3=Marta|date=2009-10-01|title=Bilaterian Phylogeny: A Broad Sampling of 13 Nuclear Genes Provides a New Lophotrochozoa Phylogeny and Supports a Paraphyletic Basal Acoelomorpha|url=http://mbe.oxfordjournals.org/content/26/10/2397|journal=Molecular Biology and Evolution|language=en|volume=26|issue=10|pages=2397–2406|doi=10.1093/molbev/msp150|issn=0737-4038|pmid=19602542}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Struck|first=Torsten H.|last2=Schult|first2=Nancy|last3=Kusen|first3=Tiffany|last4=Hickman|first4=Emily|last5=Bleidorn|first5=Christoph|last6=McHugh|first6=Damhnait|last7=Halanych|first7=Kenneth M.|date=2007-01-01|title=Annelid phylogeny and the status of Sipuncula and Echiura|journal=BMC Evolutionary Biology|volume=7|pages=57|doi=10.1186/1471-2148-7-57|issn=1471-2148|pmc=1855331|pmid=17411434}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Hausdorf|first=Bernhard|last2=Helmkampf|first2=Martin|last3=Meyer|first3=Achim|last4=Witek|first4=Alexander|last5=Herlyn|first5=Holger|last6=Bruchhaus|first6=Iris|last7=Hankeln|first7=Thomas|last8=Struck|first8=Torsten H.|last9=Lieb|first9=Bernhard|date=2007-12-01|title=Spiralian Phylogenomics Supports the Resurrection of Bryozoa Comprising Ectoprocta and Entoprocta|url=http://mbe.oxfordjournals.org/content/24/12/2723|journal=Molecular Biology and Evolution|language=en|volume=24|issue=12|pages=2723–2729|doi=10.1093/molbev/msm214|issn=0737-4038|pmid=17921486}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Struck|first=Torsten H.|last2=Wey-Fabrizius|first2=Alexandra R.|last3=Golombek|first3=Anja|last4=Hering|first4=Lars|last5=Weigert|first5=Anne|last6=Bleidorn|first6=Christoph|last7=Klebow|first7=Sabrina|last8=Iakovenko|first8=Nataliia|last9=Hausdorf|first9=Bernhard|date=2014-07-01|title=Platyzoan Paraphyly Based on Phylogenomic Data Supports a Noncoelomate Ancestry of Spiralia|url=http://mbe.oxfordjournals.org/content/31/7/1833|journal=Molecular Biology and Evolution|language=en|volume=31|issue=7|pages=1833–1849|doi=10.1093/molbev/msu143|issn=0737-4038|pmid=24748651}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eol.org/pages/1922/details|title=Cycliophorans - Cycliophora - Details - Encyclopedia of Life|website=Encyclopedia of Life|language=en|access-date=2017-09-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ucmp.berkeley.edu/phyla/lophotrochozoa.html|title=Introduction to the Lophotrochozoa|website=www.ucmp.berkeley.edu|access-date=2017-09-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://slideplayer.com/slide/7772585/|title=The "Lophophorates" Phylum Bryozoa Phylum Phoronida Phylum Brachiopoda - ppt video online download|website=slideplayer.com|access-date=2017-09-02|archive-date=10. 4. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410004333/https://slideplayer.com/slide/7772585/|url-status=dead}}</ref> {{clade|{{clade |1=[[Gnathifera (clade)|Gnathifera]] |label2=[[Platytrochozoa]] |2={{clade |label1=[[Rouphozoa]] |1={{clade |1=[[Gastrotricha]] |2=[[Platyhelminthes]] }} |label2=[[Lophotrochozoa]] |2={{clade | label1=Trochozoa |1={{clade |1={{clade |1={{clade |state1=dashed |label1=[[Brachiozoa]] |1={{clade |1=[[Brachiopoda]] |state2=dashed |2=[[Phoronida]] }} |2=[[Mollusca]] }} |label2=[[Annelida]] |2={{clade |1={{clade |1=[[Echiura]] |2={{clade |1=[[Clitellata]] |2=[[Siboglinidae]] }} }} |2=[[Sipuncula]] }} }} |2=[[Nemertea]] }} |label2=[[Polyzoa]] |2={{clade |1={{Clade |1=[[Entoprocta]] |2=[[Cycliophora]] }} |2=[[Ectoprocta|Bryozoa/Ectoprocta]] }} }} }} }} |label1=[[Spiralia]]}} ==Reference== {{refspisak}} {{Animalia}} {{commonscat|Trochozoa}} [[Kategorija:Lophotrochozoa]] [[Kategorija:Beskičmenjaci]] [[Kategorija:Taksonomija]] sckzfzumlvmipdlzium74exzsxx8o8s Synapsida 0 460774 3900164 3884151 2026-06-23T20:04:35Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900164 wikitext text/x-wiki {{Taksokvir |boja=pink | naziv = Synapsida<br>Vremenski raspon:<br>Gornji [[karbon]] → [[holocen|Sadašnjost]] |slika = |slika_opis = Primjeri sinapsida: ''[[Cotylorhynchus]]'', ''[[Dimetrodon]]'' (dva [[Pelycosaur]]a), ''[[Inostrancevia]]'', ''[[Moschops]]'', ''[[Castorocauda]]'', ''[[Adelobasileus]]'' (četiri [[Therapsida]] (uključujući dva sisarolika ), ''[[Panthera tigris]]'' i ''[[Tachyglossus aculeatus]]'' (dva [[sisar]]). |slika_širina = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | superclassis = [[Tetrapoda]] | unranked_classis = [[Amniota]] | classis = '''Synapsida''' | classis_authority = [[Henry Fairfield Osborn|Osborn]], 1903 | razdioba_stupanj =Podgrupe |razdioba = * [[Echinerpeton]] * [[Protoclepsydrops]]? * [[Caseasauria]] * [[Eupelycosauria]] }} [[Datoteka:Moschorhinus kitch1DB.jpg|thumb|Reconstrukkcija oblika ''[[Moschorhinus]]'']] '''Synapsida''' ('spojeni lukovi'), je [[taksonomija|taksonomski]] [[razred (biologija)|razred]] [[Tetrapoda]]. Uključuje [[sisar]]e i ranije grupe povezane sa sisarima. Sinapside su jedna od dvije glavne grupe [[amniota]]. Sestrinska grupa, od koja e su evoluirali [[gmizavci]] je [[Sauropsida]]. Obje skupine su evoluirale od ranih amniota, prije oko 345 miliona godina, tokom ranog ili srednjeg [[karbon]]sog perioda. Synapsidi uključuju [[Pelycosauria]] ([[pensilvanij]] do [[perm]]a) i [[Therapsida]] (donji [[perm]] do danas). Pelikosauri su bili dominantni na kopnu u permu i nestajali su tokom [[permsko-trijansko izumiranje|permsko-trijaskog izumiranja]]. U donjem trijasu, preživjelo je nekoliko “relikvija” Terapidi su bili dominantni na kopnu u donjem [[trijas]]u, ali su u [[Gornji trijas|gornjem trijasu]] dominaciju preuzeli [[dinosauri]]. == Primitivni i napredni sinapsidi == Gmizavci koji su slični sisarma obično se dijele u primitivnu i napredniju skupinu, poznatije kao [[Pelycosauria]] i [[Terapsida]].. Pelycosauri su [[parafilija|parafiletska]] grupa sa šest primitivnih porodica sinapsida.<ref name=Bent>Benton, Michael J. 2005. ''Vertebrate paleontology''. 3rd ed, Oxford: Blackwell. {{ISBN|0-632-05637-1}}</ref><sup>120</sup> Svi su bili prilično gušteroliki s raširenim, nespretnim hodom I pokretima i vjerovatno rožnatim [[štit]]ovima. Terapidi su napredniji sinapsidi, koji imaju povišeniju profil i eventualno dlaku, barem u nekim oblicima. Potonji su preci [[sisar]]a. Tako obje sinapsidne skupine predstavljaju [[evolucijski stupanj]]: pelikozauri su stvorili terapeide, od kojih su nastali [[sisari]]. == Sisari i gmizavci == Terapsidi ("zvjerska lica") zvani su reptili slični sisarima. To je bila greška, jer oni nikada nisu bili gmizavci. Rascjep između sinapsida i [[Sauropsida]] (grupa koja je evoluirala u gmizavce) dogodio se mnogo prije nego što su se razvili terapidi. Postoji niz karakteristika koje se ne mogu vidjeti na [[fosil]]ims, ali koje su od velike važnosti. Sisari se od gmizavaca razlikuju po temeljnim ospbinama u razvoju [[krvotok|cirkulacijskog sistema]].<ref name=Good>Goodrich E.S. 1930. ''Studies on the structure and development of Vertebrates''. Macmillan, London.</ref><ref name=KK>Kermack D.M. & K.A. 1984. ''The evolution of mamalian characters''. Croom Helm, London. p6/7 {{ISBN|0709915349}}</ref> Te su razlike takve da bi sisari mogli biti porijeklom od gmazova. : "Jasno je nemoguće da stanje koje se nalazi kod ptica i modernih gmizavaca proističe iz stanja koje je pronađeno u sisara ili obrnuto".Kermack.<ref name=KK/><sup>6</sup> Ovo podržava podjelu amniota na sauropside i sinapside. == Lobanja sinapsida == === Sljepoočni otvori === [[Datoteka:Skull synapsida 1.svg|thumb|right|230px|Sinapsidi imaju jedan jedinstven zaočni otvor iza svakog oka, na donjem dijelu lobanje.]] Sinapsidi su evoluirali ka orvorima iza svake orbite oka na donjem dijelu [lubanje]. To omogućava bolja mjesta za vezanje mišića [[vilica]] u odnosu na prvobitno stanje [[anapsida]]. Paralelni razvoj odvijao se u [[diapsida]], koji je evoluirao u dva, a ne jedan otvor iza svakog oka. Izvorno, lobanjski otvor je ostavio unutrašnji dio lobanje prekriven samo viličnim mišićima, ali kod viših terapsida i sisara se proširio sfenoidnim kostima kako bi se zatvorio. === Zubi=== [[Datoteka:Eothyris head.jpg|thumb|200px|right|''Eothyris'', rani sinapsid da multiplim očnjacima]] Sinapsidi su imali diferencirana zubala. Tu se ubrajaju [[očnjaci]], [[kutnjak|kutnjaci]] i [[sjekutići]]. Trend diferencijacije javlja se kod nekih [[Labyrinthodonta]] i ranoih [[anapsida|anapsidnig]] gmizavaca. Oni su proširili prve zube na [[gornja vilica|gornjoj vilici]], tvoreći oblik proto-očnjaka. Ova osobina je nakon toga izgubljena u [[Sauropsida|sauropsidnoj]] liniji, ali se dalje razvijala kod sinapsidima. Rani sinapsidi mogli su imati 2 ili čak 3 povećana „očnjaka“, ali kod terapsida bio je po jedan očnjak u svakoj polovini gornje vilice. Donji očnjaci su se razvili kasnije. ==Taksonomija== Uevolucijskom smislu, sisari su u potpunosti unutar Synapsida. Njihov status zasebnog razreda je uobičajen u lineovskoj taksonomiji: kao [[kladus]] oni su podgrupa Therapsida. * Serija [[Amniota]] ** Razred †SYNAPSIDA [[paraphyletic|*]] *** Red †[[Pelycosaur]]ia [[paraphyletic|*]] ****Nadred †[[Caseasauria]] **** Nadred †[[Eupelycosauria]] [[paraphyletic|*]] **Red †[[Therapsida]] [[paraphyletic|*]] **** Podred †[[Biarmosuchia]] [[paraphyletic|*]] **** Suborder †[[Dinocephalia]] **** Suborder †[[Anomodontia]] **** Podredred †[[Gorgonopsia]] **** Podredred †[[Therocephalia]] **** Podredred †[[Cynodontia]] [[paraphyletic|*]] **Razred [[Mammalia]] ==Filogenetski odnosi== Ispod je [[kladogram]] koji najčešće prihvaćene u [[filogenija|filogeniji]] sinapsida, koji prikazuje dugu liniju njihovog stabla, koja uključuje sisare i više sukcesivnih baznih kladusa, kao što su Theriodontia, Therapsida i Sphenacodontia:<ref name=TOL>{{cite web |url=http://tolweb.org/Synapsida/14845 |title=Synapsida. Mammals and their extinct relatives |last=Laurin |first=M. |author2=Reisz, R.R. |year=2011 |work=The Tree of Life Web Project |access-date=26. 4. 2012 |archive-date=20. 1. 2013 |archive-url=https://www.webcitation.org/6DokMHLfi?url=http://tolweb.org/Synapsida/14845 |url-status=dead }}</ref><ref name=KTS11>{{cite book |last=Kemp |first=T.S. |year=2011 |chapter=The origin and radiation of therapsids |title=Forerunners of Mammals |editor=Chinsamy-Turan, A. |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington |isbn=978-0-253-35697-0 |pages=3–30 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=cp26-CA2CDUC&lpg=PP1&dq=forerunners%20of%20the%20mammals&pg=PA3#v=onepage&q&f=false}}</ref> {{clade| style=font-size:100%;line-height:100% |label1='''Synapsida''' |1={{clade |1=†[[Caseasauria]] [[Datoteka:Ennatosaurus BW.jpg|50px]] |label2=[[Eupelycosauria]] |2={{clade |1=†[[Varanopidae]] [[Datoteka:Varanops brevirostris.jpg|50px]] |2={{clade |1=†[[Ophiacodontidae]] [[Datoteka:Archaeothyris BW.jpg|50px]] |2={{clade |1=†[[Edaphosauridae]] [[Datoteka:Ianthasaurus BW.jpg|50px]] |label2=[[Sphenacodontia]] |2={{clade |1=†[[Sphenacodontidae]] [[Datoteka:Palaeohatteria DB.jpg|50px]] |label2=[[Therapsida]] |2={{clade |1=†[[Biarmosuchia]] [[Datoteka:Biarmosuchus.jpg|50px]] |label2=[[Eutherapsida]] |2={{clade |1=†[[Dinocephalia]] [[Datoteka:Struthiocephalus DB.jpg|50px]] |label2=[[Neotherapsida]] |2={{clade |1=†[[Anomodontia]] [[Datoteka:Eodicynodon BW.jpg|50px]] |label2=[[Theriodontia]] |2={{clade |1=†[[Gorgonopsia]] [[Datoteka:Gorgonops whaitsii1.jpg|50px]] |label2=[[Eutheriodontia]] |2={{clade |1=†[[Therocephalia]] [[Datoteka:Moschorhinus DB.jpg|50px]] |label2=[[Cynodontia]] |2={{clade |1=† [[Cynognathia]] [[Datoteka:Cynognathus BW.jpg|50px]] |label2=[[Probainognathia]] |2={{clade |1='''[[Mammalia]]'''[[Datoteka:Ruskea rotta.png|50 px]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} Najveća nesigurnost u filogeniji sinapsida je među najranijim članovima grupe, uključujući oblike koji su tradicijski smješteni unutar Pelycosauria. Jedna od najranijih filogenetskih analiza ( Brinkman & Eberth,1983), porodicu ''[[Varanopidae]]'' sa [[Caseasauria]] postavila je kao najosnovniji izdanak sinapsidne loze. Reisz (1986) je isključio Varanopidae iz Caseasauria, postavivši ga u stariji položaj na stablu. Dok većina analiza smatra da je Caseasauria najosnovniji kladus sinapsida, Bensonova analiza (2012) postavila je kladus koji sadrži [[Ophiacodontidae]] i Varanopidae kao najosnovnije sinapside, pri čemu je Caseasauria zauzela izvedeniji položaj. Benson je ovu revidiranu filogeniju pripisao uključivanju u analizu postkranijskih karakteristika ili osobina kostura koji nisu dijelovi lubanje. Kada su uključena samo kranijska ili lubanjska obilježja, Caseasauria je ostao najosnovnija kladus sinapsida. Ispod je [[kladogram]] modificiran orema Bensonovoj analizi (2012):<ref name=BRJ12>{{cite journal |last=Benson |first=R.J. |year=2012 |title=Interrelationships of basal synapsids: cranial and postcranial morphological partitions suggest different topologies |journal=Journal of Systematic Palaeontology |volume= 10|doi=10.1080/14772019.2011.631042 |issue=4 |pages=601–624}}</ref> {{clade| style=font-size:100%;line-height:100% |1={{clade |1=''[[Tseajaia campi]]'' |2=''[[Limnoscelis paludis]]'' |label3=[[Amniota]] |3={{clade |1={{clade |1=''[[Captorhinus]]'' spp. |2=''[[Protorothyris archeri]]''}} |label2='''Synapsida''' |2={{clade |1={{clade |label1=[[Ophiacodontidae]] |1={{clade |1=''[[Archaeothyris florensis]]'' |2={{clade |1=''[[Varanosaurus acutirostris]]'' |2={{clade |1=''[[Ophiacodon]]'' spp. |2=''[[Stereophallodon ciscoensis]]''}} }} }} |label2=[[Varanopidae]] |2={{clade |1=''[[Archaeovenator hamiltonensis]]'' |2={{clade |1=''[[Pyozia mesenensis]]'' |2={{clade |1={{clade |1=''[[Mycterosaurus longiceps]]'' |2={{clade |1=?''[[Elliotsmithia longiceps]]'' (BP/1/5678) |2=''[[Heleosaurus scholtzi]]'' |3=''[[Mesenosaurus romeri]]''}} }} |2={{clade |1={{clade |1=''[[Varanops brevirostris]]'' |2={{clade |1=''[[Watongia meieri]]'' |2=''[[Varanodon agilis]]''}} }} |2={{clade |1=''[[Ruthiromia elcobriensis]]'' |2={{clade |1=''[[Aerosaurus wellesi]]'' |2=''[[Aerosaurus greenleorum]]''}} }} }} }} }} }} }} |2={{clade |label1=[[Caseasauria]] |1={{clade |label1=[[Eothyrididae]] |1={{clade |1=''[[Eothyris parkeyi]]'' |2=''[[Oedaleops campi]]''}} |label2=[[Caseidae]] |2={{clade |1=''[[Oromycter dolesorum]]'' |2={{clade |1=''[[Casea broilii]]'' |2={{clade |1=''[[Trichasaurus texensis]]'' |2={{clade |1=''[[Euromycter rutenus]]'' (=''"Casea" rutena'') |2={{clade |1=''[[Ennatosaurus tecton]]'' |2={{clade |1=''[[Angelosaurus romeri]]'' |2={{clade |1=''[[Cotylorhynchus romeri]]'' |2={{clade |1=''[[Cotylorhynchus bransoni]]'' |2=''[[Cotylorhynchus hancocki]]''}} }} }} }} }} }} }} }} }} |2={{clade |1=''[[Ianthodon schultzei]]'' |2={{clade |label1=[[Edaphosauridae]] |1={{clade |1=''[[Ianthasaurus hardestiorum]]'' |2={{clade |1=''[[Glaucosaurus megalops]]'' |2=''[[Lupeosaurus kayi]]'' |3={{clade |1=''[[Edaphosaurus boanerges]]'' |2=''[[Edaphosaurus novomexicanus]]''}} }} }} |label2=[[Sphenacodontia]] |2={{clade |1=''[[Haptodus garnettensis]]'' |2={{clade |1=''[[Pantelosaurus saxonicus]]'' |2={{clade |label1='''[[Therapsida]]''' |1={{clade |1=''[[Raranimus dashankouensis]]'' |2={{clade |1=''[[Biarmosuchus tener]]'' |2={{clade |1=''[[Biseridens qilianicus]]'' |2=''[[Titanophoneus potens]]''}} }} }} |label2=[[Sphenacodontidae]] |2={{clade |1=''[[Cutleria wilmarthi]]'' |2={{clade |1=''[[Secodontosaurus obtusidens]]'' |2={{clade |1=''[[Cryptovenator hirschbergeri]]'' |2={{clade |1=''[[Dimetrodon]]'' spp. |2=''[[Sphenacodon]]'' spp. }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} Međutim, novije ispitivanje filogenije baznih sinapsida, koje uključuje novoopisane bazne kazeide i eotiridide,<ref name="ReferenceA">{{cite journal |authors=Neil Brocklehurst, Robert Reisz, Vincent Fernandez, and Jörg Fröbisch |year=2016 |title=A Re-Description of 'Mycterosaurus' smithae, an Early Permian Eothyridid, and Its Impact on the Phylogeny of Pelycosaurian-Grade Synapsids |journal=PLoS ONE |volume=11 |issue=6 |pages=e0156810 |doi=10.1371/journal.pone.0156810 |pmid=27333277 |bibcode=2016PLoSO..1156810B |pmc=4917111 }}</ref> returned Caseasauria to its position as the sister to all other synapsids. Brocklehurst et al. (2016)<ref name="ReferenceA"/> pokazalo je da su mnogi postkranijalni pokazatelji koje je Benson (2012) koristio za objedinjavanje Caseasauria sa [[Sphenacodontidae]] i [[Edaphosauridae]] odsutni u novootkrivenom postkranijalnijskom materijalu, eothyridida, pa se smatra da su stečeni [[konvergentna evolucija|konvergentnom evolucijom]]. == Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== {{Wikivrste|Synapsida}} *[https://web.archive.org/web/20060313150442/http://www.palaeos.com/Vertebrates/Units/Unit390/000.html Synapsida - Pelycosauria] - at Palaeos *[http://www.talkorigins.org/faqs/faq-transitional/part1b.html Transitional Vertebrate Fossils] [[Kategorija:Synapsida| ]] [[Kategorija:Kičmenjaci]] [[Kategorija:Gmizavci]] [[Kategorija:Paleontologija]] 0v8394qvzy92wmsc2ip06ubs3g8wxiz Šablon:Treneri Milwaukee Bucksa 10 468970 3900316 3570654 2026-06-24T11:37:42Z KWiki 9400 3900316 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Treneri Milwaukee Bucksa |naslov = [[Spisak trenera Milwaukee Bucksa|{{color|white|Treneri}}]] [[Milwaukee Bucks|<span style="color:#FFFFFF">Milwaukee Bucksa</span>]] |tijeloklasa = hlist |naslovstil = background:#00471B; color:white; border:2px solid #F0EBD2; | podaci1 = * [[Larry Costello]] {{smaller|(1968–1976)}} * [[Don Nelson]] {{smaller|(1976–1987)}} * [[Del Harris]] {{smaller|(1987–1991)}} * [[Frank Hamblen]] # {{smaller|(1991–1992)}} * [[Mike Dunleavy Sr.|Mike Dunleavy]] {{smaller|(1992–1996)}} * [[Chris Ford]] {{smaller|(1996–1998)}} * [[George Karl]] {{smaller|(1998–2003)}} * [[Terry Porter]] {{smaller|(2003–2005)}} * [[Terry Stotts]] {{smaller|(2005–2007)}} * [[Larry Krystkowiak]] {{smaller|(2007–2008)}} * [[Scott Skiles]] {{smaller|(2008–2013)}} * [[Jim Boylan]] # {{smaller|(2013)}} * [[Larry Drew]] {{smaller|(2013–2014)}} * [[Jason Kidd]] {{smaller|(2014–2018)}} * [[Joe Prunty]] # {{smaller|(2018)}} * [[Mike Budenholzer]] {{smaller|(2018–2023)}} * [[Adrian Griffin]] {{smaller|(2023–)}} * [[Joe Prunty]] # {{smaller|(2024)}} * [[Doc Rivers]] {{smaller|(2024–2026)}} * [[Taylor Jenkins]] {{smaller|(2026–)}} ''# privremeni'' }}<noinclude> [[Kategorija:Šabloni za trenere NBA ekipa|Milwaukee Bucks]] </noinclude> jtaxx5ss5ou8iwck2fr6ggt79fzirvf Šablon:Treneri Portland Trail Blazersa 10 468992 3900318 3831375 2026-06-24T11:41:11Z KWiki 9400 3900318 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Treneri Portland Trail Blazersa |naslov = [[Spisak trenera Portland Trail Blazersa|{{color|#{{NBA color|Portland Trail Blazers|2}}|Treneri}}]] [[Portland Trail Blazers|{{color|#{{NBA color|Portland Trail Blazers|2}}|Portland Trail Blazersa}}]] |tijeloklasa = hlist |naslovstil = {{NBA color cell|Portland Trail Blazers|border=2}}; |podaci1 = * [[Rolland Todd]] {{smaller|(1970–1972)}} * [[Stu Inman]] # {{smaller|(1972)}} * [[Jack McCloskey]] {{smaller|(1972–1974)}} * [[Lenny Wilkens]] {{smaller|(1974–1976)}} * [[Jack Ramsay]] {{smaller|(1976–1986)}} * [[Mike Schuler]] {{smaller|(1986–1988)}} * [[Rick Adelman]] {{smaller|(1988–1994)}} * [[P. J. Carlesimo]] {{smaller|(1994–1997)}} * [[Mike Dunleavy Sr.|Mike Dunleavy]] {{smaller|(1997–2001)}} * [[Maurice Cheeks]] {{smaller|(2001–2005)}} * [[Kevin Pritchard]] # {{smaller|(2005)}} * [[Nate McMillan]] {{smaller|(2005–2012)}} * [[Kaleb Canales]] # ({{smaller|2012)}} * [[Terry Stotts]] {{smaller|(2012–2021)}} * [[Chauncey Billups]] {{smaller|(2021–2025)}} * [[Tiago Splitter]] # ({{smaller|2025–2026)}} * [[Micah Nori]] ({{smaller|2026–)}} ''# privremeni'' }}<noinclude> [[Kategorija:Šabloni za trenere NBA ekipa|Portland Trail Blazers]] </noinclude> fumobewf5makxdirv985cz4h7j7cgns Didier Deschamps 0 470070 3900170 3896491 2026-06-23T20:50:34Z Bakir123 110053 3900170 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Didier Deschamps | slika = Didier Deschamps France v Senegal 16 June 2026-519 (cropped).jpg | opis = Deschamps kao selektor [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]] 2026. | punoime = Didier Claude Deschamps | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|1968|10|15}} | rodnigrad = Bayonne | rodnadržava = [[Francuska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | visina = 174 cm | pozicija = Vezni igrač | trenutniklub = [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] (selektor) | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 1976–1983. <br> 1983–1985. | omladinskipogoni = Bayonne <br> [[FC Nantes|Nantes]] | godine1 = 1985–1989. <br> 1989–1994. <br> 1990–1991. <br> 1994–1999. <br> 1999–2000. <br> 2000–2001. | klubovi1 = [[FC Nantes|Nantes]] <br> [[Olympique de Marseille|Marseille]] <br> → [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] <br> [[Juventus FC|Juventus]] <br> [[Chelsea FC|Chelsea]] <br> [[Valencia CF|Valencia]] | nastupi(golovi)1 = 111 (4) <br> 123 (6) <br> 29 (3) <br> 124 (4) <br> 27 (0) <br> 13 (0) | reprezentacija = da | nacionalnegodine1 = 1989–2000. | nacionalneekipe1 = [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 103 (4) | trenergodine = 2001–2005. <br> 2006–2007. <br> 2009–2012. <br> 2012– | trenerklubovi = [[AS Monaco FC|Monaco]] <br> [[Juventus FC|Juventus]] <br> [[Olympique de Marseille|Marseille]] <br> [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] }} '''Didier Claude Deschamps''' [[Francuska|francuski]] je nogometni trener i bivši nogometaš. Trenutno radi kao selektor [[Nogometna reprezentacija Francuske|nogometne reprezentacije Francuske]]. Tokom igračke karijere, Deschamps je igrao kao zadnji vezni u klubovima poput [[Chelsea FC|Chelsea]]ja, [[Juventus FC|Juventus]]a i [[Olympique de Marseille|Marseille]]a. Kao reprezentativac, bio je kapiten [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuske]] tokom osvajanja [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|Svjetskog prvenstva 1998.]] i [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2000.|Eura 2000.]] godine. Uz titule [[Ligue 1|prvaka Francuske]] 1990. i 1992, Deschamps je bio dio Marseillovog tima koji je [[UEFA Liga prvaka 1992/1993.|1993.]] godine postao priv, i zasad jedini, francuski klub koja je osvojila [[UEFA Liga prvaka|Ligu prvaka]]. Također, Deschamps je s 25 godina u trenutku igranja finala, postao najmlađi kapiten čiji je tim osvojio Ligu prvaka. Nakon Franza Beckenbauera, Deschamps je postao tek drugi igrač u historiji koji je kao kapiten svoga tima osvojio Ligu prvaka, te [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko]] i [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropsko prvenstvo]]. Kasnije se navedenoj dvojici pridružio i [[Iker Casillas]]. Od 8. jula 2012. je selektor Francuske, pozicija na kojoj je naslijedio Laurenta Blanca.<ref>{{cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/deschamps-novi-selektor-francuske-reprezentacije/120708072|title=Deschamps novi selektor francuske reprezentacije|publisher=Klix.ba|date=8. 7. 2012|access-date=8. 7. 2012}}</ref> Sa Francuskom je [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018.]] godine, ovaj put kao selektor, postao prvak svijeta.<ref>{{cite web|url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/deschamps-postao-tek-treci-covjek-koji-je-kao-igrac-i-selektor-osvojio-mundijal/180715089|title=Deschamps postao tek treći čovjek koji je kao igrač i selektor osvojio Mundijal|publisher=Klix.ba|date=15. 7. 2018|access-date=15. 7. 2018}}</ref> ==Trofeji== ===Igrački=== '''Marseille''' *[[Ligue 1|Divizija 1]]: 1989/90, 1991/92. *[[UEFA Liga prvaka]]: [[UEFA Liga prvaka 1992/1993.|1992/93.]] '''Juventus''' *[[Serie A]]: 1994/95, 1996/97, 1997/98. *[[Italijanski kup]]: 1994/95. *[[Italijanski superkup]]: 1995, 1997. *[[UEFA Liga prvaka]]: [[UEFA Liga prvaka 1995/1996.|1995/96.]] *[[Interkontinentalni kup (nogomet)|Interkontinentalni kup]]: 1996. *[[UEFA Intertoto kup]]: [[UEFA Intertoto kup 1999.|1999.]] '''Chelsea''' *[[FA kup]]: 1999/2000 '''Francuska''' *[[Svjetsko prvenstvo u nogometu]]: [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998.]] *[[Evropsko prvenstvo u nogometu]]: [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2000.|2000.]] ===Nagrade i postignuća=== *Franucski igrač godine: 1996. *UEFA-in tim [[Evropsko prvenstvo u nogometu|Evropskog prvenstva]]: [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.|1996.]] *[[FIFA]] 100: 2004. ===Trenerski=== '''Monaco''' *Coupe de la Ligue: 2002/03. '''Juventus''' *[[Serie B]]: 2006/07. '''Marseille''' *[[Ligue 1]]: 2009/10. *Coupe de la Ligue: 2009/10, 2010/11, 2011/12. *Trophée des Champions: 2010, 2011. '''Francuska''' *[[Svjetsko prvenstvo u nogometu]]: [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018.]] ===Nagrade i postignuća=== *[[Ligue 1]] trener godine: 2004. *'''Globe Soccer Trener godine''': 2018. *'''World Soccer Magazine Trener godine''': 2018. *'''[[FIFA]] Svjetski trener godine''': 2018. ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== {{Commonscat|Didier Deschamps}} *{{Soccerbase|2014}} {{Selektori nogometne reprezentacije Francuske}} {{Navkutije |ime = Nagrade |naslov = Nagrade |naslovstil = background-color:gold; color:black; border: solid 1px #000; |podaci1 = {{Najbolji sastav EP 1996. u nogometu}} {{Francuski nogometaš godine}} {{FIFA trener godine}} {{Trener godine - World Soccer}} {{Treneri osvajači Svjetskog prvenstva u nogometu}} {{FIFA 100}} }} {{Navkutije |ime = Sastavi Francuske |naslov = Sastavi Francuske |naslovstil = background-color:#002395; color:white; border: 1px solid red; |podaci1 = {{Sastav Francuske na EP 1992. u nogometu}} {{Sastav Francuske na EP 1996. u nogometu}} {{Sastav Francuske na SP 1998. u nogometu}} {{Sastav Francuske na EP 2000. u nogometu}} {{Sastav Francuske na SP 2014. u nogometu}} {{Sastav Francuske na EP 2016. u nogometu}} {{Sastav Francuske na SP 2018. u nogometu}} {{Sastav Francuske na EP 2020. u nogometu}} {{Sastav Francuske na SP 2022. u nogometu}} {{Sastav Francuske na EP 2024. u nogometu}} {{Sastav Francuske na SP 2026. u nogometu}} }} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Deschamps, Didier}} [[Kategorija:Rođeni 1968.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Bayonne]] [[Kategorija:Francuski nogometaši]] [[Kategorija:Francuski nogometni treneri]] [[Kategorija:Nogometaši Nantesa]] [[Kategorija:Nogometaši Olympique Marseillea]] [[Kategorija:Nogometaši Girondins Bordeauxa]] [[Kategorija:Nogometaši Juventusa]] [[Kategorija:Nogometaši Chelseaja]] [[Kategorija:Nogometaši Valencije]] [[Kategorija:Nogometaši u Seriji A]] [[Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 1992.]] [[Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 1996.]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 1998.]] [[Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 2000.]] [[Kategorija:Treneri AS Monaco FC]] [[Kategorija:Treneri Juventusa]] [[Kategorija:Selektori nogometne reprezentacije Francuske]] [[Kategorija:FIFA 100]] [[Kategorija:Igrači na Evropskom prvenstvu u nogometu 1980.]] onm011nxespog747y8x52g0y0yu08tv Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969. 0 470561 3900119 3873096 2026-06-23T17:25:20Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900119 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Svjetski kup (zimski sportovi) | takmičenje = Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969. <!-- ** Pobjednik ** --> | takmičenje1 = Ukupno: | pobjednik1 = {{m}} {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] | takmičenje2 = Spust: | pobjednik2 = {{m}} {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] | takmičenje3 = Veleslalom: | pobjednik3 = {{m}} {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] <br> {{ž}} {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] | takmičenje4 = Slalom: | pobjednik4 = {{m}} {{plainlist| * {{ZD|FRA}} [[Patrick Russel]] * {{ZD|AUT}} [[Alfred Matt]] * {{ZD|FRA}} [[Alain Penz]] * {{ZD|FRA}} [[Jean-Noël Augert]] }} {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] | takmičenje5 = Kup nacija | pobjednik5 = {{m}} {{ZID|Austrija}} <br> {{ž}} {{ZID|Francuska}} | takmičenje6 = Kup nacija ukupno | pobjednik6 = {{ZID|Francuska}} <!-- ** Takmičenje ** --> | mjesto = {{m}} 14 {{ž}} 11 | pojedinačna_takmičenja = {{m}} 22 {{ž}} 20 | timska_takmičenja = <!-- *** ---> | otkazana_takmičenja = | zaustavljena_takmičenja = <!-- ** Učesnici ** --> | države = | sportisti = <!-- ** ** --> | posljednja = [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968.|1968.]] | sljedeća = [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1969/1970.|1969/70.]] }} '''Svjetski kup u alpskom skijanju 1969.''' je bila druga sezona [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskog kupa]] u [[Alpsko skijanje|alpskom skijanju]] održana u organizaciji [[Međunarodna skijaška federacija|Međunarodne skijaške federacije]] (FIS). Niz takmičenja u disciplinama [[spust]], [[slalom]] i [[veleslalom]] započeo je u [[Francuska|Francuskoj]] 11. decembra 1968. a završio 22. marta u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]]. Pobjednik u muškoj konkurenciji bio je po [[Austrijanci|Austrijanac]] [[Karl Schranz]], a u ženskoj [[Austrijanci|Austrijanka]] [[Gertrude Gabl]]. == Bodovanje == {{Alpsko skijanje bodovi 1}} == Kalendar == === Muškarci === {| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="background:#fff; font-size:86%; line-height:16px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ Legenda: SP – [[Spust]], SL – [[Slalom]], VS – [[Veleslalom]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fis-ski.com/DB/alpine-skiing/calendar-results.html?eventselection=&place=&sectorcode=AL&seasoncode=1969&categorycode=WC&disciplinecode=&gendercode=M&racedate=&racecodex=&nationcode=&seasonmonth=X-1969 |title=FIS: Alpine World Cup 1969 men's schedule |access-date=24. 9. 2018 |publisher=[[Međunarodna skijaška federacija]] }}</ref> | align="center" width="13" |{{Abbr|'''Utrka|Ukupni redni broj utrke}} | align="center" width="35" |{{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} | align="center" width="100"|'''Datum | align="center" width="180"|'''Mjesto | align="center" width="42" |{{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}} | align="center" width="165"|'''1 | align="center" width="165"|'''2 | align="center" width="165"|'''3 |- | align=center|38. || align=center|1. || align=right|12. decembra 1968. &nbsp; | {{ZD|FRA}} [[Val d'Isère]] || align=right|VS <sub>013</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|FRA}} Bernard Orcel || {{ZD|FRA}} [[Henri Duvillard]] |- | align=center|39. || align=center|2. || align=right|3. januara 1969. &nbsp; | {{ZD|Z NJE}} [[Berchtesgaden]] || align=right|SL <sub>016</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Alfred Matt]] || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|FRA}} [[Patrick Russel]] |- | align=center|40. || align=center|3. || align=right|6. januara 1969. &nbsp; | {{ZD|SUI}} [[Adelboden]] || align=right|VS <sub>014</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Jean-Noël Augert]] || {{ZD|FRA}} [[Jean-Pierre Augert]] || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] |- | align=center|41. || align=center|4. || align=right|11. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|SUI}} [[Lauberhorn|Wengen]] || align=right|SP <sub>011</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|AUT}} [[Heinrich Messner]] || {{ZD|AUT}} Karl Cordin |- | align=center|42. || align=center|5. || align=right|12. januara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>017</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Reinhard Tritscher]] || {{ZD|USA}} [[Spider Sabich]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Frei]] |- | align=center|43. || align=center|6. || align=right|18. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|AUT}} [[Utrke na Hahnenkammu|Kitzbühel]] || align=right|SP <sub>012</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|SUI}} [[Jean-Daniel Dätwyler]] || {{ZD|AUT}} Karl Cordin <br> {{ZD|FRA}} [[Henri Duvillard]] |- | align=center|44. || align=center|7. || align=right|19. januara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>018</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Patrick Russel]] || {{ZD|AUT}} [[Herbert Huber]] || {{ZD|SUI}} [[Dumeng Giovanoli]] |- | align=center|45. || align=center|8. || align=right|24. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRA}} [[Megève]] || align=right|SP <sub>013</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Henri Duvillard]] || {{ZD|AUT}} [[Heinrich Messner]] || {{ZD|AUT}} [[Alfred Matt]] |- | align=center|46. || align=center|9. || align=right|26. januara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>019</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Alain Penz]] || {{ZD|AUT}} [[Herbert Huber]] || {{ZD|USA}} [[Spider Sabich]] |- | align=center|47. || align=center|10. || align=right|1. februara 1969. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Sankt Anton am Arlberg|St. Anton]] || align=right|SP <sub>014</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|AUT}} [[Heinrich Messner]] || {{ZD|Z NJE}} Franz Vogler |- | align=center|48. || align=center|11. || align=right|8. februara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|SWE}} [[Åre Ski Area|Åre]] || align=right|VS <sub>015</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Jean-Noël Augert]] || {{ZD|SUI}} [[Jakob Tischhauser]] || {{ZD|FRA}} Alain Penz |- | align=center|49. || align=center|12. || align=right|9. februara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>020</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Patrick Russel]] || {{ZD|FRA}} [[Jean-Noël Augert]] || {{ZD|AUT}} [[Alfred Matt]] |- | align=center|50. || align=center|13. || align=right|9. februara 1969. &nbsp; | {{ZD|ITA}} [[Cortina d'Ampezzo]] || align=right|SP <sub>015</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Josef Minsch]] || {{ZD|FRA}} [[Jean-Pierre Augert]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Rohr]] |- | align=center|51. || align=center|14. || align=right|14. februara 1969. &nbsp; | {{ZD|ITA}} [[Val Gardena]] || align=right|SP <sub>016</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Jean-Daniel Dätwyler]] || {{ZD|FRA}} [[Henri Duvillard]] || {{ZD|AUT}} [[Rudi Sailer]] |- | align=center|52. || align=center|15. || align=right|16. februara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|YUG}} [[Kranjska Gora]] || align=right|VS <sub>016</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Reinhard Tritscher]] || {{ZD|AUT}} [[Alfred Matt]] || {{ZD|AUT}} [[Franz Digruber]] |- | align=center|53. || align=center|16. || align=right|17. februara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>021</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Edmund Bruggmann]] || {{ZD|FRA}} [[Alain Penz]] || {{ZD|AUT}} [[Herbert Huber]] |- | align=center|54. || align=center|17. || align=right|28. februara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|USA}} [[Squaw Valley Ski Resort|Squaw Valley]] || align=right|SL <sub>022</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Billy Kidd]] || {{ZD|FRA}} [[Alain Penz]] || {{ZD|FRA}} [[Patrick Russel]] |- | align=center|55. || align=center|18. || align=right|1. marta 1969. &nbsp; | align=right|VS <sub>017</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Reinhard Tritscher]] || {{ZD|SUI}} [[Jakob Tischhauser]] || {{ZD|AUT}} [[Heinrich Messner]] |- | align=center|56. || align=center|19. || align=right|15. marta 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|CAN}} [[Mont-Sainte-Anne|Mont St. Anne]] || align=right|VS <sub>018</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|SUI}} [[Dumeng Giovanoli]] || {{ZD|SUI}} [[Jakob Tischhauser]] |- | align=center|57. || align=center|20. || align=right|16. marta 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>023</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Alfred Matt]] || {{ZD|FRA}} [[Jean-Noël Augert]] || {{ZD|USA}} [[Billy Kidd]] |- | align=center|58. || align=center|21. || align=right|21. marta 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|USA}} [[Waterville Valley Resort|Waterville Valley]] || align=right|VS <sub>019</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Dumeng Giovanoli]] || {{ZD|AUT}} [[Karl Schranz]] || {{ZD|SUI}} [[Jakob Tischhauser]] |- | align=center|59. || align=center|22. || align=right|22. marta 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>024</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Jean-Noël Augert]] || {{ZD|AUT}} [[Herbert Huber]] || {{ZD|FRA}} [[Patrick Russel]] |} === Žene === {| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="background:#fff; font-size:86%; line-height:16px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ Legenda: SP – [[Spust]], SL – [[Slalom]], VS – [[Veleslalom]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fis-ski.com/DB/alpine-skiing/calendar-results.html?eventselection=&place=&sectorcode=AL&seasoncode=1969&categorycode=WC&disciplinecode=&gendercode=L&racedate=&racecodex=&nationcode=&seasonmonth=X-1969 |title=FIS: Alpine World Cup 1969 ladies' schedule |access-date=24. 9. 2018 |publisher=[[Međunarodna skijaška federacija]] }}</ref> | align="center" width="13" |{{Abbr|'''Utrka|Ukupni redni broj utrke}} | align="center" width="35" |{{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} | align="center" width="100"|'''Datum | align="center" width="180"|'''Mjesto | align="center" width="42" |{{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}} | align="center" width="165"|'''1 | align="center" width="165"|'''2 | align="center" width="165"|'''3 |- | align=center|41. || align=center|1. || align=right|11. decembra 1968. &nbsp; | {{ZD|FRA}} [[Val d'Isère]] || align=right|VS <sub>014</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Françoise Macchi]] || {{ZD|Z NJE}} [[Rosi Mittermaier]] || {{ZD|FRA}} [[Annie Famose]] |- | align=center|42. || align=center|2. || align=right|3. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|Z NJE}} [[Oberstaufen]] || align=right|VS <sub>015</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Kiki Cutter]] || {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]]<br>{{ZD|AUT}} [[Olga Pall]] || |- | align=center|43. || align=center|3. || align=right|4. januara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>018</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] || {{ZD|USA}} [[Judy Nagel]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] |- | align=center|44. || align=center|4. || align=right|7. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|SUI}} [[Grindelwald]] || align=right|SL <sub>019</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] || {{ZD|FRA}} [[Annie Famose]] || {{ZD|USA}} [[Kiki Cutter]] |- | align=center|45. || align=center|5. || align=right|10. januara 1969. &nbsp; | align=right|SP <sub>011</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] || {{ZD|Z NJE}} [[Rosi Mittermaier]] || {{ZD|FRA}} [[Isabelle Mir]] |- | align=center|46. || align=center|6. || align=right|15. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|AUT}} [[Schruns]] || align=right|SP <sub>012</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] || {{ZD|FRA}} [[Florence Steurer]] || {{ZD|FRA}} [[Annie Famose]] |- | align=center|47. || align=center|7. || align=right|16. januara 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>020</sub>&nbsp; || {{ZD|Z NJE}} [[Rosi Mittermaier]] || {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] || {{ZD|USA}} [[Kiki Cutter]] |- | align=center|48. || align=center|8. || align=right|23. januara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRA}} [[Saint-Gervais-les-Bains|St. Gervais]] || align=right|SL <sub>021</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Ingrid Lafforgue]] || {{ZD|FRA}} [[Annie Famose]] || {{ZD|USA}} [[Judy Nagel]] |- | align=center|49. || align=center|9. || align=right|25. januara 1969. &nbsp; | align=right|SP <sub>013</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Isabelle Mir]] || {{ZD|FRA}} [[Annie Famose]]<br>{{ZD|AUT}} [[Annemarie Pröll]] || |- | align=center|50. || align=center|10. || align=right|31. januara 1969. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Sankt Anton am Arlberg|St. Anton]] || align=right|SP <sub>014</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Olga Pall]] || {{ZD|FRA}} [[Isabelle Mir]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] |- | align=center|51. || align=center|11. || align=right|8. februara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|ITA}} [[Sterzing]] || align=right|SL <sub>022</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Judy Nagel]] || {{ZD|USA}} [[Cathy Nagel]] || {{ZD|FRA}} [[Florence Steurer]] |- | align=center|52. || align=center|12. || align=right|9. februara 1969. &nbsp; | align=right|VS <sub>016</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Michèle Jacot]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] || {{ZD|FRA}} [[Ingrid Lafforgue]] |- | align=center|53. || align=center|13. || align=right|16. februara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|TCH}} [[Vysoké Tatry (town)|Vysoké Tatry]] || align=right|SL <sub>023</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] || {{ZD|USA}} [[Kiki Cutter]] || {{ZD|FRA}} [[Ingrid Lafforgue]] |- | align=center|54. || align=center|14. || align=right|17. februara 1969. &nbsp; | align=right|VS <sub>017</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Gertrude Gabl]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] || {{ZD|FRA}} [[Florence Steurer]] |- | align=center|55. || align=center|15. || align=right|28. februara 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|USA}} [[Squaw Valley Ski Resort|Squaw Valley]] || align=right|SL <sub>024</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Bernadette Rauter]] || {{ZD|FRA}} [[Ingrid Lafforgue]] || {{ZD|USA}} [[Judy Nagel]] |- | align=center|56. || align=center|16. || align=right|1. marta 1969. &nbsp; | align=right|VS <sub>018</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Florence Steurer]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] || {{ZD|AUT}} [[Bernadette Rauter]] |- | align=center|57. || align=center|17. || align=right|14. marta 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|CAN}} [[Mont-Sainte-Anne|Mont St. Anne]] || align=right|VS <sub>019</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Michèle Jacot]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] |- | align=center|58. || align=center|18. || align=right|15. marta 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>025</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Kiki Cutter]] || {{ZD|FRA}} [[Ingrid Lafforgue]] || {{ZD|FRA}} [[Florence Steurer]] |- | align=center|59. || align=center|19. || align=right|20. marta 1969. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|USA}} [[Waterville Valley Resort|Waterville Valley]] || align=right|VS <sub>020</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Bernadette Rauter]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]]<br>{{ZD|USA}} [[Karen Budge]] || |- | align=center|60. || align=center|20. || align=right|22. marta 1969. &nbsp; | align=right|SL <sub>026</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Kiki Cutter]] || {{ZD|Z NJE}} [[Rosi Mittermaier]] || {{ZD|USA}} [[Judy Nagel]] |} == Rezultati == === Muškarci === Za bodovanje u ukupnom plasmanu, u ovoj su sezoni vrijednovana tri najbolja rezultata u spustu, tri u veleslalomu i tri u slalomu. ==== Ukupno ==== :'''''<small>[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – ukupno (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|SP !! width=40|VS !! width=40|SL |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 182 || 75 || 70 || 37 |- | 2 ||align="left"| [[Jean-Noël Augert]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 123 || 0 || 58 || 65 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Reinhard Tritscher]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 108 || 0 || 61 || 47 |- | 4 ||align="left"| [[Alfred Matt]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 104 || 19 || 20 || 65 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Alain Penz]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 98 || 1 || 32 || 65 |- | 6 ||align="left"| [[Henri Duvillard]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 91 || 60 || 22 || 9 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Heinrich Messner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 89 || 60 || 26 || 3 |- | 8 ||align="left"| [[Patrick Russel]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 80 || 0 || 15 || 65 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Dumeng Giovanoli]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 79 || 0 || 48 || 31 |- | 10 ||align="left"| [[Herbert Huber]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 62 || 0 || 2 || 60 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| [[Spider Sabich]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 58 || 3 || 12 || 43 |- | 12 ||align="left"| [[Jean-Daniel Dätwyler]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 56 || 56 || 0 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Jakob Tischhauser]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 55 || 0 || 55 || 0 |- | ||align="left"| [[Billy Kidd]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 55 || 0 || 15 || 40 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| [[Jean-Pierre Augert]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 49 || 24 || 20 || 5 |} ==== Spust ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – spust (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|4{{ZD|SUI}} !! width=40|6{{ZD|AUT}} !! width=40|8{{ZD|FRA}} !! width=40|10{{ZD|AUT}} !! width=40|13{{ZD|ITA}} !! width=40|14{{ZD|ITA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 75 || 25 || 25 || – || 25 || – || – |- | 2 ||align="left"| [[Heinrich Messner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 60 || 20 || – || 20 || 20 || – || (3) |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Henri Duvillard]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 60 || – || 15 || 25 || (6) || (6) || 20 |- | 4 ||align="left"| [[Jean-Daniel Dätwyler]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 56 || 11 || 20 || (11) || (11) || (2) || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Josef Minsch]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 44 || 8 || – || (3) || (4) || 25 || 11 |- | 6 ||align="left"| [[Karl Cordin]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 41 || 15 || 15 || – || – || 11 || (8) |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Rudi Sailer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 31 || – || (6) || – || 8 || 8 || 15 |- | 8 ||align="left"| [[Jean-Pierre Augert]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 24 || 4 || – || – || – || 20 || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Alfred Matt]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 19 || – || 2 || 15 || 2 || – || – |- | 10 ||align="left"| [[Peter Rohr]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 17 || – || – || – || – || 15 || 2 |} ==== Veleslalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – veleslalom (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|1{{ZD|FRA}} !! width=40|3{{ZD|SUI}} !! width=40|11{{ZD|SWE}} !! width=40|15{{ZD|YUG}} !! width=40|18{{ZD|USA}} !! width=40|19{{ZD|CAN}} !! width=40|21{{ZD|USA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 70 || 25 || (15) || – || (6) || (11) || 25 || 20 |- | 2 ||align="left"| [[Reinhard Tritscher]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 61 || – || 11 || – || 25 || 25 || (3) || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Jean-Noël Augert]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 58 || – || 25 || 25 || – || – || – || 8 |- | 4 ||align="left"| [[Jakob Tischhauser]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 55 || – || (4) || 20 || – || 20 || 15 || (15) |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Dumeng Giovanoli]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 48 || – || – || – || 3 || – || 20 || 25 |- | 6 ||align="left"| [[Alain Penz]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 32 || 6 || – || 15 || – || (3) || (4) || 11 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Bernard Orcel]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 26 || 20 || 6 || – || – || – || – || – |- | ||align="left"| [[Heinrich Messner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 26 || – || – || – || – || 15 || 11 || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Henri Duvillard]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 22 || 15 || – || – || – || – || 6 || 1 |- | 10 ||align="left"| [[Jean-Pierre Augert]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 20 || – || 20 || – || – || – || – || – |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Alfred Matt]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 20 || – || – || – || 20 || – || – || – |} ==== Slalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – slalom (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ Zbog istog broja bodova iz tri najbolje utrke, u ovoj sezoni su bila četiri pobjednika. ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|2{{ZD|Z NJE}} !! width=40|5{{ZD|SUI}} !! width=40|7{{ZD|AUT}} !! width=40|9{{ZD|FRA}} !! width=40|12{{ZD|SWE}} !! width=40|16{{ZD|YUG}} !! width=40|17{{ZD|USA}} !! width=40|20{{ZD|CAN}} !! width=40|22{{ZD|USA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Patrick Russel]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 65 || 15 || – || 25 || – || 25 || – || (15) || (11) || (15) |- | ||align="left"| [[Alfred Matt]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 65 || 25 || (11) || (1) || – || 15 || – || – || 25 || – |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Alain Penz]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 65 || (6) || – || (8) || 25 || – || 20 || 20 || – || – |- | ||align="left"| [[Jean-Noël Augert]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 65 || – || – || (6) || – || 20 || – || – || 20 || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Herbert Huber]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 60 || (3) || – || 20 || 20 || (11) || (15) || (8) || (4) || 20 |- | 6 ||align="left"| [[Reinhard Tritscher]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 47 || 11 || 25 || 11 || (11) || – || – || (3) || – || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Spider Sabich]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 43 || – || 20 || (4) || 15 || – || (3) || (1) || 8 || – |- | 8 ||align="left"| [[Billy Kidd]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 40 || – || – || – || – || – || – || 25 || 15 || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Karl Schranz]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 37 || 20 || – || – || – || 6 || 11 || (4) || – || – |- | 10 ||align="left"| [[Edmund Bruggmann]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 32 || 1 || – || – || – || – || 25 || – || 6 || – |} === Žene === ==== Ukupno ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – ukupno (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> Za ukupni plasman u ovoj sezoni vrijednovana su tri najbolja rezultata u sputu, tri u veleslalomu i tri u slalomu. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|SP !! width=40|VS !! width=40|SL |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Gertrude Gabl]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 131 || 3 || 53 || 75 |- | 2 ||align="left"| [[Florence Steurer]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 112 || 20 || 51 || 41 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Wiltrud Drexel]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 111 || 65 || 34 || 12 |- | 4 ||align="left"| [[Kiki Cutter]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 107 || 0 || 37 || 70 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Ingrid Lafforgue]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 103 || 6 || 32 || 65 |- | 6 ||align="left"| [[Annie Famose]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 101 || 35 || 15 || 51 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Rosi Mittermaier]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 98 || 20 || 27 || 51 |- | 8 ||align="left"| [[Michèle Jacot]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 92 || 19 || 56 || 17 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Isabelle Mir]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 86 || 60 || 17 || 9 |- | 10 ||align="left"| [[Judy Nagel]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 85 || 3 || 22 || 60 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| [[Bernadette Rauter]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 82 || 0 || 41 || 41 |- | 12 ||align="left"| [[Marilyn Cochran]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 76 || 1 || 60 || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Olga Pall]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 61 || 36 || 23 || 2 |- | 14 ||align="left"| [[Karen Budge]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 40 || 9 || 31 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| [[Françoise Macchi]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 38 || 8 || 30 || 0 |} ==== Spust ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – spust (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> U ovoj sezoni bodovani su tri najbolja rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|5{{ZD|SUI}} !! width=40|6{{ZD|AUT}} !! width=40|9{{ZD|FRA}} !! width=40|10{{ZD|AUT}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Wiltrud Drexel]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 65 || 25 || 25 || (3) || 15 |- | 2 ||align="left"| [[Isabelle Mir]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 60 || 15 || (11) || 25 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Olga Pall]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 36 || – || – || 11 || 25 |- | 4 ||align="left"| [[Annie Famose]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 35 || – || 15 || 20 || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Rosi Mittermaier]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 20 || 20 || – || – || – |- | ||align="left"| [[Florence Steurer]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 20 || – || 20 || – || – |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Annemarie Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 20 || – || – || 20 || – |- | 8 ||align="left"| [[Michèle Jacot]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 19 || 11 || 4 || 4 || (3) |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Giustina Demetz]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 14 || 3 || – || – || 11 |- | 10 ||align="left"| [[Erica Skinger]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 10 || 2 || 8 || – || – |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Annerösli Zryd]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 10 || – || 6 || – || 4 |} ==== Veleslalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – veleslalom (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|1{{ZD|FRA}} !! width=40|2{{ZD|Z NJE}} !! width=40|12{{ZD|ITA}} !! width=40|14{{ZD|TCH}} !! width=40|16{{ZD|USA}} !! width=40|17{{ZD|CAN}} !! width=40|19{{ZD|USA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Marilyn Cochran]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 60 || – || (1) || 20 || 20 || 20 || (20) || (20) |- | 2 ||align="left"| [[Michèle Jacot]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 56 || – || – || 25 || 6 || – || 25 || (2) |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Gertrude Gabl]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 53 || – || 20 || – || 25 || 8 || – || (6) |- | 4 ||align="left"| [[Florence Steurer]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 51 || – || – || – || 15 || 25 || (4) || 11 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Bernadette Rauter]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 41 || 1 || – || – || – || 15 || – || 25 |- | 6 ||align="left"| [[Kiki Cutter]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 37 || – || 25 || 6 || – || – || 6 || (4) |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Wiltrud Drexel]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 34 || (3) || 8 || – || – || 11 || 15 || (8) |- | 8 ||align="left"| [[Ingrid Lafforgue]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 32 || – || 11 || 15 || (4) || 6 || – || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Karen Budge]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 31 || – || – || – || 8 || – || 3 || 20 |- | 10 ||align="left"| [[Françoise Macchi]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 30 || 25 || 4 || – || – || – || 1 || – |} ==== Slalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969 – slalom (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> U ovoj sezoni bodovani su tri najbolja rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !!width=40|3{{ZD|Z NJE}} !! width=40|4{{ZD|SUI}} !! width=40|7{{ZD|AUT}} !! width=40|8{{ZD|FRA}} !! width=40|11{{ZD|ITA}} !! width=40|13{{ZD|TCH}} !! width=40|15{{ZD|USA}} !! width=40|18{{ZD|CAN}} !! width=40|20{{ZD|USA}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Gertrude Gabl]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 75 || 25 || 25 || (20) || (2) || – || 25 || – || – || – |- | 2 ||align="left"| [[Kiki Cutter]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 70 || (4) || (15) || (15) || (4) || – || 20 || – || 25 || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Ingrid Lafforgue]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 65 || (2) || (1) || (3) || 25 || (8) || (15) || 20 || 20 || (11) |- | 4 ||align="left"| [[Judy Nagel]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 60 || 20 || (11) || – || 15 || 25 || – || (15) || – || (15) |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Annie Famose]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 51 || 11 || 20 || (11) || 20 || – || – || – || – || – |- | ||align="left"| [[Rosi Mittermaier]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 51 || – || 6 || 25 || – || – || (6) || – || – || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Florence Steurer]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 41 || (3) || (4) || – || (3) || 15 || 11 || – || 15 || (6) |- | ||align="left"| [[Bernadette Rauter]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 41 || – || – || – || – || – || 8 || 25 || 8 || – |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Cathy Nagel]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 37 || 6 || – || – || 11 || 20 || – || – || – || – |- | 10 ||align="left"| [[Barbara Cochran|Barbara Ann Cochran]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 27 || – || – || 8 || 8 || (3) || – || – || 11 || (3) |} === Kup nacija === ==== Ukupno ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država!! width=60|Ukupno !! width=50|Muškarci !! width=50|Žene |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 1291 || 776 || 515 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 1217 || 580 || 637 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 678 || 157 || 521 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 494 || 445 || 49 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 138 || 25 || 113 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 75 || 46 || 29 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 39 || 14 || 25 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|UK}} || 32 || 0 || 32 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 22 || 22 || 0 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|POL|1928}} || 12 || 12 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 12 || 12 || 0 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 6 || 6 || 0 |} ==== Muškarci ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="cenmter" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država !! width=60|Ukupno !! width=50|SP !! width=50|VS !! width=50|SL !! width=50|Utrke !! width=50|Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 776 || 244 || 244 || 288 || 11 || 10 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 580 || 114 || 193 || 273 || 10 || 7 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 445 || 172 || 146 || 127 || 11 || 4 |- | 4 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 157 || 3 || 33 || 121 || 5 || 1 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 46 || 3 || 32 || 11 || 6 || 0 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 25 || 17 || 8 || 0 || 3 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 22 || 0 || 8 || 14 || 3 || 0 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 14 || 13 || 0 || 1 || 3 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|POL|1928}} || 12 || 0 || 2 || 10 || 1 || 0 |- | ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 12 || 0 || 0 || 12 || 2 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 6 || 0 || 0 || 6 || 1 || 0 |} ==== Žene ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država !! width=60|Ukupno!! width=50|SP !! width=50|VS !! width=50|SL !! width=50|Utrke !! width=50|Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 637 || 162 || 213 || 262 || 8 || 6 |- | 2 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 521 || 23 || 198 || 300 || 9 || 4 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 515 || 142 || 192 || 181 || 9 || 9 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 113 || 20 || 35 || 58 || 3 || 1 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 49 || 10 || 20 || 19 || 2 || 0 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|UK}} || 32 || 0 || 15 || 17 || 2 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 29 || 14 || 4 || 11 || 4 || 0 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 25 || 15 || 2 || 8 || 2 || 0 |} == Pobjede == {{col-begin}} {{col-2}} ;Muškarci {{SKAS 1969 pobjede muškarci}} {{SKAS 1969 pobjede spust muškarci}} {{SKAS 1969 pobjede veleslalom muškarci}} {{SKAS 1969 pobjede slalom muškarci}} {{col-2}} ;Žene {{SKAS 1969 pobjede žene}} {{SKAS 1969 pobjede spust žene}} {{SKAS 1969 pobjede veleslalom žene}} {{SKAS 1969 pobjede slalom žene}} {{col-end}} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == *[https://web.archive.org/web/20121013103627/http://www.fis-ski.com/uk/disciplines/alpineskiing/cupstandings.html?suchen=true&suchcompetitorid=&suchseason=1969 FIS-ski.com] – Stanje u svjetskom kupu u alpskom skijanju 1969. {{Sezone Svjetskog kupa u alpskom skijanju}} [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju|1969]] [[Kategorija:1968. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju 1968/1969.|*]] [[Kategorija:1969. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Svjetski kupovi u zimskim sportovima 1968/1969.]] hmrfr9as99cmm82qbs5jhnide59y6ry Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974. 0 470957 3900120 3873152 2026-06-23T17:26:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900120 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Svjetski kup (zimski sportovi) | takmičenje = Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974. <!-- ** Pobjednik ** --> | takmičenje1 = Ukupno: | pobjednik1 = {{m}} {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Annemarie Pröll]] | takmičenje2 = Spust: | pobjednik2 = {{m}} {{ZD|ŠVI}} [[Roland Collombin]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Annemarie Pröll]] | takmičenje3 = Veleslalom: | pobjednik3 = {{m}} {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] <br>{{ž}} {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] | takmičenje4 = Slalom: | pobjednik4 = {{m}} {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] <br> {{ž}} {{ZD|Z NJE}} [[Christa Zechmeister]] | takmičenje5 = Kup nacija | pobjednik5 = {{m}} {{flagcountry|ITA}} <br> {{ž}} {{flagcountry|AUT}} | takmičenje6 = Kup nacija ukupno | pobjednik6 = {{m}} {{flagcountry|AUT}} <!-- ** Takmičenje ** --> | mjesto = {{m}} 15 {{ž}} 9 | pojedinačna_takmičenja = {{m}} 21 {{ž}} 17 | timska_takmičenja = <!-- *** ---> | otkazana_takmičenja = | zaustavljena_takmičenja = <!-- ** Učesnici ** --> | države = | sportisti = <!-- ** ** --> | posljednja = [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1972/1973.|1972/73.]] | sljedeća = [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1974/1975.|1974/75.]] }} '''Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974.''' je bila sedma sezona [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskog kupa]] u [[Alpsko skijanje|alpskom skijanju]] održana u organizaciji [[Međunarodna skijaška federacija|Međunarodne skijaške federacije]] (FIS). Niz takmičenja u disciplinama [[spust]], [[slalom]] i [[veleslalom]] započeo je u [[Francuska|Francuskoj]] 8. decembra 1973. a završio 10. marta 1974. u [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]]. Pobjednik u muškoj konkurenciji postao je [[Italijani|Italijan]] [[Piero Gros]], a u ženskoj po četvrti put, nakon [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1970/1971.|sezone 1970/71]], [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1971/1972.|1971/72.]] i [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1972/1973.|1972/73.]] [[Austrijanci|Austrijanka]] [[Annemarie Pröll]]. == Bodovanje == {{Alpsko skijanje bodovi 1}} == Kalendar == === Muškarci === {| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="background:#fff; font-size:86%; line-height:16px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ Legenda: SP – [[Spust]], SL – [[Slalom]], VS – [[Veleslalom]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fis-ski.com/DB/alpine-skiing/calendar-results.html?eventselection=&place=&sectorcode=AL&seasoncode=1974&categorycode=WC&disciplinecode=&gendercode=M&racedate=&racecodex=&nationcode=&seasonmonth=X-1974 |title=FIS: Alpine World Cup 1974 men's schedule |access-date= 24. 9. 2018 |publisher=[[Međunarodna skijaška federacija]] }}</ref> | align="center" width="13" |{{Abbr|'''Utrka|Ukupni redni broj utrke}} | align="center" width="35" |{{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} | align="center" width="100"|'''Datum | align="center" width="180"|'''Mjesto | align="center" width="42" |{{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}} | align="center" width="165"|'''1 | align="center" width="165"|'''2 | align="center" width="165"|'''3 |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|157 || align=center|1 || align=right|8. decembra 1973. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRA}} [[Val d'Isère]] || align=right|VS <sub>054</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] || {{ZD|ITA}} [[Helmuth Schmalzl]] || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|158 || align=center|2 || align=right|10. decembra 1973. &nbsp; | align=right|SP <sub>045</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Herbert Plank]] || {{ZD|AUT}} [[Werner Grissmann]] || {{ZD|AUT}} [[Franz Klammer]] |- | align=center|159 || align=center|3 || align=right|16. decembra 1973. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Saalbach-Hinterglemm|Saalbach]] || align=right|VS <sub>055</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Hubert Berchtold]] || {{ZD|AUT}} [[Thomas Hauser (alpine skier)|Thomas Hauser]] || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|160 || align=center|4 || align=right|17. decembra 1973. &nbsp; | {{ZD|ITA}} [[Sterzing|Vipiteno]] || align=right|SL <sub>060</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] || {{ZD|AUT}} [[Johann Kniewasser]] || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] |- | align=center|161 || align=center|5 || align=right|18. decembra 1973. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Zell am See]] || align=right|SP <sub>046</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Karl Cordin]] || {{ZD|SUI}} [[Roland Collombin]] || {{ZD|AUT}} [[Peter Feyersinger]]<br>{{ZD|AUS}} [[Manfred Grabler]]<br>{{ZD|AUT}} [[Josef Walcher]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|162 || align=center|6 || align=right|22. decembra 1973. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Schladming]] || align=right|SP <sub>047</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Franz Klammer]] || {{ZD|SUI}} [[Roland Collombin]] || {{ZD|SUI}} [[Bernhard Russi]] |- | align=center|163 || align=center|7 || align=right|5. januara 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRG}} [[Garmisch Classic|Garmisch]] || align=right|SL <sub>061</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] || {{ZD|FRG}} [[Hansjorg Schlager]] |- | align=center|164 || align=center|8 || align=right|6. januara 1974. &nbsp; | align=right|SP <sub>048</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Roland Collombin]] || {{ZD|AUT}} [[Franz Klammer]] || {{ZD|ITA}} [[Herbert Plank]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|165 || align=center|9 || align=right|7. januara 1974. &nbsp; | {{ZD|FRG}} [[Berchtesgaden]] || align=right|VS <sub>056</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] || {{ZD|ITA}} [[Erwin Stricker]] |- | align=center|166 || align=center|10 || align=right|12. januara 1974. &nbsp; | {{ZD|FRA}} [[Avoriaz]] || align=right|SP <sub>049</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Roland Collombin]] || {{ZD|AUT}} [[Franz Klammer]] || {{ZD|SUI}} [[Philippe Roux]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|167 || align=center|11 || align=right|13. januara 1974. &nbsp; | {{ZD|FRA}} [[Morzine]] || align=right|VS <sub>057</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] |- | align=center|168 || align=center|12 || align=right|19. januara 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|SUI}} [[Lauberhorn|Wengen]] || align=right|SP <sub>050</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Roland Collombin]] || {{ZD|AUT}} [[Franz Klammer]] || {{ZD|ITA}} [[Herbert Plank]] |- | align=center|169 || align=center|13 || align=right|20. januara 1974. &nbsp; | align=right|SL <sub>062</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] || {{ZD|ITA}} [[Fausto Radici]] || {{ZD|AUT}} [[David Zwilling]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|170 || align=center|14 || align=right|21. januara 1974. &nbsp; | {{ZD|SUI}} [[Adelboden]] || align=right|VS <sub>058</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] |- | align=center|171 || align=center|15 || align=right|26. januara 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|AUT}} [[Utrke na Hahnenkammu|Kitzbühel]] || align=right|SP <sub>051</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Roland Collombin]] || {{ZD|ITA}} [[Stefano Anzi]]<br>{{ZD|ITA}} [[Giuliano Besson]] || |- | align=center|172 || align=center|16 || align=right|27. januara 1974. &nbsp; | align=right|SL <sub>063</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] || {{ZD|AUT}} [[Johann Kniewasser]] || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] |- style="background:#FFEBAD" | colspan="8" style="text-align:center;"|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1974.]]&nbsp;(3–10. februara)''' |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|173 || align=center|17 || align=right|2. marta 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|NOR}} [[Voss]] || align=right|VS <sub>059</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|174 || align=center|18 || align=right|3. marta 1974. &nbsp; | align=right|SL <sub>064</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|AUT}} [[Johann Kniewasser]] |- | align=center|175 || align=center|19 || align=right|6. marta 1974. &nbsp; | {{ZD|POL|1928}} [[Zakopane]] || align=right|SL <sub>065</sub>&nbsp; || {{ZD|ŠPA|1945}}[[Francisco Fernandez-Ochoa]] || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|176 || align=center|20 || align=right|9. marta 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|TCH}} [[Vysoké Tatry]] || align=right|VS <sub>060</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|AUT}} [[Hansi Hinterseer]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|177 || align=center|21 || align=right|10. marta 1974. &nbsp; | align=right|SL <sub>066</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|ŠPA|1945}}[[Francisco Fernández Ochoa]] |} === Žene === {| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="background:#fff; font-size:86%; line-height:16px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ Legenda: SP – [[Spust]], SL – [[Slalom]], VS – [[Veleslalom]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fis-ski.com/DB/alpine-skiing/calendar-results.html?eventselection=&place=&sectorcode=AL&seasoncode=1974&categorycode=WC&disciplinecode=&gendercode=L&racedate=&racecodex=&nationcode=&seasonmonth=X-1974 |title=FIS: Alpine World Cup 1974 ladies' schedule |access-date=24. 9. 2018 |publisher=[[Međunarodna skijaška federacija]] }}</ref> | align="center" width="13" |{{Abbr|'''Utrka|Ukupni redni broj utrke}} | align="center" width="35" |{{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} | align="center" width="100"|'''Datum | align="center" width="180"|'''Mjesto | align="center" width="42" |{{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}} | align="center" width="165"|'''1 | align="center" width="165"|'''2 | align="center" width="165"|'''3 |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|155 || align=center|1 || align=right|6. decembra 1973. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRA}} [[Val d'Isère]] || align=right|SP <sub>041</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|AUT}} [[Ingrid Gfolner]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|156 || align=center|2 || align=right|7. decembra 1973. &nbsp; | align=right|SL <sub>063</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Zechmeister]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|USA}} [[Marilyn Cochran]] |- | align=center|157 || align=center|3 || align=right|19. decembra 1973. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|AUT}} [[Zell am See]] || align=right|SP <sub>042</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] |- | align=center|158 || align=center|4 || align=right|20. decembra 1973. &nbsp; || align=right|VS <sub>053</sub>&nbsp; || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] || {{ZD|AUT}} [[Traudl Treichl]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|159 || align=center|5 || align=right|5. januara 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRG}} [[Pfronten]] || align=right|SP <sub>043</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] || {{ZD|CAN}} [[Betsy Clifford]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|160 || align=center|6 || align=right|6. januara 1974. &nbsp; | align=right|VS <sub>054</sub>&nbsp; || {{ZD|CAN}} [[Kathy Kreiner]] || {{ZD|SUI}} [[Lise-Marie Morerod]] || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] |- | align=center|161 || align=center|7 || align=right|8. januara 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRA}} [[Les Gets]] || align=right|SL <sub>064</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Zechmeister]] || {{ZD|USA}} [[Lindy Cochran]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] |- | align=center|162 || align=center|8 || align=right|9. januara 1974. &nbsp; | align=right|VS <sub>055</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Claudia Giordani]] || {{ZD|USA}} [[Barbara Ann Cochran]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|163 || align=center|9 || align=right|13. januara 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|SUI}} [[Grindelwald]] || align=right|SP <sub>044</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Cindy Nelson]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|164 || align=center|10 || align=right|14. januara 1974. &nbsp; | align=right|VS <sub>056</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Monika Kaserer]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|FRG}} [[Christa Zechmeister]] |- | align=center|165 || align=center|11 || align=right|16. januara 1974. &nbsp; | {{ZD|SUI}} [[Les Diablerets]] || align=right|SL <sub>065</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Zechmeister]] || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] || {{ZD|FRG}} [[Rosi Mittermaier]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|166 || align=center|12 || align=right|23. januara 1974. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|AUT}} [[Badgastein]] || align=right|SP <sub>045</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] || {{ZD|AUT}} [[Wiltrud Drexel]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|167 || align=center|13 || align=right|24. januara 1974. &nbsp; | align=right|SL <sub>066</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Zechmeister]] || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] || {{ZD|AUT}} [[Monika Kaserer]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|168 || align=center|14 || align=right|25. januara 1974. &nbsp; | align=right|VS <sub>057</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] || {{ZD|SUI}} [[Lise-Marie Morerod]] || {{ZD|FRG}} [[Rosi Mittermaier]] |- style="background:#FFEBAD" | colspan="8" style="text-align:center;"|'''[[Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju 1974.]]&nbsp;(3–10. februara)''' |-align="left" | align=center|169 || align=center|15 || align=right|27. februara 1974. &nbsp; | {{ZD|ITA}} [[Abetone]] || align=right|SL <sub>067</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Rosi Mittermaier]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|170 || align=center|16 || align=right|7. marta 1974. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|TCH}} [[Vysoké Tatry]] || align=right|VS <sub>058</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Monika Kaserer]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] || {{ZD|SUI}} [[Lise-Marie Morerod]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|171 || align=center|17 || align=right|8. marta 1974. &nbsp; | align=right|SL <sub>068</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Rosi Mittermaier]] || {{ZD|FRA}} [[Danièle Debernard]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] |} == Rezultati == === Muškarci === ==== Ukupno ==== :'''''<small>[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – ukupno (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> Za bodovanje u ukupnom plasmanu, u ovoj su sezoni utrke bile podijeljene na tri perioda: Od prvih šest utrka vrijednovana su četiri najbolja rezultata, od slijedećih deset (utrke sa rednim brojem 7-16) šest najboljih se bodovalo za ukupni plasman, te od zadnjih pet utka, vrijednovano je tri najbolja rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 181 |- | 2 ||align="left"| [[Gustav Thöni]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 165 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Hansi Hinterseer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 162 |- | 4 ||align="left"| [[Roland Collombin]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 140 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Franz Klammer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 125 |- | 6 ||align="left"| [[Erwin Stricker]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 73 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Johann Kniewasser]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 67 |- | 8 ||align="left"| [[Herbert Plank]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 66 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Christian Neureuther]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 66 |- | 10 ||align="left"| [[Helmuth Schmalzl]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 65 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| [[David Zwilling]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 62 |- | ||align="left"| [[Ingemar Stenmark]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 62 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Fausto Radici]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 49 |- | 14 ||align="left"| [[Francisco Fernández Ochoa]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 46 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| [[Reinhard Tritscher]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 42 |- | ||align="left"| [[Werner Grissmann]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 42 |} ==== Spust ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – spust (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|2{{ZD|FRA}} !! width=40|5{{ZD|AUT}} !! width=40|6{{ZD|AUT}} !! width=40|8{{ZD|GER}} !! width=40|10{{ZD|FRA}} !! width=40|12{{ZD|SUI}} !! width=40|15{{ZD|AUT}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Roland Collombin]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 120 || - || 20 || (20) || 25 || 25 || 25 || 25 |- | 2 ||align="left"| [[Franz Klammer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 100 || 15 || - || 25 || 20 || 20 || 20 || (8) |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Herbert Plank]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 66 || 25 || - || - || 15 || - || 15 || 11 |- | 4 ||align="left"| [[Bernhard Russi]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 40 || 2 || - || 15 || 4 || 8 || 11 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Werner Grissmann]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 40 || 20 || 6 || 2 || 8 || - || 4 || (2) |- | 6 ||align="left"| [[Karl Cordin]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 37 || 8 || 25 || - || - || 4 || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Reinhard Tritscher]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 36 || 11 || - || 6 || 11 || - || 8 || - |- | 8 ||align="left"| [[Giuliano Besson]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 30 || 1 || - || - || 6 || - || 3 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[David Zwilling]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 26 || 4 || 2 || 8 || - || 6 || 6 || - |- | 10 ||align="left"| [[Stefano Anzi]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 25 || - || - || 3 || - || 2 || - || 20 |} ==== Veleslalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – veleslalom (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|1{{ZD|FRA}} !! width=40|3{{ZD|AUT}} !! width=40|9{{ZD|GER}} !! width=40|11{{ZD|FRA}} !! width=40|14{{ZD|SUI}} !! width=40|17{{ZD|NOR}} !! width=40|20{{ZD|TCH}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 110 || 15 || (8) || 25 || 25 || 20 || (11) || 25 |- | 2 ||align="left"| [[Hansi Hinterseer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 95 || 25 || 15 || - || 20 || 15 || 20 || (15) |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Gustav Thöni]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 85 || - || - || 20 || 15 || 25 || 25 || - |- | 4 ||align="left"| [[Helmuth Schmalzl]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 55 || 20 || (4) || 11 || 8 || 8 || (6) || 8 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Erwin Stricker]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 48 || - || - || 15 || 11 || 11 || - || 11 |- | 6 ||align="left"| [[Ingemar Stenmark]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 37 || - || 2 || - || - || - || 15 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Hubert Berchtold]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 25 || - || 25 || - || - || - || - || - |- | 8 ||align="left"| [[Engelhard Pargätzi]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 21 || (2) || - || 4 || 3 || 6 || 4 || 4 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Thomas Hauser (alpine skier)|Thomas Hauser]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 20 || - || 20 || - || - || - || - || - |- | 10 ||align="left"| [[Franz Klammer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 17 || - || 11 || 3 || - || - || 3 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Erik Håker]] ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 17 || 3 || - || 6 || - || - || 2 || 6 |} ==== Slalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – slalom (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|4{{ZD|ITA}} !! width=40|7{{ZD|GER}} !! width=40|13{{ZD|SUI}} !! width=40|16{{ZD|AUT}} !! width=40|18{{ZD|NOR}} !! width=40|19{{ZD|POL}} !! width=40|21{{ZD|TCH}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Gustav Thöni]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 80 || - || 20 || - || 15 || - || 20 || 25 |- | 2 ||align="left"| [[Christian Neureuther]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 65 || 15 || 25 || 25 || - || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Johann Kniewasser]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 63 || 20 || - || - || 20 || 15 || 8 || - |- | 4 ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 61 || 25 || 2 || - || - || 25 || 1 || 8 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Hansi Hinterseer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 56 || 6 || 6 || - || 25 || 4 || 15 || - |- | 6 ||align="left"| [[Ingemar Stenmark]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 51 || - || - || - || - || 20 || 11 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Fausto Radici]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 47 || 11 || 8 || 20 || - || 8 || - || - |- | 8 ||align="left"| [[Francisco Fernández-Ochoa]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 46 || - || - || 6 || - || - || 25 || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[David Zwilling]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 26 || - || 11 || 15 || - || - || - || - |- | 10 ||align="left"| [[Hansjörg Schlager]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 20 || - || 15 || - || - || - || 2 || 3 |} === Žene === ==== Ukupno ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – ukupno (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> Za bodovanje u ukupnom plasmanu, u ovoj su sezoni vrijednovani pet najboljih rezultata u spustu, pet u veleslalomu i pet u slalomu. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 268 |- | 2 ||align="left"| [[Monika Kaserer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 153 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 144 |- | 4 ||align="left"| [[Christa Zechmeister]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 129 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 127 |- | 6 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 123 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Rosi Mittermaier]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 116 |- | 8 ||align="left"| [[Lise-Marie Morerod]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 77 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Wiltrud Drexel]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 72 |- | 10 ||align="left"| [[Kathy Kreiner]] ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 70 |} ==== Spust ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – spust (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> U ovoj sezoni bodovani su pet najboljih rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|1{{ZD|FRA}} !! width=40|3{{ZD|AUT}} !! width=40|5{{ZD|GER}} !! width=40|9{{ZD|SUI}} !! width=40|12{{ZD|AUT}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 120 || 25 || 25 || 25 || 20 || 25 |- | 2 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 72 || 11 || 15 || 11 || 15 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Wiltrud Drexel]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 70 || 15 || 20 || 20 || - || 15 |- | 4 ||align="left"| [[Cindy Nelson]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 35 || - || - || 6 || 25 || 4 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Ingrid Gfölner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 34 || 20 || 8 || - || - || 6 |- | 6 ||align="left"| [[Jacqueline Rouvier]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 32 || 3 || 6 || 4 || 11 || 8 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Betsy Clifford]] ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 25 || 6 || 3 || 15 || - || 1 |- | 8 ||align="left"| [[Irmgard Lukasser]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 20 || 8 || - || 8 || 4 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Claudia Giordani]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 14 || - || 11 || 3 || - || - |- | 10 ||align="left"| [[Monika Kaserer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 12 || - || - || - || 1 || 11 |} ==== Veleslalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – veleslalom (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|4{{ZD|AUT}} !! width=40|6{{ZD|GER}} !! width=40|8{{ZD|FRA}} !! width=40|10{{ZD|SUI}} !! width=40|14{{ZD|AUT}} !! width=40|16{{ZD|TCH}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 71 || 25 || - || 15 || 20 || - || 11 |- | 2 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 68 || 11 || 15 || 6 || 11 || 25 || (2) |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Monika Kaserer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 60 || - || - || 2 || 25 || 8 || 25 |- | 4 ||align="left"| [[Lise-Marie Morerod]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 55 || - || 20 || - || - || 20 || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Traudl Treichl]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 44 || 15 || 11 || 11 || - || 6 || 1 |- | 6 ||align="left"| [[Claudia Giordani]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 41 || 8 || - || 25 || - || - || 8 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 35 || - || 3 || - || 1 || 11 || 20 |- | 8 ||align="left"| [[Kathy Kreiner]] ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 31 || 6 || 25 || - || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 28 || 20 || - || - || 8 || - || - |- | 10 ||align="left"| [[Christa Zechmeister]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 26 || 1 || 6 || - || 15 || 4 || - |} ==== Slalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974 – slalom (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> U ovoj sezoni bodovani su pet najboljih rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|2{{ZD|FRA}} !! width=40|7{{ZD|FRA}} !! width=40|11{{ZD|SUI}} !! width=40|13{{ZD|AUT}} !! width=40|15{{ZD|ITA}} !! width=40|17{{ZD|TCH}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Christa Zechmeister]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 103 || 25 || 25 || 25 || 25 || 3 || - |- | 2 ||align="left"| [[Rosi Mittermaier]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 87 || 11 || (1) || 15 || 11 || 25 || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 63 || - || 8 || 20 || 20 || 15 || - |- | 4 ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 49 || 20 || 2 || 6 || - || 6 || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll|Annemarie Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 41 || - || 15 || - || 6 || 20 || - |- | 6 ||align="left"| [[Monika Kaserer]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 32 || 4 || 4 || 1 || 15 || 8 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Barbara Cochran|Barbara Ann Cochran]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 26 || 1 || 6 || 11 || 8 || - || - |- | 8 ||align="left"| [[Lindy Cochran]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 23 || - || 20 || 3 || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Lise-Marie Morerod]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 22 || - || - || - || - || 11 || 11 |- | 10 ||align="left"| [[Danièle Debernard]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 20 || - || - || - || - || - || 20 |} === Kup nacija === ==== Ukupno ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država!! width=60|Ukupno !! width=50|Muškarci !! width=50|Žene |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 1132 || 650 || 482 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 751 || 690 || 61 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 478 || 280 || 198 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 427 || 124 || 303 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 237 || 9 || 228 |- | 6 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 168 || 26 || 142 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 125 || 3 || 122 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 104 || 25 || 79 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 88 || 88 || 0 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 46 || 46 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| {{flagcountry|POL}} || 34 || 34 || 19 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 19 || 17 || 2 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| {{flagcountry|AUS}} || 17 || 17 || 0 |- | 14 ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 3 || 3 || 0 |} ==== Muškarci ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="cenmter" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država !! width=60|Ukupno !! width=50|SP !! width=50|VS !! width=50|SL !! width=50|Utrke !! width=50|Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 690 || 144 || 337 || 209 || 12 || 9 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 650 || 287 || 201 || 162 || 15 || 5 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 280 || 208 || 41 || 31 || 10 || 4 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 124 || 3 || 15 || 106 || 8 || 2 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 88 || 0 || 37 || 51 || 1 || 0 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 46 || 0 || 0 || 46 || 1 || 1 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|POL}} || 34 || 0 || 0 || 34 || 3 || 0 |- | 8 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 26 || 8 || 0 || 18 || 3 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 25 || 14 || 11 || 0 || 1 || 0 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|AUS}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 1 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 17 || 0 || 17 || 0 || 1 || 0 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 9 || 0 || 3 || 6 || 4 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 3 || 0 || 0 || 3 || 1 || 0 |- | ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 1 || 0 |} ==== Žene ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država !! width=60|Ukupno!! width=50|SP !! width=50|VS !! width=50|SL !! width=50|Utrke !! width=50|Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 690 || 144 || 337 || 209 || 12 || 9 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 650 || 287 || 201 || 162 || 15 || 5 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 280 || 208 || 41 || 31 || 10 || 4 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 124 || 3 || 15 || 106 || 8 || 2 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 88 || 0 || 37 || 51 || 1 || 0 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1945}} || 46 || 0 || 0 || 46 || 1 || 1 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|POL}} || 34 || 0 || 0 || 34 || 3 || 0 |- | 8 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 26 || 8 || 0 || 18 || 3 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 25 || 14 || 11 || 0 || 1 || 0 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|AUS}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 1 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 17 || 0 || 17 || 0 || 1 || 0 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 9 || 0 || 3 || 6 || 4 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 3 || 0 || 0 || 3 || 1 || 0 |- | ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 1 || 0 |} == Pobjede == {{col-begin}} {{col-2}} ;Muškarci {{SKAS 1974 pobjede muškarci}} {{SKAS 1974 pobjede spust muškarci}} {{SKAS 1974 pobjede veleslalom muškarci}} {{SKAS 1974 pobjede slalom muškarci}} {{col-2}} ;Žene {{SKAS 1974 pobjede žene}} {{SKAS 1974 pobjede spust žene}} {{SKAS 1974 pobjede veleslalom žene}} {{SKAS 1974 pobjede slalom žene}} {{col-end}} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == *[https://web.archive.org/web/20110526100537/http://www.fis-ski.com/uk/disciplines/alpineskiing/cupstandings.html?suchen=true&suchcompetitorid=&suchseason=1974 FIS-ski.com] – Stanje u svjetskom kupu u alpskom skijanju 1974. {{Sezone Svjetskog kupa u alpskom skijanju}} [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju|1974]] [[Kategorija:1973. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974.|*]] [[Kategorija:1974. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Svjetski kupovi u zimskim sportovima 1973/1974.]] m82jdkwoml5mtdmdkk9gw1gkfb7fvky Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979. 0 471787 3900121 3873138 2026-06-23T17:28:32Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900121 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Svjetski kup (zimski sportovi) | takmičenje = Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979. <!-- ** Pobjednik ** --> | takmičenje1 = Ukupno: | pobjednik1 = {{m}} {{ZD|ŠVI}} [[Peter Lüscher]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] | takmičenje2 = Spust: | pobjednik2 = {{m}} {{ZD|ŠVI}} [[Peter Müller]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] | takmičenje3 = Veleslalom: | pobjednik3 = {{m}} {{ZD|ŠVE}} [[Ingemar Stenmark]] <br>{{ž}} {{ZD|Z NJE}} [[Christa Kinshofer]] | takmičenje4 = Slalom: | pobjednik4 = {{m}} {{ZD|ŠVE}} [[Ingemar Stenmark]] <br> {{ž}} {{ZD|AUT}} [[Regina Sackl]] | takmičenje6 = Kup nacija | pobjednik6 = {{m}} {{flagcountry|AUT}} <br> {{ž}} {{flagcountry|AUT}} | takmičenje7 = Kup nacija ukupno | pobjednik7 = {{m}} {{flagcountry|AUT}} <!-- ** Takmičenje ** --> | mjesto = {{m}} 18 {{ž}} 14 | pojedinačna_takmičenja = {{m}} 33 {{ž}} 26 | timska_takmičenja = <!-- *** ---> | otkazana_takmičenja = | zaustavljena_takmičenja = <!-- ** Učesnici ** --> | države = | sportisti = <!-- ** ** --> | posljednja = [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1977/1978.|1977/78.]] | sljedeća = [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1979/1980.|1979/80.]] }} '''Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979.''' je bila dvanaesta sezona [[Svjetski kup u alpskom skijanju|Svjetskog kupa]] u [[Alpsko skijanje|alpskom skijanju]] održana u organizaciji [[Međunarodna skijaška federacija|Međunarodne skijaške federacije]] (FIS). Niz takmičenja u disciplinama [[spust]], [[slalom]] i [[veleslalom]] započeo je u [[Austrija]] 9. decembra 1978. a završio 19. marta 1979. u [[Japan]]u. Pobjednik u muškoj konkurenciji bio je [[Švicarci|Švicarac]] [[Peter Lüscher]], a u ženskoj pobijedila je po šesti put nakon sezona [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1971/1972.|1971/72]], [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1972/1973.|1972/73]], [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1973/1974.|1973/74]], [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1974/1975.|1974/75]] i [[Svjetski kup u alpskom skijanju 1975/1976.|1975/76]] [[Austrijanci|Austrijanka]] [[Annemarie Moser-Pröll]]. == Bodovanje == {{Alpsko skijanje bodovi 1}} == Kalendar == === Muškarci === {| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="background:#fff; font-size:86%; line-height:16px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ Legenda: SP – [[Spust]], SL – [[Slalom]], VS – [[Veleslalom]], KB – [[Alpska kombinacija|Kombinacija]], PS – [[Paralelni slalom]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fis-ski.com/DB/alpine-skiing/calendar-results.html?eventselection=&place=&sectorcode=AL&seasoncode=1979&categorycode=WC&disciplinecode=&gendercode=M&racedate=&racecodex=&nationcode=&seasonmonth=X-1979 |title=FIS: Alpine World Cup 1979 men's schedule |access-date=24. 9. 2018 |publisher=[[Međunarodna skijaška federacija]] }}</ref> | align="center" width="13" |{{Abbr|'''Utrka|Ukupni redni broj utrke}} | align="center" width="35" |{{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} | align="center" width="100"|'''Datum | align="center" width="180"|'''Mjesto | align="center" width="42" |{{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}} | align="center" width="165"|'''1 | align="center" width="165"|'''2 | align="center" width="165"|'''3 |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|285 || align=center|1 || align=right|9. decembra 1978. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|AUT}} [[Planai|Schladming]] || align=right|VS <sub>092</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|ITA}} [[Leonardo David]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|286 || align=center|2 || align=right|10. decembra 1978. &nbsp; | align=right|SP <sub>087</sub>&nbsp; || {{ZD|CAN}} [[Ken Read]] || {{ZD|CAN}} [[Dave Murray (skijaš)|Dave Murray]] || {{ZD|URS}} [[Vladimir Makeev]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|287 || align=center|3 || align=right|10. decembra 1978. &nbsp; | align=right|KB <sub>010</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|AUT}} [[Leonhard Stock]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] |- | align=center|288 || align=center|4 || align=right|13. decembra 1978. &nbsp; | {{ZD|ITA}} [[Madonna di Campiglio]] || align=right|SL <sub>098</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Martial Donnet]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] |- | colspan=8| |- bgcolor=#90EE90 | colspan=2 align=center|Nations Cup || align=right|14. decembra 1978. &nbsp; | {{ZD|ITA}} [[Madonna di Campiglio]] || align=right|PS <sub>ncr</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|ITA}} [[Mauro Bernardi]] || {{ZD|ITA}} [[Karl Trojer]] |- | colspan=8| |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|289 || align=center|5 || align=right|16. decembra 1978. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|ITA}} [[Val Gardena]] || align=right|SP <sub>088</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Josef Walcher]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] || {{ZD|SUI}} [[Walter Vesti]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|290 || align=center|6 || align=right|17. decembra 1978. &nbsp; | align=right|SP <sub>089</sub>&nbsp; || {{ZD|NOR}} [[Erik Håker]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] || {{ZD|CAN}} [[Ken Read]] |- | align=center|291 || align=center|7 || align=right|21. decembra 1978. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|YUG}} [[Kranjska Gora]] || align=right|SL <sub>099</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|LIH}} [[Paul Frommelt]] || {{ZD|ITA}} [[Leonardo David]] |- | align=center|292 || align=center|8 || align=right|22. decembra 1978. &nbsp; | align=right|VS <sub>093</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|YUG}} [[Bojan Križaj]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|293 || align=center|9 || align=right|6. januara 1979. &nbsp; | {{ZD|FRA}} [[Avoriaz|Morzine]] || align=right|SP <sub>090</sub>&nbsp; || {{ZD|CAN}} [[Steve Podborski]] || {{ZD|ITA}} [[Herbert Plank]] || {{ZD|AUT}} [[Uli Spieß]] |- | align=center|294 || align=center|10 || align=right|7. januara 1979. &nbsp; | {{ZD|FRA}} [[Courchevel]] || align=right|VS <sub>094</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|YUG}} [[Bojan Križaj]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|295 || align=center|11 || align=right|9. januara 1979. &nbsp; | rowspan=4|{{ZD|SUI}} [[Crans-Montana]] || align=right|SL <sub>100</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] || {{ZD|Bugarska|1971}} [[Petar Popangelov]] || {{ZD|ITA}} [[Karl Trojer]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|296 || align=center|12 || align=right|14. januara 1979. &nbsp; | align=right|SP <sub>091</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Toni Bürgler]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] || {{ZD|CAN}} [[Ken Read]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|297 || align=center|13 || align=right|15. januara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>101</sub>&nbsp; || {{ZD|LIH}} [[Paul Frommelt]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|298 || align=center|14 || align=right|15. januara 1979. &nbsp; | align=right|KB <sub>011</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] || {{ZD|ITA}} [[Piero Gros]] |- | align=center|299 || align=center|15 || align=right|16. januara 1979. &nbsp; | {{ZD|SUI}} [[Adelboden]] || align=right|VS <sub>095</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] || {{ZD|SUI}} [[Jacques Lüthy]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|300 || align=center|16 || align=right|20. januara 1979. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|AUT}} [[Hahnenkamm, Kitzbühel|Kitzbühel]] || align=right|SP <sub>092</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Sepp Ferstl]] || {{ZD|AUT}} [[Peter Wirnsberger]] || {{ZD|AUT}} [[Uli Spieß]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|301 || align=center|17 || align=right|21. januara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>102</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|302 || align=center|18 || align=right|21. januara 1979. &nbsp; | align=right|KB <sub>012</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Anton Steiner]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] |- | align=center|303 || align=center|19 || align=right|23. januara 1979. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Steinach am Brenner|Steinach]] || align=right|VS <sub>096</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|304 || align=center|20 || align=right|27. januara 1979. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|FRG}} [[Garmisch Classic|Garmisch<!-- -Partenkirchen-->]] || align=right|SP <sub>093</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Peter Wirnsberger]] || {{ZD|AUT}} [[Uli Spieß]] || {{ZD|ITA}} [[Herbert Plank]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|305 || align=center|21 || align=right|28. januara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>103</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] || {{ZD|Bugarska|1971}} [[Petar Popangelov]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|306 || align=center|22 || align=right|28. januara 1979. &nbsp; | align=right|KB <sub>013</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] || {{ZD|LIH}} [[Andreas Wenzel]] |- | align=center|307 || align=center|23 || align=right|1. februara 1979. &nbsp; | {{ZD|SUI}} [[Bretaye|Villars]] || align=right|SP <sub>094</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] || {{ZD|AUT}} [[Leonhard Stock]] || {{ZD|AUT}} [[Werner Grissmann]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|308 || align=center|24 || align=right|4. februara 1979. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|TCH}} [[Jasná]] || align=right|VS <sub>097</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|YUG}} [[Bojan Križaj]] || {{ZD|SUI}} [[Heini Hemmi]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|309 || align=center|25 || align=right|5. februara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>104</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] || {{ZD|ITA}} [[Leonardo David]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] |-align="left" | align=center|310 || align=center|26 || align=right|7. februara 1979. &nbsp; | {{ZD|NOR}} [[Oslo]] || align=right|SL <sub>105</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Leonardo David]] || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|311 || align=center|27 || align=right|10. februara 1979. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|SWE}} [[Åre ski resort|Åre]] || align=right|VS <sub>098</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] || {{ZD|SUI}} [[Jacques Lüthy]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|312 || align=center|28 || align=right|11. februara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>106</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|USA}} [[Phil Mahre]] || {{ZD|ITA}} [[Gustav Thöni]] |- | align=center|313 || align=center|29 || align=right|3. marta 1979. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|USA}} [[Whiteface Mountain|Lake Placid]] || align=right|SP <sub>095</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Peter Wirnsberger]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] || {{ZD|CAN}} [[Dave Murray (skijaš)|Dave Murray]] |- | align=center|314 || align=center|30 || align=right|4. marta 1979. &nbsp; | align=right|VS <sub>099</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|AUT}} [[Hans Enn]] || {{ZD|SUI}} [[Peter Lüscher]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|315 || align=center|31 || align=right|12. marta 1979. &nbsp; | {{ZD|USA}} [[Heavenly Mountain Resort|Heavenly Valley]] || align=right|VS <sub>100</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|YUG}} [[Bojan Križaj]] || {{ZD|AUT}} [[Hans Enn]] |- | align=center|316 || align=center|32 || align=right|17. marta 1979. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|Japan|1947}} [[Furano Ski Resort|Furano]] || align=right|SL <sub>107</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|FRG}} [[Christian Neureuther]] || {{ZD|LIH}} [[Paul Frommelt]] |- | align=center|317 || align=center|33 || align=right|19. marta 1979. &nbsp; | align=right|VS <sub>101</sub>&nbsp; || {{ZD|SWE}} [[Ingemar Stenmark]] || {{ZD|SUI}} [[Heini Hemmi]] || {{ZD|SUI}} [[Jean-Luc Fournier]] |} === Žene === {| class="wikitable plainrowheaders" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="background:#fff; font-size:86%; line-height:16px; border:grey solid 1px; border-collapse:collapse;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ Legenda: SP – [[Spust]], SL – [[Slalom]], VS – [[Veleslalom]], KB – [[Alpska kombinacija|Kombinacija]], PS – [[Paralelni slalom]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fis-ski.com/DB/alpine-skiing/calendar-results.html?eventselection=&place=&sectorcode=AL&seasoncode=1979&categorycode=WC&disciplinecode=&gendercode=L&racedate=&racecodex=&nationcode=&seasonmonth=X-1979 |title=FIS: Alpine World Cup 1979 ladies' schedule |access-date=24. 9. 2018 |publisher=[[Međunarodna skijaška federacija]] }}</ref> | align="center" width="13" |{{Abbr|'''Utrka|Ukupni redni broj utrke}} | align="center" width="35" |{{Abbr|'''Sezona|Redni broj utrke u sezoni}} | align="center" width="100"|'''Datum | align="center" width="180"|'''Mjesto | align="center" width="42" |{{Abbr|'''Disc.|Ukupni redni broj utrke u disciplini}} | align="center" width="165"|'''1 | align="center" width="165"|'''2 | align="center" width="165"|'''3 |-bgcolor="#EFEFEF" align="left" | align=center| 273|| align="center" |1 || align=right|9. decembra 1978. &nbsp;|| rowspan=3 | {{ZD|ITA}} [[Piancavallo]] || SP || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|SUI}} [[Doris de Agostini]] || {{ZD|SUI}} [[Evelyne Dirren]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|274 || align=center|2 || align=right|10. decembra 1978. &nbsp; | align=right|SL <sub>099</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Abbi Fisher]] || {{ZD|FRA}} [[Perrine Pelen]] || {{ZD|ITA}} [[Claudia Giordani]]<br />{{ZD|USA}} [[Tamara McKinney]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|275 || align=center|3 || align=right|12. decembra 1978. &nbsp; | align=right|VS <sub>090</sub>&nbsp; || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] |- | align=center|276 || align=center|4 || align=right|17. decembra 1978. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|FRA}} [[Val d'Isère]] || align=right|SP <sub>077</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|FRG}} [[Evi Mittermaier]] || {{ZD|SUI}} [[Bernadette Zurbriggen]] |- | align=center|277 || align=center|5 || align=right|18. decembra 1978. &nbsp; | align=right|VS <sub>091</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Kinshofer]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] |- | align=center|278 || align=center|6 || align=right|18. decembra 1978. &nbsp; | align=right|KB <sub>010</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|279 || align=center|7 || align=right|7. januara 1979. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|FRA}} [[Les Gets]] || align=right|VS <sub>092</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Kinshofer]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|AUT}} [[Regina Sackl]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|280 || align=center|8 || align=right|8. januara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>100</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Regina Sackl]] || {{ZD|FRA}} [[Perrine Pelen]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] |- | align=center|281 || align=center|9 || align=right|12. januara 1979. &nbsp; | {{ZD|SUI}} [[Les Diablerets]] || align=right|SP <sub>078</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|FRG}} [[Evi Mittermaier]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|282 || align=center|10 || align=right|17. januara 1979. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|SUI}} [[Meiringen]] || align=right|SP <sub>079</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] || {{ZD|SUI}} [[Bernadette Zurbriggen]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|283 || align=center|11 || align=right|19. januara 1979. &nbsp; | align=right|SL <sub>101</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Regina Sackl]] || {{ZD|ITA}} [[Claudia Giordani]] || {{ZD|AUT}} [[Marie Kurz-Schlechter]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|284 || align=center|12 || align=right|19. januara 1979. &nbsp; | align=right|KB <sub>011</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] |- | align=center|285 || align=center|13 || align=right|23. januara 1979. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|AUT}} [[Schruns]] || align=right|SL <sub>102</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Lea Solkner]] || {{ZD|ITA}} [[Claudia Giordani]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] |- | align=center|286 || align=center|14 || align=right|26. januara 1979. &nbsp; | align=right|SP <sub>080</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|USA}} [[Cindy Nelson]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] |- | align=center|287 || align=center|15 || align=right|26. januara 1979. &nbsp; | align=right|KB <sub>012</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|USA}} [[Cindy Nelson]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|288 || align=center|16 || align=right|27. januara 1979. &nbsp; | {{ZD|AUT}} [[Mellau]] || align=right|SL <sub>103</sub>&nbsp; || {{ZD|ITA}} [[Maria Rosa Quario]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|FRA}} [[Perrine Pelen]] |- | align=center|289 || align=center|17 || align=right|3. februara 1979. &nbsp; | rowspan=3|{{ZD|FRG}} [[Pfronten]] || align=right|SL <sub>104</sub>&nbsp; || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|FRA}} [[Fabienne Serrat]] || {{ZD|AUT}} [[Regina Sackl]] |- | align=center|290 || align=center|18 || align=right|4. februara 1979. &nbsp; | align=right|SP <sub>081</sub>&nbsp; || {{ZD|USA}} [[Cindy Nelson]] || {{ZD|FRA}} [[Caroline Attia]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] |- | align=center|291 || align=center|19 || align=right|4. februara 1979. &nbsp; | align=right|KB <sub>013</sub>&nbsp; || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] || {{ZD|USA}} [[Cindy Nelson]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|292 || align=center|20 || align=right|6. februara 1979. &nbsp; | {{ZD|FRG}} [[Berchtesgaden]] || align=right|VS <sub>093</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Kinshofer]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] |- | align=center|293 || align=center|21 || align=right|8. februara 1979. &nbsp; | {{ZD|YUG}} [[Maribor Pohorje Ski Resort|Maribor]] || align=right|SL <sub>105</sub>&nbsp; || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|FRG}} [[Christa Kinshofer]] || {{ZD|ITA}} [[Maria Rosa Quario]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|294 || align=center|22 || align=right|2. marta 1979. &nbsp; | {{ZD|USA}} [[Whiteface Mountain|Lake Placid]] || align=right|SP <sub>082</sub>&nbsp; || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] || {{ZD|SUI}} [[Bernadette Zurbriggen]] |- | align=center|295 || align=center|23 || align=right|8. marta 1979. &nbsp; | {{ZD|USA}} [[Aspen Mountain (Colorado)|Aspen]] || align=right|VS <sub>094</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Kinshofer]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] |-bgcolor="#EFEFEF" | align=center|296 || align=center|24 || align=right|11. marta 1979. &nbsp; | {{ZD|USA}} [[Heavenly Mountain Resort|Heavenly Valley]] || align=right|VS <sub>095</sub>&nbsp; || {{ZD|FRG}} [[Christa Kinshofer]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] |- | align=center|297 || align=center|25 || align=right|18. marta 1979. &nbsp; | rowspan=2|{{ZD|Japan|1947}} [[Furano Ski Resort|Furano]] || align=right|SL <sub>106</sub>&nbsp; || {{ZD|FRA}} [[Perrine Pelen]] || {{ZD|LIH}} [[Hanni Wenzel]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] |- | align=center|298 || align=center|26 || align=right|19. marta 1979. &nbsp; | align=right|VS <sub>096</sub>&nbsp; || {{ZD|SUI}} [[Marie-Theres Nadig]] || {{ZD|AUT}} [[Annemarie Moser-Pröll]] || {{ZD|FRG}} [[Irene Epple]] |} == Rezultati == === Muškarci === ==== Ukupno ==== :'''''<small>[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – ukupno (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|SP !! width=40|VS !! width=40|SL !! width=40|KB |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Peter Lüscher]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 186 || 0 || 64 || 57 || 65 |- | 2 ||align="left"| [[Leonhard Stock]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 163 || 57 || 50 || 17 || 39 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Phil Mahre]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 155 || 0 || 27 || 72 || 56 |- | 4 ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 152 || 0 || 58 || 57 || 37 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Ingemar Stenmark]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 150 || 0 || 75 || 75 || 0 |- | 6 ||align="left"| [[Andreas Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 148 || 0 || 59 || 34 || 55 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Anton Steiner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 107 || 10 || 33 || 36 || 28 |- | 8 ||align="left"| [[Bojan Križaj]] ||align="left"| {{flagcountry|JUG}} || 106 || 0 || 66 || 40 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Gustav Thöni]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 92 || 0 || 26 || 54 || 12 |- | 10 ||align="left"| [[Steve Mahre]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 86 || 0 || 25 || 47 || 14 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| [[Leonardo David]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 85 || 0 || 25 || 60 || 0 |- | 12 ||align="left"| [[Hans Enn]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 81 || 0 || 63 || 18 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Jacques Lüthy]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 79 || 0 || 52 || 27 || 0 |- | 14 ||align="left"| [[Christian Neureuther]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 74 || 0 || 0 || 74 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| [[Peter Wirnsberger]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 72 || 70 || 0 || 2 || 0 |- | ||align="left"| [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 72 || 69 || 2 || 0 || 1 |} ==== Spust ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – spust (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|2{{ZD|AUT}} !! width=40|5{{ZD|ITA}} !! width=40|6{{ZD|ITA}} !! width=40|9{{ZD|FRA}} !! width=40|12{{ZD|SUI}} !! width=40|16{{ZD|AUT}} !! width=40|20{{ZD|Z NJE}} !! width=40|23{{ZD|SUI}} !! width=40|29{{ZD|SAD}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Peter Müller (skijaš)|Peter Müller]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 109 || - || 20 || 20 || (2) || 20 || - || (4) || 25 || 24 |- | 2 ||align="left"| [[Peter Wirnsberger]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 89 || 8 || (2) || 11 || - || - || 20 || 25 || - || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Toni Bürgler]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 80 || - || 11 || - || - || 25 || 2 || - || 22 || 20 |- | 4 ||align="left"| [[Uli Spieß]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 75 || - || - || 4 || 15 || - || 15 || 20 || (2) || 21 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Ken Read]] ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 75 || 25 || - || 15 || - || 15 || 1 || - || - || 19 |- | 6 ||align="left"| [[Leonhard Stock]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 67 || - || - || - || - || 6 || 4 || 11 || 24 || 22 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Herbert Plank]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 65 || 11 || (4) || - || 20 || - || 8 || 15 || - || 11 |- | 8 ||align="left"| [[Werner Grissmann]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 63 || - || - || - || 6 || 11 || 6 || (6) || 23 || 17 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Sepp Ferstl]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 63 || (1) || - || - || 3 || - || 25 || 8 || 14 || 13 |- | 10 ||align="left"| [[Dave Murray (skijaš)|Dave Murray]] ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 52 || 20 || - || 3 || - || 2 || - || - || 4 || 23 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Steve Podborski]] ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 52 || 2 || (1) || - || 25 || 4 || 3 || - || - || 18 |- | 12 ||align="left"| [[Erik Håker]] ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 41 || - || - || 25 || - || - || - || - || - || 16 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Josef Walcher]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 40 || - || 25 || - || - || - || - || - || 15 || - |} ==== Veleslalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – veleslalom (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|1{{ZD|AUT}} !! width=40|8{{ZD|YUG}} !! width=40|10{{ZD|FRA}} !! width=40|15{{ZD|SUI}} !! width=40|19{{ZD|AUT}} !! width=40|24{{ZD|ČEH}} !! width=40|27{{ZD|SWE}} !! width=40|30{{ZD|USA}} !! width=40|31{{ZD|USA}} !! width=40|33{{ZD|JAP}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Ingemar Stenmark]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 125 || 25 || 25 || 25 || 25 || 25 || (25) || (25) || (25) || (25) || (25) |- | 2 ||align="left"| [[Peter Lüscher]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 104 || 20 || 20 || 20 || - || (20) || - || (2) || 23 || 21 || (19) |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Bojan Križaj]] ||align="left"| {{flagcountry|JUG}} || 96 || - || 15 || 15 || (6) || - || 20 || - || 22 || 24 || (15) |- | 4 ||align="left"| [[Heini Hemmi]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 86 || (2) || 11 || (8) || (11) || (11) || 15 || (8) || 21 || 15 || 24 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Jacques Lüthy]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 75 || (1) || - || - || 15 || (1) || 8 || 15 || - || 16 || 21 |- | 6 ||align="left"| [[Andreas Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 74 || - || - || - || 20 || 15 || - || - || 19 || 20 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 74 || 8 || 8 || - || (4) || - || (1) || - || 16 || 22 || 20 |- | 8 ||align="left"| [[Jean-Luc Fournier]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 73 || 11 || (2) || 11 || (8) || - || - || - || 18 || 10 || 23 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Hans Enn]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 70 || - || - || - || - || 3 || - || 4 || 24 || 23 || 16 |- | 10 ||align="left"| [[Leonhard Stock]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 69 || - || - || (3) || - || 8 || (2) || 11 || 20 || 13 || 17 |} ==== Slalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – slalom (muškarci)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|4{{ZD|ITA}} !! width=40|7{{ZD|YUG}} !! width=40|11{{ZD|SUI}} !! width=40|13{{ZD|SUI}} !! width=40|17{{ZD|AUT}} !! width=40|21{{ZD|Z NJE}} !! width=40|25{{ZD|ČEH}} !! width=40|26{{ZD|NOR}} !! width=40|28{{ZD|SWE}} !! width=40|32{{ZD|JAP}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Ingemar Stenmark]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 119 || - || 25 || - || (15) || 20 || (11) || (15) || 24 || 25 || 25 |- | 2 ||align="left"| [[Phil Mahre]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 107 || - || - || (8) || (2) || 15 || 20 || 25 || 23 || 24 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Christian Neureuther]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 97 || 15 || - || 25 || 8 || 25 || - || - || - || - || 24 |- | 4 ||align="left"| [[Petar Popangelov]] ||align="left"| {{flagcountry|BUG|1971}} || 96 || (11) || - || 20 || - || - || 15 || (3) || 19 || 20 || 22 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Paul Frommelt]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 92 || - || 20 || (3) || 25 || 11 || - || - || - || 13 || 23 |- | 6 ||align="left"| [[Peter Lüscher]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 72 || 20 || - || - || (3) || - || 25 || 4 || - || 11 || 12 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 71 || 6 || (4) || (6) || - || (3) || 8 || - || 21 || 19 || 17 |- | 8 ||align="left"| [[Leonardo David]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 70 || 4 || 15 || - || - || 6 || - || 20 || 25 || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Gustav Thöni]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 64 || (3) || - || (1) || - || 6 || 4 || - || 18 || 23 || 13 |- | 10 ||align="left"| [[Martial Donnet]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 63 || 25 || 1 || 11 || 6 || - || - || - || - || - || 20 |} ==== Kombinacija ==== Za natjecanja u kombinaciji (spust i slalom) su bodovane četiri utrke. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|3{{ZD|AUT}} !! width=40|14{{ZD|SUI}} !! width=40|18{{ZD|AUT}} !! width=40|22{{ZD|Z NJE}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Andreas Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 70 || 15 || 20 || 20 || 15 |- | 2 ||align="left"| [[Peter Lüscher]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 69 || 25 || 4 || 15 || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Phil Mahre]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 60 || 11 || 25 || 4 || 20 |- | 4 ||align="left"| [[Piero Gros]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 41 || 4 || 15 || 11 || 11 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Leonhard Stock]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 39 || 20 || 11 || - || 8 |- | 6 ||align="left"| [[Anton Steiner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 28 || - || 3 || 25 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Bohumír Zeman]] ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 18 || 8 || - || 6 || 4 |- | 8 ||align="left"| [[Steve Mahre]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 14 || - || 8 || - || 6 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Herbert Plank]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 14 || 3 || - || 8 || 3 |- | 10 ||align="left"| [[Gustav Thöni]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 12 || 6 || 6 || - || - |} === Žene === ==== Ukupno ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – ukupno (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small>. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|SP !! width=40|VS !! width=40|SL !! width=40|KB |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 243 || 75 || 40 || 58 || 70 |- | 2 ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 240 || 40 || 71 || 74 || 55 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Irene Epple]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 189 || 66 || 70 || 17 || 36 |- | 4 ||align="left"| [[Cindy Nelson]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 168 || 67 || 43 || 12 || 46 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 156 || 63 || 68 || 0 || 25 |- | 6 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 151 || 6 || 61 || 49 || 35 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Regina Sackl]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 112 || 0 || 39 || 73 || 0 |- | 8 ||align="left"| [[Christa Kinshofer]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 110 || 0 || 75 || 35 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Perrine Pelen]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 100 || 0 || 32 || 65 || 3 |- | 10 ||align="left"| [[Claudia Giordani]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 98 || 3 || 23 || 55 || 17 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| [[Lea Sölkner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 95 || 0 || 29 || 66 || 0 |- | 12 ||align="left"| [[Regine Mösenlechner]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 85 || 0 || 31 || 46 || 8 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Maria Rosa Quario]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 84 || 0 || 19 || 65 || 0 |- | 14 ||align="left"| [[Daniela Zini]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 82 || 0 || 28 || 54 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| [[Erika Hess]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 76 || 0 || 43 || 33 || 0 |} ==== Spust ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – spust (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> U ovoj sezoni bodovani su pet najboljih rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|1{{ZD|ITA}} !! width=40|4{{ZD|FRA}} !! width=40|9{{ZD|SUI}} !! width=40|10{{ZD|SUI}} !! width=40|14{{ZD|AUT}} !! width=40|18{{ZD|Z NJE}} !! width=40|22{{ZD|SAD}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 125 || 25 || 25 || 25 || 25 || 25 || - || (25) |- | 2 ||align="left"| [[Bernadette Zurbriggen]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 90 || - || 15 || - || 15 || 19 || 18 || 23 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 89 || (8) || 11 || 15 || (6) || 22 || 17 || 24 |- | 4 ||align="left"| [[Cindy Nelson]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 82 || (1) || - || 11 || 4 || 24 || 25 || 18 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Irene Epple]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 81 || (4) || (1) || 8 || 20 || 23 || 23 || 7 |- | 6 ||align="left"| [[Evi Mittermaier]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 67 || - || 20 || 20 || - || 18 || 9 || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Edith Peter]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 64 || 8 || 6 || (6) || 8 || 21 || - || 21 |- | 8 ||align="left"| [[Caroline Attia]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 55 || 2 || 3 || - || 11 || - || 24 || 15 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Annemarie Bischofsberger]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 49 || - || - || - || - || 9 || 20 || 20 |- | 10 ||align="left"| [[Cornelia Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 41 || - || - || - || - || - || 19 || 22 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 41 || - || - || - || 1 || 13 || 15 || 12 |- | ||align="left"| [[Brigitte Totschnig]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 41 || - || - || - || - || 20 || 12 || 9 |} ==== Veleslalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – veleslalom (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !!! width=40|3{{ZD|ITA}} !! width=40|5{{ZD|FRA}} !! width=40|7{{ZD|FRA}} !! width=40|20{{ZD|Z NJE}} !! width=40|23{{ZD|USA}} !! width=40|24{{ZD|USA}} !! width=40|26{{ZD|JAP}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Christa Kinshofer]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 125 || - || 25 || 25 || 25 || 25 || 25 || (14) |- | 2 ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 112 || 25 || 20 || (20) || (6) || 22 || 24 || 21 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Irene Epple]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 105 || 15 || - || (1) || 20 || 24 || 23 || 23 |- | 4 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 94 || 20 || 15 || 11 || (4) || 23 || - || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 65 || - || - || 4 || - || 21 || 21 || 19 |- | 6 ||align="left"| [[Heidi Preuss]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 58 || - || - || - || - || 19 || 17 || 22 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Cindy Nelson]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 46 || - || 3 || - || - || 13 || 10 || 20 |- | ||align="left"| [[Viki Fleckenstein]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 46 || - || - || - || - || 14 || 14 || 18 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Regina Sackl]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 45 || - || 6 || 15 || 11 || - || 13 || - |- | 10 ||align="left"| [[Erika Hess]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 43 || - || - || - || - || 20 || 22 || 1 |} ==== Slalom ==== :<small>'''''[[Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979 – slalom (žene)|Vidi cijelu tabelu]]'''''</small> U ovoj sezoni bodovani su pet najboljih rezultata. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|2{{ZD|ITA}} !! width=40|8{{ZD|FRA}} !! width=40|11{{ZD|SUI}} !! width=40|13{{ZD|AUT}} !! width=40|16{{ZD|AUT}} !! width=40|17{{ZD|Z NJE}} !! width=40|21{{ZD|YUG}} !! width=40|25{{ZD|JAP}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Regina Sackl]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 105 || (1) || 25 || 25 || - || (8) || 23 || 22 || 10 |- | 2 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 87 || (4) || 15 || - || 15 || 20 || 14 || - || 23 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Lea Sölkner]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 84 || - || 2 || - || 25 || - || 22 || 19 || 16 |- | 4 ||align="left"| [[Perrine Pelen]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 82 || 20 || 20 || 2 || - || 15 || - || - || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 81 || - || (1) || - || 4 || 3 || 25 || 25 || 24 |- | ||align="left"| [[Claudia Giordani]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 81 || 15 || (8) || 20 || 20 || (4) || 13 || - || 13 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Maria Rosa Quario]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 69 || - || 4 || - || - || 25 || 17 || 23 || - |- | 8 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 63 || (2) || 11 || 3 || - || 11 || 24 || - || 14 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Daniela Zini]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 61 || - || 6 || - || 11 || 1 || 21 || - || 22 |- | 10 ||align="left"| [[Christa Zechmeister]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 51 || 6 || - || (1) || 6 || - || 8 || 11 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| [[Regine Mösenlechner]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 50 || - || - || 4 || 8 || - || - || 21 || 17 |- | 12 ||align="left"| [[Pamela Behr]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 46 || - || - || - || 4 || - || 21 || - || 21 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| [[Abbi Fisher]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 40 || 25 || - || - || - || - || 25 || - || - |} ==== Kombinacija ==== Za natjecanja u kombinaciji (spust i slalom) su bodovane tri utrke. {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Ime!! width=120|Država!! width=50|Ukupno !! width=40|6{{ZD|FRA}} !! width=40|12{{ZD|SUI}} !! width=40|15{{ZD|AUT}} !! width=40|19{{ZD|Z NJE}} |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| [[Annemarie Moser-Pröll]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 70 || 20 || 25 || 25 || - |- | ||align="left"| [[Hanni Wenzel]] ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 70 || 15 || 15 || 15 || 25 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| [[Cindy Nelson]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 57 || 11 || 11 || 20 || 15 |- | 4 ||align="left"| [[Irene Epple]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 36 || - || 8 || 8 || 20 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| [[Fabienne Serrat]] ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 35 || 4 || 20 || - || 11 |- | 6 ||align="left"| [[Marie-Theres Nadig]] ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 25 || 25 || - || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| [[Claudia Giordani]] ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 17 || - || 6 || 11 || - |- | 8 ||align="left"| [[Andrea Haaser]] ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 10 || 6 || 4 || - || - |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| [[Regine Mösenlechner]] ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 8 || 8 || - || - || - |- | ||align="left"| [[Abbi Fisher]] ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 8 || - || - || - || 8 |} === Kup nacija === ==== Ukupno ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država!! width=60|Ukupno !! width=50|Muškarci !! width=50|Žene |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 2095 || 1041 || 1054 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 1515 || 944 || 571 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 1119 || 711 || 408 |- | 4 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 1009 || 369 || 640 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 996 || 199 || 797 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 677 || 284 || 393 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 568 || 110 || 458 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 505 || 505 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|JUG}} || 297 || 285 || 12 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 242 || 72 || 170 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 209 || 195 || 14 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|Bugarska|1971}} || 115 || 115 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| {{flagcountry|SSSR}} || 83 || 55 || 28 |- | 14 ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 65 || 65 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| {{flagcountry|JAP}} || 28 || 28 || 0 |- | 16 ||align="left"| {{flagcountry|BEL}} || 3 || 0 || 3 |-bgcolor="#EFEFEF" | ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1977}} || 3 || 3 || 0 |- | 18 ||align="left"| {{flagcountry|POL}} || 1 || 1 || 0 |} ==== Muškarci ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="cenmter" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država !! width=60|Ukupno !! width=50|SP !! width=50|VS !! width=50|SL !! width=50|KB !! width=50|Utrke !! width=50|Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 1041 || 435 || 277 || 262 || 67 || 18 || 4 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 944 || 320 || 375 || 179 || 70 || 15 || 6 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 711 || 162 || 187 || 295 || 67 || 16 || 1 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVE}} || 505 || 0 || 296 || 209 || 0 || 5 || 13 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 369 || 33 || 82 || 178 || 76 || 11 || 2 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|JUG}} || 285 || 0 || 206 || 79 || 0 || 4 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 284 || 0 || 81 || 133 || 70 || 3 || 1 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 199 || 82 || 8 || 105 || 4 || 5 || 3 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 195 || 190 || 3 || 0 || 2 || 5 || 2 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|Bugarska|1971}} || 115 || 0 || 5 || 110 || 0 || 1 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 110 || 18 || 83 || 9 || 0 || 4 || 0 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 72 || 0 || 29 || 25 || 18 || 1 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 13 ||align="left"| {{flagcountry|NOR}} || 65 || 41 || 0 || 24 || 0 || 4 || 1 |- | 14 ||align="left"| {{flagcountry|SSSR}} || 55 || 36 || 8 || 9 || 2 || 5 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 15 ||align="left"| {{flagcountry|JAP}} || 28 || 0 || 3 || 25 || 0 || 5 || 0 |- | 16 ||align="left"| {{flagcountry|ŠPA|1977}} || 3 || 0 || 0 || 0 || 3 || 1 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 17 ||align="left"| {{flagcountry|POL}} || 1 || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || 0 |} ==== Žene ==== {| border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center; font-size:86%; line-height:15px;" |-align="center" bgcolor="#CCCCCC" ! width=35|Plasman!! width=170|Država !! width=60|Ukupno!! width=50|SP !! width=50|VS !! width=50|SL !! width=50|KB !! width=50|Utrke !! width=50|Pobjede |-bgcolor="#EFEFEF" | 1 ||align="left"| {{flagcountry|AUT}} || 1054 || 394 || 178 || 401 || 81 || 16 || 11 |- | 2 ||align="left"| {{flagcountry|Z NJE}} || 797 || 240 || 306 || 202 || 49 || 10 || 5 |-bgcolor="#EFEFEF" | 3 ||align="left"| {{ZID|SAD}} || 640 || 168 || 257 || 143 || 72 || 12 || 2 |- | 4 ||align="left"| {{flagcountry|ŠVI}} || 571 || 309 || 169 || 61 || 32 || 10 || 2 |-bgcolor="#EFEFEF" | 5 ||align="left"| {{flagcountry|FRA}} || 458 || 127 || 111 || 173 || 47 || 13 || 1 |- | 6 ||align="left"| {{flagcountry|ITA}} || 408 || 14 || 83 || 294 || 17 || 7 || 1 |-bgcolor="#EFEFEF" | 7 ||align="left"| {{flagcountry|LIH}} || 393 || 49 || 173 || 96 || 75 || 3 || 4 |- | 8 ||align="left"| {{flagcountry|ČEH}} || 170 || 38 || 76 || 50 || 6 || 4 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 9 ||align="left"| {{flagcountry|SSSR}} || 28 || 0 || 3 || 24 || 1 || 2 || 0 |- | 10 ||align="left"| {{flagcountry|KAN}} || 14 || 14 || 0 || 0 || 0 || 2 || 0 |-bgcolor="#EFEFEF" | 11 ||align="left"| {{flagcountry|JUG}} || 12 || 0 || 0 || 12 || 0 || 3 || 0 |- | 12 ||align="left"| {{flagcountry|BEL}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0 |} == Pobjede == {{col-begin}} {{col-2}} ;Muškarci {{SKAS 1979 pobjede muškarci}} {{SKAS 1979 pobjede spust muškarci}} {{SKAS 1979 pobjede veleslalom muškarci}} {{SKAS 1979 pobjede slalom muškarci}} {{SKAS 1979 pobjede kombinacija muškarci}} {{col-2}} ;Žene {{SKAS 1979 pobjede žene}} {{SKAS 1979 pobjede spust žene}} {{SKAS 1979 pobjede veleslalom žene}} {{SKAS 1979 pobjede slalom žene}} {{SKAS 1979 pobjede kombinacija žene}} {{col-end}} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == *[https://web.archive.org/web/20110526100225/http://www.fis-ski.com/uk/disciplines/alpineskiing/cupstandings.html?suchen=true&suchcompetitorid=&suchseason=1979 FIS-ski.com] – Stanje u svjetskom kupu u alpskom skijanju 1979. {{Sezone Svjetskog kupa u alpskom skijanju}} [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju|1979]] [[Kategorija:1978. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Svjetski kup u alpskom skijanju 1978/1979.|*]] [[Kategorija:1979. u alpskom skijanju]] [[Kategorija:Svjetski kupovi u zimskim sportovima 1978/1979.]] njkjxtghank07g95rjxx7s9pyor7921 Upredena zavojnica 0 473917 3900299 3887801 2026-06-24T10:55:56Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900299 wikitext text/x-wiki [[slika:GCN4 coiled coil dimer 1zik rainbow.png|thumb|200px|right| Klasični primjer upredene zavojnice je GCN4 ([[leucinski zatvarač]], PDB pristupni kod 1zik), koji je paralelni, ljevoruki [[homodimer]]. Međutim, postoje i mnogi drugi tipovi zavojnica.]] '''Upredena zavojnica''', '''namotana zavojnica''' ili '''superheliks''' (superspirala, namotana savijena zavojnica) je [[strukturni motiv]] [[protein]]a u kojem su 2–7A <ref name="Liu2006"> {{cite journal | vauthors = Liu J, Zheng Q, Deng Y, Cheng CS, Kallenbach NR, Lu M | title = A seven-helix coiled coil | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 103 | issue = 42 | pages = 15457–62 | date = Oct 2006 | pmid = 17030805 | pmc = 1622844 | doi = 10.1073/pnas.0604871103 | bibcode = 2006PNAS..10315457L }}</ref> [[alfa-heliks]]i zajedno namotan poput niti užeta. Najčešći tipovi su [[proteinski dimer]]i i [[Proteinski trimer|trimeri]] Mnogi upredenii proteini tipa zavojnice uključeni su u važne biološke funkcije, poput regulacije [[ekspresija gena|ekspresije gena]], npr. [[faktori transkripcije]]. Značajni primjeri su [[onkoprotein]]i '''[[c-Fos]]''' i '''[[c-jun]]''', kao i [[mišić]]ni [[protein]] [[tropomiozin]]. == Otkriće == Mogućnost spiralnih zavojnica za α-[[keratin]] u početku je bila donekle kontroverzna. [[Linus Pauling]] i [[Francis Crick]] neovisno su zaključili da je to bilo moguće otprilike u isto vrijeme. U ljeto 1952. Pauling je posjetio laboratoriju u [[Engleska|Engleskoj]] u kojoj je Crick radio. Upoznali su se i razgovarali o raznim temama; u jednom je trenutku Crick pitao da li Pauling razmatrao "upredene zavojnice" (Crick je smislio taj izraz), na što je Pauling rekao da jest. Po povratku u Sjedinjene Države, Pauling je nastavio istraživanje na tu temu. Zaključio je da postoje spiralne zavojnice i u oktobru je predao poduži rukopis časopisu "[[Nature]]". Paulingov sin Peter Pauling radio je u istoj laboratoriji kao i Crick i spomenuo mu izvještaj. Crick je vjerovao da mu je Pauling ukrao ideju i predao je kraću bilješku časopisu "Nature" nekoliko dana nakon što je Paulingov rukopis stigao. Na kraju, nakon nekih kontroverzi i čestih prepiski, Crickov laboratorij izjavio je da su oba istraživača samostalno došla do ideje i da se nije dogodila intelektualna krađa.<ref>{{cite web|last=Hager|first=Thomas|title=Narrative 43, Coils Upon Coils|url=http://scarc.library.oregonstate.edu/coll/pauling/proteins/narrative/page43.html|work=Linus Pauling and the Structure of Proteins|publisher=Oregon State University Special Collections and Archives Research Center|access-date=15. 5. 2013}}</ref> U svojoj bilješci (koja je, zbog kratkoće prva objavljena), Crick je predložio upredenu zavojnicu i matematičke metode za određivanje njene strukture.<ref name="crick52"> {{cite journal | vauthors = Crick FH | title = Is alpha-keratin a coiled coil? | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1952-11-22_170_4334/page/882 | journal = Nature | volume = 170 | issue = 4334 | pages = 882–3 | date = Nov 1952 | pmid = 13013241 | doi = 10.1038/170882b0 | bibcode = 1952Natur.170..882 }}</ref> Izuzetno, je to bilo ubrzo nakon što su strukturu [[alfa-heliks]]a 1951. godine predložili [[Linus Pauling]] i saradnici.<ref name="pauling51"> {{cite journal | vauthors = Pauling L, Corey RB, Branson HR | title = The structure of proteins; two hydrogen-bonded helical configurations of the polypeptide chain | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 37 | issue = 4 | pages = 205–11 | date = Apr 1951 | pmid = 14816373 | pmc = 1063337 | doi = 10.1073/pnas.37.4.205 | bibcode = 1951PNAS...37..205P }}</ref> Ove studije objavljene su u nedostatku znanja o [[keratin]]skoj sekvenci. Prve sekvence keratina odredili su Hanukoglu i Fuchs, 1982.<ref name="pages = –-1982">{{cite journal | vauthors = Hanukoglu I, Fuchs E | title = The cDNA sequence of a human epidermal keratin: divergence of sequence but conservation of structure among intermediate filament proteins | journal = Cell | volume = 31 | issue = 1 | pages = 243–52 | date = Nov 1982 | pmid = 6186381 | doi = 10.1016/0092-8674(82)90424-X | url = https://zenodo.org/record/890743 }}</ref><ref name="pages = –-1983">{{cite journal | vauthors = Hanukoglu I, Fuchs E | title = The cDNA sequence of a Type II cytoskeletal keratin reveals constant and variable structural domains among keratins | journal = Cell | volume = 33 | issue = 3 | pages = 915–24 | date = Jul 1983 | pmid = 6191871 | doi = 10.1016/0092-8674(83)90034-X | url = https://zenodo.org/record/890739 }}</ref> Na osnovu analiza predikcijskih sekvenci i sekundarne strukture, identificirani su domeni upredenih zavojnica keratina. Ovi modeli su potvrđeni strukturnim analizama domena upredenih jkeratindkih zavojnica.<ref name="pmid24265184">{{cite journal | vauthors = Hanukoglu I, Ezra L | title = Proteopedia entry: coiled-coil structure of keratins | journal = Biochemistry and Molecular Biology Education | volume = 42 | issue = 1 | pages = 93–4 | date = Jan 2014 | pmid = 24265184 | doi = 10.1002/bmb.20746}}</ref> == Molekulska struktura == Upredene zavojnice obično sadrže obrazac ponavljanja, ''hxxhcxc'', hidrofobnih ('' h'') i nabijenih (''c'') ostataka, [[aminokiselina]] koji se nazivaju [[heptadno ponavljanje]].<ref name="mason2004"> {{cite journal | vauthors = Mason JM, Arndt KM | title = Coiled coil domains: stability, specificity, and biological implications | journal = ChemBioChem | volume = 5 | issue = 2 | pages = 170–6 | date = Feb 2004 | pmid = 14760737 | doi = 10.1002/cbic.200300781 }}</ref> Položaji u heptadnom ponavljanju obično su označeni kao ''abcdefg'', gdje su '' a '' i '' d '' hidrofobni položaji, koje često zauzimaju [[izoleucin]], [[leucin]] ili [[valin]]. Preklapanje sekvence s ovim ponavljajućim uzorkom u [[alfa-heliks]]u [[sekundarna struktura proteina|sekundarne strukture]] dovodi da se hidrofobni ostaci ispoljvaju kao „pruga“ koja se lagano zavija oko zavojnice, formiranjem [[amfifilnost|amfipatske]] strukture. Najpovoljniji način da se dvije takve spirale poslože u [[citoplazma]]tskom okruženju ispunjenom vodom je namotavanje hidrofobnih niti jedna protiv druge upredene između [[hidrofilnost|hidrofilnih]] [[aminokiselina]]. Dakle, umotavanje hidrofobnih površina pruža [[termodinamika|termodinamičku]] pokretačku silu za oligomerizaciju. Pakovanje u interfejsu sa upredenom zavojnicom izuzetno je nepropusno, sa gotovo potpunim [[van der Waalsove sile|van der Waalsovim]] kontaktom između [[bočni lanac|bočnih lanaca]] ''a'' i ''d'' ostataka. Ovo čvrsto pakiranje prvobitno je predvidio [[Francis Crick]], 1952. i naziva se [[dugme pakovanja rupe]]. [[Alfa-heliks|α-heliks]] može biti paralelan ili antiparalellan i obično ima ''ljevoruki'' superheloks (slika). Iako su favorizirani, u prirodi i u dizajniranim proteinima uočeno je i nekoliko upredenih ''desnorukih'' zavojnica.<ref name="harbury1998">{{cite journal | vauthors = Harbury PB, Plecs JJ, Tidor B, Alber T, Kim PS | title = High-resolution protein design with backbone freedom | url = https://archive.org/details/sim_science_1998-11-20_282_5393/page/1462 | journal = Science | volume = 282 | issue = 5393 | pages = 1462–7 | date = Nov 1998 | pmid = 9822371 | doi = 10.1126/science.282.5393.1462 }}</ref> ==Biološka uloga== ===Infekvcija HIV-om=== [[slika:gp41 coiled coil hexamer 1aik sideview.png|thumb|200px|right| Bočni izgled gp41 heksamera koji inicira ulazak [[HIV]]-a u ciljnu ćeliju]] Ulazak virusa u CD4-pozitivne ćelije započinje kada se tri podjedinice [[glikoprotein]]a 120 ([[gp120]]) vežu za CD4 receptor i koreceptor. Glikoprotein gp120 usko je povezan sa trimerom gp41, putem van der Waalsovih interakcija. Nakon vezanja gp120 za CD4 receptor i koreceptor, niz konformacijskih promjena u strukturi dovodi do disocijacije gp120 i do izloženosti [[gp41]] , a istovremeno i do sidrenja gp41 [[N-kraj]]eve fuzije sekvence peptida u ćeliji domaćina. [[Opružni]] mehanizam odgovoran je za približavanje virusnih i ćelijskih membrana dovoljno blizu da se mogu stopiti. [[Porijeklo opružnog mehanizma leži u izloženom [[gp41]], koji sadrži dva uzastopna heptadna ponavljanja (HR1 i HR2) nakon fuzijskog peptida na [[N-kraj]]u proteina. HR1 formira paralelnu, trimernu upredenu zavojnicu na koju se zavija HR2 regija, formirajući strukturu trimerne ukosnice (ili snop od šest zavojnica), olakšavajući tako fuziju membrane približavanjem membrana. Tada virus ulazi u ćeliju i započinje njegova replikacija. Nedavno su razvijeni inhibitori izvedeni iz HR2, kao što je [[enfuvirtid|fuzeon]] (DP178, T-20), koji se vežu za regiju HR1 na gp41. Međutim, peptidi izvedeni iz HR1 imaju malu učinkovitost inhibicije virusa, zbog sklonosti da se u rastvoru agregiraju. Himere ovih peptida izvedenih iz HR1 sa GCN4, razvijene su [[leuciski zatvarač|leucinskim zatvaračem]] i pokazale su se aktivnijima od [[enfuvirtid|fuzeona]], ali još nisu ušle u kliničku praksu. ===Oligomerizacijske oznake === Zbog svoje specifične interakcije, zavojnice se mogu koristiti kao "oznake" za stabilizaciju ili provođenje određenog stanja oligomerizacije.<ref name="Deiss_2014">{{cite journal | vauthors = Deiss S, Hernandez Alvarez B, Bär K, Ewers CP, Coles M, Albrecht R, Hartmann MD | title = Your personalized protein structure: Andrei N. Lupas fused to GCN4 adaptors | journal = Journal of Structural Biology | volume = 186 | issue = 3 | pages = 380–5 | date = juni 2014 | pmid = 24486584 | doi = 10.1016/j.jsb.2014.01.013 | doi-access = free }}</ref> Primijećena je interakcija upredene zavojnice koje pokreću oligomerizaciju podjedinica [[BBS2]] i [[BBS7]] u [[BBSom]]ima.<ref>{{cite journal |last1=Chou |first1=Hui-Ting |last2=Apelt |first2=Luise |last3=Farrell |first3=Daniel P. |last4=White |first4=Susan Roehl |last5=Woodsmith |first5=Jonathan |last6=Svetlov |first6=Vladimir |last7=Goldstein |first7=Jaclyn S. |last8=Nager |first8=Andrew R. |last9=Li |first9=Zixuan |last10=Muller |first10=Jean |last11=Dollfus |first11=Helene |last12=Nudler |first12=Evgeny |last13=Stelzl |first13=Ulrich |last14=DiMaio |first14=Frank |last15=Nachury |first15=Maxance V. |last16=Walz |first16=Thomas |title=The Molecular Architecture of Native BBSome Obtained by an Integrated Structural Approach |journal=Structure |date=3. 9. 2019 |volume=27 |issue=9 |pages=1384–1394 |doi=10.1016/j.str.2019.06.006 |pmid=31303482 |pmc=6726506 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Ludlam |first1=WG |last2=Aoba |first2=T |last3=Cuéllar |first3=J |last4=Bueno-Carrasco |first4=MT |last5=Makaju |first5=A |last6=Moody |first6=JD |last7=Franklin |first7=S |last8=Valpuesta |first8=JM |last9=Willardson |first9=BM |title=Molecular architecture of the Bardet-Biedl syndrome protein 2-7-9 subcomplex. |journal=The Journal of Biological Chemistry |volume=294 |issue=44 |pages=16385–16399 |date=17. 9. 2019 |doi=10.1074/jbc.RA119.010150 |pmid=31530639|pmc=6827290 }}</ref> == Dizajn == Opći problem odlučivanja o presavijanju strukturie proteina kada mu se daje aminokiselinska sekvenca (takozvano [[predviđanje strukture proteina|problem savijanja proteina]]) nije riješena. Međutim, upredena zavojnica jedan je od relativno malog broja preklopnih motiva za koje se odnosi između niza i konačne presavijene strukture relativno dobro razumiju.<ref name="Bromely2008"> {{cite journal | vauthors = Bromley EH, Channon K, Moutevelis E, Woolfson DN | title = Peptide and protein building blocks for synthetic biology: from programming biomolecules to self-organized biomolecular systems | journal = ACS Chemical Biology | volume = 3 | issue = 1 | pages = 38–50 | date = Jan 2008 | pmid = 18205291 | doi = 10.1021/cb700249v }}</ref><ref name="mahrenholz2011"> {{cite journal | vauthors = Mahrenholz CC, Abfalter IG, Bodenhofer U, Volkmer R, Hochreiter S | title = Complex networks govern coiled-coil oligomerization--predicting and profiling by means of a machine learning approach | journal = Molecular & Cellular Proteomics | volume = 10 | issue = 5 | pages = M110.004994 | date = maj 2011 | pmid = 21311038 | pmc = 3098589 | doi = 10.1074/mcp.M110.004994 }}</ref> Harbury et al. izveli su orijentacijsku studiju, koristeći arhetipsku upredenu zavojnicu, GCN4, u kojoj su utvrđena pravila koja reguliraju način na koji sekvenca peptida utiče na oligomerno stanje (to jest, uspostavljeni broj [[alfa-heliks]]a u završnom sklopu).<ref name="Harbury1993"> {{cite journal | vauthors = Harbury PB, Zhang T, Kim PS, Alber T | title = A switch between two-, three-, and four-stranded coiled coils in GCN4 leucine zipper mutants | url = https://archive.org/details/sim_science_1993-11-26_262_5138/page/1400 | journal = Science | volume = 262 | issue = 5138 | pages = 1401–7 | date = Nov 1993 | pmid = 8248779 | doi = 10.1126/science.8248779 | bibcode = 1993Sci...262.1401H }}</ref><ref name="Harbury1994"> {{cite journal | vauthors = Harbury PB, Kim PS, Alber T | title = Crystal structure of an isoleucine-zipper trimer | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1994-09-01_371_6492/page/80 | journal = Nature | volume = 371 | issue = 6492 | pages = 80–3 | date = Sep 1994 | pmid = 8072533 | doi = 10.1038/371080a0 | bibcode = 1994Natur.371...80H}}</ref> Upredena zavojnica GCN4 je 31-aminokiselinska (što znači sa nešto više od četiri ''heptade'') paralelne, dimerne (tj. koja se sastoji od dva [[alfa-heliks]]a) zavojnice i ima ponovljeni [[izoleucin]]a (ili I i svojstva ednostrukog koda) i [[leucin]]a (L) na ''a'' i ''d'' položaju, odnosno tvori zavojnicu sa upredenom zavojnicom. Kada su aminokiseline u položajima ''a'' i ''d'' promijenjene iz I u ''a'' i L u ''d'' u i u ''a'' i I u ''d'', formira se trimerna zavojnica (tri [[alfa-heliks]]a). Nadalje, prebacivanje položaja L u ''a'' i u ''d'' rezultiralo je stvaranjem tetramerne zavojnice (četiri [[alfa-heliks]]a). Oni predstavljaju skup pravila za određivanje oligomernih stanja upredenih zavojnica i omogućavaju naučnicima da efikasno "uključe" ponašanje oligomerizacije. Sljedeći aspekt sklopa zavojnice koji je relativno dobro razumljivo, barem u slučaju dimernih zavojnica, postavljanje polarnog ostatka (posebno N -[[asparagin]]a) na suprotne položaje ''a'' prisiljavajući paralelni sklop upredene zavojnice. Ovaj efekt je posljedica samo-komplementarne [[vodikova veza|vodikove veze]] između ovih ostataka, koji ne bi bio zadovoljene ako bi se N upario sa, na primjer, L na suprotnoj zavojnici.<ref name="Woolfson2005"> {{cite journal |last=Woolfson |first=DN |year=2005 |title=The design of coiled-coil structures and assemblies |journal=Adv. Protein. Chem. |volume=70 |issue= 4 |pages=79–112 |doi=10.1016/S0065-3233(05)70004-8 |pmid=15837514 |series=Advances in Protein Chemistry |isbn=9780120342709 }}</ref> Peacock, [[Zoe Pikramenou|Pikramenou]] i njihovi saradnici nedavno su demonstrirali da se upredene zavojsnice mogu samostalno sastaviti, koristeći ione lantanida (III) kao predložak, stvarajući tako nove agense za snimanje.<ref>{{cite journal|vauthors=Berwick MR, Lewis DJ, Jones AW, Parslow RA, Dafforn TR, Cooper HJ, Wilkie J, Zoe Pikramenou, Britton MM, Peacock AF|date=Jan 2014|title=De novo design of Ln(III) coiled coils for imaging applications|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=136|issue=4|pages=1166–9|doi=10.1021/ja408741h|pmc=3950886|pmid=24405157}}</ref> == Reference == {{refspisak|33em}} == Dopunska literatura == {{refbegin|33em}} * {{cite journal | doi = 10.1107/S0365110X53001964 | last1 = Crick | first1 = FHC | year = 1953 | title = The Packing of α-Helices: Simple Coiled-Coils | journal = Acta Crystallogr | volume = 6 | issue = 8| pages = 689–697 | doi-access = free }} * {{cite journal | vauthors = Nishikawa K, Scheraga HA | title = Geometrical criteria for formation of coiled-coil structures of polypeptide chains | journal = Macromolecules | volume = 9 | issue = 3 | pages = 395–407 | year = 1976 | pmid = 940353 | doi = 10.1021/ma60051a004 | bibcode = 1976MaMol...9..395N }} * {{cite journal | vauthors = Harbury PB, Zhang T, Kim PS, Alber T | title = A switch between two-, three-, and four-stranded coiled coils in GCN4 leucine zipper mutants | url = https://archive.org/details/sim_science_1993-11-26_262_5138/page/1400 | journal = Science | volume = 262 | issue = 5138 | pages = 1401–7 | date = Nov 1993 | pmid = 8248779 | doi = 10.1126/science.8248779 | bibcode = 1993Sci...262.1401H }} * {{cite journal | vauthors = Gonzalez L, Plecs JJ, Alber T | title = An engineered allosteric switch in leucine-zipper oligomerization | journal = Nature Structural Biology | volume = 3 | issue = 6 | pages = 510–5 | date = Jun 1996 | pmid = 8646536 | doi = 10.1038/nsb0696-510}} * {{cite journal | vauthors = Harbury PB, Plecs JJ, Tidor B, Alber T, Kim PS | title = High-resolution protein design with backbone freedom | url = https://archive.org/details/sim_science_1998-11-20_282_5393/page/1462 | journal = Science | volume = 282 | issue = 5393 | pages = 1462–7 | date = Nov 1998 | pmid = 9822371 | doi = 10.1126/science.282.5393.1462 }} * {{cite journal | vauthors = Yu YB | title = Coiled-coils: stability, specificity, and drug delivery potential | url = https://archive.org/details/sim_advanced-drug-delivery-reviews_2002-10-18_54_8/page/n66 | journal = Advanced Drug Delivery Reviews | volume = 54 | issue = 8 | pages = 1113–29 | date = Oct 2002 | pmid = 12384310 | doi = 10.1016/S0169-409X(02)00058-3 }} * {{cite journal | vauthors = Burkhard P, Ivaninskii S, Lustig A | title = Improving coiled-coil stability by optimizing ionic interactions | journal = Journal of Molecular Biology | volume = 318 | issue = 3 | pages = 901–10 | date = maj 2002 | pmid = 12054832 | doi = 10.1016/S0022-2836(02)00114-6 }} * {{cite journal | vauthors = Gillingham AK, Munro S | title = Long coiled-coil proteins and membrane traffic | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular Cell Research | volume = 1641 | issue = 2–3 | pages = 71–85 | date = Aug 2003 | pmid = 12914949 | doi = 10.1016/S0167-4889(03)00088-0 }} * {{cite journal | vauthors = Mason JM, Arndt KM | title = Coiled coil domains: stability, specificity, and biological implications | journal = ChemBioChem | volume = 5 | issue = 2 | pages = 170–6 | date = Feb 2004 | pmid = 14760737 | doi = 10.1002/cbic.200300781 }} {{refend}} == Vanjski linkovi == * [http://www.proteopedia.org/wiki/index.php/Keratins Coiled-coil domains of keratins] === Softvari za upredene zavojnice=== ==== Predikcija, detekcija i vizuelizacija ==== *https://archive.today/20121223004906/http://supfam2.cs.bris.ac.uk/SUPERFAMILY/spiricoil |title=Spiricoil predict Coiled Coil and Oligormeric state from a protein sequences}} *https://archive.today/20020111053708/http://www.russell.embl-heidelberg.de/cgi-bin/coils-svr.pl * [http://groups.csail.mit.edu/cb/paircoil2 Paircoil2] / [http://groups.csail.mit.edu/cb/paircoil Paircoil] *https://web.archive.org/web/20070218161710/http://www.molbiotech.uni-freiburg.de/bCIPA/ |title=bCIPA}} * [http://3d-alignment.eu/ STRAP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305165323/http://3d-alignment.eu/ |date=5. 3. 2012 }} contains an algorithm to predict coiled-coils from AA-sequences. * [http://www.bioinf.jku.at/software/procoil/ PrOCoil] predicts the oligomerization of coiled coil proteins and visualizes the contribution of each individual amino acid to the overall oligomeric tendency. * [http://www.grigoryanlab.org/drawcoil/ DrawCoil] creates helical wheel diagrams for coiled coils of any oligomerization state and orientation. ==== Baaze podataka==== * [http://supfam.org/SUPERFAMILY/spiricoil Spiricoil uses protein domain annotation to predict coiled coil presence and oligormeric state for all completely sequenced organisms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210612153004/https://supfam.org/SUPERFAMILY/spiricoil/ |date=12. 6. 2021 }} * [http://coiledcoils.chm.bris.ac.uk/ccplus/search/ CC+] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111108092907/http://coiledcoils.chm.bris.ac.uk/ccplus/search/ |date=8. 11. 2011 }} is a relational database of coiled coils found in the [[PDB]] * [http://supfam.org/SUPERFAMILY SUPERFAMILY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208092737/http://supfam.org/SUPERFAMILY/ |date=8. 2. 2014 }} protein domain annotation for all completely sequenced organisms based on the expertly curated Structural Classification of Proteins coiled coil class {{Proteinska tandemska ponavljanja}} {{sekundarna struktura proteina}} [[Kategorija:Savijanje proteina]] [[Kategorija:Proteini]] [[Kategorija:Biofizika]] rt0uhc80eclu9wa1pgynuez23jtea20 Ustavni sud Ukrajine 0 477425 3900320 3715309 2026-06-24T11:52:07Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900320 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vrhovni sud | nativni_naziv = Конституційний Суд України | slika = Emblem of the Constitutional Court of Ukraine.gif | naziv_suda = Ustavni sud Ukrajine | početakmandata2 = 17. septembar 2019. | titulapredsjednika2 = Zamjenik predsjedavajućeg | imepredsjednika2 = Sergij Golovati | titulapredsjednika = Predsjedavajući | početakmandata = 17. septembar 2019. | imepredsjednika = Oleksandr Tupicki | trajanje mandata = 9; zabranjeno ako ima 65 godina | veb-sajt = {{URL|ccu.gov.ua}} | ovlastio = [[Ustav Ukrajine]] | način izbora = Nominacija predsjednika, parlamenta i Kongresa sudija | koordinate = {{Coord|50|26|03|N|30|30|51|E|display=inline,title}} | sjedište = Ulica Žiljanska 14, [[Kijev]] | država = [[Ukrajina]] | uspostavljen = 1992; djeluje od 1996. | pozicije = 18 (nominira predsjednik, parlament i Kongres sudija; po 6) }} '''Ustavni sud Ukrajine''' ({{Jez-uk|Конституційний Суд України, Konstitutsijnij Sud Ukrajini|kurziv=da}}) jedino je tijelo ustavne nadležnosti u [[Ukrajina|Ukrajini]]. Ustavni sud Ukrajine tumači [[Ustav Ukrajine]] u smislu zakona i drugih pravnih akata. Sud je uspostavljen 1992. godine, ali svoju aktivnost tek započinje 18. oktobra 1996. Prva presuda suda donesena je 13. maja 1997. O hitnim pitanjima Ustavni sud donosi odluke u roku od nekoliko sedmica, ali o pitanjima koja se smatraju manje hitnima to može potrajati i mjesecima.<ref name="YanonewE">[http://www.kyivpost.com/news/politics/detail/62597/ Yanukovych to call vote if coalition ruled illegal], [[Kyiv Post]] (1 March 2010)</ref> Odluke Ustavnog suda su obavezujuće, konačne i na njih se ne može uložiti žalba.<ref name="constitutionalCU4682533">[https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/transparency-international-constitutional-court-ruling-undermines-anti-corruption-achievements-in-ukraine.html Transparency International: Constitutional Court ruling ‘undermines anti-corruption achievements in Ukraine’], [[Kyiv Post]] (2 March 2019)</ref> == Misija i autoritet == U 2016. godini pristup Ustavnom sudu je značajno proširen.<ref name="Lexology09062016CAU">[http://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=212fa5f8-4f4b-4b4d-9d5a-693579e0c95e Amendments to the Constitution of Ukraine passed: Ukraine takes a major step towards a European System of Justice], [[Lexology]] (9 June 2016)</ref> Od tada svi pojedinci i kompanije za koje postoje osnove da je neka pravomoćna sudska presuda u suprotnosti s Ustavom imaju pravo podnijeti žalbu na sud (prije su samo [[Predsjednik Ukrajine|predsjednik]] i [[Narodni poslanik Ukrajine|članovi parlamenta]] imali pravo žalbe na Ustavni sud).<ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2017-12/15/c_136829258.htm Ukraine launches new Supreme Court to deepen judicial reform], [[Xinhuanet]] (15 December 2017)</ref> Žalbe se mogu podnijeti tek nakon što se na redovnim ukrajinskim sudovima iscrpe sva ostala pravna sredstva. Amandmani na Ustav Ukrajine su omogućili da sada pristup Ustavnom sudu Ukrajine imaju svi pojedinci i kompanije za koje postoje osnove da da je neka konačna presuda nižeg suda u suprotnosti s Ustavom. Žalba se može podnijeti tek nakon što se na redovnim ukrajinskim sudovima iscrpe sva ostala pravna sredstva. Autoritet Ustavnog suda proizilazi iz [[wikisource:Constitution of Ukraine#Article 147|ukrajinskog Ustava - Poglavlje XII]] Sud: * po žalbi predsjednika, najmanje 45 članova [[Verhovna Rada Ukrajine|parlamenta]], [[Vrhovni sud Ukrajine|Vrhovnog suda Ukrajine]], [[ombudsman]]a ili [[Vrhovna Rada Krima|krimskog parlamenta]] ocjenjuje ustavnost: ** zakoni i drugi pravni akti parlamenta ** akti predsjednika ** akti kabineta ** pravni akti [[Vrhovna Rada Krima|Vrhovnog suda]] [[Autonomna Republika Krim|Autonomne Republike Krim]] (Krimski parlament) * službeno tumači Ustav i zakone Ukrajine * po žalbi predsjednika ili [[Kabinet ministara Ukrajine|kabineta]] daje mišljenja o usklađenosti međunarodnih ugovora s Ustavom * po žalbi parlamenta daje mišljenje o poštivanju postupka opoziva predsjednika * daje mišljenje o usklađenosti zakona o uvođenju amandmana na Ustav sa Ustavom ograničenjima. Presude Suda su obavezne za izvršavanje u Ukrajini, konačne su i na njih se ne može uložiti žalba.<ref name="constitutionalCU4682533"/> Zakoni i drugi pravni akti ili njihove posebne odredbe koji se smatraju neustavnim gube pravnu snagu. == Struktura == Sud se sastoji od 18 [[sudija]] koje jednakim udjelima imenuju predsjednik, parlament i Kongres sudija. Sudija mora biti državljanin Ukrajine i mora imati: * minimalno 40 godina; * visoko pravno obrazovanje i profesionalno iskustvo od najmanje 10 godina; * boravak u Ukrajini posljednjih 20 godina; * savladan državni jezik ([[Ukrajinski jezik|ukrajinski]]) Sudije se imenuju na 9 godina bez prava ponovnog imenovanja; štaviše, svaki sudija je dužan da se povuče sa 65 godina ako pređe 9 godina. Predsjednik i parlament moraju popuniti upražnjeno mjesto u roku od mjesec dana, a Kongres sudija ima tri mjeseca da to učini. Ali imenovanje stupa na snagu tek nakon zakletve novog sudije u parlamentu; stoga je ponekad problem postati sudija Ustavnog suda ako mnogi članovi parlamenta to ne žele (na primjer, mogu fizički ometati održavanje sastanka parlamenta, što je uobičajeno u Ukrajini). Predsjedavajući Suda bira se tajnim glasanjem na jedan trogodišnji mandat od članova Suda. == Kontroverze == Sud je 29. decembra 1999. Ustav protumačio kao bezuvjetno odbacivanje [[Smrtna kazna u Ukrajini|smrtne kazne]]. Ovo je datum kada je Ukrajina ''[[de jure]]'' ukinula smrtnu kaznu nakon dugog perioda ''[[de facto]]'' moratorija.<ref>{{Cite web|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=v011p710-99|title=Рішення Конституційного Суду України у справі за конституційним поданням 51 народного депутата України щодо відповідності Конституції України (конституційнос) положень статей 24, 58, 59, 60, 93, 190-1 Кримінального кодексу України в частині, що передбачає смертну кару як вид покарання (справа про смертну кару)|website=zakon.rada.gov.ua|access-date=25. 12. 2018}}</ref> Tokom [[2000-te|2000-ih]] zabilježeni su pokušaji mita i ucjena sudija Ustavnog suda kako bi se postigla povoljna presuda.<ref>[http://www.kyivpost.com/news/politics/detail/62746/ Tymoshenko: Yanukovych entourage aims at recognizing legitimacy of coalition before president's trip to U.S.], [[Kyiv Post]] (March 29, 2010)</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=C8C3xuqd6aMC&pg=PA219 How Ukraine Became a Market Economy and Democracy] [[Anders Åslund]], [[Peterson institut za međunarodnu ekonomiju|Peterson Institute for International Economics]], 2009, {{ISBN|978-0-88132-427-3}} (str. 219)</ref><ref>[http://www.kyivpost.com/news/politics/detail/62792/ Yanukovych allies: Tymoshenko trying to pressure court], [[Kyiv Post]] (March 30, 2010)</ref><ref>[http://www.tymoshenko.ua/en/article/vzew8z23 Yulia Tymoshenko: pressure from the authorities won't force me to change my position] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140815143233/http://www.tymoshenko.ua/en/article/vzew8z23 |date=15. 8. 2014 }} , Službena stranica [[Julija Timošenko|Yulia Tymoshenko]] (April 7, 2010)</ref> Sud je 14. novembra 2001. godine zabranio instituciju "[[Propiska u Sovjetskom Savezu|propiska]]" .<ref>{{Cite web|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=v015p710-01|title=Рішення Конституційного Суду України у справі за конституційним поданням 48 народних депутатів України щодо відповідності Конституції України (конституційності) положення підпункту 1 пункту 4 Положення про паспортну службу органів внутрішніх справ, затвердженого постановою Кабінету Міністрів України (справа щодо прописки)|website=zakon.rada.gov.ua|access-date=25. 12. 2018}}</ref> Sud je 25. decembra 2003. godine dopustio [[Leonid Kučma|Leonidu Kučmi]] da se treći put kandiduje za [[Predsjednik Ukrajine|predsjednika;]] Kučma je odlučio da se ne kandiduje za ponovne izbore.<ref>{{Cite web|url=http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=v022p710-03|title=Рішення Конституційного Суду України у справі за конституційними поданнями 53 і 47 народних депутатів України про офіційне тлумачення положення частини треть...|website=zakon.rada.gov.ua|access-date=25. 12. 2018}}</ref> Usred [[2007. ukrajinska politička kriza|ukrajinske političke krize]] 2007. godine, 30. aprila, uoči presude Ustavnog suda o zakonitosti predsjednikove uredbe o razrješenju ukrajinskog parlamenta, predsjednik Juščenko , uprkos rezoluciji PACE-a od 19. aprila, intervenisao je u operaciji Ustavnog sud tako što je u kratkom postupku otpustio dvojicu sudija Ustavnog suda, Sjuzanu Stanik i Valerija Pšeničnog, zbog optužbi za "izdaju zakletve".<ref name="Yushchenko dismissed CCU judges">{{Cite web|url=http://www.eng.for-ua.com/news/2007/05/03/103007.html|title=Yushchenko dismissed CCU judges|website=for-ua|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929103211/http://www.eng.for-ua.com/news/2007/05/03/103007.html|archive-date=29. 9. 2007|url-status=dead|access-date=17. 5. 2006}}</ref> Njegov potez je kasnije ukinuo Ustavni sud, a sudije su vraćene sa [[Zabrana|privremenom zabranom]].<ref name="korrespondent">{{Cite news|url=http://www.korrespondent.net/main/190075|title=Stanik and Pshenychnyy returned to CC|date=17. 5. 2007|publisher=[[Korrespondent]]}}</ref> [[Viktor Juščenko]] je 16. maja po drugi put donio još jedan dekret kojim se razrješavaju dvojica sudija Ustavnog suda Sjuzana Stanik i Valerij Pšeničnij.<ref name="korrespondent2">{{Cite news|url=http://pravda.com.ua/news/2007/5/16/58814.htm|title=Stanik and Pshenychnyy again became ex-judges of Constitutional Court|access-date=17. 5. 2006|date=16. 5. 2007|work=[[Korrespondent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070518045203/http://pravda.com.ua/news/2007/5/16/58814.htm|archive-date=18. 5. 2007}}</ref> Dana 17. maja, predsjednik Ustavnog suda Ivan Dombrovskij dao je ostavku i zamijenio ga je Valerij Pčeničnij . Ustavni sud Ukrajine je 23. maja djelovao kako bi spriječio neprimjeren utjecaj predsjednika na sudski sistem.<ref>{{Cite news|url=http://www.nrcu.gov.ua/index.php?id=148&listid=45930|title=Constitutional Court of Ukraine restricts president's influence on courts|publisher=Ukrainian National Radio|date=23. 5. 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928014407/http://www.nrcu.gov.ua/index.php?id=148&listid=45930|archive-date=28. 9. 2007}}</ref> Presuda suda donesena je nakon što je Viktor Juščenko optužen da je nepravedno utjecao na sud ilegalnim otpuštanjem dvojice sudija Ustavnog suda Valerija Pšeničnog i Sjuzane Stanik zbog optužbi za "izdaju zakletve". Dana 20. jula, Sjuzana Stanik pobijedila je u žalbi protiv predsjednika na okružnom sudu Ševčenko u [[Kijev]]u. Sud je presudio da su predsjednikove akcije nezakonite i vratio je Sjuzani pravo na članstvo u Ustavnom sudu Ukrajine. Prema presudi, predsjednik je dužan otkazati svoju uredbu o razrješenju Sjuzane Stanik.<ref>{{Cite web|url=http://www.pravda.com.ua/en/news/2007/7/20/8377.htm|title=Stanik Back Into the CC|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930222936/http://www.pravda.com.ua/en/news/2007/7/20/8377.htm|archive-date=30. 9. 2007|url-status=dead|access-date=20. 7. 2006}}</ref> Drugo dvoje sudija koje su također ilegalno otpuštene prethodno su predali otkaze i kao takvi nisu bili predmet sudskog naloga. Nakon predsjednikove intervencije, Ustavni sud još uvijek nije donio odluku o pitanju zakonitosti postupaka predsjednika. Vrhovni upravni sud Ukrajine je 25. marta 2008. godine presudio da je predsjednikova smjena Sjuzane Stanik kao sudije Ustavnog suda bila nezakonita. Položaj Sjuzane je vraćen. Odluka je konačna i na nju se ne može žaliti niko.<ref name="Ukranews">{{Cite web|url=http://www.ukranews.com/eng/article/112528.html|title=Supreme Court Restores Stanik As Constitutional Court Judge|date=27. 3. 2008|publisher=Ukrainian News agency|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509123552/http://www.ukranews.com/eng/article/112528.html|archive-date=9. 5. 2008|url-status=dead}}</ref> Sjuzana je 3. aprila 2008. godine otpuštena sa suda po nalogu predsjednika.<ref name="PresidentOrder297/2008">[http://www.president.gov.ua/documents/7682.html Order of the President of Ukraine № 297/2008] ([[ukrajinski]])</ref> 28. aprila 2010. predsjednik Viktor Juščenko vratio je Sjuzanu na mjesto sudca Ustavnog suda,<ref>[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/65294/ Yanukovych reinstates Stanik as Constitutional Court judge], [[Kyiv Post]] (April 28, 2010)</ref> ali je sutradan dala ostavku.<ref>[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/65383/ Yanukovych dismisses Stanik as Constitutional Court judge], [[Kyiv Post]] (April 29, 2010)</ref> Sud je 1. oktobra 2010. godine [[Imperativni mandat (Ukrajina)|proglasio neustavnim amandmane na Ustav Ukrajine]] iz 2004. godine i ukinuo ih.<ref>{{Cite web|url=http://www.ccu.gov.ua/doccatalog/document?id=122826|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326012947/http://www.ccu.gov.ua/doccatalog/document?id=122826|archive-date=26. 3. 2012|url-status=dead|access-date=11. 3. 2014}}</ref> [[Verhovna Rada Ukrajine|Parlament]] je 21. februara 2014. usvojio zakon kojim su vraćeni ovi amandmani (ustava) iz decembra 2004. godine.<ref>[http://en.interfax.com.ua/news/general/191727.html Ukrainian parliament reinstates 2004 Constitution], [[Interfax-Ukraine]] (21 February 2014)</ref> Dana 27. oktobra 2020. sudska odluka o ukidanju člana 366-1 [[Krivični zakon Ukrajine|Krivičnog zakona Ukrajine]], koji je predviđao odgovornost za netačno prijavljivanje imovine od strane državnih zvaničnika, gurnula je Ukrajinu u [[2020. Ukrajinska ustavna kriza|ukrajinsku ustavnu krizu 2020. godine]] .<ref name="judgeCCU11271860">[https://www.unian.info/politics/constitutional-crisis-zelensky-suspends-ccu-s-chief-judge-11271860.html Zelensky suspends Constitutional Court chair for two months], [[UNIAN]] (29 December 2020)</ref> Ova odluka ''[[de facto]]'' je poništila veći dio ukrajinskih reformi za borbu protiv korupcije iz 2014. kao neustavnu.<ref>{{Cite news|title=Ukraine caught between constitutional crisis and counter-revolution|url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/ukraine-caught-between-constitutional-crisis-and-counter-revolution/|access-date=8. 12. 2020|work=Atlantic Council|date=5. 11. 2020}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ukraine's constitutional court attacks anti-corruption laws|url=https://www.economist.com/europe/2020/11/14/ukraines-constitutional-court-attacks-anti-corruption-laws|access-date=8. 12. 2020|work=The Economist|date=14. 11. 2020}}</ref> Dana 29. decembra 2020. [[Predsjednik Ukrajine|predsjednik]] [[Volodimir Zelenski]] suspendirao je predsjednika sudova [[Oleksandr Tupicki|Oleksandra Tupicki]] na dva mjeseca u pokušaju da okonča krizu. Kasnije, 26. februara 2021. predsjednik Zelenski potpisao je dekret kojim se predsjedavajući Tupicki suspendirao na još mjesec dana.<ref name="7284883ZelenskyCC">[https://www.pravda.com.ua/news/2021/02/26/7284883/ Zelensky suspended the head of the Constitutional Court for another month], Ukrayinska Pravda (26.02.2021)</ref> Dana 27. marta 2021. Zelenski je poništio dekret bivšeg predsjednika Viktora Janukoviča iz maja 2013. godine, kojim je Oleksandra Tupickog imenovao sucem Ustavnog suda Ukrajine.<ref name="7288051ZelenskyCC">[https://www.unian.info/m/politics/ccu-zelensky-annuls-yanukovych-s-decree-appointing-tupytsky-as-judge-of-constitutional-court-11368057.html Zelensky annuls Yanukovych's decree appointing Tupytsky as judge of Constitutional Court], UNIAN (27.02.2021)<br /><br />[https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3216370-zelensky-cancels-decrees-on-appointment-of-tupytsky-kasminin-as-constitutional-court-judges.html Zelensky cancels decrees on appointment of Tupytsky, Kasminin as Constitutional Court judges], Ukrinform (27.02.2021)<br /><br />[https://en.interfax.com.ua/news/general/733442.html Decisions on Tupytsky, Kasminin are result of audit of Yanukovych's decrees, these persons can now retire – Zelensky], Interfax-Ukraine (27.02.2021)<br /><br />[https://www.pravda.com.ua/news/2021/03/27/7288051/ Zelensky revoked Yanukovych's decree appointing Tupytsky a judge of the CCU], Ukrayinska Pravda (27.02.2021)</ref> Razlog je bio taj što je navodno njegov mandat "predstavljao prijetnju državnoj nezavisnosti i nacionalnoj sigurnosti Ukrajine, koja krši Ustav Ukrajine, ljudska i građanska prava i slobode".<ref name="7288051ZelenskyCC" /> == Članstvo == === Spisak sudija === [[Datoteka:Ústavní_soud_Ukrajiny.jpg|desno|mini|265x265piksel| Ustavni sud u [[Kijev]]u]] * Kvota predsjednika: ** Volodimir Kampo (Володимир Михайлович Кампо) od 4. augusta 2006. ** Dmitro Lilak (Дмитро Дмитрович Лилак) od 4. augusta 2006. ** Viktor Šiškin (Віктор Іванович Шишкін) od 4. augusta 2006. ** Jurij Baulin (Юрій Васильович Баулін) od 3. juna 2007. ** Sergij Vdovičenko (Вдовіченко Сергій Леонідович) od 3. juna 2007. ** Jurij Nikitin (Юрій Іванович Нікітін) od 3. juna 2007. * Parlamentarna kvota: **Otpuštena 2014.<ref name="RadaJudgesDismissed">http://www.kyivpost.com/article/content/ukraine/rada-dismisses-constitutional-court-judges-appointed-from-its-quota-337523.html</ref> * Kvota Kongresa sudija: ** Vasil Brintsev (Василь Дмитрович Бринцев) od 4. augusta 2006. ** Vjačeslav Džun' (В’ячеслав Васильович Джунь) od 4. augusta 2006. ** Anatolij Didkovski (Анатолій Олександрович Дідківський) od 4. augusta 2006. ** Ivan Dombrovskij (Іван Петрович Домбровський) od 4. augusta 2006. ** Jaroslava Mačužak (Ярослава Василівна Мачужак) od 4. augusta 2006. ** Andrij Strižak (Андрій Андрійович Стрижак) od 4. augusta 2006. (imenovan na sud 2004., ali pod zakletvom tek od 2006.<ref>[http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/24955/ Fate of nation in hands of Constitutional Court], [[Kyiv Post]] (August 17, 2006)</ref>) ==== Predsjedavajući ==== * 1992-1995 Leonid Juzkov * 1996-1999 Ivan Timčenko * 1999-2002 Viktor Skomoroka * 2002-2005 Mikola Selivon * 2005-2006 ''Pavlo Jevhrafov'' <small>(''vršilac dužnosti'')</small><ref>[https://adv-simfi.ru/ushel-iz-zhizni-pavel-borisovich-evgrafov.html Passed away Pavlo Borysovych Yevhrafov (ушел из жизни Павел Борисович Евграфов)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210511211904/https://adv-simfi.ru/ushel-iz-zhizni-pavel-borisovich-evgrafov.html |date=11. 5. 2021 }}.</ref> * 2006-2006 ''Volodimir Ivaščenko'' <small>(''Vršilac dužnosti'')</small><ref>[https://www.unian.ua/society/12861-obovyazki-golovi-ks-zamist-ivaschenka-vikonue-dombrovskiy.html]</ref> * 2006-2007 Ivan Dombrovskij * 2007-2007 ''Valerij Pšeničnij'' <small>(''vršilac dužnosti'')</small> * 2007-2010 Andrij Strižak * 2010-2013 Anatolij Holovin * 2013-2014 Vjačeslav Ovčarenko * 2014-2017 Jurij Baulin * 2017-2018 ''Viktor Krivenko'' <small>(''vršilac dužnosti'')</small> * 2018-2019 Stanislav Ševčuk * 2019. ''Natalija Šaptala'' <small>(''vršilac dužnosti'')</small> <ref>{{Cite web|url=https://www.unian.ua/politics/10549125-nova-glava-ocholyuvatime-konstituciyniy-sud-lishe-do-kincya-lita.html|website=www.unian.ua|language=uk|script-title=uk:Нова глава очолюватиме Конституційний суд лише до кінця літа|access-date=14. 5. 2019}}</ref> * 2019. – trenutno Oleksandr Tupicki<ref name="2782385constitutionalchairman">[https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/2782385-ukraines-constitutional-court-elects-new-chairman.html Ukraine's Constitutional Court elects new chairman], [[Ukrinform]] (18 September 2019)</ref> Dana 29. decembra 2020. [[Predsjednik Ukrajine|predsjednik]] Volodimir Zelenski suspendovao je Tupickija na dva mjeseca u pokušaju da okonča [[2020. Ukrajinska ustavna kriza|ukrajinsku ustavnu krizu 2020]].<ref name="judgeCCU11271860"/> == Također pogledajte == * [[Ustav]] * [[Konstitucionalizam]] * [[Vladavina zakona]] * [[Sudska vlast|Pravosuđe]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * [http://www.ccu.gov.ua Službeni veb-sajt Ustavnog suda Ukrajine] ([[Ukrajinski jezik|ukrajinski]]) * [http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=422%2F96%2D%E2%F0 Zakon Ukrajine o Ustavnom sudu] ([[Ukrajinski jezik|ukrajinski]]) [[Kategorija:Institucije Ukrajine]] [[Kategorija:Ustavni sudovi|Ukrajina]] [[Kategorija:Ustavni sud Ukrajine|*]] [[Kategorija:Vlada Ukrajine]] 6mqo201hi64cnnqmmz0h17oa3t25u2z Teraherc istraživač 0 483727 3900194 3684786 2026-06-23T23:32:51Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900194 wikitext text/x-wiki Misija '''Tera-hertz Explorer (TEREX)''' <ref name="tsukuba2018">{{Cite web|url=https://www2.ccs.tsukuba.ac.jp/Astro/assets/doc/uchu-forum-2018-06-13-kasai.pdf|title=Tera-hertz Explorer, TEREX, Mission|last=Kasai|first=Yasuko|date=13. 6. 2018|website=[[University of Tsukuba]]|publisher=[[National Institute of Information and Communications Technology|NICT]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181125030853/https://www2.ccs.tsukuba.ac.jp/Astro/assets/doc/uchu-forum-2018-06-13-kasai.pdf|archive-date=25. 11. 2018|access-date=30. 4. 2019}}</ref> je planirani orbiter i lender koji će nositi [[Terahercno zračenje|terahercni]] senzor na površinu [[Mars]]a za mjerenje [[Izotop|odnosa izotopa]] kisika različitih [[molekula]] u atmosferi Marsa.<ref name="Larsson 2017">[http://adsabs.harvard.edu/abs/2017EGUGA..1918645L Mars Micro-Satellite for Terahertz Remote Sensing]. Larsson, Richard; Kasai, Yasko; Kuroda, Takeshi; Maezawa, Hiroyuki; Manabe, Takeshi; Nishibori, Toshiyuki; Nakasuka, Shinichi; Wachi, Akifumi; Sagawa, Hideo. 19th EGU General Assembly, EGU2017, proceedings from the conference held 23–28 April 2017 in Vienna, Austria., p.18645. Published by the Smithsonian/NASA Astrophysics Data System.</ref> Cilj misije je razumjeti lanac hemijskih reakcija koje obnavljaju atmosferu ugljičnim dioksidom.<ref name="Larsson 2017" /> Lender, '''TEREX-1''', prvobitno je trebao biti lansiran kao pomoćni teret sa drugim korisnim teretom tokom jula 2020., t.j. u periodu povoljnom za [[Istraživanje Marsa|lansiranje na Mars]] <ref name="asahi0327">{{Cite news|last=Yamazaki|first=Keisuke|url=http://www.asahi.com/ajw/articles/AJ201703270007.html|title=Japan planning 2020 mission to put satellite in Martian orbit|work=The [[Asahi Shimbun]]|date=27. 3. 2017|access-date=13. 5. 2017}}</ref> ali je to kasnije odgođeno do 2022.<ref name="tsukuba2018"/> a zatim do sredine 2020-ih.<ref>Takeshi Kuroda, Yasuko Kasai, Shinichi Nakasuka, Hiroyuki Maezawa, Takayoshi Yamada, Ryohei Takahashi: ''[[bibcode:2021cosp...43E.223K|TEREX-1: A micro-satellite terahertz lander for the exploration of water/oxygen resources on Mars]].'' 43rd COSPAR Scientific Assembly, Abstract B0.5-0006-21 (oral), id.223, January 2021.</ref> Od septembra 2017. još nije postignut nikakav zvanični dogovor o lansiranju s primarnom misijom.<ref>{{Cite news|url=http://www.sankei.com/economy/news/170903/ecn1709030005-n2.html|title=総務省、来年度から火星のテラヘルツ波を調査 酸素ある？生命いる？|language=ja|work=[[Sankei Shimbun]]|date=3. 9. 2017|access-date=28. 12. 2017}}</ref> Svemirska letjelica će kratko kružiti oko Marsa prije nego što spusti instrument na površinu.<ref name="Larsson 2017"/><ref name="Shimbun">[http://annx.asianews.network/content/japanese-research-team-develop-microsized-mars-probe-36968 Japanese research team to develop microsized Mars probe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200929195026/https://annx.asianews.network/content/japanese-research-team-develop-microsized-mars-probe-36968 |date=29. 9. 2020 }}. Yomiuri Shimbun, ''Asia News Network''. 9 January 2017.</ref> Planirano je lansiranje namjenskog orbitera '''TEREX-2 2024.''' Provest će globalno istraživanje atmosfere i površine Marsa za nivoe vode i kiseonika.<ref name="tsukuba2018" /> Misiju razvijaju Japanski Nacionalni institut za informacione i komunikacione tehnologije (NICT) i Laboratorija za inteligentne svemirske sisteme (ISSL) Univerziteta u Tokiju.<ref name="small terahertz explorer">{{Cite web|url=http://www.soumu.go.jp/main_content/000462914.pdf|title=惑星資源探査 ⼩型テラヘルツ探査機|date=25. 1. 2017|publisher=[[National Institute of Information and Communications Technology]]|language=ja|access-date=13. 5. 2017}}</ref> Projekt se zasniva na prethodnom prijedlogu pod nazivom FIRE (Far InfraRed Experiment), koji je bio senzor namijenjen JAXA- inom otkazanom orbiteru MELOS Mars.<ref name="small terahertz explorer" /> Ako bude uspješan, to će biti prva uspješna japanska svemirska letjelica za Mars od nesretne misije Nozomi. == Razvoj == ISSL je prethodno razvio dvije svemirske sonde za duboki [[svemir]]: [[PROCYON]] [[Asteroidi|asteroid]] sondu i [[EQUULEUS (svemirski brod)|Equuleus]] [[CubeSat]] misiju na Zemlja-Mjesec L <sub>2</sub> [[Lagrangeova tačka|Lagranžovu tačku]].<ref>{{Cite web|url=https://moonstation.jp/blog/marsexp/the-asahi-shimbun-says-nict-and-university-of-tokyo-estimating-mars-orbiting-satellite-in-2020|title=情報通信研究機構、東大などが2020年に火星周回衛星打ち上げを検討 朝日新聞が報道|last=Terazono|first=Junya|date=14. 3. 2017|language=ja|access-date=13. 5. 2017}}</ref> NICT će iskoristiti svoje iskustvo u razvoju instrumenta SMILES (Superprovodni submilimetarski talasni sonder) na brodu [[Međunarodna svemirska stanica|ISS]] Kibo modula i SWI (Sub-milimetarski talasni instrument) na brodu [[Jupiter Icy Moons Explorer]], kojeg je institut zajednički razvio sa [[Evropska svemirska agencija|ESA]] i DLR ([[Njemački svemirski centar]]).<ref name="small terahertz explorer"/> Za razliku od Japanske svemirske agencije ([[Japanska aeronautička i svemirska istraživačka agencija|JAXA]]), koja je u nadležnosti Ministarstva obrazovanja, kulture, sporta, nauke i tehnologije, NICT-ova matična agencija je Ministarstvo unutrašnjih poslova i komunikacija (MIC). MIC je zvanično odobrio misiju Tera-hertz Explorer početkom 2017.<ref name="asahi0327"/> == Svemirska letjelica == Dimenzije preliminarnog lendera su 50&nbsp;cm, oblika kocke,<ref name="Shimbun"/> i može imati masu od 140 kilograma, uključujući pogonsko gorivo.<ref name="Shimbun" /> Predlaže se da sistem za slijetanje koristi aeroškoljkasti usporivač na napuhivanje i [[Airbag|vazdušni jastuk]].<ref>[https://arc.aiaa.org/doi/abs/10.2514/6.2017-5313 Mars Entry, Descent, and Landing by Small THz Spacecraft via Membrane Aeroshell]. Akifumi Wachi, Ryohei Takahashi, Ryo Sakagami, Yuki Koshiro, Yasuko Kasai, Shinichi Nakasuka. AIAA SPACE and Astronautics Forum and Exposition, AIAA SPACE Forum, (AIAA 2017-5313). Published by the Aerospace Research Central.</ref> == Reference == [[Kategorija:CS1 Japanese-language sources (ja)]] [[Kategorija:Misije na Mars]] [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] icli4aqebnrqkg1amrh5ofvjk25pnfe Tragovi: časopis za srpske i hrvatske teme 0 485942 3900220 3608599 2026-06-24T03:08:11Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900220 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Tragovi Journal for Serbian and Croatian Topics Logo.jpeg|mini|Naslovnica časopisa.]] '''''Tragovi: časopis za srpske i hrvatske teme''''' [[Naučni časopis|naučni je časopis]] u izdanju [[Srpsko narodno vijeće|Srpskog narodnog vijeća]] i [[Arhiv Srba u Hrvatskoj|Arhiva Srba u Hrvatskoj]].<ref name="Hrčak Tragovi">{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/tragovi?lang=en |title=Tragovi: časopis za srpske i hrvatske teme |publisher=Hrčak |access-date=11. 8. 2021}}</ref><ref name="Javni servis">{{cite web |url=https://javniservis.net/mediji/region/novosti/novi-broj-casopisa-tragovi/ |title=Novi broj časopisa Tragovi |publisher=Javni servis |access-date=12. 8. 2021}}</ref> Časopis se objavljuje dva puta godišnje kao [[Recenzija (nauka)|recenzirana]] naučna publikacija sa [[Otvoreni pristup|otvorenim pristupom]]. Tragovi objavljuju članke iz raznih pod-disciplina društvenih nauka sa fokusom na [[Srbistika|srpske]], [[Kroatistika|hrvatske]] i [[Jugoslavistika|jugoslavenske studije]].<ref name="SNV Tragovi">{{cite web|url=https://snv.hr/en/publication_type/tragovi-en/ |title=Tragovi |publisher=[[Srpsko narodno vijeće]] |access-date=11. 8. 2021}}</ref> Prve inicijative za pokretanje časopisa započele su još 1993. godine u periodu [[Rat u Hrvatskoj|rata u Hrvatskoj]], ali u tom periodu nisu uživale dovoljnu društvenu podršku da ih se provede u djelo.<ref name="Novosti Tragovi">{{cite web |url=https://www.portalnovosti.com/casopis-tragovi-predstavljen-na-kliofestu |title=Časopis "Tragovi" predstavljen na Kliofestu |publisher=[[Novosti (Zagreb)]] |author=Nenad Jovanović |date=15. 5. 2021 |access-date=11. 8. 2021}}</ref><ref name="KC Tragovi">{{cite web|url=https://www.kcns.org.rs/vest/direktor-kcns-na-promociji-casopisa-tragovi-u-arhivu-vojvodine/ |title=Директор КЦНС на промоцији часописа Трагови у Архиву Војводине |publisher=Kulturni centar Novi Sad |date=28. 2. 2019 |access-date=11. 8. 2021}}</ref> Prilikom predstavljanja prvog broja časopisa u [[Arhiv Vojvodine|Arhivu Vojvodine]] u [[Novi Sad|Novom Sadu]] u februaru 2019. godine glavni urednik [[Dejan Jović]] objasnio je motivaciju za osnivanje časopisa nedostatkom članaka u ovom akademskom polju i potrebom suprotstavljanja amaterizmu i političkoj [[Propaganda|propagandi]].<ref name="Arhiv Vojvodine Tragovi-EN">{{cite web |url=https://arhivvojvodine.org.rs/en/news/events/1188-promoting-the-first-issue-of-the-tragovi-trails-journal |title=Promoting the First Issue of the ''Tragovi'' (Trails) Journal |publisher=The Archives of Vojvodina |date=28. 2. 2019 |access-date=11. 8. 2021 |archive-date=11. 8. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210811114917/https://arhivvojvodine.org.rs/en/news/events/1188-promoting-the-first-issue-of-the-tragovi-trails-journal |url-status=dead }}</ref><ref name="Virovitica-Novi list">{{cite web |url=https://www.virovitica.net/boris-pavelic-tragovi-razuma-u-pustinji-mrznje/31992/ |title=BORIS PAVELIĆ Tragovi razuma u pustinji mržnje |author=Boris Pavelić |publisher=Virovitica net (originalno [[Novi list]]) |date=24. 12. 2018 |access-date=12. 8. 2021}}</ref><ref name="Jović FPZG">{{cite web|url=https://www.fpzg.unizg.hr/djelatnik/dejan.jovic |title=Profili djelatnika > Dejan Jović |publisher=Fakultet političkih znanosti, [[Sveučilište u Zagrebu]] |access-date=11. 8. 2021}}</ref><ref name="Jović LSE">{{cite web|url=https://www.lse.ac.uk/LSEE-Research-on-South-Eastern-Europe/Events/2020-21/Nationalism/Nationalism |title=Nationalism in South East Europe Today |publisher=[[London School of Economics]] |access-date=11. 8. 2021}}</ref> Kako se veliki dio najkvalitetnijih naučnih članaka o regiji objavljuje u inostranstvu na [[Engleski jezik|engleskom]] i drugim velikim jezicima, časopis se izdaje na [[Hrvatski jezik|hrvatskom]] ili [[Srpski jezik|srpskom jeziku]] kako bi se osnažilo i lokalno vlasništvo i sudjelovanje u naučnoj proizvodnji.<ref name="Banija Tragovi">{{cite web |url=https://banija.rs/novosti/18834-tragovi-novi-casopis-za-srpske-i-hrvatske-teme.html |title=Tragovi, novi časopis za srpske i hrvatske teme |publisher=Banija online |access-date=11. 8. 2021 |archive-date=5. 12. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205104512/https://banija.rs/novosti/18834-tragovi-novi-casopis-za-srpske-i-hrvatske-teme.html |url-status=dead }}</ref> Glavni urednik tu je ambiciju objasnio sljedećim riječima: {{citat|Cijenimo što se o Srbima i Hrvatima mnogo – i vrlo često pametno – piše na engleskom i drugim jezicima, ali mislimo da je važno da ne zaostajemo u onim temama u kojima bismo trebali prednjačiti. Želimo biti subjekt, a ne samo objekt, u velikoj (i manje-više trajnoj) diskusiji o Srbima i Hrvatima i s njima povezanim temama.<ref name="Historiography Tragovi">{{cite web|url=http://historiografija.hr/?p=13075 |title=TRAGOVI, NOVI ČASOPIS ZA SRPSKE I HRVATSKE TEME |publisher=www.historiografija.hr|access-date=11. 8. 2021}}</ref>}} Cjeloviti članci su indeksirani i dostupni kroz ''[[CEEOL|Onlajn biblioteku za centralnu i istočnu Evropu]]'' (CEEOL) i [[Hrčak (portal)|Hrčak – Portal znanstvenih časopisa Republike Hrvatske]]. Grafički dizajn časopisa priprema ''Parabureau''.<ref name="Hrčak Tragovi"/><ref name="CEEOL Tragovi">{{cite web|url=https://www.ceeol.com/search/journal-detail?id=2463 |title=Tragovi: časopis za srpske i hrvatske teme |publisher=[[Central and Eastern European Online Library]] |access-date=11. 8. 2021}}</ref> Časopis je predstavljen i na [[Kliofest|Kliofestu-festivalu povijesti]] u [[Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu|Nacionalnoj i sveučilišnoj knjižnici u Zagrebu]].<ref name="Kiofest Tragovi">{{cite web|url=https://www.kliofest.hr/2021/05/07/kliofest-2021-program/ |title=KLIOFEST 2021. – PROGRAM |publisher=Fliofest |access-date=12. 8. 2021}}</ref> == Također pogledajte == * [[Naučni časopis]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://hrcak.srce.hr/tragovi?lang=hr Tragovi: časopis za srpske i hrvatske teme] {{Kurzivni naslov}} [[Kategorija:Naučni i tehnološki časopisi]] [[Kategorija:Srbi u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Časopisi osnovani 2018.]] [[Kategorija:Časopisi u Hrvatskoj]] 3kp3opxlmxtqih6yr4khf56m69ndpgp Transformirajući faktor rasta beta 0 489448 3900223 3889562 2026-06-24T03:26:01Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900223 wikitext text/x-wiki [[slika:Computer graphic of tgf-beta.jpg|thumb|300x300px|Kompjuterska grafika TGF-beta. TGF-beta je [[citokin]] sa tri različite [[izoforme]], koji regulira mnoge ćelijske funkcije uključujući proliferaciju, diferencijaciju, adheziju i migraciju]] '''Transformirajući faktor rasta beta''' ('''TGF-β''') je multifunkcionalni [[citokin]] koji pripada [[natporodica transformirajućih faktora rasta beta|natporodici transformirajućih faktora rasta]] koja uključuje tri<ref>{{cite journal |last1=Meng |first1=Xiao-ming |last2=Nikolic-Paterson |first2=David J. |last3=Lan |first3=Hui Yao |title=TGF-β: the master regulator of fibrosis |journal=Nature Reviews Nephrology |date=juni 2016 |volume=12 |issue=6 |pages=325–338 |doi=10.1038/nrneph.2016.48 |pmid=27108839 |s2cid=25871413 }}</ref> različite sisarske izoforme (TGF-β 1 do 3, [[HUGO|HGNC]] simbola [[TGFB1]], [[TGFB2]], [[TGFB3]]) i mnogi drugi [[ćelijska signalizacija|signalni proteini] ]]. TGFB proteine proizvode sve loze [[leukocit|bijelih krvnih zrnaca]]. Aktivirani TGF-β kompleksi sa drugim faktorima da formiraju kompleks [[serin/treonin specifična kinaza]] koji se vezuje za [[receptor TGF beta|TGF-β receptore]]. TGF-β receptori sastoje se od receptorskih podjedinica tipa 1 i tipa 2. Nakon vezivanja TGF-β, receptorska kinaza tipa 2 fosforilira i aktivira receptorsku kinazu tipa 1 koja aktivira signalnu kaskadu.<ref name="Massagué 616–630">{{cite journal | vauthors = Massagué J | title = TGFβ signalling in context | journal = Nature Reviews. Molecular Cell Biology | volume = 13 | issue = 10 | pages = 616–30 | date = oktobar 2012 | pmid = 22992590 | pmc = 4027049 | doi = 10.1038/nrm3434 }}</ref> Ovo dovodi do aktivacije različitih nizvodnih supstrata i regulatornih proteina, izazivajući transkripciju različitih ciljnih gena koji funkcionišu u [[ćelijska diferencijacija|diferencijaciji]], [[hemotaksija]]ma, [[ćelijska proliferacija|proliferaciji]] i aktivaciji mnogih [[imunost|imunskih ćelija]].<ref name="Massagué 616–630" /><ref>{{cite journal | vauthors = Nakao A, Afrakhte M, Morén A, Nakayama T, Christian JL, Heuchel R, Itoh S, Kawabata M, Heldin NE, Heldin CH, ten Dijke P | display-authors = 6 | title = Identification of Smad7, a TGFbeta-inducible antagonist of TGF-beta signalling | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1997-10-09_389_6651/page/630 | journal = Nature | volume = 389 | issue = 6651 | pages = 631–5 | date = oktobar 1997 | pmid = 9335507 | doi = 10.1038/39369 | bibcode = 1997Natur.389..631N | s2cid = 4311145 }}</ref> TGF-β luče mnogi tipovi ćelija, uključujući [[makrofag]]e, u latentnom obliku u kojem je kompleksiran sa dva druga polipeptida, [[latentni TGF-beta vezujući protein]] (LTBP) i peptid povezan sa latencijom (LAP). Serumske [[proteinaze]] kao što je [[plazmin]] katalizuju oslobađanje aktivnog TGF-β iz kompleksa. Ovo se često dešava na površini makrofaga gde je latentni TGF-β kompleks vezan za [[CD36]] preko svog [[ligand]]a, [[trombospondin-1|trombospondina-1]] (TSP-1). Upalni stimulansi koji aktiviraju makrofage pojačavaju oslobađanje aktivnog TGF-β podsticanjem aktivacije plazmina. Makrofagi također mogu [[endocitoza|endocitozirati]] IgG-vezane latentne TGF-β komplekse koje luče plazmaćelije, a zatim oslobađaju aktivni TGF-β u vcanćelijsku tekućinu.<ref>{{Cite web |url=http://www.signaling-gateway.org/data/cgi-bin/ligand_desc_display.cgi?ligandabbr=TGF |title=AfCS signaling gateway - data center - ligand description<!-- Bot generated title --> |access-date=15. 3. 2022 |archive-date=24. 9. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924101718/http://www.signaling-gateway.org/data/cgi-bin/ligand_desc_display.cgi?ligandabbr=TGF |url-status=dead }}</ref> Među njegovim ključnim funkcijama je [[Makrofag|regulacija upalnih procesa]], posebno u crijevima.<ref name="ReferenceA">{{cite journal | vauthors = Letterio JJ, Roberts AB | title = Regulation of immune responses by TGF-beta | journal = Annual Review of Immunology | volume = 16 | issue = 1 | pages = 137–61 | date = april 1998 | pmid = 9597127 | doi = 10.1146/annurev.immunol.16.1.137 | url = https://zenodo.org/record/1234983 }}</ref> TGF-β također ima ključnu ulogu u diferencijaciji [[matične ćelije|matičnih ćelija]], kao i regulaciji i diferencijaciji [[T-ćelija]].<ref>{{cite journal | vauthors = Massagué J, Xi Q | title = TGF-β control of stem cell differentiation genes | journal = FEBS Letters | volume = 586 | issue = 14 | pages = 1953–8 | date = juli 2012 | pmid = 22710171 | pmc = 3466472 | doi = 10.1016/j.febslet.2012.03.023 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Li MO, Flavell RA | title = TGF-beta: a master of all T cell trades | journal = Cell | volume = 134 | issue = 3 | pages = 392–404 | date = august 2008 | pmid = 18692464 | pmc = 3677783 | doi = 10.1016/j.cell.2008.07.025 }}</ref> Zbog svoje uloge u regulaciji i diferencijaciji imunoskih i matičnih ćelija, on je visoko istražen citokin u oblastima raka, [[autoimunost|autoimunskih]] i [[infekcija|zaraznih bolesti]]. [[porodica transformirajućih faktora rasta beta|Natporodica TGF-β]] uključuje [[endogen]]e proteine koji inhibiraju rast; povećanje ekspresije TGF-β često korelira sa malignošću mnogih karcinoma i defektom u odgovoru inhibicije ćelijskog rasta na TGF-β. Njegove imunosupresivne funkcije tada postaju dominantne, doprinoseći onkogenezi.<ref>{{cite journal | vauthors = Massagué J, Blain SW, Lo RS | title = TGFbeta signaling in growth control, cancer, and heritable disorders | journal = Cell | volume = 103 | issue = 2 | pages = 295–309 | date = oktobar 2000 | pmid = 11057902 | doi = 10.1016/S0092-8674(00)00121-5 | s2cid = 15482063 | doi-access = free }}</ref> Disregulacija njegovih imunosupresivnih funkcija je također implicirana u patogenezi autoimunskih bolesti, iako je njihov učinak posredovan okruženjem drugih prisutnih [[citokin]]a.<ref name="ReferenceA"/> == Struktura == Primarna tri sisarska tipa su: * [[TGF beta 1]] – TGFB1<ref>{{OMIM|190180}}</ref><ref>{{UniProt Full|P01137}}</ref> * [[TGF beta 2]] – TGFB2<ref>{{OMIM|190220}}</ref><ref>{{UniProt Full|P61812}}</ref> * [[TGF beta 3]] – TGFB3<ref>{{OMIM|190230}}</ref><ref>{{UniProt Full|P10600}}</ref> Četvrti član, TGF beta 4, identifikovan je kod [[ptica]]<ref name="Multiple forms of TGF-beta: distinc">{{cite book |doi=10.1002/9780470514061.ch2 |chapter=Multiple Forms of TGF-β: Distinct Promoters and Differential Expression |title=Ciba Foundation Symposium 157 - Clinical Applications of TGF-β |series=Novartis Foundation Symposia |year=2007 |last1=Roberts |first1=Anita B. |last2=Kim |first2=Seong-Jin |last3=Noma |first3=Takafumi |last4=Glick |first4=Adam B. |last5=Lafyatis |first5=Robert |last6=Lechleider |first6=Robert |last7=Jakowlew |first7=Sonia B. |last8=Geiser |first8=Andrew |last9=O'Reilly |first9=Michael A. |last10=Danielpour |first10=David |last11=Sporn |first11=Michael B. |volume=157 |pages=7–28 |pmid=1906395 |isbn=978-0-470-51406-1 }}</ref> – TGRB4 (sinonimi: faktor beta-4 povezan s [[krvarenje]]m [[endometrij]]a (EBAF), lefti preprotein, LEFTA, lijevo-desni determinacioni faktor 2, LEFTYA: lijevo-desni determinacioni faktor A, transformacijski faktor rasta Beta-4, protein leLEFTY-2; protein lijevo-desno, -A<ref>{{cite journal | vauthors = Jugessur A, Shi M, Gjessing HK, Lie RT, Wilcox AJ, Clarice Weinberg, Christensen K, Boyles AL, Daack-Hirsch S, Nguyen TT, Christiansen L, Lidral AC, Murray JC | display-authors = 6 | title = Maternal genes and facial clefts in offspring: a comprehensive search for genetic associations in two population-based cleft studies from Scandinavia | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 7 | pages = e11493 | date = juli 2010 | pmid = 20634891 | pmc = 2901336 | doi = 10.1371/journal.pone.0011493 | bibcode = 2010PLoSO...511493J | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = He C, Kraft P, Chasman DI, Buring JE, Chen C, Hankinson SE, Paré G, Chanock S, Ridker PM, Hunter DJ | display-authors = 6 | title = A large-scale candidate gene association study of age at menarche and age at natural menopause | journal = Human Genetics | volume = 128 | issue = 5 | pages = 515–27 | date = novembar 2010 | pmid = 20734064 | pmc = 2967297 | doi = 10.1007/s00439-010-0878-4 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Otsuki T, Ota T, Nishikawa T, Hayashi K, Suzuki Y, Yamamoto J, Wakamatsu A, Kimura K, Sakamoto K, Hatano N, Kawai Y, Ishii S, Saito K, Kojima S, Sugiyama T, Ono T, Okano K, Yoshikawa Y, Aotsuka S, Sasaki N, Hattori A, Okumura K, Nagai K, Sugano S, Isogai T | display-authors = 6 | title = Signal sequence and keyword trap in silico for selection of full-length human cDNAs encoding secretion or membrane proteins from oligo-capped cDNA libraries | journal = DNA Research | volume = 12 | issue = 2 | pages = 117–26 | year = 2005 | pmid = 16303743 | doi = 10.1093/dnares/12.2.117 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Cornet PB, Galant C, Eeckhout Y, Courtoy PJ, Marbaix E, Henriet P | title = Regulation of matrix metalloproteinase-9/gelatinase B expression and activation by ovarian steroids and LEFTY-A/endometrial bleeding-associated factor in the human endometrium | journal = The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism | volume = 90 | issue = 2 | pages = 1001–11 | date = februar 2005 | pmid = 15536155 | doi = 10.1210/jc.2004-1277 | doi-access = free }}</ref>).<ref>{{cite journal | vauthors = Tabibzadeh S, Kothapalli R, Buyuksal I | title = Distinct tumor specific expression of TGFB4 (ebaf)*, a novel human gene of the TGF-beta superfamily | journal = Frontiers in Bioscience | volume = 2 | pages = a18-25 | date = juli 1997 | pmid = 9230066 | doi = 10.2741/a158 }}</ref> Četvrti član potporodice, TGFB4, identifikovan je kod ptica, a peti, TGFB5, samo kod [[žaba]]. Peptidne strukture izoformi TGF-β su veoma slične (homologije reda 70-80%). Svi su kodirani kao veliki [[proteinski prekursor]]; TGF-β1 sadrži 390 [[aminokiselina]], a TGF-β2 i TGF-β3 sadrže po 412 aminokiselina. Svaki od njih ima [[N-terminal]] [[signalni peptid]] od 20–30 aminokiselina koje su im potrebne za sekreciju iz ćelije, pro-regija zvana peptid povezan sa latencijom (LAP – alias: Pro-TGF beta 1, LAP/ TGF beta 1) i region od 112–114 aminokiselina [[C-terminal]] koji postaje zrela TGF-β molekula nakon njegovog oslobađanja iz pro-regije [[proteoliza|proteolitskkim]] cijepanjem.<ref>{{cite journal | vauthors = Khalil N | title = TGF-beta: from latent to active | journal = Microbes and Infection | volume = 1 | issue = 15 | pages = 1255–63 | date = decembar 1999 | pmid = 10611753 | doi = 10.1016/S1286-4579(99)00259-2 }}</ref> Zreli TGF-β protein se dimerizira, kako bi proizveo aktivni protein od 25 KDa s mnogo konzerviranih strukturnih motiva.<ref>{{cite journal | vauthors = Herpin A, Lelong C, Favrel P | title = Transforming growth factor-beta-related proteins: an ancestral and widespread superfamily of cytokines in metazoans | journal = Developmental and Comparative Immunology | volume = 28 | issue = 5 | pages = 461–85 | date = maj 2004 | pmid = 15062644 | doi = 10.1016/j.dci.2003.09.007 }}</ref> TGF-β ima devet [[cistein]]skih ostataka koji su konzervirani u svojoj porodici. Osam formira [[disulfidne veze]] unutar proteina, kako bi stvorio strukturu [[cistinski čvor|cisteinskog čvora]] karakterističnu za natporodicu TGF-β. Deveti cistein formira [[disulfidna veza|disulfidnu vezu]] sa devetim cisteinom drugog TGF-β proteina kako bi proizveo dimer.<ref>{{cite journal | vauthors = Daopin S, Piez KA, Ogawa Y, Davies DR | title = Crystal structure of transforming growth factor-beta 2: an unusual fold for the superfamily | journal = Science | volume = 257 | issue = 5068 | pages = 369–73 | date = juli 1992 | pmid = 1631557 | doi = 10.1126/science.1631557 | bibcode = 1992Sci...257..369D | url = https://zenodo.org/record/1230942 }}</ref> Smatra se da mnogi drugi konzervirani ostaci u TGF-β formiraju [[sekundarna struktura|sekundarnu strukturu]] putem [[hidrofob]]ne interakcije. Područje između petog i šestog konzerviranog cisteina sadrži najdivergentnije područje TGF-β proteina koje je izloženo na površini proteina i uključeno je u vezivanje receptora i specifičnost TGF-β. == Aktivacija == Iako je TGF-β važan u regulaciji ključnih ćelijskih aktivnosti, do sada je poznato samo nekoliko puteva aktiviranja TGF-β, a potpuni mehanizam iza predloženih puteva aktivacije još nije dobro shvaćen. Neki od poznatih puteva aktivacije su specifični za ćelije ili [[tkiva]], dok se neki vide u više tipova ćelija i tkiva.<ref name="Annes03">{{cite journal | vauthors = Annes JP, Munger JS, Rifkin DB | title = Making sense of latent TGFbeta activation | journal = Journal of Cell Science | volume = 116 | issue = Pt 2 | pages = 217–24 | date = januar 2003 | pmid = 12482908 | doi = 10.1242/jcs.00229 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = ten Dijke P, Hill CS | title = New insights into TGF-beta-Smad signalling | url = https://archive.org/details/sim_trends-in-biochemical-sciences_2004-05_29_5/page/265 | journal = Trends in Biochemical Sciences | volume = 29 | issue = 5 | pages = 265–73 | date = maj 2004 | pmid = 15130563 | doi = 10.1016/j.tibs.2004.03.008 }}</ref> [[Proteaze]], [[integrin]]i, pH i [[ROS|reaktivne vrste kisika]] su samo neki od sada poznatih faktora koji mogu aktivirati TGF-β, kao što je objašnjeno u nastavku.<ref name="Stetler-Stevenson W.G. 1993">{{cite journal | vauthors = Stetler-Stevenson WG, Aznavoorian S, Liotta LA | title = Tumor cell interactions with the extracellular matrix during invasion and metastasis | journal = Annual Review of Cell Biology | volume = 9 | pages = 541–73 | year = 1993 | pmid = 8280471 | doi = 10.1146/annurev.cb.09.110193.002545 | url = https://zenodo.org/record/1234947 }}</ref><ref name="Barcellos-Hoff, M. H 1996">{{cite journal | vauthors = Barcellos-Hoff MH, Dix TA | title = Redox-mediated activation of latent transforming growth factor-beta 1 | journal = Molecular Endocrinology | volume = 10 | issue = 9 | pages = 1077–83 | date = septembar 1996 | pmid = 8885242 | doi = 10.1210/me.10.9.1077 }}</ref><ref name="Wipff08">{{cite journal | vauthors = Wipff PJ, Hinz B | title = Integrins and the activation of latent transforming growth factor beta1 - an intimate relationship | journal = European Journal of Cell Biology | volume = 87 | issue = 8–9 | pages = 601–15 | date = septembar 2008 | pmid = 18342983 | doi = 10.1016/j.ejcb.2008.01.012 }}</ref> Dobro je poznato da poremećaji ovih faktora aktiviranja mogu dovesti do neregulisanih nivoa signalizacije TGF-β koji mogu uzrokovati nekoliko komplikacija uključujući upalu, autoimunske poremećaje, fibrozu, rak i [[katarakt]].<ref name="yu">{{cite journal | vauthors = Yu Q, Stamenkovic I | title = Cell surface-localized matrix metalloproteinase-9 proteolytically activates TGF-beta and promotes tumor invasion and angiogenesis | url = https://archive.org/details/sim_genes-development_2000-01-15_14_2/page/162 | journal = Genes & Development | volume = 14 | issue = 2 | pages = 163–76 | date = januar 2000 | pmid = 10652271 | pmc = 316345 }}</ref><ref name="Taipale, J. 1994">{{cite journal | vauthors = Taipale J, Miyazono K, Heldin CH, Keski-Oja J | title = Latent transforming growth factor-beta 1 associates to fibroblast extracellular matrix via latent TGF-beta binding protein | journal = The Journal of Cell Biology | volume = 124 | issue = 1–2 | pages = 171–81 | date = januar 1994 | pmid = 8294500 | pmc = 2119892 | doi = 10.1083/jcb.124.1.171 }}</ref> U većini slučajeva, aktivirani TGF-β [[ligand]] će pokrenuti TGF-β signalnu kaskadu, sve dok su TGF-β receptori I i II dostupni za vezivanje. To je zbog visokog afiniteta između TGF-β i njegovih receptora, što sugerira zašto TGF-β signalizacija regrutuje sistem latencije da posreduje u njegovoj signalizaciji.<ref name="Annes03"/> == Signalni putevi == [[slika:SMAD apoptosis.svg|thumb|right|200px|Put SMAD]] [[slika:DAXX Pathway.svg|thumb|right|200px|Put DAXX]] === Kanonska signalizacija: SMAD put === [[SMAD (protein)|Smadovi]] su klasa unutarćelijskih signalnih proteina i [[transkripcijski faktor|faktora transkripcije]] za porodicu TGF-β signalnih molekula. Ovaj put konceptno liči na [[JAK-STAT signalni put|Jak-STAT signalni put transdukcije]] karakteriziran aktivacijom [[citokin]]skih receptora koji su uključeni, naprimjer, u put prebacivanja izotipa [[B-ćelija]]. Kao što je prethodno rečeno, vezivanjem TGF-β liganda za TGF-β receptor, kinaza receptora tipa 2 fosforilira i aktivira kinazu receptora tipa 1, koja aktivira signalnu kaskadu. U slučaju Smada, receptor-aktivirani Smadovi se fosforiliraju pomoću TGF-β receptorske kinaze tipa 1, i idu u kompleks s drugim Smadima, koji su u stanju da se translociraju u ćelijsko jedro da izazovu transkripciju različitih efektora.<ref>{{cite journal | vauthors = Derynck R, Zhang Y, Feng XH | title = Smads: transcriptional activators of TGF-beta responses | language = en | journal = Cell | volume = 95 | issue = 6 | pages = 737–40 | date = decembar 1998 | pmid = 9865691 | doi = 10.1016/S0092-8674(00)81696-7 | s2cid = 17711163 | doi-access = free }}</ref> Tačnije, aktivirani TGF-β kompleksi vezuju se za tip 2 domena TGF-β receptora, koji zatim regrutuje i fosforilira receptor tipa 1. Receptor tipa 1 zatim regrutuje i fosforilira [[r-SMAD|receptorom regulisan SMAD]] (R-SMAD). R-SMAD se zatim vezuje za zajednički SMAD (koSMAD), [[SMAD4]] i formira heterodimerni kompleks. Ovaj kompleks zatim ulazi u [[ćelijsko jedro]] gdje djeluje kao [[faktor transkripcije]] za različite gene, uključujući i one za aktiviranje puta [[mitogen-aktivirana protein kinaza|mitogen-aktivirane protein kinaze]] 8, koji pokreće [[apoptoze]]. SMAD put je reguliran inhibicijom [[povratna sprega|povratne sprege]]. SMAD6 i SMAD7 mogu blokirati receptore tipa I.<ref>{{cite journal | vauthors = Derynck R, Zhang YE | title = Smad-dependent and Smad-independent pathways in TGF-beta family signalling | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-10-09_425_6958/page/n55 | journal = [[Nature]] | volume = 425 | issue = 6958 | pages = 577–84 | date = oktobar 2003 | pmid = 14534577 | doi = 10.1038/nature02006 | bibcode = 2003Natur.425..577D | s2cid = 4419607 }}</ref> There is also substantial evidence that TGF-β-dependent signaling via the SMAD-3 pathway is responsible for many of the inhibitory functions of TGF-β discussed in later sections and thus it is implicated in oncogenesis.<ref>{{cite journal | vauthors = Letterio JJ | title = TGF-beta signaling in T cells: roles in lymphoid and epithelial neoplasia | journal = Oncogene | volume = 24 | issue = 37 | pages = 5701–12 | date = august 2005 | pmid = 16123803 | doi = 10.1038/sj.onc.1208922 | doi-access = free }}</ref> Smadovi nisu jedini TGF-β-regulisani signalni putevi. Ne-Smad signalni proteini mogu pokrenuti paralelnu signalizaciju koja na kraju sarađuje sa Smads-ima ili preslušavati s drugim glavnim signalnim putevima. Među njima, porodica protein-kinaze aktivirane mitogenom (MAPK) koja uključuje vanćelijski regulirane kinaze (ERK1 i 2), Jun [[N-terminal]]ne kinaze (JNKs) i p38 MAPK igraju važnu ulogu u TGF-β signalizaciji.<ref name="pmid27864313">{{cite journal | vauthors = Zhang YE | title = Non-Smad Signaling Pathways of the TGF-β Family | journal = Cold Spring Harbor Perspectives in Biology | volume = 9 | issue = 2 | date = februar 2017 | pages = a022129 | pmid = 27864313 | pmc = 5287080 | doi = 10.1101/cshperspect.a022129 }}</ref> ERK 1 i 2 se aktiviraju putem Raf-Ras-MEK1/2 puta izazvanog mitogenim stimulansima kao što je [[epidermni faktor rasta]],<ref name="pmid22569528">{{cite journal | vauthors = Roskoski R | title = ERK1/2 MAP kinases: structure, function, and regulation | journal = Pharmacological Research | volume = 66 | issue = 2 | pages = 105–43 | date = august 2012 | pmid = 22569528 | doi = 10.1016/j.phrs.2012.04.005 }}</ref> whereas the JNK and p38 MAPK are activated by the MAPK kinase, activated themselves by the TGF-β-activated kinase-1 (TAK1) upon stress stimuli.<ref name="pmid26189595">{{cite journal | vauthors = Chen IT, Hsu PH, Hsu WC, Chen NJ, Tseng PH | title = Polyubiquitination of Transforming Growth Factor β-activated Kinase 1 (TAK1) at Lysine 562 Residue Regulates TLR4-mediated JNK and p38 MAPK Activation | journal = Scientific Reports | volume = 5 | pages = 12300 | date = juli 2015 | pmid = 26189595 | pmc = 4507259 | doi = 10.1038/srep12300 | bibcode = 2015NatSR...512300C }}</ref> === Apoptoza pomoću DAXX puta === TGF-β inducira [[apoptoze]], ili programiranu ćelijsku smrt, u ljudskim [[limfocit]]ima i [[hepatocit]]ima. Važnost ove funkcije je jasna kod miševa s nedostatkom TGF-β koji doživljavaju hiperproliferaciju i nereguliranu [[autoimunost]]. U odvojenom apoptotskom putu od asocijacije proteina 6 asociranog na DEAD (DAXX) sa njegovim receptorom [[Fas receptor|Fas]], postoje dokazi o povezanosti i vezivanju između DAXX i TGF-β receptora tipa 2 kinaze, pri čemu se DAXX vezuje za [[C-terminal]]ni region TGF-β receptora tipa 2.<ref>{{cite journal | vauthors = Yang X, Khosravi-Far R, Chang HY, Baltimore D | title = Daxx, a novel Fas-binding protein that activates JNK and apoptosis | language = en | journal = Cell | volume = 89 | issue = 7 | pages = 1067–76 | date = juni 1997 | pmid = 9215629 | pmc = 2989411 | doi = 10.1016/S0092-8674(00)80294-9 }}</ref> Tačan molekulski mehanizam nije poznat, ali kao opći pregled, DAXX se zatim fosforilira pomoću proteinske kinaze 2 (HIPK2) u interakciji s [[homeodomen]]om, koja zatim aktivira [[ASK1|kinazu 1 koja inducira signal apoptoze]] (ASK1), koja se nastavlja da aktivira [[C-Jun N-terminalna kinaza|Jun amino-terminalne kinaze]] (JNK) put i time apoptozu kao što se vidi na lijevom panelu susjedne slike.<ref>{{cite journal | vauthors = Perlman R, Schiemann WP, Brooks MW, Lodish HF, Weinberg RA | title = TGF-beta-induced apoptosis is mediated by the adapter protein Daxx that facilitates JNK activation | journal = Nature Cell Biology | volume = 3 | issue = 8 | pages = 708–14 | date = august 2001 | pmid = 11483955 | doi = 10.1038/35087019 | s2cid = 20435808 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hofmann TG, Stollberg N, Schmitz ML, Will H | title = HIPK2 regulates transforming growth factor-beta-induced c-Jun NH(2)-terminal kinase activation and apoptosis in human hepatoma cells | url = https://archive.org/details/sim_cancer-research_2003-12-01_63_23/page/8270 | journal = Cancer Research | volume = 63 | issue = 23 | pages = 8271–7 | date = decembar 2003 | pmid = 14678985 }}</ref> == Inhibitori TGFβ receptora == RepSox je selektivni inhibitor [[TGF beta receptor|TGFβRI/ALK5]], inhibitor koji koči vezivanje [[ATP]]-a za TGFβRI i naknadnu fosforilaciju TGFβRI, čime inhibira TGF-β signalizaciju.<ref>{{cite journal |last1=Tu |first1=Wan-zhi |last2=Fu |first2=Yan-bin |last3=Xie |first3=Xin |title=RepSox, a small molecule inhibitor of the TGFβ receptor, induces brown adipogenesis and browning of white adipocytes |journal=Acta Pharmacologica Sinica |date=decembar 2019 |volume=40 |issue=12 |pages=1523–1531 |doi=10.1038/s41401-019-0264-2 |pmid=31235818 |pmc=7471457 }}</ref> Also [[SB-431542]]<ref>{{cite journal |last1=Inman |first1=Gareth J. |last2=Nicolás |first2=Francisco J. |last3=Callahan |first3=James F. |last4=Harling |first4=John D. |last5=Gaster |first5=Laramie M. |last6=Reith |first6=Alastair D. |last7=Laping |first7=Nicholas J. |last8=Hill |first8=Caroline S. |title=SB-431542 Is a Potent and Specific Inhibitor of Transforming Growth Factor-β Superfamily Type I Activin Receptor-Like Kinase (ALK) Receptors ALK4, ALK5, and ALK7 |journal=Molecular Pharmacology |date=1. 7. 2002 |volume=62 |issue=1 |pages=65–74 |doi=10.1124/mol.62.1.65 |pmid=12065756 }}</ref> i A83-01<ref>{{cite journal |last1=Tojo |first1=Masayoshi |last2=Hamashima |first2=Yoshio |last3=Hanyu |first3=Aki |last4=Kajimoto |first4=Tetsuya |last5=Saitoh |first5=Masao |last6=Miyazono |first6=Kohei |last7=Node |first7=Manabu |last8=Imamura |first8=Takeshi |title=The ALK-5 inhibitor A-83-01 inhibits Smad signaling and epithelial-to-mesenchymal transition by transforming growth factor-beta |url=https://archive.org/details/sim_cancer-science_2005-11_96_11/page/790 |journal=Cancer Science |date=novembar 2005 |volume=96 |issue=11 |pages=791–800 |doi=10.1111/j.1349-7006.2005.00103.x |pmid=16271073 |s2cid=3105729 |doi-access=free }}</ref> inhibit TGFβRI/ALK5 and the type I receptor ALK4/7. [[Galunisertib]] je selektivni i moćni inhibitor TGFβRI kinaze.<ref>{{cite journal |last1=Yingling |first1=Jonathan M. |last2=McMillen |first2=William T. |last3=Yan |first3=Lei |last4=Huang |first4=Huocong |last5=Sawyer |first5=J. Scott |last6=Graff |first6=Jeremy |last7=Clawson |first7=David K. |last8=Britt |first8=Karen S. |last9=Anderson |first9=Bryan D. |last10=Beight |first10=Douglas W. |last11=Desaiah |first11=Durisala |last12=Lahn |first12=Michael M. |last13=Benhadji |first13=Karim A. |last14=Lallena |first14=Maria J. |last15=Holmgaard |first15=Rikke B. |last16=Xu |first16=Xiaohong |last17=Zhang |first17=Faming |last18=Manro |first18=Jason R. |last19=Iversen |first19=Philip W. |last20=Iyer |first20=Chandrasekar V. |last21=Brekken |first21=Rolf A. |last22=Kalos |first22=Michael D. |last23=Driscoll |first23=Kyla E. |title=Preclinical assessment of galunisertib (LY2157299 monohydrate), a first-in-class transforming growth factor-β receptor type I inhibitor |journal=Oncotarget |date=23. 1. 2018 |volume=9 |issue=6 |pages=6659–6677 |doi=10.18632/oncotarget.23795 |pmid=29467918 |pmc=5805504 }}</ref> == Efekti na imunske ćelije == === T-limfociti === TGF-β1 ima ulogu u indukciji iz CD4<sup>+</sup> T&nbsp;ćelija obje [[T-ćelija|inducirane T<sub>reg</sub>&nbsp;ćelije]] (iT<sub>reg</sub>&nbsp;ćelije), koje imaju regulatornu funkciju i [[T pomoćna ćelija|T<sub>h</sub>17&nbsp;ćelije]], koje luče proupalne citokine.<ref name=":3">{{cite journal | vauthors = Eisenstein EM, Williams CB | title = The T(reg)/Th17 cell balance: a new paradigm for autoimmunity | journal = Pediatric Research | volume = 65 | issue = 5 Pt 2 | pages = 26R–31R | date = maj 2009 | pmid = 19218879 | doi = 10.1203/PDR.0b013e31819e76c7 | s2cid = 1778541 | doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Morishima N, Mizoguchi I, Takeda K, Mizuguchi J, Yoshimoto T | title = TGF-beta is necessary for induction of IL-23R and Th17 differentiation by IL-6 and IL-23 | journal = Biochemical and Biophysical Research Communications | volume = 386 | issue = 1 | pages = 105–10 | date = august 2009 | pmid = 19501566 | doi = 10.1016/j.bbrc.2009.05.140 }}</ref> Sam TGF-β1 ubrzava ekspresiju FOXP3 i T<sub>reg</sub> diferencijacije iz aktiviranih T-pomoćnih ćelija, a mehanizam za ovu diferencijaciju je nepoznat kako za indukovane T-regulatorne ćelije, tako i za prirodne T-regulatorne ćelije. U modelima miševa, efekat TGF-β1 izgleda da zavisi od starosti.<ref name=":1"/> Istraživanja pokazuju da neutralizacija TGF-β1 ''[[in vitro]]'' inhibira diferencijaciju pomoćnih T&nbsp;ćelija u T<sub>h</sub>17&nbsp;ćelije. Uloga TGF-β1 u stvaranju T<sub>h</sub>17 ćelija je u suprotnosti sa njegovom dominantnom konceptom kao antiupalnog citokina; međutim, zajednički zahtjev između upalnih i protivupalnih imunskih ćelija sugerira da neravnoteža između ova dva tipa ćelija može biti važna veza za autoimunost.<ref name=":3"/> Koaktivacija IL-6 iz aktivirane [[dendrit]]ske ćelije, koji služi za aktiviranje faktora transkripcije [[STAT3]], potreban je pored TGF-β1 za diferencijaciju T<sub>h</sub>17 ćelija. Međutim, molekulski mehanizam diferencijacije T<sub>h</sub>17 nije dobro shvaćen.<ref name=":1">{{cite journal | vauthors = Li MO, Flavell RA | title = TGF-beta: a master of all T cell trades | language = en | journal = Cell | volume = 134 | issue = 3 | pages = 392–404 | date = august 2008 | pmid = 18692464 | pmc = 3677783 | doi = 10.1016/j.cell.2008.07.025 }}</ref> Budući da se T<sub>h</sub>17 ćelije diferenciraju od T<sub>h</sub>1 i T<sub>h</sub>2 linija po tome što se pokazalo da su sposobne za regulatorne funkcije, ovo je dodatni dokaz regulatorne funkcije TGF-β1 u imunoskom sistemu.<ref>{{cite journal | vauthors = O'Connor W, Zenewicz LA, Flavell RA | title = The dual nature of T(H)17 cells: shifting the focus to function | journal = Nature Immunology | volume = 11 | issue = 6 | pages = 471–6 | date = juni 2010 | pmid = 20485275 | doi = 10.1038/ni.1882 | s2cid = 2980102 }}</ref> === B-limfociti === TGF-β ima uglavnom inhibitorne efekte na [[B-limfocit]]e. TGF-β inhibira proliferaciju [[B-ćelija]]. Tačan mehanizam nije poznat, ali postoje dokazi da TGF-β inhibira B&nbsp;[[ćelijska proliferacija|ćelijsku ]proliferaciju]], indukujući [[faktor transkripcije]] Id3, izazivajući ekspresiju inhibitora kinaze zavisne od ciklina 21 (regulator progresije [[ćelijski ciklus|ćelijskog ciklusa]] u G1 i S fazi) i potiskivanje drugih ključnih regulatornih gena kao što su c-myc i ATM.<ref name=":0">{{cite journal | vauthors = Li MO, Wan YY, Sanjabi S, Robertson AK, Flavell RA | title = Transforming growth factor-beta regulation of immune responses | journal = Annual Review of Immunology | volume = 24 | issue = 1 | pages = 99–146 | date = 1. 1. 2006 | pmid = 16551245 | doi = 10.1146/annurev.immunol.24.021605.090737 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Roes J, Choi BK, Cazac BB | title = Redirection of B cell responsiveness by transforming growth factor beta receptor | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 12 | pages = 7241–6 | date = juni 2003 | pmid = 12773615 | pmc = 165860 | doi = 10.1073/pnas.0731875100 | bibcode = 2003PNAS..100.7241R | doi-access = free }}</ref> CD40, ključna površinska molekula u aktivaciji [[urođena imunost|urođenog imunoskog odgovora]], može inducirati ekspresiju Smad7 da preokrene inhibiciju rasta B-ćelija izazvanu TGF-β.<ref>{{cite journal | vauthors = Patil S, Wildey GM, Brown TL, Choy L, Derynck R, Howe PH | title = Smad7 is induced by CD40 and protects WEHI 231 B-lymphocytes from transforming growth factor-beta -induced growth inhibition and apoptosis | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_2000-12-08_275_49/page/38362 | journal = The Journal of Biological Chemistry | volume = 275 | issue = 49 | pages = 38363–70 | date = decembar 2000 | pmid = 10995749 | doi = 10.1074/jbc.M004861200 | doi-access = free }}</ref> TGF-β također blokira aktivaciju B-ćelija i promoviše promjenu klase [[IgA]] u ljudskim i mišjim B-ćelijama i inače ima inhibitornu funkciju za proizvodnju [[antitijela]].<ref name=":0"/> TGF-β također inducira [[apoptoze]] nezrelih B&nbsp;ćelija u mirovanju; mehanizam je nepoznat, ali se može preklapati s njegovim putem protiv [[ćelijska proliferacija|proliferacije]]. Pokazalo se da TGF-β snižava c-myc kao što to čini u inhibiciji proliferacije [[B-ćelija]]. Također je poznato da indukuje NF-κB inhibitor IKBa, inhibirajući aktivaciju NF-κB.<ref>{{cite journal | vauthors = Arsura M, Wu M, Sonenshein GE | title = TGF beta 1 inhibits NF-kappa B/Rel activity inducing apoptosis of B cells: transcriptional activation of I kappa B alpha | language = en | journal = Immunity | volume = 5 | issue = 1 | pages = 31–40 | date = juli 1996 | pmid = 8758892 | doi = 10.1016/S1074-7613(00)80307-6 | doi-access = free }}</ref> NF-κB je [[faktor transkripcije]] koji reguliše proizvodnju [[citokin]]a poput IL-1, TNF-a i [[defenzin]]a, iako njegova funkcija u apoptozi može biti odvojena od ove funkcije. === Makrofagi === Opći konsenzus u literaturi je da TGF-β stimulira monocite u mirovanju i inhibira aktivirane [[makrofag]]e. Za [[monocit]]e, pokazalo se da TGF-β funkcionira kao hemoatraktant, kao i kao regulator upalnog odgovora.<ref>{{cite journal | vauthors = Kubiczkova L, Sedlarikova L, Hajek R, Sevcikova S | title = TGF-β - an excellent servant but a bad master | language = En | journal = Journal of Translational Medicine | volume = 10 | issue = 1 | pages = 183 | date = septembar 2012 | pmid = 22943793 | pmc = 3494542 | doi = 10.1186/1479-5876-10-183 }}</ref> Međutim, pokazalo se da TGF-β smanjuje proizvodnju upalnih citokina u monocitima i makrofagima, vjerovatno već spomenutom inhibicijom NF-κB.<ref>{{cite journal | vauthors = Smythies LE, Sellers M, Clements RH, Mosteller-Barnum M, Meng G, Benjamin WH, Orenstein JM, Smith PD | display-authors = 6 | title = Human intestinal macrophages display profound inflammatory anergy despite avid phagocytic and bacteriocidal activity | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-investigation_2005-01_115_1/page/66 | journal = The Journal of Clinical Investigation | volume = 115 | issue = 1 | pages = 66–75 | date = januar 2005 | pmid = 15630445 | pmc = 539188 | doi = 10.1172/JCI19229 }}</ref> This contradiction may be due to the fact that the effect of TGF-β has been shown to be highly context-dependent.<ref>{{cite journal | vauthors = Wahl SM | title = Transforming growth factor-beta: innately bipolar | journal = Current Opinion in Immunology | volume = 19 | issue = 1 | pages = 55–62 | date = februar 2007 | pmid = 17137775 | doi = 10.1016/j.coi.2006.11.008 | url = https://zenodo.org/record/1258845 }}</ref> Smatra se da TGF-β ima ulogu u alternativnoj aktivaciji makrofaga koja se vidi kod mršavih miševa, a ovi makrofagi održavaju protivupalni [[fenotip]]. Ovaj fenotip se gubi kod gojaznih miševa, koji ne samo da imaju više makrofaga od mršavih miševa, već i klasično aktiviranih makrofaga koji oslobađaju TNF-α i druge proupalne citokine koji doprinose hronično proupalnom miljeu.<ref name=":2">{{cite journal | vauthors = Wu D, Molofsky AB, Liang HE, Ricardo-Gonzalez RR, Jouihan HA, Bando JK, Chawla A, Locksley RM | display-authors = 6 | title = Eosinophils sustain adipose alternatively activated macrophages associated with glucose homeostasis | url = https://archive.org/details/sim_science_2011-04-08_332_6026/page/242 | journal = Science | volume = 332 | issue = 6026 | pages = 243–7 | date = april 2011 | pmid = 21436399 | pmc = 3144160 | doi = 10.1126/science.1201475 | bibcode = 2011Sci...332..243W }}</ref> === Ćelijski ciklus === {{Glavni|Ćelijski ciklus}} TGF-β ima ključnu ulogu u regulaciji [[ćelijski ciklus|ćelijskog ciklusa]] tako što blokira napredak kroz [[G1 faza|G<sub>1</sub> fazu]]. TGF-β izaziva sintezu proteina p15 i p21, koji blokiraju [[ciklin]]:CDK kompleks odgovoran za fosforilaciju [[retinoblastomski protein|retinoblastomskog proteina]] (Rb). Dakle, TGF-β blokira napredovanje kroz G<sub>1</sub> fazu ciklusa.<ref name="Hanahan00">{{cite journal | vauthors = Hanahan D, Weinberg RA | title = The hallmarks of cancer | journal = Cell | volume = 100 | issue = 1 | pages = 57–70 | date = januar 2000 | pmid = 10647931 | doi = 10.1016/S0092-8674(00)81683-9 | s2cid = 1478778 | doi-access = free }}</ref> In doing so, TGF-β suppresses expression of [[c-myc]], a gene which is involved in G<sub>1</sub> cell cycle progression.<ref name="Hanahan00" /> == Klinički značaj == === Kancer === U normalnim ćelijama, TGF-β, djelujući putem svog signalnog puta, zaustavlja [[ćelijski ciklus]] u fazi G1 kako bi zaustavio proliferaciju, inducirao diferencijaciju ili promovirao apoptozu. U mnogim ćelijama raka, dijelovi TGF-β signalnog puta su mutirani, a TGF-β više ne kontrolira ćeliju. Ove ćelije raka se razmnožavaju. Okolne stromne ćelije ([[fibroblast]]i) također [[ćelijska proliferacija|proliferiraju]]. Obje ćelije povećavaju proizvodnju TGF-β. Ovaj TGF-β djeluje na okolne [[stroma (tkivo)|stromne]] ćelije, imunske ćelije, [[endotel]]ne ćelije i ćelije glatkih mišića. Uzrokuje [[imunosupresija|imunosupresiju]] i [[angiogeneza|angiogenezu]], što rak čini invazivnijim.<ref>{{cite journal | vauthors = Blobe GC, Schiemann WP, Lodish HF | title = Role of transforming growth factor beta in human disease | journal = The New England Journal of Medicine | volume = 342 | issue = 18 | pages = 1350–8 | date = maj 2000 | pmid = 10793168 | doi = 10.1056/NEJM200005043421807 }}</ref> TGF-β1 je ukljujlčen u proces aktivacije jetrenih zvezdastih ćelija (HSC) pri čemu je veličina fibroze jetre proporcionalna povećanju nivoa TGF β. Studije su pokazale da je ACTA2 povezan s TGF β, putem koji poboljšava kontraktilna svojstva HSC-a, što dovodi do fibroze jetre.<ref>{{cite journal |last1=Hassan |first1=Sobia |last2=Shah |first2=Hussain |last3=Shawana |first3=Summayya |title=Dysregulated epidermal growth factor and tumor growth factor-beta receptor signaling through GFAP-ACTA2 protein interaction in liver fibrosis |journal=Pakistan Journal of Medical Sciences |date=2020 |volume=36 |issue=4 |pages=782–787 |doi=10.12669/pjms.36.4.1845 |pmid=32494274 |pmc=7260937 }}</ref> TGF-β također pretvara efektorske [[T-ćelije]], koje normalno napadaju rak sa upalnom (imunskom) reakcijom, u regulatorne (supresorske) T-ćelije, koje isključuju iupalnu reakciju. Normalni integritet [[tkiva]] je konzerviran povratnim interakcijama između različitih tipova ćelija koje eksprimiraju adhezijske molekule i luče [[citokin]]e. Poremećaj ovih mehanizama [[povratna sprega|povratne sprege]] kod raka oštećuje tkivo. Kada TGF-β signalizacija ne uspije da kontroliše aktivnost NF-κB u ćelijama raka, to ima najmanje dva potencijalna efekta: prvo, omogućava da maligni tumor perzistira u prisustvu aktiviranih imunskih ćelija, i drugo, ćelija raka nadživljava imunske ćelije, jer opstaje u prisustvu apoptotskih i protivupalnih medijatora.<ref>{{cite journal | vauthors = Vlahopoulos SA, Cen O, Hengen N, Agan J, Moschovi M, Critselis E, Adamaki M, Bacopoulou F, Copland JA, Boldogh I, Karin M, Chrousos GP | display-authors = 6 | title = Dynamic aberrant NF-κB spurs tumorigenesis: a new model encompassing the microenvironment | journal = Cytokine & Growth Factor Reviews | volume = 26 | issue = 4 | pages = 389–403 | date = august 2015 | pmid = 26119834 | pmc = 4526340 | doi = 10.1016/j.cytogfr.2015.06.001 }}</ref> Nadalje, [[FOXP3|protein viljuškaste kutije 3]] (FOXP3) kao [[faktor transkripcije]] je esencijalni molekulski marker regulatornih [[T-ćelija|T<sub>reg</sub>]] ćelija. Polimorfizam [[FOXP3]] (rs3761548) može biti uključen u progresiju raka poput [[rak želuca|raka želuca]] putem utjecaja na funkciju Tregs i lučenje imunomodulatornih [[citokin]]a kao što su [[Interleukin 10|IL-10]], [[IL-35]] i [[TGF-β]].<ref>{{cite journal | vauthors = Ezzeddini R, Somi MH, Taghikhani M, Moaddab SY, Masnadi Shirazi K, Shirmohammadi M, Eftekharsadat AT, Sadighi Moghaddam B, Salek Farrokhi A | title = Association of Foxp3 rs3761548 polymorphism with cytokines concentration in gastric adenocarcinoma patients | journal = Cytokine | volume = 138 | issue = | pages = 155351 | date = februar 2021 | pmid = 33127257 | doi = 10.1016/j.cyto.2020.155351 | url = https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1043466620303677| issn =1043-4666 }}</ref> === Tuberkuloza === Pokazalo se da [[infekcija]] ''[[Mycobacterium tuberculosis]]'' ili [[tuberkuloza]] dovodi do povećanja nivoa aktivnog TGF-β u plućima.<ref>{{cite journal |last1=Bonecini-Almeida |first1=M. Glória |last2=Ho |first2=John L. |last3=Boéchat |first3=Neio |last4=Huard |first4=Richard C. |last5=Chitale |first5=Sadhana |last6=Doo |first6=Howard |last7=Geng |first7=Jiayuan |last8=Rego |first8=Lorena |last9=Lazzarini |first9=Luiz Claudio Oliveira |last10=Kritski |first10=Afrânio L. |last11=Johnson |first11=Warren D. |last12=McCaffrey |first12=Timothy A. |last13=Silva |first13=José R. Lapa e |title=Down-Modulation of Lung Immune Responses by Interleukin-10 and Transforming Growth Factor β (TGF-β) and Analysis of TGF-β Receptors I and II in Active Tuberculosis |url=https://archive.org/details/sim_infection-and-immunity_2004-05_72_5/page/2628 |journal=Infection and Immunity |date=maj 2004 |volume=72 |issue=5 |pages=2628–2634 |doi=10.1128/IAI.72.5.2628-2634.2004|pmid=15102771 |pmc=387880 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Rook |first1=Graham A. W. |last2=Lowrie |first2=Douglas B. |last3=Hernàndez-Pando |first3=Rogelio |title=Immunotherapeutics for Tuberculosis in Experimental Animals: Is There a Common Pathway Activated by Effective Protocols? |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-infectious-diseases_2007-07-15_196_2/page/190 |journal=The Journal of Infectious Diseases |date=15. 7. 2007 |volume=196 |issue=2 |pages=191–198 |doi=10.1086/518937|pmid=17570105 |doi-access=free }}</ref> Zbog širokog spektra supresivnih efekata TGF-β na imunske ćelije, kompjutersko modeliranje je predvidjelo da blokada TGF-β može poboljšati [[imunski odgovor]] i ishod [[infekcije]].<ref>{{cite journal |last1=Warsinske |first1=Hayley C. |last2=Pienaar |first2=Elsje |last3=Linderman |first3=Jennifer J. |last4=Mattila |first4=Joshua T. |last5=Kirschner |first5=Denise E.|title=Deletion of TGF-β1 Increases Bacterial Clearance by Cytotoxic T Cells in a Tuberculosis Granuloma Model |journal=Frontiers in Immunology |date=20. 12. 2017 |volume=8 |pages=1843 |doi=10.3389/fimmu.2017.01843|pmid=29326718 |pmc=5742530 |doi-access=free }}</ref> Istraživanja na životinjskim modelima su dalje pokazala da TGF-β narušava [[imunski odgovor]], a eliminacija TGF-β signalizacije rezultira i pojačanim odgovorom [[T-ćelija]] i manjim bakterijskim opterećenjem.<ref>{{cite journal |last1=Gern |first1=Benjamin H. |last2=Adams |first2=Kristin N. |last3=Plumlee |first3=Courtney R. |last4=Stoltzfus |first4=Caleb R. |last5=Shehata |first5=Laila |last6=Moguche |first6=Albanus O. |last7=Busman-Sahay |first7=Kathleen |last8=Hansen |first8=Scott G. |last9=Axthelm |first9=Michael K. |last10=Picker |first10=Louis J. |last11=Estes |first11=Jacob D. |last12=Urdahl |first12=Kevin B. |last13=Gerner |first13=Michael Y. |title=TGFβ restricts expansion, survival, and function of T cells within the tuberculous granuloma |journal=Cell Host & Microbe |date=mart 2021 |volume=29 |issue=4 |pages=594–606.e6 |doi=10.1016/j.chom.2021.02.005|pmid=33711270 |s2cid=232217715 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Jayaswal |first1=Shilpi |last2=Kamal |first2=Md. Azhar |last3=Dua |first3=Raina |last4=Gupta |first4=Shashank |last5=Majumdar |first5=Tanmay |last6=Das |first6=Gobardhan |last7=Kumar |first7=Dhiraj |last8=Rao |first8=Kanury V. S. |title=Identification of Host-Dependent Survival Factors for Intracellular Mycobacterium tuberculosis through an siRNA Screen |journal=PLOS Pathogens |date=15. 4. 2010 |volume=6 |issue=4 |pages=e1000839 |doi=10.1371/journal.ppat.1000839|pmid=20419122 |pmc=2855445 |s2cid=1769658 |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Rosas-Taraco |first1=Adrian G. |last2=Higgins |first2=David M. |last3=Sánchez-Campillo |first3=Joaquín |last4=Lee |first4=Eric J. |last5=Orme |first5=Ian M. |last6=González-Juarrero |first6=Mercedes |title=Local pulmonary immunotherapy with siRNA targeting TGFβ1 enhances antimicrobial capacity in Mycobacterium tuberculosis infected mice |url=https://archive.org/details/sim_tuberculosis_2011-01_91_1/page/98 |journal=Tuberculosis |date=januar 2011 |volume=91 |issue=1 |pages=98–106 |doi=10.1016/j.tube.2010.11.004|pmid=21195670 |pmc=7238550 }}</ref> Stoga, terapije koje blokiraju TGF-β mogu imati potencijal da poboljšaju terapiju za tuberkulozu. === Bolesti srca === Jedna studija na životinjama sugerira da [[holesterol]] potiskuje reakciju kardiovaskularnih ćelija na TGF-β i njegove zaštitne kvalitete, čime se omogućava razvoj [[ateroskleroza|ateroskleroze]] i [[srčana bolest|srčane bolesti]], dok [[statin]]i, lijekovi koji snižavaju nivo holesterola, mogu poboljšati odgovor kardiovaskularnih ćelija na zaštitna dejstva TGF-β.<ref>[http://www.slu.edu/x17685.xml Understanding Heart Disease: Research Explains Link Between Cholesterol and Heart Disease] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071112041943/http://www.slu.edu/x17685.xml |date=12. 11. 2007 }}</ref> TGF-β je uključen u regeneraciju [[srca]] [[zebrice]]. === Marfanov sindrom === TGF-β signalizacija također vjerovatno ima glavnu ulogu u patogenezi [[Marfanov sindrom|Marfanovog sindroma]],<ref name="tgf2beta">{{Cite web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=gene&dopt=full_report&list_uids=7048|title=TGFBR2 transforming growth factor, beta receptor II|access-date=11. 1. 2007|year=2007|author=Entrez Gene|format=Entrez gene entry}}</ref> bolest koju karakterizira nesrazmjerna visina, [[arahnodaktilija]], [[ektopija lentis]] i srčane komplikacije kao što su [[prolaps mitralnog zaliska]] i povećanje aorte koje povećavaju vjerovatnoću [[disekcija aortze|disekcije aorte]]. Dok je osnovni defekt Marfanovog sindroma pogrešna sinteza [[glikoprotein]]a [[fibrilin]]a I, obično važne komponente [[vlakno|elastičnih vlakana]], pokazalo se da se [[fenotip]] Marfanovog sindroma može ublažiti dodavanjem antagonista TGF-β kod oboljelih miševa.<ref>{{cite journal | vauthors = Habashi JP, Judge DP, Holm TM, Cohn RD, Loeys BL, Cooper TK, Myers L, Klein EC, Liu G, Calvi C, Podowski M, Neptune ER, Halushka MK, Bedja D, Gabrielson K, Rifkin DB, Carta L, Ramirez F, Huso DL, Dietz HC | display-authors = 6 | title = Losartan, an AT1 antagonist, prevents aortic aneurysm in a mouse model of Marfan syndrome | journal = Science | volume = 312 | issue = 5770 | pages = 117–21 | date = april 2006 | pmid = 16601194 | pmc = 1482474 | doi = 10.1126/science.1124287 | bibcode = 2006Sci...312..117H }}</ref> Ovo sugerira da, iako se simptomi Marfanovog sindroma mogu činiti u skladu s poremećajem [[vezivno tkivo|vezivnog tkiva]], mehanizam je vjerojatnije povezan sa smanjenom sekvestracijom TGF-β fibrilinom.<ref>{{cite journal | vauthors = Robinson PN, Arteaga-Solis E, Baldock C, Collod-Béroud G, Booms P, De Paepe A, Dietz HC, Guo G, Handford PA, Judge DP, Kielty CM, Loeys B, Milewicz DM, Ney A, Ramirez F, Reinhardt DP, Tiedemann K, Whiteman P, Godfrey M | display-authors = 6 | title = The molecular genetics of Marfan syndrome and related disorders | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 43 | issue = 10 | pages = 769–87 | date = oktobar 2006 | pmid = 16571647 | pmc = 2563177 | doi = 10.1136/jmg.2005.039669 }}</ref> ===Loeys–Dietzov sindrom=== TGF-β signalizacija je također poremećena kod [[Loeys-Dietz sindrom]] koji je uzrokovan mutacijama u TGF-β receptoru. ===Gojaznost i dijabetes=== TGF-β/SMAD3 signalni put je važan u regulaciji glukoze i energetske [[homeostaza|homeostaze]] i može imati ulogu u dijabetesnoj nefropatiji. Kao što je gore navedeno, gubitak TGF-β signalizacije kod [[gojaznost]]i je jedan od faktora koji doprinose upalnom miljeu koji se stvara u slučaju gojaznosti.<ref name=":2"/> ===Multipla skleroza=== Indukovane T-regulatorne ćelije (iTreg), stimulisane TGF-β u prisustvu [[Interleukin 2|IL-2]], potisnule su razvoj [[EAE|eksperimentalnog autoimunskog encefalomijelitisa]] (EAE), životinjskog modela [[multipla skleroza|multiple skleroze]] (MS) putem [[FOXP3]] i [[Interleukin 10|IL-10]] posredovanog odgovora. Ovo sugerira moguću ulogu TGF-β i iTreg u regulaciji i liječenju MS.<ref>{{cite journal | vauthors = Selvaraj RK, Geiger TL | title = Mitigation of experimental allergic encephalomyelitis by TGF-β induced FOXP3<sup>+</sup> regulatory T&nbsp;cells through the induction of anergy and infectious tolerance | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-immunology_2008-03-01_180_5/page/n145 | journal = Journal of Immunology | volume = 180 | issue = 5 | pages = 2830–8 | date = mart 2008 | pmid = 18292504 | doi = 10.4049/jimmunol.180.5.2830 | doi-access = free }}</ref> Uočeni su sniženi nivoi TGF-β kod pacijenata sa dijagnozom multiple skleroze.<ref name="Dobolyi_2012">{{cite journal | vauthors = Dobolyi A, Vincze C, Pál G, Lovas G | title = The neuroprotective functions of transforming growth factor beta proteins | journal = International Journal of Molecular Sciences | volume = 13 | issue = 7 | pages = 8219–58 | date = juli 2012 | pmid = 22942700 | pmc = 3430231 | doi = 10.3390/ijms13078219 | doi-access = free }}</ref> Its role in multiple sclerosis can be explained due to TGF-β role in regulating apoptosis of [[T helper 17 cell|T<sub>h</sub>17 cells]].<ref name="Dobolyi_2012" /> Kada se nivoi TGF-β smanje, nisu u stanju da induciraju [[apoptoze]] T<sub>h</sub>17 ćelija.<ref name="Dobolyi_2012"/> T<sub>h</sub>17 ćelije luče TNF-α, koji indukuje de[[mijelin]]izaciju oligodendro[[glija]] preko TNF receptora 1.<ref name="Nakahara_2012">{{cite journal | vauthors = Nakahara J, Maeda M, Aiso S, Suzuki N | title = Current concepts in multiple sclerosis: autoimmunity versus oligodendrogliopathy | journal = Clinical Reviews in Allergy & Immunology | volume = 42 | issue = 1 | pages = 26–34 | date = februar 2012 | pmid = 22189514 | doi = 10.1007/s12016-011-8287-6 | s2cid = 21058811 }}</ref> Smanjeni nivoi TGF-β dovode do povećanja T<sub>h</sub>17 ćelija, a potom i do povećanja nivoa TNFα.<ref name="Dobolyi_2012" /> Kao rezultat, dolazi do demijelinizacije neurona.<ref name="Dobolyi_2012" /> Također je zapaženo da TGF-β inducira rast [[oligodendrocit]]a ([[mijelinski omotač]] ćelija koje proizvode).<ref name="Dobolyi_2012"/> Dakle, smanjeni nivoi TGF-β tokom MS-a mogu takođe sprečiti remijelinizaciju [[neuron]]a.<ref name="Dobolyi_2012"/> == Reference == {{refspisak|33em}} == Dopunska literatura== * {{cite journal | vauthors = Moses HL, Roberts AB, Derynck R | title = The Discovery and Early Days of TGF-β: A Historical Perspective | journal = Cold Spring Harbor Perspectives in Biology | volume = 8 | issue = 7 | pages = a021865 | date = juli 2016 | pmid = 27328871 | pmc = 4930926 | doi = 10.1101/cshperspect.a021865 }} == Vanjski linkovi== * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=gene&cmd=Retrieve&dopt=Graphics&list_uids=7040 Description of the TGF beta producing genes at ncbi.nlm.nih.gov] * [https://web.archive.org/web/20071114070732/http://www.genome.ad.jp/dbget-bin/get_pathway?org_name=hsa&mapno=04350 Diagram of the TGF beta signaling pathway at genome.ad.jp] * [http://www.nature.com/nrm/journal/v1/n3/TGF_system/ The TGF-beta system] — Nature Reviews Molecular Cell Biology *[http://smart.embl-heidelberg.de/smart/do_annotation.pl?DOMAIN=TGFB TGFB domain annotation] — European Molecular Biology Laboratory Heidelberg * {{MeshName|TGF-beta}} * [https://www.sciencedaily.com/releases/2008/02/080223122241.htm Biochemists Solve Structure Of TGF-Beta And Its Receptor. 2008] – shows TGF-β3 dimer in TGFB-receptor * [https://web.archive.org/web/20141209080728/https://www.mabtech.com/elisa-analysis-latent-tgf-%CE%B21 Measurement of Human Latent TGF-β1] * [http://www.novusbio.com/tgfbetapathway.html TGF beta pathway diagram] * [http://www.ebi.ac.uk/interpro/entry/IPR016319 IntroPro Entry] - IPR016319 {{Signalizacija TGF beta}} {{Signalni proteini}} {{Modulatori natporodice TGFβ receptora}} {{Signal transduction}} {{DEFAULTSORT:Transforming Growth Factor Beta}} [[Kategorija:TGFβ domen]] [[Kategorija:Proteinski domeni]] hi15j3u4m9916lk1s8zlfog3t1r018w Susedgrad 0 489676 3900095 3404752 2026-06-23T16:03:58Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900095 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Utvrda_Susedgrad01.JPG|mini|Ruševine tvrđave]] '''Susedgrad''' je srednjovjekovna tvrđava u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] na krajnjim sjeverozapadnim obroncima [[Medvednica|Medvednice]]. Sjedište Susedgrada se nalazi u [[Podsused]]u. Zaštićeno je kulturno dobro Republike Hrvatske.<ref>[http://www.min-kulture.hr/default.aspx?id=6212&kdId=148392031 Zagreb, Stari grad Susedgrad u Podsusedu, Oznaka dobra: RZG-0086-1969.], pristupljeno 11. septembra 2014.</ref> == Historija == Na ovom prostoru pronađen je grob iz 9. stoljeća. Uz sahranjenog ratnika je pronađen željezni meč s pripadajućim lijevanim brončanim okovima s pomoću kojih je mač bio vezan uz pojas. Susedgrad je bio podignut na strateški važnom mjestu na jugozapadnim obroncima Medvednice, u blizini [[Medvedgrad]]a i [[Samobor]]a. Bio je središte susedgradsko-stubičkog vlastelinstva. Pretpostavlja se da je prije izgradnje Susedgrada na tom mjestu postojala manja srednjovjekovna tvrđava. U historijskim izvorima prvi put se spominje 1316. godine, a dao ga je podići hrvatski-ugarski kralj [[Karlo I Robert, kralj Ugarske|Karlo I Robert]]. Bio je u vlasništvu nekoliko velikaških obitelji, ali se ponajprije veže uz [[Franjo Tahy|Franju Tahyja]]. U doba turske opasnosti utvrđuje se i oko 1530. godine.<ref>{{Cite web|url=http://www.medvednica.info/2010/10/susedgrad.html|title=Susedgrad|language=hr|access-date=21. 3. 2022|archive-date=23. 9. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923085559/http://www.medvednica.info/2010/10/susedgrad.html|url-status=dead}}</ref> Pod zidinama Susedgrada izbila je 1573. velika seljačka buna. Grad je napušten nakon požara u 17. stoljeću, a prvenstveno je napušten zbog gubitka strateške važnosti. == Galerija == <center><gallery> Datoteka:Utvrda Susedgrad02.JPG|prilaz tvrđave Datoteka:Utvrda Susedgrad03.JPG|vanjske zidine Datoteka:Utvrda Susedgrad04.JPG|unutrašnjost Datoteka:Puskarnica-Susedgrad.JPG|puškarnica </gallery></center> {{Commonscat}} == Reference == {{Refspisak}} [[Kategorija:Tvrđave u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Građevine u Zagrebu]] g6s6o9lspsaitsxxsmjf2bneh9bl8ol Sui generis 0 490478 3900077 3842722 2026-06-23T15:24:18Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900077 wikitext text/x-wiki '''''Sui generis''''' je [[Latinski jezik|latinski]] izraz koji znači "svojevrstan", „svoje vrste“, „u klasi za sebe“, dakle „jedinstven“.<ref name="Berlitz">{{Cite book|last=Mawson|first=C. O. Sylvester|title=Dictionary of Foreign Terms|publisher=Thomas Y. Crowell Company|year=1975|isbn=0-690-00171-1|edition=2|location=New York|page=[https://archive.org/details/dictionaryoffore00maws/page/328 328]|chapter=sui generis|chapter-url=https://archive.org/details/dictionaryoffore00maws/page/328}}</ref> Brojne discipline koriste ovaj izraz za označavanje jedinstvenih entiteta. To uključuje: * Biologija; za [[Vrsta (biologija)|vrste]] koje se ne uklapaju u rod koji uključuje druge vrste <ref>{{Cite journal|last=Bentham|first=George|date=1880|title=Notes on Euphorbiaceæ|url=https://books.google.com/books?id=JdBOAQAAMAAJ&q=single+species+in+an+entire+genus%2C+Sui+generis&pg=PA225|journal=Journal of the Linnean Society, Botany|volume=17|pages=225}}</ref> * Kreativna umjetnost; za umjetnička djela koja nadilaze konvencionalne žanrovske granice * Pravo; kada je potrebno posebno i jedinstveno tumačenje predmeta ili organa ** Intelektualna svojina, za vrste dijela koja ne potpadaju pod opšti zakon o autorskim pravima, ali su zaštićeni posebnim statutima * Filozofija; da ukaže na ideju, entitet ili stvarnost koja se ne može svesti na niži koncept ili uključiti u viši koncept == Biologija == U taksonomskoj strukturi " [[Rod (biologija)|rod]] → [[Vrsta (biologija)|vrsta]] ", vrsta se opisuje kao ''sui generis'' ako je njen rod stvoren da bi je klasifikovao (tj. njena jedinstvenost u vrijeme klasifikacije je zasluživala stvaranje novog roda, čiji je jedini član u početku bio ''sui generis'' vrste). Vrsta koja je jedini ''postojeći'' član svog roda (npr. rod ''[[Homo (rod)|Homo]]'' ) nije nužno ''sui generis'' ; izumiranja su eliminirala druge srodne vrste. == Kreativna umjetnost == Knjiga, film, televizijska serija ili druga umjetnička kreacija naziva se ''sui generis'' kada se ne uklapa u standardne žanrovske granice. Filmski kritičar Richard Schickel identificira ''[[Joe protiv vulkana|Džo protiv vulkana]]'' kao ''sui generis'' film.<ref>{{Cite news|title=''Joe Versus the Volcano'', 1990, John Patrick Shanley, U.S.|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1953094_1953151_1954835,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100312052440/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1953094_1953151_1954835,00.html|archive-date=12. 3. 2010|work=Guilty Pleasures|publisher=[[Time (časopis)|Time]]|first=Richard|last=Schickel|author-link=Richard Schickel|date=12. 2. 2005|access-date=11. 8. 2011}}</ref> Filmski kritičar Michael Brooke koristio je taj izraz da opiše ''Fantastičnu planetu'', francusko-češki naučno-fantastični animirani film iz 1973. u režiji Renéa Lalouxa .<ref>{{Cite web|url=https://www.criterion.com/current/posts/4112-fantastic-planet-gambous-amalga|title=''Fantastic Planet'': Gambous Amalga|last=Brooke|first=Michael|website=criterion.com|publisher=The Criterion Collection|access-date=15. 9. 2016}}</ref> == Pravo == U [[Pravo|pravu]], to je stručni termin koji se koristi za identifikaciju pravne klasifikacije koja postoji nezavisno od drugih kategorizacija, bilo zbog svoje posebnosti ili zbog specifičnog stvaranja prava ili obaveze.<ref>See ''Dunway v. New York'',442 U.S. 200 (1979).</ref> Na primjer, ovlasti suda za nepoštovanje suda proizlaze ''sui generis'', a ne iz statuta ili pravila.<ref>See ''In re Marriage of Betts'', 558 N.E.2d 404, 200 Ill.App.3d 26 (1990).</ref> Apelacioni sud u Njujorku je koristio termin u opisivanju zadružnih stambenih korporacija, uglavnom zato što se ovaj oblik stanovanja smatra nekretninama za neke svrhe, a ličnom imovinom za druge.<ref>See ''Matter of State Tax Commn. v. Shor'', 43 NY2d 151, 400 N.Y.S.2d 805, 371 N.E.2d 523 (1977).</ref> Prilikom navođenja sudskih slučajeva i drugih organa vlasti, advokati i sudije mogu se pozivati na „slučaj ''sui generis'' “ ili „ ''sui generis'' autoritet“, što znači da je to poseban slučaj koji je ograničen na ''sopstvene'' činjenice i stoga ne mora imati širu primjenu. === Intelektualna svojina === Uopšteno govoreći, zaštita [[Intelektualno vlasništvo|intelektualne svojine]] se proteže i na intelektualne kreacije kako bi se podstakla inovacija, a zavisi od prirode posla i njegovih ''karakteristika'' .  Glavne vrste zakona o intelektualnoj svojini su: [[autorsko pravo]], koje štiti kreativna dela; [[patent]], koji štiti pronalazak; [[poslovna tajna]], koja štiti informacije koje nisu opšte poznate ili lako provjerljive, a koje su vrijedne za nosioca tajne; i [[Trademark|zaštitni znak]], koji štiti brendiranje i druga ekskluzivna svojstva proizvoda i usluga. Svaka stvar koja ispunjava ove kriterije može biti zaštićena. Međutim, u mnogim zemljama postoje ''sui generis'' statuti koji proširuju zaštitu intelektualnog vlasništva na materiju koja ne zadovoljava karakteristične definicije: [[Zaštita dizajna rasporeda integrisanog kola|raspored integriranih kola]], [[trup (brod)|dizajn trupa broda]], [[modni dizajn]] u Francuskoj, [[Database right|baze podataka]] ili [[sorta|biljne sorte]] zahtijevaju ''sui generis'' statute zbog svojih jedinstvenih karakteristika. Sjedinjene Države, Japan, Australija i mnoge zemlje EU štite topografiju [[Zakon o zaštiti poluprovodničkih čipova iz 1984|poluprovodničkih čipova]] i [[Integralno kolo|integriranih kola]] prema ''sui generis'' zakonima, koji posuđuju neke aspekte iz zakona o patentima ili autorskim pravima. U SAD-u je ovaj ''sui generis'' zakon poznat kao [[Zakon o zaštiti poluprovodničkih čipova iz 1984|Zakon o zaštiti poluprovodničkih čipova iz 1984. godine]] . === Statutarno pravo === U zakonskom tumačenju, odnosi se na problem davanja značenja grupama riječi gdje je jedna od riječi dvosmislena ili sama po sebi nejasna. Na primjer, u zakonu o drumskom saobraćaju, statut može zahtijevati razmatranje velikih vozila odvojeno od drugih vozila. Riječ ''veliki'' je dvosmislena sama po sebi, ali se može smatrati ''teškom''. Stoga relevantno zakonodavstvo često sadrži odjeljak pod nazivom ''Korišteni termini'' ili ''Definicije'' koji navodi sve riječi koje se smatraju dvosmislenim i daje specifična tumačenja u skladu s prirodnim jezikom. Dakle, ova lista nam govori da ''teško vozilo'' označava vozilo sa ''BMV'' preko 4,5 tone, a ''BMV'' označava ''bruto masu vozila'', ukupnu dozvoljenu masu vozila. Dalja objašnjenja pokrivaju različite nepredviđene situacije. Dakle, ''veliko'' je ekvivalentno ''teškom'' i (za ovaj jedinstveni slučaj) je jasno definisano ''sui generis'' . === Urbanizam === U zakonu o urbanističkom planiranju Velike Britanije, posebno u vezi s [[Naredba o planiranju grada i zemlje (klase upotrebe) 1987|Naredbom o uređenju grada i zemlje (klase upotrebe) iz 1987. godine]], mnoge uobičajene vrste korištenja zemljišta su kategorizirane u posebne "klase korištenja". Za promjenu namjene zemljišta ''unutar'' klase upotrebe nije potrebna urbanistička dozvola; međutim, promjena ''između'' klasa upotrebe može zahtijevati dozvolu za planiranje, a dozvola je uvijek potrebna ako je nova upotreba ''sui generis'' . Primjeri ''sui generis'' upotrebe uključuju ambasade, [[Pozorište|pozorišta]], [[Zabavna arkada|zabavne arkade]], [[Laundrette|praonice rublja]], [[taksi]] ili poslove [[Iznajmljivanje vozila|iznajmljivanja vozila]], [[Benzinska pumpa|benzinske pumpe]], [[Scrapyard|deponije]], [[Noćni klub|noćne klubove]], [[Auto salon|salone automobila]], maloprodajna skladišta, klubove i [[Prenoćište|hostele]] .<ref>[http://www.planningportal.gov.uk/permission/commonprojects/changeofuse/ Planningportal.gov.uk]</ref> Davanje licenci za operatere privatnih vozila (taksi vozila) od strane lokalnih vlasti često ima uslov da se tim prostorijama izda odgovarajuća ''sui generis'' dozvola za planiranje promjene upotrebe kako bi se osiguralo da ta preduzeća ne mogu zakonito trgovati bez odgovarajućih saglasnosti za planiranje. == Filozofija == [[Analitička filozofija]] često koristi izraz da ukaže na ideju, entitet ili stvarnost koja se ne može svesti na niži [[Pojam|koncept]] ili uključiti u viši koncept.<ref name="uslegal">{{Cite web|url=https://definitions.uslegal.com/s/sui-generis/|title=Sui Generis Law and Legal Definition|access-date=2. 1. 2020}}</ref> == Politika i društvo == U [[Politička filozofija|političkoj filozofiji]], neuporedivi razvoj [[Evropska unija|Evropske unije]] u poređenju sa drugim [[Međunarodna organizacija|međunarodnim organizacijama]] doveo je do njenog proglašenja kao ''sui generis'' geopolitičkog entiteta. O pravnoj prirodi EU se široko raspravlja jer njena mješavina [[Međuvladina organizacija|međuvladinih]] i [[Nadnacionalna unija|nadnacionalnih]] elemenata uzrokuje da dijeli karakteristike i sa [[Konfederacija|konfederalnim]] i [[Federalizam|federalnim]] entitetima. Općenito se smatra više od konfederacije, ali manje od federacije.<ref>For example, David Marquand says it is ‘less than a federation but more than a confederation’; Brigid Laffan and Kimmo Kiljunen both see it residing ‘between a confederation and a federation’; Thomas Hueglin and Alan Fenna locate it ‘somewhere between federation and confederation’; and Kalypso Nicolaidis argues ‘it is more than a confederation of sovereign states; ... (however, it) should not become a federal state’. Marquand, David (2006) ‘Federalism and the British: Anatomy of a Neurosis’, in Political Quarterly, Vol. 77, No. 2, p. 175. Laffan, Brigid (2002) The Future of Europe Debate, Institute of European Affairs, Dublin, p. 10. Kiljunen, Kimmo (2004) The European Constitution in the Making, Centre for European Policy Studies, Brussels, p. 22. Hueglin, Thomas and Fenna, Alan (2006) Comparative Federalism: A Systematic Inquiry, Broadview, Peterborough, p. 13. Nicolaidis, Kalypso (2004) ‘We, the Peoples of Europe ...’, in Foreign Affairs, Vol. 83, No. 6, pp. 101-2.</ref> U poređenju sa drugim međunarodnim organizacijama, EU se često smatra "sui generis" jer njen pravni sistem sveobuhvatno odbija bilo kakvu upotrebu uzvratnih sankcija od strane jedne države članice protiv druge.<ref>{{Cite journal|last=Phelan|first=William|date=2012|title=What Is ''Sui Generis'' About the European Union? Costly International Cooperation in a Self-Contained Regime|journal=International Studies Review|volume=14|issue=3|pages=367–385|doi=10.1111/j.1468-2486.2012.01136.x}}</ref> Sličan slučaj koji je doveo do upotrebe izraza ''sui generis'' je odnos [[Nova Kaledonija|Nove Kaledonije]] u odnosu na Francusku, jer se s pravom može reći da pravni status Nove Kaledonije leži negdje između francuske [[Prekomorski kolektivitet|prekomorske teritorije]] i [[Suverena država|suverene nacije]] . Iako mogu postojati i drugi primjeri takvog statusa za druge [[zavisna teritorija|zavisne]] ili [[Spisak spornih ili okupiranih teritorija|sporne]] teritorije, ovaj aranžman je jedinstven unutar francuskog carstva. [[Pravni status Svete Stolice|Pravni status Vatikana]] je također opisan kao ''sui generis'' entitet koji posjeduje međunarodni subjektivitet. [[Suvereni malteški vojni red|Suvereni vojni malteški red]] je također opisan kao " ''sui generis'' primarni subjekt međunarodnog javnog prava".<ref>{{Citation|last=Bátora|first=Jozef|title=The Sovereign Military Order of Malta: Extraordinary Resilience Meets Chance|date=2014|url=https://doi.org/10.1057/9781137314697_6|website=Fringe Players and the Diplomatic Order: The “New” Heteronomy|pages=112–137|series=Studies in Diplomacy and International Relations|location=London|publisher=Palgrave Macmillan UK|language=en|isbn=978-1-137-31469-7|access-date=14. 12. 2021|last2=Hynek|first2=Nik}}</ref> Drugi entitet za koji se smatra da ima ''sui generis'' međunarodni pravni subjektivitet je [[Međunarodni komitet Crvenog krsta]] .<ref>{{Cite journal|last=Torreblanca|first=Godofredo|date=28. 2. 2013|title=The International Committee of the Red Cross and human rights law|url=https://www.elgaronline.com/view/edcoll/9781849800358/9781849800358.00036.xml|journal=Research Handbook on Human Rights and Humanitarian Law|language=en-US|doi=10.4337/9781781006078.00036}}</ref> U lokalnoj upravi, ''sui generis'' entitet je onaj koji se ne uklapa u opštu šemu lokalne uprave u zemlji. Na primjer, u Engleskoj, Grad London i [[Ostrva Scilly|Ostrva Sili]] su dva ''sui generis'' lokaliteta, budući da su njihovi oblici lokalne uprave (iz povijesnih ili geografskih razloga) vrlo različiti od onih u drugim dijelovima zemlje. Na konferenciji za novinare tokom koje su novinari pokušavali analizirati njegovu političku ličnost, [[Huey Long]] je rekao, "...reci da sam ja ''sui generus'', i pusti to." <ref>Oxford Dictionary of Quotations, Oxford University Press, Oxford and New York, 1999, page 473, quoted from T. Harry Williams' ''Huey Long'' ( 1969 )</ref> [[Zajedničko vijeće općina]] u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] je ''sui generis'' vijeće općina na istoku zemlje koje je formirano nakon [[Erdutski sporazum|Erdutskog sporazuma]] i [[UNTAES]] misije u cilju zaštite prava srpske zajednice u regiji i kao takvo je jedinstven oblik lokalne suradnje i manjinske samouprave u Hrvatskoj.<ref name="ZVO1">{{Cite web|url=https://snv.hr/institucije/zajednicko-vece-opstina|title=Zajedničko veće opština|publisher=[[Serb National Council]]|access-date=19. 2. 2018|archive-date=20. 10. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020144425/https://snv.hr/institucije/zajednicko-vece-opstina|url-status=dead}}</ref><ref name="ZVO2">{{Cite web|url=http://radio-borovo.hr/2017/07/29/konstituisan-6-saziv-zajednickog-veca-opstina-novi-predsednik-srdan-jeremic-iz-borova/|title=Konstituisan 6.saziv Zajedničkog veća opština – novi predsednik Srđan Jeremić iz Borova|date=29. 7. 2017|publisher=[[Radio Borovo]]|access-date=19. 2. 2018|archive-date=20. 2. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180220152131/http://radio-borovo.hr/2017/07/29/konstituisan-6-saziv-zajednickog-veca-opstina-novi-predsednik-srdan-jeremic-iz-borova/|url-status=dead}}</ref><ref name="ZVO3">{{Cite web|url=https://www.portalnovosti.com/dragana-jeckov-vraticemo-ukradeni-mandat|title=Дрaгaнa Jeцкoв: Врaтићeмo укрaдeни мандат|publisher=[[Novosti (Croatia)]]|access-date=19. 2. 2018}}</ref> === Sociologija === U sociologiji, metodološki holisti tvrde da društveni fenomeni postoje sami po sebi (sui generis) i da se ne mogu svesti na postupke pojedinaca.<ref>Zahle, J, "Methodological Holism in the Social Sciences", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2016 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL = <https://plato.stanford.edu/archives/sum2016/entries/holism-social/>.</ref> Na primjer, Emile Durkheim je tvrdio da je stopa samoubistava društveni fenomen sui generis (postoji mimo postupaka pojedinaca) <ref>Durkheim, E. (1951) Suicide: a study in sociology. Trans. J. A. Spaulding & G. Simpson. London. Routledge. (2nd. ed. 2002)</ref> U društveno-konstrukcijskoj perspektivi, "sui generis ''je ono što je eksternalizirano, zatim internalizirano u cjelokupnoj javnosti i postaje dio društva koji jednostavno postoji u svojoj konstrukciji.'' ''To nije nešto za šta se ne misli da je stvoreno, jer je ugrađeno u svačiji način razmišljanja i postojanja.'' ''Primjeri uključuju ideju ljubavi, ili odlazak u školu, ili odjeću koja pripada određenom spolu.'' ''Ovi primjeri su'' sui generis ''jer jednostavno postoje u društvu i široko su prihvaćeni bez razmišljanja o tome odakle dolaze ili kako su stvoreni.<ref name="berger">{{Cite book|last=Berger|first=Peter|title=The Social Construction Of Reality|url=https://archive.org/details/socialconstructi0000berg|last2=Luckman|first2=Thomas|publisher=Random House|year=1966}}</ref>'' == Vidi također == * [[Ad hoc]] – latinska fraza koja označava rješenje namijenjeno rješavanju jednog specifičnog problema ili zadatka * Izolirani jezici – Prirodni jezik bez vidljive genealoške veze sa drugim jezicima * [[Spisak latinskih izreka|Spisak latinskih fraza]] * Spisak latinskih pravnih termina – Spisak latinskih termina koji se koriste u pravnoj terminologiji == Reference == {{Refspisak}} [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] [[Kategorija:Pravo]] [[Kategorija:Sociologija]] eelb320cavna3pjs21vlb1hb0xhbv9d Šablon:Golden State Warriors 10 491888 3900179 3526485 2026-06-23T21:52:17Z KWiki 9400 3900179 wikitext text/x-wiki {{Navkutija | ime = Golden State Warriors | naslov = [[Golden State Warriors|{{color|#{{NBA color|Golden State Warriors|2}}|Golden State Warriors}}]] | tijeloklasa = hlist | naslovstil = {{NBA color cell|Golden State Warriors|border=2}}; | osnovastil = {{NBA color cell2|Golden State Warriors|border=2}}; | iznad = * Osnovani '''{{color|#{{NBA color|Golden State Warriors|4}}|1946}}''' * Igrali u '''[[Philadelphia|{{color|#{{NBA color|Golden State Warriors|4}}|Philadelphiji}}]]''' (1946–1962) i '''[[Oakland (Kalifornija)|{{color|#{{NBA color|Golden State Warriors|4}}|Oaklandu}}]]''' (1971–2019) * Sjedište: '''[[San Francisco|{{color|#{{NBA color|Golden State Warriors|4}}|San Francisco}}]]''' | grupa1 = Franšiza | podaci1 = * [[Historija Golden State Warriorsa|Historija]] * [[All-time sastav Golden State Warriorsa|All-time sastav]] * [[Spisak trenera Golden State Warriorsa|Treneri]] * [[Spisak sezona Golden State Warriorsa|Sezone]] | grupa2 = Dvorane | podaci2 = * [[Philadelphia Arena]] * [[Philadelphia Civic Center|Philadelphia Convention Hall]] * [[Cow Palace]] * [[Bill Graham Civic Auditorium|San Francisco Civic Auditorium]] * [[The Sobrato Center|USF War Memorial Gymnasium]] * [[San Diego Sports Arena]] * [[SAP Center|San Jose Arena]] * [[Oakland Arena|Oracle Arena]] * '''[[Chase Center]]''' | grupa3 = Osoblje | podaci3 = ;Vlasnici :[[Joe Lacob]] (većinski) :[[Peter Guber]] ;Predsjednik :[[Brandon Schneider (funkcioner)|Brandon Schneider]] ;Generalni menadžer :[[Mike Dunleavy Jr.]] ;Trener :[[Steve Kerr]] | grupa4 = Filijale u G-Leagueu | podaci4 = * [[Santa Cruz Warriors]] | grupa5 = Povučeni brojevi | podaci5 = * [[Andre Iguodala|9]] * [[Wilt Chamberlain|13]] * [[Tom Meschery|14]] * [[Al Attles|16]] * [[Chris Mullin|17]] * [[Rick Barry|24]] * [[Nate Thurmond|42]] | grupa6 = NBA titule | podaci6 = * [[BAA finale 1947.|1947]] * [[NBA finale 1956.|1956]] * [[NBA finale 1975.|1975]] * [[NBA finale 2015.|2015]] * [[NBA finale 2017.|2017]] * [[NBA finale 2018.|2018]] * [[NBA finale 2022.|2022.]] | grupa7 = Rivalstva | podaci7 = * [[Rivalstvo Cavaliers – Warriors|Cleveland Cavaliers]] | grupa8 = Kultura i tradicija | podaci8 = * [[Golden State Warriors – sezona 2015/2016.|73–9]] * [[Blokada (LeBron James)|Blokada]] * [[Robin Schreiber|Dance Cam Mom]] * "[[Good Feeling (pjesma)|Good Feeling]]" * ''[[Inside Moves]]'' * [[Nate Thurmond|Nate the Great]] * [[Nellie Ball]] * [[Postava smrti]] * [[Run TMC]] * [[Splash Brothers]] * ''[[U društvu s g. Cooperom]]'' * [[Sleepy Floyd|Utakmica Sleepyja Floyda]] * [[Warrior Girls]] * [[Wilt Chamberlain|Wilt the Stilt]] ** [[Utakmica Wilta Chamberlaina sa 100 poena|Utakmica sa 100 poena]] }}<noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-timova]] [[Kategorija:Golden State Warriors| ]] </noinclude> hdzsqyewb7kbzxo08dkg4bzb39x4rhn Šablon:Dallas Mavericks 10 491889 3900275 3526490 2026-06-24T08:50:17Z KWiki 9400 3900275 wikitext text/x-wiki {{Navkutija | ime = Dallas Mavericks | naslov = [[Dallas Mavericks|{{color|#{{NBA color|Dallas Mavericks|2}}|Dallas Mavericks}}]] | tijeloklasa = hlist | naslovstil = {{NBA color cell|Dallas Mavericks|border=2}}; | osnovastil = {{NBA color cell2|Dallas Mavericks|border=2}}; | iznad = * Osnovani '''1980.''' * Sjedište: '''[[Dallas|{{color|#{{NBA color|Dallas Mavericks|4}}|Dallas}}]]''' | grupa1 = Franšiza | podaci1 = * [[Historija Dallas Mavericksa|Historija]] * [[All-time sastav Dallas Mavericksa|All-time sastav]] * [[Spisak trenera Dallas Mavericksa|Treneri]] * [[Spisak sezona Dallas Mavericksa|Sezone]] | grupa2 = Dvorane | podaci2 = * [[Reunion Arena]] * [[Moody Coliseum]] * '''[[American Airlines Center]]''' | grupa3 = Osoblje | podaci3 = ;Vlasnici: :[[Miriam Adelson]] i [[Patrick Dumont]] ;Predsjednik :[[Masai Ujiri]] ;Generalni menadžer :[[Mike Schmitz]] ;Trener :[[Dusty May]] ;Izvršni direktor :[[Rick Welts]] | grupa4 = Filijale u G-Leagueu | podaci4 = * [[Texas Legends]] | grupa5 = Povučeni brojevi | podaci5 = * [[Derek Harper|12]] * [[Brad Davis (košarkaš)|15]] * [[Rolando Blackman|22]] * [[Mark Aguirre|24]] * [[Dirk Nowitzki|41]] <!-- NE DODAJITE broj 24 Kobeja Bryanta jer ga Mavericksi nisu povukli. --> | grupa6 = NBA titule | podaci6 = * [[NBA finale 2011.|2011.]] | grupa7 = Rivalstva | podaci7 = * [[Rivalstvo Mavericks – Rockets|Houston Rockets]] * [[Rivalstvo Mavericks – Spurs|San Antonio Spurs]] | grupa8 = Kultura i tradicija | podaci8 = * [[Don Carter (biznismen)|Don Carter]] * [[Mark Cuban]] * [[Nellie Ball]] * [[Moody Coliseum|Moody Madness]] * [[Vera Matović|Miki, Milane]] * [[Dirk Nowitzki|Njemački vunderkind]] * [[Jason Terry|The Jet]] * "[[Eminence Front]]" * [[Razmjena Luka Dončić – Anthony Davis]] }}<noinclude> [[Kategorija:Navigacijske kutije NBA-timova]] [[Kategorija:Dallas Mavericks| ]] </noinclude> pap4wlxudtwnrg1775hirpbggzkdysc Šablon:Treneri Dallas Mavericksa 10 491895 3900315 3421075 2026-06-24T11:36:42Z KWiki 9400 3900315 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Treneri Dallas Mavericksa |naslov = [[Spisak trenera Dallas Mavericksa|<span style="color:#{{NBA color|Dallas Mavericks|2}}">Treneri</span>]] [[Dallas Mavericks||<span style="color:#{{NBA color|Dallas Mavericks|2}}">Dallas Mavericksa</span>]] |tijeloklasa = hlist |naslovstil = background:#0064B1; color:white; border:2px solid #F0EBD2; | podaci1 = * [[Dick Motta]] (1980–1987) * [[John MacLeod (košarka)|John MacLeod]] (1987–1989) * [[Richie Adubato]] (1989–1992) * [[Gar Heard]] # (1992–1993) * [[Quinn Buckner]] (1993–1994) * [[Dick Motta]] (1994–1996) * [[Jim Cleamons]] (1996–1997) * [[Don Nelson]] (1997–2005) * [[Avery Johnson]] (2005–2008) * [[Rick Carlisle]] (2008–2021) * [[Jason Kidd]] (2021–2026) * [[Dusty May]] (2026–) ''# privremeni'' }}<noinclude> [[Kategorija:Šabloni za trenere NBA ekipa|Dallas Mavericks]] </noinclude> duql759y0uv4ykt1mci6th9n4x8m4r0 Sándor Puhl 0 492722 3900167 3568149 2026-06-23T20:08:50Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900167 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometni sudija | imesudije = Sándor Puhl | slika = | naslov = Sándor Puhl | datumrođenja = 14. juli 1955. | rodnigrad = [[Miškolc]]<ref>{{cite news |title= Puhl Sándor 50 éves |url=http://sport.ma.hu/tart/rcikk/g/0/125679/1 |website=ma.hu |date=17. 7. 2005 |access-date=4. 8. 2014 |language=hu |archive-url=https://web.archive.org/web/20100724063322/http://sport.ma.hu/tart/rcikk/g/0/125679/1 |archive-date=24. 7. 2010}}</ref> | rodnadržava = [[Mađarska]] | datumsmrti = {{Datum smrti i godine|2021|05|20|1955|07|14}}<ref>{{Cite web |url=https://szovetseg.mlsz.hu/hir/elhunyt-puhl-sandor|title= MLSZ Szövetség - Elhunyt Puhl Sándor}} {{hu simbol}}</ref> | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Mađari|Mađar]] | državljanstvo = Mađarsko | ostala_zanimanja = | godine1 = 1984–2000. | liga1 = {{nowrap|[[Prva nogometna liga Mađarske|Prva liga Mađarske]]}} | uloga1 = Sudija | internacionalni_period1 = 1988–2000. | konfederacija1 = FIFA | internacionalna_uloga1 = Sudija | internacionalni_period2 = | konfederacija2 = | internacionalna_uloga2 = }} '''Sándor Puhl''' bio je [[Mađarska|mađarski]] [[nogometni sudija]]. == Karijera == Najpoznatiji je po vođenju četiri utakmice na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|Svjetskom prvenstvu 1994]], uključujući i [[Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 1994.|finale]] između [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazila]] i [[Nogometna reprezentacija Italije|Italije]]. Sudio je i u [[UEFA Liga prvaka|Ligi prvaka]], uključujući [[Finale UEFA Lige prvaka 1997.|finale 1997.]] između [[Borussia Dortmund|Borussije Dortmund]] i [[Juventus FC|Juventusa]]. Četiri godine zaredom (1994–1997) biran je za [[IFFHS najbolji svjetski sudija|najboljeg svjetskog sudiju]] u izboru [[IFFHS]]-a.<ref>{{Cite web |url= http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-ref.html |title= IFFHS' World's Best Referee of the Year |website=rsssf.com}}</ref> Po završetku sudijske karijere radio je kao zamjenik predsjedavajućeg [[Nogometni savez Mađarske|Nogometnog saveza Mađarske]] od 2000. do 2006. te kao stručni komentator za jedan mađarski TV-kanal. Osim [[mađarski jezik|mađarskog]], govorio je [[njemački jezik|njemački]], [[italijanski jezik|italijanski]] i [[engleski jezik]]. Preminuo je 20. maja 2021. od komplikacija poslije [[COVID-19|COVID-a 19]].<ref>{{cite web |url= https://regnum.ru/news/3274754.html |title= Умер венгерский футбольный арбитр Шандор Пуль, судивший финал ЧМ-1994 |language= ru |access-date= 24. 8. 2022 |archive-date= 20. 5. 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210520181326/https://regnum.ru/news/3274754.html |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.blikk.hu/sport/magyar-foci/puhl-sandor-gyasz-koronavirus-sportvilag/123spn5 |title= Puhl Sándor betegsége már hetek óta tartott: kiderült, mi okozta a legendás játékvezető halálát |date= 21. 5. 2021 |access-date= 21. 5. 2021 |work= [[Blikk]] |language= hu}}</ref> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.mondefootball.fr/fiche_d_arbitre/sandor-puhl/ Puhlov profil] na ''MondeFootball.fr'' {{fr simbol}} {{IFFHS najbolji svjetski sudija}} {{Sudije na Euru 1992.}} {{Sudije na SP u nogometu 1994.}} {{Sudije na Euru 1996.}} {{Sudije u finalima SP u nogometu}} {{Sudije u finalima KEŠ-a/Lige prvaka}} {{Sudije u finalima Kupa UEFA/Evropske lige}} {{DEFAULTSORT:Puhl, Sándor}} [[Kategorija:Rođeni 1955.]] [[Kategorija:Umrli 2021.]] [[Kategorija:Biografije, Miškolc]] [[Kategorija:Mađarske nogometne sudije]] [[Kategorija:Sudije u UEFA Ligi prvaka]] [[Kategorija:Sudije u UEFA Evropskoj ligi]] d6lgm150krcbzcx5orbtk267tjkaycc Televizijska prava za Evropsko prvenstvo u nogometu 2024. 0 494655 3900189 3821940 2026-06-23T22:58:44Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 2 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900189 wikitext text/x-wiki [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2024.]] (''UEFA Euro 2024'') [[nogomet]]ni je turnir koji se održava od 14. juna do 14. jula 2024. na kojem učestvuju 24 muške reprezentacije iz nacija koje su članice Unije evropskih fudbalskih asocijacija ([[UEFA]]). Turnir se prenosi putem televizije i radija širom svijeta. == Televizija == === UEFA === {| class="wikitable" !Teritorija !Nosilac prava !Ref |- |Albanija |{{flatlist| *[[Televizioni Klan|TV Klan]] *Tring}} |<ref>{{Cite web|title=Tv Klan blen të drejtat ekskluzive për Euro 2024|url=https://tvklan.al/tv-klan-blen-te-drejtat-ekskluzive-per-euro-2024/|access-date=24. 11. 2023|publisher=TV Klan|date=17. 11. 2023}}</ref><ref>{{Cite Web|title=Kampionati Europian i Futbollit, ekskluzivisht për të gjithë abonentët e platformës Tring|url=https://shqiptarja.com/lajm/euro-2024-tring-fiton-te-drejten-ekskluzive-te-trasmetimit-te-kampionatit-dy-kanale-te-dedikuara|access-date=21. 5. 2024|publisher=shqiptarja.com|date=15. 5. 2024}}</ref> |- |Andora |{{flatlist| *[[RTVE]] *[[TF1 Group|TF1]] *[[Groupe M6|M6]]}} |<ref name=M6/><ref name=TF1/><ref name=TVE/> |- |Armenija |[[Armenia TV]] |<ref name=UEFA>{{Cite web|title=ISO UEFA EURO 2024|url=https://editorial.uefa.com/resources/0271-143d5ca22321-81cd74fb3de0-1000/iso_uefa_euro_2024_-_20220119.pdf|access-date=19. 1. 2022|website=uefa.com|publisher=UEFA|archive-date=20. 1. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120135936/https://editorial.uefa.com/resources/0271-143d5ca22321-81cd74fb3de0-1000/iso_uefa_euro_2024_-_20220119.pdf|url-status=dead}}</ref> |- |Austrija |{{flatlist| *[[ORF (emiter)|ORF]] *[[ServusTV]] }} |<ref>{{cite news|title=TV-Knaller: EURO 2024 und 2028 auf ServusTV|url=https://www.oe24.at/sport/fussball/international/tv-knaller-euro-2024-und-2028-auf-servustv/471597757|access-date=1. 4. 2021|work=sport 24 auto|publisher=oe24.at|date=1. 4. 2021|language=de}}</ref><ref>{{cite news|title=ServusTV und ORF kooperieren bei FIFA WM 2022 und UEFA EURO 2024|url=https://www.servustv.com/sport/a/servustv-und-orf-kooperieren-bei-fifa-wm-2022-und-uefa-euro-2024/239899/|access-date=23. 6. 2022|work=ServusTV|date=23. 6. 2022|language=de|archive-date=17. 10. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017111854/https://www.servustv.com/sport/a/servustv-und-orf-kooperieren-bei-fifa-wm-2022-und-uefa-euro-2024/239899/|url-status=dead}}</ref> |- |Azerbejdžan |{{flatlist|*[[İctimai Television]] *CBC Sport }} |<ref>{{Cite web|title=Azərbaycanda Avropa çempionatını bu kanal yayımlayacaq|date=9. 2. 2023 |url=https://sportline.az/post/azerbaycanda-avropa-chempionatini-bu-kanal-yayimlayacaq|access-date=27. 5. 2023|publisher=Sportline}}</ref><ref>{{cite news|title=Azərbaycanlı futbol azarkeşləri üçün Avropa çempionatında sürpriz|url=https://oxu.az/idman/azerbaycanli-futbol-azarkesleri-ucun-avropa-cempionatinda-surpriz|access-date=13. 6. 2024|date=12. 6. 2024}}</ref> |- |Belgija |{{flatlist}} *[[RTBF]] *[[VRT (emiter)|VRT]] {{endflatlist}} |<ref>{{Cite web|title=Les Diables sur la RTBF jusqu’en 2028!|url=https://www.rtbf.be/sport/football/euro/detail_les-diables-sur-la-rtbf-jusqu-en-2028?id=10802321|access-date=23. 7. 2021|website=rtbf.be|date=12. 7. 2021}}</ref><ref>{{cite news|title=Kijk deze zomer en de komende jaren naar het EK voetbal|url=https://sporza.be/nl/2021/04/28/kijk-deze-zomer-en-de-komende-jaren-naar-het-ek-voetbal-basketbal-en-hockey-op-sporza~1619624477083/|access-date=27. 5. 2021|publisher=Sporza|date=29. 4. 2021}}</ref> |- |Bjelorusija |{{Flatlist|*[[Capital TV (Bjelorusija)|Capital TV]] *RTR}} |<ref>{{Cite news|title=Мировой футбол в Беларуси! ЗАО «Столичное телевидение» – официальный партнер УЕФА по трансляции ЧЕ|url=https://sport5.by/news/football/evro-2024/Matchi-Evro2024-s-zavtrashnego-dnya-v-Belarusi-mozhno-uvidet-po-TV|date=13. 6. 2024|access-date=14. 6. 2024|archive-date=14. 6. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614140459/https://sport5.by/news/football/evro-2024/Matchi-Evro2024-s-zavtrashnego-dnya-v-Belarusi-mozhno-uvidet-po-TV/|url-status=dead}}</ref> |- |Bosna i Hercegovina |[[Bosanskohercegovačka radio-televizija|BHRT]] |<ref name=UEFA/> |- |Bugarska |{{flatlist| *[[Bugarska nacionalna televizija|BNT]] *[[Nova (bugarski TV kanal)|Nova]] }} |<ref>{{cite news|title=Nova Broadcasting Group secures broadcasting rights to UEFA EURO 2024™ and UEFA EURO 2028™|url=https://nova.bg/accents/view/2022/02/17/357421/nova-broadcasting-group-secures-broadcasting-rights-touefa-euro-2024-and-uefa-euro-2028/|access-date=17. 2. 2022|work=Nova|date=17. 2. 2022}}</ref> |- |Crna Gora |{{flatlist| *[[Radio-televizija Crne Gore|RTCG]] *[[Arena Sport]] }} |<ref name=UEFA/><ref>{{cite news|title=Uz RTCG gledajte najbolji fudbal i čitajte najzanimljivije vijesti|url=https://rtcg.me/cir/euro2024/vijesti/564134/uz-rtcg-gledajte-najbolji-fudbal-i-citajte-najzanimljivije-vijesti.html|access-date=10. 6. 2024|publisher=RTCG|date=10. 6. 2024}}</ref> |- |Češka |[[Češka televizija|ČT]] |<ref>{{Cite web|title=Reprezentační fotbal bude do roku 2028 na České televizi, práva má na další dvě Eura|url=https://sport.ceskatelevize.cz/clanek/fotbal/reprezentacni-fotbal-bude-do-roku-2028-na-ceske-televizi-prava-ma-na-dalsi-dve-eura/61602595d60dfef4a41f85da|access-date=11. 10. 2021|website=sport.ceskatelevise.cz|date=8. 10. 2021}}</ref> |- |Danska |{{flatlist| *[[DR (emiter)|DR]] *[[TV 2 (Danska)|TV 2]]}} |<ref name=Denmark>{{cite news|last1=Svenson|first1=David|title=TV2 Denmark dislodges Discovery by acquiring all Uefa national team rights|url=https://www.sportbusiness.com/news/tv2-denmark-dislodges-discovery-by-acquiring-all-uefa-national-team-rights/|access-date=10. 9. 2020|work=SportBusiness|date=10. 9. 2020}}</ref> |- |Estonija |{{flatlist| *[[Eesti Rahvusringhääling|ERR]] *[[TV3 Group (Baltik)|TV3]] }} |<ref name=Baltics>{{cite news|title=NENT Group's Viaplay becomes home of UEFA national team football in Estonia, Latvia and Lithuania|url=https://www.viaplaygroup.com/news/news-releases/nent-groups-viaplay-becomes-home-uefa-national-team-football-estonia-latvia-and|work=NENT|date=1. 9. 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=TV3 Group and Viaplay Group enter Baltics agreement |url=https://tv3group.eu/newsstream/tv3-group-and-viaplay-group-enter-baltics-agreement/ |website=TV3 Group |access-date=16. 3. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316022328/https://tv3group.eu/newsstream/tv3-group-and-viaplay-group-enter-baltics-agreement/ |archive-date=16. 3. 2024 |date=1. 2. 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Jalgpalli EM finaalturniiri näitavad Eestis TV3 ja ETV |url=https://sport.tv3.ee/uefa-euro-2024/jalgpalli-em-finaalturniiri-naitavad-eestis-tv3-ja-etv/ |website=Sport.tv3.ee |publisher=TV3 |access-date=30. 5. 2024 |language=Estonian |date=9. 5. 2024}}</ref> |- |Finska |[[Yle]] |<ref>{{cite news|last1=Ross|first1=Martin|title=YLE regains Finnish national team rights in six-year Uefa deal|url=https://www.sportbusiness.com/news/yle-regains-finnish-national-team-rights-in-six-year-uefa-deal/|access-date=23. 9. 2020|work=SportBusiness|date=23. 9. 2020}}</ref> |- |Francuska |{{flatlist| *[[TF1 Group|TF1]] *[[Groupe M6|M6]] *[[beIN Sports (francuski TV kanal)|beIN Sports]] }} |<ref name=M6>{{Cite web|title=LE GROUPE M6 DIFFUSEUR DES MATCHS DES BLEUS DE LA LIGUE DES NATIONS 2022/2023 ET DE L'EURO 2024|url=https://www.groupem6.fr/le-groupe-m6-diffuseur-des-matchs-des-bleus-de-la-ligue-des-nations-2022-2023-et-de-leuro-2024/|access-date=5. 5. 2022|publisher=M6|archive-date=31. 8. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240831112902/https://www.groupem6.fr/le-groupe-m6-diffuseur-des-matchs-des-bleus-de-la-ligue-des-nations-2022-2023-et-de-leuro-2024/|url-status=dead}}</ref><ref name=TF1>{{Cite web|title=LE GROUPE TF1 ACQUIERT AUPRÉS DE L'UEFA LES DROITS DES MATCHS DE L'ÉQUIPE DE FRANCE|url=https://groupe-tf1.fr/sites/default/files/communiques/communique_de_presse_le_groupe_tf1_acquiert_aupres_de_luefa_les_droits_des_matchs_de_lequipe_de_france.pdf|access-date=5. 5. 2022|publisher=TF1}}</ref><ref>{{cite news|title=Euro 2024 : L'UEFA Euro 2024™ et l'UEFA Euro 2028™ diffusés en intégralité sur beIN SPORTS !|url=https://www.beinsports.com/fr-fr/football/euro/articles/euro-2024-l-uefa-euro-2024-et-l-uefa-euro-2028-diffus%C3%A9s-en-int%C3%A9gralit%C3%A9-sur-bein-sports-2024-06-07|access-date=7. 6. 2024|publisher=beIN Sports|date=7. 6. 2024}}</ref> |- |Grčka |[[Grčka radio-televizija|ERT]] |<ref>{{cite news|title=Η ΕΡΤ «κατέκτησε» το Euro 2024 και το Euro 2028|url=https://www.newsbeast.gr/media/arthro/7469083/i-ert-katektise-to-euro-2024-kai-to-euro-2028|access-date=14. 7. 2021|work=Newsbeast.gr|date=5. 2. 2021|language=greek}}</ref> |- |Gruzija |[[Gruzijski javni emiter|GPB]] |<ref name=UEFA/> |- |Hrvatska |[[Hrvatska radiotelevizija|HRT]] |<ref>{{Cite web|title=Vrhunski nogomet i dalje u programu Hrvatske radiotelevizije!|url=https://sport.hrt.hr/medunarodni-nogomet/vrhunski-nogomet-i-dalje-u-programu-hrvatske-radiotelevizije-7517359|access-date=23. 5. 2022|website=sport.hrt.hr|publisher=HRT}}</ref> |- |Irska |[[RTÉ]] |<ref name=UEFA/> |- |Island |[[RÚV]] |<ref>{{cite news|last1=Örn Jónsson|first1=Einar|title=EM í fótbolta 2024 og 2028 á RÚV|url=https://www.ruv.is/frett/2021/02/05/em-i-fotbolta-2024-og-2028-a-ruv|access-date=25. 3. 2021|work=RÚV|date=2. 6. 2021|language=is}}</ref> |- |Italija |{{flatlist| *[[RAI]] *[[Sky Sport (Italija)|Sky Sport]] }} |<ref name=UEFA/><ref name=ITA>{{cite news|title=Europei 2024 su Sky Sport: date, format e stadi|url=https://sport.sky.it/calcio/europei/europei-2024-gironi-partite-guida#00|access-date=5. 7. 2023|publisher=Sky Sport|date=4. 7. 2023|language=it}}</ref> |- |Izrael |{{flatlist| *Charlton *[[Izraelski javni emiter|KAN]] }} |<ref name=UEFA/><ref>{{cite news|title=חגיגת כדורגל: ספורט 1 ישדר את יורו 2024 {{!}} רשימת המשחקים|url=https://m.maariv.co.il/culture/tv/Article-1097250|access-date=30. 5. 2024|date=7. 5. 2024}}</ref> |- |Kazahstan |[[Kazahstanska radio-televizija|Qazaqstan]] |<ref name="UEFA2">{{Cite|title=Where to watch the UEFA EURO 2024: TV broadcast partners, TV broadcast partners, live streams|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028c-1aac3485461c-41747e62ee85-1000--where-to-watch-uefa-euro-2024-tv-broadcast-partners-live-st/|date=23. 4. 2024|publisher=UEFA}}</ref><ref>{{Cite web|title=XVII чемпионат Европы по футболу в прямом эфире покажут телеканалы «Qazaqstan» и «Qazsport»|url=https://www.qazsporttv.kz/ru/news/17493/|access-date=30. 5. 2024|publisher=Qazsport|date=17. 5. 2024}}</ref> |- |Kosovo |Artmotion |<ref>{{Cite web|title=Kosova, Nations League, Kampionatet Evropiane, Kualifikimet për Botërorin dhe Ndeshjet Miqesore në Futboll i Bashkohen Familjes ARTMOTION|url=https://www.artmotion.net/2022/06/10/kosova-nations-league-kampionatet-evropiane-kualifikimet-per-boterorin-dhe-ndeshjet-miqesore-ne-futboll-i-bashkohen-familjes-artmotion/|access-date=17. 6. 2022|publisher=Artmotion|language=sq|archive-date=25. 6. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220625232416/https://www.artmotion.net/2022/06/10/kosova-nations-league-kampionatet-evropiane-kualifikimet-per-boterorin-dhe-ndeshjet-miqesore-ne-futboll-i-bashkohen-familjes-artmotion/|url-status=dead}}</ref> |- |Latvija |[[TV3 Group (Baltik)|TV3]] |<ref name=Baltics/> |- |Lihtenštajn |[[Swiss Broadcasting Corporation|SRG SSR]] |<ref name=SRG/> |- |Litvanija |[[TV3 Group (Baltik)|TV3]] |<ref name=Baltics/> |- |Mađarska |[[MTVA (Mađarska)|MTVA]] |<ref>{{Cite web|title=Újabb történelmi bejelentés: 2028-ig az M4 Sport a magyar labdarúgó-válogatott és a következő két Eb kizárólagos otthona|url=https://m4sport.hu/magyar-foci/cikk/2021/11/15/ujabb-tortenelmi-bejelentes-2028-ig-az-m4-sport-a-magyar-labdarugo-valogatott-es-a-kovetkezo-ket-eb-kizarolagos-otthona/|access-date=18. 11. 2021|website=m4sport.hu|publisher=MTVA|language=hu}}</ref> |- |Malta |[[Public Broadcasting Services|PBS]] |<ref name=UEFA/> |- |Moldavija |[[Teleradio-Moldova|TRM]] |<ref>{{Cite web|title=Teleradio-Moldova a încheiat un acord cu UEFA care îi permite să transmită în următorii 5 ani meciurile echipei naţionale de fotbal şi două campionate europene de fotbal|url=https://trm.md/ro/comunicate-trm/teleradio-moldova-a-incheiat-un-acord-cu-uefa-care-ii-permite-sa-transmita-in-urmatorii-5-ani-meciurile-echipei-nationale-de-fotbal-si-doua-campionate-europene-de-fotbal|access-date=17. 11. 2023|publisher=TRM|date=16. 11. 2023|archive-date=27. 11. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127053431/https://trm.md/ro/comunicate-trm/teleradio-moldova-a-incheiat-un-acord-cu-uefa-care-ii-permite-sa-transmita-in-urmatorii-5-ani-meciurile-echipei-nationale-de-fotbal-si-doua-campionate-europene-de-fotbal|url-status=dead}}</ref> |- |Nizozemska |[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]] |<ref>{{cite news|title=EK voetbal ook in 2024 live te zien bij NOS|url=https://nos.nl/collectie/13781/artikel/2386426-ek-voetbal-ook-in-2024-live-te-zien-bij-nos|access-date=24. 6. 2021|work=NOS.nl|date=24. 6. 2021|language=nl}}</ref> |- |Norveška |{{flatlist| *[[NRK]] *[[TV 2 Group|TV 2]] }} |<ref>{{cite news|last1=Svenson|first1=David|title=TV2, NRK secure Uefa national team rights in long-term deal|url=https://www.sportbusiness.com/news/tv2-nrk-secure-uefa-national-team-rights-in-long-term-deal/|access-date=10. 9. 2020|work=SportBusiness|date=8. 9. 2020}}</ref> |- |Njemačka |{{flatlist| *[[ARD (emiter)|ARD]] *[[ZDF]] *[[RTL Deutschland|RTL]] *[[:de:Magenta Sport|Magenta Sport]] }} |<ref>{{cite news|title=Einigung zwischen ARD/ZDF und der Deutschen Telekom über die UEFA EURO 2020, die FIFA WM 2022 und die UEFA EURO 2024|url=https://presseportal.zdf.de/pressemitteilung/mitteilung/einigung-zwischen-ardzdf-und-der-deutschen-telekom-ueber-die-uefa-euro-2020-die-fifa-wm-2022-und-di/|access-date=9. 3. 2021|publisher=ZDF|date=9. 3. 2021|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mediengruppe RTL zeigt 17 Spiele der Europameisterschaft 2024|url=https://www.rtl.de/cms/em-2024-mediengruppe-rtl-zeigt-17-spiele-der-europameisterschaft-2024-im-free-tv-4718812.html|access-date=7. 12. 2023|publisher=RTL|date=9. 3. 2021}}</ref><ref>{{cite news|title=Telekom sichert sich Medienrechte für die Heim-EM 2024|url=https://www.telekom.com/de/medien/medieninformationen/detail/telekom-sichert-sich-medienrechte-fuer-die-heim-em-2024-583472|access-date=7. 12. 2023|publisher=Telekom|date=23. 10. 2019|language=de}}</ref><ref>{{cite news|last1=Bassam|first1=Tom|title=Report: Euro 2024 rights go to Deutsche Telekom |url=http://www.sportspromedia.com/news/euro-2024-tv-rights-germany-deutsche-telekom|access-date=23. 9. 2019|work=SportsPro|date=23. 9. 2019}}</ref> |- |Poljska |[[Telewizja Polska|TVP]] |<ref>{{cite news|title=Mecze reprezentacji Polski do 2028 roku w Telewizji Polskiej. W tym Euro 2024 i Euro 2028!|url=https://sport.tvp.pl/52924516/reprezentacja-polski-w-tvp-do-2028-roku-euro-2024-i-euro-2028-w-telewizji-polskiej-prawa-transmisyjne|access-date=23. 3. 2021|work=TVP|date=23. 3. 2021|language=Pl}}</ref> |- |Portugal |{{flatlist|*[[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]] *[[Sociedade Independente de Comunicação|SIC]] *[[Televisão Independente|TVI]] *[[Sport TV|SportTV]] }} |<ref>{{Cite web|title=Euro 2024: estreia de Portugal é na SIC|url=https://sicnoticias.pt/desporto/2023-12-06-Euro-2024-estreia-de-Portugal-e-na-SIC-1987e8fc|access-date=7. 12. 2023|publisher=SIC|date=6. 12. 2023|archive-date=6. 1. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240106080227/https://sicnoticias.pt/desporto/2023-12-06-Euro-2024-estreia-de-Portugal-e-na-SIC-1987e8fc|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Euro 2024: os jogos que vão dar na TVI (e os outros em canal aberto)|url=https://maisfutebol.iol.pt/euro-2024/jogos/euro-2024-os-jogos-que-vao-dar-na-tvi-e-os-outros-em-canal-aberto|access-date=7. 12. 2023|publisher=TVI|date=6. 12. 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Euro2024: RTP assegura transmissão de 12 jogos, SIC e TVI cinco |url=https://desporto.sapo.pt/futebol/euro/artigos/euro2024-rtp-assegura-transmissao-de-12-jogos-sic-e-tvi-cinco |website=SAPO Desporto |publisher=SAPO |access-date=6. 12. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206220241/https://desporto.sapo.pt/futebol/euro/artigos/euro2024-rtp-assegura-transmissao-de-12-jogos-sic-e-tvi-cinco |archive-date=6. 12. 2023 |url-status=live |language=pt-PT |date=6. 12. 2023}}</ref> |- |Rumunija |[[Pro TV]] |<ref>{{cite news|last1=Boerescu|first1=Gabriela|title=PRO TV anunță achiziționarea drepturilor de difuzare pentru UEFA EURO 2024 și 2028!|url=https://www.protv.ro/exclusiv/pro-tv-anunta-achizitionarea-drepturilor-de-difuzare-pentru-uefa-euro-2024-si-2028.html|access-date=12. 7. 2021|work=Pro TV|date=11. 7. 2021|language=ro}}</ref> |- |Rusija |{{flatlist| *[[Match TV]] *Okko Sport }} |<ref>{{cite news|title=Евро-2024 в России покажут «Матч ТВ» и Okko|trans-title=Match TV and Okko will broadcast Euro-2024 in Russia|url=https://matchtv.ru/football/matchtvnews_NI2063268_Jevro_2024_v_Rossii_pokazhut_Match_TV_i_Okko|access-date=28. 5. 2024|work=Match TV|date=28. 5. 2024|language=ru}}</ref> |- |San Marino |{{flatlist| *[[RAI]] *[[Sky Sport (Italija)|Sky Sport]] }} |<ref name=UEFA/><ref name=ITA/> |- |Srbija |{{flatlist| *[[Radio-televizija Srbije|RTS]] *[[Arena Sport]] }} |<ref name=UEFA/><ref>{{cite news|title=Vest koja će obradovati sve navijače: Cela Srbija će od sada MOĆI DA GLEDA fudbalsku reprezentaciju|url=https://sport.blic.rs/a-m-p-article?uuid=eee5b1f2-cfa4-44fb-8ceb-da2fe773c147&type=article&id=PULS_CMS-Article-eee5b1f2-cfa4-44fb-8ceb-da2fe773c147&gem_id=zDhAsjBAM4sJJDzrazyWz8eAj8L85kOpLV2.bu1DJkv.g7&tpv=SPORT_MOBILE_FUDBAL/DOMACI_FUDBAL&tdv=SPORT_BLIC_RS/sportblic/fudbal/domaci_fudbal/ART|access-date=24. 3. 2022|work=Blic|publisher=sport.blic.rs|date=24. 3. 2022|language=Serbian}}</ref> |- |Slovačka |[[Markíza]] |<ref>{{Cite web|title=Skupina Markíza získala exkluzívne vysielacie práva na futbalové EURO 2024 a EURO 2028|url=https://www.tvnoviny.sk/sport/futbal/2044581_skupina-markiza-ziskala-exkluzivne-vysielacie-prava-na-futbalove-euro-2024-a-euro-2028|access-date=17. 11. 2021|website=tvnoviny.sk|publisher=TV Noviny}}</ref><ref>{{cite news|title=EURO 2024 a 2028 nebudú na RTVS. Vysielacie práva získala iná televízia|url=https://sportnet.sme.sk/spravy/futbal-markiza-ziskala-vysielacie-prava-na-euro-2024-aj-euro-2028/|access-date=16. 11. 2021|work=SME|date=16. 11. 2021|language=sk}}</ref> |- |Slovenija |{{flatlist| *[[Radiotelevizija Slovenija|RTV]] *[[Sport Klub]] }} |<ref name=UEFA/><ref>{{Cite web|title=Slovenija po 24 letih znova na evropskem prvenstvu!|url=https://www.rtvslo.si/sport/nogomet/evropsko-prvenstvo-v-nogometu/slovenija-po-24-letih-znova-na-evropskem-prvenstvu/688910|access-date=7. 12. 2023|publisher=RTV|date=21. 11. 2023}}</ref><ref>{{Cite web|title=Evropsko prvenstvo v Nemčiji 2024 na programih Sportkluba|url=https://sportklub.n1info.si/nogomet/evropsko-prvenstvo-v-nemciji-2024-na-programih-sportkluba/|access-date=21. 11. 2023|publisher=SportKlub|date=21. 11. 2023}}</ref> |- |Španija |[[RTVE]] |<ref name=TVE>{{cite news|title=RTVE con la Selección RTVE refuerza su compromiso con la Selección Española de Fútbol: emitirá la Eurocopa 2024 de Alemania|url=https://www.rtve.es/rtve/20220526/rtve-emitira-eurocopa-2024-alemania/2351691.shtml|access-date=26. 5. 2022|publisher=RTVE|date=26. 5. 2022|language=es}}</ref> |- |Švedska |{{flatlist| *[[Sveriges Television|SVT]] *[[TV4 (Sweden)|TV4]] }} |<ref>{{cite news|last1=Ross|first1=Martin|title=TV4 and SVT retain Uefa European Championships rights|url=https://www.sportbusiness.com/news/tv4-and-svt-retain-uefa-european-championships-rights/|access-date=10. 11. 2020|work=SportBusiness|date=10. 11. 2020}}</ref> |- |Švicarska |[[SRG SSR]] |<ref name=SRG>{{Cite web|title=Nationalmannschafts-Fussball bis 2028 bei der SRG|url=https://www.srgssr.ch/de/news-medien/news/nationalmannschafts-fussball-bis-2028-bei-der-srg|access-date=24. 6. 2021|website=srgssr.ch|date=24. 6. 2021}}</ref> |- |Turska |[[Turska radio-televizija|TRT]] |<ref name=UEFA/> |- |Ukrajina |{{flatlist| *[[Suspilne]] *[[Megogo]] }} |<ref>{{cite web|title=Суспільне та MEGOGO покажуть УЄФА ЄВРО-2024|url=https://corp.suspilne.media/newsdetails/9526|access-date=18. 4. 2024|work=Suspilne|date=18. 4. 2024|language=uk}}</ref> |- |Ujedinjeno Kraljevstvo |{{flatlist| *[[BBC]] *[[ITV (TV mreža)|ITV]] }} |<ref>{{cite news|title=The BBC and ITV to show UEFA Euro 2024 and UEFA Euro 2028|url=https://www.bbc.com/mediacentre/2022/bbc-itv-uefa-euro-2024-euro-2028|access-date=9. 11. 2022|work=BBC|date=9. 11. 2022}}</ref> |- |Vatikan |{{flatlist|*[[RAI]] *[[Sky Sport (Italija)|Sky Sport]]}} |<ref name="UEFA2"/><ref>{{Cite web |last=Sport |first=Sky |date=21. 11. 2023 |title=Euro 2024 su Sky Sport: tutto quello che c'è da sapere |url=https://sport.sky.it/calcio/europei/europei-2024-gironi-partite-guida |access-date=22. 5. 2024 |website=sport.sky.it |language=it}}</ref> |} === Na letovima i na otvorenom moru === {| class="wikitable" !Nosilac prava !Ref |- |[[Sport 24]] |<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Rory |date=22. 4. 2024 |title=Euro 2024 lands on IMG-owned Sport 24 |url=https://www.sportindustry.biz/news-categories/news/euro-2024-uefa-img-sport-24-broadcast-coverage/ |access-date=29. 4. 2024 |website=Sport Industry Group |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jordan |first=Thea |title=IMG's Sport 24 Announces Deal To Broadcast UEFA Euro 2024 |url=https://www.img.com/sports/our-news/imgs-sport-24-announces-deal-to-broadcast-uefa-euro-2024 |access-date=29. 4. 2024 |website=IMG |language=en-GB |archive-date=23. 1. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123184153/https://www.img.com/sports/our-news/imgs-sport-24-announces-deal-to-broadcast-uefa-euro-2024 |url-status=dead }}</ref> |} === Ostatak svijeta === {| class="wikitable" !Teritorija !Nosilac prava !Ref |- |Australija |[[Optus Sport]] |<ref>{{cite news|title=Optus Sport secures the rights to broadcast UEFA EURO 2024|url=https://sport.optus.com.au/articles/os43930/optus-sport-uefa-euro-2024-broadcast-rights-announcement|access-date=7. 6. 2022|work=Optus Sport|date=7. 6. 2022}}</ref> |- |[[Karibi]] |C Sport |<ref>{{cite news|title=CSport Channels Kickoff with Premier League|url=https://verticastmediagroup.com/press-release/85-csport-channels-kickoff-with-premier-league|access-date=1. 8. 2022|date=26. 7. 2022}}</ref> |- |[[MENA]] |[[beIN Sports (Srednjo istočni TV Kanal)|beIN Sports]] |<ref>{{cite news|title=UEFA & beIN SPORTS agree major 3-year rights renewal for MENA until 2024|url=https://www.beinsports.com/en/football/news/uefa-bein-sports-agree-major-3-year-rights-re/1701285|access-date=14. 7. 2021|work=beIN Sports|date=10. 6. 2021}}</ref> |- |Novi Zeland |[[Spark New Zealand#Spark Sport|Spark Sport]] |<ref>{{cite news|title=Streaming wars: Spark Sport extends Uefa deal for Euro 2024 and 2028|url=https://www.nzherald.co.nz/business/streaming-wars-spark-sport-extends-uefa-deal-for-euro-2024-and-2028/SVTNAPYRQ3RDHIPHRY6OG3AVPY/|access-date=9. 5. 2022|date=9. 5. 2022}}</ref> |- |[[Supsaharska Afrika]] |New World TV |<ref>{{cite news|title=New World TV lands Uefa national team rights in long-term deal|url=https://www.sportcal.com/News/FeaturedNews/137211|access-date=8. 1. 2022|work=Sportcal|date=7. 1. 2022|archive-date=8. 1. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108230159/https://www.sportcal.com/News/FeaturedNews/137211|url-status=dead}}</ref> |- |Sjedinjene Američke Države |{{flatlist| *[[Fox Sports (Sjedinjene Američke Države)|Fox Sports]] *[[FuboTV]] }} |<ref>{{Cite web |date=3. 11. 2021 |title=FOX Sports Scores Media Rights to UEFA European Championship in Landmark Deal |url=https://www.foxsports.com/presspass/latest-news/2021/11/03/fox-sports-scores-media-rights-uefa-european-championship-landmark-deal |archive-url=https://web.archive.org/web/20220311154000/https://www.foxsports.com/presspass/latest-news/2021/11/03/fox-sports-scores-media-rights-uefa-european-championship-landmark-deal |archive-date=3. 11. 2021 |access-date=3. 11. 2021}}</ref><ref>{{cite news|title=fuboTV Acquires Exclusive Rights to Select UEFA National Team Football and UEFA European Championship Matches Through FOX Sports|url=https://www.businesswire.com/news/home/20220124005188/en/fuboTV-Acquires-Exclusive-Rights-to-Select-UEFA-National-Team-Football-and-UEFA-European-Championship-Matches-Through-FOX-Sports|access-date=25. 1. 2022|work=Business Wire|date=24. 1. 2022}}</ref> |} == Reference == {{refspisak}}{{Evropsko prvenstvo u nogometu 2024.}} 9ljt8c0wsolrowpcasqdqogn330mmea Tartu 0 498354 3900246 3898680 2026-06-24T06:37:42Z Panasko 146730 3900246 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | ime = Tartu | naselje_vrsta = Grad | slika = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/ |image1 = Tartu kesklinn.jpg |image2 = Heart of Tartu.jpg |image3 = Eesti Rahva Muuseumi peahoone 13.jpg |image4 = Tartu Ülikooli peahoone 2012.jpg |image5 = Tartu Raekoja platsi vaade.jpg }} | slika_opis = Odozgo: Pogled na Tartu sa rijeke [[Emajõgi]], stari grad Tartu, [[Estonski nacionalni muzej]], [[Univerzitet u Tartuu]], [[Raekoja plats|Trg gradske vijećnice]] | nadimak = Glavni grad južne Estonije<ref name="visitsouthestonia">{{cite web|url=https://visitsouthestonia.com/en/destinations/tartu-city/|title=Tartu city|publisher=Visit South Estonia|access-date=24. 2. 2022|archive-date=24. 2. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224095624/https://visitsouthestonia.com/en/destinations/tartu-city/|url-status=dead}}</ref><ref name="ecb">{{cite web|url=https://www.ecb.ee/destination/tartu/|title=Tartu – European Capital of Culture 2024|publisher=Estonian Convention Bureau (ECB)|access-date=24. 2. 2022}}</ref> | moto = ''Heade mõtete linn''<br/>("Grad dobrih misli") | pushpin_karta = Estonija | koordinate = {{Coord|58|23|N|26|43|E|region:EE|display=inline,title}} | podjela_vrsta = Država | podjela_ime = {{ZD|EST}} [[Estonija]] | podjela_vrsta1 = [[Okruzi Estonije|Okrug]] | podjela_ime1 = [[Okrug Tartumaa|Tartu okrug]] | podjela_vrsta2 = [[Općine u Estoniji|Općine]] | podjela_ime2 = [[Tartu (gradska opština)|Tartu]] | uspostavljanje_naslov = Prvo spominjanje | uspostavljanje_datum = ca. 1030. | površina_ukupno = 38.80 | površina_zemlje = 37.9 | površina_vode = 1.3 | nadmorska_visina = 57.2 | stanovništvo_fusnote = <ref name="RV0240">Population of Tartu city as a settlement unit, excluding population of other settlement units of the municipality of Tartu city. [https://andmed.stat.ee/en/stat/RV0240 Population by sex, age and place of residence after the 2017 administrative reform, 1 January]. Statistics Estonia.</ref> | stanovništvo_datum = 2023 | stanovništvo_ukupno = 97435 | stanovništvo_gustoća = auto | vremenska_zona1 = EET | utc_ofset1 = +2 | vremenska_zona1_DST = EEST | utc_ofset1_DST = +3 | poštanski_broj_vrsta = [[Poštanski broj]] | poštanski_broj = 50050 do 51111 | veb-sajt = {{URL|https://tartu.ee/en}}<!-- {{URL|primjer.com}} --> | slika_zastava = Flag of Tartu, Estonia.svg | slika_štit = Tartu coat of arms.svg }} '''Tartu''' je drugi po veličini grad u [[Estonija|Estoniji]] nakon [[Tallinn|Tallinna]]. Tartu ima 97.435 stanovnika (popis 2023).<ref name="RV0240"/> Nalazi se 186 kilometara jugoistočno od glavnog grada Talina i 245 kilometara sjeveroistočno od [[Riga|Rige]], [[Latvija]]. Tartu leži na rijeci [[Emajõgi]], koja povezuje dva najveća jezera u Estoniji, jezero [[Võrtsjärv]] i jezero [[Peipus]]. Od početka 13. vijeka do kraja 19. vijeka Tartu je u većem dijelu svijeta bio poznat po svom historijskom imenu '''Dorpat''', koje je imalo više varijanata. Tartu, najveći urbani centar južne Estonije, često se smatra "intelektualnim glavnim gradom" zemlje,<ref name="visitsouthestonia"/><ref name="ecb"/><ref>[http://www.estlandia.de/en/tourism-estonia/cities/tartu.html Tartu – the intellectual centre of Estonia] estlandia.de</ref><ref>Jonathan Bousfield ''The Rough Guide to Estonia, Latvia & Lithuania''. Rough Guides UK. [https://books.google.com/books?id=hXu0BgAAQBAJ&dq=tartu%20intellectual%20centre%20of%20estonia&pg=PA126 Page 126]</ref><ref>Sergey Chernov. [https://themoscowtimes.com/articles/tartu-estonias-intellectual-and-theater-capital-20396 Tartu: Estonia's Intellectual and Theater Capital] [[The Moscow Times]], Dec. 24 2012</ref> posebno zato što je dom najstarijeg i najpoznatijeg [[Univerzitet u Tartuu|univerziteta]] u zemlji (osnovan 1632).<ref>{{Cite web |url=https://visittartu.com/why-tartu |title=Why Tartu?{{!}}Visit Tartu |access-date=17. 4. 2023 |archive-date=13. 5. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513203331/https://visittartu.com/why-tartu |url-status=dead }}</ref><ref>M. Mets & R. Raudsepp: Baltic Piling. CRC Press, 2013. {{ISBN|9780415643344}}.</ref> U Tartuu se nalazi i [[Vrhovni sud Estonije]], Ministarstvo obrazovanja i istraživanja, [[Estonski nacionalni muzej]] i najstarije pozorište na estonskom jeziku [[Vanemuine]]. U ovom gradu je rodno mjesto muzičkog festivala [[Laulupidu]]. Tartu je bio [[Evropski glavni grad kulture|Evropski glavni grad kulture 2024]].<ref name="ecb"/><ref>[https://www.kul.ee/en/ministry-news-and-contact/international-cooperation-and-european-union/european-capital-culture European Capital of Culture 2024] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230906181814/https://www.kul.ee/en/ministry-news-and-contact/international-cooperation-and-european-union/european-capital-culture |date=6. 9. 2023 }} — Ministry of Culture</ref><ref>[https://www.visitestonia.com/en/why-estonia/tartu-european-capital-of-culture-2024 Tartu – European Capital of Culture 2024] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211019073122/https://www.visitestonia.com/en/why-estonia/tartu-european-capital-of-culture-2024 |date=19. 10. 2021 }} – Visit Estonia</ref><ref>[https://tartu.ee/en/tartu-european-capital-of-culture-2024 Tartu – European Capital of Culture 2024] – Tartu.ee</ref> == Etmologija == Otkako je Estonija postala nezavisna država 1918, ''Tarto'' je bilo jedino ime u službenoj upotrebi, ali tokom historije ovog grada bilo je i raznih naziva za njega u drugim jezicima. Većina njih u konačnici potječe od najranijeg potvrđenog oblika, estonskog ''Tarbatu''. Na [[njemački jezik|njemačkom]], [[švedski jezik|švedskom]] i [[poljski jezik|poljskom]] jeziku grad je bio ponekad nazivan ''Dorpat'' to je trajalo do kraja 20. vijeka, varijanta ''Tarbatu''. Na [[ruski jezik|ruskom]] jeziku grad je bio poznat kao ''Юрьев'' (Jur'jev, po Juriju, krsno ime velikog kneza Jaroslava I Mudrog) i kao ''Derpt'' (Derpt, iz njemačke varijante Dorpata). Na [[latvijski jezik|latvijskom]] jeziku nazivan je varijantom ''Tērbata'', a govornici [[finski jezik|finskog]] koriste toponim ''Tartto''. Tartu leži na rijeci Emajõgi čije ime ema jõgi u prevodu na moderni estonski znači "majka rijeka". == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://tartu.ee Grad Tartu] * [http://www.visittartu.com/?set_lang_id=2 Vebsajt za turizam] * [http://www.ut.ee/en Univerzitet Tartu] * [http://meteo.physic.ut.ee/?lang=en Vrijeme u Tartu] [[Kategorija:Tartu]] [[Kategorija:Gradovi u Estoniji]] kz0is5z3lkz5281ktmrbl3shjfsbx41 Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (žene) 0 500103 3900279 3872057 2026-06-24T09:07:19Z AnToni 2325 3900279 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno 4 × 15 km (žene) | takmičenje_dativ= Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|Rusija|1991}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 28 | države = 7 | zlato = [[Petra Bauer (biatlonka)|Petra Bauer]]<br />[[Petra Behle|Petra Schaaf]]<br />[[Uschi Disl]]<br />[[Inga Schneider|Inga Kesper]]| | zlatoNOK = NJE | srebro = [[Jelena Bjelova (biatlonka)|Jelena Bjelova]]<br />[[Ina Šeškil]]<br />[[Anfisa Rezcova]]<br />[[Svjetlana Pečorska]] | srebroNOK = ZND | bronza = [[Gabriela Sůvová]]<br />[[Eva Háková]]<br />[[Jana Kulhavá]]<br />[[Jiřina Pelcová|Jiřina Adamičková]] | bronzaNOK = ČEH | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – ekipno (žene)|1991.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (žene)|1993.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|ekipnoj konkurenciji]] na 4 × 15&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992.]] za žene održana je 22. marta 1992. u [[Rusija|ruskom]] [[Novosibirsk]]u.<ref>{{cite web|url=https://firstskisport.com/biathlon/results.php?id=1614&g=w|title=15 km Team - Lahti |publisher= |author= |access-date=21. 7. 2023 |date= |language=en}}</ref> == Države učesnice == {{Div col|2}} * {{ZID|Bugarska}} <small>(4)</small> * {{ZID|Čehoslovačka}} <small>(4)</small> * {{ZID|Estonija}} <small>(4)</small> * {{ZID|Francuska}} <small>(4)</small> * {{ZID|Norveška}} <small>(4)</small> * {{ZID|Njemačka}} <small>(4)</small> * {{ZID|ZND}} <small>(4)</small> {{div col end}} == Rezultati == Nastupilo je 28 biatlonki iz 7 država. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Ekipa !! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold01}} || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Petra Bauer (biatlonka)|Petra Bauer]]|[[Petra Behle|Petra Schaaf]]|[[Uschi Disl]]|[[Inga Schneider|Inga Kesper]]}} || '''2'''||56:44.5 || |- | {{silver02}} || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|ZND}}|[[Jelena Bjelova (biatlonka)|Jelena Bjelova]]|[[Ina Šeškil]]|[[Anfisa Rezcova]]|[[Svjetlana Pečorska]]}} || '''5''' || 57:32.5 || |- | {{bronze03}} || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|ČEH}}|[[Gabriela Sůvová]]|[[Eva Háková]]|[[Jana Kulhavá]]|[[Jiřina Pelcová|Jiřina Adamičková]]}} || '''4''' || 57:59.8 || |- | 4. || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Delphyne Heymann|Delphyne Burlet]]|[[Véronique Claudel]]|[[Anne Briand]]|[[Corinne Niogret]]}} || '''5''' || 1:00:09.7 || |- | 5. || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Hildegunn Mikkelsplass|Hildegunn Fossen]]|[[Signe Trosten]]|[[Grete Ingeborg Nykkelmo]]|[[Elin Kristiansen]]}} || '''8'''||1:00:46.0 || |- | 6. || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|EST}}|[[Merle Viirmaa]]|[[Jelena Poljakova-Všivceva|Jelena Všivceva]]|[[Eveli Peterson]]|[[Krista Lepik]]}} || '''4''' || 1:02:57,2|| |- | 7. || align=left|{{Štafeta|{{flagcountry|BUG}}|[[Nadežda Aleksijeva]]|[[Silvana Blagojeva]]|[[Marija Manolova]]|[[Iva Karađozova]]}} || '''5''' ||1:02:57,2|| |} ==Reference== {{refspisak}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.]] m8pc8fzxu9pwe77tfu6a3nr6qpivefl Pavol Hurajt 0 502553 3900054 3770080 2026-06-23T14:11:05Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3900054 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Pavol Hurajt | slika = Pavol Hurajt - 21-01-2010 - Portrait.jpg | puno ime = | država = {{ZID|Slovačka}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1978|2|4}} | mjesto rođenja = [[Poprad]], [[Čehoslovačka]] | država rođenja = | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''3''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014]]) | medalje OI = 1 | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''12''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|2010]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/2000.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = '''19.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]]) | pobjede u dis = '''0''' <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | kraj karijere = [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2014.]] <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = Neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaTakmičenje|Zimska univerzijada}} {{MedaljaSrebro|[[Zimska univerzijada 2003.|Tarvisio 2003.]]|20 km}} {{MedaljaBronza|[[Zimska univerzijada 2001.|Zakopane 2001.]]|potjera}} {{MedaljaBronza|[[Zimska univerzijada 2005.|Innsbruck 2005.]]|20 km}} {{MedaljaBronza|[[Zimska univerzijada 2005.|Innsbruck 2005.]]|štafeta}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 23. 12. 2023. }} '''Pavol Hurajt''' nekadašnji je [[Slovačka|slovački]] [[biatlon]]ac. == Karijera == U [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] debitovao je 8. decembra 1999. u [[Slovenija|slovenskoj]] [[Pokljuka|Pokljuki]] zauzevši 91. mjesto. Prvi plasman među najboljih deset ostvario je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] na domaćem terenu u [[Osrblie|Osrblju]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|svjetskim prvenstvima]] nikad nije osvojio medalju, ali je na [[Zimske olimpijske igre 2010.|Olimpijskim igrama 2010.]] u [[Vancouver]]u osvojio bronzu na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – masovni start (muškarci)|15 km s masovnim startom]].<ref>{{Cite web |title= Pavol Hurajt |url= https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/hu/pavol-hurajt-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417191053/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/hu/pavol-hurajt-1.html |url-status=dead |archive-date=17. 4. 2020 |access-date=6. 9. 2015 |language= [[Engleski jezik|engleski]]}}</ref> S [[Evropsko prvenstvo u biatlonu|evropskih prvenstava]] ima srebrnu medalju na 20&nbsp;km iz [[Novosibirsk]]a [[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005.]] Karijeru je okončao nakon sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14]], ostvarivši tri plasmana na pobjedničko postolje, ali bez pobjede. == Rezultati == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- " !Disciplina !style="width:70px;"|Pojedinačno !style="width:70px;"|Sprint !style="width:70px;"|Potjera !style="width:70px;"|{{nowrap|Masovni start}} !style="width:70px;"|Štafeta !style="width:70px;"|{{nowrap|Mješovita štafeta}} |- | align=left |{{ZD|ITA}} [[Zimske olimpijske igre 2006.|Torino 2006.]] | 29. | 29. | 24. | – | 14. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|KAN}} [[Zimske olimpijske igre 2010.|Vancouver 2010.]] | 5. | 7. | 16. | style="background:#cfaa88;"| '''Bronza''' | 14. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Zimske olimpijske igre 2014.|Soči 2014.]] | 28. | 51. | 52. | – | 12. | 5. |} :''*Mješovita štafeta dodana je u program 2014.'' === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" width=80% style="text-align: center;" |- !Disciplina !style="width:70px;"|Pojedinačno !style="width:70px;"|Sprint !style="width:70px;"|Potjera !style="width:70px;"|{{nowrap|Masovni start}} !style="width:70px;"|Štafeta !style="width:70px;"|{{nowrap|Mješovita štafeta}} |- | align=left |{{ZD|NOR}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|Oslo 2000.]] | 76. | 80. | – | – | – | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|SLO}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|Pokljuka 2001.]] | 74. | 68. | – | – | 18. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|Hanti-Mansijsk 2003.]] | 23. | 19. | 26. | – | 14. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|Oberhof 2004.]] | 49. | 74. | – | – | 10. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|AUT}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|Hochfilzen 2005.]] | 83. | 70. | – | – | 14. | 16. |- | align=left |{{ZD|ITA}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|Antholz-Anterselva 2007.]] | 38. | 83. | – | – | 15. | – |- | align=left |{{ZD|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|Östersund 2008.]] | 46. | 14. | 20. | 19. | 9. | 14. |- | align=left |{{ZD|JKO}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|Pyeongchang 2009.]] | 40. | 20. | 53. | – | 12. | 10. |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|Hanti-Mansijsk 2010.]] | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | 14. |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|Hanti-Mansijsk 2011.]] | 23. | 96. | – | – | 18. | 12. |- | align=left |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|Ruhpolding 2012.]] | 78. | 76. | – | – | 12. | – |- | align=left |{{ZD|ČEŠ}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|Nové Město 2013.]] | 61. | 49. | 37. | – | 10. | 7. |} :''*U olimpijskim sezonama takmičenja se održavaju samo u neolimpijskim disciplinama.'' :''**Mješovita štafeta dodana je u program 2005.'' === Postolja === {| width=75% style="font-size: 100%; text-align:center" class=wikitable |- ! Br. ! Datum ! Mjesto ! Disciplina ! Gađanje ! Plasman ! Pobjednik |- |1. |align=center|21. 12. 2003. |align=left|{{ZD|SLK}} [[Osrblie]] |Potjera 12,5&nbsp;km |0 + 0 + 0 + 0 |3. |rowspan=2|[[Raphaël Poirée]] |- |2. |align=center|4. 3. 2004. |align=left|{{ZD|SAD}} [[Fort Kent (Maine)|Fort Kent]] |Sprint 10&nbsp;km |0 + 0 |3. |- |3. |align=center|21. 2. 2010. |align=left|{{ZD|KAN}} [[Whistler]] |Masovni start 15&nbsp;km |0 + 0 + 0 + 0 |3. |[[Jevgenij Ustjugov]] |} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Pavol Hurajt}} * [https://www.biathlonworld.com/athlete/unknown/btsvk10402197801 Profil] na [[IBU]]-u * {{Sport365-m|69}} * [https://olympics.com/en/athletes/pavol-hurajt Olimpijski profil] {{DEFAULTSORT:Hurajt, Pavol}} [[Kategorija:Rođeni 1978.]] [[Kategorija:Biografije, Poprad]] [[Kategorija:Slovački biatlonci]] [[Kategorija:Slovački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Slovačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Slovačka)]] mlk4jgb7j79zdnnyvi2e1it4w9tlgld 3900166 3900054 2026-06-23T20:07:08Z KWiki 9400 [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Slovačka)]] uklonjena (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3900166 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Pavol Hurajt | slika = Pavol Hurajt - 21-01-2010 - Portrait.jpg | puno ime = | država = {{ZID|Slovačka}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1978|2|4}} | mjesto rođenja = [[Poprad]], [[Čehoslovačka]] | država rođenja = | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''3''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014]]) | medalje OI = 1 | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''12''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|2010]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/2000.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = '''19.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]]) | pobjede u dis = '''0''' <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | kraj karijere = [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2014.]] <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = Neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – masovni start (muškarci)|masovni start]]}} {{MedaljaTakmičenje|Zimska univerzijada}} {{MedaljaSrebro|[[Zimska univerzijada 2003.|Tarvisio 2003.]]|20 km}} {{MedaljaBronza|[[Zimska univerzijada 2001.|Zakopane 2001.]]|potjera}} {{MedaljaBronza|[[Zimska univerzijada 2005.|Innsbruck 2005.]]|20 km}} {{MedaljaBronza|[[Zimska univerzijada 2005.|Innsbruck 2005.]]|štafeta}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 23. 12. 2023. }} '''Pavol Hurajt''' nekadašnji je [[Slovačka|slovački]] [[biatlon]]ac. == Karijera == U [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] debitovao je 8. decembra 1999. u [[Slovenija|slovenskoj]] [[Pokljuka|Pokljuki]] zauzevši 91. mjesto. Prvi plasman među najboljih deset ostvario je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] na domaćem terenu u [[Osrblie|Osrblju]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|svjetskim prvenstvima]] nikad nije osvojio medalju, ali je na [[Zimske olimpijske igre 2010.|Olimpijskim igrama 2010.]] u [[Vancouver]]u osvojio bronzu na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – masovni start (muškarci)|15 km s masovnim startom]].<ref>{{Cite web |title= Pavol Hurajt |url= https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/hu/pavol-hurajt-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417191053/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/hu/pavol-hurajt-1.html |url-status=dead |archive-date=17. 4. 2020 |access-date=6. 9. 2015 |language= [[Engleski jezik|engleski]]}}</ref> S [[Evropsko prvenstvo u biatlonu|evropskih prvenstava]] ima srebrnu medalju na 20&nbsp;km iz [[Novosibirsk]]a [[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005.]] Karijeru je okončao nakon sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14]], ostvarivši tri plasmana na pobjedničko postolje, ali bez pobjede. == Rezultati == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- " !Disciplina !style="width:70px;"|Pojedinačno !style="width:70px;"|Sprint !style="width:70px;"|Potjera !style="width:70px;"|{{nowrap|Masovni start}} !style="width:70px;"|Štafeta !style="width:70px;"|{{nowrap|Mješovita štafeta}} |- | align=left |{{ZD|ITA}} [[Zimske olimpijske igre 2006.|Torino 2006.]] | 29. | 29. | 24. | – | 14. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|KAN}} [[Zimske olimpijske igre 2010.|Vancouver 2010.]] | 5. | 7. | 16. | style="background:#cfaa88;"| '''Bronza''' | 14. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Zimske olimpijske igre 2014.|Soči 2014.]] | 28. | 51. | 52. | – | 12. | 5. |} :''*Mješovita štafeta dodana je u program 2014.'' === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" width=80% style="text-align: center;" |- !Disciplina !style="width:70px;"|Pojedinačno !style="width:70px;"|Sprint !style="width:70px;"|Potjera !style="width:70px;"|{{nowrap|Masovni start}} !style="width:70px;"|Štafeta !style="width:70px;"|{{nowrap|Mješovita štafeta}} |- | align=left |{{ZD|NOR}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|Oslo 2000.]] | 76. | 80. | – | – | – | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|SLO}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|Pokljuka 2001.]] | 74. | 68. | – | – | 18. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|Hanti-Mansijsk 2003.]] | 23. | 19. | 26. | – | 14. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|Oberhof 2004.]] | 49. | 74. | – | – | 10. | {{n/a}} |- | align=left |{{ZD|AUT}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|Hochfilzen 2005.]] | 83. | 70. | – | – | 14. | 16. |- | align=left |{{ZD|ITA}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|Antholz-Anterselva 2007.]] | 38. | 83. | – | – | 15. | – |- | align=left |{{ZD|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|Östersund 2008.]] | 46. | 14. | 20. | 19. | 9. | 14. |- | align=left |{{ZD|JKO}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|Pyeongchang 2009.]] | 40. | 20. | 53. | – | 12. | 10. |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|Hanti-Mansijsk 2010.]] | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | {{n/a}} | 14. |- | align=left |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|Hanti-Mansijsk 2011.]] | 23. | 96. | – | – | 18. | 12. |- | align=left |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|Ruhpolding 2012.]] | 78. | 76. | – | – | 12. | – |- | align=left |{{ZD|ČEŠ}} [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|Nové Město 2013.]] | 61. | 49. | 37. | – | 10. | 7. |} :''*U olimpijskim sezonama takmičenja se održavaju samo u neolimpijskim disciplinama.'' :''**Mješovita štafeta dodana je u program 2005.'' === Postolja === {| width=75% style="font-size: 100%; text-align:center" class=wikitable |- ! Br. ! Datum ! Mjesto ! Disciplina ! Gađanje ! Plasman ! Pobjednik |- |1. |align=center|21. 12. 2003. |align=left|{{ZD|SLK}} [[Osrblie]] |Potjera 12,5&nbsp;km |0 + 0 + 0 + 0 |3. |rowspan=2|[[Raphaël Poirée]] |- |2. |align=center|4. 3. 2004. |align=left|{{ZD|SAD}} [[Fort Kent (Maine)|Fort Kent]] |Sprint 10&nbsp;km |0 + 0 |3. |- |3. |align=center|21. 2. 2010. |align=left|{{ZD|KAN}} [[Whistler]] |Masovni start 15&nbsp;km |0 + 0 + 0 + 0 |3. |[[Jevgenij Ustjugov]] |} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Pavol Hurajt}} * [https://www.biathlonworld.com/athlete/unknown/btsvk10402197801 Profil] na [[IBU]]-u * {{Sport365-m|69}} * [https://olympics.com/en/athletes/pavol-hurajt Olimpijski profil] {{DEFAULTSORT:Hurajt, Pavol}} [[Kategorija:Rođeni 1978.]] [[Kategorija:Biografije, Poprad]] [[Kategorija:Slovački biatlonci]] [[Kategorija:Slovački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Slovačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] 027aj9ey3wse802lemrtyi7sg5supsx Tamara Obrovac 0 504748 3900180 3589129 2026-06-23T21:54:53Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900180 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | počasni_prefiks = | ime = Tamara Obrovac | počasni_sufiks = | slika = | slika_veličina = | široka_slika = <!-- 'da' ako je široka slika, inače ostaviti prazno --> | alt = | opis = | pozadina = solo_izvođač | ime_na_maternjem = | ime_na_maternjem_jezik = | ime_po_rođenju = | alias = | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1962|4|1}} | mjesto_rođenja = [[Pula]], [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslavija]] | porijeklo = | datum_smrti = <!-- {{datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (datum smrti pa onda datum rođenja) --> | mjesto_smrti = | žanr = | zanimanje = Pjevačica, kompozitor i kantautorica | instrument = Flauta | karijera = 1983 − danas | izdavač = | povezani_umjetnici = | veb-sajt = <!-- {{URL|primjer.com}} --> | značajni_instrumenti = | modul = | modul2 = | modul3 = }} '''Tamara Obrovac''' (1. april 1962), jest [[hrvatska]] pjevačica, kompozitorica,<ref>{{Citiranje weba|url=http://www.hds.hr/clan/obrovac-tamara/|title=Obrovac, Tamara {{!}} HDS|work=www.hds.hr|access-date=2. 3. 2021}}</ref> kantautorica<ref>{{Citiranje weba |url=https://www.zamp.hr/autori/tjedan-autora/pregled/1028/tamara-obrovac-u-novoj-epizodi-tjedna-autora |title=Tamara Obrovac u novoj epizodi "Tjedna Autora" |work=www.zamp.hr |language=hr |access-date=2. 3. 2021}}</ref> i flautistica poznata po karakterističnom skladateljskom rukopisu u kojem povezuje Istru i suvremeni jazz.<ref>{{Citiranje weba |url=https://www.jazz.hr/glazbenici-i-sastavi/tamara-obrovac-362#albumi |title=Jazz - Tamara Obrovac - Glazbenici i sastavi |work=www.jazz.hr |access-date=2. 3. 2021}}</ref><ref name="#1">{{Citiranje weba|url=https://www.timeout.com/croatia/music/tamara-obrovac-and-the-transadriatic-quartet|title=Tamara Obrovac and the TransAdriatic Quartet {{!}} Music in Croatia|work=Time Out Croatia|language=en|access-date=2. 3. 2021}}</ref><ref>{{Citiranje weba|url=https://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=70384|title=Obrovac, Tamara {{!}} Hrvatska enciklopedija|work=www.enciklopedija.hr|access-date=2. 3. 2021}}</ref><ref>{{Citiranje weba |url=https://artsandculture.google.com/asset/tamara-obrovac-musician/EwGBGuEvtti7lQ |title=Tamara Obrovac Musician |work=Google Arts & Culture |language=en |access-date=2. 3. 2021}}</ref><ref>{{Citiranje weba |url=https://www.nacional.hr/glazbene-recenzije-tamara-obrovac-dado-marinkovic/ |title=GLAZBENE RECENZIJE: Tamara Obrovac, Dado Marinković |work=NACIONAL.HR |language=hr |access-date=2. 3. 2021}}</ref> ==Biografija == Počela se baviti [[džez]] muzikom početkom osamdesetih u [[Zagreb]]u, nastupajući u klubovima u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] i [[Slovenija|Sloveniji]]. Ubrzo stvara vlastiti kompozitorski rukopis, povezujući muzičku i dijalekatsku tradiciju rodne [[Istra|Istre]] s džez muzikom, što joj donosi međunarodno priznanje. Komponovala je oko dvije stotine kompozicija, izdala 13 autorskih CD-a sa kompozicijama, za koje je napisala i većinu tekstova. Piše stihove na južnoistarskom dijalektu, a pjeva i na nekoliko drugih istarskih dijalekata slavenskog i romanskog porijekla, od kojih nekima prijeti izumiranje, uglazbivši stihove istarskih pjesnika. Od početka svoje muzičke karijere formirala je i vodila nekoliko međunarodnih muzičkih formacija (kvartet, Transhistria ensemble<ref name="#1"/>), sa kojima je održala preko 500 međunarodnih koncerata na mnogim značajnim evropskim i svjetskim festivalima i pozornicama, koji su naišli na dobar prijem kod publike i kritike.<ref>{{Citiranje weba |url=https://www.novilist.hr/scena/glazba/tamara-obrovac-nastupa-u-baselu-i-zuerichu/ |title=Tamara Obrovac nastupa u Baselu i Zuerichu |work=Novi list |language=en |access-date=2. 3. 2021}}</ref> Poznata je po svojoj harizmatičnoj scenskoj energiji, ekspresivnom vokalu i slobodi improvizacije, kao i po svojim muzičkim sastavima sastavljenim od sjajnih muzičara sa kojima ostvaruje dobro razumijevanje. Pored međunarodne koncertne aktivnosti, komponuje muziku za pozorište i film, komponovala je muziku za 40 pozorišnih i baletnih predstava i 10 filmova za većinu nacionalnih i gradskih pozorišta u Hrvatskoj i regiji, te produkcije poput RTV Slovenije, HRT-a, Jadran filma , Viba filma, Zagreb filma, HFS-a, sarađuje s brojnim renomiranim filmskim i pozorišnim režiser ima. Za razliku od autoričinog rukopisa, njena scenska muzika ima veliku raznolikost žanrova. Dobitnica je više nagrada za svoj rad, uključujući devet nacionalnih muzičkih nagrada [[Porin (nagrada)|Porin]], te dvije nominacije za Svjetsku muzičku nagradu BBC Radio3,<ref>{{Citiranje weba |url=https://www.bbc.co.uk/radio3/world/awards2004/profile_tamaraobrovac.shtml |title=BBC - Radio 3 Awards for World Music 2004 - Tamara Obrovac |work=www.bbc.co.uk |access-date=2. 3. 2021}}</ref> 11 nagrada za scensku muziku, uključujući Zlatnu arenu za muziku za film "Što je muškarac bez Brkova",<ref>{{Citiranje weba |url=https://pulafilmfestival.hr/2019/pulafilmfestival.hr/hr/component/spidercontacts/showcontact/1486d4be.html?contact_id=359&page_num=7&back=1&order_by=&Itemid=1486 |title=66. Pula Film Festival |work=pulafilmfestival.hr |access-date=2. 3. 2021 |archive-date=8. 3. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308190056/https://pulafilmfestival.hr/2019/pulafilmfestival.hr/hr/component/spidercontacts/showcontact/1486d4be.html?contact_id=359&page_num=7&back=1&order_by=&Itemid=1486 |url-status=dead }}</ref> koju je dobila kao prva kompozitorica u historiji nagrade. Sarađivala je sa mnogim poznatim muzičarima kao što su [[Glauco Venier]], [[Theodosi Spasov]], [[Vlatko Stefanovski]], [[Kostas Theodoru]], [[Karen Asatrian]], [[Wolfgang Puschnig]], [[Simone Zanchini]], [[Elvis Stanić]], [[Dario Marušić]], [[Miroslav Tadić]], gudački kvartet Epoque, gudački kvartet Bečkog radija, a dugogodišnji članovi njenog ansambala su harmonikaš [[Fausto Beccalossi]], bubnjar [[Krunoslav Levačić]], gitarist [[Uroš Rakovec]], kontrabasist [[Žiga Golob]], klavirist [[Matija Dedić]], te od 2017. i kontrabasist [[Salvatore Maiore]] te klavirist [[Stefano Battaglia]]. == Diskografija == * 1996: "Triade" - Tamara Obrovac & trio (Euterpa/HDS) * 1998: "Ulika" - Tamara Obrovac quartet (CBS) * 2001: "Transhistria" - Tamara Obrovac Transhistria ensemble (Cantus) * 2003: "Sve Pasiva" - Tamara Obrovac Transhistria ensemble (Cantus) * 2005: "Daleko je… "- Tamara Obrovac Transhistria ensemble [[Aquarius Records]] * 2006: "Črni kos / Das Led der Amsel" - Tamara Obrovac & Georg Kustrich (Extraplatte) * 2009: "Neću više jazz Kantati" - Tamara Obrovac Transhistria electric [[Aquarius Records]] * 2011: "Madirosa"- Tamara Obrovac Transhistria ensemble / Époque Quartet (Cantus / [[Aquarius Records]]) * 2014: "Ulika revival"- Tamara Obrovac quartet (Unit records) * 2016: "Canto amoroso" - Tamara Obrovac Transhistria ensemble (Alessa Records) * 2018: "Live@ZKM” - Tamara Obrovac Transhistria ensemble (Cantus) * 2019: "TransAdriaticum” -Tamara Obrovac TransAdriatic quartet (Alessa Records) * 2020: "Villa Idola” - Tamara Obrovac Transhistria ensemble / Jazz orkestar HRT-a [[Aquarius Records]] == Filmska muzika == * 2003. "Stina” - dokumentarni film o Edi Murtiću, Gama studio Zagreb, režiser Rajko Grlić * 2003. "Metahead” - animirani film, Zagrebfilm, autor Branko Farac * 2003. "Ptice" - radio drama, Hrvatski radio, režiser Jasna Mesarić * 2004. "Jasnovidka" - igrani film, RTV Slovenija, režiser Biljana Čakić Veselič, 2004. * 2004."Ono sve što znaš o meni" - igrani film režiseri Bobo Jelčić i Nataša Rajković * 2005. "Što je muškarac bez brkova" - igrani film, FIZ; HRT‎; Vizije; HFS‎, režiser Hrvoje Hribar * 2010. "Piran Pirano" - igrani film, Arsmedia, Jadran Film Laboratorij, režiser Goran Vojnović * 2011. "Noćni brodovi" - igrani film, Studio DIM, režiser Igor Mirković * 2012. "Contrada" - kratki film, režiser Matija Debeljuh * 2015. "Jure Grando" - animirani film, autor Martin Babić * 2020. "Nekoč so bili ljudje" - igrani film film, režiser Goran Vojnović == Kazališna muzika == * 1998. "Nije bila peta” INK Pula, Robert Raponja * 1999. "Manifestacija introverta” En Knapp, koreografija Maja Delak Ljubljana * 2000. "Mala sirena” INK Pula, Robert Raponja * 2001. "Tanac od mrtvih”, muzičko scenska fantazija, Robert Raponja * 2002. "Snježna kraljica”, teatar Žar ptica Zagreb, Dora Ružđak * 2002. "Jelka kod Ivanovih” ZKM Zagreb, Nebojša Borojević * 2004. "Pas žena muškarac”, teatar Exit Zagreb, Zijah Sokolović * 2004. "Vasa Železnova” HNK Zagreb, Zlatko Sviben * 2004. "Antigona” HNK Split, Matko Raguž * 2005. "Ekoteka”, dječja predstava, Daska Sisak * 2006. "Udovice”, HNK Split, Dino Mustafić * 2006. "Zagrljenici” ,SARTR, Sarajevo, Robert Raponja * 2006. "Orkestar Titanic”, INK, Dino Mustafić * 2007. "Zmaj koji je kokice jeo”…, GKL Split, Robi Waltl * 2007. "Sakati Billy”, Narodno Pozorište Sarajevo, Dino Mustafić * 2007. "Pekarna Miš Maš”, SMG Ljubljana, Robi Waltl * 2007. "Prazna soba na suncu”, INK Pula, Aleksandra Mišić * 2007. "Regoč”, pozorište Lutaka Zadar, Robi Waltl * 2007. "Nježno i okrutno”, INK Pula, Lawrence Kiiru * 2008. "Grdi raček”, Mini teater, Ljubljana, Robi Waltl * 2008. "Ukroćena goropadnica”, HNK Rijeka, Vito Taufer * 2008. "Tablica dijeljenja”, INK Pula, Ivan Leo Lemo * 2009. "Tomizziana”, INK Pula, Damir Zlatar Frei * 2009. "Svarožić”, GKL Zagreb, Krešo Dolenčić * 2009. "Demon ot Skopje”, Malak gradski teatar Sofia, Bulgaria, Dino Mustafić * 2011. "Prolaznici”, HNK Osijek, Borna Baletić * 2013. "Nunta muta”, SNG Maribor, Dino Mustafić * 2014. "Zmaj”, SNG Nova Gorica, Dino Mustafić * 2015. "Mačkodlak”, GKL Split, Ivan Plazibat * 2015. "Naš razred”, Kamerni teatar 55 Sarajevo, Dino Mustafić * 2016. "Jure Grando”, INK Pula, režiser Damir Zlatar Frei, (uglazbljivanje songova) * 2016. ”Ljudi od voska”, HNK Zagreb, režiser Janusz Kica * 2017. "Aziz”, HNK Split, režiser Dino Mustafić * 2017. ”Tonka i Špiro” GKL Split, režiser Ivan Plazibat * 2017. ”Apoksiomen”, balet HNK / Théâtre de Liège, koreografija Claudio Bernardo * 2018. "Kralj Lear”, HNK Zagreb, režiser Janusz Kica * 2018. "O miševima i ljudima”, Barski ljetopis /Gradsko pozorište Podgorica Crna Gora, režiser Dino Mustafić * 2019. "Goldbergove varijacije”, Slovensko stalno gledališče Trst, režiser Robert Waltl * 2020. "Sliparija”, INK Pula, režiser Matija Debeljuh == Nagrade == * 2002: Nagrada hrvatskog glumišta za muziku za predstavu "Tanac od mrtvih", Istarsko narodno pozorište, * 2003: Nagrada ”Zlatni smijeh” za muziku i izvedbu muzike u predstavi "Jelka kod Ivanovih", Zagrebačko pozorište mladih, 2003. * 2003: Zlatna koogla za najboljeg ženskog izvođača u Hrvatskoj, 2003. * 2004: Porin za najbolji world music album u Hrvatskoj, za album "Sve pasiva" * 2004: Nominacija u kategorijama Europska muzika i Nagrada publike, BBC Radio 3 Awards for World Music, 2004. * 2005: Nagrada za najbolju scensku muziku za predstavu "Antigona", Marulićevi dani, * 2006: Porin za najbolji world music album, za album "Daleko je...", 2006. * 2006: Porin za najbolju žensku vokalnu izvedbu, za pjesmu "Daleko je...", s istoimenog albuma * 2006: Porin za najbolju vokalnu suradnju s Tedijem Spalatom, za kompoziciju "Ti i ja" 2006. * 2006: Zlatna arena za muziku za film Hrvoja Hribara "Što je muškarac bez brkova”, Pula film festival 2006. * 2007: Nagrada za najbolju scensku muziku za predstavu "Zagrljenici", Nacionalni festival pozorišta BiH, 2007. * 2007: Nagrada za najbolju scensku muziku za predstavu "Zagrljenici", 6. Festival bosanskohercegovačke drame, Zenica, 2007. * 2008: Porin za najbolju žensku vokalnu izvedbu za obradu pjesme Z. Runjića "U prolazu", * 2008: Nagrada za najbolju scensku muziku za predstavu "Regoč", Festival hrvatske drame za djecu * 2008: Orden Reda Danice Hrvatske s likom Marka Marulića, za osobite zasluge u kulturi kojeg dodjeljuje Predsjednik RH (S. Mesić) * 2008: Nagrada za muziku, za predstavu"Regoč", Ivane Brlić Mažuranić, Gradskog pozorišta lutaka Zadar, Festival hrvatske drame za djecu, Marulić * 2009: Nagrada međunarodnog stručnog žirija za muziku u predstavi "Svarožić" Zagrebačkog pozorišta lutaka, 42. Međunarodni festival pozorišta lutaka * 2009: Nagrada Zlatni galeb za najbolju obradu Runjićeve pjesme "A vitar puše" (Tamara Obrovac i Matija Dedić), Runjićeve večeri * 2010: Porin za najbolji album klupske muzike za album Transhistria electric, "Neću više jazz kantati" 2009. * 2012: Porin za najbolji album etno muzike za album Madirosa, 2012. * 2012: Porin za najbolju žensku vokalnu izvedbu, 2012. (za kompoziciju "Tango i ča ča ča", s albuma "Madirosa") * 2013: nagrada ocjenjivačkog suda za najbolju filmsku muziku za kratki fim "Contrada" Matije Debeljuha, Dani hrvatskog filma * 2015: Nagrada Hrvatskog društva skladatelja Miroslav Sedak Benčić, 2015., za autorsko stvaralaštvo u području jazza povodom 20 godina diskografske karijere i ostvarenje nosača zvuka Canto amoroso * 2017: Nagrada stručnog žirija 24. Međunarodnog festivala malih scena Rijeka"Veljko Maričić" 2017. za najbolju scensku muziku za predstavu Ljudi od voska Mate Matišića, u izvedbi Hrvatskog narodnog pozorišta Zagreb. * 2019: Porin za najbolju jazz kompoziciju Suza sjajna (CD TransAdriaticum") 2019. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Obrovac, Tamara}} [[Kategorija:Rođeni 1962.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Hrvatske pjevačice]] [[Kategorija:Hrvatski kompozitori]] [[Kategorija:Hrvatski kantautori]] [[Kategorija:Biografije, Pula]] okpx66yj58g95zlo4fcyd7gt4rilfpn Maksim Čudov 0 505636 3900088 3893443 2026-06-23T15:49:13Z AnToni 2325 3900088 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Maksim Aleksandrovič Čudov | slika = Maxim_Tchoudov_Kontiolahti_2010_portrait.jpg | opis_slike = | puno_ime = | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Rusija}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1982|11|12}} | mjesto_rođenja = [[Mihajlovka (Ufa)|Mihajlovka]], [[Baškirska Autonomna Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = | godine_aktivnosti = | visina = | težina = | supružnik = | prazna_oznaka1 = | prazni_podaci1 = | veb-sajt = | sport = | klub = | trener = | skije = | puška = | prazna_oznaka2 = | prazni_podaci2 = | prazna_oznaka3 = | prazni_podaci3 = | status = | kraj_karijere = <!-- Olimpijske igre --> | prvi_OI = | nastup_OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje_OI = '''1''' | zlato_OI = 0 | prvi_OI_NS = | nastup OI_NS = | medalje_OI_NS = | zlato_OI_NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | prvi_SP = | nastup_SP = '''7''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2010]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011.]]) | medalje_SP = '''7''' | zlato_SP = 3 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]]) | pobjede_SK = '''4''' | plasman_SK = {{plainlist| * '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''3.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''4.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 7 | pobjede_u_dis = <!-- IBU Kup --> | nastup_EK = [[IBU kup 2003/2004.|2003/04.]] | pobjede_EK_štafeta = 1 | pobjede_EK = '''2''' | plasman_EK = '''9''' ([[IBU kup 2004/2005.|2004/05.]]) | pobjede_u_dis_EK = <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 1o km|sprint]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|mas. start]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|SP 2009.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 3 | 3 | 1 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 1. 5. 2024 }} '''Maksim Čudov''', ({{jez-ru|Максим Александрович Чудов}}) rođen 12. novembra 1982. u [[Mihajlovka (Ufa)|Mihajlovki]], [[Baškirska Autonomna Sovjetska Socijalistička Republika]] (danas [[Baškortostan]]), je nekadašnji [[Rusija|ruski]] [[biatlon]]ac i trostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu#Muškarci|svjetski prvak]]. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|32]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|9]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|9]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|15]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|63]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}]] |} Maksim Čudov je nastupio na dvijema [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijskim igrama]] i to na: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] i osvojio je jednu bronzanu medalju na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], kada je s [[Ivan Čerezov|Ivanom Čerezovim]], [[Anton Šipuljin|Antonom Šipuljinom]] i [[Jevgenij Ustjugov|Jevgenijem Ustjugovim]] 38.8&nbsp;s bio sporiji od pobjedničke [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Tarjei Bø]], [[Emil Hegle Svendsen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Bronzana medalja je zbog dopinga naknadno oduzeta.{{Doping ZOI 2010. biatlon}}U pojedinačnim utrkama najbolji su mu rezulteti dva deveta mjesta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]], prvo u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]], kada je bez promašaja i zaostatkom od 1:08.9&nbsp;min bio sporiji iza pobjednika [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Nijemca]] [[Sven Fischer|Svena Fischera]], koji je utrku završio takođe bez promašaja, te četiri dana kasnije u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|utrci potjere]] kada je sa četiri promašaja i zaostatkom od 1:21.2&nbsp;min bio sporiji iza pobjednika [[Francuskaa na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Francuza]] [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|31]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|16]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|13]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – masovni start (muškarci)|22]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|9]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|5]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|1]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|2]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|3]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|5]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – masovni start (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|5]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2010}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010 – štafeta (mješovito)|4]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – masovni start (muškarci)|30]] | | |} Čudov je nastupio na sedam [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|SP 2011]], i osvojio je tri zlatne, tri srebrne i jednu bronzanu medalju. Zlatne medalje je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ivan Čeresov|Ivanom Čeresovim]], [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolajom Kruglovim]] i [[Dimitrij Jarošenko|Dimitrijem Jarošenkom]], drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|utrci sprinta na 10&nbsp;km]], treću na istom prvenstvu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Ivan Čeresov|Ivanom Čeresovim]], [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolajom Kruglovim]] i [[Dimitrij Jarošenko|Dimitrijem Jarošenkom]]. Sve srebrne medalje osvojio je u utrkama potjere: na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|SP 2007]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 1:09.8&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Ole Einar Bjørndalen|Ole Einara Bjørndalena]]; na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|SP 2008]], kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 10.1&nbsp;s bio sporiji ponovo od pobjednika [[Ole Einar Bjørndalen|Ole Einara Bjørndalena]]; te na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|SP 2009]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 41.7&nbsp;s bio sporiji ponovo od pobjednika [[Ole Einar Bjørndalen|Ole Einara Bjørndalena]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="7" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] |- |60||13||12||7||5||7||25 |} {{clear}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Maxim Chudov}} * {{Sport365-m|21}} * {{IBU|BTRUS11211198201}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-10 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Čudov, Maksim}} [[Kategorija:Rođeni 1982.]] [[Kategorija:Biografije, Mihajlovka (Ufa)]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Ruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Zaslužni majstori sporta Rusije]] [[Kategorija:Živi ljudi]] t00xdpm3oq3bsk2rcfeg7jzz9gbs08q Aleksandar Červjakov 0 514367 3900057 3893902 2026-06-23T14:12:16Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900057 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Aleksandar Červjakov | slika = Alexandr Chervyhkov Ostersund 2008.jpg | puno ime = Aleksandar Ivanovič Červjakov | država = {{ZID|Kazahstan}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1980|06|18}} | mjesto rođenja = [[Kokšetau]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 180 | težina = 80 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''7''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = {{plainlist| '''61''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačno}}: '''55.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''76.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''54.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2004/2005.|2004/05.]] | pobjede EK = '''0''' | plasman EK = '''94.''' ([[IBU kup2004/2005.|2004/05.]]) | pobjede EK štafeta= | kraj karijere = 2013. <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|AI}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Biatlon na Azijskim igrama|Azijske igre]]| 4 | 1 | 1 }} |ažurirano = 17. 11. 2024. }} '''Aleksandar Ivanovič Červjakov''', ({{ru|Александр Иванович Червяков}}) rođen 18. juna 1980. u [[Kokšetau]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas [[Kazahstan]]) je nekadašnji [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac.<ref name="sportsrefprofile">{{cite web |title=Aleksandr Chervyakov |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ch/aleksandr-chervyakov-1.html |archive-date= 8. 6. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20161203004641/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ch/aleksandr-chervyakov-1.html |accessdate=8. 6. 2019|language=en}}</ref> == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|73]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|56]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|53]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|50]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|51]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|49]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|17]] |} Aleksandar Červjakov je nastupio dva puta na [[Zimske olimpijske igre|olimpijskim igrama]], i to na: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] Najbolji mu je rezultat bilo 49-o mjesto na ZOI 2010. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|utrci potjere]], kada je s 3:52.1&nbsp;min i tri promašaja bio sporiji od [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|švedskog]] biatlonca [[Björn Ferry|Björna Ferryja]]. U štafetnim takmičenjima najbolji mu je plasman bio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|ZOI 2010]], kada je s [[Jan Savicki|Janom Savickijem]], [[Aleksandar Trifonov|Aleksandrom Trifonovim]] i [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]], osvojio predzadnje 17-o mjesto iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Tarjei Bø]], [[Emil Hegle Svendsen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- | align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|74]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|74]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|21]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|22]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|72]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|19]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|28]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|47]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|47]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|22]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|70]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|50]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|15]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|35]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|21]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|59]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|77]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (mješovito)|20]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|84]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|19]] | |} Červjakov je nastupio na sedam [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskih prvenstava]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013]], ali nije osvojio ni jednu medalju. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama mu je 28-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s dva promašaja i zaostatkom od 4:26.2&nbsp;min bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Emil Hegle Svendsen|Emila Heglea Svendsena]], koji je završio utrku s jednim promašajem. U štafetnim utrkama najbolji mu je plasman bilo 15-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], koje je osvojio s [[Jan Savicki|Janom Savickijem]], [[Aleksandar Trifonov|Aleksandrom Trifonovim]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]], a u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] 15-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|SP 2009.]] koje je osvojio s [[Ana Lebjedjeva|Anom Lebjedjevom]], [[Irina Moževitina|Irinom Moževitinom]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="9" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] |- |87|| || ||91||101||61||78||101|| |} {{clear}} Prvi nastup Červjakova u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|sezoni 2004/05.]] Na prvom nastupu u [[Beitostølen]]u 2. decembra 1994. osvojio je 60-o mjesto u utrci na 10&nbsp;km s dvat promašaja i zaostatkom od 2:32.5&nbsp;min u odnosu na pobjednika [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama mu je 27-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|sezoni 2004/05.]] u [[italija]] [[Antholz]]u 9. februara 2005. u utrci na 20&nbsp;km, kada je s jednim promašajem bio 4:19.3&nbsp;min sporiji od pobjednika njemačkog biatlonca [[Michael Greis|Michaela Greisa]]. U ekipnim utrkama u [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|sezoni 2004/05.]] ostvario je najbolji rezultat u štafetnoj utrci 23. januara 2005. u [[Antholz]]u s [[Nikolaj Brajčenko|Nikolajem Brajčenkom]], [[Jan Savicki|Janom Savickijem]] i [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]] osvojivši 14-o mjesto; te 11-o mjesto u mješovitoj štafeti u [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|sezoni 2007/08]], s [[Ana Lebjedjeva|Anom Lebjedjevom]], [[Elena Hrustaljeva|Elenom Hrustaljevom]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]]. === Azijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Azijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2007}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2007.|Biatlon]]) | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – 20 km|1]] | [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – 10 km|10]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – štafeta (muškarci)|3]] |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2011}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2011.|Biatlon]]) | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – 20 km|1]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – 10 km|1]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – potjera (muškarci)|1]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – štafeta (muškarci)|2]] |} == Prestanak karijere == Iz aktivnog bavljenja biatlonom povukao se 2013. godine. == Privatni život == Oženjen je kazahstanskom biatlonkom [[Ana Lebjedeva|Anom Lebjedevom]]. == Nagrade == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} * {{Sport365-m|87}} * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Červjakov, Aleksandar}} [[Kategorija:Kazahstanski biatlonci]] [[Kategorija:Rođeni 1980.]] [[Kategorija:Biografije, Kokšetau]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2007.]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2011.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] fozkrr0eironabh3hhvgt9o633n7vup Aleksandar Trifonov 0 514492 3900059 3893446 2026-06-23T14:13:05Z AnToni 2325 /* Karijera */ 3900059 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Aleksandar Trifonov | slika = Александр Трифонов 2014-02-10 14-25.png | puno ime = Aleksandar Valerjevič Trifonov | država = {{ZID|Kazahstan}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1986|03|13}} | mjesto rođenja = [[Ridder|Lenjingorsk]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 180 | težina = 80 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''4''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2007/2008.|2007/08.]] | pobjede EK = '''0''' | plasman EK = '''47.''' ([[IBU kup 2007/2008.|2007/08.]]) | pobjede EK štafeta= | kraj karijere = 2015. <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|AI}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Biatlon na Azijskim igrama|Azijske igre]]| 0 | 0 | 1 }} |ažurirano = 21. 11. 2024. }} '''Aleksandar Valerjevič Trifonov''', ({{ru|Александр Валерьевич Трифонов}}) rođen 13. marta 1986. u [[Ridder|Lenjingorsk]]u, [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas [[Kazahstan]]) je nekadašnji [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac.<ref name="sportsrefprofile">{{cite web |url= https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/tr/aleksandr-trifonov-1.html |archive-url= https://web.archive.org/web/20200417191045/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/tr/aleksandr-trifonov-1.html|title= |url-status= dead |archive-date= 17. 4. 2020|accessdate=8. 6. 2019|language=en}}</ref> == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|69]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|85]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Aleksandar Trifonov je nastupio dva puta na [[Zimske olimpijske igre|olimpijskim igrama]], i to na: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]] Najbolji mu je rezultat bilo 69-o mjesto na ZOI 2010. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|utrci na 20 km]], kada je s 7:30.6&nbsp;min i četiri promašaja bio sporiji od [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveškog]] biatlonca [[Emil Hegle Svendsen|Emila Heglea Svendsena]]. U štafetnim takmičenjima najbolji mu je plasman bio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|ZOI 2010]], kada je s [[Jan Savicki|Janom Savickijem]], [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]] i [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]], osvojio predzadnje 17-o mjesto iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Tarjei Bø]], [[Emil Hegle Svendsen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- | align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|92]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|19]] |- |- | align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|106]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|80]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|15]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|88]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|111]] | | | |} Trifonov je nastupio na četiri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013]], ali nije osvojio ni jednu medalju. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama mu je 80-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|10&nbsp;km]], kada je s dva promašaja i zaostatkom od 3:28.5&nbsp;min bio sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]], koji je završio utrku s dva promašaja. U štafetnim utrkama najbolji mu je plasman bilo 15-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], koje je osvojio s [[Jan Savicki|Janom Savickijem]], [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]], a u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] 19-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] koje je osvojio s [[Viktorija Afanasjeva|Viktorijom Afanasjevom]], [[Irina Moževitina|Irinom Moževitinom]] i [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]]. === Svjetski kup === Prvi nastup Trifonova u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|sezoni 2006/07.]] Na prvom nastupu u [[Hochfilzen]]u 14. decembra 2006. osvojio je 103-e mjesto u utrci na 10&nbsp;km s tri promašaja i zaostatkom od 4:40.6&nbsp;min u odnosu na pobjednika [[Michael Greis|Michaela Greisa]]. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama mu je 41-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|sezoni 2013/14.]] u [[Švedska|švedsko.]] [[Östersund]]u 28. novembra 2013. u utrci na 20&nbsp;km, kada je s dva promašaja bio 6:15.7&nbsp;min sporiji od pobjednika francuskog biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U ekipnim utrkama u [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|sezoni 2013/14.]] ostvario je najbolji rezultat u štafetnoj utrci 9. januara 2014. u [[Ruhpolding]]u sa [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]], [[Jan Savicki|Janom Savickijem]] i [[Anton Pantov|Antonom Pantovim]] osvojivši 14-o mjesto; te 14-o mjesto u mješovitoj štafeti u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15]], s [[Darija Klimina|Darijom Kliminom]], [[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galinom Višnjevskom]] i [[Jan Savicki|Janom Savickijem]]. === Azijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Azijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2007}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2007.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – 20 km|13]] | [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – 10 km|14]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – štafeta (muškarci)|3]] |} == Prestanak karijere == Iz aktivnog bavljenja biatlonom povukao se 2018. godine. == Privatni život == {{sekcija}} == Nagrade == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} * {{Sport365-m|832}} * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Trifonov, Aleksandar}} [[Kategorija:Kazahstanski biatlonci]] [[Kategorija:Rođeni 1986.]] [[Kategorija:Biografije, Rider]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2007.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] gc7id5mr8lpxfudim9lirs4pblbyeup Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci) 0 514495 3900080 3872170 2026-06-23T15:37:49Z AnToni 2325 /* Napomene */ 3900080 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Napomene == {{Napspisak}} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] mmkoxpi6ta3l14ku407br8j9sq26q2a 3900081 3900080 2026-06-23T15:38:33Z AnToni 2325 3900081 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Napomene == {{Napspisak}} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] mavxkjihxzazhgfch15lv0jepe6wc0v 3900082 3900081 2026-06-23T15:40:57Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900082 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Napomene == {{Napspisak}} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] i1u57p8d0oy35bynh6w7hu4axnac463 3900083 3900082 2026-06-23T15:41:35Z AnToni 2325 /* Napomene */ 3900083 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] r8msithw4b4q49bwqtbtypf5jnpwd7l 3900084 3900083 2026-06-23T15:41:57Z AnToni 2325 /* Reference */ 3900084 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] 0pkwglmc9urqpqtbbz1h2y6qyrgkdue 3900091 3900084 2026-06-23T15:54:52Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900091 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 7. |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] pcgzcc3lvqgw13i32qgojvhwdmcu06o 3900092 3900091 2026-06-23T15:56:52Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900092 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Michail Kletcherov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Iliev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 7. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] 6ssvzsojk9gwwfr8nxfm7tyg9pu2fxt 3900157 3900092 2026-06-23T18:47:27Z AnToni 2325 3900157 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Rusija}}, [[Soči]] | datum = 20. februar 2002. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2014 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]], [[Simon Schempp]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Christof Sumann]], [[Daniel Mesotitsch]], [[Simon Eder]], [[Dominik Landertinger]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Tarjei Bø]], [[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]], [[Ole Einar Bjørndalen]], [[Emil Hegle Svendsen]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2010.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|2018]] }} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.}} {{Biatlon na ZOI 2014.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci na [[Biatlon#Discipline|20 km]] u muškoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2014.|Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] u [[Soči]]ju održalo se na kompleksu za skijaško trčanje i biatlon [[Olimpijski centar za biatlon i skijaško trčanje Laura|Laura]] u [[Krasna Poljana|Krasnoj Poljani]], [[Krasnodarski kraj|Krasnodarskom kraj]] 60&nbsp;km udaljenoj od Sočija 22. februara, [[2014]]. sa početkom u 18:30 sati po lokalnom vremenu. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni <br>broj !! Ime !!Vrijeme<ref>{{Cite web |url=http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |title=Final Results |access-date=21. 11. 2024 |archive-date=25. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225185459/http://ibu.blob.core.windows.net/docs/1314/BT/SWRL/OG__/SMRL/BTM407101_C73C_1.0.pdf |url-status=dead }}</ref>!! Promašaji !! Zaostatak |- | [[Datoteka:Gold medal olympic.svg|18p]] || 1 ||align=left| {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <br /><small>[[Erik Lesser]]<br />[[Daniel Böhm]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Simon Schempp]] || '''1:12:19.4'''<br />17:13.7<br />18:17.4<br />17:54.5<br />18:53.8 || '''0+1 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0|| +3.5 |- | [[Datoteka:Silver medal olympic.svg|18p]] || 3 ||align=left| {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <br /><small>[[Christoph Sumann]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Simon Eder]]<br />[[Dominik Landertinger]] || '''1:12:45.7''' <br />17:26.7<br />18:11.4<br />18:04.1<br />19:03.5 || '''0+4 0+3'''<br />0+1 0+0<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1|| +29.8 |- | [[Datoteka:Bronze medal olympic.svg|18p]] || 5 ||align=left| {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <br /><small>[[Tarjei Bø]]<br />[[Johannes Bø|Johannes Thingnes Bø]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]] || '''1:13:10.3'''<br />17:03.4<br />18:07.6<br />18:12.6<br />19:46.7 || '''0+2 1+3'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 1+3|| +54.4 |- | 4 || 16 ||align=left| {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <br /><small>[[Christian De Lorenzi]]<br />[[Dominik Windisch]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]] || '''1:13:15.5'''<br />17:36.0<br />18:01.4<br />18:54.2<br />18:43.9 || '''0+4 0+7'''<br />0+0 0+2<br />0+2 0+1<br />0+2 0+2<br />0+0 0+2||+59.6 |- | 5 || 9 ||align=left| {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Jakov Fak]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Janez Marič]] || '''1:13:43.1'''<br />18:04.4<br />17:33.3<br />18:03.9<br />20:01.5 || '''0+1 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+0 0+3|| +1:27.2 |- | 6 || 12 ||align=left| {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <br /><small>[[Jean-Philippe Leguellec]]<br />[[Scott Perras]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Nathan Smith (biathlete)|Nathan Smith]] || '''1:13:46.2'''<br />17:47.2<br />18:04.3<br />18:24.4<br />19:30.3 || '''0+4 1+6'''<br />0+0 1+3<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+2|| +1:30.3 |- | 7 || 6 ||align=left| {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <br /><small>[[Alexis Bœuf]]<br />[[Jean-Guillaume Béatrix]]<br />[[Simon Desthieux]]<br />[[Martin Fourcade]] || '''1:13:46.4'''<br />17:35.4<br />18:13.0<br />18:42.9<br />19:15.1 || '''0+3 0+4'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0|| +1:30.5 |- | 8 || 10 ||align=left| {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <br /><small>[[Dmytro Pidruchnyi]]<br />[[Andriy Deryzemlya]]<br />[[Artem Pryma]]<br />[[Serhiy Semenov]] || '''1:14:21.1'''<br />17:35.4<br />18:17.4<br />18:59.9<br />19:28.4 || '''0+6 0+1'''<br />0+2 0+0<br />0+2 0+1<br />0+1 0+0<br />0+1 0+0|| +2:05.2 |- | 9 || 2 ||align=left| {{ZD|ŠVE}} [[Švedska na ZOI 2014.|Švedska]] <br /><small>[[Tobias Arwidson]]<br />[[Björn Ferry]]<br />[[Fredrik Lindström (biathlete)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]] || '''1:14:32.0'''<br />18:02.6<br />18:18.2<br />18:52.9<br />19:18.3 ||'''0+4 0+1'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +2:16.1 |- | 10 || 7 ||align=left| {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <br /><small>[[Michal Krčmář]]<br />[[Jaroslav Soukup (biatlonac)|Jaroslav Soukup]]<br />[[Tomáš Krupčík]]<br />[[Ondřej Moravec]] || '''1:15:11.9'''<br />17:37.1<br />18:14.8<br />19:54.3<br />19:25.7 || '''0+3 0+2'''<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +2:56.0 |- | 11 || 11 ||align=left| {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <br /><small>[[Pavol Hurajt]]<br />[[Tomas Hasilla]]<br />[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Matej Kazár]] || '''1:15:23.8'''<br />17:33.4<br />18:37.8<br />19:21.0<br />19:51.6 || '''0+3 1+6'''<br />0+0 0+0<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1<br />0+2 1+3|| +3:07.9 |- | 12 || 17 ||align=left| {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <br /><small>[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]<br />[[Vladimir Chepelin]]<br />[[Yuryi Liadov]]<br />[[Evgeny Abramenko]]|| '''1:16:02.3'''<br />18:21.3<br />18:52.2<br />19:01.8<br />19:47.0 ||'''0+1 0+4'''<br />0+0 0+1<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+2|| +3:46.4 |- | 13 || 8 ||align=left| {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <br /><small>[[Claudio Böckli]]<br />[[Ivan Joller]]<br />[[Serafin Wiestner]]<br />[[Benjamin Weger]] || '''1:16:15.8'''<br />18:28.3<br />19:11.6<br />18:50.0<br />19:45.9 || '''0+3 0+7'''<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3<br />0+3 0+0<br />0+1 0+1|| +3:59.9 |- | 14 || 13 ||align=left| {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <br /><small>[[Mihail Klečerov]]<br />[[Ivan Zlatev]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Krasimir Anev]]|| '''1:17:38.4'''<br />18:25.9<br />20:40.4<br />19:14.9<br />19:17.2 ||'''0+3 2+5'''<br />0+0 0+1<br />0+1 2+3<br />0+2 0+1<br />0+0 0+0|| +5:22.5 |- | 15 || 18 ||align=left| {{ZD|SAD}} [[SAD na ZOI 2014.|SAD]] <br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Russell Currier]]<br />[[Sean Doherty]]<br />[[Leif Nordgren]]|| '''1:17:39.1'''<br />17:20.7<br />20:11.3<br />19:37.3<br />20:29.8 || '''3+8 0+4'''<br />0+0 0+0<br />3+3 0+2<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2|| +5:23.2 |- | 16 || 14 ||align=left| {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <br /><small>[[Daniil Steptšenko]]<br />[[Kalev Ermits]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Roland Lessing]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:05.5<br />20:08.4<br />19:31.2<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} ||'''2+7 1+5'''<br />0+1 0+0<br />0+0 1+3<br />1+3 0+0<br />1+3 0+2|| |- | 17 || 15 ||align=left|{{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <br /><small>[[Anton Pantov]]<br />[[Sergej Naumik]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]<br />[[Dijas Kenešev]] || '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />18:13.3<br />19:18.0<br />20:02.4<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''0+4 0+6'''<br />0+0 0+3<br />0+3 0+1<br />0+0 0+0<br />0+1 0+2|| |- | 18 || 19 ||align=left| {{ZD|POL}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <br /><small>[[Krzysztof Pływaczyk]]<br />[[Łukasz Szczurek]]<br />[[Łukasz Słonina]]<br />[[Rafał Lepel]]|| '''{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}'''<br />17:53.7<br />21:29.1<br />20:57.5<br />{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || '''1+7 1+5'''<br />0+0 0+0<br />1+3 1+3<br />0+2 0+0<br />0+2 0+2|| |- | {{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}} || 4 ||align=left| <s>{{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <br /><small>[[Aleksej Volkov (biatlonac)|Aleksej Volkov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]<br />[[Dmitrij Mališko]]<br />[[Anton Šipuljin]]</s>{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} || '''1:12:15.9'''<br />17:19.5<br />18:15.9<br />18:04.8<br />18:35.7 || '''0+4 0+4'''<br />0+1 0+1<br />0+1 0+2<br />0+0 0+1<br />0+2 0+0|| — |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 5 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 7. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == {{Napspisak}} == Reference == {{refspisak}} {{Biatlon portal}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] e0laq5zcpa8xxza67foz444kz893bcs Dijas Kenešev 0 514568 3900060 3893339 2026-06-23T14:13:28Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900060 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Dijas Kenešev | slika = Кенешев Диас.jpg | puno ime = Dijas Erikulj Kenešev | država = {{ZID|Kazahstan}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1985|03|31}} | mjesto rođenja = [[Urdžar]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 172 | težina = 65 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''4''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = {{plainlist| '''102''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačno}}: '''73.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2007/2008.|2007/08.]] | pobjede EK = '''0''' | plasman EK = '''130.''' ([[IBU kup 2009/2010.|2009/10.]]) | pobjede EK štafeta= | kraj karijere = 2015. <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|AI}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Biatlon na Azijskim igrama|Azijske igre]]| 1 | 0 | 0 }} |ažurirano = 22. 11. 2024. }} '''Dijas Erikulj Kenešev''', ({{ru|Диас Ерикулы Кенешев}}) rođen 31. marta 1985. u [[Urdžar]]u, [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas [[Kazahstan]]) je nekadašnji [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|72]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|72]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|78]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Dijas Kenešev je nastupio dva puta na [[Zimske olimpijske igre|olimpijskim igrama]], i to na: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]]<ref>{{Cite web |url=http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2010/Results/BT_Results_Book.pdf |title=Biathlon 2010 Winter Olympics Official report |access-date=30. 11. 2024 |archive-date=3. 7. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120703141300/http://la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2010/Results/BT_Results_Book.pdf |url-status=dead }}</ref> i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]]<ref>{{Cite web |title=Biathlon Schedule and Results |url=http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320040557/http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |archive-date=20. 3. 2014 |access-date=10. 1. 2013 |publisher=[[SOOC]]}}</ref> Najbolji su mu rezultati dva 72-a mjesta na ZOI 2010: u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|utrci na 20 km]], kada je s 8:04.5&nbsp;min i četiri promašaja bio sporiji od [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveškog]] biatlonca [[Emil Hegle Svendsen|Emila Heglea Svendsena]]; te u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|utrci na 10 km]], kada je s 3:56.8&nbsp;min i jednim promašajem bio sporiji od [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Jay|Vincenta Jaya]]. U štafetnim takmičenjima najbolji mu je plasman bio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|ZOI 2010]], kada je s [[Jan Savicki|Janom Savickijem]], [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]] i [[Aleksandar Trifonov|Aleksandrom Trifonovim]], osvojio predzadnje 17-o mjesto iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Tarjei Bø]], [[Emil Hegle Svendsen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- | align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|87]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|85]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|22]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|75]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|20]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|76]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|85]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|22]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|82]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|19]] | |} Kenešev je nastupio na četiri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|SP 2008.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013]], ali nije osvojio ni jednu medalju. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama mu je 33-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|SP 2009.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s tri promašaja i zaostatkom od 3:20.9&nbsp;min bio sporiji od pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], koji je završio utrku s tri promašaja. U štafetnim utrkama najbolji mu je plasman bilo 19-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], koje je osvojio s [[Jan Savicki|Janom Savickijem]], [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]]. === Svjetski kup === Prvi nastup Keneševa u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|sezoni 2008/09.]] Na prvom nastupu u [[Östersund]]u 3. decembra 2008. osvojio je 70-e mjesto u utrci na 20&nbsp;km s dvs promašaja i zaostatkom od 7:31.4&nbsp;min u odnosu na pobjednika [[Michael Greis|Michaela Greisa]]. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama mu je 59-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|sezoni 2009/10.]] u [[Njemačka|njemačkom]] [[Oberhof]]u 9. januara 2010. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s tri promašaja bio 3:03.1&nbsp;min sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Jevgenij Ustjugov|Jevgenija Ustjugova]]. U ekipnim utrkama u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] ostvario je najbolji rezultat u štafetnoj utrci 23. januara 2011. u [[Antholz]]u s [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]], [[Jan Savicki|Janom Savickijem]] i [[Nikolaj Brajčenko|Nikolajem Brajčenkom]] osvojivši 14-o mjesto. === Azijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Azijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2011}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2011.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – 10 km|6]] | [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – potjera (muškarci)|6]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – štafeta (muškarci)|1]] |} == Prestanak karijere == Iz aktivnog bavljenja biatlonom povukao se 2016. godine. == Privatni život == {{sekcija}} == Nagrade == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} * {{Sport365-m|124}} * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{S-start}} {{Redoslijed | prije = [[Aleksandar Korješkov]] <br /> {{NaziviOI|Z|2006}} | naslov = [[Spisak nosilaca zastave Kazahstana na Olimpijskim igrama|Nositelj zastave Kazahstana]]: <br /> {{NaziviOI|Z|2010}} | poslije = [[Jerdos Ahmadijev]] <br /> {{NaziviOI|Z|2014}} }} {{S-end}} {{DEFAULTSORT:Kenešev, Dijas}} [[Kategorija:Kazahstanski biatlonci]] [[Kategorija:Rođeni 1985.]] [[Kategorija:Biografije, Urdžar]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2011.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] r8ug1lazc04y1w68n5x025o1m7va76d Jan Savicki 0 514729 3900058 3893937 2026-06-23T14:12:47Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900058 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jan Savicki | slika = 45_Jan_Sawizki_KAZ.jpg | puno ime = Jan Anatoljevič Savicki | država = {{ZID|Kazahstan}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1987|04|29}} | mjesto rođenja = [[Rider (Kazahstan)|Lenjingorsk]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 175 | težina = 70 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''9''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|2015]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|2016]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = {{plainlist| * '''51.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''22.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''53.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''55.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15]],[[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''48.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2008/2009.|2008/09.]] | pobjede EK = '''0''' | plasman EK = '''51.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) | pobjede EK štafeta= | kraj karijere = 2017. <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|AI}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Biatlon na Azijskim igrama|Azijske igre]]| 4 | 1 | 0 }} |ažurirano = 24. 11. 2024. }} '''Jan Anatoljevič Savicki''', ({{ru|Ян Анатольевич Савицкий }}) rođen 29. aprila 1987. u [[(Kazahstan)|Rider]]u, [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas [[Kazahstan]]) je nekadašnji [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|64]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|27]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|17]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|20]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|43]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – potjera (muškarci)|29]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (mješovito)|13]] |} Jan Savicki je nastupio dva puta na [[Zimske olimpijske igre|olimpijskim igrama]], i to na: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]]<ref>{{Cite web |url=http://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2010/Results/BT_Results_Book.pdf |title=Biathlon 2010 Winter Olympics Official report |access-date=30. 11. 2024 |archive-date=3. 7. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120703141300/http://la84foundation.org/6oic/OfficialReports/2010/Results/BT_Results_Book.pdf |url-status=dead }}</ref> i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]]<ref>{{Cite web |title=Biathlon Schedule and Results |url=http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320040557/http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |archive-date=20. 3. 2014 |access-date=10. 1. 2013 |publisher=[[SOOC]]}}</ref> Najbolji mu je rezultat 20-o mjesto na ZOI 2014 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|utrci na 20 km]], kada je s 2:28.3&nbsp;min i jednim promašajem bio sporiji od [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U štafetnim takmičenjima najbolji mu je plasman bio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|ZOI 2010]], kada je s [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]], [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]] i [[Aleksandar Trifonov|Aleksandrom Trifonovim]], osvojio predzadnje 17-o mjesto iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Tarjei Bø]], [[Emil Hegle Svendsen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- | align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|83]] | | | | | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (mješovito)|17]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|93]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|20]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|81]] | | | | | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|28]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|27]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (mješovito)|20]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – potjera (muškarci)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (mješovito)|17]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2015}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 20 km|86]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 10 km|96]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (mješovito)|24]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2016}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 20 km|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – potjera (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – masovni start (muškarci)|29]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (muškarci)|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito)|15]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 20 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – potjera (muškarci)|33]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|11]] |} Savicki je nastupio na devet [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskih prvenstava]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017]], ali nije osvojio ni jednu medalju. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama su mu dva jedanaesta mjesta: na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 1:53.8&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Francuska|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]; te na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|SP 2016.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 2:32.0&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Francuska|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je plasman bilo 14-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], koje je osvojio s [[Maksim Braun|Maksimom Braunom]], [[Anton Pantov|Antonom Pantovim]] i [[Vasilij Podkoritov|Vasilijem Podkoritovim]]; te jedanaesto mjesto na istom prvenstvu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Olga Poltoranjina|Olgom Poltoranjinom]], [[Ana Kistanova|Anom Kistanovom]] i [[Maksim Braun|Maksimom Braunom]] === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="12" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] |- | || || ||94||90||70||52||77||64||51||67 |} {{clear}} Prvi nastup Savickija u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|sezoni 2008/09.]] Na prvom nastupu u [[Hochfilzen]]u 14. decembra 2008. nastupio je u štafeti s [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]], [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]] osvojivši 18-o mjesto. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama mu je 16-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|sezoni 2012/13.]] u [[italija]]nskom [[Antholz]]u 18. januara 2013. u utrci na 10&nbsp;km, kada je bez promašaja bio 1:02.7&nbsp;min sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Anton Šipuljin|Antona Šipuljina]]. U ekipnim utrkama u [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2014.|sezoni 2016/17.]] ostvario je najbolji rezultat u pojedinačnoj štafetnoj utrci 12. marta 2017. u [[Kontiolahti]]ju s [[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galinom Višnjevskom]] osvojivši peto mjesto. === Azijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Azijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2011}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2011.|Biatlon]]) | | | | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2011 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2017}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2017.|Biatlon]]) | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – 10 km|1]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – potjera (muškarci)|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – masovni start (muškarci)|1]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – štafeta (mješovito)|1]] |} {{clear}} == Prestanak karijere == Iz aktivnog bavljenja biatlonom povukao se 2016. godine. == Privatni život == {{sekcija}} == Nagrade == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} * {{Sport365-m|85}} * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Savicki, Jan}} [[Kategorija:Kazahstanski biatlonci]] [[Kategorija:Rođeni 1987.]] [[Kategorija:Biografije, Rider (Kazahstan)]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2011.]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2017.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] c6bzdmobrfkbosx47zcu30sdyut9elq Anton Pantov 0 515017 3900087 3893439 2026-06-23T15:46:27Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900087 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Anton Pantov | slika = | puno ime = Anton Dimitrijevič Pantov | država = {{ZID|Kazahstan}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1991|03|25}} | mjesto rođenja = [[Pavlodar]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 187 | težina = 77 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''4''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|2015]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|2016]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = {{plainlist| * '''89.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''43.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''84.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | pobjede EK štafeta= | kraj karijere = 2020. <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|AI}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Biatlon na Azijskim igrama|Azijske igre]]| 0 | 1 | 0 }} |ažurirano = 30. 11. 2024. }} '''Anton Dimitrijevič Pantov''', ({{ru|Антон Дмитриевич Пантов}}) rođen 25. marta 1991. u [[Pavlodar]]u, [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas [[Kazahstan]]) je nekadašnji [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac.<ref name=sochi>{{cite web |url=http://www.sochi2014.com/en/athlete-anton-pantov |title=Anton Pantov |website=Sochi2014.com |publisher=[[Organizing Committee of the XXII Olympic Winter Games and XI Paralympic Winter Games of 2014 in Sochi]] |accessdate=17. 2. 2014 |archive-date=16. 2. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140216112620/http://www.sochi2014.com/en/athlete-anton-pantov |url-status=dead|language=en}}</ref> == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|27]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|79]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (mješovito)|13]] |} Anton Pantov je nastupio samo jednom na [[Zimske olimpijske igre|olimpijskim igrama]], i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]]<ref>{{Cite web |title=Biathlon Schedule and Results |url=http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320040557/http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |archive-date=20. 3. 2014 |access-date=10. 1. 2013 |publisher=[[SOOC]]}}</ref> Najbolji mu je rezultat 27-o mjesto na ZOI 2014 u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|utrci na 20 km]], kada je s 3:19.8&nbsp;min i bez promašaja bio sporiji od [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U štafetnim takmičenjima najbolji mu je plasman bio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (mješovito)|ZOI 2014]], kada je s [[Jelena Hrustaljova|Jelenom Hrustaljovom]], [[Darja Usanova|Darjom Usanovom]] i [[Jan Savicki|Janom Savickijem]] osvojio 13-o mjesto iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|norveške štafete]] u sastavu: [[Tora Berger]], [[Tiril Eckhoff]], [[Ole Einar Bjørndalen]] i [[Emil Hegle Svendsen]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- | align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|75]] | | | | | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2015}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 20 km|56]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 10 km|82]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (muškarci)|17]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2016}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 20 km|48]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (muškarci)|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito)|15]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|68]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|14]] | |} Pantov je nastupio na četiri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017]], ali nije osvojio ni jednu medalju. <!-- Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama su mu dva jedanaesta mjesta: na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 1:53.8&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Francuska|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]; te na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|SP 2016.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 2:32.0&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Francuska|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je plasman bilo 14-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], koje je osvojio s [[Maksim Braun|Maksimom Braunom]], [[Anton Pantov|Antonom Pantovim]] i [[Vasilij Podkoritov|Vasilijem Podkoritovim]]; te jedanaesto mjesto na istom prvenstvu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Olga Poltoranina|Olgom Poltoraninom]], [[Ana Kistanova|Anom Kistanovom]] i [[Maksim Braun|Maksimom Braunom]] --> === Svjetski kup === Prvi nastup Pantova u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|sezoni 2012/13.]] <!-- Na prvom nastupu u [[Hochfilzen]]u 14. decembra 2008. nastupio je u štafeti s [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]], [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]] i [[Sergej Naumik|Sergejom Naumikom]] osvojivši 18-o mjesto. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama mu je 16-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|sezoni 2012/13.]] u [[italija]]nskom [[Antholz]]u 18. Antonuara 2013. u utrci na 10&nbsp;km, kada je bez promašaja bio 1:02.7&nbsp;min sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Anton Šipuljin|Antona Šipuljina]]. U ekipnim utrkama u [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2014.|sezoni 2016/17.]] ostvario je najbolji rezultat u pojedinačnoj štafetnoj utrci 12. marta 2017. u [[Kontiolahti]]ju s [[Galina Višnjevska|Galinom Višnjevskom]] osvojivši peto mjesto. --> === Azijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Azijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2017}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2017.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – 10 km|9]] | [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – potjera (muškarci)|12]] | [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – masovni start (muškarci)|8]] | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2017 – štafeta (mješovito)|2]] |} {{clear}} == Prestanak karijere == Iz aktivnog bavljenja biatlonom povukao se 2020. godine. == Privatni život == Njegov otac [[Dmitrij Pantov]] je takođe kazaški biatlonac. == Nagrade == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} * {{Sport365-m|888}} * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Pantov, Anton}} [[Kategorija:Kazahstanski biatlonci]] [[Kategorija:Rođeni 1991.]] [[Kategorija:Biografije, Pavlodar]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2017.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] samvd8uirchdbj9m4dx6hxrkkr6rlvr Šablon:Pobjednici 24 sata Le Mansa 10 515520 3900188 3715794 2026-06-23T22:56:52Z KWiki 9400 3900188 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Pobjednici 24 sata Le Mansa |naslov = [[Spisak pobjednika utrke 24 sata Le Mansa|Pobjednici]] utrke [[24 sata Le Mansa]] |podaciklasa = hlist |grupa1 = Deveterostruki |podaci1 = * [[Tom Kristensen]] |grupa2 = Šesterostruki |podaci2 = * [[Jacky Ickx]] |grupa3 = Peterostruki |podaci3 = * [[Derek Bell (automobilist)|Derek Bell]] * [[Frank Biela]] * [[Emanuele Pirro]] |grupa4 = Četverostruki |podaci4 = * [[Sébastien Buemi]] * [[Yannick Dalmas]] * [[Olivier Gendebien]] * [[Henri Pescarolo]] |grupa5 = Trostruki |podaci5 = * [[Woolf Barnato]] * [[Rinaldo Capello]] * [[Luigi Chinetti]] * [[Marcel Fässler (automobilist)|Marcel Fässler]] * [[Brendon Hartley]] * [[Hurley Haywood]] * [[Phil Hill]] * [[Al Holbert]] * [[André Lotterer]] * [[Klaus Ludwig]] * [[Allan McNish]] * [[Kazuki Nakajima]] * [[Benoît Tréluyer]] * [[Marco Werner]] |grupa6 = Dvostruki |podaci6 = * [[Fernando Alonso]] * [[Earl Bamber]] * [[Timo Bernhard]] * [[Tim Birkin]] * [[Ivor Bueb]] * [[Mike Conway]] * [[Romain Dumas]] * [[Ron Flockhart (automobilist)|Ron Flockhart]] * [[Jean-Pierre Jaussaud]] * [[Kamui Kobayashi]] * [[Gérard Larrousse]] * [[J. J. Lehto]] * [[Manuel Reuter]] * [[André Rossignol]] * [[Raymond Sommer]] * [[Hans-Joachim Stuck]] * [[Gijs van Lennep]] * [[Jean-Pierre Wimille]] * [[Alexander Wurz]] |grupa7 = Jednostruki |podaci7 = * [[Laurent Aïello|Aïello]] * [[Michele Alboreto|Alboreto]] * [[Chris Amon|Amon]] * [[Seiji Ara|Ara]] * [[Richard Attwood|Attwood]] * [[Mauro Baldi|Baldi]] * [[Lorenzo Bandini|Bandini]] * [[Paolo Barilla|Barilla]] * [[Jürgen Barth|Barth]] * [[Dudley Benjafield|Benjafield]] * [[Robert Benoist|Benoist]] * [[Lucien Bianchi|Bianchi]] * [[Robert Bloch (automobilist)|Bloch]] * [[Mark Blundell|Blundell]] * [[Christophe Bouchut|Bouchut]] * [[David Brabham|D. Brabham]] * [[Geoff Brabham|G. Brabham]] * [[Martin Brundle|Brundle]] * [[James Calado|Calado]] * [[Eugène Chaboud|Chaboud]] * [[Frank Clement (automobilist)|Clement]] * [[Price Cobb|Cobb]] * [[Sammy Davis (automobilist)|Davis]] * [[Gérard de Courcelles|De Courcelles]] * [[Nyck de Vries|De Vries]] * [[Stanley Dickens|Dickens]] * [[John Duff|Duff]] * [[Johnny Dumfries|Dumfries]] * [[Loïc Duval|Duval]] * [[Philippe Étancelin|Étancelin]] * [[Luis Fontés|Fontés]] * [[A. J. Foyt|Foyt]] * [[Paul Frère|Frère]] * [[Antonio Fuoco|Fuoco]] * [[Bertrand Gachot|Gachot]] * [[Marc Gené|Gené]] * [[Antonio Giovinazzi|Giovinazzi]] * [[José Froilán González|González]] * [[Masten Gregory|Gregory]] * [[Jean Guichet|Guichet]] * [[Dan Gurney|Gurney]] * [[Duncan Hamilton (automobilist)|Hamilton]] * [[Phil Hanson (automobilist)|Hanson]] * [[Mike Hawthorn|Hawthorn]] * [[Éric Hélary|Hélary]] * [[Johnny Herbert|Herbert]] * [[Hans Herrmann|Herrmann]] * [[Graham Hill|G. Hill]] * [[John Stuart Hindmarsh|Hindmarsh]] * [[Ryō Hirakawa|Hirakawa]] * [[Francis Curzon|Howe]] * [[Nico Hülkenberg|Hülkenberg]] * [[Neel Jani|Jani]] * [[Stefan Johansson|Johansson]] * [[Davy Jones (automobilist)|Jones]] * [[Glen Kidston|Kidston]] * [[Louis Krages|Krages]] * [[Robert Kubica|Kubica]] * [[André Lagache|Lagache]] * [[Jan Lammers|Lammers]] * [[Hermann Lang|Lang]] * [[René Léonard|Léonard]] * [[Marc Lieb|Lieb]] * [[José María López|López]] * [[Helmut Marko|Marko]] * [[Pierluigi Martini|Martini]] * [[Jochen Mass|Mass]] * [[Bruce McLaren|McLaren]] * [[Peter Mitchell-Thomson|Mitchell-Thomson]] * [[Miguel Molina (automobilist)|Molina]] * [[John Nielsen (automobilist)|J. Nielsen]] * [[Nicklas Nielsen|N. Nielsen]] * [[Tazio Nuvolari|Nuvolari]] * [[Jackie Oliver|Oliver]] * [[Stéphane Ortelli|Ortelli]] * [[Alessandro Pier Guidi|Pier Guidi]] * [[Didier Pironi|Pironi]] * [[Fritz Riess|Riess]] * [[Jochen Rindt|Rindt]] * [[Mike Rockenfeller|Rockenfeller]] * [[Pedro Rodríguez (automobilist)|Rodríguez]] * [[Tony Rolt|Rolt]] * [[Jean Rondeau (automobilist)|Rondeau]] * [[Jean-Louis Rosier|J. Rosier]] * [[Louis Rosier|L. Rosier]] * [[Bernard Rubin|Rubin]] * [[Roy Salvadori|Salvadori]] * [[Ninian Sanderson|Sanderson]] * [[Ludovico Scarfiotti|Scarfiotti]] * [[Vern Schuppan|Schuppan]] * [[Masanori Sekiya|Sekiya]] * [[Carroll Shelby|Shelby]] * [[Guy Smith (automobilist)|Smith]] * [[Nick Tandy|Tandy]] * [[Jean Trémoulet|Trémoulet]] * [[Maurice Trintignant|Trintignant]] * [[Nino Vaccarella|Vaccarella]] * [[Pierre Veyron|Veyron]] * [[Peter Walker (automobilist)|Walker]] * [[Andy Wallace (automobilist)|Wallace]] * [[Derek Warwick|Warwick]] * [[Volker Weidler|Weidler]] * [[Peter Whitehead (automobilist)|Whitehead]] * [[Bill Whittington|B. Whittington]] * [[Don Whittington|D. Whittington]] * [[Joachim Winkelhock|Winkelhock]] * [[Yifei Ye|Ye]] }}<noinclude> [[Kategorija:Sportski šabloni]] [[Kategorija:24 sata Le Mansa|τ]] </noinclude> jxtyzei35l2yrmgkfj7paw81jtxqza9 Toranj Azadi 0 517266 3900218 3743077 2026-06-24T02:39:07Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900218 wikitext text/x-wiki {{Infokutija građevina | etimologija = "Freedom Tower" | arhitekt = [[Hossein Amanat]] | slika = Azadi Tower (29358497718).jpg | građevinski_inženjer = [[Arup Group|Ove Arup & Partners]] | Otvoren = 14. januar, 1972. | Svečano otvoren = 16. oktobar, 1971. | Trošak = 6 miliona | Klijent = Konzilij za proslave | Visina = 45 m | Statičar = Ove Arup & Partners | Glavni izvođač = MAP Company }} {{Transliteration|fa|''Borj-e Āzādi''}} ; "Kula slobode"), ranije poznata kao '''Shahyad toranj''' ( {{Jezik|fa|برج شهیاد}}, {{Transliteration|fa|''Borj-e Šahyād''}} ; "Shah's Memorial Tower") je spomenik na trgu Azadi u [[Teheran]]u, Iran. To je jedna od znamenitosti Teherana, koja označava zapadni ulaz u grad, i dio je kulturnog kompleksa Azadi, koji također uključuje podzemni muzej. Toranj je visok 45 metara i potpuno je obložen brušenim mermerom. Naručen od strane Mohammada Reze Pahlavija, posljednjeg iranskog Šaha, kako bi se obilježila 2500 godišnjica Perzijskog Carstva, a dovršen je 1971. godine. Također služi kao nulti kilometar zemlje. Nakon pobjede na takmičenju, arhitekt Hossein Amanat dobio je zadatak da dizajnira toranj. Njegove ideje temeljile su se na klasičnoj i postklasičnoj iranskoj arhitekturi, popularnom utjecaju na umjetnost 1960-ih nakon Bijele revolucije. == Istorija == === Ime === Prvo ime koje se povezivalo s ovim spomenikom bilo je Darvaze-ye Kuroš ("Kirova vrata"), a u vrijeme proslave stote godišnjice, Asadollah Alam, koji je predsjedao Konzilijem za proslave, nazvao je spomenik Darvaze-ye Šahanšahi (" Carska vrata"). Konačni službeni naziv spomenika odlučen je prije objave takmičenja za dizajn spomenika u septembru 1966. Bahram Farahvashi, učenjak i profesor staroiranskih jezika koji je radio s Konzilijem za slavlje, smislio je službeni naziv spomenika , Šahyad aryamehr. Izgrađen 1971. u spomen na 2500. godišnjicu osnivanja Perzijskog Carstva, ova "vrata u Teheran" nazvana su Šahyād ("Šahov spomenik") u čast šaha (Mohammad Reza Pahlavi), ali je kasnije preimenovan u Āzādi ("Sloboda") nakon revolucije 1979. godine. === Konstrukcija === [[Datoteka:Shahyad_Tower_Plans.jpg|lijevo|mini| Planovi Shahyad Towera.]] Tokom 1960-ih, Iran je postao [[OPEC|velika zemlja izvoznica nafte]], a koristeći novopronađeno bogatstvo, šah je pokrenuo programe modernizacije i industrijalizacije zemlje. Ovo je uslijedilo nakon kulturnog rasta koji arhitekta Hossein Amanat opisuje kao "mini renesansu". Godine 1966. Amanat je pobijedio na konkursu za projektiranje zgrade. Zbog zabrinutosti vlade, od Amanata se tražilo da potpiše ugovore "pod uslovom odobrenja Vijeća za proslave", koje bi služilo kao klijent. Amanat je planirao da ugovori britansku kompaniju Arup za pomoć u strukturnom dizajnu tornja, jer je bio impresioniran njihovim doprinosima u projektovanju i izgradnji [[Sidnejska "Opera"|opere u Sidneju]] . U početku se suočio sa protivljenjem šefa vijeća, kao i nekoliko konzervativnih i nacionalističkih iranskih inženjera, jer se obraćao stranom inženjeru za pomoć. Uprkos tome, šah je podržao Amanat, poslavši pismo vijeću koje bi odluku prepustilo arhitekti. Shahbanu [[Farah Pahlavi]] je također podržavao Amanatovu odluku.<ref>{{Cite web|url=http://www.bidoun.org/magazine/28-interviews/hossein-amanat-with-benjamin-tiven/|title=Hossein Amanat with Benjamin Tiven|publisher=Bidoun|access-date=24. 5. 2015}}</ref> Amanat je u intervjuu za BBC World News rekao da "ukupno gledano, zgrada počinje od baze i kreće se prema nebu". Navodi da je bio inspirisan da dizajnira toranj na ovaj način jer je smatrao da Iran "treba da ide ka višem nivou". Prema njegovim riječima, glavni [[svod]] je sasanidski luk koji predstavlja klasično doba, dok je prelomljeni luk iznad njega popularni srednjovjekovni oblik luka koji predstavlja postklasično doba. "Mreža rebara ", koja spaja lukove, predstavljala bi vezu između klasičnog i postklasičnog Irana. Izgrađen od bijelog [[mramor]]a iz [[Isfahanska pokrajina|provincije Isfahan]], spomenik uključuje 8.000 kamenih blokova. Sve kamenje je locirao i isporučio Ghanbar Rahimi, koji je bio poznat po svom opsežnom poznavanju kamenoloma, često poznat kao ''Soltān-e Sang-e Irān'' („iranski sultan od kamena“). Kompjuteri su korišćeni za "definisanje njegovih složenih tkanih površina", što je u to vreme bila nova tehnološka tehnika.<ref>{{Cite web|url=http://www.amanatarchitect.com/shahyad/index.php?lang=english|title=AMANAT ARCHITECT – SHAHYAD MONUMENT|website=amanatarchitect.com|access-date=20. 2. 2017|archive-date=26. 6. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626082359/http://www.amanatarchitect.com/shahyad/index.php?lang=english|url-status=dead}}</ref> Glavni izvođač radova na izgradnji tornja bila je kompanija MAP, koju je nadgledao Ghaffar Davarpanah Varnosfaderani, poznati iranski klesar.<ref>{{Cite journal|last=Grigor|first=Talinn|date=2003|title=Of Metamorphosis Meaning on Iranian Terms|journal=Third Text|volume=17|issue=3|pages=207–225|doi=10.1080/0952882032000136858}}</ref> Projekat je uglavnom finansirala grupa od pet stotina iranskih industrijalaca. Prema izvještaju MEED-a, izgradnja je koštala oko šest miliona dolara.<ref>{{Cite journal|date=29. 10. 1971|title=MEED|journal=Middle East Economic Digest|volume=15}}</ref> Dana 16. oktobra 1971. godine održana je svečanost otvaranja kule.<ref>{{Cite web|url=http://www.countryreports.org/travel/Iran/pictures.htm#!shahyad-tower-tehran|title=Iran Travel Photos. Tourism pictures from Iran – CountryReports|website=countryreports.org|language=en|access-date=20. 2. 2017|archive-date=21. 2. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221110434/http://www.countryreports.org/travel/Iran/pictures.htm#!shahyad-tower-tehran|url-status=dead}}</ref> Međutim, toranj je bio otvoren za javnost tek 14. januara 1972. godine.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-35295083|title=The man behind Iran's most famous tower|last=Riazati|first=Rozita|date=14. 1. 2016|website=BBC News|access-date=22. 2. 2017}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRiazati2016">Riazati, Rozita (14 January 2016). [https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-35295083 "The man behind Iran's most famous tower"]. ''BBC News''<span class="reference-access-date">. Retrieved <span class="nowrap">22 February</span> 2017</span>.</cite></ref> == Muzej == Muzej Azadi nalazi se u suterenu. Među najranijim izloženim predmetima su kvadratne ploče, zlatne ploče i terakote iz [[Susa]] prekrivene klinastim slovima. Prije revolucije 1979., glavnu postavku je zauzimala kopija [[Kirov cilindar|Cyrusovog cilindra]], a original se čuva u [[Britanski muzej|Britanskom muzeju]] . Pored Cyrusovog cilindra nalazila se zlatna ploča u znak sjećanja na originalnu prezentaciju muzeja Mohammadu Rezi Pahlaviju od strane gradonačelnika Teherana. Keramika, keramika, lakirani [[Porcelan|porculan]] (kao što je plava i zlatna posuda iz sedmog vijeka iz Gorgana ), osvijetljeni [[Kur'an]] i minijature su isticale prekretnice u istoriji zemlje do 19. stoljeća, koje su bile predstavljene sa dvije oslikane ploče od Carice, a struktura je trebala predstavljati u nekom drevnom tekstu [[Farah Pahlavi|Farah Pah]] . [[Datoteka:1979_Iranian_Revolution.jpg|mini|Azadi toranj tokom Iranske revolucije 1979]] === Audiovizuelno pozorište (1971.) === Originalna emisija, osmišljena 1971. godine, zamijenjena je 1975. novom koja je pozvala posjetitelje da otkriju geografsku i prirodnu raznolikost Irana zajedno sa njegovim temeljnim historijskim elementima. Izlagao je niz nacionalnih dostignuća, tehničkih poduhvata, kaligrafiranih pjesama i minijaturnih slika. Za projekat, koji je osmislila [[čehoslovačka]] kompanija, bilo je potrebno 12.000 metara filma, 20.000 dijapozitiva u boji, 20 filmskih projektora i 120 dijaprojektora. Audiovizuelne programe režirao je profesor Jaroslav Frič (1928–2000). Pet kompjutera je upravljalo cijelim sistemom.<ref name="Khashayar">{{Cite web|url=http://summit.sfu.ca/item/15619|title=A Monument of Destiny: Envisioning A Nation's Past, Present, and Future Through Shahyad/Azadi|last=Khashayar|first=Hemmati|date=20. 8. 2015|website=summit.sfu.ca|access-date=28. 2. 2016}}</ref> === Svjetlosni ''šou Kapija riječi'' (2015.) === Njemački umjetnik Philipp Geist organizovao je projekciju mapiranja instalaciju pod nazivom ''Kapija riječi'' na kuli Azadi, povodom Dana njemačkog jedinstva . Emisija je održana od 3. do 5. oktobra 2015. godine. Umjetnik je u ovom projektu na poetski način vizualizirao teme slobode, mira, prostora i vremena. Geist je razvio svjetlosnu instalaciju od obojenih riječi i pojmova na različitim jezicima, te apstraktne slikarske kompozicije slika. Svetleće reči bile su na engleskom, nemačkom i perzijskom, kretale su se u sinhronizaciji sa živom muzikom na zidovima kule. == Galerija == <gallery mode="packed"> Datoteka:Azadi Square & Azadi Tower, aerial view 1971.jpg|alt=Azadi Square in 1971| Trg Azadi 1971 Datoteka:Azadi Tower at night, September 2016.jpg|alt=Azadi Tower during a full moon| Azadi toranj za vrijeme punog mjeseca Datoteka:میدان_آزادی،_میدان_شهیاد،_برج_آزادی،_برج_شهیاد،_تهران_Azadi_Tower,_Azadi_Square,_Meydea-e_Azadi,_Meydan-e_Shahyad,_Tehran_province,_Iran_Flag_colors_-_panoramio.jpg|alt=The tower in colors of the Iranian flag| Toranj u bojama [[Zastava Irana|iranske zastave]] Datoteka:3rd_Day_-_The_Green_Protest_Rally.jpg|alt=The tower during the 2009 presidential election protests| Toranj tokom protesta za predsedničke izbore 2009 Datoteka:Azadi_Tower_interior_2016.jpg|alt=The Azadi Tower observation deck| Vidikovac Azadi Tower Datoteka:آزادی_نمای_پایین.jpg|alt=A low-angle view of the tower| Pogled iz niskog ugla na toranj Datoteka:Azadi_tower_1.jpg|alt=Inside the Azadi museum| Unutar muzeja Azadi Datoteka:Azadi_tower_7.jpg|alt=Inside the Azadi museum| Unutar muzeja Azadi Datoteka:Azadi_tower_2.jpg|alt=Inside the Azadi museum| Unutar muzeja Azadi Datoteka:Azadi_tower_8.jpg|alt=Inside the Azadi museum| Unutar muzeja Azadi Datoteka:Banknote_of_second_Pahlavi_-_200_rials_(rear).jpg|alt=Azadi Tower on the reverse of a 1974 200-Iranian rial banknote| Azadi toranj na poleđini novčanice od 200 [[Iranski rial|iranskih rijala]] iz 1974. Datoteka:2018-09-26_Iran,_Tehran,_Azadi_Tower_(2).jpg|alt=View of the tower| Pogled na toranj Datoteka:2018-09-26_Iran,_Tehran,_Azadi_Tower_(3).jpg|alt=View of the tower| Pogled na toranj Datoteka:2018-09-26_Iran,_Tehran,_Azadi_Tower_(4).jpg|alt=View of the tower| Pogled na toranj </gallery> == Junctions == * [[Datoteka:Expressway_in_Iran.svg|20x20piksel]] Saidi Expressway * [[Datoteka:Iran_First_Level_Road_32.png|37x37piksel]] Karaj Special Road * [[Datoteka:Expressway_in_Iran.svg|20x20piksel]] Mohammad Ali Jenah autocesta * [[Datoteka:Avenue_in_Iran.svg|20x20piksel]] Azadi Street == Eksterne veze == * ''[https://www.theguardian.com/world/iran-blog/gallery/2015/oct/07/german-artist-tehran-freedom-arch-pictures Njemački umjetnik osvijetlio Teheranski luk slobode – na slikama]'' (Slike) == Vidi također == * Milad Tower * Iranska arhitektura * Memorijal mučenika, Alžir == Reference == 77mz2zphg3sbwxcy5t6qiitgqmfqpny Akademija dramske umjetnosti u Zagrebu 0 518715 3900171 3759104 2026-06-23T20:59:53Z EUPBR 172755 3900171 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Akademija dramske umjetnosti, Zagreb, 2025.jpg|mini|250x250piksel|Akademija dramske umjetnosti]] '''Akademija dramske umjetnosti u Zagrebu''' dio je [[Univerzitet u Zagrebu|Univerziteta u Zagrebu]]. == Historija == Hrvatski [[sabor]] je 1861. donio odluku ''"O pozorištu jugoslavenskom [[Kraljevina Hrvatska i Slavonija|trojedne kraljevine]]" - ...kako Pozorišni odbor ima utemeljiti u Zagrebu učilište za osoblje pozorišno, zatim imenovati i plaćati vješta učitelja.'' Prvo glumačko učilište u Hrvatskoj utemeljio je 35 godina kasnije, 1896. intendant zagrebačkoga pozorišta dr. [[Stjepan Miletić]].{{efn|Među brojnim Miletićevim reformatorskim zahvatima kojima je obilježio svoju historijsku i uspješnu intendanturu (1894-1898.), ističe se osnivanje ''Hrvatske dramatske škole'' koja je djelovala u suradnji s Muzičkim zavodom.}} Godina 1896. računa kao početak službenoga rada ADU, prvobitno Hrvatske dramatske škole, koja kasnije više puta mijenja svoj naziv te dopunjava svoj program i odsjeke kako bi na kraju postala Akademija dramske umjetnosti. Akademija pozorišne umjetnosti sljednik je svih glumačkih škola koje su do 1950. djelovale. Akademija pozorišne umjetnosti je utemeljena kao visokoškolska ustanova 1950, a tokom svog razvoja mijenjala je naziv u ''Akademija pozorišne i filmske umjetnosti'', ''Akademija za pozorište, film i televiziju'' i ''Akademija dramske umjetnosti''.<ref>{{Citiranje weba |url=http://snimanje.adu.hr/stivo/tekst04-2.html |title=Arhivirana kopija |access-date=11. 12. 2011 |archive-date=6. 12. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206070031/http://snimanje.adu.hr/stivo/tekst04-2.html |url-status=dead }}</ref> Dan škole obilježava se 3. maja, na godišnjicu [[Raketiranje Zagreba 1995.|raketiranja Zagreba 1995.]], kada je pogođena ADU, pri čemu je zgrada bitno oštećena, 5 zaposlenika i studenata Akademije je ozlijeđeno, a student prve godine filmske režije ''Luka Skračić'' pogođen je ispred Akademije te je preminuo nakon mjesec dana ne dolazeći svijesti.<ref>[http://www.snimanje.adu.hr/stivo/tekst03.html Odsjek snimanja ADU Zagreb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211017175615/http://snimanje.adu.hr/stivo/tekst03.html |date=17. 10. 2021 }} Snimatelji i akademici u Domovinskom ratu</ref> Akademija je više od 80 godina samostalna institucija, te je tek 1979. postala dijelom Univerziteta u Zagrebu. == Uprava == === Rektori === {| {{prettytable}} ! Godina ! Rektor |- | 1950-1954. | [[Josip Škavić]] |- | 1954-1962. | [[Branko Gavella]] |- | 1962-1970. | [[Kosta Spaić]] |- | 1970-1972. | [[Bratoljub Klaić]] |- | 1972-1976. | [[Izet Hajdarhodžić]] |- | 1976-1978. | [[Vladan Švacov]] |} === Dekani === {| {{prettytable}} ! Godina ! Dekan |- | align=right | 1978-1980. | [[Vladan Švacov]] |- | align=right | 1980-1982. | [[Nikola Batušić]] |- | align=right| 1982-1984. | [[Tomislav Radić]] |- | align=right| 1984-1986. | [[Joško Juvančić]] |- | align=right| 1986-1988. | [[Nikola Batušić]] |- | align=right| 1988-1992. | [[Enes Midžić]] |- | align=right| 1.-31. oktobra 1992. | [[Vlatko Pavletić]] |- | align=right| 1992-1996. | [[Enes Midžić]] |- | align=right| 1996-2000. | [[Maja Rodica Virag]] |- | align=right| 2000-2004. | [[Vjeran Zuppa]] |- | align=right| 2004-2008. | [[Branko Ivanda]] |- | align=right| 2008-2012. | [[Enes Midžić]] |- | align=right| 2012-danas | [[Borna Baletić]] |} == Odsjeci == Odsjeci akademije su: # Dramaturgija # Filmska i televizijska režija # Pozorišna režija # Montaža # Produkcija # Snimanje # Gluma # Baletna pedagogija # Savremeni ples; smjer: izvedbeni # Savremeni ples; smjer: nastavnički == Vanjski linkovi == * [http://www.adu.hr/ Službene stranice Akademije dramske umjetnosti u Zagrebu] *[http://dramaturgija.adu.hr Web stranica Odsjeka za dramaturgiju Akademije dramske umjetnosti u Zagrebu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025223509/http://dramaturgija.adu.hr/ |date=25. 10. 2020 }} == Bilješke == {{Spisaknapomena}} == Reference == {{Refspisak}} [[Kategorija:Fakulteti u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Obrazovanje u Zagrebu]] [[Kategorija:Umjetnost u Zagrebu]] [[Kategorija:Obrazovne institucije osnovane 1896.]] [[Kategorija:Fakulteti u Zagrebu]] [[Kategorija:Akademija dramske umjetnosti u Zagrebu|*]] rt3yt9rr8n1am7n76iwj8ac92dsapl0 Indrek Tobreluts 0 521626 3900053 3895305 2026-06-23T14:10:41Z AnToni 2325 3900053 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Indrek Tobreluts | slika = Indrek Tobreluts 001.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Indrek Tobreluts u Oslu 2013. | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1976|04|05}} | mjesto_rođenja = [[Tartu]], [[Estonska Sovjetska Socijalistička Republika|Estonska SSR]] | država rođenja = [[SSSR]] | država = {{ZID|Estonija}} | klub = | trener = | visina = 184 | težina = 72 <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''5''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''15''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''31.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačno}}:'''43.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}:'''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}:'''31.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}:'''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) }} | pobjede u dis = '''0''' | kraj karijere = 2006. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | status = neaktivan | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Juniorsko svjetsko prvenstvo u biatlonu|Juniorska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} }} '''Indrek Tobreluts''' rođen 5. aprila 1976. u [[Tartu]]u, [[Estonska Sovjetska Socijalistička Republika|Estonska SSR]], [[SSSR]] (danas [[Estonija]]) nekadašnji je estonski [[biatlon]]ac.<ref name="SportsRef">{{cite web |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/to/indrek-tobreluts-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417191011/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/to/indrek-tobreluts-1.html |url-status=dead |archive-date=17. 4. 2020 |title=Indrek Tobreluts Olympic Results |accessdate=7. 7. 2019|language=en}}</ref> == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|36]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|13]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|53]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|41]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|11]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|66]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|43]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|15]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|31]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|13]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|29]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|53]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – potjera (muškarci)|45]] | |} Indrek Tobreluts je pet puta nastupio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat 29-o mjesto na ZOI 2014. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|utrci na 20&nbsp;km]], kada je s dva promašaja i 3:30.8&nbsp;min zaostatka bio sporiji iza [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] na ZOI 2002. s [[Janno Prants|Jannom Prantsom]], [[Dimitrij Borovik|Dimitrijem Borovikom]] i [[Roland Lessing|Rolandom Lessingom]] sa zaostatkom od 4:55.9&nbsp;min osvojio je 11-o mjesto iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|81]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|16]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|77]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|16]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|70]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|16]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|63]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|52]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|42]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|67]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|15]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|71]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|27]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|35]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|14]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|70]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|69]] | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|47]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|11]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|12]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|60]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (mješovito)|11]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|82]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|64]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|15]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|13]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|43]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|37]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|15]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|14]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|51]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|69]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (mješovito)|15]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|56]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|86]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|15]] | |} Nastupio je na 15 Svjetskih prvenstava od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013]]. Najbolji plasman ostvario je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] osvajanjem 17-og mjesta u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km)|utrci na 10&nbsp;km]], kada je bez promašaja i zaostatkom od 1:03.1&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Frode Andresen|Frodea Andresena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je rezultat deveto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Janno Prants|Jannom Prantsom]], [[Kalju Ojaste|Kaljuom Ojasteom]] i [[Dimitrij Borovik|Dimitrijem Borovikom]]; te na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Janno Prants|Jannom Prantsom]], [[Roland Lessing|Rolandom Lessingom]] i [[Dimitrij Borovik|Dimitrijem Borovikom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="21" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] |- | || ||||||||56||55||62||45||31||75||84||61||85||98||79||84||59||76|||| |} Prvi nastup u takmičenjima [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskog kupa u biatlonu]] Tobreluts je imao u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|SK 1994/95.]], kada je u njemačkom [[Oberhof]]u 19. januara 1995. u utrci na 20&nbsp;km zauzeo 80-o mjesto s jednim promašajem i zaostatkom od 08:58.2&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. Najbolji rezultat mu je peto mjesto u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|SK 2003/04.]] 8. januara 2004. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]], kada je u utrci na 10,5&nbsp;km s bez promašaja i zaostatkom od 39.8&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Raphaël Poirée|Raphaëla Poiréea]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je rezultat peto mjesto u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 20022/2003.|SK 2003/03.]] u [[Njemačka|njemačkom]] [[Oberhof]]u u štafetnoj utrci s [[Dimitrij Borovik|Dimitrijem Borovikom]], [[Janno Prants|Jannom Prantsom]] i [[Roland Lessing|Rolandom Lessingom]]; te u istoj sezoni u [[Brezno]]m 20. decembra 2002. u istom sastavu. == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2015. == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} ==Reference== {{Commons category|Indrek Tobreluts}} {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== {{Biatlon portal}} * {{Sport365-m|95}} {{DEFAULTSORT:Tobreluts, Indrek}} [[Kategorija:Rođeni 1976.]] [[Kategorija:Biografije, Tartu]] [[Kategorija:Estonski biatlonci]] [[Kategorija:Estonski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] bp7tkoeilesdjer34o0moym7ol2l73d Korisnik:AnToni/test2 2 523334 3900274 3899437 2026-06-24T08:48:59Z AnToni 2325 3900274 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours hlist" align=right | * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1960.|1960 <small><small>(30/30)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1964.|1964 <small><small>(51/51)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1968.|1968 <small><small>(72/72)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1972.|1972 <small><small>(62/62)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1976.|1976 <small><small>(74/74)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1980.|1980 <small><small>(76/76)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1984.|1984 <small><small>(95/95)</small></small>]]</s> * <s>[[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1988.|1988 <small><small>(92/92)</small></small>]]</s> * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992 <small><small>(192/196)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994 <small><small>(165/191)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998 <small><small>(134/179)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002 <small><small>(125/188)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006 <small><small>(125/204)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010 <small><small>(115/204)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014 <small><small>(96/205)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018 <small><small>(93/200)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022 <small><small>(97/210)</small></small>]] * [[:Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2026.|2026 <small><small>(91/210)</small></small>]] c2r4srn6ljkvopornh0n994ausv2k3z Pelet u ornitologiji 0 524224 3900257 3890478 2026-06-24T07:35:57Z Panasko 146730 3900257 wikitext text/x-wiki [[Slika:Shituan.jpg|thumb| Peleti od [[dugouha sova|dugouhe sove]].]] [[Slika:PigeonAnatomy.png|thumb| [[Probavni kanal]] [[ptice]].]] [[Slika:Pelotes réjection Asio Otus.jpg|thumb|Pelete dugouhe sove i [[kost]]i glodara dobijene iz seciranih peleta (1 štapić = 1 cm).]] [[Slika:Great-horned Owl ejecting a pellet.jpg|thumb|'''Velika rogata sova izbacuje kuglicu''']] '''Pelet''', u [[ornitologija|ornitologiji]], je masa neprobavljenih dijelova ptičje hrane koju neke vrste ptica povremeno povrate. Sadržaj ptičjeg [[izmet]]a zavisi od njene ishrane, ali može uključivati egzoskelet insekata, neprobavljivu biljnu materiju, kosti, krzno, perje, kljunove, kandže i zube. U sokolarstvu, izmet se naziva ''odljevak''. Prolazak izmeta omogućava ptici da ukloni neprobavljivi materijal iz svog proventriculusa, odnosno žljezdanog želuca. Kod ptica grabljivica, vraćanje izmeta služi zdravlju ptice na drugi način, "čišćenjem" dijelova [[Probavni trakt životinja|probavnog trakta]], uključujući [[jednjak]]. Pelete se formiraju u roku od šest do deset sati nakon obroka u ptičjem [[želudac|želucu]] ([[mišić]]avom želucu). Ornitolozi mogu sakupljati pelete jedne vrste tokom vremena kako bi analizirali sezonske varijacije u njenim prehrambenim navikama. Jedna od prednosti sakupljanja peleta je ta što omogućava određivanje prehrane bez ubijanja i disekcije ptice. Pelete se nalaze na različitim lokacijama, ovisno o vrsti. Općenito, to su mjesta za odmor i [[ptičja gnijezda|gniježđenje]]: za većinu jastrebova i [[sova]], ispod [[četinari|četinarskog]] drveća; za [[zapadnu ušu|ušuvu]], u podnožju litica ili u [[štala]]ma i [[silos]]ima; za još neke vrste sova, u njihovim jazbinama ili u močvarnim i poljskim [[Poaceae|travama]].<ref name = Terres>Terres, John. K. ''The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds'', New York: Alfred A. Knopf, 1980. {{ISBN|0-394-46651-9}}</ref> [[Slika:Kingfisher pellet - 2020-02-02 - Andy Mabbett - 02 (cropped).jpg|thumb|upright| Kuglica običnog [[vodomar]]a.]] Pelete [[jastreb]]a i [[sova]] su sive ili smeđe, a oblika im varira od sfernog do duguljastog ili čepastog. Kod velikih ptica, duge su od jednog do pet centimetara, a kod [[pjevica]], oko pola [[inč]]a. Mnoge druge vrste proizvode pelete, uključujući [[gnjurac|gnjurce]], [[čaplja|čaplje]], [[kormoran]]e, [[galeb]]ove, [[čigra|čigre]], [[vodomar]]e, [[vrana|vrane]], [[šojka|šojke]], [[vodonosac|vodonosce]], [[svračak|svračke]], [[lastavica|laste]] i većinu [[obalska ptica|obalskih ptica]]. Ornitolozi koji ispituju pelete otkrili su neobične predmete u njima - čak i [[ptičiji prsten|ptičje prstenove]] koji su nekada bili pričvršćeni za manju vrstu koju je ptica grabežljivica pojela. U Sjedinjenim Američkim Državama, zrna [[sova|kreštava sova]] sadržavala su prstenove [[sjenica (ptica)|čubaste sjenice]], [[crnokapa sjenica|crnokape sjenice]] i [[američki češljugar|američkog češljugara]]. Godine 1966. pronađeno je zrno [[suri orao|surog orla]] u [[Oregon]]u, koje je sadržavalo prsten postavljen na [[američka zvižda|američku zviždu]] četiri mjeseca ranije, i {{convert|1600|km|mi|abbr=on}} udaljeno u južnoj [[Kalifornija|Kaliforniji]].<ref name = Terres/> [[Dlaka]], [[kost]]i i drugi dijelovi tijela (kao što su udovi, fragmenti kože, pa čak i [[izmet]]) glodara pronađeni u sovinim kuglicama mogu sadržavati žive [[Glodari|glodarske]] viruse i [[Bakterija|bakterije]]. Iz tog razloga, ponekad se steriliziraju prije istraživanja. Smith i saradnici su opisali dvije epidemije zaraze ''[[Salmonella typhimurium]]'' u [[škola]]ma koje su secirane kuglicama.<ref>{{cite journal |last1=Smith |first1=KE |last2=Anderson |first2=F |last3=Medus |first3=C |last4=Leano |first4=F |last5=Adams |first5=J |year=2005 |title=Outbreaks of salmonellosis at elementary schools associated with dissection of owl pellets. |journal=Vector-Borne and Zoonotic Diseases |volume=5 |issue=2 |pages=133–136 |pmid=16011429 |doi=10.1089/vbz.2005.5.133 }}</ref> [[Glodari]] obično izbjegavaju sovine kuglice, očigledno zbog njihovog zaraznog potencijala.<ref>Sike T, Rózsa L 2006. [http://www.zoologia.hu/list/sike_rozsa.pdf| Izbjegavanje sovinih kuglica kod žutovratih poljskih miševa ''Apodemus flavicollis'' i kućnih miševa ''[[Mus musculus]]'' Acta Zoologica Academiae Scientiarum Hungaricae]{{Mrtav link}}'', '''52''', 77–80.</ref> ==U sokolarstvu== U [[sokolarstvo|sokolarstvu]], '''bacanje''' podrazumijeva davanje [[jastreb]]u grube hrane, koja se kasnije [[Regurgitacija|regurgitira]] kako bi se očistio i pročistio njegov [[Anatomija usjeva|usjev]]. Jastrebovi u divljini će sami proizvoditi izmet, u obliku malih kuglica krzna, perja i drugog neprobavljivog materijala, koje se povrate satima nakon što su jeli. Od grube hrane koja se koristi za sokolove u zatočeništvu, postoje dvije vrste: perje i pamuk; potonji je obično u kuglicama veličine [[lješnjak]]a, napravljenim od mehkog finog [[pamuk]]a, i unesenim u jastrebov klanac nakon večere. Ujutro će jastreb "izbaciti" izmet, u koje vrijeme ih treba pregledati na boju i stanje kako bi se utvrdilo stanje jastrebovog tijela. Ako su izmet okrugli, bijeli, bez smrada, niti vrlo vlažni, onda je jastreb zdrav; ako je drugačije, posebno crne, zelene, sluzave ili slično, [[jastreb]] je bolestan.<ref>{{1728}}</ref> Bacanje perja se ispituje na isti način. Žuto [[paperje]] jednodnevnih [[pijetao|pijetlovih]] pilića, koji su uobičajena prehrana među jastrebovima u zatočeništvu, može biti dovoljno da izazove bacanje. Međutim, zečje krzno i perje divljih ptica su pogodniji za ovu svrhu.<ref name="ford">Ford, Emma. ''Falconry: Art and Practice, Revised Edition''. Octopus Publishing Group - Cassell Illustrated. 1998. {{ISBN|0-7137-2588-5}}. p 23.</ref> Bacanje će se odvijati svakodnevno u isto vrijeme, pod uslovom da se jastrebovi puštaju u zrak u isto vrijeme svaki dan. Jastrebovi u zatočeništvu se obično važu neposredno prije leta. Ako su prethodnog dana hranjeni grubom hranom, trebali bi je izbaciti prije vaganja, kako bi se izbjeglo netačno mjerenje.<ref name="ford"/> Bacanje je neophodan dio preživljavanja jastreba. Ne samo da čisti usjev, već i gruba hrana koja se povrati čisti bakterije sa zidova [[usjevi|usjeva]]. Ako [[jastreb]]ovi u zatočeništvu ne dobiju ovu potrebnu grubu hranu, već se umjesto toga hrane samo mesom, ozbiljno će se razboljeti i neće se moći pustiti u divljinu.<ref>Elsberry, Wesley R. "[http://austringer.net/falcjar.html Falconry Jargon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904175250/http://www.austringer.net/falcjar.html |date=4. 9. 2011 }}". ''Austringer''. URL accessed 2006-05-30.</ref> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== {{commons category|Bird pellets}} * [https://web.archive.org/web/20060405195049/http://www.wbu.com/chipperwoods/photos/owls.htm Owls & Owl Pellets] [[Kategorija:Ishrana ptica]] 8s4ovx4s62iawrkvc7q9xlxawu0n1qz Tonzilitis 0 525080 3900213 3890509 2026-06-24T02:22:52Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900213 wikitext text/x-wiki {{infokutija zdravstveno stanje | ime = Tonzilitis | slika = Pos strep.JPG | opis_slike = Slučaj [[streptokokni faringitis|streptokoknog faringitisa]] s tipskim tonzilskim [[eksudat]]om kod 16-godišnjaka s pozitivnim nalazom kulture | alt = Skup velikih tonzila u stražnjem dijelu grla prekriven žutim eksudatom | specijalnost= [[Zarazna bolest]], [[Infektologija]] | simptomi = [[Bol u grlu]], [[groznica]], [[povećanje]] tonzila, problemi s gutanjem, [[limfni čvor|veliki limfni čvorovi]] oko vrata | komplikacije = [[Peritonzilarni apsces]] | pojava = Nakon [[infekcija]] | trajanje = ~ 1 sedmica | uzrok = [[Virusna infekcija]], [[bakterijska infekcija]]<ref name=Wind2016>{{cite journal |vauthors=Windfuhr JP, Toepfner N, Steffen G, Waldfahrer F, Berner R |title=Clinical practice guideline: tonsillitis I. Diagnostics and nonsurgical management |journal=Eur Arch Otorhinolaryngol |volume=273 |issue=4 |pages=973–87 |date=april 2016 |pmid=26755048 |pmc=7087627 |doi=10.1007/s00405-015-3872-6 |type= Practice guideline}}</ref><ref name=Lang2009>Lang 2009, [https://web.archive.org/web/20161002102233/https://books.google.com/books?id=DdBJ6jCf8KgC&pg=PA2083 p. 2083.]</ref> | rizici = | dijagnoza = Na osnovu simptoma, [[bris grla|brisa grla]], [[brzi test na streptokoke|brzog testa na streptokoke]] | diferencijalna_dijagnoza=[[Upala grla]] | Prevencija = | Liječenje = | lijek= [[Paracetamol]] (acetaminofen), [[ibuprofen]], [[penicilin]]<ref name=Wind2016/> | Prognoza = | frekvencija = 7,5% (u bilo koja 3 mjeseca) | Smrti = }} '''Tonzilitis''' je [[upala]] krajnika u gornjem dijelu [[grlo|grla]]. Može biti akutna ili hronična.<ref name="ICD11A">{{cite web |title=ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics Acute tonsillitis |url=https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http%3a%2f%2fid.who.int%2ficd%2fentity%2f260431605 |website=icd.who.int |access-date=21. 12. 2022}}</ref><ref name="ICD11B">{{cite web |title=ICD-11 for Mortality and Morbidity Chronic disorders of tonsils or adenoids Statistics |url=https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http%3a%2f%2fid.who.int%2ficd%2fentity%2f512796448 |website=icd.who.int |access-date=21. 12. 2022}}</ref><ref name=NCIThesaurus>{{cite web|title=Acute Tonsillitis|url=https://evsexplore.semantics.cancer.gov/evsexplore/concept/ncit/C97142|website=NCIthesaurus|access-date=3. 11. 2020}}</ref> Akutni tonzilitis obično ima brz početak.<ref>{{cite web|title=Tonsillitis|url=https://meshb.nlm.nih.gov/#/record/ui?ui=D014069|access-date=4. 8. 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160325080921/http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014069|archive-date=25. 3. 2016}}</ref> == Znaci i simptomi == [[Slika:Blausen 0860 Tonsils&Throat Anatomy.png|thumb|upright=1.3|Ilustracija koja poređuje normalnu anatomiju krajnika i tonzilitisa]] Osobe s tonzilitisom obično imaju [[bol u grlu]], [[bolno gutanje|odinofagija]], [[malaksanost]] i [[groznica|groznicu]].<ref name="De2018">{{cite journal |vauthors=De M, Anari S |title=Infections and foreign bodies in ENT |journal=Surgery (Oxf) |volume=36 |issue=10 |pages=555–556<!--full range is 553-559--> |date=oktobar 2018 |pmid=32336859 |pmc=7172438 |doi=10.1016/j.mpsur.2018.08.008 |type= Review }}</ref> Njihovi krajnici – a često i stražnji dio grla – izgledaju [[eritem|crveni]] i otečeni, a ponekad ispuštaju bijeli iscjedak.<ref name=Bird2014/><!--p. 370--><ref name=Stelter2014>{{cite journal |vauthors=Stelter K |title=Tonsillitis and sore throat in children |journal=GMS Curr Top Otorhinolaryngol Head Neck Surg |volume=13 |page=3<!--Full range is 1-24--> |date=2014 |pmid=25587367 |pmc=4273168 |doi=10.3205/cto000110 |type= Review}}</ref> Neki također imaju osjetljiv otok vratnih [[limfni čvor|limfnih čvorova]].<ref name=Bird2014>{{cite journal |vauthors=Bird JH, Biggs TC, King EV |title=Controversies in the management of acute tonsillitis: an evidence-based review |journal=Clin Otolaryngol |volume=39 |issue=6 |pages=368–74 |date=decembar 2014 |pmid=25418818 |pmc=7162355 |doi=10.1111/coa.12299 |type= Review}}</ref><ref name="inesss"/><!--p. 370--> Mnoge virusne infekcije koje uzrokuju tonzilitis također će uzrokovati [[kašalj]], curenje iz nosa, promukao glas ili stvaranje mjehurića u ustima ili grlu.<ref name=Bochner2017>{{cite journal |vauthors=Bochner RE, Gangar M, Belamarich PF |title=A Clinical Approach to Tonsillitis, Tonsillar Hypertrophy, and Peritonsillar and Retropharyngeal Abscesses |journal=Pediatr Rev |volume=38 |issue=2 |page=82<!--range is 81–92--> |date=februar 2017 |pmid=28148705 |doi=10.1542/pir.2016-0072|s2cid=31192934 |type= Review}}</ref> Infektivna [[mononukleoza]] može uzrokovati oticanje krajnika crvenim petehijama ili bijelim iscjetkom koji se može proširiti na jezik.<ref name=Fugl2019>{{cite journal |vauthors=Fugl A, Andersen CL |title=Epstein-Barr virus and its association with disease - a review of relevance to general practice |journal=BMC Fam Pract |volume=20 |issue=1 |pages=62<!--Section=Clinical presentation--> |date=maj 2019 |pmid=31088382 |pmc=6518816 |doi=10.1186/s12875-019-0954-3 |type= Review |doi-access=free }}</ref> Ovo može biti praćeno groznicom, bolom u grlu, oticanjem cervikalnih limfnih čvorova i povećanjem [[jetra|jetre]] i [[slezena|slezene]]. Bakterijske infekcije koje uzrokuju tonzilitis također mogu uzrokovati karakterističan [[Šarlah|"skarlatiniformni" osip]], [[povraćanje]] i mrlje ili iscjedak na tonzilama. [[Tonziloliti]] se javljaju kod čak 10% populacije, često zbog epizoda tonzilitisa. ==Uzroci== [[Slika:Tonsillitis cause.jpg|thumb|upright=1.3| Bakterije ili virusi mogu uzrokovati tonzilitis.]] Virusne infekcije uzrokuju 40 do 60% slučajeva tonzilitisa.<ref name=De2018/> Mnogi virusi mogu uzrokovati upalu tonzila (i ostatka grla), uključujući [[adenovirus]], [[rinovirus]], [[koronavirus]], [[virus influence]], [[virus parainfluence čovjeka|virus parainfluence]], [[koksaki virus]], [[virus ospica]], [[Epstein-Barr virus]], [[citomegalovirus]], [[respiratorni sincicijski virus]] i [[herpes simplex virus]].<ref name=Bochner2017/> Tonzilitis također može biti dio [[HIV]]/[[AIDS|Akutna infekcija, početne reakcije]] na [[HIV]] infekciju.<ref name=Bochner2017/> Procjenjuje se da je 1% do 10% slučajeva uzrokovano Epstein-Barr virusom.<ref name=Bird2014/> Tonzilitis može nastati i zbog infekcije bakterijama, pretežno β-hemolitičkim streptokokima grupe A ([[GABHS]]), koje uzrokuju [[streptokokna upala grla|streptokoknu upalu grla]].<ref name=De2018/><ref name="inesss"/> Bakterijska infekcija tonzila obično slijedi nakon početne virusne infekcije.<ref name=Bird2014/> Kada se tonzilitis ponovi nakon antibiotskog liječenja streptokoka, obično je uzrokovan istim bakterijama kao i prvi put, što ukazuje na to da antibiotski tretman nije bio u potpunosti učinkovit.<ref name="inesss">{{cite web |title=Pharyngitis-Tonsillitis in Children and Adults |url=https://www.inesss.qc.ca/fileadmin/doc/INESSS/Outils/GUO/Anglo/Guide_Pharyngite-Amygdalite_EN_WEB.pdf |website=Institut national d'excellence en santé et en services sociaux (INESSS) |access-date=22. 11. 2020 |language=en |date=mart 2016}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Gollan B, Grabe G, Michaux C, Helaine S |title=Bacterial Persisters and Infection: Past, Present, and Progressing |journal=Annu Rev Microbiol |volume=73 |pages=359–385 |date=septembar 2019 |pmid=31500532 |doi=10.1146/annurev-micro-020518-115650 |s2cid=202405991 |type= Review|doi-access=free }}</ref> Manje uobičajeni bakterijski uzroci uključuju: ''[[Streptococcus pneumoniae]]'', ''[[Mycoplasma pneumoniae]]'', ''[[Chlamydia pneumoniae]]'', ''[[Bordetella pertussis]]'', ''[[Fusobacterium]]'' [[difterija]]'', ''[[Treponema pallidum]]'' i ''[[Neisseria gonorrhoeae]]''.<ref name=merck>MerckManual|08|090|i||Tonsillopharyngitis}}</ref><ref name=wetmore>Wetmore 2007, pp. 756–57.</ref> [[Anaerobne bakterije]] su povezane s tonzilitisom, a ozbiljna klinička i naučna zapažanja podržavaju moguću ulogu u akutnom upalnom procesu.<ref>{{cite journal |vauthors=Brook I |title=The role of anaerobic bacteria in tonsillitis |journal=Int J Pediatr Otorhinolaryngol |volume=69 |issue=1 |pages=9–19 |date=januar 2005 |pmid=15627441 |doi=10.1016/j.ijporl.2004.08.007 |type=Review}}</ref> Ponekad je tonzilitis uzrokovan [[infekcija|infekcijom]] spirohetama i [[treponema|treponemom]], što se naziva Vincentova angina ili [[Hugo Carl Plaut|Plaut]]-Vincentova [[angina]].<ref>{{cite journal |vauthors=Van Cauwenberge P |title=[Significance of the fusospirillum complex (Plaut-Vincent angina)] |language=nl |journal=Acta Otorhinolaryngol Belg |volume=30 |issue=3 |pages=334–45 |year=1976 |pmid=1015288 }} — fusospirillum complex (Plaut-Vincent angina) Van Cauwenberge studied the tonsils of 126 patients using direct microscope observation. The results showed that Vincent's angina causes 40% of acute tonsillitis, and Spirochaeta causes 27% of chronic tonsillitis.</ref> Unutar krajnika, [[leukociti|bijela krvna zrnca]] [[imunski sistem|imunskog sistema]] uništavaju viruse ili [[bakterije]] proizvodnjom upalnih [[citokin]]a poput fosfolipaze A2]],<ref name="pmid22297210">{{cite journal |vauthors=Ezzeddini R, Darabi M, Ghasemi B, Jabbari Moghaddam Y, Jabbari Y, Abdollahi S, etal | title=Circulating phospholipase-A2 activity in obstructive sleep apnea and recurrent tonsillitis. | journal=Int J Pediatr Otorhinolaryngol | year= 2012 | volume= 76 | issue= 4 | pages= 471–4 | pmid=22297210 | doi=10.1016/j.ijporl.2011.12.026 }}</ref> što također dovodi do groznice.<ref>{{cite journal |vauthors=van Kempen MJ, Rijkers GT, Van Cauwenberge PB |s2cid=33290556 |title=The immune response in adenoids and tonsils |journal=Int. Arch. Allergy Immunol. |volume=122 |issue=1 |pages=8–19 |date=maj 2000 |pmid=10859465 |doi= 10.1159/000024354|type= Review}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Perry M, Whyte A |title=Immunology of the tonsils |url=https://archive.org/details/sim_immunology-today_1998-09_19_9/page/414 |journal=Immunology Today |volume=19 |issue=9 |pages=414–21 |date=septembar 1998 |pmid=9745205 |doi= 10.1016/S0167-5699(98)01307-3|type= Review}}</ref> [[Infekcija]] može biti prisutna i u grlu i okolnim područjima, uzrokujući upalu ljudskog [[ždrijelo|ždrijela]].<ref name="inesss"/><ref name=medline>{{MedlinePlusEncyclopedia|001043|Tonsillitis}}</ref> ==Dijagnoza== Ne postoji jasna razlika između upale grla koja je specifično tonzilitis i upale grla uzrokovane upalom krajnika i obližnjih tkiva.[<ref name="inesss"/><ref>{{Cite web|date=22. 8. 2019|title=Tonsillitis - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/598|access-date=4. 11. 2020|website=BMJ Best Practice}}</ref> Akutna [[upala grla]] može se dijagnosticirati kao ''tonzilitis'', ''faringitis'' ili ''tonzilofaringitis'' (također nazvan faringotonzilitis), ovisno o kliničkim nalazima.<ref name="inesss"/> [[Slika:Throat Culture.png|thumbnail|upright=1.3| Bris grla]] U ustanovama [[primarne zdravstvene zaštite]], [[Centorovi kriteriji]] se koriste za određivanje vjerovatnoće infekcije beta-hemolitičkim streptokokom grupe A (GABHS) kod akutnog tonzilitisa i potrebe za antibioticima za liječenje tonzilitisa.<ref name=Bird2014/><ref name="inesss"/> Međutim, Centorovi kriteriji imaju svoje slabosti u postavljanju precizne dijagnoze za odrasle. Centorovi kriteriji su također neefikasni u dijagnosticiranju tonzilitisa kod djece i ustanova [[sekundarne zdravstvene zaštite]] (bolnica).<ref name=Bird2014/> Modificirana verzija Centorovih kriterija, koja je modificirala originalne Centorove kriterije 1998. godine, često se koristi kao pomoć u dijagnozi. Originalni Centorovi kriteriji imali su četiri glavna kriterija, ali modificirani Centorovi kriteriji imaju pet. Pet glavnih kriterija modificiranog Centorovog skora su: # Prisustvo tonzilarnog [[eksudat]]a # Bolni [[limfni čvor]]ovi na vratu # Anamneza groznice # Starost između pet i petnaest godina # Odsustvo [[kašalj|kašlja]] Mogućnost GABHS infekcije raste s višim rezultatom. Vjerovatnoća dobijanja GABHS-a je 2 do 23% za rezultat 1, a 25 do 85% za rezultat 4.<ref name=Bird2014/> Dijagnoza GABHS tonzilitisa može se potvrditi kulturom uzoraka dobijenih brisom grla i njihovim nasađivanjem na medij [[krvni agar]]. Ovaj mali postotak lažno negativnih rezultata dio je karakteristika korištenih testova, ali je također moguć ako je osoba primila antibiotike prije testiranja. Identifikacija zahtijeva 24 do 48 sati kulturom. Dostupni su brzi skrining testovi (10-60 minuta) koji imaju osjetljivost od 85-90%. Kod 40% osoba bez ikakvih simptoma, kultura grla može biti pozitivna. Stoga se kultura grla ne koristi rutinski u kliničkoj praksi za detekciju GABHS-a.<ref name=Bird2014/> Centor i McIsaac rezultati su podjednako neefikasni u identifikaciji pacijenata kojima su potrebni antibiotici, a koji se javljaju sa faringitisom u bolnice. Previše zaista pozitivnih slučajeva se propusti, a previše lažno pozitivnih se liječi, što dovodi do prekomjernog propisivanja [[antibiotik]]a.<ref>{{Cite journal |last=Kanagasabai |first=Atchchuthan |last2=Evans |first2=Callum |last3=Jones |first3=Hayley E. |last4=Hay |first4=Alastair D. |last5=Dawson |first5=Sarah |last6=Savović |first6=Jelena |last7=Elwenspoek |first7=Martha M.C. |date=april 2024 |title=Systematic review and meta-analysis of the accuracy of McIsaac and Centor score in patients presenting to secondary care with pharyngitis |url=https://www.clinicalmicrobiologyandinfection.com/article/S1198-743X(23)00633-X/fulltext |journal=Clinical Microbiology and Infection |language=English |volume=30 |issue=4 |pages=445–452 |doi=10.1016/j.cmi.2023.12.025 |issn=1198-743X |archive-url=https://web.archive.org/web/20240113054208/https://www.clinicalmicrobiologyandinfection.com/article/S1198-743X(23)00633-X/fulltext |archive-date=13. 1. 2024 |doi-access=free |access-date=12. 8. 2025 |url-status=live }}</ref> Bakterijska kultura se može provesti ako je brzi streptokokni test negativan.<ref>{{cite journal |vauthors=Leung AK, Newman R, Kumar A, Davies HD | s2cid = 35041911 | year = 2006 | title = Rapid antigen detection testing in diagnosing group A beta-hemolytic streptococcal pharyngitis | journal = Expert Rev Mol Diagn | volume = 6 | issue = 5| pages = 761–6 | doi = 10.1586/14737159.6.5.761 | pmid = 17009909 |type= Review}}</ref> Povećanje titra streptokoknih antitijela protiv streptolizina O ([[Anti-streptolizin O|ASO]]) nakon akutne infekcije može pružiti retrospektivni dokaz GABHS infekcije i smatra se konačnim dokazom GABHS infekcije, ali ne nužno i tonzila.<ref>{{cite journal |vauthors=Sen ES, Ramanan AV |title=How to use antistreptolysin O titre |journal=Archives of Disease in Childhood: Education and Practice Edition |volume=99 |issue=6 |date=decembar 2014 |pages=231–8 |pmid=24482289 |doi=10.1136/archdischild-2013-304884|s2cid=37309363 |type= Review}}</ref> [[Serologija]] na Epstein-Barrov [[virus]] može se testirati kod osoba koje možda imaju infektivnu mononukleozu s tipičnim brojem limfocita u kompletnoj krvnoj slici.<ref name="Bird2014"/> Pretrage krvi su potrebne samo za osobe koje su hospitalizirane i kojima su potrebni intravenski antibiotici. Nazo[[endoskopija]] se može koristiti kod osoba s jakim bolovima u vratu i nemogućnošću gutanja tekućine kako bi se isključio maskirani epiglotitis i supraglotitis. Rutinska nazo[[endoskopija]] se ne preporučuje djeci.<ref name=Bird2014/> ==Liječenje== Tretmani za smanjenje nelagode uzrokovane tonzilitisom uključuju:<ref name="inesss"/><ref name=wetmore/><ref name=medline/> * lijekove protiv bolova i snižavanja temperature kao što su [[paracetamol]] (acetaminofen) i [[ibuprofen]] * ispiranje grla toplom soli [[grgljanje|voda]], [[pastile za grlo|pastile]], [[med]] ili tople tekućine. Ne postoje antivirusni medicinski tretmani za tonzilitis uzrokovan virusom.<ref name="Tonsillitis">{{Cite web|title=Tonsillitis|url=https://medlineplus.gov/tonsillitis.html|access-date=3. 12. 2020|website=medlineplus.gov}}</ref> ===Antibiotici=== Ako je tonzilitis uzrokovan [[Streptococcus|streptococcus group A]], tada su [[antibiotik|antibiotici]] korisni, pri čemu su [[penicilin]] ili [[amoksicilin]] primarni izbor.<ref name=Bird2014/><ref name="inesss"/> [[Cefalosporin]]i i [[makrolid]]i smatraju se dobrim alternativama penicilinu u okruženju akutne njege.<ref name="inesss"/><ref name="Tonsillitis"/> ===Lijekovi protiv bolova=== [[Paracetamol]] i [[nesteroidni protuupalni lijekovi]] (NSAID) mogu se koristiti za liječenje bolova u grlu kod djece i odraslih.<ref name=Bird2014/><ref name="inesss"/> [[Kodein]] se izbjegava kod djece mlađe od 12 godina za liječenje bolova u grlu ili nakon tonzilektomije.<ref>{{Cite press release|publisher=US Food and Drug Administration|date=2013|title=Safety review update of codeine use in children; new Boxed Warning and Contraindication on use after tonsillectomy or adenoidectomy: Safety announcement|url=https://www.fda.gov/media/85072/download|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214175257/https://www.fda.gov/media/85072/download|url-status=dead|archive-date=14. 12. 2019|access-date=9. 11. 2020}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors= Jenco M|date=29. 10. 2020|title=Do not use codeine, tramadol in children: FDA|url=https://www.aappublications.org/news/2017/04/20/Codeine042017|journal=AAP News}}</ref> NSAID lijekovi (kao što je [[ibuprofen]]) i [[opioid]]i (kao što su [[kodein]] i [[tramadol]]) su podjednako efikasni u ublažavanju boli, međutim, s ovim lijekovima protiv bolova treba poduzeti mjere opreza. NSAID lijekovi mogu uzrokovati [[čir na želucu]] i oštećenje bubrega. Opioidi mogu uzrokovati [[respiratorna depresija|respiratornu depresiju]] kod osjetljivih osoba.<ref name=Bird2014/> Anestetik [[vodica za ispiranje usta]] se također može koristiti za simptomsko ublažavanje.<ref name=Bird2014/> ===Kortikosteroidi=== [[Kortikosteroidi]] smanjuju bol kod tonzilitisa i poboljšavaju simptome u roku od 24 do 48 sati. Preporučuju se oralni kortikosteroidi, osim ako osoba nije u stanju gutati lijekove. Oralni kortikosteroidi se preporučuju osim ako osoba nije u stanju gutati lijekove.<ref name=Bird2014/> ===Hirurgija=== {{Glavni|Tonzilektomija}} Kada se tonzilitis često ponavlja, često se proizvoljno definira kao najmanje pet epizoda tonzilitisa u godini,<ref>{{cite journal |vauthors=Georgalas CC, Tolley NS, Narula PA |title=Tonsillitis |journal=BMJ Clin Evid |volume=2014|date=juli 2014 |pmid=25051184 |pmc=4106232 |type= Review}}</ref> ili kada nepčani krajnici toliko oteknu da je gutanje otežano i bolno, može se izvršiti tonzilektomija kako bi se krajnici hirurški uklonili. Randomizirano kontrolirano ispitivanje tonzilektomije u odnosu na medicinski tretman (antibiotici i lijekovi protiv bolova) kod odraslih s čestim tonzilitisom pokazalo je da je tonzilektomija bila učinkovitija i isplativija. Rezultirala je manjim brojem dana s upalom grla.<ref>{{Cite journal |last1=Wilson |first1=Janet A |last2=O'Hara |first2=James |last3=Fouweather |first3=Tony |last4=Homer |first4=Tara |last5=Stocken |first5=Deborah D |last6=Vale |first6=Luke |last7=Haighton |first7=Catherine |last8=Rousseau |first8=Nikki |last9=Wilson |first9=Rebecca |last10=McSweeney |first10=Lorraine |last11=Wilkes |first11=Scott |last12=Morrison |first12=Jill |last13=MacKenzie |first13=Kenneth |last14=Ah-See |first14=Kim |last15=Carrie |first15=Sean |date=17. 6. 2023 |title=Conservative management versus tonsillectomy in adults with recurrent acute tonsillitis in the UK (NATTINA): a multicentre, open-label, randomised controlled trial |journal=The Lancet |volume=401 |issue=10393 |pages=2051–2059 |doi=10.1016/S0140-6736(23)00519-6 |pmid=37209706 |s2cid=258745995 |issn=0140-6736|doi-access=free |hdl=10023/27774 |hdl-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |date=5. 9. 2023 |title=Removing tonsils is effective and cost-effective for adults with frequent tonsillitis |url=https://evidence.nihr.ac.uk/alert/removing-tonsils-is-effective-and-cost-effective-for-adults-with-frequent-tonsillitis/ |journal=NIHR Evidence|doi=10.3310/nihrevidence_59646 |s2cid=261565310 |url-access=subscription }}</ref> ili kada nepčani krajnici toliko oteknu da je gutanje otežano i bolno, može se izvršiti tonzilektomija kako bi se krajnici hirurški uklonili. Randomizirano kontrolirano ispitivanje tonzilektomije u odnosu na medicinski tretman (antibiotici i lijekovi protiv bolova) kod odraslih s čestim tonzilitisom pokazalo je da je tonzilektomija bila učinkovitija i isplativija. Rezultirala je manjim brojem dana s upalom grla. Djeca imaju samo skromnu korist od tonzilektomije kod ponovljenih slučajeva tonzilitisa.<ref>{{cite journal |vauthors=Burton MJ, Glasziou PP, Chong LY, Venekamp RP |title=Tonsillectomy or adenotonsillectomy versus non-surgical treatment for chronic/recurrent acute tonsillitis |journal=Cochrane Database Syst Rev |issue=11 |pages=CD001802 |date=novembar 2014 |volume=2014 |pmid=25407135 |pmc=7075105 |doi=10.1002/14651858.CD001802.pub3 |type= Review}}</ref> ==Prognoza== Od pojave penicilina 1940-ih, glavna preokupacija u liječenju streptokoknog tonzilitisa bila je prevencija [[reumatska groznica|reumatske groznice]] i njenih glavnih efekata na [[Sydenhamova horea|nervni sistem]] i [[reumatsk bolest srca|srce]]. Komplikacije rijetko mogu uključivati dehidraciju i [[zatajenje bubrega]] zbog otežanog gutanja, blokirane disajne puteve zbog upale i [[faringitis]] zbog širenja infekcije. [[Apsces]] se može razviti lateralno od tonzile tokom infekcije, obično nekoliko dana nakon početka tonzilitisa. Ovo se naziva [[peritonzilarni apsces]] (ili [[angina]]). Rijetko, infekcija se može proširiti izvan tonzila, što rezultira upalom i infekcijom [[unutrašnje jugularne vene]], što dovodi do širenja infektivnog [[tromboflebitis]]a ([[Lemierreov sindrom]]). Kod [[streptokokna upala grla|streptokokne upale grla]], bolesti poput [[post-streptokoknog glomerulonefritis|poststreptokoknog glomerulonefritisa]] mogu se pojaviti. Ove komplikacije su izuzetno rijetke u razvijenim zemljama, ali ostaju značajan problem u siromašnijim zemljama.<ref>{{cite journal |vauthors=Ohlsson A, Clark K |title=Antibiotics for sore throat to prevent rheumatic fever: yes or no? How the Cochrane Library can help |journal=CMAJ |volume=171 |issue=7 |pages=721–3 |date=septembar 2004 |pmid=15451830 |pmc=517851 |doi=10.1503/cmaj.1041275 }}</ref><ref>{{cite journal | title=Treatment of sore throat in light of the Cochrane verdict: is the jury still out? | journal=Medical Journal of Australia | year=2002 | volume=177 | issue=9 | pages=512–5 | url=http://www.mja.com.au/public/issues/177_09_041102/dan10028_fm.html | pmid=12405896 | last1=Danchin | first1=MH | last2=Curtis | first2=N | last3=Nolan | first3=TM | last4=Carapetis | first4=JR | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20080724093118/http://mja.com.au/public/issues/177_09_041102/dan10028_fm.html | archive-date=24. 7. 2008 | doi=10.5694/j.1326-5377.2002.tb04925.x | s2cid=1957427 | url-access=subscription}} — Medical Journal of Australia commentary on Cochrane analysis</ref> == Epidemiologija == Upala krajnika (tonzilitis) se javlja širom svijeta, bez rasnih ili etničkih razlika.<ref name= Sommers1078>Sommers 2015, str. 1078.</ref> Većina djece ima upalu krajnika barem jednom tokom djetinjstva,<ref name= Sommers1077>Sommers 2015, p. 1077.</ref> iako se rijetko javlja prije druge godine.<ref name= Sommers1078/> Najčešće se javlja između četvrte i pete godine; bakterijske infekcije se obično javljaju u kasnijoj dobi.<ref name= Sommers1078/> ==Društvo i kultura== Upala krajnika opisana je u starogrčkom [[Hipokratov kortpus|Hipokratovom korpusu]].<ref>Dean-Jones 2013</ref> Recidivna upala krajnika može ometati vokalnu funkciju i sposobnost izvođenja među ljudima koji profesionalno koriste svoj glas.<ref>Sataloff & Hawkshaw 2019.</ref><ref>Stadelman-Cohen 2019, pp. 30–52.</ref> ==Reference== {{refspisak}} * [https://velbehagklinikk.no/Blogg/hovne-mandler-symptomer-og-behandlinger/ Tonsillitt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250615081411/https://velbehagklinikk.no/blogg/hovne-mandler-symptomer-og-behandlinger/ |date=15. 6. 2025 }} Velbehagklinikk 26 July 2022 === Literatura === * {{Cite book|vauthors=Dean-Jones L|url=http://oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780199781546.001.0001/oxfordhb-9780199781546-e-005|chapter=The Child Patient of the Hippocratics: Early Pediatrics?|date=2013|isbn= 9780199781546 |title= The Oxford Handbook of Childhood and Education in the Classical World| publisher=Oxford University Press|doi=10.1093/oxfordhb/9780199781546.013.005|veditors= Grubbs JE, Parkin T}} * {{cite book|vauthors=Ferri FF|title=Ferri's Clinical Advisor 2016: 5 Books in 1|url=https://archive.org/details/ferrisclinicalad0000ferr_h9m5|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0323280471|edition= first}} * {{cite book|vauthors=Jones R|title=Oxford Textbook of Primary Medical Care|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=9780198567820}}<!-- this is a faulty ISBN with conflicting years, we should try to replace this old source the named ref says 2014, the citation says 2004, and the google page goes to 2005, none of the ISBN links work --> * {{cite book|vauthors=Lang F|title=Encyclopedia of Molecular Mechanisms of Disease|date=2009|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9783540671367}} * {{cite book |vauthors=Nour SG, Mafee MR, Valvassori GE, Valbasson GE, Becker M|title=Imaging of the head and neck |url=https://archive.org/details/imagingofheadnec0000mafe|publisher=Thieme |location=Stuttgart |year=2005 |page= [https://archive.org/details/imagingofheadnec0000mafe/page/716 716] |isbn=978-1-58890-009-8 }}<!-- that ISBN goes to the 2011 version, and those pages cannot be previewed and Nour is not the editor. So this is a mess and should be replaced--> * {{Cite book|vauthors=Sataloff RT, Hawkshaw MJ |title=The Oxford Handbook of Voice Studies|url=https://archive.org/details/isbn_9780199982295 |isbn=978-0-19-998229-5|veditors=Eidsheim NS, Meisel K|location=New York, NY|chapter=Medical Care of Voice Disorders|doi=10.1093/oxfordhb/9780199982295.013.11|oclc=1076410526|year= 2019 |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780199982295/page/54 54]–75|publisher= Oxford University Press}} * {{cite book |vauthors=Simon HB |chapter=Bacterial infections of the upper respiratory tract |veditors =Dale DC, Federman DD |title=ACP Medicine, 2006 Edition (Two Volume Set)|edition= Second |publisher=WebMD Professional Publishing |year=2005 |isbn=978-0-9748327-6-0 }} * {{cite book|vauthors= Sommers M, Fannin E|title= Diseases & Disorders: A Nursing Therapeutics Manual |year= 2015 |edition= 5th |publisher= F.A. Davis Company|isbn= 978-0803638556}} * {{cite book|vauthors=Stadelman-Cohen TK, Hillman RE|chapter=Voice Dysfunction and Recovery|date=2019|title=The Oxford Handbook of Singing |pages=30–52|veditors=Welch GF, Howard DM, Nix J|publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780199660773.013.018 |isbn= 978-0-19-966077-3}} * {{cite book |vauthors=Thuma P |chapter=Pharyngitis and tonsillitis |veditors =Hoekelman RA, Adam HM, Nelson NM, Weitzman ML |title=Primary pediatric care |url=https://archive.org/details/primarypediatric0000unse_h3j0 |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2001 |edition= 4th|isbn=978-0-323-00831-0 }} * {{cite book |vauthors=Wetmore RF|chapter=Tonsils and adenoids |veditors = Kliegman RM, Behrman RE, Jenson HB, Stanton BF |title=Nelson textbook of pediatrics |url=https://archive.org/details/nelsontextbookof0000unse_b7r7|publisher=Saunders |location=Philadelphia |edition= 18th|year=2007 |isbn=978-1-4160-2450-7 }} == Vanjski linkovi == * {{Commons category|Tonsillitis}} {{Medicinski izvori | DiseasesDB = 13165 | ICD10 = {{ICD10|J|03||j|00}}, {{ICD10|J|35|0|j|30}} | ICD9 = {{ICD9|463}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 001043 | eMedicineSubj = article | eMedicineTopic = 871977 | MeshID = D014069 }} {{Respiratorna patologija}} {{Authority control}} [[Kategorija:Akutne infekcije gornjih disajnih puteva]] [[Kategorija:Upale]] [[Kategorija:Otorinolaringologija]] [[Kategorija:Poremećaji krajnika]] j62aphkxi5492lmbje97jatlwuc2wzg Tomislav Goluban 0 526132 3900209 3821974 2026-06-24T02:09:57Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900209 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | ime = Tomislav Goluban | slika = | slika_veličina = | široka_slika = <!-- 'da' ako je široka slika, inače ostaviti prazno --> | alt = | opis = | pozadina = solo_izvođač | alias = | datum_rođenja = {{datum rođenja i godine|1976|12|16}} | mjesto_rođenja = [[Zabok]], [[SR Hrvatska]] | porijeklo = | datum_smrti = <!-- {{datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (datum smrti pa onda datum rođenja) --> | mjesto_smrti = | žanr = [[bluz]], [[kantri]], [[Rok-muzika|rok]] | zanimanje = [[muzičar]] | instrument = usna harmonika | karijera = 1999.–danas | izdavač = Aquarius Records, Spona, [[Croatia Records]], [[Menart]], Blue Heart Records, Delta Note | povezani_umjetnici = [[Zabranjeno pušenje]] | veb-sajt = {{URL|http://www.goluban.com|goluban.com}} }} '''Tomislav Goluban''' ([[Zabok]], 16. decembar 1976.) hrvatski je [[bluz]] muzičar, [[kompozitor]] i svirač usne harmonike. Objavio je sedamnaest studijskih i dva koncertna albuma, osvojio devet diskografskih nagrada [[Porin (nagrada)|Porin]] te tri nagrade "Status" Hrvatske glazbene unije. Tokom karijere nastupao je u više od dvadeset zemalja na dva kontinenta ([[Evropa]] i [[Sjedinjene Američke Države]]). Godine 2005. osvojio je četvrto mjesto na Svjetskom prvenstvu u sviranju usne harmonike u Njemačkoj i postao zvanični promotor proizvođača usnih harmonika [[Hohner]]. Sredinom [[2022.]] godine pridružio se rock bendu [[Zabranjeno pušenje]].<ref name=":0">{{cite web|title=HDS - Tomislav Goluban|url=https://www.hds.hr/clan/goluban-tomislav/|access-date=23. septembar 2025|website=hds.hr}}</ref> Za svoj umjetnički i pedagoški rad dobio je Zahvalnicu Grada Zaboka (2011.) i Plaketu Krapinsko-zagorske županije (2010).<ref>{{cite web|title=Dobitnici županijskih priznanja|url=https://kzz.hr/dobitnici-zupanijskih-priznanja/|access-date=23. septembar 2025|website=kzz.hr}}</ref><ref name=":1"/> == Muzička karijera == Goluban je počeo svirati usnu harmoniku 1997. godine, inspirisan muzikom starih [[bluz]] majstora i kolekcijom bluz albuma. Vremenom je u svojim pjesmama spojio [[kantri]], bluz i hrvatsku tradicionalnu muziku. Za poseban doprinos muzici kroz sviranje usne harmonike 2009. dobio je nagradu Fender Mega Muzike, a 2012. istu nagradu u kategoriji muzičke saradnje sa Zdenkom Kovačiček. Bio je prvi hrvatski predstavnik na svjetskom takmičenju bluz sastava International Blues Challenge u [[Memphis]]u (2009).<ref name=":0" /><ref name=":1">{{cite web|title=Grobnička večer za pamćenje uz Tomislava Golubana & Little Pigeon’s Forhill Bluesa|url=https://www.novilist.hr/mozaik/glazba/grobnicka-vecer-za-pamcenje-uz-tomislava-golubana-little-pigeons-forhill-bluesa/?meta_refresh=true|access-date=23. septembar 2025|last=Mrkić Modrić|first=Slavica|date=5. 9. 2011|website=novilist.hr}}</ref> U periodu od 2009. do 2025. snimio je pet albuma u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] sa muzičarima iz [[Chicago|Chicaga]], Memphisa i [[Nashville|Nashvilla]], ostvarivši zapažene plasmane na svjetskim radijskim bluz listama – treće mjesto u Australiji, šesto na svjetskoj Top 50 listi te prvo mjesto u Chicagu i Illinoisu. Četvrti album ''200$ SUN Memphis Album'' (2010.) snimljen je u legendarnom SUN studiju u Memphisu tokom nastupa na bluz takmičenju. Album sadrži 12 pjesama i više od 25 minuta dokumentarnog filmskog materijala iz Memphisa, uključujući i prvi spot za pjesmu "Grabrovec – Tennessee". U nastanku materijala učestvovao je i dobitnik Grammyja Matt Ross-Spang.<ref>{{cite web|title=Tomislav Goluban – 200$ Sun Memphis Album|url=https://www.discogs.com/release/4917159-Tomislav-Little-Pigeon-Goluban-200-Sun-Memphis-Album|access-date=23. septembar 2025|website=discogs.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=TOMISLAV GOLUBAN 200$ Sun – Memphis Album|url=https://slobodnadalmacija.hr/kolumne/tomislav-goluban-200-sun-memphis-album-115221|access-date=23. septembar 2025|date=29. 10. 2010|website=slobodnadalmacija.hr}}</ref><ref>{{cite web|title=Pij, moli, voli|url=https://www.muzika.hr/albumi/pij-moli-voli/|access-date=23. septembar 2025|last=Tučkar|first=Zoran|date=25. 10. 2010|website=muzika.hr}}</ref> Njegov šesti studijski album ''Blow Junkie'' (2014) zauzeo je 49. mjesto na svjetskoj listi bluz albuma Roots Music Chart. Deseti studijski album ''Chicago Rambler'' (2019.) snimljen je u Chicagu uživo tokom dva popodnevna snimanja u januaru 2018.<ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban objavio album "Chicago Rambler"|url=https://sound-report.com/bend/tomislav-goluban-novi-album-najavljuje-singlom-one-way-ticket/|access-date=23. septembar 2025|date=11. 1. 2019|website=sound-report.com|archive-date=31. 12. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251231110900/https://sound-report.com/bend/tomislav-goluban-novi-album-najavljuje-singlom-one-way-ticket/|url-status=dead}}</ref> Album je proveo 12 sedmica na listi "Top 50 Blues Albums" portala Roots Music Report, dostigao treće mjesto bluz listi u Australiji, šesto mjesto na "Top 50 Blues Albums", te prvo mjesto u Chicagu i Illinoisu. Uvršten je među pet najboljih Chicago bluz albuma 2019. i zauzeo 61. mjesto na godišnjoj listi najboljih bluz albuma iste godine.<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Blues Album Chart for the Year of 2019|url=https://rootsmusicreport.com/charts/view/album/genre/blues/yearly/2019|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> Za njega je bio nominovan za Independent Blues Award 2020 u kategoriji savremenog albuma godine.<ref name=":0"/> Jedanaesti album ''Memphis Light'' (2020.) proveo je 11 sedmica na listi "Top 50 Blues Albums", zauzeo 38. mjesto na listi "Top 200 Contemporary Blues Album Chart – Year of 2020"<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Contemporary Blues Album Chart for the Year of 2020|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/sub_genre/contemporary-blues/yearly/2020|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> te 69. mjesto na sveukupnoj "Top 200 Blues Album Chart – Year of 2020" prema Roots Music Reportu. Album je donio nominaciju za [[Porin (nagrada)|Porin]] u kategoriji "Najbolji rock album" i Independent Blues Award u kategoriji savremenog albuma godine. Dobio je i odlične kritike – Dubravko Jagatić iz ''Nacionala'' opisao ga je kao "vrhunski bluz album".<ref>{{Citiranje weba|title=Glazbene recenzije: Tomislav Goluban, Helem Nejse, Truth|url=https://www.nacional.hr/glazbene-recenzije-tomislav-goluban-helem-nejse-truth/|access-date=23. septembar 2025|last=Jagatić|first=Dubravko|date=18. 4. 2020|website=nacional.hr}}</ref> Dvanaesti studijski album ''Express Connection'' (2021), prvi objavljen za američku etiketu Blue Heart Records, proveo je 14 sedmica na listi "Top 50 Blues Albums", gdje je najbolji plasman bio peto mjesto. Album je dospio na 31. mjesto "Top 200 Contemporary Blues Albums" i 52. mjesto na sveukupnoj listi "Top 200 Blues Albums" za 2021.,<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Blues Album Chart for the Year of 2021|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/genre/blues/yearly/2021|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com}}</ref> dok je u [[Francuska|Francuskoj]] zauzeo 39. mjesto na listi "Top 50 Albums" prema Collectif des Radios Blues. Za njega je dobio bronzanu medalju Global Music Awards 2021 u kategoriji instrumentalne muzike, a američki Blues Music Magazine uvrstio ga je među deset najboljih albuma godine. U Hrvatskoj je prema listi novinara Mladena Lončara zauzeo treće mjesto među 50 najboljih bluz albuma godine.<ref>{{Citiranje weba|last=Lončar|first=Mladen |date=30. 12. 2021|title=Najbolji blues albumi u 2021. godini|url=https://www.soundguardian.com/index.php/kompilacija/57736-najbolji-blues-albumi-u-2021-godini|access-date=23. septembar 2025|website=SoundGuardian|archive-date=16. 5. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516093307/https://www.soundguardian.com/index.php/kompilacija/57736-najbolji-blues-albumi-u-2021-godini|url-status=dead}}</ref> Trinaesti album ''Tatine priče i pjesme'' (2021.) namijenjen je djeci i roditeljima, a sadrži šest pjesama i pet edukativno-zabavnih priča. Za njega je osvojio [[Porin (nagrada)|Porin]] u kategoriji "Najbolji album za djecu".<ref>{{Citiranje weba|title=Dodijeljene nagrade Porin - donosimo kompletan popis dobitnika|url=https://glazba.hr/citaj/porin-2022-dobitnici/|access-date=23. septembar 2025|date=24. 3. 2022|website=glazba.hr}}</ref> Četrnaesti album ''20 Years on the Road'' (2022.), snimljen sa gostujućim vokalistima iz SAD-a i Velike Britanije, donio mu je dvije nominacije na američkim 9th Josie Music Awards (2023.), kao i nominaciju za 30. [[Porin (nagrada)|Porin]] u kategoriji "Najbolji rock album".<ref>{{Citiranje weba|title=TOMISLAV GOLUBAN objavio album '20 years on the road'|url=https://www.perun.hr/tomislav-goluban-objavio-album-20-years-on-the-road|access-date=23. septembar 2025|date=25. 11. 2022|website=perun.hr|archive-date=31. 12. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251231111030/https://www.perun.hr/tomislav-goluban-objavio-album-20-years-on-the-road|url-status=dead}}</ref> Album je ostvario uspjeh u radijskom etru s obje strane [[Atlantski okean|Atlantika]] i dvije godine zaredom bio na godišnjim listama najboljih bluz albuma prema Roots Music Reportu. Godine [[2022.]] zauzeo je 123. mjesto na "Top 200 Blues Album Chart"<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Blues Album Chart for the Year of 2022|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/genre/blues/yearly/2022|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> i 66. mjesto na "Top 200 Contemporary Blues Album Chart",<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Contemporary Blues Album Chart for the Year of 2022|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/sub_genre/contemporary-blues/yearly/2022|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> dok je 2023. dospio na 102. mjesto "Top 200 Blues Album Chart"<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Blues Album Chart for the Year of 2023|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/genre/blues/yearly/2023|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> i 55. mjesto "Top 200 Contemporary Blues Album Chart".<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top Contemporary Blues Album Chart for the Year of 2023|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/sub_genre/contemporary-blues/yearly/2023|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> Tokom 2023. objavio je dva koncertna albuma – ''Crazy Hill Live'' i ''Koncert Med bregi'', a 2024. petnaesti studijski album ''Folkaj''.<ref name=":0"/> Šesnaesti album ''Nashville Road'' (2025.) Goluban je snimio u Nashvilleu u saradnji s američkim bluz muzičarem Crooked Eye Tommyjem.<ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban i Crooked Eye Tommy objavili album ‘Nashville Road’|url=https://ravnododna.com/tomislav-goluban-i-crooked-eye-tommy-objavili-album-nashville-road/|access-date=23. septembar 2025|date=21. 1. 2025|website=ravnododna.com}}</ref> Album sadrži devet autorskih pjesama koje spajaju Golubanovu prepoznatljivu harmoniku i vokal sa gitarskim stilom i lirskim izrazom Tommyja, stvarajući transatlantsku fuziju bluza. Donio mu je nominacije za 11th Josie Music Awards<ref>{{Citiranje weba|title=The 11th Annual Josie Music Awards Official Nominees|url=https://www.josiemusicawards.com/2025-official-nominees.html|access-date=23. septembar 2025|website=josiemusicawards.com|language=en}}</ref> i Blues Blast Music Awards 2025.<ref>{{Citiranje weba|title=2025 Blues Blast Music Award Nominees Announced|url=https://www.bluesblastmagazine.com/2025-blues-blast-music-award-nominees-announced/|access-date=23. septembar 2025|date=7. 7. 2025|website=bluesblastmagazine.com}}</ref> Album je postigao značajan uspjeh na radijskim listama širom svijeta: u januaru i februaru 2025. zauzeo je treće i četvrto mjesto na "Living Blues Radio Chartu",<ref>{{Citiranje weba|title=Living Blues Radio Chart January 2025|url=https://livingblues.com/living-blues-radio-chart-january-2025/|access-date=23. septembar 2025|website=livingblues.com|language=en}}</ref><ref>{{Citiranje weba|title=Living Blues Radio Chart February 2025|url=https://livingblues.com/living-blues-radio-chart-february-2025/|access-date=23. septembar 2025|website=livingblues.com|language=en}}</ref> četiri sedmice zaredom bio je na vrhu Roots Music Reporta kao najbolji "Blues Rock Album" (11. januar – 2. februar 2025),<ref>{{Citiranje weba|title=The Roots Music Report's Top 50 Blues Rock Album Chart for the Week|url=https://www.rootsmusicreport.com/charts/view/album/sub_genre/blues-rock/weekly|access-date=23. septembar 2025|website=rootsmusicreport.com|language=en}}</ref> treće mjesto na [[Velika Britanija|britanskoj]] IBBA listi te četvrto mjesto na australskoj listi "Blues & Roots Airplay Chart".<ref>{{Citiranje weba|title=International Blues Airplay Chart #116 January 2025|url=https://www.abarac.com.au/international-charts-2025.php|access-date=23. septembar 2025|website=abarac.com.au|language=en}}</ref> Kritičari su album ocijenili kao izdanje koje nadilazi žanrovske i geografske granice, dok je portal ''Blues Beats'' naglasio da donosi "grube harmonikaške solaže, uzlazne gitarske linije i misaone stihove", preporučujući ga kao nezaobilazno izdanje za ljubitelje bluza.<ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban and Crooked Eye Tommy: A Transatlantic Blues Journey on “Nashville Road”|url=https://bluesbeats.com/2025/02/12/tomislav-goluban-and-crooked-eye-tommy-a-transatlantic-blues-journey-on-nashville-road/|access-date=23. septembar 2025|last=Zel|date=12. 2. 2025|website=bluesbeats.com|language=en}}</ref> ''Blues Blast Magazine'' istakao je da se radi o "dobro realizovanom albumu s kreativnim autorskim pjesmama, vrijednom pažnje od početka do kraja".<ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban with Crooked Eye Tommy – Nashville Road (Album Review)|url=https://www.bluesblastmagazine.com/tomislav-goluban-with-crooked-eye-tommy-nashville-road-album-review/|access-date=23. septembar 2025|website=bluesblastmagazine.com|language=en}}</ref> Sedamnaesti album ''Naj 20'' (2025.) snimljen je u februaru 2022. u studiju Sunday Studios. Donosi izbor od dvadeset pjesama i instrumentalnih kompozicija koje predstavljaju svojevrsni "best of" Golubanovih radova u različitim muzičkim postavama. Kao najavni singl odabrana je pjesma "Ljepa roža", nastala kao prepjev njegove pjesme "Disappear for Good". Tekst na kajkavskom dijalektu napisao je i izveo glumac i reditelj Adam Končić, a pjesma je uvrštena i u pozorišnu predstavu ''Kaj je ljubav'' u produkciji Kazališta Komedija.<ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban – NAJ 20|url=https://kigo.hr/tomislav-goluban-naj-20/|access-date=23. septembar 2025|date=1. 7. 2025|website=kigo.hr}}</ref><ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban – “Naj 20”|url=https://poprock.hr/tomislav-goluban-naj-20/?amp=1|access-date=23. septembar 2025|last=Lončar|first=Mladen|date=25. 7. 2025|website=poprock.hr}}</ref><ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban singlom “Ljepa roža” predstavlja “NAJ 20”, svoj 17. studijski live album s 20 hrvatskih blues pjesama|url=https://www.zgportal.com/glazba/tomislav-goluban-singlom-ljepa-roza-predstavlja-naj-20-svoj-17-studijski-live-album-s-20-hrvatskih-blues-pjesama/|access-date=23. septembar 2025|date=2. 7. 2025|website=zgportal.com}}</ref> === Zabranjeno pušenje === Goluban se pridružio rock bendu Zabranjeno pušenje sredinom [[2022.]] godine, nakon što je ranije gostovao na njihovom dvanaestom studijskom albumu ''[[Karamba!]]'' (2022).<ref name=":0"/> Godine [[2025.]] nastupio je na dva koncertna albuma – ''[[Pušenje ubija]]'' i ''[[Uživo u Lisinskom]]''.<ref>{{cite web|title=Zabranjeno pušenje kao Neuštekani objavili live album snimljen na koncertu u Lisinskom|url=https://ravnododna.com/zabranjeno-pusenje-kao-neustekani-objavili-live-album-snimljen-na-koncertu-u-lisinskom/|access-date=23. septembar 2025|date=1. 7. 2025|website=ravnododna.com}}</ref><ref>{{cite web|title=Zabranjeno pušenje ima novi album ‘Pušenje ubija’|url=https://ravnododna.com/zabranjeno-pusenje-ima-novi-album-pusenje-ubija/|access-date=23. septembar 2025|date=15. 5. 2025|website=ravnododna.com}}</ref> == Društveni angažman == Goluban dugi niz godina učestvuje u edukativnom programu "Ruksak (pun) kulture", koji Ministarstvo kulture i medija Republike Hrvatske provodi s ciljem približavanja umjetnosti djeci u manjim sredinama. U svom autorskom i interaktivnom programu ''Usna harmonika i korijeni savremene muzike'', učenicima osnovnih škola širom [[Hrvatska|Hrvatske]] na zabavan i poučan način prikazuje historijski razvoj [[bluz]] muzike, nastanak i osobenosti usne harmonike te njen uticaj na savremenu muziku.<ref>{{Citiranje weba|title=Usna harmonika i korijeni suvremene glazbe u Jakišnici (Ličko-senjska županija)|url=https://min-kulture.gov.hr/aktualno/ruksak-pun-kulture-16272/ruksak-pun-kulture-8718/2021/usna-harmonika-i-korijeni-suvremene-glazbe-u-jakisnici-licko-senjska-zupanija-22-travnja-2021-godine/21074|date=22. 4. 2021|access-date=23. septembar 2025|website=min-kulture.gov.hr}}</ref><ref>{{Citiranje weba|title=Usna harmonika za učenike u Sisku (Sisačko-moslavačka županija)|url=https://min-kulture.gov.hr/aktualno/ruksak-pun-kulture-16272/2025/28086|access-date=23. septembar 2025|date=21. 5. 2025|website=min-kulture.gov.hr}}</ref><ref>{{Citiranje weba|title=Ruksak pun kulture: Usna harmonika i korijeni suvremene glazbe|url=https://www.krizevci.info/2024/05/18/ruksak-pun-kulture-usna-harmonika-i-korijeni-suvremene-glazbe/|access-date=23. septembar 2025|date=18. 5. 2024|website=krizevci.info}}</ref> Na Hrvatskom radiju autor je i voditelj emisija posvećenih bluz muzici, među kojima se ističu ''Tračnicama bluesa''<ref>{{Citiranje weba|title=Tračnicama bluesa - O emisiji|url=https://radio.hrt.hr/slusaonica/tracnicama-bluesa|access-date=23. septembar 2025|website=radio.hrt.hr}}</ref> te ranije ''Vrijeme za glazbu''.<ref>{{Citiranje weba|title=Ove subote preporučujemo na radiju|url=https://hrtprikazuje.hrt.hr/hrt1/ove-subote-preporucujemo-na-radiju-77-11156601|access-date=23. septembar 2025|date=24. 11. 2023|website=hrtprikazuje.hrt.hr}}</ref> Godine 2014. pokrenuo je i kontinuirano organizuje Zagorje Blues Etno Festival,<ref>{{Citiranje weba|title=Zagorje Blues Etno Festival #1|url=https://zagorjeblues.com/zagorje-blues-etno-festival-1-press-1/|access-date=23. septembar 2025|website=zagorjeblues.com}}</ref> seriju muzičko-edukativnih manifestacija koje se održavaju širom [[Krapinsko-zagorska županija|Krapinsko-zagorske županije]]. Festival povezuje blues s etno elementima i promoviše lokalne i nacionalne muzičke vrijednosti.<ref>{{Citiranje weba|title=Zagorje Blues Etno Festival donosi međunarodne zvijezde i edukativni program|url=https://zip.com.hr/najave-i-dogadanja/zagorje-blues-etno-festival-donosi-medunarodne-zvijezde-i-edukativni-program/|access-date=23. septembar 2025|date=15. 7. 2025|website=zip.com.hr}}</ref> Goluban je jedan od osnivača udruženja Hrvatske blues snage (HBS), nacionalnog bluz društva,<ref>{{Citiranje weba|title=O HBS-u|url=https://hrvatskebluessnage.hr/predsjednistvo/o-nama/|access-date=23. septembar 2025|website=hrvatskebluessnage.hr}}</ref> i njegov prvi predsjednik u periodu od 2010. do 2012. godine.<ref>{{Citiranje weba|title=Tomislav Goluban & LPFB - Biografija|url=https://www.menart.hr/glazba/hr/tomislav-goluban-lpfb|access-date=23. septembar 2025|website=menart.hr}}</ref> == Diskografija == ''Reference''<ref>{{cite web|title=Tomislav Goluban|url=https://www.spona.com.hr/artists/tomislav-goluban/|access-date=23. septembar 2025|website=spona.com.hr}}</ref><ref>{{cite web|title=Tomislav Goluban Diskografija|url=https://goluban.com/category/discography/|access-date=23. septembar 2025|website=goluban.com|archive-date=18. 10. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251018143423/https://goluban.com/category/discography/|url-status=dead}}</ref> {{col-begin}} {{col-2}} ;Tomislav Goluban & Little Pigeon's Forhill Blues * ''Pigeon's Flight'' (2005.) * ''Mr. B.'' (2007.) * ''Zagorje Blues'' (2009.) * ''Med bregi'' (2012.) ;Samostalni albumi * ''200$ SUN Memphis Album'' (2010.) * ''Blow Junkie'' (2014.) * ''Kaj Blues Etno'' (2016.) * ''Chicago Rambler'' (2019.) * ''Memphis Light'' (2020.) * ''Express Connection'' (2021.) * ''Tatine priče i pjesme'' (2021.) * ''20 Years on the Road'' (2022.) * ''Koncert Med bregi'' (2023.) – koncertni album * ''Crazy Hill Live'' (2023.) – koncertni album * ''Folkaj'' (2024.) * ''Naj 20'' (2025.) {{col-2}} ;Albumi sa saradnicima * ''For a Friend & Brother'' (2015.) – s Nebojšom Buhinom * ''Velvet Space Love'' (2018.) – s Tonijem Starešinićem * ''Nashville Road'' (2025.) – s Crooked Eye Tommyjem ;Zabranjeno pušenje * ''[[Karamba!]]'' (2022.) – kao gost * ''[[Pušenje ubija]]'' (2025.) * ''[[Uživo u Lisinskom]]'' (2025.) {{col-end}} == Reference == {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{URL|http://www.goluban.com|Službena stranica}} * {{Discogs artist|1053142}} * {{URL|http://www.zabranjeno-pusenje.com/|Zabranjeno pušenje}} {{Zabranjeno pušenje}} {{DEFAULTSORT:Goluban, Tomislav}} [[Kategorija:Rođeni 1976.]] [[Kategorija:Članovi Zabranjenog pušenja]] [[Kategorija:Hrvatski muzičari]] [[Kategorija:Hrvatski kantautori]] [[Kategorija:Bluz]] [[Kategorija:Country muzika]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 746hva2gxfbsyo8p7qx2mf5epqxzl35 Teorija haosa 0 526296 3900192 3897935 2026-06-23T23:22:20Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900192 wikitext text/x-wiki [[Slika:Lorenz attractor yb.svg|thumb|right| Grafikon [[Lorenzov atraktor|Lorenzovog atraktora]] za vrijednosti {{nowrap|''r'' {{=}} 28}}, {{nowrap|σ {{=}} 10}}, {{nowrap|''b'' {{=}} {{sfrac|8|3}}}}]] [[Slika:Double-compound-pendulum.gif|thumb| Animacija [[dvostruko klatno|dvostrukog štapnog klatna]] pri srednjoj energiji koja pokazuje haotično ponašanje. Pokretanje klatna iz malo drugačijeg [[početni uslov|početnog uslova]] rezultiralo bi znatno drugačijom [[putanja|putanjom]]. Dvostruko štapno klatno je jedan od najjednostavnijih dinamičkih sistema sa haotičnim rješenjima.]] '''Teorija haosa''' je [[multidiscplinarnost|interdisciplinarno]] područje [[nauka|naučnog proučavanja]] i grana [[matematika|matematike]]. Fokusira se na osnovne obrasce i [[deterministički sistem|determinističke]] [[naučni zakon|zakone]] [[dinamički sistem|dinamičkih sistema]] koji su veoma osjetljivi na [[početni uslovi|početne uslove]]. Nekada se smatralo da imaju potpuno nasumična stanja nereda i nepravilnosti.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/science/chaos-theory|title=chaos theory {{!}} Definition & Facts|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=24. 11. 2019}}</ref> Teorija haosa tvrdi da unutar prividne slučajnosti haotičnih kompleksnih sistema postoje osnovni obrasci, međusobna povezanost, konstantne [[povratna sprega|povratne sprege]], ponavljanje, samosličnost, fraktali i [[samoorganizacija]].<ref name=":1">{{Cite web|url=https://fractalfoundation.org/resources/what-is-chaos-theory/|title=What is Chaos Theory? – Fractal Foundation|language=en-US|access-date=24. 11. 2019}}</ref> [[Efekat leptira]], osnovni princip haosa, opisuje kako mala promjena u jednom stanju determinističkog nelinearnog sistema može rezultirati velikim razlikama u kasnijem stanju (što znači da postoji osjetljiva zavisnost od početnih uslova).<ref>{{Cite web |url=http://mathworld.wolfram.com/Chaos.html|title=Chaos|last=Weisstein|first=Eric W. |website=mathworld.wolfram.com |language=en|access-date=24. 11. 2019}}</ref> [[Metafora]] za ovo [[ponašanje]] je da leptir koji maše krilima u [[Brazil]]u može uzrokovati ili spriječiti [[tornado]] u [[Teksas]]u.<ref>{{Cite web|url=https://geoffboeing.com/2015/03/chaos-theory-logistic-map/|title=Chaos Theory and the Logistic Map|last=Boeing |first=Geoff|date=26. 3. 2015|language=en|access-date=17. 5. 2020}}</ref><ref name="Lorenz">{{Cite book |last=Lorenz |first=Edward |title=The Essence of Chaos |publisher=University of Washington Press |year=1993 |isbn=978-0-295-97514-6 |url=https://books.google.com/books?id=j5Ub6sMCoOsC}}</ref>{{rp|181–184}}<ref name=":7">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Bo-Wen |last2=Pielke |first2=Roger A. |last3=Zeng |first3=Xubin |last4=Cui |first4=Jialin |last5=Faghih-Naini |first5=Sara |last6=Paxson |first6=Wei |last7=Atlas |first7=Robert |date=4. 7. 2022 |title=Three Kinds of Butterfly Effects within Lorenz Models |journal=Encyclopedia |volume=2 |issue=3 |pages=1250–1259 |doi=10.3390/encyclopedia2030084 |issn=2673-8392|doi-access=free }} [[Slika:CC-BY icon.svg|70px]] Tekst je kopiran iz ovog izvora, koji je dostupan pod [https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Creative Commons Attribution 4.0 International License].</ref> Male razlike u početnim uslovima, kao što su one uzrokovane greškama u mjerenjima ili greškama zaokruživanja u numeričkoj analizi, mogu dati veoma različite rezultate za takve dinamičke sisteme, što dugoročno predviđanje njihovog ponašanja generalno čini nemogućim.<ref>{{cite book |last = Kellert |first = Stephen H. |title = In the Wake of Chaos: Unpredictable Order in Dynamical Systems |url = https://archive.org/details/inwakeofchaosunp0000kell |url-access = registration |publisher = University of Chicago Press |year = 1993 |isbn = 978-0-226-42976-2 |page = [https://archive.org/details/inwakeofchaosunp0000kell/page/32 32] }}</ref> Ovo se može dogoditi čak i ako su ovi sistemi [[deterministički sistem (matematika)|deterministički]], što znači da njihovo buduće ponašanje prati jedinstvenu evoluciju <ref name=":2">{{Citation|last=Bishop|first=Robert|title=Chaos|date=2017|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2017/entries/chaos/|encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Spring 2017|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|access-date=24. 11. 2019}}</ref> i u potpunosti je određen njihovim početnim uslovima, bez uključenih elemenata [[slučajnost]]i.<ref>{{harvnb|Kellert|1993|p=56}}</ref> Drugim riječima, uprkos determinističkoj prirodi ovih sistema, to ih ne čini predvidljivim.<ref>{{harvnb|Kellert|1993|p=62}}</ref><ref name="WerndlCharlotte">{{cite journal |author = Werndl, Charlotte |title = What are the New Implications of Chaos for Unpredictability? |url = https://archive.org/details/sim_british-journal-for-the-philosophy-of-science_2009-03_60_1/page/194 |journal = The British Journal for the Philosophy of Science |volume = 60 |issue = 1 |pages = 195–220 |year = 2009 |doi = 10.1093/bjps/axn053 |arxiv = 1310.1576 |s2cid = 354849 }}</ref> Ovo ponašanje je poznato kao '''deterministički haos''' ili jednostavno '''haos'''. Teoriju je sažeo [[Edward Lorenz]] kao:<ref>{{cite web |url = http://mpe.dimacs.rutgers.edu/2013/03/17/chaos-in-an-atmosphere-hanging-on-a-wall/ |title = Chaos in an Atmosphere Hanging on a Wall |last1 = Danforth |first1 = Christopher M. |date = april 2013 |work = Mathematics of Planet Earth 2013 |access-date = 12. 6. 2018 }}</ref> {{Blockquote|Haos: Kada sadašnjost određuje budućnost, ali približna sadašnjost ne određuje približno budućnost.}} Haotično ponašanje postoji u mnogim prirodnim sistemima, uključujući protok fluida, nepravilnosti u otkucajima srca, vrijeme i klimu.<ref name=":2"/><ref name=Lorenz1961/><ref>{{cite book |last = Ivancevic |first = Vladimir G. |title = Complex nonlinearity: chaos, phase transitions, topology change, and path integrals |url = https://archive.org/details/complexnonlinear0000ivan |year = 2008 |publisher = Springer |isbn = 978-3-540-79356-4 |author2 = Tijana T. Ivancevic }}</ref> Također se spontano javlja u nekim sistemima s umjetnim komponentama, kao što je [[drumski saobraćaj]].<ref name=":1"/> Ovo ponašanje se može proučavati analizom haotičnog [[matematički model|matematičkog modela]] ili analitičkim tehnikama kao što su [[rekurentni grafikon]]i i [[Poincaréova mapa|Poincaréove mape]]. Teorija haosa ima primjenu u raznim disciplinama, uključujući [[meteorologija|meteorologiju]],<ref name=":2"/> [[antropologija|antropologiju]],<ref name=":0">{{Cite book|title=On the order of chaos. Social anthropology and the science of chaos|last=Mosko M.S., Damon F.H. (Eds.)|publisher=Berghahn Books|year=2005|location=Oxford}}</ref> [[sociologija|sociologiju]], [[ekologija|nauku o okolišu]], [[računarastvo|računarske nauke]], [[inženjerstvo]], [[ekonomija|ekonomiju]], [[ekologija|ekologiju]] i [[pandemija|pandemiju]] [[upravljanje krizom|upravljanje krizama]].<ref name="CT-REF-20">{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/340775886 |title=Covid-19 Pandemic and Chaos Theory: Applications based on a Bibliometric Analysis |last=Piotrowski |first=Chris |website=researchgate.net |access-date=13. 5. 2020}}</ref><ref name="CT-REF-21">{{cite book |last=Weinberger| first=David |title=Everyday Chaos – Technology, Complexity and How We're Thriving in a New World of Possibility |publisher=Harvard Business Review Press |year=2019 | isbn=9781633693968 |url=https://books.google.com/books?id=R7V2DwAAQBAJ}}</ref> Teorija je formirala osnovu za područja istraživanja kao što su [[dinamički sistem|kompleksni dinamički sistemi]], [[teorija ruba haosa]] i procesi [[samoorganizacija]]. ==Uvod== Teorija haosa se bavi determinističkim sistemima čije se ponašanje, u principu, može predvidjeti. Haotični sistemi su predvidljivi neko vrijeme, a zatim 'izgledaju' kao da postaju slučajni. Količina vremena za koju se ponašanje haotičnog sistema može efikasno predvidjeti zavisi od tri stvari: koliko se neizvjesnosti može tolerisati u prognozi, koliko se tačno može izmjeriti njegovo trenutno stanje i vremenske skale koja zavisi od dinamike sistema, nazvane [[Ljapunovljevo vrijeme]]. Neki primjeri Ljapunovljevih vremena su: haotična električna kola, oko 1 milisekunda; vremenski sistemi, nekoliko dana (nedokazano); unutrašnji [[Sunčev sistem]], 4 do 5 miliona godina.<ref>{{Cite journal|last1=Wisdom|first1=Jack|last2=Sussman|first2=Gerald Jay|date=3. 7. 1992|title=Chaotic Evolution of the Solar System|url=https://archive.org/details/sim_science_1992-07-03_257_5066/page/56|journal=Science|language=en|volume=257|issue=5066|pages=56–62|doi=10.1126/science.257.5066.56|issn=1095-9203|pmid=17800710|bibcode=1992Sci...257...56S|hdl=1721.1/5961|s2cid=12209977|hdl-access=free}}</ref> U haotičnim sistemima, neizvjesnost u prognozi se povećava [[Eksponencijalni rast|eksponencijalno]] s proteklim vremenom. Dakle, matematički, udvostručenje vremena prognoze više od kvadrata proporcionalne neizvjesnosti u prognozi. To znači da se u praksi smisleno predviđanje ne može napraviti u intervalu većem od dva ili tri puta Ljapunovljevog vremena. Kada se smislena predviđanja ne mogu napraviti, sistem se čini nasumičnim.<ref>''Sync: The Emerging Science of Spontaneous Order'', Steven Strogatz, Hyperion, New York, 2003, pages 189–190.</ref> ==Haotična dinamika== [[Slika:Chaos Sensitive Dependence.svg|thumb| [[Mapa (matematika)|Mapa]] definirana sa <span style="white-space: nowrap;">''x'' → 4 ''x'' (1 – ''x'')</span> i <span style="white-space: nowrap;">''y'' → (''x'' + ''y)'' [[Operacija modula|mod]] 1</span> pokazuje osjetljivost na početne x pozicije. Ovdje se dva niza vrijednosti ''x'' i ''y'' značajno razlikuju tokom vremena od male početne razlike.]] U uobičajenoj upotrebi, "haos" znači "stanje nereda".<ref>Definicija {{linktext|haosa}} na [[Wiktionary]];</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dictionary.com/browse/chaos|title=Definition of chaos {{!}} Dictionary.com|website=www.dictionary.com|language=en|access-date=24. 11. 2019}}</ref> Međutim, u teoriji haosa, termin je preciznije definiran. Iako ne postoji univerzalno prihvaćena matematička definicija haosa, uobičajeno korištena definicija, koju je prvobitno formulisao [[Robert L. Devaney]], kaže da da bi se dinamički sistem klasificirao kao haotičan, on mora imati ova svojstva:<ref>{{cite book|title=A First Course in Dynamics: With a Panorama of Recent Developments|url=https://archive.org/details/firstcourseindyn0000hass|last=Hasselblatt|first=Boris|author2=Anatole Katok|year=2003|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-58750-1}}</ref> # mora biti [[osjetljiva zavisnost od početnih uslova|osjetljivo na početne uslove]], # mora biti [[Miješanje (matematika)|topološki tranzitivno]], # mora imati [[gust skup|guste]] [[periodična orbita|periodične orbite]]. U nekim slučajevima, pokazano je da posljednja dva svojstva iznad zapravo impliciraju osjetljivost na početne uslove.<ref>{{cite book |author=Elaydi, Saber N. |title=Discrete Chaos |publisher=Chapman & Hall/CRC |year=1999 |isbn=978-1-58488-002-8 |page=137 }}</ref><ref>{{cite book |author=Basener, William F. |title=Topology and its applications |publisher=Wiley |year=2006 |isbn=978-0-471-68755-9 |page=42 }}</ref> U slučaju diskretnog vremena, ovo važi za sve [[Kontinuirana funkcija|kontinuirane]] [[Preslikavanje (matematika)|preslikavanja]] na [[metrički prostor|metričkim prostorima]].<ref>{{cite journal | author1=Banks | author2=Brooks | author3=Cairns | author4=Davis | author5=Stacey | title= On Devaney's definition of chaos | url=https://archive.org/details/sim_american-mathematical-monthly_1992-04_99_4/page/332 | journal=The American Mathematical Monthly | volume=99|issue=4|date=1992| pages=332–334 | doi=10.1080/00029890.1992.11995856 }}</ref> U ovim slučajevima, iako je često najpraktičnije značajno svojstvo, "osjetljivost na početne uslove" ne mora biti navedena u definiciji. Ako se pažnja ograniči na intervale, drugo svojstvo implicira druga dva.<ref>{{cite journal |author1=Vellekoop, Michel |author2=Berglund, Raoul |title=On Intervals, Transitivity = Chaos |url=https://archive.org/details/sim_american-mathematical-monthly_1994-04_101_4/page/352 |journal=The American Mathematical Monthly |volume=101 |issue=4 |pages=353–5 |date=april 1994 |jstor=2975629 |doi=10.2307/2975629}}</ref> Alternativna i općenito slabija definicija haosa koristi samo prva dva svojstva na gornjoj listi.<ref>{{cite book |author1=Medio, Alfredo |author2=Lines, Marji |title=Nonlinear Dynamics: A Primer |url=https://archive.org/details/nonlineardynamic0000medi |url-access=limited |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |isbn=978-0-521-55874-7 |page=[https://archive.org/details/nonlineardynamic0000medi/page/165 165] }}</ref> ===Osjetljivost na početne uslove=== {{Glavni|Efekat leptira}} [[Slika:SensInitCond.gif|thumb| Lorenzove jednačine korištene su za generiranje grafikona za varijablu y. Početni uslovi za ''x'' i ''z'' su zadržani isti, ali su oni za ''y'' mijenjani između '''1.001''', '''1.0001''' i '''1.00001'''. Vrijednosti za <math>\rho</math>, <math>\sigma</math> i <math>\beta</math> bile su '''45.91''', '''16''' i '''4''' respektivno. Kao što se može vidjeti iz grafikona, čak i najmanja razlika u početnim vrijednostima uzrokuje značajne promjene nakon otprilike 12 sekundi evolucije u tri slučaja. Ovo je primjer osjetljive zavisnosti od početnih uslova.]] '''Osjetljivost na početne uslove''' znači da je svaka tačka u haotičnom sistemu proizvoljno blisko aproksimirana drugim tačkama koje imaju značajno različite buduće putanje ili trajektorije. Dakle, proizvoljno mala promjena ili poremećaj trenutne putanje može dovesti do značajno drugačijeg budućeg ponašanja.<ref name=":1"/> Osjetljivost na početne uslove je popularno poznata kao "[[efekat leptira]]", tako nazvan zbog naslova rada koji je [[Edward Lorenz]] predstavio [[Američko udruženju za unapređenje nauke|Američkom udruženju za unapređenje nauke]] u [[Washington]]u, D.C., pod naslovom "Predvidljivost: Da li mahanje krila leptira u [[Brazil]]u izaziva tornado u [[Teksas]]u?''.<ref>{{Cite web|url=http://news.mit.edu/2008/obit-lorenz-0416|title=Edward Lorenz, father of chaos theory and butterfly effect, dies at 90|website=MIT News|date=16. 4. 2008 |access-date=24. 11. 2019}}</ref> Mahanje krila predstavlja malu promjenu u početnom stanju sistema, što uzrokuje lanac događaja koji sprječava predvidljivost fenomena velikih razmjera. Da leptir nije mahao krilima, putanja cijelog sistema mogla bi biti znatno drugačija. Kao što je sugerirano u Lorenzovoj knjizi pod nazivom ''Suština haosa'', objavljenoj 1993. godine,<ref name="Lorenz"/>{{rp|8}} "osjetljiva zavisnost može poslužiti kao prihvatljiva definicija haosa". U istoj knjizi, Lorenz je definirao efekat leptira kao: "Fenomen da mala promjena u stanju dinamičkog sistema uzrokuje da se naredna stanja uveliko razlikuju od stanja koja bi uslijedila bez promjene."<ref name="Lorenz"/>{{rp|23}} Gornja definicija je u skladu s osjetljivom zavisnošću rješenja od početnih uslova (SDIC). Razvijen je idealizirani model skijanja kako bi se ilustrirala osjetljivost vremenski promjenjivih putanja na početne pozicije.<ref name="Lorenz"/>{{rp|189–204}} Horizont predvidljivosti može se odrediti prije početka SDIC-a (tj. prije značajnih razdvajanja početnih obližnjih putanja).<ref>{{Cite journal |last1=Shen |first1=Bo-Wen |last2=Pielke |first2=Roger A. |last3=Zeng |first3=Xubin |date=7. 5. 2022 |title=One Saddle Point and Two Types of Sensitivities within the Lorenz 1963 and 1969 Models |journal=Atmosphere |language=en |volume=13 |issue=5 |pages=753 |doi=10.3390/atmos13050753 |bibcode=2022Atmos..13..753S |issn=2073-4433|doi-access=free }}</ref> Posljedica osjetljivosti na početne uslove je da ako počnemo s ograničenom količinom informacija o sistemu (kao što je obično slučaj u praksi), onda nakon određenog vremena sistem više ne bi bio predvidljiv. Ovo je najprisutnije u slučaju vremena, koje je uglavnom predvidljivo samo oko sedmicu unaprijed.<ref name="RGW">{{cite book |author=Watts, Robert G. |title=Global Warming and the Future of the Earth |publisher=Morgan & Claypool |year=2007 |page=17 }}</ref> To ne znači da se ne može ništa tvrditi o događajima u dalekoj budućnosti - samo da postoje neka ograničenja sistema. Naprimjer, znamo da temperatura Zemljine površine prirodno neće dostići 100&nbsp;°C niti pasti ispod -130&nbsp;°C na Zemlji (tokom trenutne [[geološka era|geološke ere]]), ali ne možemo tačno predvidjeti koji će dan imati najvišu temperaturu u godini. U matematičkim terminima, Ljapunovljev eksponent mjeri osjetljivost na početne uslove, u obliku brzine eksponencijalnog odstupanja od poremećenih početnih uslova.<ref>{{Cite web|url=http://mathworld.wolfram.com/LyapunovCharacteristicExponent.html|title=Lyapunov Characteristic Exponent|last=Weisstein|first=Eric W.|website=mathworld.wolfram.com|language=en|access-date=24. 11. 2019}}</ref> Preciznije, ako su date dvije početne putanje u faznom prostoru koje su beskonačno blizu, s početnim razmakom <math>\delta \mathbf{Z}_0</math>, dvije putanje na kraju divergiraju brzinom datom izrazom :<math> | \delta\mathbf{Z}(t) | \approx e^{\lambda t} | \delta \mathbf{Z}_0 |,</math> gdje je <math>t</math> vrijeme, a <math>\lambda</math> Ljapunovljev eksponent. Brzina razdvajanja zavisi od orijentacije početnog vektora razdvajanja, tako da može postojati cijeli spektar Ljapunovljevih eksponenata. Broj Ljapunovljevih eksponenata jednak je broju dimenzija faznog prostora, iako je uobičajeno da se koristi samo najveći. Na primjer, maksimalni Ljapunovljev eksponent (MLE) se najčešće koristi, jer određuje ukupnu predvidljivost sistema. Pozitivan MLE, zajedno s ograničenošću rješenja, obično se uzima kao indikacija da je sistem haotičan.<ref name=":2"/> Pored gore navedenog svojstva, postoje i druga svojstva povezana s osjetljivošću početnih uvjeta. To uključuje, na primjer, [[Mjera (matematika)|teorijski mjere]] [[Miješanje (matematika)|miješanje]] (kao što je razmatrano u [[ergodičnost|ergodičkoj]] teoriji) i svojstva [[Kolmogorovljev automorfizam|K-sistema.<ref name="WerndlCharlotte" /> ===Neperiodičnost=== Haotičan sistem može imati nizove vrijednosti za varijablu koja se razvija, koji se tačno ponavljaju, dajući periodično ponašanje počevši od bilo koje tačke u tom nizu. Međutim, takvi periodični nizovi se odbijaju, a ne privlače, što znači da ako se varijabla koja se razvija nalazi izvan niza, ma koliko blizu, neće ući u niz i, u stvari, će od njega odstupati. Dakle, za skoro sve početne uslove, varijabla evoluira haotično sa neperiodičnim ponašanjem. ===Topološko miješanje=== [[Slika:LogisticTopMixing1-6.gif|thumb| Šest iteracija skupa stanja <math>[x,y]</math> prošlo je kroz logističku mapu. Prva iteracija (plava) je početni uslov, koji u suštini formira krug. Animacija prikazuje prvu do šestu iteraciju kružnih početnih uslova. Može se vidjeti da se "miješanje" dešava kako napredujemo u iteracijama. Šesta iteracija pokazuje da su tačke gotovo potpuno raspršene u faznom prostoru. Da smo dalje napredovali u iteracijama, miješanje bi bilo homogeno i nepovratno. Logistička mapa ima jednačinu <math>x_{k+1} = 4x_k (1 - x_k)</math>. Da bi se prostor stanja logističke mape proširio u dvije dimenzije, kreirano je drugo stanje, <math>y</math>, kao <math>y_{k+1} = x_k + y_k </math>, ako je <math>x_k + y_k <1</math> i <math>y_{k+1} = x_k + y_k -1</math> u suprotnom.]] [[Datoteka:Chaos Topological Mixing.png|thumb|Mapa definirana sa <span style="white-space: nowrap;">''x'' → 4 ''x'' (1 – ''x'')</span> i <span style="white-space: nowrap;">''y'' → (''x'' + ''y)'' [[Modulo operacija|mod]] 1</span> također prikazuje [[topološko miješanje]]. Ovdje se plava regija dinamikom transformiše prvo u ljubičastu regiju, zatim u ružičastu i crvenu regiju, i na kraju u oblak vertikalnih linija razasutih po prostoru.]] [[Topološko miješanje]] (ili slabiji uslov topološke tranzitivnosti) znači da se sistem razvija tokom vremena tako da se bilo koja data regija ili [[otvoreni skup]] njenog [[fazni prostor|faznog prostora]] na kraju preklapa s bilo kojom drugom datom regijom. Ovaj matematički koncept "miješanja" odgovara standardnoj intuiciji, a miješanje [[boja]] ili [[fluid]]a je primjer haotičnog sistema. Topološko miješanje se često izostavlja iz popularnih opisa haosa, koji izjednačavaju haos samo sa osjetljivošću na početne uslove. Međutim, osjetljiva zavisnost od početnih uslova sama po sebi ne daje haos. Naprimjer, razmotrimo jednostavan [[dinamički sistem]] proizveden ponovljenim udvostručavanjem početne vrijednosti. Ovaj sistem ima osjetljivu zavisnost od početnih uslova svugdje, budući da bilo koji par bliskih tačaka na kraju postaje široko razdvojen. Međutim, ovaj primjer nema topološko miješanje, i stoga nema haos. Zaista, ima izuzetno jednostavno ponašanje: sve tačke osim 0 teže pozitivnoj ili negativnoj [[beskonačnost]]i. ===Topološka tranzitivnost=== Kaže se da je preslikavanje <math>f:X \u X</math> topološki tranzitivno ako za bilo koji par nepraznih [[otvoreni skup|otvorenih skupova]] <math>U, V \subsetX</math> postoji <math>k > 0</math> takvo da <math>f^{k}(U) \cap V \neq \emptyset</math>. Topološka tranzitivnost je slabija verzija [[topološko miješanje|topološkog miješanja]]. Intuitivno, ako je preslikavanje topološki tranzitivno, onda za datu tačku ''x'' i oblast ''V'' postoji tačka ''y'' blizu ''x'' čija orbita prolazi kroz ''V''. To implicira da je nemoguće rastaviti sistem na dva otvorena skupa.<ref name="Devaney">{{harvnb|Devaney|2003}}</ref> Važna povezana teorema je Birkhoffova teorema tranzitivnosti. Lahko je vidjeti da postojanje guste orbite implicira topološko tranzitivnost. Birkhoffova teorema tranzitivnosti kaže da ako je ''X'' prostor koji se može prebrojiti do druge tačke, [[metrički prostor|kompletan metrički prostor]], onda topološka tranzitivnost implicira postojanje [[gusti skup|gustog skupa]] tačaka u ''X'' koje imaju guste orbite.<ref>{{harvnb|Robinson|1995}}</ref> ===Gustoća periodičnih orbita=== Da bi haotičan sistem imao [[Gusti skup|guste]] [[periodična orbita|periodične orbite]] znači da se svakoj tački u prostoru približavaju periodične orbite proizvoljno blizu.<ref name="Devaney"/> Jednodimenzijska [[logistička mapa]] definirana sa <span style="white-space: nowrap;">''x'' → 4 ''x'' (1 – ''x'')</span> je jedan od najjednostavnijih sistema s gustoćom periodičnih orbita. Naprimjer, <math>\tfrac{5-\sqrt{5}}{8}</math>&nbsp;→ <math>\tfrac{5+\sqrt{5}}{8}</math>&nbsp;→ <math>\tfrac{5-\sqrt{5}}{8}</math> (ili približno 0,3454915&nbsp;→ 0,9045085&nbsp;→ 0,3454915) jest (nestabilna) orbita perioda 2, a slične orbite postoje za periode 4, 8, 16, itd. (zaista, za sve periode određene [[Sharkovskijeva teorema|Sharkovskijevom teoremom]]).<ref>{{harvnb|Alligood|Sauer|Yorke|1997}}</ref> Sharkovskijeva teorema je osnova Lijeve i Yorkeove teoreme<ref>{{cite journal|last1=Li |first1=T.Y. |last2=Yorke |first2=J.A. |title=Period Three Implies Chaos |journal=American Mathematical Monthly|volume=82 |pages=985–92 |year=1975 |url=http://pb.math.univ.gda.pl/chaos/pdf/li-yorke.pdf |author1=Tien-Yien Li |doi=10.2307/2318254 |issue=10 |author2=James A. Yorke |bibcode=1975AmMM...82..985L |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229042210/http://pb.math.univ.gda.pl/chaos/pdf/li-yorke.pdf |archive-date=29. 12. 2009 |jstor=2318254}}</ref> (1975) dokaz da će svaki kontinuirani jednodimenzionalni sistem koji pokazuje regularni ciklus perioda tri također pokazivati regularne cikluse svake druge dužine, kao i potpuno haotične orbite. {{clear}} ===Strani atraktori=== [[Slika:TwoLorenzOrbits.jpg|thumb|right|[[Lorenzov atraktor]] pokazuje haotično ponašanje. Ova dva grafikona pokazuju osjetljivu zavisnost od početnih uslova unutar područja faznog prostora koje zauzima atraktor.]] Neki dinamički sistemi, poput jednodimenzionalne [[logistička mapa|logističke mape]] definirane sa <span style="white-space: nowrap;">''x'' → 4 ''x'' (1 – ''x''),</span> su haotični svugdje, ali u mnogim slučajevima haotično ponašanje se nalazi samo u podskupu faznog prostora. Slučajevi od najvećeg interesa nastaju kada se haotično ponašanje odvija na [[atraktor]]u, budući da tada veliki skup početnih uslova dovodi do orbita koje konvergiraju prema ovom haotičnom području.<ref>{{cite journal|last1=Strelioff|first1=Christopher|last2=et.|first2=al.|title=Medium-Term Prediction of Chaos|journal=Phys. Rev. Lett.|date=2006|volume=96|issue=4|pages=044101|doi=10.1103/PhysRevLett.96.044101|pmid=16486826|bibcode = 2006PhRvL..96d4101S }}</ref> Jednostavan način za vizualizaciju haotičnog atraktora je početi s tačkom u [[bazen privlačenja|bazenu privlačenja]] atraktora, a zatim jednostavno nacrtati njegovu naknadnu orbitu. Zbog uvjeta topološke tranzitivnosti, ovo će vjerovatno dati sliku cijelog konačnog atraktora, i zaista obje orbite prikazane na slici desno daju sliku općeg oblika Lorenzovog atraktora. Ovaj atraktor je rezultat jednostavnog trodimenzijskog modela [[Edward Lorenz|Lorenz]] vremenskog sistema. Lorenzov atraktor je možda jedan od najpoznatijih dijagrama haotičnog sistema, vjerovatno zato što nije samo jedan od prvih, već je i jedan od najsloženijih, i kao takav daje vrlo zanimljiv uzorak koji, uz malo mašte, izgleda kao krila leptira. Za razliku od [[Atraktor|atraktora fiksne tačke]] i [[granični ciklus|graničnih ciklusa]], atraktori koji nastaju iz haotičnih sistema, poznati kao [[strani atraktor]]i, imaju velike detalje i [[složenost]]. Čudni atraktori se javljaju i u [[kontinuirana funkcija|kontinuiranim]] dinamičkim sistemima (kao što je Lorenzov sistem) i u nekim [[diskretna matematika|diskretnim]] sistemima (kao što je [[Hénonova mapa]]). Drugi diskretni dinamički sistemi imaju strukturu odbijanja koja se naziva [[Julia skup]], a koja se formira na granici između bazena privlačenja fiksnih tačaka. Julia skupovi se mogu smatrati čudnim repelentima. I strani atraktori i Julia skupovi obično imaju [[fraktal]]nu strukturu, a [[fraktalna dimenzija]] se može izračunati za njih. === Koegzistirajući atraktori === [[Slika:Coexisting Attractors.png|thumb|Koegzistirajući haotični i nekaotični atraktori unutar generaliziranog Lorenzovog modela.<ref name=":4"/><ref name=":5"/><ref name=":6"/> Postoji 128 orbita u različitim bojama, počevši s različitim početnim uvjetima za bezdimenzijsko vrijeme između 0,625 i 5 i parametrom zagrijavanja r = 680. Haotične orbite se ponavljajuće vraćaju blizu sedlaste tačke u ishodištu. Nehaotične orbite se na kraju približavaju jednoj od dvije stabilne kritične tačke, kao što je prikazano velikim plavim tačkama. Haotične i nehaotične orbite zauzimaju različite regije privlačenja unutar faznog prostora.]] Za razliku od haotičnih rješenja jednog tipa, studije koje koriste Lorenzove modele<ref>{{Cite journal |last1=Yorke |first1=James A. |last2=Yorke |first2=Ellen D. |date=1. 9. 1979 |title=Metastable chaos: The transition to sustained chaotic behavior in the Lorenz model |url=https://doi.org/10.1007/BF01011469 |journal=Journal of Statistical Physics |language=en |volume=21 |issue=3 |pages=263–277 |doi=10.1007/BF01011469 |bibcode=1979JSP....21..263Y |s2cid=12172750 |issn=1572-9613|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Shen |first1=Bo-Wen |last2=Pielke Sr. |first2=R. A. |last3=Zeng |first3=X. |last4=Baik |first4=J.-J. |last5=Faghih-Naini |first5=S. |last6=Cui |first6=J. |last7=Atlas |first7=R. |last8=Reyes |first8=T. A. L. |title=13th Chaotic Modeling and Simulation International Conference |chapter=Is Weather Chaotic? Coexisting Chaotic and Non-chaotic Attractors within Lorenz Models |date=2021 |editor-last=Skiadas |editor-first=Christos H. |editor2-last=Dimotikalis |editor2-first=Yiannis |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-70795-8_57 |series=Springer Proceedings in Complexity |language=en |location=Cham |publisher=Springer International Publishing |pages=805–825 |doi=10.1007/978-3-030-70795-8_57 |isbn=978-3-030-70795-8|s2cid=245197840 }}</ref> naglasili su važnost razmatranja različitih tipova rješenja. Naprimjer, koegzistencija haotičnog i nehaotičnog može se pojaviti unutar istog modela (npr. sistem dvostrukog klatna) koristeći iste konfiguracije modeliranja, ali različite početne uslove. Nalazi o koegzistenciji atraktora, dobijeni iz klasičnih i generalizovanih Lorenzovih modela,<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Bo-Wen |last2=Pielke Sr. |first2=Roger Pielke |last3=Zeng |first3=Xubin |last4=Cui |first4=Jialin |last5=Faghih-Naini |first5=Sara |last6=Paxson |first6=Wei |last7=Kesarkar |first7=Amit |last8=Zeng |first8=Xiping |last9=Atlas |first9=Robert |date=12. 11. 2022 |title=The Dual Nature of Chaos and Order in the Atmosphere |journal=Atmosphere |language=en |volume=13 |issue=11 |pages=1892 |doi=10.3390/atmos13111892 |bibcode=2022Atmos..13.1892S |issn=2073-4433|doi-access=free |hdl=10150/673501 |hdl-access=free }}</ref> predložili su revidirani stav da "cjelokupno vrijeme posjeduje dvojaku prirodu haosa i reda s izrazitom predvidljivošću", za razliku od konvencionalnog stava da je "vrijeme haotično". ===Minimalna složenost haotičnog sistema=== [[Slika:Logistic Map Bifurcation Diagram, Matplotlib.svg|thumb|right|[[Dijagram bifurkacije]] [[logistička mapa|logističke mape]] <span style="white-space: nowrap;">''x'' → ''r'' ''x'' (1 – ''x'').</span> Svaki vertikalni presjek prikazuje atraktor za određenu vrijednost ''r''. Dijagram prikazuje [[Bifurkacija udvostručenja perioda|udvostručenje perioda]] kako se ''r'' povećava, što na kraju proizvodi haos. Tamnije tačke se češće posjećuju.]] Diskretni haotični sistemi, kao što je [[logistička mapa]], mogu pokazivati čudne atraktore bez obzira na njihovu [[dimenzionalnost]]. Nasuprot tome, za [[kontinuirana funkcija (topologija)|kontinuirane]] dinamičke sisteme, [[Poincaré-Bendixsonova teorema]] pokazuje da čudni atraktor može nastati samo u tri ili više dimenzija. [[Dimenzija (vektorski prostor)|Konačno-dimenzionalni]] [[linearni sistemi]] nikada nisu haotični; da bi dinamički sistem pokazao haotično ponašanje, mora biti ili [[nelinearnost|nelinearan]] ili beskonačno-dimenzionalan. [[Poincaré-Bendixsonova teorema]] tvrdi da dvodimenzijska diferencijalna jednačina ima vrlo regularno ponašanje. Lorenzov atraktor o kojem se govori u nastavku generira se sistemom od tri [[diferencijalna jednačina|diferencijalne jednačine]] kao što su: : <math> \begin{align} \frac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t} &= \sigma y - \sigma x, \\ \frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} &= \rho x - x z - y, \\ \frac{\mathrm{d}z}{\mathrm{d}t} &= x y - \beta z. \end{align} </math> gdje <math>x</math>, <math>y</math> i <math>z</math> čine [[reprezentacija stanja prostora|stanje sistema]], <math>t</math> je vrijeme, a <math>\sigma</math>, <math>\rho</math>, <math>\beta</math> su [[parametar|parametri]] sistema. Pet članova na desnoj strani su linearni, dok su dva kvadratna; ukupno sedam članova. Još jedan poznati haotični atraktor generira [[Rösslerova mapa|Rösslerove jednačine]], koje imaju samo jedan nelinearni član od sedam. Sprott<ref>{{cite journal|last=Sprott |first=J.C.|year=1997|title=Simplest dissipative chaotic flow|journal=Physics Letters A|volume=228|issue=4–5 |pages=271–274|doi=10.1016/S0375-9601(97)00088-1|bibcode = 1997PhLA..228..271S }}</ref> pronašau je trodimenzijski sistem sa samo pet članova, koji je imao samo jedan nelinearni član, što pokazuje haos za određene vrijednosti parametara. Zhang i Heidel<ref>{{cite journal|last1=Fu |first1=Z. |last2=Heidel |first2=J.|year=1997|title=Non-chaotic behaviour in three-dimensional quadratic systems|journal=Nonlinearity|volume=10|issue=5 |pages=1289–1303|doi=10.1088/0951-7715/10/5/014 |bibcode = 1997Nonli..10.1289F |s2cid=250757113 }}</ref><ref>{{cite journal|last1=Heidel |first1=J. |last2=Fu |first2=Z.|year=1999|title=Nonchaotic behaviour in three-dimensional quadratic systems II. The conservative case|journal=Nonlinearity|volume=12|issue=3 |pages=617–633|doi=10.1088/0951-7715/12/3/012|bibcode = 1999Nonli..12..617H |s2cid=250853499 }}</ref> pokazao je da, barem za disipativne i konzervativne kvadratne sisteme, trodimenzijski kvadratni sistemi sa samo tri ili četiri člana na desnoj strani ne mogu pokazivati haotično ponašanje. Razlog je, jednostavno rečeno, taj što su rješenja takvih sistema asimptotska u odnosu na dvodimenzionalnu površinu i stoga se rješenja dobro ponašaju. Dok Poincaré-Bendixsonova teorema pokazuje da kontinuirani dinamički sistem na euklidskoj ravni ne može biti haotičan, dvodimenzionalni kontinuirani sistemi sa neeuklidskom geometrijom i dalje mogu pokazivati neka haotična svojstva.<ref>{{Cite journal |last=Ulcigrai |first=Corinna |date=2021 |title=Slow chaos in surface flows |url=http://link.springer.com/10.1007/s40574-020-00267-0 |journal=Bollettino dell'Unione Matematica Italiana |language=en |volume=14 |issue=1 |pages=231–255 |arxiv=2010.06231 |doi=10.1007/s40574-020-00267-0 |issn=1972-6724}}</ref> Gornji skup od tri obične diferencijalne jednačine naziva se trodimenzijski Lorenzov model.<ref>{{Cite journal |last=Shen |first=Bo-Wen |date=1. 5. 2014 |title=Nonlinear Feedback in a Five-Dimensional Lorenz Model |url=https://journals.ametsoc.org/doi/10.1175/JAS-D-13-0223.1 |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |language=en |volume=71 |issue=5 |pages=1701–1723 |doi=10.1175/JAS-D-13-0223.1 |bibcode=2014JAtS...71.1701S |s2cid=123683839 |issn=0022-4928|url-access=subscription }}</ref> Od 1963. godine, višedimenzionalni Lorenzovi modeli su razvijeni u brojnim studijama<ref name=":4">{{Cite journal |last=Shen |first=Bo-Wen |date=1. 3. 2019 |title=Aggregated Negative Feedback in a Generalized Lorenz Model |journal=International Journal of Bifurcation and Chaos |volume=29 |issue=3 |pages=1950037–1950091 |doi=10.1142/S0218127419500378 |bibcode=2019IJBC...2950037S |s2cid=132494234 |issn=0218-1274|doi-access=free }}</ref><ref name=":5">{{Cite journal |last1=Shen |first1=Bo-Wen |last2=Pielke |first2=Roger A. |last3=Zeng |first3=Xubin |last4=Baik |first4=Jong-Jin |last5=Faghih-Naini |first5=Sara |last6=Cui |first6=Jialin |last7=Atlas |first7=Robert |date=1. 1. 2021 |title=Is Weather Chaotic?: Coexistence of Chaos and Order within a Generalized Lorenz Model |journal=Bulletin of the American Meteorological Society |language=EN |volume=102 |issue=1 |pages=E148–E158 |doi=10.1175/BAMS-D-19-0165.1 |bibcode=2021BAMS..102E.148S |s2cid=208369617 |issn=0003-0007|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Musielak |first1=Dora E. |last2=Musielak |first2=Zdzislaw E. |last3=Kennamer |first3=Kenny S. |date=1. 3. 2005 |title=The onset of chaos in nonlinear dynamical systems determined with a new fractal technique |url=https://www.worldscientific.com/doi/abs/10.1142/S0218348X0500274X |journal=Fractals |volume=13 |issue=1 |pages=19–31 |doi=10.1142/S0218348X0500274X |issn=0218-348X|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Roy |first1=D. |last2=Musielak |first2=Z. E. |date=1. 5. 2007 |title=Generalized Lorenz models and their routes to chaos. I. Energy-conserving vertical mode truncations |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960077906001937 |journal=Chaos, Solitons & Fractals |language=en |volume=32 |issue=3 |pages=1038–1052 |doi=10.1016/j.chaos.2006.02.013 |bibcode=2007CSF....32.1038R |issn=0960-0779|url-access=subscription }}</ref> za ispitivanje utjecaja povećanog stepena nelinearnosti, kao i njenog kolektivnog efekta sa zagrijavanjem i disipacijama, na stabilnost rješenja. ===Haos i linearni sistemi=== Možda iznenađujuće, haos se može pojaviti i u linearnim sistemima, pod uslovom da su beskonačno dimenzionalni.<ref>{{cite journal |last1=Bonet |first1=J. |last2=Martínez-Giménez |first2=F. |last3=Peris |first3=A. |year=2001 |title=A Banach space which admits no chaotic operator |journal=Bulletin of the London Mathematical Society |volume=33 |issue=2 |pages=196–8 |doi=10.1112/blms/33.2.196 |s2cid=121429354 }}</ref> Teorija linearnog haosa se razvija u [[funkcionalna analiza|funkcionalnoj analizi]].<ref>{{cite book | title=Linear Chaos | series=Universitext | date=2011 | doi=10.1007/978-1-4471-2170-1 | isbn=978-1-4471-2169-5 | url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4471-2170-1 }}</ref> [[Kvantna mehanika]] se također često smatra glavnim primjerom linearne nehaotične teorije, koja prigušuje haotično ponašanje na isti način na koji [[viskoznost]] prigušuje turbulenciju, što zapravo nije slučaj za kvantno-mehaničke sisteme s beskonačnim stepenima slobode, kao što su snažno korelirani sistemi koji pokazuju oblike kvantne [[turbulencija|turbulencije]] nano skale.<ref>{{Cite journal |last=Zaanen |first=Jan |date=20. 5. 2019 |title=Planckian dissipation, minimal viscosity and the transport in cuprate strange metals |journal=SciPost Physics |language=en |volume=6 |issue=5 |article-number=061 |doi=10.21468/SciPostPhys.6.5.061 |arxiv=1807.10951 |bibcode=2019ScPP....6...61Z |doi-access=free |issn=2542-4653}}</ref><ref>{{cite journal | last1=Guthrie | first1=A. | last2=Kafanov | first2=S. | last3=Noble | first3=M. T. | last4=Pashkin | first4=Yu. A. | last5=Pickett | first5=G. R. | last6=Tsepelin | first6=V. | last7=Dorofeev | first7=A. A. | last8=Krupenin | first8=V. A. | last9=Presnov | first9=D. E. | title=Nanoscale real-time detection of quantum vortices at millikelvin temperatures | journal=Nature Communications | date=2021 | volume=12 | issue=1 | article-number=2645 | doi=10.1038/s41467-021-22909-3 | pmid=33976214 | pmc=8113507 | arxiv=2007.04482 | bibcode=2021NatCo..12.2645G }}</ref> ==Ostale karakteristike haosa== ===Beskonačno dimenzionalna preslikavanja=== Jednostavna generalizacija povezanih diskretnih preslikavanja <ref name="Moloney, J V 1986">{{cite journal |title=Solitary waves as fixed points of infinite-dimensional maps for an optical bistable ring cavity: Analysis |journal=Journal of Mathematical Physics|volume=29 |issue=1 |pages=63 |year=1988 |last1= Adachihara |first1=H |last2= McLaughlin |first2=D W |last3= Moloney |first3=J V |last4= Newell |first4=A C |doi=10.1063/1.528136 |bibcode=1988JMP....29...63A}}</ref> zasniva se na konvolucijskom integralu koji posreduje u interakciji između prostorno distribuiranih mapa: :<math>\psi_{n+1}(\vec r,t) = \int K(\vec r - \vec r^{,},t) f [\psi_{n}(\vec r^{,},t) ]d {\vec r}^{,}</math>, Gdje je jezgro <math>K(\vec r - \vec r^{,},t)</math> propagator izveden kao Greenova funkcija relevantnog fizičkog sistema,<ref name="Okulov, A Yu 1988">{{cite book |chapter=Spatiotemporal dynamics of a wave packet in nonlinear medium and discrete maps |title=Proceedings of the Lebedev Physics Institute |language=ru |editor=N.G. Basov |publisher=Nauka |lccn=88174540 |volume=187 |pages=202–222 |year=1988 |last1= Okulov |first1=A Yu |last2=Oraevskiĭ |first2=A N }}</ref> <math> f [\psi_{n}(\vec r,t) ] </math> mogla bi biti slična logističkoj mapi <math> \psi \rightarrow G \psi [1 - \tanh (\psi)]</math> ili [[kompleksna mapa]]. Za primjere kompleksnih mapa [[Julijin skup]]<math> f[\psi] = \psi^2</math> ili [[Ikeda mapa]]<math> \psi_{n+1} = A + B \psi_n e^{i (|\psi_n|^2 + C)} </math> može poslužiti. Kada se razmatraju problemi širenja talasa na udaljenosti <math>L=ct</math> sa talasnom dužinom <math>\lambda=2\pi/k</math>, jezgro <math>K</math> može imati oblik Greenove funkcije za [[Schrödingerova jednačina|Schrödingerovu jednačinu]]:<ref name="Okulov, A Yu 2000">{{cite journal |title=Spatial soliton laser: geometry and stability |journal=Optics and Spectroscopy|volume=89 |issue=1 |pages=145–147 |year=2000 |last1= Okulov |first1=A Yu|s2cid=122790937|doi=10.1134/BF03356001 |bibcode=2000OptSp..89..131O}}</ref><ref name="Okulov, A Yu 2020">{{cite journal |title=Structured light entities, chaos and nonlocal maps |journal=Chaos, Solitons & Fractals|volume=133 |issue=4|article-number=109638 |year=2020|last1= Okulov |first1=A Yu|doi=10.1016/j.chaos.2020.109638|arxiv=1901.09274|bibcode=2020CSF...13309638O|s2cid=118828500}}</ref> :<math> K(\vec r - \vec r^{,},L) = \frac {ik\exp[ikL]}{2\pi L}\exp[\frac {ik|\vec r-\vec r^{,}|^2}{2 L} ]</math>. ===Spontani red=== Pod pravim uslovima, haos spontano evoluira u obrazac usklađenog redoslijeda. U [[Kuramotov model|Kuramotovom modelu]], četiri uslova su dovoljna da proizvedu sinhronizaciju u haotičnom sistemu. Primjeri uključuju [[spregnuta oscilacij|spregnutu oscilaciju]] klatna [[Christiaan Huygens|Huygensove]], krijesnice, [[neuron]]e, rezonancu [[London Millennium Bridge|Londonskog Millenniumskog Bridgea]] i velike nizove [[Josephsonov spoj|Josephsonovih spojeva]].<ref>Steven Strogatz, ''Sync: The Emerging Science of Spontaneous Order'', Hyperion, 2003.</ref> Štaviše, sa stanovišta teorijske fizike, sam dinamički haos, u svojoj najopštijoj manifestaciji, jeste spontani red. Suština je u tome da većina redova u prirodi nastaje iz [[Spontano kršenje simetrije|spontanog sloma]] različitih simetrija. Ova velika porodica [[fenomen]]a uključuje elastičnost, supravodljivost, feromagnetizam i mnoge druge. Prema [[supersimetrična teorija stohastičke dinamike|supersimetričnoj teoriji stohastičke dinamike]], haos, ili preciznije, njegova stohastička generalizacija, također je dio ove porodice. Odgovarajuća simetrija koja se krši je [[Topološka kvantna teorija polja|topološka supersimetrija]] koja je skrivena u svim [[Stohastička diferencijalna jednačina|stohastičkim (parcijalnim) diferencijalnim jednačinama]], a odgovarajući [[Fazni prelaz|parametar reda]] je [[Kvantna teorija polja|teorijski]] utjelovljenje efekta leptira.<ref>{{Cite journal |last=Ovchinnikov |first=I.V. |title=Ubiquitous order known as chaos |date=15. 2. 2024 |journal=Chaos, Solitons & Fractals |language=en |volume=181 |issue=5 |article-number=114611 |doi=10.1016/j.chaos.2024.114611 |arxiv=2503.17157 |bibcode=2024CSF...18114611O |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0960077924001620 |issn = 0960-0779}}</ref> ===Kombinatorni (ili kompleksni) haos=== Postoje i definicije haosa koje ne zahtijevaju osjetljivost na svojstvo početnih uslova, kao što je kombinatorni haos (tj. rekurzivna primjena diskretne kombinatorne akcije).<ref>{{cite web | title=Science: Mathematician discovers a more complex form of chaos | url=https://www.newscientist.com/article/mg12617232-800-science-mathematician-discovers-a-more-complex-form-of-chaos/ }}</ref> Ovo je također uporedivo i slično haosu koji generiraju ćelijski automati. Ovo je važno jer je ova vrsta haosa također ekvivalentna Turingovoj mašini, možete izvršavati računanje s takvim dinamičkim sistemima i kao takav problem zaustavljanja nije odlučiv, stoga neki [[računar]]ski [[algoritam|algoritmi]] možda nikada neće završiti. Ovo je u konačnici vrlo drugačiji način da sistem bude nepredvidljiv.<ref>{{cite web | title='Next-Level' Chaos Traces the True Limit of Predictability | date=7. 3. 2025 | url=https://www.quantamagazine.org/next-level-chaos-traces-the-true-limit-of-predictability-20250307/ }}</ref> ==Historija== [[Slika:Barnsley fern plotted with VisSim.PNG|thumb|upright|[[Barnsleyjeva paprat]] kreirana korištenjem [[igra haosa|igre haosa]]. Prirodni oblici ([[paprati]], oblaci, planine itd.) mogu se rekreirati putem [[sistem iteriranih funkcija|sistema iteriranih funkcija]] (IFS).]] [[James Clerk Maxwell]] bio je prvi naučnik koji je naglasio važnost početnih uslova i smatra se jednim od prvih koji je raspravljao o teoriji haosa, s radom u 1860-im i 1870-im.<ref>{{Cite journal |last1=Hunt |first1=Brian R. |last2=Yorke |first2=James A. |date=1993 |title=Maxwell on Chaos |url=https://yorke.umd.edu/Yorke_papers_most_cited_and_post2000/1993_04_Hunt_%20Nonlin-Science-Today%20_Maxwell%20on%20Chaos.PDF |journal=Nonlinear Science Today |volume=3 |issue=1 |access-date=30. 9. 2025 |archive-date=3. 11. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103150943/https://yorke.umd.edu/Yorke_papers_most_cited_and_post2000/1993_04_Hunt_%20Nonlin-Science-Today%20_Maxwell%20on%20Chaos.PDF |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Everitt |first=Francis |date=1. 12. 2006 |title=James Clerk Maxwell: a force for physics |url=https://physicsworld.com/a/james-clerk-maxwell-a-force-for-physics/ |access-date=3. 11. 2023 |website=Physics World |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gardini |first1=Laura |last2=Grebogi |first2=Celso |last3=Lenci |first3=Stefano |date=1. 10. 2020 |title=Chaos theory and applications: a retrospective on lessons learned and missed or new opportunities |journal=Nonlinear Dynamics |language=en |volume=102 |issue=2 |pages=643–644 |doi=10.1007/s11071-020-05903-0 |s2cid=225246631 |issn=1573-269X|doi-access=free |bibcode=2020NonDy.102..643G |hdl=2164/17003 |hdl-access=free }}</ref> Tokom 1880-ih, proučavajući [[problem triju tijela]], [[Henri Poincaré]] je otkrio da mogu postojati orbite koje su neperiodične, a ipak se ne povećavaju zauvijek niti se približavaju fiksnoj tački.<ref>{{cite journal |author=Poincaré, Jules Henri |title=Sur le problème des trois corps et les équations de la dynamique. Divergence des séries de M. Lindstedt |journal=Acta Mathematica |volume=13 |issue=1–2 |pages=1–270 |year=1890 |doi=10.1007/BF02392506 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite book|title=The three-body problem and the equations of dynamics : Poincaré's foundational work on dynamical systems theory|url=https://archive.org/details/threebodyproblem0000unse_u2y5|last=Poincaré|first=J. Henri|publisher=Springer International Publishing|others=Popp, Bruce D. (Translator)|year=2017|isbn=9783319528984|location=Cham, Switzerland|oclc=987302273}}</ref><ref>{{cite book |author1=Diacu, Florin |author2=Holmes, Philip |title=Celestial Encounters: The Origins of Chaos and Stability |url=https://archive.org/details/celestialencount0000unse |publisher=Princeton University Press |year=1996 }}</ref> Godine 1898, [[Jacques Hadamard]] objavio je uticajnu studiju o kretanju slobodne čestice koja klizi bez trenja po površini konstantne negativne zakrivljenosti, nazvanu "[[Hadamardov bilijar]]". Hadamard je uspio pokazati da su sve trajektoriji nestabilni,<ref>{{cite journal|first = Jacques|last = Hadamard|year = 1898|title = Les surfaces à courbures opposées et leurs lignes géodesiques|journal = Journal de Mathématiques Pures et Appliquées|volume = 4|pages = 27–73|url=https://www.numdam.org/item/JMPA_1898_5_4__27_0.pdf}}</ref> Ljapunovljev eksponent je prvi put objavljen 1897. na francuskom jeziku, a kasnije 1907. godine, nije spomenut od strane Hadamara (1898), koji izvodi [[Hillova diferencijalna jednačina|Hillovu diferencijalnu jednačinu]] sa negativnom zakrivljenošću, a time i hiperboličku geometriju u faznom prostoru, tj. divergentne orbite, ali zapravo ne izračunava nijedan eksponent. U ovom PRL radu, umjesto toga, Ljapunovljev eksponent je eksplicitan. Kasnije studije, također na temu nelinearnih [[diferencijalna jednačina|diferencijalnih jednačina]], proveo je [[George David Birkhoff]].<ref>George D. Birkhoff, ''Dynamical Systems,'' vol.&nbsp;9 of the American Mathematical Society Colloquium Publications (Providence, Rhode Island: American Mathematical Society, 1927)</ref> [[Andrey Nikolaevich Kolmogorov]],<ref>{{cite journal| last=Kolmogorov | first=Andrey Nikolaevich| year=1941 | title=Local structure of turbulence in an incompressible fluid for very large Reynolds numbers | journal=Doklady Akademii Nauk SSSR| volume=30 | issue=4 | pages=301–5 |bibcode = 1941DoSSR..30..301K | title=Turbulence }} Reprint u: {{cite journal |journal=Proceedings of the Royal Society A |volume=434 |pages=9–13 |year=1991 |doi=10.1098/rspa.1991.0075 |title=The Local Structure of Turbulence in Incompressible Viscous Fluid for Very Large Reynolds Numbers |last1=Kolmogorov |first1=A. N. |s2cid=123612939 |issue=1890 |bibcode=1991RSPSA.434....9K}}</ref><ref>{{cite journal| last=Kolmogorov | first=A. N. | year=1941 | title=On degeneration of isotropic turbulence in an incompressible viscous liquid | journal=Doklady Akademii Nauk SSSR | volume=31 | issue=6 | pages=538–540}} Reprinted in: {{cite journal |journal=Proceedings of the Royal Society A |volume=434 |pages=15–17 |year=1991 |doi=10.1098/rspa.1991.0076 |title=Dissipation of Energy in the Locally Isotropic Turbulence |last1=Kolmogorov |first1=A. N. |s2cid=122060992 |issue=1890 |bibcode=1991RSPSA.434...15K}}</ref><ref>{{cite book| last=Kolmogorov | first=A. N. | title=Stochastic Behavior in Classical and Quantum Hamiltonian Systems | chapter=Preservation of conditionally periodic movements with small change in the Hamilton function|pages=51–56| bibcode=1979LNP....93...51K| doi=10.1007/BFb0021737| series=Lecture Notes in Physics| date=1979 | volume=93 | isbn=978-3-540-09120-2}} Translation of ''Doklady Akademii Nauk SSSR'' (1954) 98: 527. Vidi: [[Kolmogorov–Arnold–Moserova teorema]]</ref> [[Mary Lucy Cartwright]] i [[John Edensor Littlewood]],<ref>{{cite journal |last1=Cartwright |first1=Mary L. |last2=Littlewood |first2=John E. |title=On non-linear differential equations of the second order, I: The equation ''y''" + ''k''(1−''y''<sup>2</sup>)''y<nowiki>'</nowiki>'' + ''y'' = ''b''λkcos(λ''t'' + ''a''), ''k'' large |journal=Journal of the London Mathematical Society |volume=20 |pages=180–9 |year=1945 |doi=10.1112/jlms/s1-20.3.180 |issue=3 }} vidi također: [[Van der Polov oscilator]]</ref> i [[Stephen Smale]].<ref>{{cite journal |author=Smale, Stephen |title=Morse inequalities for a dynamical system |journal=Bulletin of the American Mathematical Society |volume=66 |pages=43–49 |date=januar 1960 |doi=10.1090/S0002-9904-1960-10386-2 |doi-access=free }}</ref> Eksperimentalisti i matematičari susreli su se s turbulencijom u kretanju fluida, haotičnim ponašanjem u društvu i ekonomiji, neperiodičnim oscilacijama u radio krugovima i [[fraktal]]nim obrascima u prirodi bez koristi teorije koja bi objasnila ono što su vidjeli. Uprkos početnim uvidima u prvoj polovini dvadesetog stoljeća, teorija haosa formalizirana je kao takva tek nakon sredine stoljeća, kada je nekim naučnicima prvi put postalo očigledno da linearna teorija, koja je glatka i kontinuirana, a koja je bila prevladavajuća teorija sistema u to vrijeme, jednostavno nije mogla objasniti uočeno ponašanje određenih eksperimenata poput logističke mape koja ima skokove i stohastička ponašanja. Oba ova zapažanja naglašavaju vezu haosa sa stohastičkim ili nelinearnim dinamičkim sistemima, ali definitivno ne-diferencijabilnom i ne-kontinuiranom vremenskom evolucijom. Ono što se pripisivalo nepreciznosti mjerenja i jednostavnom "[[Pseudoslučajni šum|šumu]]" teoretičari haosa smatrali su punopravnom komponentom proučavanih sistema. Godine 1959. [[Boris Čirikov|Boris Valerianovich Čirikov]] predložio je kriterij za pojavu klasičnog haosa u Hamiltonovim sistemima ([[Čirikov kriterij]]). Primijenio je ovaj kriterij kako bi objasnio neke eksperimentalne rezultate o [[ograničenje plazme|ograničenju plazme]] u otvorenim zrcalnim zamkama.<ref>{{Cite journal |last=Chirikov |first=Boris |title=РЕЗОНАНСНЫЕ ПРОЦЕССЫ В МАГНИТНЫХ ЛОВУШКАХ |url=https://www.quantware.ups-tlse.fr/chirikov/refs/chi1959.pdf |journal=Атомная энергия |volume=6}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Chirikov |first=B. V. |date=1. 12. 1960 |title=Resonance processes in magnetic traps |url=https://doi.org/10.1007/BF01483352 |journal=The Soviet Journal of Atomic Energy |language=en |volume=6 |issue=6 |pages=464–470 |doi=10.1007/BF01483352 |s2cid=59483478 |issn=1573-8205|url-access=subscription }}</ref> Ovo se smatra prvom fizičkom teorijom haosa koja je uspjela objasniti konkretan eksperiment. A sam Boris Čirikov se smatra pionirom klasičnog i kvantnog haosa.<ref>{{Cite journal |last1=Jean |first1=Bellissard |author-link=Jean Bellissard |last2=Dima |first2=Shepelyansky |date=27. 2. 1998 |title=Boris Chirikov, a pioneer in classical and quantum chaos |url=https://www.quantware.upstlse.fr/chirikov/aboutchirikov/poincare1998.pdf |journal=Annales Henri Poincaré |volume=68 |issue=4 |page=379 }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Bellissard |first1=J. |last2=Bohigas |first2=O. |last3=Casati |first3=G. |last4=Shepelyansky |first4=D.L. |date=1. 7. 1999 |title=A pioneer of chaos |url=http://dx.doi.org/10.1016/s0167-2789(99)90007-6 |journal=Physica D: Nonlinear Phenomena |volume=131 |issue=1–4 |pages=viii–xv |doi=10.1016/s0167-2789(99)90007-6 |arxiv=cond-mat/9903412 |bibcode=1999PhyD..131D...8B |s2cid=119107150 |issn=0167-2789}}</ref><ref>{{Cite book |first=Dima |last=Shepelyansky |title=Chaos at Fifty Four in 2013 |oclc=859751750}}</ref> Glavni katalizator za razvoj teorije haosa bio je elektronski računar. Veliki dio matematike teorije haosa uključuje ponovljene [[iteracija|iteracije]] jednostavnih matematičkih formula, što bi bilo nepraktično raditi ručno. Elektronski računari su učinili ove ponovljene proračune praktičnim, dok su slike i brojevi omogućili vizualizaciju ovih sistema. Kao postdiplomski student u laboratoriji Chihira Hayashija na Univerzitetu u Kyotu, Yoshisuke Ueda je eksperimentisao s analognim [[računar]]ima i 27. novembra 1961. godine primijetio je ono što je nazvao "slučajnim prelaznim [[fenomen]]ima". Ipak, njegov savjetnik se u to vrijeme nije složio s njegovim zaključcima i nije mu dozvolio da izvijesti o svojim nalazima sve do 1970. godine.<ref>{{harvnb|Abraham|Ueda|2000|loc=See Chapters 3 and 4}}</ref><ref>{{harvnb|Sprott|2003|p=[https://books.google.com/books?id=SEDjdjPZ158C&pg=PA89 89]}}</ref> [[Slika:Airplane vortex edit.jpg|thumb|left|[[Turbulencija]] u [[vrtlog na vrhu krila|vrtlogu na vrhu krila]] iz [[avion]]skog krila. Studije kritične tačke iza koje sistem stvara turbulenciju bile su važne za teoriju haosa, koju je, naprimjer, analizirao sovjetski [[fizičar]] [[Lev Landau]], koji je razvio [[Landau-Hopfova teorija turbulencije|Landau-Hopfovu teoriju turbulencije]]. [[David Ruelle]] i [[Floris Takens]] kasnije su, suprotno Landauu, predvidjeli da se [[turbulencija fluida]] može razviti putem [[strani atraktor|stranog atraktora]], glavnog koncepta teorije haosa.]] [[Edward Lorenz]] bio je rani pionir teorije. Njegovo interesovanje za haos se slučajno pojavilo kroz njegov rad na [[meteorologija|predviđanju vremena]] 1961. godine.<ref>Lorenz, E.N. The statistical prediction of solutions of dynamic equations. In Proceedings of the International Symposium on Numerical Weather Prediction, Tokyo, Japan, 7–13 November 1962; pp. 629–635. {{Citation |title=Numerical solutions to the equations |date=2. 12. 2010 |work=Numerical Weather and Climate Prediction |pages=17–118 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511763243.004 |access-date=5. 3. 2025 |publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/cbo9780511763243.004 |isbn=978-0-521-51389-0 |url-access=subscription }}</ref><ref name=Lorenz1961>{{cite journal |author=Lorenz, Edward N. |title=Deterministic non-periodic flow |journal=Journal of the Atmospheric Sciences |volume=20 |pages=130–141 |year=1963 |doi=10.1175/1520-0469(1963)020<0130:DNF>2.0.CO;2 |issue=2 |bibcode=1963JAtS...20..130L|doi-access=free }}</ref> Lorenz i njegove saradnice [[Ellen Fetter]] i [[Margaret Hamilton]] <ref>{{Cite web |last=Sokol |first=Joshua |date=20. 5. 2019 |title=The Hidden Heroines of Chaos |url=https://www.quantamagazine.org/the-hidden-heroines-of-chaos-20190520/ |access-date=9. 11. 2022 |website=Quanta Magazine}}</ref><ref>{{cite book|title=Chaos: Making a New Science |last=Gleick |first=James |year=1987 |publisher=Cardinal |location=London|page=17|isbn=978-0-434-29554-8|title-link=Chaos: Making a New Science }}</ref> ponovili sub Lorenzovo otkriće, koje je dalo ime Lorenzovim atraktorima, pokazalo je da čak ni detaljno atmosfersko modeliranje ne može, općenito, dati precizna dugoročna vremenska predviđanja. Lorenzovo otkriće, koje je dalo ime Lorenzovim atraktorima, pokazalo je da čak ni detaljno atmosfersko modeliranje ne može, generalno, dati precizne dugoročne vremenske prognoze. Godine 1963. [[Benoit Mandelbrot]], proučavajući teoriju informacija, otkrio je da je šum u mnogim fenomenima (uključujući cijene dionica na berzi i [[telefon|telefonske krugove]]) oblikovan poput [[Cantorov skup|Cantorovog skupa]], skupa tačaka s beskonačnom hrapavošću i detaljima.<ref>{{cite journal |author1=Berger J.M. |author2=Mandelbrot B. | year = 1963 | title = A new model for error clustering in telephone circuits |url=https://archive.org/details/sim_ibm-journal-of-research-and-development_1963-07_7_3/page/224 | journal = IBM Journal of Research and Development | volume = 7 |issue=3 | pages = 224–236 | doi=10.1147/rd.73.0224}}</ref> Mandelbrot je opisao i "Noin efekat" (u kojem se mogu dogoditi nagle diskontinuirane promjene) i "Josifov efekat" (u kojem se vrijednost može održati neko vrijeme, ali se nakon toga iznenada promijeniti).<ref>{{cite book |author=Mandelbrot, B. |title=The Fractal Geometry of Nature |publisher=Freeman |location=New York |year=1977 |page=248 }}</ref><ref>Također: {{cite book |last1=Mandelbrot |first1=Benoît B. |last2=Hudson |first2=Richard L. |title=The (Mis)behavior of Markets: A Fractal View of Risk, Ruin, and Reward |url=https://archive.org/details/misbehaviorofmar00beno |url-access=registration |publisher=Basic Books |location=New York |year=2004 |page=[https://archive.org/details/misbehaviorofmar00beno/page/201 201] |isbn=9780465043552 }}</ref> Godine 1967. objavio je djelo "[[Koliko je duga obala Britanije? Statistička samosličnost i frakcijska dimenzija]]", pokazujući da dužina obalne linije varira s razmjerom mjernog instrumenta, da nalikuje sebi u svim razmjerama i da je beskonačne dužine za [[beskonačnost|beskonačno mali]] mjerni uređaj.<ref>{{cite journal |last=Mandelbrot |first=Benoît |title=How Long Is the Coast of Britain? Statistical Self-Similarity and Fractional Dimension |journal=Science |volume=156 |issue=3775 |pages=636–8 |date=5. 5. 1967 |doi=10.1126/science.156.3775.636 |pmid=17837158 |bibcode=1967Sci...156..636M |s2cid=15662830 |url=http://ena.lp.edu.ua:8080/handle/ntb/52473 |access-date=31. 1. 2022 |archive-date=19. 10. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211019193011/http://ena.lp.edu.ua:8080/handle/ntb/52473 |url-status=dead }}</ref> Tvrdeći da klupko kanapa izgleda kao tačka kada se gleda izdaleka (0-dimenzionalno), kao lopta kada se gleda prilično blizu (3-dimenzionalno) ili kao zakrivljena nit (1-dimenzionalno), on je tvrdio da su dimenzije objekta relativne u odnosu na posmatrača i da mogu biti frakcijske. Objekt čija je nepravilnost konstantna na različitim skalama („samosličnost“) je fraktal (primjeri uključuju Mengerovu spužvu, Sierpinskijevu brtvu i Kochovu krivulju ili ''pahuljicu'', koja je beskonačno dugačka, ali zatvara konačan prostor i ima fraktalnu dimenziju od oko 1,2619). Godine 1982. Mandelbrot je objavio djelo ''Fraktalna geometrija prirode'', koje je postalo klasik teorije haosa.<ref>{{cite book|author=Mandelbrot, B.|title=The Fractal Geometry of Nature|date=1982|place=New York|publisher=Macmillan|isbn=978-0716711865|url=https://archive.org/details/fractalgeometryo00beno}}</ref> U decembru 1977. godine, [[Njujorška akademija nauka]] organizovala je prvi simpozijum o haosu, kojem su prisustvovali David Ruelle, [[Robert May, baron May iz Oxforda|Robert May]], [[James A. Yorke]] (tvorac termina "haos" koji se koristi u matematici), [[Robert Shaw]] i meteorolog Edward Lorenz. Sljedeće godine Pierre Coullet i Charles Tresser objavili su članak "Itérations d'endomorphismes et grupe de renormalisation", a članak [[Mitchell Feigenbaum|Mitchella Feigenbauma]] "Kvantitativna univerzalnost za klasu nelinearnih transformacija" konačno se pojavio u časopisu, nakon tri godine odbijanja recenzenata.<ref name="Feigenbaum 25–52">{{cite journal |first=Mitchell |last=Feigenbaum |title=Quantitative universality for a class of nonlinear transformations |journal=Journal of Statistical Physics |volume=19 |issue=1 |pages=25–52 |date=juli 1978 |doi=10.1007/BF01020332 |bibcode=1978JSP....19...25F|citeseerx=10.1.1.418.9339 |s2cid=124498882 }}</ref><ref>Coullet, Pierre, and Charles Tresser. "Iterations d'endomorphismes et groupe de renormalisation." Le Journal de Physique Colloques 39.C5 (1978): C5-25</ref> Tako su Feigenbaum (1975) i Coullet & Tresser (1978) otkrili [[Univerzalnost (dinamički sistemi)|univerzalnost]] u haosu, omogućavajući primjenu teorije haosa na mnoge različite fenomene. Godine 1979, [[Albert J. Libchaber]], tokom simpozija koji je u Aspenu organizovao [[Pierre Hohenberg]], predstavio je svoje eksperimentalno posmatranje kaskade [[Teorija bifurkacije|bifurkacije]] koja dovodi do haosa i turbulencije u [[Rayleigh-Bénardovi konvekcijski sistemi|Rayleigh-Bénardovim konvekcijskim sistemima]]. Dobitnik je [[Wolfova nagrada za fiziku|Wolfove nagrade za fiziku]] 1986. godine zajedno sa [[Mitchell J. Feigenbaum|Mitchellom J. Feigenbaumom]] za njihova inspirativna dostignuća.<ref>{{cite web|url = http://www.wolffund.org.il/cat.asp?id=25&cat_title=PHYSICS|title = The Wolf Prize in Physics in 1986.|access-date = 17. 1. 2008|archive-date = 25. 5. 2024|archive-url = https://archive.today/20240525172450/https://www.webcitation.org/65DR3JlSI?url=http://www.wolffund.org.il/cat.asp%3Fid=25|url-status = dead}}</ref> U 1986., Njujorška akademija nauka je zajedno sa Nacionalnim institutom za mentalno zdravlje i Uredom za pomorska istraživanja organizovala prvu važnu konferenciju o haosu u biologiji i medicini. Tamo je [[Bernardo Huberman]] predstavio matematički model disfunkcije [[oči|praćenja očiju]] kod ljudi sa [[shizofrenija|shizofrenijom]].<ref>{{cite journal |author-link=Bernardo Huberman |author=Huberman, B.A. |title=A Model for Dysfunctions in Smooth Pursuit Eye Movement |journal=Annals of the New York Academy of Sciences |volume=504 Perspectives in Biological Dynamics and Theoretical Medicine |issue=1 |pages=260–273 |date=juli 1987 |doi=10.1111/j.1749-6632.1987.tb48737.x |pmid=3477120 |bibcode = 1987NYASA.504..260H |s2cid=42733652 }}</ref> To je dovelo do obnove fiziologije 1980-ih godina primjenom teorije haosa, na primjer, u proučavanju patoloških srčanih ciklusa. Godine 1987, Per Bak, Chao Tang i Kurt Wiesenfeld objavili su rad u časopisu Physical Review Letters.''<ref>{{cite journal |author1=Bak, Per |author2=Tang, Chao |author3=Wiesenfeld, Kurt |title=Self-organized criticality: An explanation of the 1/f noise |journal=Physical Review Letters |volume=59 |issue=4 |pages=381–4 |date=27. 7. 1987 |doi=10.1103/PhysRevLett.59.381 |pmid=10035754 |bibcode=1987PhRvL..59..381B|s2cid=7674321 }} Međutim, zaključci ovog članka bili su predmet spora {{cite web|url=http://www.nslij-genetics.org/wli/1fnoise/1fnoise_square.html |title=? |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071214033929/https://www.nslij-genetics.org/wli/1fnoise/1fnoise_square.html |archive-date=14. 12. 2007 }}. Posebno vidi: {{cite journal |author1=Laurson, Lasse |author2=Alava, Mikko J. |author3=Zapperi, Stefano |title=Letter: Power spectra of self-organized critical sand piles |journal=Journal of Statistical Mechanics: Theory and Experiment |volume=0511 |id=L001 |date=15. 9. 2005 }}</ref> prvi put opisujući [[samoorganizovana kritičnost|samoorganizovanu kritičnost]] (SOC), koja se smatra jednim od mehanizama kojim [[složenost]] nastaje u prirodi. Uz uglavnom laboratorijske pristupe poput [[Bak-Tang-Wiesenfeldova pješčana hrpa|Bak-Tang-Wiesenfeldove pješčane hrpe]], mnoga druga istraživanja fokusirala su se na velike prirodne ili društvene sisteme za koje se zna (ili se sumnja) da pokazuju [[nepromjenjivo ponašanje na skali]]. Iako ovi pristupi nisu uvijek bili dobrodošli (barem u početku) od strane stručnjaka u ispitivanim oblastima, SOC se ipak etablirao kao snažan kandidat za objašnjenje niza prirodnih fenomena, uključujući [[zemljotres]]e, (koji su, mnogo prije nego što je SOC otkriven, bili poznati kao izvor nepromjenjivog ponašanja na skali kao što je [[Gutenberg-Richterov zakon]] koji opisuje statističku raspodjelu veličina zemljotresa i [[Aftershock|Omorijev zakon]]<ref>{{cite journal |author=Omori, F.|title=On the aftershocks of earthquakes |journal=Journal of the College of Science, Imperial University of Tokyo |volume=7 |pages=111–200 |year=1894 }}</ref> opisujući učestalost naknadnih potresa), [[sunčeva baklja|sunčeve baklje]], fluktuacije u ekonomskim sistemima kao što su [[finansijsko tržište|finansijska tržišta]] (reference na SOC su uobičajene u [[ekonofizici]]), formiranje pejzaža, [[šumski požar]]i, [[klizište|klizišta]], [[epidemija|epidemije]] i [[evolucija|biološka evolucija]] (gdje se SOC poziva, naprimjer, kao dinamički mehanizam iza teorije "[[isprekidana ravnoteža|isprekidanih ravnoteža]]" koju su iznijeli [[Niles Eldredge]] i [[Stephen Jay Gould]]). S obzirom na implikacije distribucije veličina događaja bez skale, neki istraživači sugerišu da je još jedan [[fenomen]] koji bi trebalo smatrati primjerom SOC-a pojava [[rat]]ova. Ova istraživanja SOC-a uključivala su i pokušaje modeliranja (ili razvoj novih modela ili prilagođavanje postojećih specifičnostima datog prirodnog sistema) i opsežnu analizu podataka kako bi se utvrdilo postojanje i/ili karakteristike zakona prirodnog skaliranja. Također 1987. godine [[James Gleick]] je objavio knjigu ''Haos: Stvaranje nove nauke'', koja je postala bestseler i upoznala širu javnost s općim principima teorije haosa, kao i njenom historijom.<ref name=":8">{{cite book|last=Gleick|first=James|title=Chaos: Making a New Science|url=https://archive.org/details/chaosmakingnewsc0000glei_r3a5|date=26. 8. 2008|publisher=Penguin Books|isbn=978-0143113454}}</ref> U početku domen nekolicine, izolovanih pojedinaca, teorija haosa se progresivno pojavila kao transdisciplinarna i institucionalna disciplina, uglavnom pod nazivom analiza nelinearnih sistema. Aludirajući na koncept [[Thomas Kuhn|Thomasa Kuhna]] o promjeni paradigme izložen u djelu ''Struktura naučnih revolucija' (1962), mnogi "haosolozi" (kako su se neki opisivali) tvrdili su da je ova nova teorija primjer takve promjene, teza koju je podržao Gleick. Dostupnost jeftinijih i snažnijih [[računar]]a proširuje primjenjivost teorije haosa. Trenutno, teorija haosa ostaje aktivno područje istraživanja,<ref>{{cite journal | last1 = Motter | first1 = A. E. | last2 = Campbell | first2 = D. K. | year = 2013 | title = Chaos at fifty | url = http://www.physicstoday.org/resource/1/phtoad/v66/i5/p27_s1?bypassSSO=1 | journal = Phys. Today | volume = 66 | issue = 5| pages = 27–33 | doi=10.1063/pt.3.1977|arxiv = 1306.5777 |bibcode = 2013PhT....66e..27M | s2cid = 54005470 }}</ref> koje uključuju mnoge različite discipline kao što su [[matematika]], [[topologija]], [[fizika]],<ref>{{cite journal|last1=Hubler|first1=A.|last2=Foster|first2=G.|last3=Phelps|first3=K.|title=Managing chaos: Thinking out of the box|journal=Complexity|volume=12|issue=3|pages=10|date=2007|doi=10.1002/cplx.20159|bibcode = 2007Cmplx..12c..10H }}</ref> [[društvo|društveni sistemi]],<ref>{{Cite book|title=Chaos Theory in the Social Sciences: Foundations and Applications|date=1996|publisher=University of Michigan Press|isbn=9780472106387|editor-last=Kiel|editor-first=L.|location=Ann Arbor, MI|language=en|doi=10.3998/mpub.14623|editor-last2=Elliott|editor-first2=Euel|hdl = 2027/fulcrum.d504rm03n}}</ref> [[modeliranje populacije]], [[biologija]], [[meteorologija]], [[astrofizika]], [[teorija informacija]], [[računarska neuronauka]], [[pandemija]] [[upravljanje krizom]],<ref name="CT-REF-20"/><ref name="CT-REF-21"/> etc. == Popularna, ali netačna analogija za haos == Osjetljiva zavisnost od početnih uslova (tj. efekat leptira) ilustrovana je korištenjem sljedeće narodne predaje:<ref name=":8"/> <poem style="margin-left: 2em;"> Zbog nedostatka eksera, potkovica je bila izgubljena. Zbog nedostatka potkovice, konj je bio izgubljen. Zbog nedostatka konja, jahač je bio izgubljen. Zbog nedostatka jahača, bitka je bila izgubljena. Zbog nedostatka bitke, kraljevstvo je bilo izgubljeno. A sve zbog nedostatka eksera za potkovicu. </poem> Na osnovu navedenog, mnogi ljudi pogrešno vjeruju da uticaj male početne perturbacije monotono raste s vremenom i da svaka mala perturbacija može na kraju imati veliki uticaj na numeričke integracije. Međutim, 2008., Lorenz je izjavio da ne smatra da ovaj stih opisuje pravi haos, već da bolje ilustruje jednostavniji fenomen nestabilnosti i da stih implicitno sugeriše da naknadni mali događaji neće preokrenuti ishod.<ref name=":9">{{Cite web |last=Lorenz |first=E. N. |date=decembar 2008 |title=The butterfly effect. In Premio Felice Pietro Chisesi E Caterina Tomassoni Award Lecture; University of Rome: Rome, Italy. |url=https://eapsweb.mit.edu/sites/default/files/Tomassoni_2008.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610171122/https://eapsweb.mit.edu/sites/default/files/Tomassoni_2008.pdf |access-date=29. 1. 2023 |website= |archive-date=10. 6. 2023 |url-status=dead }}</ref> Na osnovu analize, ajet ukazuje samo na divergenciju, a ne na ograničenost.<ref name=":7"/> Ograničenost je važna za konačnu veličinu uzorka leptira.<ref name=":7"/> Karakteristika prethodno spomenutog ajeta opisana je kao "zavisnost osjetljiva na konačno vrijeme" ".<ref>{{Cite journal |last1=Saiki |first1=Yoshitaka |last2=Yorke |first2=James A. |date=2. 5. 2023 |title=Can the Flap of a Butterfly's Wings Shift a Tornado into Texas&mdash;Without Chaos? |journal=Atmosphere |language=en |volume=14 |issue=5 |pages=821 |doi=10.3390/atmos14050821 |bibcode=2023Atmos..14..821S |issn=2073-4433 |doi-access=free }}</ref> == Aplikacjje == [[Slika:Textile cone.JPG|thumb|left| Školjka [[konus tekstil]], slična izgledu [[pravilo 30|Pravilu 30]], [[ćelijski automat|ćelijskom automatu]] s haotičnim ponašanjem <ref>{{cite web |url=https://www.maths.nottingham.ac.uk/personal/sc/pdfs/Seashells09.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105134513/https://www.maths.nottingham.ac.uk/personal/sc/pdfs/Seashells09.pdf |archive-date=5. 11. 2013 |url-status=live |title=The Geometry and Pigmentation of Seashells |author=Stephen Coombes |date=februar 2009 |work=www.maths.nottingham.ac.uk |publisher=[[University of Nottingham]] |access-date=10. 4. 2013}}</ref>]] Iako je teorija haosa nastala posmatranjem vremenskih obrazaca, postala je primjenjiva na niz drugih situacija. Neka područja koja danas imaju koristi od teorije haosa su [[geologija]], [[matematika]], [[biologija]], [[računarske nauke]], [[ekonomija]],<ref>{{cite journal |author1=Kyrtsou C. |author2=Labys W. | year = 2006 | title = Evidence for chaotic dependence between US inflation and commodity prices |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-macroeconomics_2006-03_28_1/page/256 | journal = Journal of Macroeconomics | volume = 28 | issue = 1| pages = 256–266 |doi=10.1016/j.jmacro.2005.10.019 }}</ref><ref>{{cite journal | author = Kyrtsou C., Labys W. | year = 2007 | title = Detecting positive feedback in multivariate time series: the case of metal prices and US inflation | doi =10.1016/j.physa.2006.11.002 | journal = Physica A | volume = 377 | issue = 1| pages = 227–229 |bibcode = 2007PhyA..377..227K | last2 = Labys }}</ref><ref>{{cite book |author1=Kyrtsou, C. |author2=Vorlow, C. |chapter=Complex dynamics in macroeconomics: A novel approach |editor1=Diebolt, C. |editor2=Kyrtsou, C. |title=New Trends in Macroeconomics |publisher=Springer Verlag |year=2005 }}</ref> [[inženjerstvo]],<ref>{{cite journal |last1=Hernández-Acosta |first1=M. A. |last2=Trejo-Valdez |first2=M. |last3=Castro-Chacón |first3=J. H. |last4=Miguel |first4=C. R. Torres-San |last5=Martínez-Gutiérrez |first5=H. |title=Chaotic signatures of photoconductive Cu 2 ZnSnS 4 nanostructures explored by Lorenz attractors |journal=New Journal of Physics |date=2018 |volume=20 |issue=2 |pages=023048 |doi=10.1088/1367-2630/aaad41 |language=en |issn=1367-2630|bibcode=2018NJPh...20b3048H |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.dspdesignline.com/218101444;jsessionid=Y0BSVTQJJTBACQSNDLOSKH0CJUNN2JVN?pgno=1 |title = Applying Chaos Theory to Embedded Applications |archive-url=https://archive.today/20110809025913/http://www.dspdesignline.com/218101444;jsessionid=Y0BSVTQJJTBACQSNDLOSKH0CJUNN2JVN?pgno=1 |archive-date=9. 8. 2011 |url-status=dead}}</ref> [[finandije]],<ref>{{cite journal |author1=Hristu-Varsakelis, D. |author2=Kyrtsou, C. |title=Evidence for nonlinear asymmetric causality in US inflation, metal and stock returns |journal=Discrete Dynamics in Nature and Society |id=138547 |year=2008 |doi=10.1155/2008/138547 |volume=2008 |pages=1–7 |article-number=138547 |doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal | doi = 10.1023/A:1023939610962 |author1=Kyrtsou, C. |author2=M. Terraza |s2cid=154202123 | year = 2003 | title = Is it possible to study chaotic and ARCH behaviour jointly? Application of a noisy Mackey-Glass equation with heteroskedastic errors to the Paris Stock Exchange returns series | url = https://archive.org/details/sim_computational-economics_2003-06_21_3/page/256 | journal = Computational Economics | volume = 21 | issue = 3| pages = 257–276 }}</ref><ref>{{cite book |first1=Justine |last1=Gregory-Williams |first2=Bill |last2=Williams |title=Trading Chaos: Maximize Profits with Proven Technical Techniques |url=https://archive.org/details/tradingchaosmaxi0000greg |year=2004|publisher=Wiley|location=New York|isbn=9780471463085|edition=2nd }}</ref><ref>{{cite book|last=Peters|first=Edgar E.|title=Fractal market analysis : applying chaos theory to investment and economics|url=https://archive.org/details/fractalmarketana0000pete|year=1994|publisher=Wiley|location=New York u.a.|isbn=978-0471585244|edition=2. print.}}</ref><ref>{{cite book|last=Peters|first=/ Edgar E.|title=Chaos and order in the capital markets : a new view of cycles, prices, and market volatility|url=https://archive.org/details/chaosorderincapi0002pete|year=1996|publisher=John Wiley & Sons|location=New York|isbn=978-0471139386|edition=2nd }}</ref> [[meteorologija]], [[philosophy]], [[anthropology]],<ref name=":0" /> [[fizika]],<ref>{{cite journal|last1=Hubler|first1=A.|last2=Phelps|first2=K.|title=Guiding a self-adjusting system through chaos|journal=Complexity|volume=13|issue=2|pages=62|date=2007|doi=10.1002/cplx.20204|bibcode = 2007Cmplx..13b..62W }}</ref><ref>{{cite journal|last1=Gerig|first1=A.|title=Chaos in a one-dimensional compressible flow|journal=Physical Review E |volume=75 |issue=4|article-number=045202|date=2007|doi=10.1103/PhysRevE.75.045202|pmid=17500951|arxiv=nlin/0701050|bibcode = 2007PhRvE..75d5202G |s2cid=45804559}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Wotherspoon|first1=T.|last2=Hubler|first2=A.|title=Adaptation to the Edge of Chaos in the Self-Adjusting Logistic Map|journal=The Journal of Physical Chemistry A|volume=113|issue=1|pages=19–22|date=2009|doi=10.1021/jp804420g|pmid=19072712|bibcode = 2009JPCA..113...19W }}</ref> [[politics]],<ref>{{cite journal |last1=Borodkin |first1=Leonid I. |title=Challenges of Instability: The Concepts of Synergetics in Studying the Historical Development of Russia |journal=Ural Historical Journal |date=2019 |volume=63 |issue=2 |pages=127–136 |doi=10.30759/1728-9718-2019-2(63)-127-136|doi-access=free }}</ref><ref>{{cite book |last1=Progonati |first1=E |title=Chaos, complexity and leadership 2018 explorations of chaotic and complexity theory |date=2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-030-27672-0 |chapter=Brexit in the Light of Chaos Theory and Some Assumptions About the Future of the European Union}}</ref> [[populacija|populacijska dinamika]],<ref>{{cite journal |author1=Dilão, R. |author2=Domingos, T. |s2cid=697164 | year = 2001 | title = Periodic and Quasi-Periodic Behavior in Resource Dependent Age Structured Population Models | journal = Bulletin of Mathematical Biology | volume = 63 |pages = 207–230|doi=10.1006/bulm.2000.0213 | issue = 2 | pmid = 11276524}}</ref> i [[robotika]]. U nastavku je navedeno nekoliko kategorija s primjerima, ali ovo nipošto nije sveobuhvatan popis jer se pojavljuju nove aplikacije. === Kriptografija === {{Glavni|Haotična kriptologija}} Teorija haosa se već dugi niz godina koristi u [[kriptografija|kriptografiji]]. U posljednjih nekoliko decenija, haos i nelinearna dinamika su korišteni u dizajnu stotina kriptografskih primitivaa. Ovi algoritmi uključuju algoritme za šifriranje slika, [[heš funkcija|heš funkcije]], [[Kriptografski siguran generator pseudoslučajnih brojeva|sigurne generatore pseudoslučajnih brojeva]], [[protočna šifra|protočne šifre]], [[Digitalni vodeni žig|vodeni žig]] i [[steganografija]].<ref name="Akhavan 1797–1813">{{Cite journal|last1=Akhavan|first1=A.|last2=Samsudin|first2=A.|last3=Akhshani|first3=A.|date=1. 10. 2011|title=A symmetric image encryption scheme based on combination of nonlinear chaotic maps|journal=Journal of the Franklin Institute|volume=348|issue=8|pages=1797–1813|doi=10.1016/j.jfranklin.2011.05.001}}</ref> Većina ovih [[algoritam]]a zasnovana je na unimodalnim haotičnim mapama, a veliki dio ovih algoritama koristi kontrolne parametre i početni uslov haotičnih mapa kao svoje ključeve.<ref>{{Cite journal|last1=Behnia|first1=S.|last2=Akhshani|first2=A.|last3=Mahmodi|first3=H.|last4=Akhavan|first4=A.|date=1. 1. 2008|title=A novel algorithm for image encryption based on mixture of chaotic maps|journal=Chaos, Solitons & Fractals|volume=35|issue=2|pages=408–419|doi=10.1016/j.chaos.2006.05.011|bibcode = 2008CSF....35..408B }}</ref> Iz šire perspektive, bez gubitka općenitosti, sličnosti između haotičnih mapa i kriptografskih sistema su glavna motivacija za dizajn kriptografskih algoritama zasnovanih na haosu.<ref name="Akhavan 1797–1813"/> Jedna vrsta šifriranja, tajni ključ ili [[simetrični ključ]], oslanja se na [[difuzija i konfuzija|difuziju i konfuziju]], što je dobro modelirano teorijom haosa.<ref>{{cite journal|last=Wang|first=Xingyuan|year=2012|title=An improved key agreement protocol based on chaos|journal=Commun. Nonlinear Sci. Numer. Simul.|volume=15|issue=12|pages=4052–4057|bibcode=2010CNSNS..15.4052W|doi=10.1016/j.cnsns.2010.02.014|author2=Zhao, Jianfeng}}</ref> Drugi tip vrsta računarstva, [[DNK računarstvo]], uparena s teorijom haosa, nudi način šifriranja slika i drugih informacija.<ref>{{cite journal|last=Babaei|first=Majid|s2cid=18407251|year=2013|title=A novel text and image encryption method based on chaos theory and DNA computing|journal=Natural Computing |volume=12|issue=1|pages=101–107|doi=10.1007/s11047-012-9334-9}}</ref> Mnogi [[DNK]]-haos kriptografski algoritmi su se pokazali nesigurnima ili se smatra da primijenjena tehnika nije efikasna.<ref>{{Cite journal|last1=Akhavan|first1=A.|last2=Samsudin|first2=A.|last3=Akhshani|first3=A.|date=1. 10. 2017|title=Cryptanalysis of an image encryption algorithm based on DNA encoding|journal=Optics & Laser Technology|volume=95|pages=94–99|doi=10.1016/j.optlastec.2017.04.022|bibcode = 2017OptLT..95...94A }}</ref><ref>{{Cite journal|last=Xu|first=Ming|s2cid=125169427|date=1. 6. 2017|title=Cryptanalysis of an Image Encryption Algorithm Based on DNA Sequence Operation and Hyper-chaotic System|journal=3D Research|language=en|volume=8|issue=2|article-number=15|doi=10.1007/s13319-017-0126-y|issn=2092-6731|bibcode = 2017TDR.....8..126X }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Liu|first1=Yuansheng|last2=Tang|first2=Jie|last3=Xie|first3=Tao|date=1. 8. 2014|title=Cryptanalyzing a RGB image encryption algorithm based on DNA encoding and chaos map|journal=Optics & Laser Technology|volume=60|pages=111–115|doi=10.1016/j.optlastec.2014.01.015|arxiv=1307.4279|bibcode = 2014OptLT..60..111L |s2cid=18740000}}</ref> === Robotika === Robotika je još jedno područje koje je nedavno imalo koristi od teorije haosa. Umjesto robota koji djeluju metodom pokušaja i grešaka kako bi se usavršavali u interakciji sa svojim okruženjem, teorija haosa je korištena za izgradnju [[prediktivno modeliranje|prediktivnog modela]].<ref>{{cite journal|last=Nehmzow|first=Ulrich|date=Dec 2005|title=Quantitative description of robot–environment interaction using chaos theory|journal=Robotics and Autonomous Systems|volume=53|issue=3–4|pages=177–193|doi=10.1016/j.robot.2005.09.009|author2=Keith Walker|url=http://cswww.essex.ac.uk/staff/udfn/ftp/ecmrw3.pdf|access-date=25. 10. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812003513/http://cswww.essex.ac.uk/staff/udfn/ftp/ecmrw3.pdf|archive-date=12. 8. 2017|url-status=dead|citeseerx=10.1.1.105.9178}}</ref> Haotičnu dinamiku su pokazali dvonožni roboti [[Pasivna dinamika|pasivno hodanje]].<ref>{{cite journal|last=Goswami|first=Ambarish|year=1998|title=A Study of the Passive Gait of a Compass-Like Biped Robot: Symmetry and Chaos|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-robotics-research_1998-12_17_12/page/1282|journal=The International Journal of Robotics Research|volume=17|issue=12|pages=1282–1301|doi=10.1177/027836499801701202|author2=Thuilot, Benoit|author3=Espiau, Bernard|citeseerx=10.1.1.17.4861|s2cid=1283494}}</ref> ===Biologija=== Više od stotinu godina, biolozi prate populacije različitih [[vrsta]] pomoću modela populacije. Većina modela je kontinuirana funkcija, ali su nedavno naučnici uspjeli implementirati haotične modele u određenim [[populacija]]ma.<ref>{{cite journal|last=Eduardo|first=Liz|author2=Ruiz-Herrera, Alfonso|title=Chaos in discrete structured population models|journal=SIAM Journal on Applied Dynamical Systems|year=2012|volume=11|issue=4|pages=1200–1214|doi=10.1137/120868980}}</ref> Naprimjer, studija na modelima [[kanadski ris|kanadskog risa]] pokazala je haotično ponašanje u rastu populacije.<ref>{{cite journal|last=Lai|first=Dejian|title=Comparison study of AR models on the Canadian lynx data: a close look at BDS statistic|url=https://archive.org/details/sim_computational-statistics-data-analysis_1996-08-10_22_4/page/408|journal=[[Computational Statistics & Data Analysis]]|year=1996|volume=22|issue=4|pages=409–423|doi=10.1016/0167-9473(95)00056-9}}</ref> Haos se može naći i u [[ekosistem|ekološkim sistemima]], kao što je [[hidrologija]]. Iako haotičan model za hidrologiju ima svoje nedostatke, još uvijek se mnogo toga može naučiti posmatrajući podatke kroz prizmu teorije haosa.<ref>{{cite journal|last=Sivakumar|first=B|title=Chaos theory in hydrology: important issues and interpretations|journal=Journal of Hydrology|date=31. 1. 2000|volume=227|issue=1–4|pages=1–20|bibcode=2000JHyd..227....1S|doi=10.1016/S0022-1694(99)00186-9}}</ref> Druga biološka primjena nalazi se u [[kardiotokografiji]]. Fetusni nadzor predstavlja delikatnu ravnotežu između dobijanja tačnih informacija i što neinvazivnijeg pristupa. Bolji modeli znakova upozorenja na [[intrauterina hipoksija|fetusnu hipoksiju]] mogu se dobiti haotičnim modeliranjem.<ref>{{cite journal|last=Bozóki|first=Zsolt|title=Chaos theory and power spectrum analysis in computerized cardiotocography|journal=[[European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology]]|date=februar 1997|volume=71|issue=2|pages=163–168|doi=10.1016/s0301-2115(96)02628-0|pmid=9138960}}</ref> Kao što Perry ističe, [[matematičko modeliranje|modeliranje]] haotičnih [[vremenska serija|vremenskih serija]] u teorijskoj [[ekologija|ekologiji]] je potpomognuto ograničenjem.<ref name=realdata/>{{rp|176,177}} Uvijek postoji potencijalna poteškoća u razlikovanju stvarnog haosa od haosa koji postoji samo u modelu.<ref name=realdata/>{{rp|176,177}} Stoga će i ograničenje u modelu i/ili duplicirani podaci vremenskih serija za poređenje biti korisni u ograničavanju modela na nešto blisko stvarnosti, naprimjer Perry & Wall 1984.<ref name=realdata>{{cite book|year=2000|edition=1|publisher=Springer Science+Business Media Dordrecht|first4=David|first3=Ian|first2=Robert|first1=Joe|last4=Morse|last2=Smith|last1=Perry|last3=Woiwod|editor-first1=Joe N|editor-first2=Robert H|editor-first3=Ian P|editor-first4=David R|editor-last1=Perry|editor-last2=Smith|editor-last3=Woiwod|editor-last4=Morse|pages=xii+226|title=Chaos in Real Data : The Analysis of Non-Linear Dynamics from Short Ecological Time Series|series=Population and Community Biology Series|doi=10.1007/978-94-011-4010-2|isbn=978-94-010-5772-1|s2cid=37855255}}</ref>{{rp|176,177}} [[Koevolucija]] [[gen-za-gen]] ponekad pokazuje haotičnu dinamiku u [[frekvencija alela|frekvencijama alela]].<ref name = "GFG" /> Dodavanje varijabli ovo preuveličava: haos je češći u [[evolucijski model|modelima]] koji uključuju dodatne varijable kako bi odrazili dodatne aspekte stvarnih [[populacija]].<ref name = "GFG" /> [[Robert M. May]] je i sam proveo neke od ovih fundamentalnih studija o koevoluciji usjeva, što je zauzvrat pomoglo u oblikovanju cijele oblasti.<ref name = "GFG" > {{ Cite journal | language=en| year=1992| publisher=[[Nature]] Publishing Group| volume=360| journal=[[Nature]]| issn=0028-0836| eissn=1476-4687| first2=Jeremy| first1=John| department=Review Article| pages=121–125| last1=Thompson| last2=Burdon| title=Gene-for-gene coevolution between plants and parasites| url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1992-11-12_360_6400/page/n117| issue=6400| doi=10.1038/360121a0| bibcode=1992Natur.360..121T| s2cid=4346920}} </ref> Čak i u stabilnom okruženju, samo kombinovanje jednog [[usjev]]a i jednog [[patogen]]a može rezultirati [[kvaziperiodičnost|kvaziperiodičnim-]] ili [[haotična oscilacija|haotičnim-]] oscilacijama u [[statistička populacija|populaciji]].<ref name = "Epidemiology" > {{ Cite book | language=en| year=1998| edition=1| publisher=Springer Science+Business Media Dordrecht| first=Gareth| last=Jones| editor-first1=D. Gareth| editor-last1=Jones| pages=xvi + 460 + 26{{NBSP}}b/w{{NBSP}}{{NBSP}}ill. + 33{{NBSP}}color{{NBSP}}ill| title=The Epidemiology of Plant Diseases| url=https://archive.org/details/epidemiologyofpl0000jone| doi=10.1007/978-94-017-3302-1| s2cid=1793087| isbn=978-94-017-3302-1}} </ref>{{ RP |page=169}} ===Ekonomija=== Moguće je da se ekonomski modeli mogu poboljšati i primjenom teorije haosa, ali predviđanje zdravlja ekonomskog sistema i faktora koji na njega najviše utiču izuzetno je složen zadatak.<ref>{{cite journal|last=Juárez|first=Fernando|title=Applying the theory of chaos and a complex model of health to establish relations among financial indicators|journal=Procedia Computer Science|year=2011|volume=3|pages=982–986|doi=10.1016/j.procs.2010.12.161|doi-access=free}}</ref> Ekonomski i finansijski sistemi se fundamentalno razlikuju od onih u klasičnim prirodnim naukama, budući da su prvi inherentno stohastički po prirodi, budući da su rezultat interakcija ljudi, te je stoga malo vjerovatno da će čisti deterministički modeli pružiti tačne prikaze podataka. Empirijska literatura koja testira haos u ekonomiji i finansijama predstavlja vrlo mješovite rezultate, dijelom zbog konfuzije između specifičnih testova za haos i općenitijih testova za nelinearne odnose.<ref>{{cite journal |last=Brooks |first=Chris |author-link=Chris Brooks (academic)|title=Chaos in foreign exchange markets: a sceptical view |journal=Computational Economics|year=1998 |volume=11 |issue=3 |pages=265–281 |issn=1572-9974 |doi=10.1023/A:1008650024944|s2cid=118329463 |url=http://centaur.reading.ac.uk/35988/1/35988.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809072731/http://centaur.reading.ac.uk/35988/1/35988.pdf |archive-date=9. 8. 2017 |url-status=live }}</ref> Haos se u ekonomiji može pronaći pomoću [[analiza kvantifikacije ponavljanja|analize kvantifikacije ponavljanja]]. U stvari, Orlando et al.<ref>{{cite journal |last1=Orlando |first1=Giuseppe |last2=Zimatore |first2=Giovanna |title=RQA correlations on real business cycles time series |journal=Indian Academy of Sciences – Conference Series |date=18. 12. 2017 |volume=1 |issue=1 |pages=35–41 |doi=10.29195/iascs.01.01.0009|doi-access=free }}</ref> pomoću tzv. indeksa [[korelacija]] kvantifikacije ponavljanja uspjeli su otkriti skrivene promjene u vremenskim serijama. Zatim je ista tehnika korištena za otkrivanje prijelaza iz laminarne (regularne) u turbulentnu (haotičnu) fazu, kao i razlika između makroekonomskih varijabli i isticanje skrivenih karakteristika ekonomske dinamike.<ref>{{cite journal |last1=Orlando |first1=Giuseppe |last2=Zimatore |first2=Giovanna |title=Recurrence quantification analysis of business cycles |journal=Chaos, Solitons & Fractals |date=1. 5. 2018 |volume=110 |pages=82–94 |doi=10.1016/j.chaos.2018.02.032 |bibcode=2018CSF...110...82O |s2cid=85526993 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0960077918300924 |language=en |issn=0960-0779|url-access=subscription }}</ref> Konačno, teorija haosa mogla bi pomoći u modeliranju načina na koji ekonomija funkcioniše, kao i u uključivanju šokova uzrokovanih vanjskim događajima poput [[COVID-19]].<ref>{{cite journal |last1=Orlando |first1=Giuseppe |last2=Zimatore |first2=Giovanna |title=Business cycle modeling between financial crises and black swans: Ornstein–Uhlenbeck stochastic process vs Kaldor deterministic chaotic model |url=https://aip.scitation.org/doi/10.1063/5.0015916 |journal=Chaos: An Interdisciplinary Journal of Nonlinear Science |pages=083129 |doi=10.1063/5.0015916 |date=1. 8. 2020|volume=30 |issue=8 |pmid=32872798 |bibcode=2020Chaos..30h3129O |s2cid=235909725 |url-access=subscription }}</ref> === Konačna predvidljivost u vremenu i klimi === Zbog osjetljive zavisnosti rješenja od početnih uslova (SDIC), poznate i kao efekat leptira, haotični sistemi poput Lorenzovog modela iz 1963. impliciraju konačan horizont predvidljivosti. To znači da, iako su tačna predviđanja moguća tokom konačnog vremenskog perioda, ona nisu izvodljiva tokom beskonačnog vremenskog perioda. Uzimajući u obzir prirodu Lorenzovih haotičnih rješenja, odbor koji su predvodili Charney i saradnici 1966. godine<ref>{{Cite book |date=1. 1. 1966 |title=The Feasibility of a Global Observation and Analysis Experiment |url=http://dx.doi.org/10.17226/21272 |doi=10.17226/21272|isbn=978-0-309-35922-1 }}</ref> ekstrapolirali su vrijeme udvostručenja od pet dana iz općeg modela cirkulacije, što sugerira granicu predvidljivosti od dvije sedmice. Ova veza između vremena udvostručenja od pet dana i granice predvidljivosti od dvije sedmice zabilježena je i u izvještaju Globalnog programa za istraživanje atmosfere (GARP) iz 1969.<ref>{{Cite journal |last=GARP |title=GARP topics |journal=Bull. Am. Meteorol. Soc. |volume=50 |pages=136–141}}</ref> To acknowledge the combined direct and indirect influences from the Mintz and Arakawa model and Lorenz's models, as well as the leadership of Charney et al., Shen et al.<ref>{{Cite journal |last1=Shen |first1=Bo-Wen |last2=Pielke |first2=Roger A. |last3=Zeng |first3=Xubin |last4=Zeng |first4=Xiping |date=16. 7. 2024 |title=Exploring the Origin of the Two-Week Predictability Limit: A Revisit of Lorenz's Predictability Studies in the 1960s |journal=Atmosphere |language=en |volume=15 |issue=7 |pages=837 |doi=10.3390/atmos15070837 |doi-access=free |bibcode=2024Atmos..15..837S |issn=2073-4433}}</ref> dvosedmičnu granicu predvidljivosti nazivaju "hipotezom granice predvidljivosti", povlačeći analogiju sa Murovim zakonom. === Okvir za modeliranje proširen umjetnom inteligencijom === U modelima velikih jezika vođenim [[vještačka inteligencija|umjetnom inteligencijom]], odgovori mogu pokazivati osjetljivost na faktore poput promjena u formatiranju i varijacija u uputama. Ove osjetljivosti su slične efektu leptira.<ref>{{Cite arXiv|last1=Salinas |first1=Abel |last2=Morstatter |first2=Fred |date=1. 1. 2024 |title=The Butterfly Effect of Altering Prompts: How Small Changes and Jailbreaks Affect Large Language Model Performance |class=cs.CL |eprint=2401.03729}}</ref> Iako klasifikacija modela velikih jezika pokretanih umjetnom inteligencijom kao klasičnih determinističkih haotičnih sistema predstavlja izazove, pristupi i tehnike inspirisani haosom (kao što je modeliranje ansambla) mogu se koristiti za izvlačenje pouzdanih informacija iz ovih ekspanzivnih jezičkih modela (vidi također "[[Efekat leptira u popularnoj kulturi#Modeli velikih jezika pokretani umjetnom inteligencijom|Efekat leptira u popularnoj kulturi]]"). ===Ostala područja=== U hemiji, predviđanje rastvorljivosti gasa je ključno za proizvodnju [[polimer]]a, ali modeli koji koriste [[optimizacija roja čestica|optimizaciju roja čestica]] (PSO) imaju tendenciju da konvergiraju ka pogrešnim tačkama. Poboljšana verzija PSO-a je stvorena uvođenjem haosa, što sprečava da se simulacije zaglave.<ref>{{cite journal|last=Li|first=Mengshan|author2=Xingyuan Huanga|author3=Hesheng Liua|author4=Bingxiang Liub|author5=Yan Wub|author6=Aihua Xiongc|author7=Tianwen Dong|title=Prediction of gas solubility in polymers by back propagation artificial neural network based on self-adaptive particle swarm optimization algorithm and chaos theory|journal=Fluid Phase Equilibria|date=25. 10. 2013|volume=356|pages=11–17|doi=10.1016/j.fluid.2013.07.017|bibcode=2013FlPEq.356...11L }}</ref> U [[nebeska mehanika|nebeskoj mehanici]], posebno prilikom posmatranja asteroida, primjena teorije haosa dovodi do boljih predviđanja o tome kada će se ovi objekti približiti Zemlji i drugim [[planeta]]ma..<ref>{{cite journal|last=Morbidelli|first=A.|title=Chaotic diffusion in celestial mechanics|journal=Regular & Chaotic Dynamics |year=2001|volume=6|issue=4|pages=339–353|doi=10.1070/rd2001v006n04abeh000182}}</ref> Četiri od pet [[Plutonovi mjeseci|Plutonovih mjeseci]] rotiraju haotično. U [[kvantna fizika|kvantnoj fizici]] i [[elektrotehnika|elektrotehnici]], proučavanje velikih nizova [[Josephsonovi spojevi|Josephsonovih spojeva]] uveliko je koristilo teoriji haosa.<ref>Steven Strogatz, ''Sync: The Emerging Science of Spontaneous Order'', Hyperion, 2003</ref> Bliže domu, rudnici uglja oduvijek su bili opasna mjesta gdje česta curenja prirodnog [[plin]]a uzrokuju mnoge smrtne slučajeve. Do nedavno nije postojao pouzdan način da se predvidi kada će se dogoditi. Ali ova curenja plina imaju haotične tendencije koje se, uz pravilno modeliranje, mogu prilično precizno predvidjeti.<ref>{{cite journal|last=Dingqi|first=Li|author2=Yuanping Chenga|author3=Lei Wanga|author4=Haifeng Wanga|author5=Liang Wanga|author6=Hongxing Zhou|title=Prediction method for risks of coal and gas outbursts based on spatial chaos theory using gas desorption index of drill cuttings|journal=Mining Science and Technology|date=maj 2011|volume=21|issue=3|pages=439–443|doi=10.1016/j.mstc.2011.05.010 |bibcode=2011MiSTC..21..439L }}</ref> Teorija haosa može se primijeniti i izvan [[prirodne nauke|prirodnih nauka]], ali historijski gledano, gotovo sve takve studije su patile od nedostatka ponovljivosti; slabe eksterne validnosti; i/ili nepažnje prema unakrsnoj validaciji, što je rezultiralo slabom prediktivnom tačnošću (ako je uopće pokušano predviđanje izvan uzorka). Glass,<ref>{{cite book | last1 = Glass | first1 = L |editor1-first=C |editor1-last= Grebogi |editor2-first=J. A. | editor2-last=Yorke |title= The impact of chaos on science and society|publisher= United Nations University Press |year=1997 |chapter= Dynamical disease: The impact of nonlinear dynamics and chaos on cardiology and medicine }}</ref> Mandell i Selz<ref>{{cite book | last1 = Mandell |first1= A. J. | last2 = Selz |first2= K. A. |editor1-first=C |editor1-last= Grebogi |editor2-first=J. A. | editor2-last=Yorke |title= The impact of chaos on science and society|publisher= United Nations University Press |year=1997 |chapter= Is the EEG a strange attractor? }}</ref> otkrili su da nijedna EEG studija do sada nije ukazala na prisustvo čudnih atraktora ili drugih znakova haotičnog ponašanja. Redington i Reidbord (1992) pokušali su pokazati da ljudsko srce može pokazivati haotične osobine. Pratili su promjene u intervalima između otkucaja srca kod jedne pacijentice na psihoterapiji dok je prolazila kroz periode različitog emocionalnog intenziteta tokom terapijske sesije. Rezultati su, priznajem, bili neuvjerljivi. Ne samo da je bilo nejasnoća u raznim dijagramima koje su autori napravili kako bi navodno pokazali dokaze haotične dinamike (spektralna analiza, fazna putanja i dijagrami autokorelacije), već i kada su pokušali izračunati Ljapunovljev eksponent kao definitivniju potvrdu haotičnog ponašanja, autori su otkrili da to ne mogu pouzdano učiniti.<ref>{{cite journal|last1=Redington|first1=D. J.|last2=Reidbord|first2=S. P.|s2cid=214722|title=Chaotic dynamics in autonomic nervous system activity of a patient during a psychotherapy session|url=https://archive.org/details/sim_biological-psychiatry_1992-05-15_31_10/page/992|journal=Biological Psychiatry|date=1992|volume=31|issue=10|pages=993–1007|pmid=1511082|doi=10.1016/0006-3223(92)90093-F}}</ref> U svom radu iz 1995. godine, Metcalf i Allen <ref>{{cite book | last1 = Metcalf |first1= B. R. | last2 = Allen |first2= J. D. |editor1-first=F. D. |editor1-last= Abraham |editor2-first=A. R. | editor2-last=Gilgen |title= Chaos theory in psychology |publisher= Greenwood Press |year=1995 |chapter= In search of chaos in schedule-induced polydipsia }}</ref> tvrdili su da su u ponašanju životinja otkrili obrazac udvostručavanja perioda koji dovodi do haosa. Autori su ispitali dobro poznati odgovor nazvan polidipsija izazvana rasporedom, pri čemu životinja lišena hrane određeni vremenski period pije neuobičajene količine vode kada joj se hrana konačno ponudi. Kontrolni parametar (r) koji je ovdje djelovao bila je dužina intervala između hranjenja, nakon što se nastavi. Autori su pazili da testiraju veliki broj životinja i da uključe mnogo ponavljanja, a svoj eksperiment su osmislili tako da isključe vjerovatnoću da su promjene u obrascima odgovora uzrokovane različitim početnim mjestima za '''r'''. Vremenske serije i dijagrami prvog kašnjenja pružaju najbolju podršku za iznesene tvrdnje, pokazujući prilično jasan prelazak od periodičnosti do nepravilnosti kako su se vremena hranjenja povećavala. Različiti dijagrami faznih trajektorija i spektralne analize, s druge strane, ne poklapaju se dovoljno dobro s drugim grafikonima ili s ukupnom teorijom da bi neizbježno doveli do haotične dijagnoze. Na primjer, fazne trajektorije ne pokazuju definitivnu progresiju prema sve većoj složenosti (i dalje od periodičnosti); proces izgleda prilično mutan. Također, tamo gdje su Metcalf i Allen u svojim spektralnim dijagramima vidjeli periode od dva i šest, postoji prostor za alternativna tumačenja. Sva ova dvosmislenost zahtijeva neka zmijolika, post-hoc objašnjenja kako bi se pokazalo da rezultati odgovaraju haotičnom modelu. Prilagođavanjem modela savjetovanja o karijeri kako bi se uključila haotična interpretacija odnosa između zaposlenika i tržišta rada, Amundson i Bright su otkrili da se ljudima koji se bore s odlukama o karijeri mogu dati bolji prijedlozi.<ref>{{cite journal|last=Pryor|first=Robert G. L.|author2=Norman E. Amundson|author3=Jim E. H. Bright|title=Probabilities and Possibilities: The Strategic Counseling Implications of the Chaos Theory of Careers|url=https://archive.org/details/sim_career-development-quarterly_2008-06_56_4/page/308|author3=Jim Bright (psychologist)|journal=The Career Development Quarterly|date=juni 2008|volume=56|issue=4|pages=309–318|doi=10.1002/j.2161-0045.2008.tb00096.x}}</ref> Moderne organizacije se sve više posmatraju kao otvoreni [[kompleksni adaptivni sistem]]i sa fundamentalnim prirodnim nelinearnim strukturama, podložni unutrašnjim i vanjskim silama koje mogu doprinijeti haosu. Naprimjer, [[izgradnja tima]] i [[razvoj grupe]] se sve više istražuju kao inherentno nepredvidivi sistemi, jer neizvjesnost različitih pojedinaca koji se prvi put susreću čini putanju tima nepoznatom.<ref>{{Cite journal|last1=Thompson|first1=Jamie|last2=Johnstone|first2=James|last3=Banks|first3=Curt|date=2018|title=An examination of initiation rituals in a UK sporting institution and the impact on group development|journal=European Sport Management Quarterly|volume=18|issue=5|pages=544–562|doi=10.1080/16184742.2018.1439984|s2cid=149352680}}</ref> [[Slika:BML N=200 P=32.png|right|Crveni i plavi [[automobil]]i se naizmjenično kreću; crveni se kreću samo prema gore, a plavi se kreću prema desno. Svaki put, svi automobili iste boje pokušavaju se pomaknuti za jedan korak ako ispred njih nema automobila. Ovdje se model samoorganizirao u donekle geometrijski uzorak gdje postoje neke prometne gužve i neka područja gdje se automobili mogu kretati maksimalnom brzinom.]] Prognoziranje prometa može imati koristi od primjene teorije haosa. Bolja predviđanja o tome kada će doći do zagušenja omogućila bi poduzimanje mjera za njegovo raspršivanje prije nego što se dogodi. Kombiniranje principa teorije haosa s nekoliko drugih metoda dovelo je do preciznijeg kratkoročnog modela predviđanja (pogledajte grafikon [[BML prometni model|BML prometnog modela]] desno)).<ref>{{cite journal|last=Wang|first=Jin|author2=Qixin Shi|title=Short-term traffic speed forecasting hybrid model based on Chaos–Wavelet Analysis-Support Vector Machine theory|journal=Transportation Research Part C: Emerging Technologies|date=februar 2013|volume=27|pages=219–232|doi=10.1016/j.trc.2012.08.004|bibcode=2013TRPC...27..219W }}</ref> Teorija haosa je primijenjena na podatke o ciklusu vode u okolišu (također i na [[hidrologija|hidrološke]] podatke), kao što su padavine i protok.<ref>{{Cite web|url=http://pasternack.ucdavis.edu/research/projects/chaos-hydrology/|title=Dr. Gregory B. Pasternack – Watershed Hydrology, Geomorphology, and Ecohydraulics :: Chaos in Hydrology|website=pasternack.ucdavis.edu|language=en|access-date=12. 6. 2017}}</ref> Ove studije su dale kontroverzne rezultate, jer su metodi za otkrivanje haotičnog potpisa često relativno subjektivni. Rane studije su obično "uspjevale" u pronalaženju haosa, dok su kasnije studije i meta-analize dovele te studije u pitanje i pružile objašnjenja zašto ovi skupovi podataka vjerovatno nemaju haotičnu dinamiku niske dimenzije.<ref>{{Cite journal|last=Pasternack|first=Gregory B.|date=1. 11. 1999|title=Does the river run wild? Assessing chaos in hydrological systems|journal=Advances in Water Resources|volume=23|issue=3|pages=253–260|doi=10.1016/s0309-1708(99)00008-1|bibcode = 1999AdWR...23..253}}</ref> ==Također pogledajte== {{Portal| Matematika|Nauka|Biologija }} '''Primjeri haotičnih sistema''' {{Div col|colwidth=18em}} * [[Advekcija kontura|Advektovane konture]] * [[Arnoldova mapa mačke]] * [[Teorija bifurkacije]] * [[Dinamika odbijajuće lopte]] * [[Plastičnost]] * [[Kliodinamika]] * [[Rešetka spregnutih mapa]] * [[Dvostruko klatno]] * [[Duffingova jednačina]] * [[Dinamički bilijar]] * [[Ekonomski balon]] * [[Haotično raspršenje|Gaspard-Riceov sistem]] * [[Logistička mapa]] * [[Hénonova mapa]] * [[Mapa potkove]] * [[Lista haotičnih mapa]] * [[Rösslerov atraktor]] * [[Standardna mapa]] * [[Njihajuća Atwoodova mašina]] * [[Nagni vrtlog]] {{Div col end}} '''Ostale povezane teme''' {{Div col|colwidth=18em}} * [[Smrt amplitude]] * [[Anosov difeomorfizam]] * [[Teorija katastrofa]] * [[Kauzalnost]] * [[Supersimetrična teorija stohastičke dinamike|Haos kao narušavanje topološke supersimetrije]] * [[Mašina haosa]] * [[Haotično miješanje]] * [[Haotično raspršenje]] * [[Kontrola haosa]] * [[Determinizam]] * [[Rub haosa]] * [[Pojava]] * [[Mandelbrotov skup]] * [[Kolmogorov-Arnold-Moserova teorema]] * [[Loše uslovljavanje]] * [[Loše postavljenost]] * [[Nelinearni sistem]] * [[Obrasci u prirodi]] * [[Predvidljivost]] * [[Kvantni haos]] * [[Santa Fe Institute]] * [[Lema sjenčenja]] * [[Sinhronizacija haosa]] * [[Nenamjerna posljedica]] {{Div col end}} '''Ljudi''' {{Div col|colwidth=18em}} * [[Ralph Abraham (matematičar)|Ralph Abraham]] * [[Michael Berry (fizičar)|Michael Berry]] * [[Leon O. Chua]] * [[Ivar Ekeland]] * [[Doyne Farmer]] * [[Martin Gutzwiller]] * [[Brosl Hasslacher]] * [[Michel Hénon]] * [[Aleksandr Lyapunov]] * [[Norman Packard]] * [[Otto Rössler]] * [[David Ruelle]] * [[Oleksandr Mikolaiovich Sharkovsky]] * [[Greg Sams]] * [[Robert Shaw (fizičar)|Robert Shaw]] * [[Floris Takens]] * [[James A. Yorke]] * [[George M. Zaslavsky]] {{Div col end}} ==Reference== {{refspisak|30em}} ; Pripisivanje * {{Pripisivanje slobodnog sadržaja| title = Three Kinds of Butterfly Effects within Lorenz Models | author = Bo-Wen Shen, Roger A. Pielke, Sr., Xubin Zeng, Jialin Cui, Sara Faghih-Naini, Wei Paxson, and Robert Atlas | publisher = MDPI | source = Encyclopedia | documentURL = https://www.mdpi.com/2673-8392/2/3/84/html? | license statement URL = https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ | license = CC-BY }} ==Dopunska literatura== {{Kutija s bibliotečkim resursima}} ===Članci=== * {{cite journal |first=A.N. |last=Sharkovskii |author=Oleksandr Mykolaiovych Sharkovsky |title=Co-existence of cycles of a continuous mapping of the line into itself |journal=Ukrainian Math. J. |volume=16 |pages=61–71 |year=1964 }} * {{cite journal |author1=Tien-Yien Li |last1=Li |first1=T.Y. |author2=James A. Yorke |last2=Yorke |first2=J.A. |title=Period Three Implies Chaos |journal=American Mathematical Monthly |volume=82 |pages=985–92 |year=1975 |bibcode=1975AmMM...82..985L |doi=10.2307/2318254 |issue=10 |url=http://pb.math.univ.gda.pl/chaos/pdf/li-yorke.pdf |jstor=2318254 |citeseerx=10.1.1.329.5038 |access-date=12. 8. 2009 |archive-date=29. 12. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229042210/http://pb.math.univ.gda.pl/chaos/pdf/li-yorke.pdf |url-status=dead }} * {{cite journal|last1=Alemansour|first1=Hamed|last2=Miandoab|first2=Ehsan Maani|last3=Pishkenari|first3=Hossein Nejat|title=Effect of size on the chaotic behavior of nano resonators|journal=Communications in Nonlinear Science and Numerical Simulation|date=mart 2017|volume=44|pages=495–505|doi=10.1016/j.cnsns.2016.09.010|bibcode=2017CNSNS..44..495A}} * {{Cite journal |date = decembar 1986|title=Chaos |url = https://archive.org/details/sim_scientific-american_1986-12_255_6/page/38|journal=[[Scientific American]] |volume=255 |issue=6 |pages=38–49 (bibliography p.136) |bibcode = 1986SciAm.255d..38T |last2 = Tucker |last3 = Morrison |author1 = Crutchfield|author4 = J.D. Farmer|author5 = Packard|author6=N.H. |author7=Shaw |author8=R.S |author-link1=James P. Crutchfield |author-link5=Norman Packard |author-link7=Robert Shaw (physicist) |author4-link=J. Doyne Farmer |doi=10.1038/scientificamerican1286-46 }} [https://web.archive.org/web/20100612040821/http://cse.ucdavis.edu/~chaos/courses/ncaso/Readings/Chaos_SciAm1986/Chaos_SciAm1986.html Online version] (Note: the volume and page citation cited for the online text differ from that cited here. The citation here is from a photocopy, which is consistent with other citations found online that don't provide article views. The online content is identical to the hardcopy text. Citation variations are related to country of publication). * {{cite journal |author=Kolyada, S.F. |s2cid=207251437 |title=Li-Yorke sensitivity and other concepts of chaos |journal=Ukrainian Math. J. |volume=56 |pages=1242–57 |year=2004 |doi=10.1007/s11253-005-0055-4 |issue=8 }} * {{cite journal | last1 = Day| first1 = R.H. | last2 = Pavlov| first2 = O.V. | year = 2004| title = Computing Economic Chaos | ssrn = 806124| journal = Computational Economics | volume = 23 | issue = 4 | pages = 289–301 | doi = 10.1023/B:CSEM.0000026787.81469.1f | arxiv = 2211.02441 | s2cid = 119972392 }} * {{cite journal|first1=C. |last1=Strelioff |first2=A. |last2=Hübler |title=Medium-Term Prediction of Chaos |journal=Phys. Rev. Lett. |volume=96 |issue=4 |id=044101 |year=2006 |doi=10.1103/PhysRevLett.96.044101 |url=http://www.ccsr.illinois.edu/web/Techreports/2005-08/CCSR-05-4.pdf |pmid=16486826 |page=044101 |bibcode=2006PhRvL..96d4101S |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130426201635/http://www.ccsr.illinois.edu/web/Techreports/2005-08/CCSR-05-4.pdf |archive-date=26. 4. 2013 }} * {{cite journal |author1=Hübler, A. |author2=Foster, G. |author3=Phelps, K. |title=Managing Chaos: Thinking out of the Box |journal=Complexity |volume=12 |pages=10–13 |year=2007 |url=http://server17.how-why.com/blog/ManagingChaos.pdf |doi=10.1002/cplx.20159 |issue=3 |bibcode=2007Cmplx..12c..10H |access-date=17. 7. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121030165633/http://server17.how-why.com/blog/ManagingChaos.pdf |archive-date=30. 10. 2012 |url-status=dead }} * {{cite journal | last1 = Motter | first1 = Adilson E. | last2 = Campbell | first2 = David K. | year = 2013 | title = Chaos at 50 | url = https://archive.org/details/sim_physics-today_2013-05_66_5/page/26 | journal = Physics Today | volume = 66| issue = 5| page = 27| doi = 10.1063/PT.3.1977 |arxiv = 1306.5777 |bibcode = 2013PhT....66e..27M | s2cid = 54005470 }} ===Udžbenici=== * {{cite book |last1=Alligood |first1=K.T. |last2=Sauer |first2=T. |last3=Yorke |first3=J.A. |title=Chaos: an introduction to dynamical systems |publisher=Springer-Verlag |year=1997 |isbn=978-0-387-94677-1 |url=https://books.google.com/books?id=48YHnbHGZAgC}} * {{cite book| author=Baker, G. L.| title=Chaos, Scattering and Statistical Mechanics| publisher=Cambridge University Press| year=1996| isbn=978-0-521-39511-3}} * {{cite book |author1=Badii, R. |author2=Politi A. |title=Complexity: hierarchical structures and scaling in physics |publisher=Cambridge University Press |year=1997 |isbn=978-0-521-66385-4 |url=http://www.cambridge.org/gb/academic/subjects/physics/statistical-physics/complexity-hierarchical-structures-and-scaling-physics}} * {{cite book |author1=Collet, Pierre |author2=[[Jean-Pierre Eckmann|Eckmann, Jean-Pierre]] |title=Iterated Maps on the Interval as Dynamical Systems |url=https://archive.org/details/iteratedmapsonin0000coll |publisher=Birkhauser |year=1980 |isbn=978-0-8176-4926-5}} * {{cite book |last=Devaney |first=Robert L. |author-link=Robert L. Devaney |title=An Introduction to Chaotic Dynamical Systems |url=https://archive.org/details/introductiontoch0000deva_b6r9 |edition=2nd |publisher=Westview Press |year=2003 |isbn=978-0-8133-4085-2 }} * {{cite book |last=Robinson |first=Clark |title=Dynamical systems: Stability, symbolic dynamics, and chaos |publisher=CRC Press |year=1995 |isbn=0-8493-8493-1}} * {{cite book |author1=Feldman, D. P. |title=Chaos and Fractals: An Elementary Introduction |publisher=Oxford University Press |year=2012 |isbn=978-0-19-956644-0 |url=https://dpfeldman.github.io/Chaos/index.html |access-date=29. 12. 2016 |archive-date=31. 12. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191231030717/http://chaos.coa.edu/index.html |url-status=live}} * {{cite book |author1=Gollub, J. P. |author2=Baker, G. L. |title=Chaotic dynamics |publisher=Cambridge University Press |year=1996 |isbn=978-0-521-47685-0 |url=https://books.google.com/books?id=n1qnekRPKtoC}} * {{cite book |author=Guckenheimer, John| author-link=John Guckenheimer|author2= Holmes, Philip |author-link2=Philip Holmes|title=Nonlinear Oscillations, Dynamical Systems, and Bifurcations of Vector Fields |url=https://archive.org/details/nonlinearoscilla0042guck|publisher=Springer-Verlag |year=1983 |isbn=978-0-387-90819-9}} * {{cite book| author=Gulick, Denny| title=Encounters with Chaos| url=https://archive.org/details/encounterswithch0000unse| publisher=McGraw-Hill| year=1992| isbn=978-0-07-025203-5}} * {{cite book |author=Gutzwiller, Martin |title=Chaos in Classical and Quantum Mechanics |publisher=Springer-Verlag |year=1990 |isbn=978-0-387-97173-5 |url=https://books.google.com/books?id=fnO3XYYpU54C}} * {{cite book |author=Hoover, William Graham|author-link=William G Hoover|title=Time Reversibility, Computer Simulation, and Chaos |publisher=World Scientific |orig-year=1999|year=2001 |isbn=978-981-02-4073-8 |url=https://books.google.com/books?id=24kEKsdl0psC}} * {{cite book |author=Kautz, Richard |title=Chaos: The Science of Predictable Random Motion |publisher=Oxford University Press |year=2011 |isbn=978-0-19-959458-0 |url=https://books.google.com/books?id=x5YbNZjulN0C}} * {{cite book |author1=Kiel, L. Douglas |author2=Elliott, Euel W. |title=Chaos Theory in the Social Sciences |publisher=Perseus Publishing |year=1997 |isbn=978-0-472-08472-2 |url=https://books.google.com/books?id=K46kkMXnKfcC}} * {{cite book |author=Moon, Francis |title=Chaotic and Fractal Dynamics |publisher=Springer-Verlag |year=1990 |isbn=978-0-471-54571-2 |url=https://books.google.com/books?id=Ddz-CI-nSKYC}} * {{cite book|last1=Orlando|first1=Giuseppe|author-link1=Giuseppe Orlando|last2=Pisarchick|first2=Alexander|last3=Stoop|first3=Ruedi|title=Nonlinearities in Economics |chapter=|series=Dynamic Modeling and Econometrics in Economics and Finance|year=2021|volume=29|url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-70982-2#editorsandaffiliations|language=en-gb|doi=10.1007/978-3-030-70982-2|isbn=978-3-030-70981-5|s2cid=239756912}} * {{cite book |author=Ott, Edward |title=Chaos in Dynamical Systems |publisher=Cambridge University Press |year=2002 |isbn=978-0-521-01084-9 |url=https://books.google.com/books?id=nOLx--zzHSgC}} * {{cite book| author=Strogatz, Steven| author-link=Steven Strogatz| title=Nonlinear Dynamics and Chaos| publisher=Perseus Publishing| year=2000| isbn=978-0-7382-0453-6| url=https://archive.org/details/nonlineardynamic00stro}} * {{cite book |last=Sprott |first=Julien Clinton |title=Chaos and Time-Series Analysis |publisher=Oxford University Press |year=2003 |isbn=978-0-19-850840-3 |url=https://books.google.com/books?id=SEDjdjPZ158C}} * {{cite book |author1=Tél, Tamás |author2=Gruiz, Márton |title=Chaotic dynamics: An introduction based on classical mechanics |publisher=Cambridge University Press |year=2006 |isbn=978-0-521-83912-9 |url=https://books.google.com/books?id=P2JL7s2IvakC}} * {{cite book| last = Teschl| given = Gerald|author-link=Gerald Teschl| title = Ordinary Differential Equations and Dynamical Systems| publisher=[[American Mathematical Society]]| place = [[Providence, Rhode Island|Providence]]| year = 2012| isbn= 978-0-8218-8328-0| url = https://www.mat.univie.ac.at/~gerald/ftp/book-ode/}} * {{cite book|vauthors=Thompson JM, Stewart HB | title=Nonlinear Dynamics And Chaos| publisher=John Wiley and Sons Ltd| year=2001| isbn=978-0-471-87645-8}} * {{cite book |author1-link=Nicholas Tufillaro |last1=Tufillaro |last2=Reilly |title=An experimental approach to nonlinear dynamics and chaos |series=American Journal of Physics |volume=61 |issue=10 |pages=958 |publisher=Addison-Wesley |year=1992 |isbn=978-0-201-55441-0 |bibcode=1993AmJPh..61..958T |doi=10.1119/1.17380 |url=https://archive.org/details/unset0000unse_q2b7 |url-access=limited }} * {{cite book | last=Wiggins|first=Stephen | title= Introduction to Applied Dynamical Systems and Chaos | publisher= Springer | year= 2003 | isbn= 978-0-387-00177-7 }} * {{cite book| author=Zaslavsky, George M.| title=Hamiltonian Chaos and Fractional Dynamics| publisher=Oxford University Press| year=2005| isbn=978-0-19-852604-9}} === Polutehnička i popularna djela === * Christophe Letellier, ''Chaos in Nature'', World Scientific Publishing Company, 2012, {{ISBN|978-981-4374-42-2}}. * {{cite book |editor1-first=Ralph H. |editor1-last=Abraham |editor2-first=Yoshisuke |editor2-last=Ueda |title=The Chaos Avant-Garde: Memoirs of the Early Days of Chaos Theory |journal=<!--Citation bot --> |volume=39 |url=https://books.google.com/books?id=0E667XpBq1UC |year=2000 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-238-647-2 |bibcode=2000cagm.book.....A |doi=10.1142/4510 |series=World Scientific Series on Nonlinear Science Series A }} * {{cite book |author=Michael F. Barnsley |first=Michael F. |last=Barnsley |title=Fractals Everywhere |url=https://books.google.com/books?id=oh7NoePgmOIC |year=2000 |publisher=Morgan Kaufmann |isbn=978-0-12-079069-2}} * {{cite book |first=Richard J. |last=Bird |title=Chaos and Life: Complexity and Order in Evolution and Thought |url=https://books.google.com/books?id=fv3sltQBS54C |year=2003 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-12662-5}} * [[John Briggs (author)|John Briggs]] and David Peat, ''Turbulent Mirror: : An Illustrated Guide to Chaos Theory and the Science of Wholeness'', Harper Perennial 1990, 224 pp. * John Briggs and David Peat, ''Seven Life Lessons of Chaos: Spiritual Wisdom from the Science of Change'', Harper Perennial 2000, 224 pp. * {{cite journal |author=Cunningham, Lawrence A. |title=From Random Walks to Chaotic Crashes: The Linear Genealogy of the Efficient Capital Market Hypothesis |journal=George Washington Law Review |volume=62 |page=546 |year=1994 }} * [[Predrag Cvitanović]], ''Universality in Chaos'', Adam Hilger 1989, 648 pp. * [[Leon Glass]] and Michael C. Mackey, ''From Clocks to Chaos: The Rhythms of Life,'' Princeton University Press 1988, 272 pp. * [[James Gleick]], ''[[Chaos: Making a New Science]]'', New York: Penguin, 1988. 368 pp. * {{cite book |author=John Gribbin |title=Deep Simplicity |year=2005 |url=https://archive.org/details/deepsimplicity0000john |series=Penguin Press Science |publisher=Penguin Books}} * L Douglas Kiel, Euel W Elliott (ed.), ''Chaos Theory in the Social Sciences: Foundations and Applications'', University of Michigan Press, 1997, 360 pp. * Arvind Kumar, ''Chaos, Fractals and Self-Organisation; New Perspectives on Complexity in Nature '', National Book Trust, 2003. * Hans Lauwerier, ''Fractals'', Princeton University Press, 1991. * [[Edward Lorenz]], ''The Essence of Chaos'', University of Washington Press, 1996. * {{cite book|doi=10.1142/9781860949548|title=The Unity of Nature - Wholeness and Disintegration in Ecology and Science|url=https://archive.org/details/unityofnaturewho0000mars|year=2002|last1=Marshall|first1=Alan|isbn=9781860949548}} * David Peak and Michael Frame, ''Chaos Under Control: The Art and Science of Complexity'', Freeman, 1994. * Heinz-Otto Peitgen and Dietmar Saupe (Eds.), ''The Science of Fractal Images'', Springer 1988, 312 pp. * Nuria Perpinya, ''Caos, virus, calma. La Teoría del Caos aplicada al desórden artístico, social y político'', Páginas de Espuma, 2021. *Clifford A. Pickover, ''Computers, Pattern, Chaos, and Beauty: Graphics from an Unseen World '', St Martins Pr 1991. * [[Clifford A. Pickover]], ''Chaos in Wonderland: Visual Adventures in a Fractal World'', St Martins Pr 1994. * [[Ilya Prigogine]] and [[Isabelle Stengers]], ''Order Out of Chaos'', Bantam 1984. * {{cite book|doi=10.1007/978-3-642-61717-1|title=The Beauty of Fractals|url=https://archive.org/details/beautyoffractals0000peit_h9s5|url-access=registration|year=1986|last1=Peitgen|first1=Heinz-Otto|last2=Richter|first2=Peter H.|isbn=978-3-642-61719-5}} * David Ruelle, ''Chance and Chaos'', Princeton University Press 1993. * Ivars Peterson, ''Newton's Clock: Chaos in the Solar System'', Freeman, 1993. * {{cite book |author1=Ian Roulstone |author2=John Norbury |title=Invisible in the Storm: the role of mathematics in understanding weather |url=https://books.google.com/books?id=qnMrFEHMrWwC|year=2013 |publisher=Princeton University Press|isbn=978-0691152721 }} * {{cite book|doi=10.1017/CBO9780511608773|title=Chaotic Evolution and Strange Attractors|url=https://archive.org/details/chaoticevolution0000ruel|url-access=registration|year=1989|last1=Ruelle|first1=D.|isbn=9780521362726}} * Manfred Schroeder, ''Fractals, Chaos, and Power Laws'', Freeman, 1991. * {{cite book|doi=10.1017/CBO9780511554544|title=Explaining Chaos|url=https://archive.org/details/explainingchaos0000smit|year=1998|last1=Smith|first1=Peter|isbn=9780511554544}} * Ian Stewart, ''Does God Play Dice?: The Mathematics of Chaos '', Blackwell Publishers, 1990. * Steven Strogatz, ''Sync: The emerging science of spontaneous order'', Hyperion, 2003. * Yoshisuke Ueda, ''The Road To Chaos'', Aerial Pr, 1993. * M. Mitchell Waldrop, ''Complexity : The Emerging Science at the Edge of Order and Chaos'', Simon & Schuster, 1992. * Antonio Sawaya, ''Financial Time Series Analysis : Chaos and Neurodynamics Approach'', Lambert, 2012. ==Vanjski linkovi== {{Commonscat|Chaos theory}} * {{springer|title=Chaos|id=p/c021480}} * [https://web.archive.org/web/20160310065017/http://lagrange.physics.drexel.edu/ Nonlinear Dynamics Research Group] with Animations in Flash * [http://www.chaos.umd.edu/ The Chaos group at the University of Maryland] * [https://hypertextbook.com/chaos/ The Chaos Hypertextbook]. An introductory primer on chaos and fractals * [https://chaosbook.org/ ChaosBook.org] An advanced graduate textbook on chaos (no fractals) * [https://www.societyforchaostheory.org/ Society for Chaos Theory in Psychology & Life Sciences] * [https://web.archive.org/web/20130425220329/http://www.csdc.unifi.it/mdswitch.html?newlang=eng Nonlinear Dynamics Research Group at CSDC], Florence, [[Italy * [http://www.creatingtechnology.org/papers/chaos.htm Nonlinear dynamics: how science comprehends chaos], talk presented by Sunny Auyang, 1998. * [https://www.egwald.ca/nonlineardynamics/ Nonlinear Dynamics]. Models of bifurcation and chaos by Elmer G. Wiens * [https://around.com/books/chaos/ Gleick's ''Chaos'' (excerpt)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202075958/http://www.around.com/chaos.html |date=2. 2. 2007 }} * [https://web.archive.org/web/20070428110552/http://www.eng.ox.ac.uk/samp/ Systems Analysis, Modelling and Prediction Group] at the University of Oxford * [https://web.archive.org/web/20090307094012/http://www.mgix.com/snippets/?MackeyGlass A page about the Mackey-Glass equation] * [https://www.youtube.com/watch?v=5pKrKdNclYs High Anxieties — The Mathematics of Chaos] (2008) BBC documentary directed by David Malone * [https://www.newscientist.com/article/mg20827821.000-the-chaos-theory-of-evolution.html The chaos theory of evolution] – article published in Newscientist featuring similarities of evolution and non-linear systems including fractal nature of life and chaos. * Jos Leys, Étienne Ghys et Aurélien Alvarez, [https://www.chaos-math.org/en.html ''Chaos, A Mathematical Adventure'']. Nine films about dynamical systems, the butterfly effect and chaos theory, intended for a wide audience. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p00548f6 "Chaos Theory"], BBC Radio 4 discussion with Susan Greenfield, David Papineau & Neil Johnson (''In Our Time'', May 16, 2002) * [https://www.youtube.com/watch?v=fDek6cYijxI Chaos: The Science of the Butterfly Effect] (2019) an explanation presented by Derek Muller {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Teorija haosa| ]] [[Kategorija:Teorija složenih sistema]] [[Kategorija:Računske akademske discipline]] gwc7f9b866ks5hy5scwsplkzsms5bki Sergej Naumik 0 527527 3900086 3893837 2026-06-23T15:45:53Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900086 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Sergej Naumik | slika = Sergey_Naumik_KAZ.jpg | puno ime = Sergej Konstantinovič Naumik | država = {{ZID|Kazahstan}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1985|10|08}} | mjesto rođenja = [[Rider (Kazahstan)|Lenjingorsk]], [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 180 | težina = 72 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''7''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|2010]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] | pobjede SK = '''0''' | plasman SK = {{plainlist| * '''89.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''59.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''84.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | pobjede EK štafeta= | kraj karijere = 2014. <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|AI}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Biatlon na Azijskim igrama|Azijske igre]]| 0 | 0 | 1 }} |ažurirano = 30. 11. 2024. }} '''Sergej Konstantinovič Naumik''', ({{ru|Сергей Константинович Наумик}}) rođen 8. oktobra 1985. u [[Lenjingorsk]]u, (danas [[Rider (Kazahstan)|Rider]]), [[Kazaška Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas [[Kazahstan]]) je nekadašnji [[Kazahstan|kazaški]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|75]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|58]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – potjera (muškarci)|57]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | |} Sergej Naumik je nastupio samo jednom na [[Zimske olimpijske igre|olimpijskim igrama]], i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]]<ref>{{Cite web |title=Biathlon Schedule and Results |url=http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320040557/http://www.sochi2014.com/en/biathlon-schedule-and-results |archive-date=20. 3. 2014 |access-date=10. 1. 2013 |publisher=[[SOOC]]}}</ref> Najbolji mu je rezultat 57-o mjesto u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – potjera (muškarci)|potjere]], kada je s 6:17.9&nbsp;min i četiri promašaja bio sporiji od [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|francuskog]] biatlonca [[Martin Fourcade|Martina Fourcada]]. U štafetnim takmičenjima najbolji mu je plasman bio na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|štafeti]], kada je s [[Anton Pantov|Antonom Pantovim]], [[Aleksandar Trifonov|Aleksandrom Trifonovin]] i [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševin]] osvojio 17-o mjesto iza [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke štafete]] u sastavu: [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]] i [[Simon Schempp]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- | align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|100]] | | | | | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|75]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|22]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|88]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|15]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2010}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010 – štafeta (mješovito)|11]] |- | align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|73]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|64]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|22]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|100]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|93]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|15]] | |- | align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|63]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|80]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (mješovito)|17]] |} Naumik je nastupio na sedam [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskih prvenstava]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|SP 2013]], ali nije osvojio ni jednu medalju. Najbolji plasman u pojedinačnim utrkama mu je 24-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|SP 2009.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|20&nbsp;km]], kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:48.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Norveška|norveškog]] biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je plasman bilo 15-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]], koje je osvojio s [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]], [[Aleksandar Trifonov|Aleksandrom Trifonovim]] i [[Jan Savicki|Janom Savickijem]]; te jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|SP 2010.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Ana Lebjedjeva|Anom Lebjedjevom]], [[Marina Lebjedjeva|Marinom Lebjedjevom]] i [[Jan Savicki|Janom Savickijem]]. === Svjetski kup === Prvi nastup Naumika u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|sezoni 2006/07.]] Na prvom nastupu u [[Hochfilzen]]u 10. decembra 2004. nastupio je u štafeti s [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]], [[Erden Abdrahmanov|Erdenom Abdrahmanovim]] i [[Dijas Kenešev|Dijasom Keneševim]] i [[Roman Djomin|Romanom Djominom]] osvojivši 18-o mjesto. Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama mu je 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u [[Češka|češkom]] [[Nové Město na Moravě|Novém Městu]] 12. januara 2012. u utrci na 20&nbsp;km, kada je s dva promašaja bio 4:50.1&nbsp;min sporiji od pobjednika ruskog biatlonca [[Andrej Makovejev|Andreja Makovejeva]]. U ekipnim utrkama u [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|sezoni 2007/08.]] ostvario je najbolji rezultat u mješovitoj štafetnoj utrci 2. marta 2008. u [[Pyeongchang]]u s [[Ana Lebjedjeva|Anom Lebjedjevom]], [[Jelena Hrustaljova|Jelenom Hrustaljovom]] i [[Aleksandar Červjakov|Aleksandrom Červjakovim]]. === Azijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Azijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviAzI|Z|2007}} ([[Biatlon na Azijskim igrama 2007.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – 20 km|10]] | [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – 10 km|6]] | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Azijskim igrama 2007 – štafeta (muškarci)|3]] | |} {{clear}} == Prestanak karijere == Iz aktivnog bavljenja biatlonom povukao se 2015. godine. == Privatni život == {{sekcija}} == Nagrade == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} * {{Sport365-m|122}} * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Naumik, Sergej}} [[Kategorija:Kazahstanski biatlonci]] [[Kategorija:Rođeni 1985.]] [[Kategorija:Biografije, Reder (Kazahstan)]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Kazahstanski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Azijskim igrama 2017.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] si3xw1harv4slckk680uowyqupbstgz Janez Marič 0 529969 3900056 3874378 2026-06-23T14:11:51Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900056 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Janez Marič | slika = Janez_Marič_2015.jpg | puno ime = Janez Marič | država = {{ZID|Slovenija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1975|08|10}} | mjesto rođenja = [[Ribno]], [[Bled]] | država rođenja = [[NR Slovenija]], [[SFRJ]] | visina = 182 | težina = 80 | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = oficir, biatlonski trener | klub = [[TSK Bled]] | trener = [[Uroš Velepec]] <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014.]]) | medalje OI = 0 | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''12''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|2010]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|2015.]]) | medalje SP = 0 | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] | pobjede_SK = 1 | plasman_SK = {{plainlist| '''20.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''14.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''24.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''20.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]]) }} | pobjede_SK_štafeta= 0 | pobjede u dis = <!-- IBU kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | pobjede EK štafeta= <!-- Aktivnost --> | kraj karijere = 2015. <!--Status: aktivan; kažnjen; neaktivan; pauzira; nepoznat; umro; povukao se iz karijere; --> | status = <!-- medalje --> | olimpijske medalje = | svjetske medalje = | svjetske juniorske medalje = | svjetske ljetne medalje = | aktualizirano = 28. 12. 2025. }} '''Janez Marič''', ([[Bled]], 10. augusta 1975.) je nekadašnji slovenski [[biatlon]]ac. Bio je član [[TSK Bled]] iz [[Bled]]a. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|43]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|44]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|38]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|10]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|36]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|37]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|10]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|62]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|27]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|47]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|62]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|50]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – potjera (muškarci)|49]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|5]] |} Nastupio je četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]] Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama bilo mu je jedanaesto mjesto na ZOI 2010. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]], kada je s dva promašaja i 2:04.7&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Jay|Vincenta Jaya]]; a u ekipnim utrkama peto mjesto na ZOI 2014. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Dokl|Peterom Doklom]], [[Jakov Fak|Jakovom Fakom]] i [[Klemen Bauer|Klemenom Bauerom]] kada su s 1:27.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke štafete]] u sastavu: [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]] i [[Simon Schempp]]. Prvo mjesto osvojili su [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ruski]] biatlonci, ali im je zbog dopinga oduzeta zlatna medalja{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|46]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|7]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|73]] | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|24]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|5]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|34]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|9]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|34]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|4]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|35]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – masovni start (muškarci)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|12]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2010}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|41]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|34]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|39]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – potjera (muškarci)|48]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|14]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|100]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|77]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2015}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 20 km|32]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 10 km|66]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (muškarci)|8]] | |} Marič je nastupio na dvanaest [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015]]. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji bila su mu dva deseta mjesta: na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|utrci masovnog starta na 15 km]]; te na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|SP 2009.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]]; a u ekipnim utrkama četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Teja Gregorin|Tejom Gregorin]], [[Klemen Bauer|Klemenom Bauerom]] i [[Tadeja Brankovič Likozar|Tadejom Brankovič Likozar]], kada su 1:11.1&nbsp;min bili sporiji od švedske štafete u sastavu: [[Helena Jonsson]], [[Anna Carin Olofsson]], [[Björn Ferry]] i [[Carl Johan Bergman]] === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="21" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] |- || || ||67||67||38||23||20||63||54||32|| ||41||46||59||80|| ||81||87 |} Prvi nastup Mariča u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] u [[Ruhpolding]]u 8. januara 1998. u utrci na 10&nbsp;km, ali utrku nije završio. Najbolji mu je rezultat pobjeda 21. februara 2003. u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] u [[Östersund]]u u utrci na 20&nbsp;km, a u ekipnim utrkama tri četvrta mjesta u štafeti. == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2015. == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Janez Marič}} * {{Sport365-m|61}} {{DEFAULTSORT:Marič, Janez}} [[Kategorija:Rođeni 1975.]] [[Kategorija:Biografije, Bled]] [[Kategorija:Slovenski biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Slovenski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Slovenski biatlonski treneri]] r9vvupigohjpkqlng8i0opugx395x21 Klemen Bauer 0 530230 3900055 3874426 2026-06-23T14:11:26Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900055 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Klemen Bauer | slika = Klemen_Bauer_2016.jpg | puno ime = Klemen Bauer | država = {{ZID|Slovenija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1986|01|09}} | mjesto rođenja = [[Ljubljana]] | država rođenja = [[SR Slovenija]], [[SFRJ]] | visina = 182 | težina = 75 | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = [[SK Ihan]] | trener = [[Uroš Velepec]] <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|2014]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018.]]) | medalje OI = 0 | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''14''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010.|2010]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013.|2013]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|2015]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|2016]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = 1 | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] | pobjede_SK = 0 | plasman_SK = {{plainlist| '''20.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''24.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''13.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''18.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''24.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]]) }} | pobjede_SK_štafeta= 0 | pobjede u dis = <!-- IBU kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | pobjede EK štafeta= <!-- Aktivnost --> | kraj karijere = 2022. <!--Status: aktivan; kažnjen; neaktivan; pauzira; nepoznat; umro; povukao se iz karijere; --> | status = <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – mješovita štafeta|štafeta (mj.)]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 1 | 0 }} | aktualizirano = 7. 1. 2026. }} '''Klemen Bauer''' ([[Ljubljana]], 9. januara 1986.) je nekadašnji slovenski [[biatlon]]ac. Bio je član [[SK Ihan]] iz [[Ljubljana|Ljubljane]]. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|60]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|69]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|10]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|32]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|9]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|16]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2014}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 20 km|50]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 10 km|26]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – potjera (muškarci)|24]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|5]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2018}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 20 km|15]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 10 km|26]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – potjera (muškarci)|24]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – masovni start (muškarci)|20]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (muškarci)|10]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (mješovito)|14]] |} Nastupio je četiri na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ZOI 2014.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|ZOI 2018.]] Najbolji rezultat u pojedinačnim utrkama bilo mu je četvrto mjesto u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|utrci na 10&nbsp;km]], kada je s jednim promašajem i 17.4&nbsp;s zaostatka bio iza pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Jay|Vincenta Jaya]]; a u ekipnim utrkama peto mjesto na ZOI 2014. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Dokl|Peterom Doklom]], [[Jakov Fak|Jakovom Fakom]] i [[Janez Marič|Janezom Maričem]] kada su s 1:27.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke štafete]] u sastavu: [[Erik Lesser]], [[Daniel Böhm]], [[Arnd Peiffer]] i [[Simon Schempp]]. Prvo mjesto osvojili su [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|ruski]] biatlonci, ali im je zbog dopinga oduzeta zlatna medalja{{efn|name=Doping_2014|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Jevgenija Ustjugova, ruskoj se štafeti oduzima zlatna medalja.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title = IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| last = | first = | date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| publisher = | access-date = 16. 2. 2020| language = en| title = Arhivirana kopija| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|5]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|79]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – potjera (muškarci)|45]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|4]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|64]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|59]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (mješovito)|9]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|53]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (mješovito)|12]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2010}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2010 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|34]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – masovni start (muškarci)|19]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|16]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 10 km|44]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – potjera (muškarci)|32]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – masovni start (muškarci)|21]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (muškarci)|14]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (mješovito)|2]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2013}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – 10 km|21]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – potjera (muškarci)|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – masovni start (muškarci)|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2013 – štafeta (mješovito)|45]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2015}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 20 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – potjera (muškarci)|39]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (mješovito)|15]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2016}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 10 km|50]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – potjera (muškarci)|56]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito)|13]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 20 km|88]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – potjera (muškarci)|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – masovni start (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 20 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 10 km|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (muškarci)|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – masovni start (muškarci)|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (muškarci)|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|25]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 20 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 10 km|87]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (muškarci)|5]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|23]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 10 km|54]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (muškarci)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|16]] |} Bauer je nastupio na četrnaest [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskih prvenstava]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|SP 2006.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021]]. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji bilo mu je peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 20 km|utrci na 20 km]], a u ekipnim osvojena srebrna medalja na istom prvenstvu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Andreja Mali|Andrejom Mali]], [[Teja Gregorin|Tejom Gregorin]] i [[Jakov Fak|Jakovom Fakom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="17" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- || ||52||44||50||20||32||30||37||32||44||52||42||39||49||51||79||86 |} Prvi nastup Bauera u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] u [[Oberhof]]u 4. januara 2006. u utrci štafete, kada je s [[Janez Ožbolt|Janezom Ožboltom]], [[Janez Marič|Janezom Maričem]] i [[Danilo Kodela|Danilom Kodelom]] osvojio 13-o mjesto. Najbolji mu je rezultat peto mjesto 16. marta 2014. u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] u [[Kontiolahti]]ju u utrci potjere na 12,5&nbsp;km, a u ekipnim utrkama četvrto mjesto u štafeti: 5. marta 2021. u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] u [[Nové Město na Moravě|Novém Městu na Moravě]] s [[Miha Dovžan|Mihom Dovžanom]], [[Rok Tršan|Rokom Tršanom]] i [[Jakov Fak|Jakovom Fakom]]. == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2021. == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Klemen Bauer}} * {{Sport365-m|33}} * [https://biathlonresults.com/?IBUId=BTSLO10901198601 Zvanična banka podataka IBU-a] {{DEFAULTSORT:Bauer, Klemen}} [[Kategorija:Rođeni 1986.]] [[Kategorija:Biografije, Ljubljana]] [[Kategorija:Slovenski biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2014.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Slovenski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 6obkxge9ubi6yifilpvfy0ciftam53n Ubistvo Renee Good 0 530241 3900268 3874721 2026-06-24T08:45:10Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 3 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900268 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj | naziv = Ubistvo Renee Good | slika = ICE Agent Shoots Observer Minneapolis 2026-01-07.jpg | veličina_slike = | alt_slike = | tekst = | izvorni_naziv = | izvorni_naziv_jez = | lokalni_naziv = | vrijeme = 9:30 AM (CST); [[UTC−06:00]] | trajanje = | datum = {{start date and age|2026|1|7}}<!-- {{start date|GGGG|MM|DD|df=y}} ili obični tekst --> | mjesto = [[Minneapolis]], Minnesota, SAD | lokacija = | koordinate = {{coord|44|56|32.0|N|93|16|03.6|W|region:US-MN_type:event|display=inline,title}}<!-- {{coord|ŠIR|DUŽ|region:XXXX_type:event|display=inline,title}} --> | također_poznato_kao = | vrsta = | tema = | razlog = | prvi_reporter = | budžet = | pokrovitelj = <!-- ili | pokrovitelji = --> | organizatori = | snimili = | učesnici = Nepoznati agent ICE-a | ishod = | žrtve1 = Renee Good | žrtve2 = | žrtve3 = | broj_mrtvih = | broj_povrijeđenih = | prijavljeni_nestanci = | oštećenje_imovine = | sahrana = | ispitivanja = | istraga = | mrtvozornik = | hapšenja = | osumnjičeni = | optuženi = | osuđeni = | prijave = | suđenje = | presuda = | osude = | kazna = | zabrane_objavljivanja = | parnica = | nagrade = | snimci = | prazna_oznaka1 = <!-- ili | prazni_podaci1 = --> | prazna_oznaka2 = <!-- ili | prazni_podaci2 = --> | prazna_oznaka3 = <!-- ili | prazni_podaci3 = --> | veb-sajt = <!-- {{URL|primjer.com}} --> | napomene = }} [[Datoteka:ICE agent's cellphone video of the killing of Renee Good.webm|mini]] {{Tren}}Dana 7. januara 2026. godine, agent američke Imigracione i carinske službe (ICE) usmrtio je<ref>{{Cite web |url=https://www.kuow.org/stories/seattle-joins-national-protest-following-minneapolis-ice-shooting |title=Arhivirana kopija |access-date=8. 1. 2026 |archive-date=8. 1. 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108133624/https://www.kuow.org/stories/seattle-joins-national-protest-following-minneapolis-ice-shooting |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2026-01-08/us-immigration-agent-fatally-shoots-womanin-minneapolis/106208464 |title=Arhivirana kopija |access-date=8. 1. 2026 |archive-date=8. 1. 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260108134158/https://www.abc.net.au/news/2026-01-08/us-immigration-agent-fatally-shoots-womanin-minneapolis/106208464 |url-status=dead }}</ref> '''Renee Nicole Good''',<ref>{{Cite web |url=https://www.cbsnews.com/minnesota/live-updates/minneapolis-federal-agents-protesters-clash-portland-avenue/ |title=Arhivirana kopija |access-date=7. 1. 2026 |archive-date=7. 1. 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107174032/https://www.cbsnews.com/minnesota/live-updates/minneapolis-federal-agents-protesters-clash-portland-avenue/ |url-status=dead }}</ref> 37-godišnju državljanku Sjedinjenih Američkih Država, u Minneapolisu, savezna država Minnesota. Predsjednik Donald Trump i savezni zvaničnici naveli su da je pucnjava bila čin samoodbrane. Demokratski političari zatražili su pokretanje krivične istrage, dok su u Minneapolisu i drugim gradovima Sjedinjenih Američkih Država održani protesti. Gradonačelnik Minneapolisa Jacob Frey i guverner Minnesote Tim Walz pozvali su saveznu vladu da povuče svoje snage iz grada. Portparol Ministarstva unutrašnje sigurnosti (DHS) izjavio je da je Good "izvršila čin domaćeg terorizma". DHS je takođe saopštio da je agent ICE-a povrijeđen, ali da se očekuje njegov oporavak, dok je list ''The Guardian'' naveo da agent nije izgledao povrijeđeno. Stotine građana protestvovalo je u Minneapolisu, dok su protesti održani i u Chicagu, New Yorku i Distriktu Columbia. Javne škole u Minneapolisu otkazale su nastavu nakon pucnjave, te nakon što je ICE upotrijebio hemijska sredstva na učenicima u srednjoj školi Roosevelt. == Pozadina == Dana 6. januara, Ministarstvo unutrašnje sigurnosti (DHS) saopštilo je da je pokrenulo, kako su naveli, najveću imigracionu operaciju u historiji, u okviru koje je 2000 agenata upućeno u metropolitansko područje Minneapolis–Saint Paul. U operaciji su učestvovali i službenici Odjeljenja za istrage Ministarstva unutrašnje sigurnosti, s fokusom na sumnje u aktivnosti prevare. Članica Gradskog vijeća Saint Paula, Molly Coleman, izjavila je da je prvi dan ove akcije bio "drugačiji od svega što smo do sada doživjeli"<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/immigration-enforcement-ice-noem-minnesota-somali-db661df6de1131a034da2bda4bb3d817|title=Homeland Security plans 2,000 officers in Minnesota for its 'largest immigration operation ever'|date=6. 1. 2026|website=AP News|language=en|access-date=8. 1. 2026}}</ref>. Očevidac pucnjave izjavio je: "Ljudi u našem naselju već šest sedmica žive u strahu zbog prisustva ICE-a." == Incident == {{external media|topic=Fatalna pucnjava u Minneapolisu|video1=[https://www.youtube.com/watch?v=K9CJY5p0xz4 Minnesota Reformer - YouTube]}} Pucnjava se dogodila na Portland aveniji, između Istočne 33. i 34. ulice, u naselju Central u Minneapolisu. Prema navodima svjedoka, četiri agenta ICE-a u dva vozila prišla su crvenom automobilu Honda Pilot koji je bio zaustavljen i blokirao saobraćaj. Video-snimci pokazuju da su dva agenta prišla vozilu koje je stajalo ukoso nasred ceste. Vozačica je rukama signalizirala agentima da je zaobiđu, nakon čega su joj naredili da izađe iz automobila. Prema izjavama svjedoka i snimcima, agenti su davali različite i proturječne naredbe; jedan agent joj je govorio da se udalji s mjesta događaja, dok je drugi vikao da izađe iz vozila. Na osnovu tri snimka na internetu, dvojica agenata prišla su vozilu žrtve, te se na istim čuje glas koji joj poručuje da "izađe iz jebenog auta". Jedan od agenata pokušao je otvoriti vrata vozila i posegnuti kroz prozor, dok je drugi držao bočna vrata. Vozačica je tada kratko krenula unazad, a zatim naprijed, pokušavajući da se udalji od agenata i napusti mjesto događaja. Dok se vozilo kretalo naprijed i skretalo kako bi izbjeglo agenta ispred sebe, taj agent je ispalio tri hica u automobil. Iz dostupnih snimaka nije jasno da li je vozilo ostvarilo kontakt s trećim agentom, koji je tokom čitavog incidenta ostao na nogama. Automobil je nastavio kretanje i nekoliko metara dalje udario u parkirano vozilo i stub rasvjete. Agenti ICE-a su također spriječili prolaznika, koji se predstavio kao ljekar, da pruži medicinsku pomoć vozačici. Medicinska pomoć nije pružena približno 15 minuta, a kada su hitne službe stigle, njihova vozila nisu mogla prići mjestu događaja zbog vozila ICE-a, pa su pješke morali doći do povrijeđene. Jedan svjedok naveo je i da je vidio osobu koja je pucala kako se udaljava s mjesta događaja i ulazi u vozilo ICE-a. Sekretarica Ministarstva unutrašnje sigurnosti, Kristi Noem, izjavila je da je agent ICE-a koji je ispalio hice zbrinut u bolnici i potom pušten na kućno liječenje. == Žrtva == Žena koja je ranjena u pucnjavi preminula je u bolnici. Identifikovana je kao 37-godišnja Renee Nicole Good. Živjela je na području Minneapolis–Saint Paul sa svojim partnerom i imala je šestogodišnje dijete, čiji je otac umro 2023. godine. Njena majka je izjavila da Renee nije učestvovala u protestima niti je imala sukobe s agentima ICE-a. Senatorica iz Minnesote, Tina Smith, potvrdila je da je Renee bila državljanka Sjedinjenih Američkih Država. Ranije je studirala kreativno pisanje na Univerzitetu Old Dominion, gdje je 2020. godine dobila nagradu Akademije američkih pjesnika za jednu svoju pjesmu. == Saopštenja == === Američka vlada === Portparolka Ministarstva unutrašnje sigurnosti (DHS), Tricia McLaughlin, izjavila je da je agent ICE-a "u strahu za svoj život" upucao ženu u samoodbrani, nakon što je, prema McLaughlin, dotična pokušala da pregazi agente, što je ona opisala kao "čin domaćeg terorizma". Međutim, video-snimci događaja pokazali su da ove tvrdnje nisu tačne. DHS je putem društvenih mreža saopštio da je nekoliko agenata povrijeđeno, ali da se očekuje njihov oporavak. Istog dana, list ''The Guardian'' objavio je da na video-snimcima "nema vidljivih znakova povreda" kod agenata ICE-a. Na društvenoj mreži Truth Social, predsjednik Sjedinjenih Američkih Država, Donald Trump, opisao je Good kao "vrlo nemirnu i neposlunu, da je pružala otpor, a zatim nasilno, namjerno i okrutno pregazila agenta ICE-a, koji ju je, čini se, upucao u samoodbrani." Dodao je da mu je "teško povjerovati da je agent živ, ali da se sada oporavlja u bolnici." Sekretarka Ministarstva unutrašnje sigurnosti (DHS), Kristi Noem, izjavila je da je Good "napala agente i ljude oko njih, pokušala da ih pregazi i udari svojim vozilom. Naš agent je brzo reagovao i u samoodbrani ispalio hitac kako bi zaštitio sebe i prisutne", te je aktivnosti žrtve opisala kao "čin domaćeg terorizma". Vođa manjine u Predstavničkom domu, Hakeem Jeffries, zatražio je pokretanje krivične istrage, a i drugi demokrati u američkom Kongresu, uključujući lidera manjine u Senatu, Chucka Schumera, također su pozvali na istrage. === Lokalni zvaničnici === Govoreći na konferenciji za novinare popodne nakon ubistva, guverner Minnesote, Tim Waltz, nazvao je to "posljedicama vlade dizajnirane da stvara strah, naslove i sukobe", dodavši da im ne treba nikakva dodatna pomoć od savezne vlade. Kao odgovor na izjave Ministarstva unutrašnje sigurnosti (DHS) da je vozačica "koristila svoj auto kao oružje da pregazi agenta ICE-a", gradonačelnik Minneapolisa, Jacob Frey, primijetio je da video-snimak incidenta ne sugeriše tu tvrdnju, izjavivši: "Kada sam lično pregledao snimak, želim svima direktno porčiti da je to glupost", te "ICE, jebeno napustite Minneapolis". Policija Minneapolisa aktivirala je međusobnu pomoć iz lokalnih jurisdikcija i pojačala resurse lokalnog zakonodavstva kao odgovor na potencijalne građanske nemire u narednim danima, iako nisu postojale kredibilne tvrdnje da će isti nastupiti. Javne škole u Minneapolisu otkazale su časove za ostatak sedmice, navodeći kao razlog "incidente oko grada", koji su očigledno odnosili na pucnjavu u kojoj je Good ubijena, kao i na kasniji incident u kojem je ICE upotrijebio hemijsko oružje protiv učenika u Srednjoj školi Roosevelt. ICE je dodatno stavio lisice na članove osoblja škole dok su ljudi tražili sklonite od hemijskog napada u školskoj biblioteci. === Protesti === Stotine demonstranata se zbog ubistva okupilo na mjestu događaja. Guverner Walz najavio je da je počeo pripremati Nacionalnu gardu Minnesote. Policija je u Minneapolisu koristila suzavac i biber-sprej, dok su demonstranti bacali snježne grudve. Demonstranti su se također okupili i u glavnom gradu Amerike, Chicagu i New Yorku. == Analiza == PBS News Hour intervjuisao je svjedoka pucnjave, koji je rekao: "Moje mišljenje tada, i još uvijek, je da je ta osoba pokušavala pobjeći, i definitivno je bilo dovoljno prostora da vozi naprijed bez da povrijedi ikoga. […] U tom trenutku nisam ni pomislio da postoji rizik da bi ikoga udarila." Pravni analitičar, Ian Millhiser, rekao je da, iako je malo vjerovatno da bi savezna vlada podigla optužnicu protiv počinioca, moguće je da državni tužioci pokrenu tužbu za ubistvo protiv njega, u skladu s prošlogodišnjom odlukom Vrhovnog suda u slučaju ''Martin protiv Sjedinjenih Država'', koja je utvrdila da su federalni službenici zaštićeni od krivičnog gonjenja samo u određenim ograničenim slučajevima. == Također pogledajte == * [[Racija ICE-a u Camarillu 2025.]] * [[Ubistvo Silverija Villegasa Gonzáleza]] * [[Spisak policijskih ubistava u SAD-u]] * [[Ubistvo Georgea Floyda]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Normativna kontrola}} mcxruolz7cmvgco4yj9tjzv08z155l5 Transport na Antarktiku 0 530586 3900224 3832529 2026-06-24T03:42:03Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900224 wikitext text/x-wiki [[File:DomeCTraverse.jpg|thumb|300px|Dio prelaza, kojim su se prevozili gorivo, hrana i druge zalihe sa [[Stanica Dumont d'Urville|stanice Dumont d'Urville]] do [[Kupola C|Kupole C]] (stanica Concordia). Januar 2005.]] '''Transport na Antarktiku''' se transformisao od istraživača koji pješice prelaze izolovano udaljeno područje [[Antarktik]]a do otvorenije ere zahvaljujući ljudskim tehnologijama koje omogućavaju praktičniji i brži transport, pretežno zrakom i vodom, ali i kopnom. Transportne tehnologije na udaljenom području poput Antarktika moraju biti u stanju da se nose sa izuzetno niskim temperaturama i stalnim vjetrovima kako bi se osigurala sigurnost putnika. Zbog krhkosti antarktičkog okruženja, može se odvijati samo ograničena količina transportnih kretanja i moraju se koristiti održive transportne tehnologije kako bi se smanjio ekološki otisak. Infrastruktura kopnenog, vodenog i vazdušnog transporta mora biti sigurna i održiva. Trenutno hiljade turista i stotine naučnika godišnje zavise od transportnog sistema Antarktika. Važni dijelovi antarktičkog transporta uključuju brodove, ali za razliku od toplijih područja, pristup može zahtijevati i brod ledolomac. Avioni i aerodromi su važni, ali imaju neke jedinstvene aspekte; piste se mogu graditi na ledu ili zbijenom snijegu, a mogu se koristiti i avioni sa skijama. Na kopnu, transport uključuje tradicionalno vozila na točkovima prilagođena hladnoći, ali i vozila sa skijama, poput motornih sanki, koja su važna, kao i vučene sanke. == Kopneni transport == === Putevi i prelazi === [[File:South Pole Traverse June 2006.jpg|thumb|Teretni karavan na zaleđenom autoputu početkom 2006.]] [[Image:IMG 0315-snocat.jpg|thumb|Tucker Sno-Cat u Rotheri na ostrvu Adelaide kod Antarktika]] Vjetrovi neprestano nanose snijeg na puteve na Antarktiku. Prelaz [[Južni pol|Južnog pola]] (autoput McMurdo–Južni pol) dug je otprilike 1.450&nbsp;km i povezuje američku [[Stanica McMurdo|stanicu McMurdo]] na obali sa stanicom Južnog pola [[Stanica Amundsen–Scott|Amundsen–Scott]]. Izgrađen je ravnanjem snijega i u pukotinama, ali nije asfaltiran. Postoje zastave koje označavaju put. Također, Američki antarktički program održava dva ledena puta tokom ljeta. Jedan omogućava pristup Pegasus polju na [[Rossova ledena ploča|Rossovoj ledenoj ploči]]. Ledeni put između Pegasus polja i stanice McMurdo dug je oko 23&nbsp;km. Drugi put omogućava pristup [[Ledena pista|Ledenoj pisti]], koja se nalazi na morskom ledu. Dužina puta između Ledene piste i stanice McMurdo varira iz godine u godinu ovisno o mnogim faktorima, uključujući stabilnost leda. Ovi putevi su ključni za opskrbu stanice McMurdo, baze Scott i stanice Južnog pola Amundsen–Scott. == Vozila == Nedostatak i loš kvalitet putne infrastrukture ograničavaju kopneni transport konvencionalnim vozilima. Običan automobil na gumama ima vrlo ograničene mogućnosti u antarktičkim uslovima. Naučne baze se često grade na područjima bez snijega (oazama) blizu [[okean]]a. Oko ovih stanica i na tvrdom snijegu ili ledu, vozila na gumama mogu voziti, ali na dubljem i mekšem snijegu, obično vozilo na gumama ne može putovati. Zbog ovih ograničenja, vozila na trakama su bila preferirana opcija na Antarktiku. Godine 1997, dva specijalizovana automobila sa vrlo velikim gumama, sa pritiskom u gumama od samo 0,10&nbsp;bara, putovala su na visoku Antarktičku visoravan, što daje snažan pokazatelj da bi vozila na gumama mogla biti opcija za efikasno putovanje na Antarktiku.<ref>{{Cite web |last=By |date=8. 9. 2014 |title=Arctic Trucks Blog: 1997 Antarctica Expedition |url=https://arctictrucks.com/blog/2014/09/08/1997-antarctica/ |access-date=27. 11. 2024 |website=Arctic Trucks |language=en-US |archive-date=9. 12. 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209195459/https://arctictrucks.com/blog/2014/09/08/1997-antarctica/ |url-status=dead }}</ref> [[Stanica Mawson]] koristila je klasične Volkswagen Bube, prve serijske automobile koji su korišteni na Antarktiku, od 1963. do 1970. Prvi od njih je nazvan Antarktik 1.<ref>{{Cite web |date=24. 6. 2015 |title=Antarctica 1 — Volkswagens in Antarctica – Magazine Issue 28: June 2015 – Australian Antarctic Program |url=https://www.antarctica.gov.au/magazine/issue-28-june-2015/history/antarctica-1-volkswagens-in-antarctica/ |access-date=15. 11. 2024 |website=www.antarctica.gov.au |language=en}}</ref> Od decembra 1997. do februara 1998, dva automobila AT44, 4x4 (proizvedena na Islandu od strane Arctic Trucks-a sa gumama visine 44&nbsp;inča) pridružila su se ekspediciji [[Švedski polarni institut|Švedskog polarnog instituta]] (SWEA). Automobili su korišteni za prevoz ljudi i zaliha sa ledene ploče do stanice WASA, za skeniranje snijega i podršku ekspediciji bušenja na Antarktičkoj visoravni 76°J 8°03'Z. Ovo je prvi put da su vozila na gumama uspješno putovala po visokoj Antarktičkoj visoravni. Godine 2005, tim od šest ljudi učestvovao je u [[Ekspedicija Ice Challenger|ekspediciji Ice Challenger]]. Putujući u specijalno dizajniranom vozilu sa pogonom na šest točkova, tim je završio putovanje od antarktičke obale u Patriot Hillsu do geografskog Južnog pola za 69 sati. Time su oborili prethodni rekord od 24 dana. Stigli su na Južni pol 12. decembra 2005.<ref>[http://www.icechallenger.co.uk/ Ice Challenger 2005 <!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061128092753/http://www.icechallenger.co.uk/ |date=28. 11. 2006 }} Retrieved on 2008-10-14</ref> [[File:Foremost Nodwell 240 emergency vehicle.JPEG|thumb|Nodwell 240 na Antarktiku]] Članovi tima na toj ekspediciji bili su Andrew Regan, Jason De Carteret, Andrew Moon, Richard Griffiths, Gunnar Egilsson i Andrew Miles. Ekspedicija je uspješno pokazala da je transport na točkovima na kontinentu ne samo moguć, već je često i praktičniji. Ekspedicija se također nadala da će podići svijest o globalnom zagrijavanju i klimatskim promjenama. Od početka decembra 2008. do februara 2009, četiri automobila [[AT44]], 4x4, korištena su za podršku skijaškoj utrci Amundsen Omega 3, od S82° 41' E17° 43' do Južnog pola. [[BBC]] je o ovoj utrci snimio film pod nazivom "Na tankom ledu" s Benom Fogleom i Jamesom Cracknellom. Automobili su krenuli sa zračne baze Novo na S70° 49' E11° 38', uspostavili rutu do visoravni kroz pukotine u planinskom lancu Shcherbakov, vozeći gotovo 1.500&nbsp;km do startne linije skijaške utrke. Za povratno putovanje svaki automobil je prešao između 5.400 i 5.800&nbsp;km s jednim skladištem goriva na putu. Od 2008. do danas (decembar 2015) automobili na gumama, AT44 4x4 i AT44 6x6, korišteni su svake sezone za podršku raznim nevladinim organizacijama i naučnim ekspedicijama/projektima, podršku letovima, isporuci goriva, snimanju, skijašima, biciklistima, traktorima, prikupljanju uzoraka snijega i još mnogo toga. Ukupna pređena udaljenost na Antarktičkoj visoravni je preko 220.000&nbsp;km i iako je vučni kapacitet mnogo manji nego kod većine vozila sa remenskim pogonom, automobili sa gumama multiplikuju brzinu putovanja i koriste samo djelić goriva, što ovo čini opcijom za neke ekspedicije/projekte. Druga ekspedicija, koju su predvodili Andrew Regan i Andrew Moon, krenula je u novembru 2010. Transantarktička ekspedicija Moon-Regan ovaj put je dva puta prešla cijeli kontinent, koristeći dva vozila sa pogonom na šest točkova i konceptno ledeno vozilo koje je dizajnirao Lotus.<ref>[http://www.transantarcticexpedition.com/ Trans Antarctic Expedition <!-- Bot generated title -->] Retrieved on 2011-02-20</ref> Ovaj put tim je iskoristio ekspediciju da podigne svijest o globalnom ekološkom značaju antarktičke regije i da pokaže da biogorivo može biti održiva i ekološki prihvatljiva opcija. == Vodeni transport == Jedina [[luka]] na Antarktiku je [[stanica McMurdo]]. Većina obalnih stanica ima sidrišta na moru, a zalihe se prevoze s broda na obalu malim čamcima, baržama i helikopterima. Nekoliko stanica ima osnovni pristanišni dok. Svi brodovi u luci podliježu inspekciji u skladu s članom 7. [[Antarktički ugovor|Antarktičkog ugovora]]. Sidrišta na moru su rijetka i povremena, ali ne predstavljaju problem jedrilicama dizajniranim za led, obično s podiznim kobilicama i dugim obalnim linijama. Stanica McMurdo (WikiMiniAtlas77°51′J 166°40′I), stanica Palmer (64°43′J 64°03′Z); samo za vladinu upotrebu osim uz dozvolu. Brojni turistički brodovi, od velikih motornih plovila do malih jedrilica, posjećuju [[Antarktičko poluostrvo]] tokom ljetnih mjeseci (januar-mart). Većina ih je bazirana u Ushuaiji, Argentina. == Reference == {{Refspisak}} {{Antarktik}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Transport na Antarktiku]] p5htr3la6jctto5amft19ujwgj5vc5x TAI TF Kaan 0 531638 3900169 3890937 2026-06-23T20:28:48Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900169 wikitext text/x-wiki {{Infokutija avion | naziv = Kaan | model = nevidljivi [[višenamjenski borbeni avion]] / [[lovac za nadmoć u zraku]] | proizvođač = [[Turkish Aerospace Industries]] | slika = File:IMG-TAI-TFX.jpg | opis slike = Kaan tokom testova kretanja po pisti u Ankari 17. marta 2023. | prvi let = 21. februar 2024. | status = U razvoju | glavni korisnik = [[Tursko ratno zrakoplovstvo]] }} '''TAI TF Kaan''' (češće samo '''Kaan''', ranije '''TF-X''' i '''MMU''') jest turski nevidljivi dvomotorni [[višenamjenski borbeni avion]] razvijan za potrebe [[Tursko ratno zrakoplovstvo|Turskog ratnog zrakoplovstva]]. Program vodi kompanija [[Turkish Aerospace Industries]] (TAI), a avion je zamišljen kao nasljednik turske flote [[F-16 Fighting Falcon|F-16]] i kao domaća platforma pete generacije za zadatke [[nadmoć u zraku|nadmoći u zraku]] i napada na ciljeve na zemlji.<ref name="Reuters">{{cite news |title=Turkey's KAAN fighter jet conducts first flight |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/turkeys-kaan-fighter-jet-conducts-first-flight-2024-02-21/ |work=Reuters |date=21. 2. 2024 |access-date=11. 3. 2026}}</ref><ref name="KAAN">{{cite web |title=KAAN |url=https://www.tusas.com/urunler/ucak/ozgun-gelistirme/kaan |website=Turkish Aerospace Industries |access-date=11. 3. 2026 |language=tr}}</ref> Prototip je obavio testove kretanja po zemlji u martu 2023, a prvi let ostvaren je 21. februara 2024.<ref name="Reuters"/><ref name="tusas.com">{{cite web |title=MİLLİ MUHARİP UÇAK KAAN İLK UÇUŞUNU GERÇEKLEŞTİRDİ |url=https://www.tusas.com/medya-merkezi/haberler/milli-muharip-ucak-kaan-ilk-ucusunu-gerceklestirdi |website=Turkish Aerospace Industries |date=21. 2. 2024 |access-date=11. 3. 2026 |language=tr}}</ref> == Razvoj == Turski program nacionalnog borbenog aviona odobren je 2010. godine s ciljem razvoja domaće letjelice nove generacije koja bi dugoročno zamijenila F-16 u turskoj službi.<ref name="Reuters"/> Kompanija TAI vodi program, dok su u razvoju pojedinih podsistema uključene i druge turske odbrambene kompanije i istraživačke ustanove.<ref name="KAAN"/> U januaru 2017. TAI i britanski [[BAE Systems]] potpisali su sporazum o inženjerskoj saradnji vrijedan oko 100 miliona funti, kojim je BAE Systems pružio podršku razvoju i projektovanju aviona.<ref>{{cite web |title=UK and Turkey sign mammoth defence deal |url=https://www.euronews.com/2017/01/28/uk-and-turkey-sign-mammoth-defence-deal |website=Euronews |date=28. 1. 2017 |access-date=11. 3. 2026}}</ref> Avion je službeno dobio ime ''Kaan'' 2023. godine.<ref name="KAAN"/> [[Datoteka:Maquette TF-X Le Bourget 2019.jpg|mini|desno|Maketa aviona TF-X na [[Paris Air Show]]u 2019.]] == Dizajn == Kaan je projektovan kao [[lovac pete generacije]] s niskom radarskom uočljivošću, unutrašnjim spremnicima za naoružanje, naprednim senzorima i sposobnošću izvršavanja zadaća zrak–zrak i zrak–zemlja.<ref name="KAAN"/><ref name="tusas.com"/> Među istaknutim planiranim osobinama nalaze se: * [[supercruise|superkrstarenje]] * visoka manevarska sposobnost * smanjena radarska uočljivost * višenamjenski profil djelovanja * integrisani napredni avionički i senzorski sistemi.<ref name="KAAN"/> === Avionika i senzori === Za avion se razvijaju domaći senzorski i radarski sistemi. Među njima je [[AESA]] radar iz porodice [[ASELSAN]] MURAD, namijenjen zadaćama zračnog nadzora i upravljanja paljbom u misijama zrak–zrak i zrak–zemlja.<ref>{{cite web |title=MURAD 110-A |url=https://www.aselsan.com/en/defence/product/3329/murad-110a |website=ASELSAN |access-date=11. 3. 2026 }}{{Mrtav link}}</ref> === Pogon === Prema navodima Reutersa, prototip aviona pokreću dva motora [[General Electric F110]], isti tip motora koji se koristi i na nekim varijantama [[F-16 Fighting Falcon|F-16]], dok Turska paralelno razvija domaći motor za buduće serijske primjerke.<ref name="Reuters"/> Kompanija [[TUSAŞ Engine Industries]] razvija turboventilatorski motor [[TEI-TF35000]], namijenjen potrebama borbenog aviona pete generacije.<ref>{{cite web |title=TF35000 Turbofan Engine |url=https://www.tei.com.tr/en/products/tf35000-turbofan-engine |website=TEI |access-date=11. 3. 2026}}</ref> [[Datoteka:TAI TF-X(MMU)Mockup Teknofest2019 (1).jpg|mini|desno|Maketa aviona s prikazom unutrašnjih spremnika za naoružanje.]] == Operateri == === Budući operateri === * {{ZD|Turska}} [[Tursko ratno zrakoplovstvo]] — avion se razvija kao buduća domaća borbena platforma Turske i kao zamjena za flotu F-16.<ref name="Reuters"/> == Preliminarne specifikacije == Podaci prema proizvođaču.<ref name="KAAN"/><ref>{{cite web |title=BOYUTLAR, AĞIRLIK VE PERFORMANS / DIMENSIONS, WEIGHT AND PERFORMANCE |url=https://www.tusas.com/content/files/uploads/236/05.%20Brochure%20-%20KAAN.pdf |website=Turkish Aerospace Industries |access-date=11. 3. 2026}}</ref> === Opće karakteristike === * '''Posada:''' 1 * '''Dužina:''' 20,3 m * '''Raspon krila:''' 13,4 m * '''Visina:''' 5 m * '''Površina krila:''' 71,6 m² * '''Maksimalna poletna masa:''' 34.750&nbsp;kg * '''Pogon:''' 2 × 13.150 kgf potiska === Performanse === * '''Najveća brzina:''' Mach 1,8 * '''Operativni plafon leta:''' 16.764 m * '''Granična opterećenja:''' +9 g / −3,5 g === Osobine konstrukcije === * '''Unutrašnji spremnik za naoružanje''' * '''Sposobnost superkrstarenja''' * '''Niska radarska uočljivost''' * '''Višenamjenski profil djelovanja''' [[Datoteka:TF-X TAI Le Bourget 2019.jpg|mini|desno|Zadnji pogled na maketu TF-X/Kaan.]] == Također pogledajte == * [[TAI Anka-3]] * [[Baykar Bayraktar Kızılelma]] * [[F-35 Lightning II]] * [[F-16 Fighting Falcon]] * [[Eurofighter Typhoon]] == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Turski vojni avioni 2020-ih]] [[Kategorija:Dvomotorni mlazni avioni]] [[Kategorija:Stealth avioni]] [[Kategorija:Lovci za nadmoć u zraku]] [[Kategorija:Višenamjenski borbeni avioni]] [[Kategorija:Avioni Turkish Aerospace Industries]] t09sn362ebpdc3m91zvgi4ywo4x3sju Šablon:Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026. 10 532822 3900062 3899816 2026-06-23T14:16:05Z Semso98 54573 3900062 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GER=2 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=9 |ga_GER=2 |status_GER=A |win_CUW=0 |draw_CUW=1 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=1 |gf_CIV=2 |ga_CIV=2 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=1 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, JPN, SWE, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_NED=1 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=7 |ga_NED=3 |status_NED= |win_JPN=1 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=6 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=1 |gf_SWE=6 |ga_SWE=6 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=2 |gf_TUN=1 |ga_TUN=9 |status_TUN=E <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=EGY, IRN, BEL, NZL <!--Update team results below (including date)--> |update=21. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=2 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=1 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=4 |ga_EGY=2 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=2 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=1 |gf_NZL=3 |ga_NZL=5 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ESP, URU, CPV, KSA <!--Update team results below (including date)--> |update=21. juna 2026 |win_ESP=1 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=4 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=2 |loss_CPV=0 |gf_CPV=2 |ga_CPV=2 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=1 |gf_KSA=1 |ga_KSA=5 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=2 |loss_URU=0 |gf_URU=3 |ga_URU=3 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=FRA, NOR, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=22. juna 2026 |win_FRA=2 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=6 |ga_FRA=1 |status_FRA=A |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=2 |gf_SEN=3 |ga_SEN=6 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=2 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=7 |status_IRQ= |win_NOR=2 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=7 |ga_NOR=3 |status_NOR=A <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, ALG, JOR <!--Update team results below (including date)--> |update=22. juna 2026 |win_ARG=2 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=5 |ga_ARG=0 |status_ARG=A |win_ALG=1 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=2 |ga_ALG=4 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=1 |gf_AUT=3 |ga_AUT=3 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=2 |gf_JOR=2 |ga_JOR=5 |status_JOR=E <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, COD, POR, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_POR=0 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=1 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=0 |gf_COD=1 |ga_COD=1 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=1 |gf_UZB=1 |ga_UZB=3 |status_UZB= |win_COL=1 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=3 |ga_COL=1 |status_COL= |hth_COD = Fair-play bodovi: DR Kongo −1, Portugal −3. |hth_POR = COD <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, PAN, CRO <!--Update team results below (including date)--> |update=17. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=2 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=1 |gf_PAN=0 |ga_PAN=1 |status_PAN= <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrF, GrC, GrJ, GrD, GrH, GrG, GrK, GrA, GrE, GrB, GrL, GrI <!--Update team results below (including date)--> |update=22. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=1 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=1 |draw_GrF=0 |loss_GrF=1 |gf_GrF=6 |ga_GrF=6 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=2 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=2 |loss_GrH=0 |gf_GrH=2 |ga_GrH=2 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=2 |gf_GrI=3 |ga_GrI=6 |status_GrI= |win_GrJ=1 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=2 |ga_GrJ=4 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=0 |gf_GrK=1 |ga_GrK=1 |status_GrK= |win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=0 |ga_GrL=1 |status_GrL= |hth_GrJ = "Fair-play" bodovi: Alžir −1, Paragvaj −11. |hth_GrD = GrJ <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|SWE}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|CPV}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|ALG}} |name_GrK={{NOG|POR}} |name_GrL={{NOG|PAN}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> 3mbidrfpeoakkysgb2uepql2pfvfh92 3900235 3900062 2026-06-24T06:23:01Z Semso98 54573 3900235 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{{1}}} |Grupa A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source= [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=MEX, KOR, CZE, RSA <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_MEX=2 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=3 |ga_MEX=0 |status_MEX=DA |win_RSA=0 |draw_RSA=1 |loss_RSA=1 |gf_RSA=1 |ga_RSA=3 |status_RSA= |win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=1 |gf_KOR=2 |ga_KOR=2 |status_KOR= |win_CZE=0 |draw_CZE=1 |loss_CZE=1 |gf_CZE=2 |ga_CZE=3 |status_CZE= <!--Team definitions--> |name_MEX={{NOG|MEX}} |name_RSA={{NOG|RSA}} |name_KOR={{NOG|KOR}} |name_CZE={{NOG|CZE}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=CAN, SUI, BIH, QAT <!--Update team results below (including date)--> |update=18. juna 2026 |win_CAN=1 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=7 |ga_CAN=1 |status_CAN=D |win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=1 |gf_BIH=2 |ga_BIH=5 |status_BIH= |win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=1 |gf_QAT=1 |ga_QAT=7 |status_QAT= |win_SUI=1 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=5 |ga_SUI=2 |status_SUI= <!--Team definitions--> |name_CAN={{NOG|CAN}} |name_BIH={{NOG|BIH}} |name_QAT={{NOG|QAT}} |name_SUI={{NOG|SUI}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=BRA, MAR, SCO, HAI <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_BRA=1 |draw_BRA=1 |loss_BRA=0 |gf_BRA=4 |ga_BRA=1 |status_BRA= |win_MAR=1 |draw_MAR=1 |loss_MAR=0 |gf_MAR=2 |ga_MAR=1 |status_MAR= |win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=2 |gf_HAI=0 |ga_HAI=4 |status_HAI=E |win_SCO=1 |draw_SCO=0 |loss_SCO=1 |gf_SCO=1 |ga_SCO=1 |status_SCO= <!--Team definitions--> |name_BRA={{NOG|BRA}} |name_MAR={{NOG|MAR}} |name_HAI={{NOG|HAI}} |name_SCO={{NOG|SCO}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=USA, AUS, PAR, TUR <!--Update team results below (including date)--> |update=19. juna 2026 |win_USA=2 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=6 |ga_USA=1 |status_USA=DA |win_PAR=1 |draw_PAR=0 |loss_PAR=1 |gf_PAR=2 |ga_PAR=4 |status_PAR= |win_AUS=1 |draw_AUS=0 |loss_AUS=1 |gf_AUS=2 |ga_AUS=2 |status_AUS= |win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=2 |gf_TUR=0 |ga_TUR=3 |status_TUR=E <!--Team definitions--> |name_USA={{NOG|USA|ime=SAD}} |name_PAR={{NOG|PAR}} |name_AUS={{NOG|AUS}} |name_TUR={{NOG|TUR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GER, CIV, ECU, CUW <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_GER=2 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=9 |ga_GER=2 |status_GER=A |win_CUW=0 |draw_CUW=1 |loss_CUW=1 |gf_CUW=1 |ga_CUW=7 |status_CUW= |win_CIV=1 |draw_CIV=0 |loss_CIV=1 |gf_CIV=2 |ga_CIV=2 |status_CIV= |win_ECU=0 |draw_ECU=1 |loss_ECU=1 |gf_ECU=0 |ga_ECU=1 |status_ECU= <!--Team definitions--> |name_GER={{NOG|GER}} |name_CUW={{NOG|CUW}} |name_CIV={{NOG|CIV}} |name_ECU={{NOG|ECU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=NED, JPN, SWE, TUN <!--Update team results below (including date)--> |update=20. juna 2026 |win_NED=1 |draw_NED=1 |loss_NED=0 |gf_NED=7 |ga_NED=3 |status_NED= |win_JPN=1 |draw_JPN=1 |loss_JPN=0 |gf_JPN=6 |ga_JPN=2 |status_JPN= |win_SWE=1 |draw_SWE=0 |loss_SWE=1 |gf_SWE=6 |ga_SWE=6 |status_SWE= |win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=2 |gf_TUN=1 |ga_TUN=9 |status_TUN=E <!--Team definitions--> |name_NED={{NOG|NED}} |name_JPN={{NOG|JPN}} |name_SWE={{NOG|SWE}} |name_TUN={{NOG|TUN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=EGY, IRN, BEL, NZL <!--Update team results below (including date)--> |update=21. juna 2026 |win_BEL=0 |draw_BEL=2 |loss_BEL=0 |gf_BEL=1 |ga_BEL=1 |status_BEL= |win_EGY=1 |draw_EGY=1 |loss_EGY=0 |gf_EGY=4 |ga_EGY=2 |status_EGY= |win_IRN=0 |draw_IRN=2 |loss_IRN=0 |gf_IRN=2 |ga_IRN=2 |status_IRN= |win_NZL=0 |draw_NZL=1 |loss_NZL=1 |gf_NZL=3 |ga_NZL=5 |status_NZL= <!--Team definitions--> |name_BEL={{NOG|BEL}} |name_EGY={{NOG|EGY}} |name_IRN={{NOG|IRN}} |name_NZL={{NOG|NZL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ESP, URU, CPV, KSA <!--Update team results below (including date)--> |update=21. juna 2026 |win_ESP=1 |draw_ESP=1 |loss_ESP=0 |gf_ESP=4 |ga_ESP=0 |status_ESP= |win_CPV=0 |draw_CPV=2 |loss_CPV=0 |gf_CPV=2 |ga_CPV=2 |status_CPV= |win_KSA=0 |draw_KSA=1 |loss_KSA=1 |gf_KSA=1 |ga_KSA=5 |status_KSA= |win_URU=0 |draw_URU=2 |loss_URU=0 |gf_URU=3 |ga_URU=3 |status_URU= <!--Team definitions--> |name_ESP={{NOG|ESP}} |name_CPV={{NOG|CPV}} |name_KSA={{NOG|KSA}} |name_URU={{NOG|URU}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=FRA, NOR, SEN, IRQ <!--Update team results below (including date)--> |update=22. juna 2026 |win_FRA=2 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=6 |ga_FRA=1 |status_FRA=A |win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=2 |gf_SEN=3 |ga_SEN=6 |status_SEN= |win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=2 |gf_IRQ=1 |ga_IRQ=7 |status_IRQ= |win_NOR=2 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=7 |ga_NOR=3 |status_NOR=A <!--Team definitions--> |name_FRA={{NOG|FRA}} |name_SEN={{NOG|SEN}} |name_IRQ={{NOG|IRQ}} |name_NOR={{NOG|NOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ARG, AUT, ALG, JOR <!--Update team results below (including date)--> |update=22. juna 2026 |win_ARG=2 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=5 |ga_ARG=0 |status_ARG=A |win_ALG=1 |draw_ALG=0 |loss_ALG=1 |gf_ALG=2 |ga_ALG=4 |status_ALG= |win_AUT=1 |draw_AUT=0 |loss_AUT=1 |gf_AUT=3 |ga_AUT=3 |status_AUT= |win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=2 |gf_JOR=2 |ga_JOR=5 |status_JOR=E <!--Team definitions--> |name_ARG={{NOG|ARG}} |name_ALG={{NOG|ALG}} |name_AUT={{NOG|AUT}} |name_JOR={{NOG|JOR}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=COL, POR, COD, UZB <!--Update team results below (including date)--> |update=23. juna 2026 |win_POR=1 |draw_POR=1 |loss_POR=0 |gf_POR=6 |ga_POR=1 |status_POR= |win_COD=0 |draw_COD=1 |loss_COD=1 |gf_COD=1 |ga_COD=2 |status_COD= |win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=2 |gf_UZB=1 |ga_UZB=8 |status_UZB= |win_COL=2 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=4 |ga_COL=1 |status_COL=A <!--Team definitions--> |name_POR={{NOG|POR}} |name_COD={{NOG|COD}} |name_UZB={{NOG|UZB}} |name_COL={{NOG|COL}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Grupa L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Kriteriji rangiranja|Kriteriji rangiranja u grupnoj fazi]] |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=ENG, GHA, CRO, PAN <!--Update team results below (including date)--> |update=23. juna 2026 |win_ENG=1 |draw_ENG=1 |loss_ENG=0 |gf_ENG=4 |ga_ENG=2 |status_ENG= |win_CRO=1 |draw_CRO=0 |loss_CRO=1 |gf_CRO=3 |ga_CRO=4 |status_CRO= |win_GHA=1 |draw_GHA=1 |loss_GHA=0 |gf_GHA=1 |ga_GHA=0 |status_GHA= |win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=2 |gf_PAN=0 |ga_PAN=2 |status_PAN=E <!--Team definitions--> |name_ENG={{NOG|ENG}} |name_CRO={{NOG|CRO}} |name_GHA={{NOG|GHA}} |name_PAN={{NOG|PAN}} <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=3rd |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} |col_3rd=blue1 |text_3rd=Moguć plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} na osnovu [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|poretka trećeplasiranih]] }} |Trećeplasirani={{#invoke:Sports table|main|style=WDL|param1_valid=y |class_rules=1) Bodovi; 2) Gol-razlika; 3) Postignuti golovi; 4) Fair-play bodovi; 5) Posljednja [[FIFA-ina rang lista]]; 6) Prethodne FIFA-ine rang liste. |source=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings FIFA] <!--Update team positions below (check tiebreakers)--> |team_order=GrF, GrC, GrL, GrJ, GrD, GrH, GrG, GrA, GrK, GrE, GrB, GrI <!--Update team results below (including date)--> |update=23. juna 2026 |win_GrA=0 |draw_GrA=1 |loss_GrA=1 |gf_GrA=2 |ga_GrA=3 |status_GrA= |win_GrB=0 |draw_GrB=1 |loss_GrB=1 |gf_GrB=2 |ga_GrB=5 |status_GrB= |win_GrC=1 |draw_GrC=0 |loss_GrC=1 |gf_GrC=1 |ga_GrC=1 |status_GrC= |win_GrD=1 |draw_GrD=0 |loss_GrD=1 |gf_GrD=2 |ga_GrD=4 |status_GrD= |win_GrE=0 |draw_GrE=1 |loss_GrE=1 |gf_GrE=0 |ga_GrE=1 |status_GrE= |win_GrF=1 |draw_GrF=0 |loss_GrF=1 |gf_GrF=6 |ga_GrF=6 |status_GrF= |win_GrG=0 |draw_GrG=2 |loss_GrG=0 |gf_GrG=1 |ga_GrG=1 |status_GrG= |win_GrH=0 |draw_GrH=2 |loss_GrH=0 |gf_GrH=2 |ga_GrH=2 |status_GrH= |win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=2 |gf_GrI=3 |ga_GrI=6 |status_GrI= |win_GrJ=1 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=1 |gf_GrJ=2 |ga_GrJ=4 |status_GrJ= |win_GrK=0 |draw_GrK=1 |loss_GrK=1 |gf_GrK=1 |ga_GrK=2 |status_GrK= |win_GrL=1 |draw_GrL=0 |loss_GrL=1 |gf_GrL=3 |ga_GrL=4 |status_GrL= |hth_GrJ = "Fair-play" bodovi: Alžir −1, Paragvaj −11. |hth_GrD = GrJ <!--Team definitions--> |name_GrA={{NOG|CZE}} |name_GrB={{NOG|BIH}} |name_GrC={{NOG|SCO}} |name_GrD={{NOG|PAR}} |name_GrE={{NOG|ECU}} |name_GrF={{NOG|SWE}} |name_GrG={{NOG|BEL}} |name_GrH={{NOG|CPV}} |name_GrI={{NOG|SEN}} |name_GrJ={{NOG|ALG}} |name_GrK={{NOG|COD}} |name_GrL={{NOG|CRO}} <!--Group definitions--> |show_groups=T |group_GrA=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa A|A]] |group_GrB=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa B|B]] |group_GrC=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa C|C]] |group_GrD=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa D|D]] |group_GrE=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa E|E]] |group_GrF=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa F|F]] |group_GrG=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa G|G]] |group_GrH=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa H|H]] |group_GrI=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa I|I]] |group_GrJ=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa J|J]] |group_GrK=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa K|K]] |group_GrL=[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupa L|L]] <!--Qualification column definitions--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO |col_KO=green1 |text_KO=Plasman u {{#ifeq:{{PAGENAME}}|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Nokaut-faza|nokaut-fazu]]|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza|nokaut-fazu]]}} }} }}<noinclude> {{Multiple sports table preview|Grupa A|Grupa B|Grupa C|Grupa D|Grupa E|Grupa F|Grupa G|Grupa H|Grupa I|Grupa J|Grupa K|Grupa L|Trećeplasirani}} [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Tabele grupa]] </noinclude> f60ss5idlwhkxub14xlun59edzextdq Tansu Çiller 0 532839 3900182 3822316 2026-06-23T22:08:30Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900182 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Tansu Çiller | slika = File:Turkish prime minister Tansu Çiller in Brussels.jpg | opis_slike = Tansu Çiller 1995. godine | puno_ime = Tansu Penbe Çiller | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1946|5|24}} | mjesto_rođenja = [[Istanbul]], [[Turska]] | nacionalnost = [[Turci|Turkinja]] | zanimanje = [[ekonomist]]ica, [[univerzitetski profesor|profesorica]], [[političar]] | supružnik = Özer Uçuran Çiller | djeca = 2 }} '''Tansu Çiller''' (puno ime '''Tansu Penbe Çiller'''; [[Istanbul]], 24. maj 1946) turska je [[Ekonomija|ekonomistica]], univerzitetska profesorica i političarka. Bila je [[premijer]]ka [[Turska|Turske]] od 25. juna 1993. do 6. marta 1996. i ostala je prva i zasad jedina žena na toj dužnosti u historiji [[Turska|Republike Turske]].<ref name="Britannica">{{cite web |title=Tansu Çiller |url=https://www.britannica.com/biography/Tansu-Ciller |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=1. 4. 2026}}</ref><ref name="CWWL">{{cite web |title=Tansu Çiller |url=https://www.councilwomenworldleaders.org/tansu-ciller |website=Council of Women World Leaders |access-date=1. 4. 2026}}</ref> == Obrazovanje i akademska karijera == Srednje obrazovanje je završila u Američkom koledžu za djevojke u Istanbulu, a potom je diplomirala ekonomiju na [[Robert College]]u, odnosno njegovom visokoškolskom ekonomskom odsjeku, koji je kasnije uključen u [[Univerzitet Boğaziçi]].<ref name="Britannica"/><ref name="Wikigender">{{cite web |title=Tansu Çiller |url=https://wikigender.oecdcode.org/index.php?p=784 |website=Wikigender |publisher=OECD Development Centre |access-date=1. 4. 2026 }}{{Mrtav link}}</ref> Poslijediplomske studije nastavila je u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]], gdje je stekla diplomu na [[Univerzitet New Hampshire|Univerzitetu New Hampshire]] i doktorat na [[Univerzitet Connecticut|Univerzitetu Connecticut]].<ref name="CWWL"/><ref name="Wikigender"/> Također je pohađala postdoktorske studije na [[Univerzitet Yale|Univerzitetu Yale]].<ref name="CWWL"/><ref name="Wikigender"/> Po povratku u Tursku radila je na [[Univerzitet Boğaziçi|Univerzitetu Boğaziçi]], gdje je predavala ekonomiju i stekla zvanje profesorice.<ref name="CWWL"/><ref name="Wikigender"/> == Politička karijera == U politiku je ušla početkom 1990-ih, kada se priključila [[Partija pravog puta|Partiji pravog puta]] ({{jez-tr|Doğru Yol Partisi}}, skraćeno DYP), jednoj od glavnih turskih stranaka desnog centra tog vremena.<ref name="Britannica"/><ref name="Wikigender"/> Na parlamentarnim izborima 1991. izabrana je za zastupnicu u [[Velika narodna skupština Turske|Velikoj narodnoj skupštini Turske]] kao predstavnica Istanbula, a iste godine ušla je u vladu [[Süleyman Demirel|Süleymana Demirela]] kao državna ministrica zadužena za ekonomiju.<ref name="Britannica"/> Nakon što je Demirel 1993. izabran za predsjednika Turske, Čiller je preuzela vodstvo DYP-a i postala premijerka.<ref name="Britannica"/><ref name="CWWL"/> Na čelu vlade ostala je do marta 1996. godine.<ref name="Britannica"/> U njenom mandatu Turska je prolazila kroz razdoblje političke nestabilnosti, ekonomskih teškoća i intenziviranih sukoba između turskih sigurnosnih snaga i [[Radnička partija Kurdistana|Radničke partije Kurdistana]] (PKK).<ref name="Britannica"/> Nakon premijerskog mandata obavljala je dužnost potpredsjednice vlade i ministrice vanjskih poslova od 28. juna 1996. do 30. juna 1997. u koalicijskoj vladi [[Necmettin Erbakan|Necmettina Erbakana]].<ref name="Britannica"/> Bila je predsjednica DYP-a od 1993. do 2002. godine, a iz aktivne politike povukla se nakon parlamentarnih izbora 2002, na kojima njena stranka nije prešla izborni prag.<ref name="Britannica"/> Tansu Çiller zauzima posebno mjesto u političkoj historiji Turske kao prva žena premijerka te zemlje.<ref name="Britannica"/><ref name="CWWL"/> Njena politička karijera povezuje se i s periodom važnih unutrašnjih političkih i ekonomskih promjena u Turskoj tokom 1990-ih.<ref name="Britannica"/> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Ciller, Tansu}} [[Kategorija:Rođeni 1946.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Istanbul]] 0nfo4r06qxo5c4s8729u7y8k5w0yenp Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B 0 532874 3900234 3899249 2026-06-24T06:19:54Z Semso98 54573 /* Utakmice */ 3900234 wikitext text/x-wiki '''Grupa B''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 12. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Kanade|Kanada]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]], [[Nogometna reprezentacija Katara|Katar]] i [[Nogometna reprezentacija Švicarske|Švicarska]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Ekipe== {| class="wikitable sortable" |- !rowspan=2| Pozicija u žrijebu !rowspan=2| Ekipa !rowspan=2| Šešir !rowspan=2| Konfederacija !rowspan=2| Način<br />kvalifikacije !rowspan=2| Datum<br />kvalifikacije !rowspan=2 data-sort-type="number"| Nastup !rowspan=2| Posljednji<br />nastup !rowspan=2| Prethodni najbolji<br />rezultat !colspan=2| [[FIFA-ina rang lista]]<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=[[FIFA]] |date=19. 11. 2025 |access-date=22. 11. 2025}}</ref> |- ! Novembar 2025.{{refn|group=nb|FIFA-ina rang lista iz novembra 2025. je korištena za određivanje [[Žrijeb Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|nosioca konačnog žrijeba]].<ref name="draw procedure">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=25. 11. 2025 |access-date=25. 11. 2025}}</ref>}} ! Juni 2026. |- | B1 || style=white-space:nowrap | {{NOG|CAN}} || 1 || [[CONCACAF]] || data-sort-value="*" | Domaćin || 14. februar 2023.{{refn|group=nb|Iako je zajednička kandidatura (Kanada, Meksiko, SAD) izabrana 13. juna 2018, automatska mjesta dodijeljena domaćinima nisu potvrđena sve do odluke [[FIFA Vijeće|FIFA Vijeća]] 14. februara 2023.<ref>{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=14. 2. 2023 |access-date=14. 2. 2023 |archive-date=14. 2. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}</ref>}} || 3. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="2.2" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]) || 27. ||30. |- | B2 || style=white-space:nowrap | {{NOG|BIH}} || 4{{refn|group=nb|name=Placeholder|Kako identitet pobjednika [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)|puta A drugog kruga (UEFA)]] nije bio poznat u vrijeme završnog žrijeba, pozicije na FIFA-inoj rang listi nisu uzete u obzir, te je taj privremeni učesnik u žrijebu automatski svrstan u četvrti šešir.<ref name="draw procedure"/>}} || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)#Put A|puta A drugog kruga (UEFA)]] || 31. mart 2026. || 2. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014.]] || data-sort-value="2.1" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014]]) || 71.{{refn|group=nb|name=Placeholder}} ||64. |- | B3 || style=white-space:nowrap | {{NOG|QAT}} || 3 || [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – četvrti krug (AFC)#Grupa A|grupe A četvrtog kruga (AFC)]] || 14. oktobar 2025. || 2. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="1.1" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022]]) || 51. ||56. |- | B4 || style=white-space:nowrap | {{NOG|SUI}} || 2 || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B (UEFA)|grupe B (UEFA)]] || 18. novembar 2025. || 13. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="4.3" | Četvrtfinale ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954]]) || 17. ||19. |} '''Bilješke''' {{refspisak|group=nb}} ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa B}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]]. * Drugoplasirana ekipa grupe B će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]]. * Trećeplasirana ekipa grupe B ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Kanada – Bosna i Hercegovina=== Ekipe se nikada ranije nisu sastale. <section begin=B1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|12}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Kanada – Bosna i Hercegovina|1–1}} |team2={{NOG|BIH}} |goals1= *[[Cyle Larin|Larin]] {{gol|78}} |goals2= *[[Jovo Lukić|Lukić]] {{gol|21}} |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=43.002 |referee=[[Facundo Tello]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 }}<section end=B1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _can26h |pattern_b = _can26h |pattern_ra = _can26h |pattern_sh = _can26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Kanada<ref name="CAN-BIH line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12458/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26a |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}}<ref name="CAN-BIH line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''16'''||[[Maxime Crépeau]] |- |RB ||'''2''' ||[[Alistair Johnston]] || {{yel|11}} |- |CB ||'''4''' ||[[Luc de Fougerolles]] || {{yel|53}} |- |CB ||'''13'''||[[Derek Cornelius]] |- |LB ||'''22'''||[[Richie Laryea]] |- |RM ||'''17'''||[[Tajon Buchanan]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''7''' ||[[Stephen Eustáquio]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|90+1}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ismaël Koné]] |- |LM ||'''11'''||[[Liam Millar]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''10'''||[[Jonathan David]] || || {{suboff|61}} |- |CF ||'''12'''||[[Tani Oluwaseyi]] || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''20'''||[[Ali Ahmed (nogometaš)|Ali Ahmed]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''24'''||[[Promise David]] || || {{subon|61}} |- |MF ||'''14'''||[[Jacob Shaffelburg]] || || {{subon|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Cyle Larin]] || || {{subon|76}} |- |MF ||'''21'''||[[Jonathan Osorio]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|USA}} [[Jesse Marsch]] |} |valign="top"|[[File:CAN-BIH 2026-06-12.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Nikola Vasilj]] |- |RB ||'''7''' ||[[Amar Dedić]] |- |CB ||'''18'''||[[Nikola Katić]] || {{yel|90+3}} |- |CB ||'''4''' ||[[Tarik Muharemović]] |- |LB ||'''5''' ||[[Sead Kolašinac]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|83}} |- |RM ||'''20'''||[[Esmir Bajraktarević]] || || {{suboff|74}} |- |CM ||'''13'''||[[Ivan Bašić]] || || {{suboff|62}} |- |CM ||'''6''' ||[[Benjamin Tahirović]] |- |LM ||'''15'''||[[Amar Memić]] || || {{suboff|74}} |- |CF ||'''10'''||[[Ermedin Demirović]] || {{yel|44}} |- |CF ||'''25'''||[[Jovo Lukić]] || {{yel|45+1}} || {{suboff|62}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Armin Gigović]] || || {{subon|62}} |- |FW ||'''9''' ||[[Samed Baždar]] || || {{subon|62}} |- |MF ||'''14'''||[[Ivan Šunjić]] || || {{subon|74}} |- |FW ||'''19'''||[[Kerim Alajbegović]] || || {{subon|74}} |- |MF ||'''17'''||[[Dženis Burnić]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Sergej Barbarez]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Ismaël Koné]] (Kanada)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=June 12, 2026 |access-date=June 12, 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CAN-BIH line-ups"/> <br />[[Juan Pablo Belatti]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />[[Gabriel Chade]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Khalid Al-Turais]] ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Mohammed Al-Bakry ([[Nogometni savez Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Hernán Mastrángelo]] ([[Nogometni savez Argentine|Argentina]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Antonio García ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) |} ===Katar – Švicarska=== Katar se ranije susreo sa Švicarskom samo jednom, u prijateljskoj utakmici 2018, koju je dobio 1–0.<ref>{{cite web|title=Qatar national football team: record v Switzerland|url=https://www.11v11.com/teams/qatar/tab/opposingTeams/opposition/Switzerland|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|13}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|QAT}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Katar – Švicarska|1–1}} |team2={{NOG|SUI}} |goals1= *[[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+5}} |goals2= *[[Breel Embolo|Embolo]] {{goal|17|pen.}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=67.966 |referee=[[Saíd Martínez]] ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 }}<section end=B2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _qat26h |pattern_b = _qat26hA |pattern_ra = _qat26h |pattern_sh = _qat26h |pattern_so = _qat26hl |leftarm = 7c202b |body = 7c202b |rightarm = 7c202b |shorts = 7c202b |socks = 7c202b |title = Katar<ref name="QAT-SUI line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12456/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Qatar v. Switzerland |publisher=[[FIFA]] |date=June 13, 2026 |access-date=June 13, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sui26a |pattern_b = _sui26a |pattern_ra = _sui26a |pattern_sh = _sui26a |pattern_so = _sui26al |leftarm = d6e6e5 |body = d6e6e5 |rightarm = d6e6e5 |shorts = d6e6e5 |socks = d6e6e5 |title = Švicarska<ref name="QAT-SUI line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Mahmud Abunada]] || {{yel|14}} |- |RB ||'''13'''||[[Ayoub Al-Oui]] || || {{suboff|60}} |- |CB ||'''2''' ||[[Pedro Miguel (nogometaš)|Pedro Miguel]] |- |CB ||'''16'''||[[Boualem Khoukhi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''14'''||[[Homam Ahmed]] |- |CM ||'''5''' ||[[Jassem Gaber]] || {{yel|23}} || {{suboff|60}} |- |CM ||'''4''' ||[[Issa Laye]] |- |RW ||'''8''' ||[[Edmilson Junior]] || || {{suboff|88}} |- |AM ||'''23'''||[[Assim Madibo]] || || {{suboff|79}} |- |LW ||'''11'''||[[Akram Afif]] |- |CF ||'''15'''||[[Yusuf Abdurisag]] || || {{suboff|60}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''20'''||[[Ahmed Fathy (nogometaš)|Ahmed Fathy]] || || {{subon|60}} |- |MF ||'''12'''||[[Karim Boudiaf]] || || {{subon|60}} |- |FW ||'''7'''||[[Ahmed Alaaeldin]] || || {{subon|60}} |- |MF ||'''26'''||[[Mohamed Manai]] || || {{subon|79}} |- |FW ||'''10'''||[[Hassan Al-Haydos]] || || {{subon|88}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Julen Lopetegui]] |} |valign="top"|[[File:QAT-SUI 2026-06-13.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Gregor Kobel]] |- |CB ||'''6''' ||[[Denis Zakaria]] || {{yel|42}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] |- |RM ||'''20'''||[[Michel Aebischer]] || || {{suboff|66}} |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] || || {{suboff|89}} |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LM ||'''13'''||[[Ricardo Rodriguez (nogometaš)|Ricardo Rodriguez]] || || {{suboff|89}} |- |RF ||'''17'''||[[Rubén Vargas]] || || {{suboff|79}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] |- |LF ||'''11'''||[[Dan Ndoye]] || || {{suboff|66}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''22'''||[[Fabian Rieder]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''9'''||[[Johan Manzambi]] || || {{subon|66}} |- |FW ||'''23'''||[[Zeki Amdouni]] || || {{subon|79}} |- |MF ||'''14'''||[[Ardon Jashari]] || || {{subon|89}} |- |DF ||'''2'''||[[Miro Muheim]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Murat Yakin]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Mahmud Abunada]] (Katar) '''Pomoćne sudije:'''<ref name="QAT-SUI line-ups"/> <br />Walter López ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) <br />Christian Ramírez ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Oshane Nation]] ([[Nogometni savez Jamajke|Jamajka]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Caleb Wales ([[Nogometni savez Trinidada i Tobaga|Trinidad i Tobago]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Guillermo Pacheco ([[Nogometni savez Meksika|Meksiko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Erick Miranda]] ([[Nogometni savez Meksika|Meksiko]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Leodán González]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) |} ===Švicarska – Bosna i Hercegovina=== Ekipe su se sastale samo jednom, u prijateljskoj utakmici 2016, koja je završena pobjedom Bosne i Hercegovine 2–0.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/bosnia-and-herzegovina/tab/opposingTeams/opposition/Switzerland/|title=Bosnia And Herzegovina national football team: record v Switzerland|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=B3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|SUI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Švicarska – Bosna i Hercegovina|4–1}} |team2={{NOG|BIH}} |goals1= *[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74||90}} *[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}} *[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|pen}} |goals2= *[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|90+3}} |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance=70.026 |referee=[[João Pinheiro (nogometni sudija)|João Pinheiro]] ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 }}<section end=B3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sui26h |pattern_b = _sui26h |pattern_ra = _sui26h |pattern_sh = _sui26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Švicarska<ref name="SUI-BIH line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12455/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Switzerland v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _bih26 |pattern_b = _bih26a |pattern_ra = _bih26 |pattern_sh = |pattern_so = _bih26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}}<ref name="SUI-BIH line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Gregor Kobel]] |- |RB ||'''3''' ||[[Silvan Widmer]] || || {{suboff|86}} |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] || {{yel|65}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |LB ||'''13'''||[[Ricardo Rodriguez (footballer)|Ricardo Rodriguez]] |- |CM ||'''20'''||[[Michel Aebischer]] || || {{suboff|72}} |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] |- |RF ||'''11'''||[[Dan Ndoye]] || || {{suboff|72}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] || || {{suboff|89}} |- |LF ||'''22'''||[[Fabian Rieder]] || || {{suboff|72}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''15'''||[[Djibril Sow]] || || {{subon|72}} |- |FW ||'''17'''||[[Rubén Vargas]] || || {{subon|72}} |- |MF ||'''9''' ||[[Johan Manzambi]] || || {{subon|72}} |- |DF ||'''25'''||[[Luca Jaquez]] || || {{subon|86}} |- |FW ||'''26'''||[[Cedric Itten]] || || {{subon|89}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Murat Yakin]] |} |valign="top"|[[File:SUI-BIH 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Nikola Vasilj]] |- |RB ||'''7''' ||[[Amar Dedić]] || {{yel|59}} |- |CB ||'''18'''||[[Nikola Katić]] |- |CB ||'''4''' ||[[Tarik Muharemović]] || {{sent off|0|80}} |- |LB ||'''5''' ||[[Sead Kolašinac]] |- |RM ||'''15'''||[[Amar Memić]] |- |CM ||'''14'''||[[Ivan Šunjić]] || || {{suboff|85}} |- |CM ||'''6''' ||[[Benjamin Tahirović]] || || {{suboff|63}} |- |LM ||'''19'''||[[Kerim Alajbegović]] || || {{suboff|90+1}} |- |CF ||'''10'''||[[Ermedin Demirović]] || || {{suboff|85}} |- |CF ||'''11'''||[[Edin Džeko]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{yel|61}} || {{suboff|63}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''13'''||[[Ivan Bašić]] || || {{subon|63}} |- |MF ||'''20'''||[[Esmir Bajraktarević]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''25'''||[[Jovo Lukić]] || || {{subon|85}} |- |MF ||'''16'''||[[Amir Hadžiahmetović]] || || {{subon|85}} |- |MF ||'''26'''||[[Ermin Mahmić]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Sergej Barbarez]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Johan Manzambi]] (Švicarska)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="SUI-BIH line-ups"/> <br />Bruno Jesus ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) <br />Luciano Maia ([[Nogometni savez Portugala|Portugal]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Yusuke Araki]] ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Jun Mihara ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Dennis Higler]] ([[Nogometni savez Nizozemske|Nizozemska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Tomasz Kwiatkowski ([[Nogometni savez Poljske|Poljska]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Fu Ming]] ([[Nogometni savez Kine|Kina]]) |} ===Kanada – Katar=== Ekipe su se prethodno sastale jednom, 2022, u prijateljskoj utakmici koju je Kanada dobila 2–0.<ref>{{cite web|title=Canada national football team: record v Qatar|url=https://www.11v11.com/teams/canada/tab/opposingTeams/opposition/Qatar|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|CAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Kanada – Katar|6–0}} |team2={{NOG|QAT}} |goals1= *[[Cyle Larin|Larin]] {{goal|16}} *[[Jonathan David|J. David]] {{goal|29||45+3||90+2}} *[[Nathan Saliba|Saliba]] {{goal|64}} *[[Mohamed Manai|Manai]] {{goal|75|a.g.}} |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance=52.497 |referee=[[Cristián Garay]] ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 }}<section end=B4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _can26t |pattern_b = _can26t |pattern_ra = _can26t |pattern_sh = _can26t |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Kanada<ref name="CAN-QAT line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12459/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Qatar |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _qat26a |pattern_b = _qat26a |pattern_ra = _qat26a |pattern_sh = _qat26a |pattern_so = _qat26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 7c202b |title = Katar<ref name="CAN-QAT line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''16'''||[[Maxime Crépeau]] |- |RB ||'''2''' ||[[Alistair Johnston]] |- |CB ||'''4''' ||[[Luc de Fougerolles]] || || {{suboff|71}} |- |CB ||'''13'''||[[Derek Cornelius]] || {{yel|9}} || {{suboff|46}} |- |LB ||'''22'''||[[Richie Laryea]] |- |RM ||'''17'''||[[Tajon Buchanan]] || || {{suboff|83}} |- |CM ||'''8''' ||[[Ismaël Koné]] || || {{suboff|56}} |- |CM ||'''7''' ||[[Stephen Eustáquio]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LM ||'''20'''||[[Ali Ahmed (nogometaš)|Ali Ahmed]] || || {{suboff|71}} |- |CF ||'''10'''||[[Jonathan David]] |- |CF ||'''9''' ||[[Cyle Larin]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |DF ||'''15'''||[[Moïse Bombito]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''25'''||[[Nathan Saliba]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''14'''||[[Jacob Shaffelburg]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''12'''||[[Tani Oluwaseyi]] || || {{subon|71}} |- |DF ||'''23'''||[[Niko Sigur]] || || {{subon|83}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|USA}} [[Jesse Marsch]] |} |valign="top"|[[File:CAN-QAT 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Mahmud Abunada]] |- |RB ||'''13'''||[[Ayoub Al-Oui]] |- |CB ||'''2''' ||[[Pedro Miguel (nogometaš)|Pedro Miguel]] |- |CB ||'''16'''||[[Boualem Khoukhi]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |LB ||'''14'''||[[Homam Ahmed]] || {{sent off|0|33}} |- |CM ||'''5''' ||[[Jassem Gaber]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''23'''||[[Assim Madibo]] || {{sent off|0|51}} |- |CM ||'''4''' ||[[Issa Laye]] |- |RF ||'''8''' ||[[Edmilson Junior]] || || {{suboff|46}} |- |CF ||'''15'''||[[Yusuf Abdurisag]] || || {{suboff|40}} |- |LF ||'''11'''||[[Akram Afif]] || || {{suboff|59}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |DF ||'''18'''||[[Sultan Al-Brake]] || || {{subon|40}} |- |MF ||'''26'''||[[Mohamed Manai]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''20'''||[[Ahmed Fathy (nogometaš)|Ahmed Fathy]] || {{yel|62}} || {{subon|46}} {{suboff|87}} |- |DF ||'''25'''||[[Al-Hashmi Al-Hussain]] || || {{subon|59}} |- |DF ||'''3''' ||[[Lucas Mendes (nogometaš)|Lucas Mendes]] || || {{subon|87}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Julen Lopetegui]] |} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Jonathan David]] (Kanada)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CAN-QAT line-ups"/> <br />José Retamal ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />Miguel Rocha ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Kevin Ortega (nogometni sudija)|Kevin Ortega]] ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Michael Orué ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Juan Lara (nogometni sudija)|Juan Lara]] ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Rodolpho Toski]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolumbije|Kolumbija]]) |}--> ===Švicarska – Kanada=== Jedini susret ovih ekipa odigran je 2002, u prijateljskoj utakmici koju je Kanada dobila 3–1.<ref>{{cite web|title=Switzerland national football team: record v Canada|url=https://www.11v11.com/teams/switzerland/tab/opposingTeams/opposition/Canada|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=B5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|SUI}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Švicarska – Kanada|Utakmica 51}} |team2={{NOG|CAN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee=[[Ramon Abatti]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 }}<section end=B5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sui26h |pattern_b = _sui26h |pattern_ra = _sui26h |pattern_sh = _sui26h |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Švicarska }} |{{Football kit |pattern_la = _can26a |pattern_b = _can26a |pattern_ra = _can26a |pattern_sh = _can26a |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Kanada }} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | <!--'''Igrač utakmice:''' <br />--> '''Pomoćne sudije:''' <br />Danilo Manis ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />Rafael Alves ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Kevin Ortega (nogometni sudija)|Kevin Ortega]] ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Michael Orué ([[Nogometni savez Perua|Peru]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Juan Soto (nogometni sudija)|Juan Soto]] ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Antonio García ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Jarred Gillett]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleske]]) |} ===Bosna i Hercegovina – Katar=== Ekipe su se sastale dva puta: Katar je 2000. pobijedio 2–0, a njihov posljednji susret 2010. završen je neriješeno 1–1.<ref>{{cite web |title=Bosnia & Herzegovina vs Qatar H2H Results |url=https://eu-football.info/_matches.php?id=26&oppo=162 |website=eu-football.info |access-date=3. 4. 2026 |language=en}}</ref> <section begin=B6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|BIH}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B#Bosna i Hercegovina – Katar|Utakmica 52}} |team2={{NOG|QAT}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee=[[Jesús Valenzuela]] ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 }}<section end=B6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bih26h |pattern_b = _bih26h |pattern_ra = _bih26h |pattern_sh = |pattern_so = _bih26hl |leftarm = 001970 |body = 001970 |rightarm = 001970 |shorts = 001970 |socks = 001970 |title = {{nowrap|Bosna i Hercegovina}} }} |{{Football kit |pattern_la = _qat26a |pattern_b = _qat26a |pattern_ra = _qat26a |pattern_sh = _qat26a |pattern_so = _qat26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Katar }} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | <!--'''Igrač utakmice:''' <br />--> '''Pomoćne sudije:''' <br />Jorge Urrego ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />Tulio Moreno ([[Nogometni savez Venecuele|Venecuela]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Yusuke Araki]] ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Jun Mihara ([[Nogometni savez Japana|Japan]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Leodán González]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Shaun Evans (nogometni sudija)|Shaun Evans]] ([[Nogometni savez Australije|Australija]]) |} ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group B}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa B]] ekdsz7756dhd6zlduj98j2ptj5slzxp Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A 0 533015 3900297 3899247 2026-06-24T10:50:07Z Semso98 54573 /* Utakmice */ 3900297 wikitext text/x-wiki '''Grupa A''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 11. do 24. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Meksika|Meksiko]] (domaćin), [[Nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafrička Republika]], [[Nogometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] i [[Nogometna reprezentacija Češke|Češka]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Ekipe== {| class="wikitable sortable" |- !rowspan=2| Pozicija u žrijebu !rowspan=2| Ekipa !rowspan=2| Šešir !rowspan=2| Konfederacija !rowspan=2| Način<br />kvalifikacije !rowspan=2| Datum<br />kvalifikacije !rowspan=2 data-sort-type="number"| Nastup !rowspan=2| Posljednji<br />nastup !rowspan=2| Prethodni najbolji<br />rezultat !colspan=2| [[FIFA-ina rang lista]]<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=[[FIFA]] |date=19. 11. 2025 |access-date=22. 11. 2025}}</ref> |- ! Novembar 2025.{{refn|group=nb|FIFA-ina rang lista iz novembra 2025. je korištena za određivanje [[Žrijeb Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|nosioca konačnog žrijeba]].<ref name="draw procedure">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=25. 11. 2025 |access-date=25. 11. 2025}}</ref>}} ! Juni 2026. |- | A1 || style=white-space:nowrap | {{NOG|MEX}} || 1 || [[CONCACAF]] || data-sort-value="*" | Domaćin || 14. februar 2023.{{refn|group=nb|Iako je zajednička kandidatura (Kanada, Meksiko, SAD) izabrana 13. juna 2018, automatska mjesta dodijeljena domaćinima nisu potvrđena sve do odluke [[FIFA Vijeće|FIFA Vijeća]] 14. februara 2023.<ref>{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=14. 2. 2023 |access-date=14. 2. 2023 |archive-date=14. 2. 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}</ref>}} || 18. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="4.2" | Četvrtfinale ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]]) || 15. || 14. |- | A2 || style=white-space:nowrap | {{NOG|RSA}} || 3 || [[CAF]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C (CAF)|grupe C (CAF)]] || 14. oktobar 2025. || 4. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010.]] || data-sort-value="1.3" | Grupna faza ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010]]) || 61. || 60. |- | A3 || style=white-space:nowrap | {{NOG|KOR}} || 2 || [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – treći krug (AFC)#Grupa B|grupe B trećeg kruga (AFC)]] || 5. juni 2025. || 12. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] || data-sort-value="5.1" | Četvrto mjesto ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002]]) || 22. || 25. |- | A4 || style=white-space:nowrap | {{NOG|CZE}}{{refn|group=nb|Češka se između 1919. i 1992. takmičila kao dio Čehoslovačke.}} || 4{{refn|group=nb|name=Placeholder|Kako identitet pobjednika [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)|puta D drugog kruga (UEFA)]] nije bio poznat u vrijeme završnog žrijeba, pozicije na FIFA-inoj rang listi nisu uzete u obzir, te je taj privremeni učesnik u žrijebu automatski svrstan u četvrti šešir.<ref name="draw procedure"/>}} || [[UEFA]] || Pobjednik [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – drugi krug (UEFA)#Put D|puta D drugog kruga (UEFA)]] || 31. mart 2026. || 10. || [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006.]] || data-sort-value="7.2" | Drugoplasirani ([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962]]) || 44.{{refn|group=nb|name=Placeholder}} || 40. |} '''Bilješke''' {{refspisak|group=nb}} ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa A}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe A će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]]. * Drugoplasirana ekipa grupe A će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]]. * Trećeplasirana ekipa grupe A ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Meksiko – Južnoafrička Republika=== Ekipe su se sastajale četiri puta, a posljednji put utakmica je završena neriješenom rezultatom 1–1 na otvaranju [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|Svjetskog prvenstva 2010]], kada je Južnoafrička Repbulika bila domaćin.<ref>{{cite web|title=Mexico national football team: record v South Africa |url=https://www.11v11.com/teams/mexico/tab/opposingTeams/opposition/South%20Africa|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Mexico vs. South Africa Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/mexico_vs_south_africa.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> Ova utakmica će slučajno otvoriti još jedno prvenstvo tačno 16 godina kasnije. <section begin=A1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|11}} |time=13:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Meksiko – Južnoafrička Republika|2–0}} |team2={{NOG|RSA}} |goals1= *[[Julián Quiñones|Quiñones]] {{gol|9}} *[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{gol|67}} |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80.824 |referee=[[Wilton Sampaio]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 }}<section end=A1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mex26h |pattern_b = _mex26h |pattern_ra = _mex26h |pattern_sh = _mex26h |pattern_so = _mex26hl |leftarm = 3a7257 |body = 3a7257 |rightarm = 3a7257 |shorts = ffffff |socks = DE0000 |title = Meksiko<ref name="MEX-RSA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12452/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Mexico v. South Africa |publisher=[[FIFA]] |date=June 11, 2026 |access-date=June 11, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h2 |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = fce53d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}}<ref name="MEX-RSA line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Raúl Rangel (nogometaš)|Raúl Rangel]] |- |RB ||'''15'''||[[Israel Reyes]] |- |CB ||'''3''' ||[[César Montes]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{sent off|0|90+2}} |- |CB ||'''5''' ||[[Johan Vásquez (nogometaš)|Johan Vásquez]] |- |LB ||'''23'''||[[Jesús Gallardo]] |- |DM ||'''6''' ||[[Érik Lira]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''8''' ||[[Álvaro Fidalgo]] || || {{suboff|66}} |- |CM ||'''26'''||[[Brian Gutiérrez]] || {{yel|23}} || {{suboff|66}} |- |RF ||'''25'''||[[Roberto Alvarado]] |- |CF ||'''9''' ||[[Raúl Jiménez]] || || {{suboff|76}} |- |LF ||'''16'''||[[Julián Quiñones]] || || {{suboff|79}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''19'''||[[Gilberto Mora (nogometaš)|Gilberto Mora]] || || {{subon|66}} |- |MF ||'''24'''||[[Luis Chávez (nogometaš)|Luis Chávez]] || || {{subon|66}} |- |DF ||'''4''' ||[[Edson Álvarez]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''14'''||[[Armando González (nogometaš)|Armando González]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''10'''||[[Alexis Vega (nogometaš)|Alexis Vega]] || || {{subon|79}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Javier Aguirre]] |} |valign="top"|[[File:MEX-RSA 2026-06-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ronwen Williams]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''21'''||[[Ime Okon]] |- |CB ||'''19'''||[[Nkosinathi Sibisi]] || {{yel|74}} |- |CB ||'''14'''||[[Mbekezeli Mbokazi]] |- |RWB||'''20'''||[[Khuliso Mudau]] |- |LWB||'''6''' ||[[Aubrey Modiba]] || || {{suboff|76}} |- |CM ||'''23'''||[[Jayden Adams]] || || {{suboff|61}} |- |CM ||'''13'''||[[Sphephelo Sithole]] || {{sent off|0|49}} |- |CM ||'''4''' ||[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Teboho Mokoena]] || {{yel|17}} |- |CF ||'''9''' ||[[Lyle Foster]] || || {{suboff|56}} |- |CF ||'''15'''||[[Iqraam Rayners]] || || {{suboff|76}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''5''' ||[[Thalente Mbatha]] || || {{subon|56}} |- |MF ||'''11'''||[[Themba Zwane]] || {{sent off|0|84}} || {{subon|61}} |- |FW ||'''7''' ||[[Oswin Appollis]] || || {{subon|76}} |- |FW ||'''17'''||[[Evidence Makgopa]] || || {{subon|76}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Hugo Broos]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Julián Quiñones]] (Meksiko)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[FIFA]] |date=11 June 2026 |access-date=11 June 2026}}</ref> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="MEX-RSA line-ups"/> <br />Bruno Pires ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />Bruno Boschilia ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Juan Gabriel Benítez]] ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Eduardo Cardozo ([[Nogometni savez Paragvaja|Paragvaj]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Nicolás Gallo ([[Nogometni savez Kolubmije|Kolubmija]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Juan Lara ([[Nogometni savez Čilea|Čile]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Jérôme Brisard]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |} ===Južna Koreja – Češka=== Ekipe su odigrale tri utakmice, a posljednji put u prijateljskoj utakmici 2016. Južna Koreja je pobijedila rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/Korea+Republic/|title=Czech Republic national football team: record v Korea Republic|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=A2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|11}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|KOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Južna Koreja – Češka|2–1}} |team2={{NOG|CZE}} |goals1= *[[Hwang In-beom]] {{goal|67}} *[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}} |goals2= [[Ladislav Krejčí (nogometaš)|Krejčí]] {{goal|59}} |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance=44,985 |referee= [[Amin Omar|Amin Mohamed Omar]] ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 }}<section end=A2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _kor26h |pattern_b = _kor26h |pattern_ra = _kor26h |pattern_sh = _kor26h |pattern_so = _kor26hl |leftarm = FF354F |body = FF354F |rightarm = FF354F |shorts = FF354F |socks = D20010 |title = {{nowrap|Južna Koreja}}<ref name="KOR-CZE line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12450/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Korea Republic v. Czechia |publisher=[[FIFA]] |date=June 11, 2026 |access-date=June 11, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cze26a |pattern_b = _cze26a |pattern_ra = _cze26a |pattern_sh = _cze26a |pattern_so = _cze26al |leftarm = e9e9e9 |body = e9e9e9 |rightarm = e9e9e9 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Češka}}<ref name="KOR-CZE line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kim Seung-gyu]] |- |CB ||'''2''' ||[[Lee Han-beom]] |- |CB ||'''4''' ||[[Kim Min-jae (nogometaš)|Kim Min-jae]] |- |CB ||'''3''' ||[[Lee Gi-hyuk]] || {{yel|90+6}} |- |RM ||'''22'''||[[Seol Young-woo]] |- |CM ||'''6''' ||[[Hwang In-beom]] || || {{suboff|84}} |- |CM ||'''8''' ||[[Paik Seung-ho]] || || {{suboff|84}} |- |LM ||'''13'''||[[Lee Tae-seok]] || || {{suboff|69}} |- |RF ||'''19'''||[[Lee Kang-in]] |- |CF ||'''7''' ||[[Son Heung-min]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|69}} |- |LF ||'''10'''||[[Lee Jae-sung]] || || {{suboff|62}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''11'''||[[Hwang Hee-chan]] || || {{subon|62}} |- |MF ||'''25'''||[[Eom Ji-sung]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''18'''||[[Oh Hyeon-gyu]] || || {{subon|69}} |- |MF ||'''24'''||[[Kim Jin-gyu (nogometaš)|Kim Jin-gyu]] || || {{subon|84}} |- |DF ||'''16'''||[[Park Jin-seob (nogometaš)|Park Jin-seob]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Hong Myung-bo]] |} |valign="top"|[[File:KOR-CZE 2026-06-11.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Matěj Kovář]] |- |CB ||'''6''' ||[[Štěpán Chaloupek]] |- |CB ||'''4''' ||[[Robin Hranáč]] |- |CB ||'''7''' ||[[Ladislav Krejčí (footballer, born 1999)|Ladislav Krejčí]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RWB||'''5''' ||[[Vladimír Coufal]] |- |LWB||'''20'''||[[Jaroslav Zelený]] |- |CM ||'''22'''||[[Tomáš Souček]] |- |CM ||'''17'''||[[Lukáš Provod]] || || {{suboff|63}} |- |RF ||'''24'''||[[Alexandr Sojka]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''10'''||[[Patrik Schick]] || || {{suboff|63}} |- |LF ||'''15'''||[[Pavel Šulc]] || || {{suboff|63}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Adam Hložek]] || || {{subon|63}} |- |MF ||'''18'''||[[Michal Sadílek]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''19'''||[[Tomáš Chorý]] || || {{subon|63}} |- |FW ||'''13'''||[[Mojmír Chytil]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Miroslav Koubek]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Hwang In-beom]] (Južna Koreja)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="KOR-CZE line-ups"/> <br />Mahmoud Abouregal ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />Ahmed Hossam Taha ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Juan Gabriel Calderón]] ([[Nogometni savez Kostarike|Kostarika]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Juan Carlos Mora ([[Nogometni savez Kostarike|Kostarika]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />Mahmoud Ashour ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Joe Dickerson]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Marco Di Bello]] ([[Nogometni savez Italije|Italija]]) |} ===Češka – Južnoafrička Republika=== Ekipe su se sastale samo jednom, na [[FIFA Kup konfederacija 1997.|FIFA Kupu konfederacija 1997]], gdje je utakmica završena neriješeno 2–2.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/South+Africa/|title=Czech Republic national football team: record v South Africa|website=www.11v11.com}}</ref> <section begin=A3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CZE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Češka – Južnoafrička Republika|1–1}} |team2={{NOG|RSA}} |goals1= *[[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}} |goals2= *[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Mokoena]] {{goal|83|pen.}} |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance=67.442 |referee=[[Tori Penso]] ([[Nogometni savez Sjedinjenih Američkih Država|SAD]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 }}<section end=A3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cze26h |pattern_b = _cze26h |pattern_ra = _cze26h |pattern_sh = _cze26h |pattern_so = _cze26hl |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 0000EC |socks = 000000 |title = Češka<ref name="CZE-RSA line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12449/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Czechia v. South Africa |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 18, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = 21835d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}}<ref name="CZE-RSA line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Matěj Kovář]] |- |CB ||'''3''' ||[[Tomáš Holeš]] |- |CB ||'''4''' ||[[Robin Hranáč]] |- |CB ||'''7''' ||[[Ladislav Krejčí (nogometaš)|Ladislav Krejčí]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || {{yel|75}} |- |RM ||'''5''' ||[[Vladimír Coufal]] |- |CM ||'''18'''||[[Michal Sadílek]] || || {{suboff|67}} |- |CM ||'''12'''||[[Lukáš Červ]] || || {{suboff|78}} |- |CM ||'''8''' ||[[Vladimír Darida]] || || {{suboff|55}} |- |LM ||'''24'''||[[Alexandr Sojka]] || || {{suboff|55}} |- |CF ||'''10'''||[[Patrik Schick]] |- |CF ||'''9''' ||[[Adam Hložek]] || || {{suboff|67}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |DF ||'''20''' ||[[Jaroslav Zelený]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''15''' ||[[Pavel Šulc]] || || {{subon|55}} |- |MF ||'''22''' ||[[Tomáš Souček]] || || {{subon|67}} |- |MF ||'''17''' ||[[Lukáš Provod]] || || {{subon|67}} |- |DF ||'''2''' ||[[David Zima]] || || {{subon|78}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Miroslav Koubek]] |} |valign="top"|[[File:CZE-RSA 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Ronwen Williams]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |RB ||'''20'''||[[Khuliso Mudau]] |- |CB ||'''21'''||[[Ime Okon]] |- |CB ||'''14'''||[[Mbekezeli Mbokazi]] |- |LB ||'''6''' ||[[Aubrey Modiba]] |- |CM ||'''23'''||[[Jayden Adams]] || || {{suboff|46}} |- |CM ||'''4''' ||[[Teboho Mokoena (nogometaš)|Teboho Mokoena]] || {{yel|33}} |- |CM ||'''5''' ||[[Thalente Mbatha]] || {{yel|40}} |- |RF ||'''12'''||[[Thapelo Maseko]] || || {{suboff|84}} |- |CF ||'''15'''||[[Iqraam Rayners]] || || {{suboff|66}} |- |LF ||'''7''' ||[[Oswin Appollis]] |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |FW ||'''10''' ||[[Relebohile Mofokeng]] || || {{subon|46}} |- |FW ||'''17''' ||[[Evidence Makgopa]] || || {{subon|66}} |- |DF ||'''25''' ||[[Kamogelo Sebelebele]] || || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BEL}} [[Hugo Broos]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Ladislav Krejčí (nogometaš)|Ladislav Krejčí]] (Češka)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="CZE-RSA line-ups"/> <br />[[Kathryn Nesbitt]] ([[Nogometni savez Ujedinjenih Američke Države|SAD]]) <br />{{ill|Brooke Mayo|de}} ([[Nogometni savez Ujedinjenih Američke Države|SAD]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Campbell-Kirk Kawana-Waugh]] ([[Nogometni savez Novog Zelanda|Novi Zeland]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />[[Isaac Trevis]] ([[Nogometni savez Novog Zelanda|Novi Zeland]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Tatiana Guzmán]] ([[Nogometni savez Nikaragve|Nikaragva]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />[[Joe Dickerson]] ([[Nogometni savez Ujedinjenih Američke Države|SAD]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Mohammed Obaid Khadim]] ([[Nogometni savez Ujedinjenih Arapskih Emirata|UAE]]) |} ===Meksiko – Južna Koreja=== Ekipe su se ranije sastale 15 puta, uključujući dva puta na svjetskim prvenstvima, pri čemu je Meksiko pobijedio u obje utakmice: 3–1 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|prvenstvu 1998.]] u Francuskoj i 2–1 na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|izdanju 2018.]] u Rusiji. Njihov posljednji susret 2025. završio je neriješeno 2–2.<ref>{{cite web|title=Mexico national football team: record v South Korea|url=https://www.11v11.com/teams/mexico/tab/opposingTeams/opposition/Korea%20Republic|website=11v11.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Mexico vs. South Korea Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/mexico_vs_south_korea.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=5. 12. 2025}}</ref> <section begin=A4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|18}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Meksiko – Južna Koreja|1–0}} |team2={{NOG|KOR}} |goals1= *[[Luis Romo|Romo]] {{goal|50}} |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance=45.522 |referee=[[Gustavo Tejera]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 }}<section end=A4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _mex26t |pattern_b = _mex26t |pattern_ra = _mex26t |pattern_sh = _mex26t |pattern_so = _mex26tl |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Meksiko<ref name="MEX-KOR line-ups">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12451/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group A – Mexico v. Korea Republic |publisher=[[FIFA]] |date=June 18, 2026 |access-date=June 19, 2026}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _kor26a |pattern_b = _kor26a |pattern_ra = _kor26a |pattern_sh = _kor26a |pattern_so = _kor26al |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = {{nowrap|Južna Koreja}}<ref name="MEX-KOR line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Raúl Rangel (nogometaš)|Raúl Rangel]] |- |RB ||'''2''' ||[[Jorge Sánchez (nogometaš)|Jorge Sánchez]] |- |CB ||'''4''' ||[[Edson Álvarez]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) |- |CB ||'''5''' ||[[Johan Vásquez (nogometaš)|Johan Vásquez]] |- |LB ||'''23'''||[[Jesús Gallardo]] |- |DM ||'''6''' ||[[Érik Lira]] |- |CM ||'''26'''||[[Brian Gutiérrez]] || {{suboff|71}} |- |CM ||'''7''' ||[[Luis Romo]] || {{suboff|71}} |- |RF ||'''25'''||[[Roberto Alvarado]] || {{suboff|80}} |- |CF ||'''9''' ||[[Raúl Jiménez]] || {{suboff|80}} |- |LF ||'''16'''||[[Julián Quiñones]] || {{suboff|84}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''17'''||[[Orbelín Pineda]] || {{subon|71}} |- |MF ||'''18'''||[[Obed Vargas]] || {{subon|71}} |- |FW ||'''11'''||[[Santiago Giménez]] || {{subon|80}} |- |DF ||'''15'''||[[Israel Reyes]] || {{subon|80}} |- |FW ||'''21'''||[[César Huerta]] || {{subon|84}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Javier Aguirre]] |} |valign="top"|[[File:MEX-KOR 2026-06-18.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kim Seung-gyu]] |- |CB ||'''2''' ||[[Lee Han-beom]] |- |CB ||'''4''' ||[[Kim Min-jae (nogometaš)|Kim Min-jae]] |- |CB ||'''3''' ||[[Lee Gi-hyuk]] |- |RM ||'''15'''||[[Kim Moon-hwan]] || || {{suboff|71}} |- |CM ||'''8''' ||[[Paik Seung-ho]] || {{yel|58}} || {{suboff|77}} |- |CM ||'''6''' ||[[Hwang In-beom]] |- |LM ||'''22'''||[[Seol Young-woo]] || || {{suboff|71}} |- |RF ||'''19'''||[[Lee Kang-in]] || {{yel|4}} |- |CF ||'''7''' ||[[Son Heung-min]] ([[Kapiten (nogomet)|c]]) || || {{suboff|57}} |- |LF ||'''10'''||[[Lee Jae-sung]] || || {{suboff|57}} |- |colspan=3|'''Izmjene:''' |- |MF ||'''11'''||[[Hwang Hee-chan]] || || {{subon|57}} |- |FW ||'''18'''||[[Oh Hyeon-gyu]] || || {{subon|57}} |- |MF ||'''25'''||[[Eom Ji-sung]] || || {{subon|71}} |- |MF ||'''20'''||[[Yang Hyun-jun]] || || {{subon|71}} |- |FW ||'''9''' ||[[Cho Gue-sung]] || || {{subon|77}} |- |colspan=3|'''Selektor:''' |- |colspan=3|[[Hong Myung-bo]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' <br />[[Luis Romo]] (Meksiko)<ref name="MOTM"/> '''Pomoćne sudije:'''<ref name="MEX-KOR line-ups"/> <br />Carlos Barreiro ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />Nicolás Tarán ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Četvrti sudija:''' <br />[[Andrés Rojas]] ([[Nogometni savez Kolumbije|Kolumbija]]) <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />Alexander Guzmán ([[Nogometni savez Kolumbije|Kolumbija]]) <br />'''VAR sudija:''' <br />[[Leodán González]] ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />Antonio García ([[Nogometni savez Urugvaja|Urugvaj]]) <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' <br />[[Jérôme Brisard]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |} ===Češka – Meksiko=== Ekipe su se sastale samo jednom 2000, kada je Češka pobijedila rezultatom 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://www.11v11.com/teams/czech-republic/tab/opposingTeams/opposition/Mexico/|title=Czech Republic national football team: record v Mexico|website=www.11v11.com}}</ref> Prethodnica Češke, Čehoslovačka, igrala je protiv Meksika na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|Svjetskom prvenstvu 1962.]] u utakmici u kojoj je postigla gol već nakon 15 sekundi, što je drugi najbrži gol u historiji svjetskih prvenstava, ali se Meksiko vratio i pobijedio 3–1. <section begin=A5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|CZE}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Češka – Meksiko|Utakmica 53}} |team2={{NOG|MEX}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 }}<section end=A5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cze26h |pattern_b = _cze26h |pattern_ra = _cze26h |pattern_sh = _cze26h |pattern_so = _cze26hl |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 0000EC |socks = 000000 |title = Češka }} |{{Football kit |pattern_la = _mex26a |pattern_b = _mex26a |pattern_ra = _mex26a |pattern_sh = _mex26a2 |pattern_so = _mex26al |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Meksiko }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Južnoafrička Republika – Južna Koreja=== Ovo će biti prvi put da se ove dvije ekipe sastaju. <section begin=A6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|24}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|RSA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A#Južnoafrička Republika – Južna Koreja|Utakmica 54}} |team2={{NOG|KOR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "BBVA"]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 }}<section end=A6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _rsa26h |pattern_b = _rsa26h |pattern_ra = _rsa26h |pattern_sh = _rsa26h2 |pattern_so = |leftarm = fce53d |body = fce53d |rightarm = fce53d |shorts = fce53d |socks = FFF000 |title = {{nowrap|Južnoafrička Republika}} }} |{{Football kit |pattern_la = _kor26h |pattern_b = _kor26h |pattern_ra = _kor26h |pattern_sh = _kor26h |pattern_so = _kor26hl |leftarm = FF354F |body = FF354F |rightarm = FF354F |shorts = FF354F |socks = D20010 |title = {{nowrap|Južna Koreja}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Grupa A}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa A]] esoro8dqzx2sxpnw4gdo3qxtedw00zk Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I 0 533144 3900063 3898908 2026-06-23T14:16:53Z Semso98 54573 /* Francuska – Irak */ 3900063 wikitext text/x-wiki '''Grupa I''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 16. do 26. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]], [[Nogometna reprezentacija Senegala|Senegal]], [[Nogometna reprezentacija Iraka|Irak]] i [[Nogometna reprezentacija Norveške|Norveška]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa I}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe I će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]]. * Drugoplasirana ekipa grupe I će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]]. * Trećeplasirana ekipa grupe I ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna, [[UTC−04:00|UTC−4]] ([[Istočna vremenska zona (Sjeverna Amerika)|EDT]]).<ref name="match schedule"/> ===Francuska – Senegal=== <section begin=I1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=15:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|FRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Francuska – Senegal|3–1}} |team2={{NOG|SEN}} |goals1= *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|66||90+6}} *[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|82}} |goals2= *[[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] {{goal|90+5}} |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance=80.545 |referee=[[Alireza Faghani]] ([[Nogometni savez Australije|Australija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 }}<section end=I1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _fra26H |pattern_b = _fra26H |pattern_ra = _fra26H |pattern_sh = _fra26h |pattern_so = _liverpool0405h |leftarm = 1F14DE |body = 1F14DE |rightarm = 1F14DE |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Francuska }} |{{Football kit |pattern_la = _sen26h |pattern_b = _sen26h |pattern_ra = _sen26h |pattern_sh = _sen26A |pattern_so = _sen26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 00924f |socks = FFFFFF |title = Senegal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Irak – Norveška=== <section begin=I2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|IRQ}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Irak – Norveška|1–4}} |team2={{NOG|NOR}} |goals1= *[[Aymen Hussein|Hussein]] {{goal|39}} |goals2= *[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|29||43}} *[[Leo Østigård|Østigård]] {{goal|76}} *[[Aymen Hussein|Hussein]] {{goal|90+6|a.g.}} |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=63.106 |referee=[[Pierre Atcho]] ([[Nogometni savez Gabona|Gabon]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 }}<section end=I2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _iraq26h |pattern_b = _iraq26h |pattern_ra = _iraq26h |pattern_sh = _iraq26h |pattern_so = _blacktopl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Irak }} |{{Football kit |pattern_la = _nor26h |pattern_b = _nor26h |pattern_ra = _nor26h |pattern_sh = _nor26h3 |pattern_so = |leftarm = BA0003 |body = BA0003 |rightarm = BA0003 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Norveška }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Francuska – Irak=== <section begin=I3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=17:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|FRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Francuska – Irak|3–0}} |team2={{NOG|IRQ}} |goals1= *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|14||54}} *[[Ousmane Dembélé|Dembélé]] {{goal|66}} |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance=68.324 |referee=[[Drew Fischer]] ([[Nogometni savez Kanade|Kanada]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 }}<section end=I3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _fra26H |pattern_b = _fra26H |pattern_ra = _fra26H |pattern_sh = _fra26H |pattern_so = |leftarm = 1148A0 |body = 1148A0 |rightarm = 1148A0 |shorts = 1148A0 |socks = 1148A0 |title = Francuska }} |{{Football kit |pattern_la = _iraq26h |pattern_b = _iraq26h |pattern_ra = _iraq26h |pattern_sh = _iraq26h |pattern_so = _blacktopl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Irak }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Norveška – Senegal=== <section begin=I4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=20:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|NOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Norveška – Senegal|Utakmica 41}} |team2={{NOG|SEN}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 }}<section end=I4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _nor26a |pattern_b = _nor26a |pattern_ra = _nor26a |pattern_sh = _nor26a |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 000000 |title = Norveška }} |{{Football kit |pattern_la = _sen26h |pattern_b = _sen26h |pattern_ra = _sen26h |pattern_sh = _sen26h |pattern_so = _sen26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Senegal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Norveška – Francuska=== <section begin=I5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|26}} |time=15:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|NOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Norveška – Francuska|Utakmica 61}} |team2={{NOG|FRA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 }}<section end=I5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _nor26h |pattern_b = _nor26h |pattern_ra = _nor26h |pattern_sh = _nor26h3 |pattern_so = |leftarm = BA0003 |body = BA0003 |rightarm = BA0003 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Norveška }} |{{Football kit |pattern_la = _fra26a |pattern_b = _fra26a |pattern_ra = _fra26a |pattern_sh = _fra26a |pattern_so = _fra26al |leftarm = bde4d7 |body = bde4d7 |rightarm = bde4d7 |shorts = bde4d7 |socks = bde4d7 |title = Francuska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Senegal – Irak=== <section begin=I6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|26}} |time=15:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|SEN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Senegal – Irak|Utakmica 62}} |team2={{NOG|IRQ}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 }}<section end=I6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sen26h |pattern_b = _sen26h |pattern_ra = _sen26h |pattern_sh = _sen26h |pattern_so = _sen26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Senegal }} |{{Football kit |pattern_la = _iraq26a |pattern_b = _iraq26a |pattern_ra = _iraq26a |pattern_sh = _iraq26a |pattern_so = _whitetopl |leftarm = 228a59 |body = 228a59 |rightarm = 228a59 |shorts = 228a59 |socks = 228a59 |title = Irak }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group I}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa I]] dazf09g91b3zunikycpaufqme9dgufq 3900064 3900063 2026-06-23T14:17:40Z Semso98 54573 /* Norveška – Senegal */ 3900064 wikitext text/x-wiki '''Grupa I''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 16. do 26. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]], [[Nogometna reprezentacija Senegala|Senegal]], [[Nogometna reprezentacija Iraka|Irak]] i [[Nogometna reprezentacija Norveške|Norveška]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa I}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe I će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|grupe C]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|grupe F]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]]. * Drugoplasirana ekipa grupe I će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]]. * Trećeplasirana ekipa grupe I ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|grupe A]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna, [[UTC−04:00|UTC−4]] ([[Istočna vremenska zona (Sjeverna Amerika)|EDT]]).<ref name="match schedule"/> ===Francuska – Senegal=== <section begin=I1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=15:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|FRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Francuska – Senegal|3–1}} |team2={{NOG|SEN}} |goals1= *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|66||90+6}} *[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|82}} |goals2= *[[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] {{goal|90+5}} |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance=80.545 |referee=[[Alireza Faghani]] ([[Nogometni savez Australije|Australija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 }}<section end=I1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _fra26H |pattern_b = _fra26H |pattern_ra = _fra26H |pattern_sh = _fra26h |pattern_so = _liverpool0405h |leftarm = 1F14DE |body = 1F14DE |rightarm = 1F14DE |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Francuska }} |{{Football kit |pattern_la = _sen26h |pattern_b = _sen26h |pattern_ra = _sen26h |pattern_sh = _sen26A |pattern_so = _sen26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 00924f |socks = FFFFFF |title = Senegal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Irak – Norveška=== <section begin=I2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=18:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|IRQ}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Irak – Norveška|1–4}} |team2={{NOG|NOR}} |goals1= *[[Aymen Hussein|Hussein]] {{goal|39}} |goals2= *[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|29||43}} *[[Leo Østigård|Østigård]] {{goal|76}} *[[Aymen Hussein|Hussein]] {{goal|90+6|a.g.}} |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=63.106 |referee=[[Pierre Atcho]] ([[Nogometni savez Gabona|Gabon]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 }}<section end=I2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _iraq26h |pattern_b = _iraq26h |pattern_ra = _iraq26h |pattern_sh = _iraq26h |pattern_so = _blacktopl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Irak }} |{{Football kit |pattern_la = _nor26h |pattern_b = _nor26h |pattern_ra = _nor26h |pattern_sh = _nor26h3 |pattern_so = |leftarm = BA0003 |body = BA0003 |rightarm = BA0003 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Norveška }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Francuska – Irak=== <section begin=I3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=17:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|FRA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Francuska – Irak|3–0}} |team2={{NOG|IRQ}} |goals1= *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|14||54}} *[[Ousmane Dembélé|Dembélé]] {{goal|66}} |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance=68.324 |referee=[[Drew Fischer]] ([[Nogometni savez Kanade|Kanada]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 }}<section end=I3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _fra26H |pattern_b = _fra26H |pattern_ra = _fra26H |pattern_sh = _fra26H |pattern_so = |leftarm = 1148A0 |body = 1148A0 |rightarm = 1148A0 |shorts = 1148A0 |socks = 1148A0 |title = Francuska }} |{{Football kit |pattern_la = _iraq26h |pattern_b = _iraq26h |pattern_ra = _iraq26h |pattern_sh = _iraq26h |pattern_so = _blacktopl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Irak }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Norveška – Senegal=== <section begin=I4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=20:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|NOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Norveška – Senegal|3–2}} |team2={{NOG|SEN}} |goals1= *[[Marcus Holmgren Pedersen|Pedersen]] {{goal|43}} *[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|48||58}} |goals2= *[[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] {{goal|53||90+3}} |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance=80.663 |referee=[[Wilton Sampaio]] ([[Nogometni savez Brazila|Brazil]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 }}<section end=I4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _nor26a |pattern_b = _nor26a |pattern_ra = _nor26a |pattern_sh = _nor26a |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = 000000 |title = Norveška }} |{{Football kit |pattern_la = _sen26h |pattern_b = _sen26h |pattern_ra = _sen26h |pattern_sh = _sen26h |pattern_so = _sen26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Senegal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Norveška – Francuska=== <section begin=I5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|26}} |time=15:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|NOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Norveška – Francuska|Utakmica 61}} |team2={{NOG|FRA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 }}<section end=I5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _nor26h |pattern_b = _nor26h |pattern_ra = _nor26h |pattern_sh = _nor26h3 |pattern_so = |leftarm = BA0003 |body = BA0003 |rightarm = BA0003 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Norveška }} |{{Football kit |pattern_la = _fra26a |pattern_b = _fra26a |pattern_ra = _fra26a |pattern_sh = _fra26a |pattern_so = _fra26al |leftarm = bde4d7 |body = bde4d7 |rightarm = bde4d7 |shorts = bde4d7 |socks = bde4d7 |title = Francuska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Senegal – Irak=== <section begin=I6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|26}} |time=15:00 <includeonly>[[UTC−04:00|UTC−4]]</includeonly> |team1={{NOG-D|SEN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I#Senegal – Irak|Utakmica 62}} |team2={{NOG|IRQ}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 }}<section end=I6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _sen26h |pattern_b = _sen26h |pattern_ra = _sen26h |pattern_sh = _sen26h |pattern_so = _sen26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Senegal }} |{{Football kit |pattern_la = _iraq26a |pattern_b = _iraq26a |pattern_ra = _iraq26a |pattern_sh = _iraq26a |pattern_so = _whitetopl |leftarm = 228a59 |body = 228a59 |rightarm = 228a59 |shorts = 228a59 |socks = 228a59 |title = Irak }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group I}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa I]] mmewrc6a01d9cj5non9tdlynq6ucynv Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J 0 533145 3900065 3898910 2026-06-23T14:18:35Z Semso98 54573 /* Argentina – Austrija */ 3900065 wikitext text/x-wiki '''Grupa J''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 16. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Argentine|Argentina]], [[Nogometna reprezentacija Alžira|Alžir]], [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrija]] i [[Nogometna reprezentacija Jordana|Jordan]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa J}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe J će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]]. * Drugoplasirana ekipa grupe J će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]]. * Trećeplasirana ekipa grupe J ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Argentina – Alžir=== <section begin=J1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Argentina – Alžir|3–0}} |team2={{NOG|ALG}} |goals1= *[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|17||60||76}} |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance=69.045 |referee=[[Szymon Marciniak]] ([[Nogometni savez Poljske|Poljska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 }}<section end=J1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _arg26h |pattern_b = _arg26hA_wc |pattern_ra = _arg26h |pattern_sh = _arg26h |pattern_so = _arg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Argentina }} |{{Football kit |pattern_la = _alg26a |pattern_b = _alg26aA |pattern_ra = _alg26a |pattern_sh = _bel26a |pattern_so = _adidasblackl |leftarm = 1b4531 |body = 1b4531 |rightarm = 1b4531 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Alžir }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Austrija – Jordan=== <section begin=J2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|AUT}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Austria – Jordan|3–1}} |team2={{NOG|JOR}} |goals1= *[[Romano Schmid|Schmid]] {{goal|20}} *[[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] {{goal|76|a.g.}} *[[Marko Arnautović|Arnautović]] {{goal|90+12|pen.}} |goals2= *[[Ali Olwan|Olwan]] {{goal|50}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=68.527 |referee=[[Dahane Beida]] ([[Nogometni savez Mauritanije|Mauritanija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 }}<section end=J2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aut26h |pattern_b = _aut26h |pattern_ra = _aut26h |pattern_sh = _aut26h |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = FF0000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = FF0000 |title = Austrija }} |{{Football kit |pattern_la = _jor26h |pattern_b = _jor26h |pattern_ra = _jor26h |pattern_sh = _jor26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Jordan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Argentina – Austrija=== <section begin=J3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Argentina – Austrija|2–0}} |team2={{NOG|AUT}} |goals1= *[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|38||90+5}} |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=70.649 |referee=[[Amin Omar]] ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 }}<section end=J3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _arg26h |pattern_b = _arg26hA_wc |pattern_ra = _arg26h |pattern_sh = _arg26h |pattern_so = _arg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Argentina }} |{{Football kit |pattern_la = _aut26h |pattern_b = _aut26h |pattern_ra = _aut26h |pattern_sh = _gha26h |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = FF0000 |rightarm = 000000 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Austrija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Jordan – Alžir=== <section begin=J4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|JOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Jordan – Alžir|Utakmica 44}} |team2={{NOG|ALG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 }}<section end=J4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jor26a |pattern_b = _jor26a |pattern_ra = _jor26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Jordan }} |{{Football kit |pattern_la = _alg26h |pattern_b = _alg26hA |pattern_ra = _alg26h |pattern_sh = _alg26h |pattern_so = _alg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = F3F3F3 |title = Alžir }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Alžir – Austrija=== <section begin=J5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ALG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Alžir – Austrija|Utakmica 69}} |team2={{NOG|AUT}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 }}<section end=J5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _alg26h |pattern_b = _alg26hA |pattern_ra = _alg26h |pattern_sh = _alg26h |pattern_so = _alg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = F3F3F3 |title = Alžir }} |{{Football kit |pattern_la = _aut26h |pattern_b = _aut26h |pattern_ra = _aut26h |pattern_sh = _aut26h |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = FF0000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = FF0000 |title = Austrija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Jordan – Argentina=== <section begin=J6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|JOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Jordan – Argentina|Utakmica 70}} |team2={{NOG|ARG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 }}<section end=J6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jor26h |pattern_b = _jor26h |pattern_ra = _jor26h |pattern_sh = _jor26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Jordan }} |{{Football kit |pattern_la = _arg26A |pattern_b = _arg26aA_wc |pattern_ra = _arg26A |pattern_sh = _arg26A |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Argentina }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group J}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa J]] ikdmqxr40udsml4pgw5yjxmt9e5fse6 3900066 3900065 2026-06-23T14:19:20Z Semso98 54573 /* Jordan – Alžir */ 3900066 wikitext text/x-wiki '''Grupa J''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 16. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Argentine|Argentina]], [[Nogometna reprezentacija Alžira|Alžir]], [[Nogometna reprezentacija Austrije|Austrija]] i [[Nogometna reprezentacija Jordana|Jordan]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa J}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe J će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]]. * Drugoplasirana ekipa grupe J će igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]]. * Trećeplasirana ekipa grupe J ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|grupe B]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|grupe G]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Argentina – Alžir=== <section begin=J1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Argentina – Alžir|3–0}} |team2={{NOG|ALG}} |goals1= *[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|17||60||76}} |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance=69.045 |referee=[[Szymon Marciniak]] ([[Nogometni savez Poljske|Poljska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 }}<section end=J1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _arg26h |pattern_b = _arg26hA_wc |pattern_ra = _arg26h |pattern_sh = _arg26h |pattern_so = _arg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Argentina }} |{{Football kit |pattern_la = _alg26a |pattern_b = _alg26aA |pattern_ra = _alg26a |pattern_sh = _bel26a |pattern_so = _adidasblackl |leftarm = 1b4531 |body = 1b4531 |rightarm = 1b4531 |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Alžir }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Austrija – Jordan=== <section begin=J2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|16}} |time=21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|AUT}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Austria – Jordan|3–1}} |team2={{NOG|JOR}} |goals1= *[[Romano Schmid|Schmid]] {{goal|20}} *[[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] {{goal|76|a.g.}} *[[Marko Arnautović|Arnautović]] {{goal|90+12|pen.}} |goals2= *[[Ali Olwan|Olwan]] {{goal|50}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=68.527 |referee=[[Dahane Beida]] ([[Nogometni savez Mauritanije|Mauritanija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 }}<section end=J2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _aut26h |pattern_b = _aut26h |pattern_ra = _aut26h |pattern_sh = _aut26h |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = FF0000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = FF0000 |title = Austrija }} |{{Football kit |pattern_la = _jor26h |pattern_b = _jor26h |pattern_ra = _jor26h |pattern_sh = _jor26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Jordan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Argentina – Austrija=== <section begin=J3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Argentina – Austrija|2–0}} |team2={{NOG|AUT}} |goals1= *[[Lionel Messi|Messi]] {{goal|38||90+5}} |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=70.649 |referee=[[Amin Omar]] ([[Nogometni savez Egipta|Egipat]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 }}<section end=J3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _arg26h |pattern_b = _arg26hA_wc |pattern_ra = _arg26h |pattern_sh = _arg26h |pattern_so = _arg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Argentina }} |{{Football kit |pattern_la = _aut26h |pattern_b = _aut26h |pattern_ra = _aut26h |pattern_sh = _gha26h |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = FF0000 |rightarm = 000000 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Austrija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Jordan – Alžir=== <section begin=J4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|22}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|JOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Jordan – Alžir|1–2}} |team2={{NOG|ALG}} |goals1= *[[Nizar Al-Rashdan|Al-Rashdan]] {{goal|36}} |goals2= *[[Nadhir Benbouali|Benbouali]] {{goal|69}} *[[Amine Gouiri|Gouiri]] {{goal|82}} |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance=68.371 |referee=[[Slavko Vinčić]] ([[Nogometni savez Slovenije|Slovenija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 }}<section end=J4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jor26a |pattern_b = _jor26a |pattern_ra = _jor26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Jordan }} |{{Football kit |pattern_la = _alg26h |pattern_b = _alg26hA |pattern_ra = _alg26h |pattern_sh = _alg26h |pattern_so = _alg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = F3F3F3 |title = Alžir }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Alžir – Austrija=== <section begin=J5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ALG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Alžir – Austrija|Utakmica 69}} |team2={{NOG|AUT}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 }}<section end=J5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _alg26h |pattern_b = _alg26hA |pattern_ra = _alg26h |pattern_sh = _alg26h |pattern_so = _alg26hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = F3F3F3 |title = Alžir }} |{{Football kit |pattern_la = _aut26h |pattern_b = _aut26h |pattern_ra = _aut26h |pattern_sh = _aut26h |pattern_so = |leftarm = 000000 |body = FF0000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = FF0000 |title = Austrija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Jordan – Argentina=== <section begin=J6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|JOR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J#Jordan – Argentina|Utakmica 70}} |team2={{NOG|ARG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 }}<section end=J6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _jor26h |pattern_b = _jor26h |pattern_ra = _jor26h |pattern_sh = _jor26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Jordan }} |{{Football kit |pattern_la = _arg26A |pattern_b = _arg26aA_wc |pattern_ra = _arg26A |pattern_sh = _arg26A |pattern_so = _adidaswhitel |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Argentina }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group J}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa J]] nlj0r0gcpmo6js310avywjm401nacy8 Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K 0 533147 3900236 3899243 2026-06-24T06:25:57Z Semso98 54573 /* Portugal – Uzbekistan */ 3900236 wikitext text/x-wiki '''Grupa K''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]], [[Nogometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]], [[Nogometna reprezentacija Uzbekistana|Uzbekistan]] i [[Nogometna reprezentacija Kolumbije|Kolumbija]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe K će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Drugoplasirana ekipa grupe K će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Trećeplasirana ekipa grupe K ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Portugal – DR Kongo=== <section begin=K1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – DR Kongo|1–1}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= *[[João Neves|J. Neves]] {{goal|6}} |goals2= *[[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 }}<section end=K1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Uzbekistan – Kolumbija=== <section begin=K2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|UZB}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Uzbekistan – Kolumbija|1–3}} |team2={{NOG|COL}} |goals1= *[[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}} |goals2= *[[Daniel Muñoz (nogometaš)|Muñoz]] {{goal|40}} *[[Luis Díaz (nogometaš)|Díaz]] {{goal|65}} *[[Jaminton Campaz|Campaz]] {{goal|90+9}} |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80,824 |referee=[[Anthony Taylor (nogometni sudija)|Anthony Taylor]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 }}<section end=K2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |{{Football kit |pattern_la = _col26a |pattern_b = _col26aA |pattern_ra = _col26a |pattern_sh = _col26a |pattern_so = _col26a2l |leftarm = 243561 |body = 243561 |rightarm = 243561 |shorts = 243561 |socks = FFFF00 |title = Kolumbija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Portugal – Uzbekistan=== <section begin=K3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – Uzbekistan|5–0}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= * [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{gaol|6||39}} * [[Nuno Mendes (nogometaš)|Mendes]] {{gaol|17}} * [[Abduvohid Nematov|Nematov]] {{gaol|60|a.g.}} * [[Rafael Leão|Leão]] {{gaol|87}} |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Jalal Jayed]] ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 }}<section end=K3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – DR Kongo=== <section begin=K4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – DR Kongo|Utakmica 48}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 }}<section end=K4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h2 |pattern_so = |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – Portugal=== <section begin=K5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – Portugal|Utakmica 71}} |team2={{NOG|POR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 }}<section end=K5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h |pattern_so = _col26h2l |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = 005DA4 |socks = FFFFFF |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===DR Kongo – Uzbekistan=== <section begin=K6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#DR Kongo – Uzbekistan|Utakmica 72}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 }}<section end=K6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cod2526t |pattern_b = _cod2526t |pattern_ra = _cod2526t |pattern_sh = _cod2526t |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group K}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa K]] a27rf6ndhzjsqi52ht85act4htwqnan 3900237 3900236 2026-06-24T06:26:11Z Semso98 54573 /* Portugal – Uzbekistan */ 3900237 wikitext text/x-wiki '''Grupa K''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]], [[Nogometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]], [[Nogometna reprezentacija Uzbekistana|Uzbekistan]] i [[Nogometna reprezentacija Kolumbije|Kolumbija]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe K će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Drugoplasirana ekipa grupe K će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Trećeplasirana ekipa grupe K ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Portugal – DR Kongo=== <section begin=K1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – DR Kongo|1–1}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= *[[João Neves|J. Neves]] {{goal|6}} |goals2= *[[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 }}<section end=K1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Uzbekistan – Kolumbija=== <section begin=K2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|UZB}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Uzbekistan – Kolumbija|1–3}} |team2={{NOG|COL}} |goals1= *[[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}} |goals2= *[[Daniel Muñoz (nogometaš)|Muñoz]] {{goal|40}} *[[Luis Díaz (nogometaš)|Díaz]] {{goal|65}} *[[Jaminton Campaz|Campaz]] {{goal|90+9}} |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80,824 |referee=[[Anthony Taylor (nogometni sudija)|Anthony Taylor]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 }}<section end=K2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |{{Football kit |pattern_la = _col26a |pattern_b = _col26aA |pattern_ra = _col26a |pattern_sh = _col26a |pattern_so = _col26a2l |leftarm = 243561 |body = 243561 |rightarm = 243561 |shorts = 243561 |socks = FFFF00 |title = Kolumbija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Portugal – Uzbekistan=== <section begin=K3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – Uzbekistan|5–0}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= * [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{goal|6||39}} * [[Nuno Mendes (nogometaš)|Mendes]] {{goal|17}} * [[Abduvohid Nematov|Nematov]] {{goal|60|a.g.}} * [[Rafael Leão|Leão]] {{goal|87}} |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Jalal Jayed]] ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 }}<section end=K3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – DR Kongo=== <section begin=K4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – DR Kongo|Utakmica 48}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 }}<section end=K4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h2 |pattern_so = |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – Portugal=== <section begin=K5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – Portugal|Utakmica 71}} |team2={{NOG|POR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 }}<section end=K5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h |pattern_so = _col26h2l |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = 005DA4 |socks = FFFFFF |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===DR Kongo – Uzbekistan=== <section begin=K6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#DR Kongo – Uzbekistan|Utakmica 72}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 }}<section end=K6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cod2526t |pattern_b = _cod2526t |pattern_ra = _cod2526t |pattern_sh = _cod2526t |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group K}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa K]] m69xjtaa2igj6b76gfhaqbuwpa8cog7 3900238 3900237 2026-06-24T06:27:02Z Semso98 54573 /* Kolumbija – DR Kongo */ 3900238 wikitext text/x-wiki '''Grupa K''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]], [[Nogometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]], [[Nogometna reprezentacija Uzbekistana|Uzbekistan]] i [[Nogometna reprezentacija Kolumbije|Kolumbija]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa K}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe K će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|grupe D]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Drugoplasirana ekipa grupe K će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]]. * Trećeplasirana ekipa grupe K ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|grupe L]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Portugal – DR Kongo=== <section begin=K1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – DR Kongo|1–1}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= *[[João Neves|J. Neves]] {{goal|6}} |goals2= *[[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Abdulrahman Al-Jassim]] ([[Nogometni savez Katara|Katar]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 }}<section end=K1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Uzbekistan – Kolumbija=== <section begin=K2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|UZB}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Uzbekistan – Kolumbija|1–3}} |team2={{NOG|COL}} |goals1= *[[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}} |goals2= *[[Daniel Muñoz (nogometaš)|Muñoz]] {{goal|40}} *[[Luis Díaz (nogometaš)|Díaz]] {{goal|65}} *[[Jaminton Campaz|Campaz]] {{goal|90+9}} |stadium=[[Stadion "Azteca"]], [[Ciudad de México]] |attendance=80,824 |referee=[[Anthony Taylor (nogometni sudija)|Anthony Taylor]] ([[Nogometni savez Engleske|Engleska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 }}<section end=K2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |{{Football kit |pattern_la = _col26a |pattern_b = _col26aA |pattern_ra = _col26a |pattern_sh = _col26a |pattern_so = _col26a2l |leftarm = 243561 |body = 243561 |rightarm = 243561 |shorts = 243561 |socks = FFFF00 |title = Kolumbija }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Portugal – Uzbekistan=== <section begin=K3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|POR}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Portugal – Uzbekistan|5–0}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= * [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{goal|6||39}} * [[Nuno Mendes (nogometaš)|Mendes]] {{goal|17}} * [[Abduvohid Nematov|Nematov]] {{goal|60|a.g.}} * [[Rafael Leão|Leão]] {{goal|87}} |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance=68.777 |referee=[[Jalal Jayed]] ([[Nogometni savez Maroka|Maroko]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 }}<section end=K3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – DR Kongo=== <section begin=K4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – DR Kongo|1–0}} |team2={{NOG|COD}} |goals1= * [[Daniel Muñoz (nogometaš)|Muñoz]] {{goal|76}} |goals2= |stadium=[[Stadion "Akron"]], [[Zapopan]] |attendance=45.358 |referee=[[Maurizio Mariani]] ([[Nogometni savez Italije|Italija]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 }}<section end=K4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h2 |pattern_so = |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = FFFFFF |socks = FF0000 |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _cod2526h |pattern_b = _cod2526h |pattern_ra = _cod2526h |pattern_sh = _cod2526h |pattern_so = |leftarm = 00b7ef |body = 00b7ef |rightarm = 00b7ef |shorts = 00b7ef |socks = 00b7ef |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Kolumbija – Portugal=== <section begin=K5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COL}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#Kolumbija – Portugal|Utakmica 71}} |team2={{NOG|POR}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens (Florida)|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 }}<section end=K5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _col26h |pattern_b = _col26h |pattern_ra = _col26h |pattern_sh = _col26h |pattern_so = _col26h2l |leftarm = F4E201 |body = F4E201 |rightarm = F4E201 |shorts = 005DA4 |socks = FFFFFF |title = Kolumbija }} |{{Football kit |pattern_la = _por26h |pattern_b = _por26h |pattern_ra = _por26h |pattern_sh = _por26h |pattern_so = _por26h2l |leftarm = a73737 |body = a73737 |rightarm = a73737 |shorts = a73737 |socks = a73737 |title = Portugal }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===DR Kongo – Uzbekistan=== <section begin=K6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|COD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K#DR Kongo – Uzbekistan|Utakmica 72}} |team2={{NOG|UZB}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 }}<section end=K6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cod2526t |pattern_b = _cod2526t |pattern_ra = _cod2526t |pattern_sh = _cod2526t |pattern_so = |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = {{nowrap|DR Kongo}} }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _uzb26a |pattern_ra = |pattern_sh = _uzb26a |pattern_so = _uzb26al |leftarm = FFFFFF |body = |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Uzbekistan }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group K}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa K]] 8q4nrwoepl1tf3i7tah3ey1egibmdqn Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L 0 533148 3900239 3899245 2026-06-24T06:31:33Z Semso98 54573 /* Engleska – Gana */ 3900239 wikitext text/x-wiki '''Grupa L''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]], [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]], [[Nogometna reprezentacija Gane|Gana]] i [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe L će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Drugoplasirana ekipa grupe L će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Trećeplasirana ekipa grupe L ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Engleska – Hrvatska=== <section begin=L1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Hrvatska|4–2}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= *[[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|pen.|42}} *[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}} *[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}} |goals2= *[[Martin Baturina|Baturina]] {{goal|36}} *[[Petar Musa|Musa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=70.389 |referee=[[Clément Turpin]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 }}<section end=L1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26a |pattern_b = _cro26a |pattern_ra = _cro26a |pattern_sh = _cro26a |pattern_so = |leftarm = 000081 |body = 000081 |rightarm = 000081 |shorts = 000081 |socks = 0033F5 |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Gana – Panama=== <section begin=L2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GHA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Gana – Panama|1–0}} |team2={{NOG|PAN}} |goals1= *[[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}} |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=42.942 |referee=[[Glenn Nyberg]] ([[Nogometni savez Švedske|Švedska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 }}<section end=L2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26a |pattern_so = _gha26al |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = f8cd5c |socks = f8cd5c |title = Gana }} |{{Football kit |pattern_la = _pan26h |pattern_b = _pan26h |pattern_ra = _pan26h |pattern_sh = _pan26h |pattern_so = _pan26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Panama }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Engleska – Gana=== <section begin=L3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Gana|0–0}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=63.983 |referee=[[Saíd Martínez]] ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 }}<section end=L3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Hrvatska=== <section begin=L4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Hrvatska|Utakmica 46}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 }}<section end=L4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26t |pattern_b = _pan26t |pattern_ra = _pan26t |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = 000080 |body = 000080 |rightarm = 000080 |shorts = 000080 |socks = 000080 |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Engleska=== <section begin=L5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Engleska|Utakmica 67}} |team2={{NOG|ENG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 }}<section end=L5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26a |pattern_b = _pan26a |pattern_ra = _pan26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _eng26A |pattern_b = _eng26A |pattern_ra = _eng26A |pattern_sh = _eng26A |pattern_so = _eng26Al |leftarm = fe080a |body = fe080a |rightarm = fe080a |shorts = 000040 |socks = fe080a |title = Engleska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Hrvatska – Gana=== <section begin=L6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CRO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Hrvatska – Gana|Utakmica 68}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 }}<section end=L6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] fpowcu9493xb6jgogaiija0n1rrx13o 3900240 3900239 2026-06-24T06:32:22Z Semso98 54573 /* Panama – Hrvatska */ 3900240 wikitext text/x-wiki '''Grupa L''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.]] igrat će se od 17. do 27. juna 2026.<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=4. 2. 2024 |access-date=4. 2. 2024}}</ref> Grupu čine [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]], [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]], [[Nogometna reprezentacija Gane|Gana]] i [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]]. Dvije najbolje plasirane ekipe, a moguće i trećeplasirana ekipa, plasirat će se u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Šesnaestina finala|šesnaestinu finala]].<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=maj 2025 |access-date=7. 6. 2025 |archive-date=23. 6. 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Tabela== {{Tabele grupa Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.|Grupa L}} U [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Šesneastina finala|šesnaestini finala]]:<ref name="regulations"/> * Pobjednik grupe L će igrati protiv trećeplasirane ekipe iz [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|grupe E]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|grupe H]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|grupe I]], [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|grupe J]] ili [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Drugoplasirana ekipa grupe L će igrati protiv drugoplasirane ekipe [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]]. * Trećeplasirana ekipa grupe L ima mogućnost se plasirati i igrati protiv pobjednika [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|grupe K]] (ako bude među [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]] iz grupne faze). ==Utakmice== Sva navedena vremena su lokalna.<ref name="match schedule"/> ===Engleska – Hrvatska=== <section begin=L1 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Hrvatska|4–2}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= *[[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|pen.|42}} *[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}} *[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}} |goals2= *[[Martin Baturina|Baturina]] {{goal|36}} *[[Petar Musa|Musa]] {{goal|45+5}} |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Teksas)|Arlington]] |attendance=70.389 |referee=[[Clément Turpin]] ([[Nogometni savez Francuske|Francuska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 }}<section end=L1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26a |pattern_b = _cro26a |pattern_ra = _cro26a |pattern_sh = _cro26a |pattern_so = |leftarm = 000081 |body = 000081 |rightarm = 000081 |shorts = 000081 |socks = 0033F5 |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Gana – Panama=== <section begin=L2 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|17}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GHA}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Gana – Panama|1–0}} |team2={{NOG|PAN}} |goals1= *[[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}} |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=42.942 |referee=[[Glenn Nyberg]] ([[Nogometni savez Švedske|Švedska]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 }}<section end=L2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26a |pattern_so = _gha26al |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = f8cd5c |socks = f8cd5c |title = Gana }} |{{Football kit |pattern_la = _pan26h |pattern_b = _pan26h |pattern_ra = _pan26h |pattern_sh = _pan26h |pattern_so = _pan26hl |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Panama }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Engleska – Gana=== <section begin=L3 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ENG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Engleska – Gana|0–0}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance=63.983 |referee=[[Saíd Martínez]] ([[Nogometni savez Hondurasa|Honduras]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 }}<section end=L3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _eng26H |pattern_b = _eng26H |pattern_ra = _eng26H |pattern_sh = _eng26H |pattern_so = _eng26Hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Engleska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Hrvatska=== <section begin=L4 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|23}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Hrvatska|0–1}} |team2={{NOG|CRO}} |goals1= |goals2= *[[Ante Budimir|Budimir]] {{goal|54}} |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance=43.036 |referee=[[Pierre Atcho]] ([[Nogometni savez Gabona|Gabon]]) |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 }}<section end=L4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26t |pattern_b = _pan26t |pattern_ra = _pan26t |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = 000080 |body = 000080 |rightarm = 000080 |shorts = 000080 |socks = 000080 |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Panama – Engleska=== <section begin=L5 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|PAN}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Panama – Engleska|Utakmica 67}} |team2={{NOG|ENG}} |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 }}<section end=L5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _pan26a |pattern_b = _pan26a |pattern_ra = _pan26a |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Panama }} |{{Football kit |pattern_la = _eng26A |pattern_b = _eng26A |pattern_ra = _eng26A |pattern_sh = _eng26A |pattern_so = _eng26Al |leftarm = fe080a |body = fe080a |rightarm = fe080a |shorts = 000040 |socks = fe080a |title = Engleska }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ===Hrvatska – Gana=== <section begin=L6 />{{Football box |date={{Start date|2026|6|27}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|CRO}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L#Hrvatska – Gana|Utakmica 68}} |team2={{NOG|GHA}} |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 }}<section end=L6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cro26h |pattern_b = _cro26h |pattern_ra = _cro26h |pattern_sh = _cro26h |pattern_so = |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Hrvatska }} |{{Football kit |pattern_la = _gha26a |pattern_b = _gha26a |pattern_ra = _gha26a |pattern_sh = _gha26h2 |pattern_so = |leftarm = f8cd5c |body = f8cd5c |rightarm = f8cd5c |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Gana }} |} <!--{| style="width:100%; font-size:90%;" | '''Igrač utakmice:''' '''Pomoćne sudije:''' <br />'''Četvrti sudija:''' <br />'''Rezervni pomoćni sudija:''' <br />'''VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija:''' <br />'''Pomoćni VAR sudija za podršku:''' ([[Nogometni savez |]]) |}--> ==Reference== {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] g9xrclc5zbuhlhytfwfyminjdhlnpsl Televizijska prava za Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026. 0 533149 3900190 3898550 2026-06-23T23:01:03Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900190 wikitext text/x-wiki [[FIFA]] je, preko više kompanija, prodala [[prava emitiranja]] za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.]]. == Glavni emiter == FIFA je 12. februara 2015. obnovila ugovore o pravima emitiranja za Sjedinjene Američke Države i Kanadu s kućama [[Fox Sports (United States)|Fox]] (engleski u SAD-u), [[Telemundo Deportes|NBCUniversal]] (španski u SAD-u) i [[Bell Media]] (Kanada) za prvenstvo 2026, ne prihvativši nijednu drugu ponudu.<ref>{{Cite magazine |date=12. 2. 2015 |title=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026 |magazine=Sports Illustrated |url=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo |access-date=26. 6. 2018 |archive-date=8. 4. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=26. 2. 2015 |title=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html |access-date=26. 6. 2018 |archive-date=8. 4. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html |url-status=live }}</ref><ref name="cangloberights">{{Cite news |date=12. 2. 2015 |title=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/ |archive-date=10. 4. 2016}}</ref> List ''[[The New York Times]]'' naveo je da je to produženje bilo zamišljeno kao kompenzacija za premještanje [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|Svjetskog prvenstva 2022.]] na novembar–decembar umjesto tradicionalnog termina juni–juli, jer je to stvorilo znatne sukobe s [[Major professional sports leagues in the United States and Canada|velikim profesionalnim sportskim ligama]] koje su tokom Svjetskog prvenstva obično u vansezoni.<ref>{{Cite news |date=26. 2. 2015 |title=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html |access-date=26. 6. 2018 |archive-date=8. 4. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html |url-status=live }}</ref> [[Fútbol de Primera (radio network)|Futbol de Primera]] ima prava na radijsko emitiranje na španskom jeziku.<ref name=":0" /> [[International Broadcast Centre|Međunarodni centar za emitiranje]] (IBC) nalazit će se u [[Kay Bailey Hutchison Convention Center]]u u [[Dallas]]u.<ref>{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/...|title=...|date=2024|publisher=CBS}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|title=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|date=11. 12. 2024|publisher=FOX}}</ref><ref>{{cite web|url=https://fifaworldcup2026livestream.com/2025/10/21/fifa-world-cup-2026-live-stream-watch-every-match-live-from-usa-canada-mexico|title=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|date=5. 3. 2025|access-date=5. 3. 2025|website=inside.fifa.com}}</ref> FIFA je 8. januara 2026. sklopila ugovor s platformom [[TikTok]], koja je postala "preferirana platforma" za videosadržaj Svjetskog prvenstva. U okviru tog sporazuma emiteri mogu prenositi dijelove utakmica u posebnom hubu unutar aplikacije TikTok.<ref>{{cite web |date=8. 1. 2026 |title=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup |work=Associated Press |publisher=ESPN}}</ref> FIFA je zatim 17. marta sklopila sličan sporazum o "preferiranoj platformi" s [[YouTube]]om, kojim je emiterima dopušteno da određene utakmice u cijelosti prenose uživo na svojim kanalima na YouTubeu, kao i prvih 10 minuta svake utakmice na toj platformi. Kasnije je potvrđeno da je YouTube proširio taj sporazum s FIFA-om i [[CazéTV]]jem kako bi u Brazilu sve utakmice turnira bile besplatno prikazivane.<ref>{{cite web |date=17. 3. 2026 |title=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup |access-date=18. 3. 2026 |work=ESPN |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |date=19. 3. 2026 |title=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026 |url=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/ |access-date=22. 3. 2026 |website=Máquina do Esporte |language=pt-BR |quote=“Trata-se de um acordo global entre o YouTube e a Fifa, respeitando sempre as particularidades de cada mercado”. <br /> “No Brasil, a parceria do YouTube para a Copa do Mundo é com a CazéTV. Portanto, não há qualquer mudança na operação local. O acordo, na prática, amplia as possibilidades de colaboração entre YouTube e CazéTV ao longo da competição”, acrescentou a nota. |trans-quote=“This is a global agreement between YouTube and FIFA, while always taking into account the specific characteristics of each market.” <br /> “In Brazil, YouTube’s partnership for the World Cup is with CazéTV. Therefore, there are no changes to local operations. In practice, the agreement expands the possibilities for collaboration between YouTube and CazéTV throughout the tournament,” the statement added.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Laloni |first=Marco |date=13. 3. 2026 |title=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa” |url=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/ |access-date=22. 3. 2026 |website=MKT Esportivo}}</ref> == Emiteri == {| class="wikitable sortable" !Država/regija !Emiter !Ref. |- |Afganistan |[[Ariana Television Network|ATN]] |<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite web |date=4. 12. 2025 |title=FIFA World Cup 2026 Final Draw OFFICIAL BROADCASTERS |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/draw-official-broadcasters |access-date=4. 12. 2025 |website=www.fifa.com}}</ref> |- |Albanija |[[Televizioni Klan|TV Klan]] |<ref>{{Cite news|title=TV Klan siguron të drejtat e Kupës së Botës 2026|url=https://tvklan.al/tv-klan-siguron-te-drejtat-e-kupes-se-botes-2026-104-ndeshje-do-te-transmetohen-falas-ne-ekranin-kampion|language=sq|access-date=16. 7. 2024|date=15. 7. 2024|archive-date=15. 7. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240715203302/https://tvklan.al/tv-klan-siguron-te-drejtat-e-kupes-se-botes-2026-104-ndeshje-do-te-transmetohen-falas-ne-ekranin-kampion|url-status=dead}}</ref> |- |Andora |{{flatlist| * [[RTVE]] * [[M6 (TV channel)|M6]] }} |<ref name=":0"/> |- |Argentina |{{flatlist|* [[Telefe]] * [[Televisión Pública|TV Pública]]{{Efn|Utakmice Argentine i finale}}}} |<ref name=":0" /><ref>{{Cite AV media|url=https://mitelefe.com/actualidad/deportes/la-scaloneta-juega-en-la-pantalla-lider-de-argentina/|title=La Scaloneta juega en la pantalla líder de Argentina|language=es|access-date=5. 3. 2025|via=mitelefe.com|archive-date=12. 10. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251012162001/https://mitelefe.com/actualidad/deportes/la-scaloneta-juega-en-la-pantalla-lider-de-argentina/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=El Gobierno confirmó que la TV Pública transmitirá el Mundial 2026|url=https://www.minutouno.com/deportes/el-gobierno-confirmo-que-la-tv-publica-transmitira-el-mundial-2026-n6183811|access-date=28. 8. 2025|work=m1|date=28. 8. 2025}}</ref> |- |Armenija |[[AMPTV]] |<ref name=":0"/> |- |Australija |[[Special Broadcasting Service|SBS]] |<ref>{{cite news|title=SBS remains home of the FIFA World Cup, secures exclusive FIFA World Cup 2026 rights|url=https://www.sbs.com.au/sport/fifa-world-cup-2026/article/sbs-remains-home-of-the-fifa-world-cup-secures-exclusive-fifa-world-cup-2026-rights/kaoi12hhk|access-date=5. 6. 2025|publisher=SBS Sport|date=31. 10. 2023}}</ref> |- |Austrija |{{flatlist| * [[ORF (broadcaster)|ORF]] * [[ServusTV]] }} |<ref>{{cite web|last=Nambiar|first=Rahul|url=https://sportsmintmedia.com/orf-to-broadcast-106-games-of-fifa-world-cup-2026-in-austria/|title=ORF to broadcast 106 games of FIFA World Cup 2026 in Austria|website=Sports Mint Media|date=24. 11. 2023|access-date=26. 11. 2023|archive-date=26. 11. 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231126162540/https://sportsmintmedia.com/orf-to-broadcast-106-games-of-fifa-world-cup-2026-in-austria/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Donaldson|first1=Alex|title=ORF, ServusTV once again strike World Cup 2026 and Euro 2028 sublicenses|url=https://www.sportcal.com/news/orf-servustv-once-again-strike-world-cup-2026-and-euro-2028-sublicenses/|access-date=5. 9. 2025|work=Sportscal|date=5. 9. 2025}}</ref> |- |Azerbejdžan |[[İctimai TV|İctimai]] |<ref name=":0"/><ref name=":1" /> |- |Belgija |{{flatlist| * [[VRT (broadcaster)|VRT]] * [[RTBF]] }} |<ref name=":1" /> |- |Bolivija |{{flatlist|* [[Red Uno de Bolivia|Red Uno]] * [[Unitel Bolivia|Unitel]] * [[Entel (Bolivia)|Entel]] }} |<ref name=":0"/> |- |Bosna i Hercegovina |{{flatlist|* [[Arena Sport]] * [[Federalna televizija]] }} |<ref name=":0">{{Cite web|last=FIFA|date=4. 3. 2025|title=FIFA World Cup 26 Media Partners|url=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://federalna.ba/federalna-televizija-osigurala-prijenos-utakmica-reprezentacije-bih-sa-svjetskog-prvenstva-ie2on|title=Federalna televizija osigurala prijenos utakmica reprezentacije BiH sa Svjetskog prvenstva|website=Federalna|language=en|access-date=2026-06-12}}</ref> |- |Brazil |{{flatlist|* [[Grupo Globo]]{{Efn|Samo 55 utakmica i 32 utakmice na Ge TV-u (osim [[YouTube]]a)|name=Grupo Globo}} * [[CazéTV]]{{Efn|U partnerstvu s [[YouTube]]om|name=q}} * [[Sistema Brasileiro de Televisão|SBT]]/N Sports{{Efn|Samo 32 utakmice; produkcijska saradnja između SBT-a i N Sportsa|name=c}} }} |<ref>{{Cite web|last=Karter|first=Jonathan|date=19. 11. 2022|title=Globo renova contrato com a Fifa até 2026, mas sem exclusividade|url=https://www.poder360.com.br/midia/globo-renova-contrato-com-a-fifa-ate-2026-mas-sem-exclusividade/|access-date=19. 11. 2022|website=Poder360|language=pt-br|archive-date=19. 11. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119210127/https://www.poder360.com.br/midia/globo-renova-contrato-com-a-fifa-ate-2026-mas-sem-exclusividade/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Cunningham|first=Euan|date=10. 4. 2024|title=LiveMode and FIFA extend World Cup media rights sales partnership|url=https://www.sportcal.com/media/livemode-and-fifa-extend-world-cup-media-rights-sales-partnership/|access-date=3. 5. 2024|website=Sportcal|language=en-US|archive-date=3. 5. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240503054751/https://www.sportcal.com/media/livemode-and-fifa-extend-world-cup-media-rights-sales-partnership/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Sim|first1=Josh|title=Brazil's CazéTV to broadcast entire 2026 Fifa World Cup on YouTube|url=https://www.sportspro.com/news/cazetv-2026-fifa-world-cup-rights-brazil-streaming-july-2025/|access-date=14. 7. 2025|work=SportsPro|date=14. 7. 2025}}</ref><ref>{{cite news|last1=Vaquer|first1=Gabriel|title=SBT encaminha acordo para transmitir Copa do Mundo de 2026 junto com Globo e CazéTV|url=https://f5.folha.uol.com.br/colunistas/outro-canal/2025/09/sbt-encaminha-acordo-para-transmitir-copa-de-2026-junto-com-globo-e-cazetv.shtml|access-date=11. 9. 2025|work=Folha de S. Paulo|date=10. 9. 2025|language=pt-BR}}</ref><ref>{{cite news|last1=Beting|first1=Erich|title=SBT e N Sports se unem para transmitir Copa do Mundo de 2026|url=https://maquinadoesporte.com.br/copa-mundo-2026/sbt-e-n-sports-se-unem-para-transmitir-copa-do-mundo-de-2026/|access-date=15. 9. 2025|work=Máquina do Esporte|date=15. 9. 2025|language=pt-BR}}</ref><ref>{{Cite web |date=8. 1. 2026 |title=Outro Canal: Globo usa outras plataformas e GE TV vai transmitir jogos da Copa do Mundo de 2026 |url=https://f5.folha.uol.com.br/colunistas/outro-canal/2026/01/globo-usa-brecha-em-contrato-e-ge-tv-vai-transmitir-jogos-da-copa-do-mundo-de-2026.shtml |access-date=25. 1. 2026 |website=F5 |language=pt-BR}}</ref> |- |Bugarska |[[Bulgarian National Television|BNT]] |<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.sportcal.com/news/ebu-secures-2026-2030-fifa-world-cup-rights-in-five-nations/|title=EBU secures 2026, 2030 FIFA World Cup rights in five nations|first=Alex|last=Donaldson|date=28. 10. 2024}}</ref> |- |Kambodža |[[Hang Meas HDTV|Hang Meas]] |<ref name=":0"/> |- |Kanada |[[Bell Media]] |<ref>{{cite news |title=Bell Media Extends its FIFA World Cup Soccer Package to 2026 |url=https://www.bellmedia.ca/the-lede/press/bell-media-extends-fifa-world-cup-soccer-package-2026/ |access-date=5. 6. 2025 |publisher=Bell Media |date=12. 2. 2015}}</ref> |- |Čile |[[Chilevisión]] |<ref>{{cite news|title=OFICIAL <nowiki>|</nowiki> La Copa Mundial de Fútbol 2026 será transmitida en EXCLUSIVA por Chilevisión|url=https://www.chilevision.cl/chv-deportes/futbol-internacional/la-copa-mundial-de-futbol-2026-sera-transmitida-en-exclusiva-chilevision|access-date=5. 6. 2025|publisher=Chilevisión|date=9. 1. 2025}}</ref> |- |Kina |[[China Media Group|CMG]] |<ref>{{cite news |title=大赛看总台！中央广播电视总台2026年体育资源发布 |trans-title=CMG Announces 2026 Sports Coverage|url=https://www.cctv.com/2025/12/09/ARTIVVyyGFwC7bD1o9lHG7W6251209.shtml |accessdate=13. 12. 2025 |work=China Central Television |date=9. 12. 2025}}</ref> |- |Kolumbija |{{flatlist| * [[Caracol Televisión]] * [[RCN Televisión|Canal RCN]] * [[Win Sports]] }} |<ref name=":0"/> |- |Kostarika |{{flatlist| * [[Teletica]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=¡El Mundial por Teletica como es la tradición! |url=https://www.instagram.com/reels/DQ16f8Qijr0/ |access-date=22. 3. 2026 |website=Teletica |via=Instagram}}</ref> |- |Hrvatska |[[Croatian Radiotelevision|HRT]] |<ref name="auto"/> |- |Kipar |[[Sigma TV]] |<ref name=":0" /> |- |Češka |{{flatlist| * [[Czech Television|ČT]] * [[TV Nova (Czech Republic)|TV Nova]] }} |<ref name="auto"/> |- |Danska |{{flatlist| * [[DR (broadcaster)|DR]] * [[TV 2 (Denmark)|TV2]] }} |<ref>{{Cite web|last=Ross|first=Martin|title=TV2 and DR continue major event rights drive with 2026 World Cup deal|date=15. 12. 2020|url=https://www.sportbusiness.com/news/tv2-and-dr-continue-major-event-rights-drive-with-2026-world-cup-deal/|access-date=15. 12. 2020|publisher=SportBusiness|archive-date=12. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112193400/https://www.sportbusiness.com/news/tv2-and-dr-continue-major-event-rights-drive-with-2026-world-cup-deal/|url-status=live}}</ref> |- |Ekvador |[[Teleamazonas]] |<ref>{{cite web|title=La Copa Mundial 2026 de la FIFA se jugará en vivo en la cancha de Teleamazonas|url=https://www.teleamazonas.com/confirmado-teleamazonas-transmitira-el-mundial-de-la-fifa-2026/|website=Teleamazonas|access-date=7. 3. 2025|language=es|date=6. 3. 2025}}</ref> |- |Salvador |{{flatlist| * [[Telecorporación Salvadoreña]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /> |- |Estonija |[[TV3 (Estonian TV channel)|TV3]] [[TV3 (Estonian TV channel)|Estonia]] |<ref name=":0" /> |- |Fidži |[[Fijian Broadcasting Corporation]] |<ref name=":1" /> |- |Finska |{{flatlist| * [[Yle]] * [[MTV3]] }} |<ref name="swefinrights">{{Cite web|title=TV4 to show FIFA World Cup 2026 men's contest with SVT in Sweden, with YLE in Finland|url=https://www.telecompaper.com/news/tv4-to-show-fifa-world-cup-2026-mens-contest-with-svt-in-sweden-with-yle-in-finland--1366544|access-date=21. 12. 2020|website=Telecompaper|archive-date=6. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211106011603/https://www.telecompaper.com/news/tv4-to-show-fifa-world-cup-2026-mens-contest-with-svt-in-sweden-with-yle-in-finland--1366544|url-status=live}}</ref> |- |Francuska |{{flatlist|* [[Groupe M6|M6]]{{Efn|Samo 54 utakmice}} * [[beIN Sports France|beIN Sports]]}} |<ref>{{cite web|url=https://www.businesswire.com/news/home/20240307395097/en/|title=M6 Official Broadcaster of the Two World Cup : Fifa 2026 and Fifa 2030|access-date=7. 3. 2024|date=7. 3. 2024|website=Businesswire|archive-date=7. 3. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307075435/https://www.businesswire.com/news/home/20240307395097/en/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.lequipe.fr/Medias/Actualites/Bein-sports-double-ligue-1-et-rafle-les-droits-de-la-coupe-du-monde-2026/1641339|title=beIN Sports double Ligue 1+ et rafle les droits de la Coupe du monde 2026|first=|last=|website=l'Équipe|date=11. 2. 2026|access-date=11. 2. 2026|language=fr}}</ref> |- |Gruzija |[[Georgian Public Broadcasting|GPB]] |<ref name=":0"/> |- |Njemačka |{{flatlist|* [[ARD (broadcaster)|ARD]] * [[ZDF]] * [[Deutsche Telekom|Magenta Sport]]}} |<ref>{{Cite web|date=23. 5. 2025|title=Deutsche Telekom acquires FIFA Football World Cup 2026 rights|url=https://www.broadbandtvnews.com/2025/05/23/deutsche-telekom-acquires-2026-fifa-football-world-cup-rights/|access-date=25. 5. 2025|website=Broadband TV News|language=en-GB}}</ref><ref>{{cite web|title=Die Fußball WM 2026 bei MagentaTV|url=https://www.telekom.de/sport/magenta-tv-fussball|publisher=telekom.de|access-date=12. 6. 2025|language=de}}</ref><ref>{{cite news|last1=Krieger|first1=Jörn|title=Deutsche Telekom secures TV rights to Football World Cup 2026 and Euro 2028|url=https://www.broadbandtvnews.com/2025/10/07/deutsche-telekom-secures-tv-rights-to-football-world-cup-2026-and-euro-2028/|access-date=8. 10. 2025|work=Broadband TV News|date=7. 10. 2025}}</ref> |- |Grčka |[[Hellenic Broadcasting Corporation|ERT]] |<ref>{{cite web| title=Αποκλειστικό: Κίνηση-ματ της ΕΡΤ και πώς «κλείδωσε» το Μουντιάλ 2026! |url=https://www.sdna.gr/monimes-stiles/media/1369413_apokleistiko-kinisi-mat-tis-ert-kai-pos-kleidose-moyntial-2026?fbclid=IwY2xjawOCiyNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFCT2VORlpsR3FObDRyb2tQc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHvpb1YpB7PyzDceA618qkLMLMVYOnkVkeLkxFbgftM3KMdS342wFahpNScFk_aem_KBH0OZ_X7tgsh4tc2_hdHw}}|title=Αποκλειστικό: Κίνηση-ματ της ΕΡΤ και πώς «κλείδωσε» το Μουντιάλ 2026!|</ref> |- |Gvatemala |{{flatlist| * [[Albavisión]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /> |- |Honduras |{{flatlist| * [[Televicentro (Nicaraguan TV channel)|Televicentro]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /> |- |Hong Kong |[[PCCW]] |<ref>{{Cite web |last=Lingeswaran |first=Susan |date=25. 2. 2026 |title=Now TV secures FIFA World Cup rights in Hong Kong |url=https://www.sportcal.com/news/now-tv-secures-fifa-world-cup-rights-in-hong-kong/ |access-date=27. 2. 2026 |website=Sportcal |language=en-US}}</ref> |- |Mađarska |[[Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap|MTVA]] |<ref name="auto"/> |- |Island |[[RÚV|RÚV - Rikisutvarpid]] |<ref name=":1" /> |- |Indonezija |{{flatlist| * [[TVRI]] * [[Radio Republik Indonesia|RRI]]{{Efn|Podlicencirano od TVRI-ja za radijsko praćenje|name=|group=lower-alpha}} }} |<ref>{{cite web|url=https://megapolitan.antaranews.com/berita/474595/komisi-vii-sebut-tvri-sudah-tandatangani-kontrak-hak-siar-piala-dunia-2026|title=Komisi VII sebut TVRI Sudah Tandatangani Kontrak Hak Siar Piala Dunia 2026|first=Zulfikar|last=Muhammad|website=[[Antara (news agency)|Antara]]|date=22. 12. 2025|access-date=24. 12. 2025|language=id}}</ref><ref>{{cite web |first=Rangga |last=Agon |title=Resmi Siarkan Piala Dunia 2026, TVRI Hadirkan Hiburan di Tengah Pemulihan Bencana Sumatera (Officially Broadcasts the 2026 World Cup, TVRI Presenting Entertainment Amidst Sumatra Disaster Recovery) |url=https://tvri.go.id/newsdtl/Resmi-Siarkan-Piala-Dunia-2026-TVRI-Hadirkan-Hiburan-di-Tengah-Pemulihan-Bencana-Sumatera/6UMIUrFzfD-mV5e7PpeOpSUW9cgtKMacrPUCfTmRIvI |website=TVRI |date=29. 12. 2025 |access-date=3. 1. 2026 |language=id }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{cite web |first=Jusrianto |last=Boyke Simurat |title=Piala Dunia 2026 bersama TVRI dan RRI (2026 World Cup with TVRI and RRI) |url=https://rri.co.id/sepak-bola/2153288/piala-dunia-2026-bersama-tvri-dan-rri|website=RRI |date=2. 2. 2026 |access-date=2. 2. 2026 |language=id}}</ref> |- |Iran |{{flatlist| * [[IRIB TV3]] * Persiana Sports }} |<ref name=":0"/> |- |Irska |[[RTÉ]] |<ref name=":0" /> |- |Izrael |{{flatlist|*[[Israeli Public Broadcasting Corporation|KAN]] *[[Sports Channel (Israel)|Sports 5]]}} |<ref name=":1" /> |- |Italija |{{flatlist|* [[RAI]]{{Efn|35 utakmica (uključujući otvaranje, oba polufinala i finale)|name=ITA WC}} * [[DAZN]]}} |<ref name="Sacchi">{{cite web |first=Marco |last=Sacchi|title=Il Mondiale tra RAI e DAZN |url=https://www.ilfoglio.it/sport/2026/02/27/news/il-mondiale-tra-rai-e-dazn-8714688/|website=Il Foglio|date=27. 2. 2026 |access-date=28. 2. 2026 |language=it}}</ref> |- |Japan{{Efn|Podlicencirano od [[Dentsu]]a|name=|group=lower-alpha}} |{{flatlist|* [[NHK]]{{Efn|33 utakmice na [[Television in Japan#Terrestrial television|zemaljskoj televiziji]] i NHK+/NHK One, sve utakmice na NHK BS Premium 4K}} * [[Nippon Television|Nippon TV]]{{Efn|Samo 15 utakmica}} * [[Fuji Television|Fuji TV]]{{Efn|Samo 10 utakmica}} * [[DAZN]] }} |<ref>{{Cite web |date=4. 12. 2025 |title=電通、FIFAワールドカップ2026の国内における放送権を取得 |url=https://kyodonewsprwire.jp/release/202512030307 |access-date=4. 12. 2025 |website=Kyodo News |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web |date=4. 12. 2025 |title=日本代表の全試合を生中継！ 　FIFAワールドカップ2026 |url=https://www.nhk.jp/... |website=NHK }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=「FIFAワールドカップ2026」日本テレビ系 地上波テレビ中継 グループステージの日本戦1試合含む計15試合を放送予定！ |url=https://www.ntv.co.jp/soccer/articles/48zd1r7ozs6t442x58.html |access-date=4. 12. 2025 |website=NTV |language=ja}}</ref><ref>{{Cite web |title=DAZNが「FIFAワールドカップ26」全104試合のライブ配信を発表…日本戦は全試合が無料配信に！ |url=https://www.dazn.com/ja-JP/news/%E3%82%B5%E3%83%83%E3%82%AB%E3%83%BC/dazn-fifa-worldcup-release/19kx53i8mafy412ckm689bli5k |access-date=4. 12. 2025 |website=DAZN}}</ref> |- |Kazahstan |[[Qazaqstan Radio and Television Corporation|QAZTRK]] |<ref name=":0"/> |- |Kosovo |{{flatlist|* [[Radio Television of Kosovo|RTK]] * [[Telecom of Kosovo|TV Vala]] * [[Arena Sport]] }} |<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=FIFA KUPA E BOTËS NË RTK DHE TV VALA |url=https://www.instagram.com/p/DR47GUCiCjX/ |access-date=23. 3. 2026 |website=RTK Radio |via=Instagram}}</ref> |- |Kirgistan |[[Kyrgyz Television|KTRK]] |<ref name=":0"/><ref>{{cite web|url=https://utrk.kg/s/92151|title=Жакшы жаңылык! FIFA World Cup – 2026: УТРК түз көрсөтүүгө расмий лицензия алды|date=20. 2. 2026|access-date=20. 2. 2026}}</ref> |- |Latvija |[[TV3 (Latvian TV channel)|TV3 Latvia]] |<ref name=":0" /> |- |Lihtenštajn |[[Swiss Broadcasting Corporation|SRG SSR]] |<ref name=":0"/> |- |Litvanija |[[TV3 (Lithuanian TV channel)|TV3 Lithuania]] |<ref name=":0" /> |- |Luksemburg |{{flatlist| * [[VRT (broadcaster)|VRT]] * [[RTBF]] }} |<ref name=":1" /> |- |Makao |[[TDM (Macau)|TDM]] |<ref name=":1" /> |- |Maldivi |ICE Networks, Medianet |<ref name=":0" /> |- |Malta |[[Public Broadcasting Services|PBS]] |<ref name=":1" /> |- |[[MENA]] |[[beIN Sports (Middle East TV channel)|beIN Sports]] |<ref name=":0"/> |- |Meksiko |{{flatlist|* [[TelevisaUnivision]] * [[TV Azteca]]}} |<ref name=":0"/> |- |Mongolija |{{flatlist|* [[Edutainment TV|EduTV]] * [[NTV (Mongolian TV channel)|National Television]] * [[Suld TV]] * [[Mongolian National Broadcaster|MNB]] * [[Mobicom Corporation|mobihome VOO]] }} |<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=MME International Sports Mongolia offcial page on Facebook |url=https://www.facebook.com/profile.php?id=100087918637714}}</ref> |- |Crna Gora |{{flatlist|* [[Arena Sport]] * [[Radio and Television of Montenegro|RTCG]]}} |<ref name=":0"/><ref>{{cite web|url=https://rtcg.me/sport/ostalisportovi/720242/eurobasket-mundijal-evroliga-evrokup-i-jos-mnogo-toga-na-javnom-medijskom-servisu.html|title=Eurobasket, Mundijal, Evroliga, Evrokup i još mnogo toga na Javnom medijskom servisu|date=18. 6. 2025|access-date=13. 11. 2025|website=rtcg.me|language=Montenegrin|trans-title=Eurobasket, World Cup, Euroleague, Eurocup and much more on the Public Media Service}}</ref> |- |Nepal |{{flatlist|* Acepro Media * Prime TV }} |<ref name=":1" /> |- |Nizozemska |[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]] |<ref>{{cite web|url=https://nos.nl/l/2536882|title=WK's voetbal van 2026 en 2030 ook te zien bij de NOS|date=12. 9. 2024|access-date=12. 9. 2024|website=nos.nl|archive-date=12. 9. 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912190459/https://nos.nl/l/2536882|url-status=live}}</ref> |- |Sjeverna Koreja |{{flatlist|* [[JTBC]] * [[Naver|NAVER Sports]]/[[CHZZK]]}} |<ref name="Korea JoongAng Daily">{{cite news|last1=Ji-hwan|first1=Paik|title=FIFA President Gianni Infantino hails JTBC's World Cup deal as a milestone for Korean football|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-10-30/sports/football/FIFA-President-Gianni-Infantino-hails-JTBCs-World-Cup-deal-as-a-milestone-for-Korean-football/2166687|access-date=4. 10. 2025|work=Korea JoongAng Daily|date=30. 10. 2024}}</ref><ref name="news.jtbc.co.kr">{{Cite web |title=중앙그룹, 네이버와 동·하계 올림픽 및 월드컵 뉴미디어 중계권 계약 체결… "스포츠 미디어 새로운 시대 개막" |url=https://news.jtbc.co.kr/article/NB12262280 |website=JTBC News |language=ko}}</ref><ref name="치지직 돌풍…누리호 발사·월드컵 조추첨까지 '대형 트래픽'">{{Cite web |title=치지직 돌풍…누리호 발사·월드컵 조추첨까지 '대형 트래픽' |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20251206040100017 |website=Yonhap News Agency |language=ko}}</ref> |- |Novi Zeland |[[TVNZ]] |<ref>{{cite news|title='Gamechanger': TVNZ scores exclusive Fifa World Cup rights|url=https://www.1news.co.nz/2025/08/25/gamechanger-tvnz-scores-exclusive-fifa-world-cup-rights/|access-date=25. 8. 2025|work=1News|date=25. 8. 2025}}</ref> |- |Nikaragva |{{flatlist| * [[Grupo Ratensa]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /> |- |Niger |[[Office of Radio and Television of Niger|ORTN]] | |- |Sjeverna Makedonija |[[Arena Sport]] |<ref name=":0"/> |- |Norveška |{{flatlist| * [[NRK]] * [[TV 2 (Norway)|TV2]] }} |<ref>{{Cite web|title=TV2, NRK add to football rights pact with 2026 World Cup deal|url=https://www.sportbusiness.com/news/tv2-nrk-add-to-football-rights-pact-with-2026-world-cup-deal/|access-date=3. 12. 2019|website=SportBusiness|archive-date=16. 11. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116231028/https://www.sportbusiness.com/news/tv2-nrk-add-to-football-rights-pact-with-2026-world-cup-deal/|url-status=live}}</ref> |- |Panama |{{flatlist|* [[RPC Televisión|RPC]] * [[Telemetro]] * [[TVN (Panamanian TV network)|TVN]] * [[TVMax]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /> |- |Paragvaj |{{flatlist|* [[Trece (Paraguayan TV network)|Trece]] * [[Unicanal]] * [[:es:GEN (canal de televisión)|GEN TV]] * Popu TV * [[Sistema Nacional de Televisión (Paraguay)|SNT]] * [[:es:Movistar Deportes|Movistar Deportes]] * [[Telefuturo]] * [[Tigo Sports]] }} |<ref name=":0" /><ref>{{cite web|access-date=5. 9. 2025|date=4. 9. 2025|first=Por popular.com.py|language=es-ES|last=Chocos|title=Popu TV, GEN, Unicanal y El Trece serán los canales oficiales del Mundial 2026|url=https://www.popular.com.py/2025/09/04/popu-tv-gen-unicanal-y-el-trece-seran-los-canales-oficiales-del-mundial-2026/|website=popular.com.py}}</ref> |- |Peru |[[América Televisión]] |<ref>{{cite web|access-date=21. 12. 2024|date=7. 11. 2024|first=Por Raúl Bazán|language=es-ES|last=Chocos|title=América TV confirmó que transmitirá los mundiales de 2026 y 2030: ¿será gratuito? ¿Pasarán partidos por tvGO?|url=https://www.infobae.com/peru/deportes/2024/11/07/america-tv-confirmo-que-transmitira-los-mundiales-de-2026-y-2030-sera-gratuito-pasaran-partidos-por-tvgo/|website=infobae}}</ref> |- |Filipini |Aleph Group |<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/successful-fifa-world-cup-2026-media-rights-sales-asia|title=Successful FIFA World Cup 2026™ media rights sales struck throughout Asia}}</ref> |- |Poljska |[[Telewizja Polska|TVP]] |<ref name=":0"/> |- |Portugal |{{flatlist|*[[Sport TV]] *[[CazéTV|LiveModeTV]]{{Efn|Jedna utakmica dnevno|name=LivemodeTV}}}} |<ref>{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/p/DR2NtgCCHSZ/ |access-date=4. 12. 2025 |website=www.instagram.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Harfush |first=Vinicius Barbosa |title=Dona da CazéTV lança canal em Portugal e terá direitos de transmissão da Copa |url=https://www.lance.com.br/lancebiz/dona-da-cazetv-lanca-canal-em-portugal-e-tera-direitos-de-transmissao-da-copa-do-mundo.html |access-date=9. 12. 2025 |website=Dona da CazéTV lança canal em Portugal e terá direitos de transmissão da Copa |language=pt-br}}</ref> |- |Rumunija |[[Intact Media Group|Antena]] |<ref name=":0"/> |- |Rusija |[[Match TV]] |<ref name=":0"/> |- |San Marino |{{flatlist|* [[RAI]]{{Efn|name=ITA WC}} * [[DAZN]]}} |<ref name="Sacchi"/> |- |Srbija |{{flatlist|* [[Radio Television of Serbia|Radiotelevizija Srbije]] * [[Arena Sport]] }} |<ref name=":0"/> |- |Singapur |[[Mediacorp]]{{Efn|FTA-prijenos 28 utakmica (24 u grupnoj fazi, uključujući otvaranje, oba polufinala i oba finala)|name=|group=lower-alpha}} |<ref>{{Cite web |title=Mediacorp is Singapore’s Home of the FIFA World Cup 2026™ |url=https://www.mediacorp.sg/media-releases/mediacorp-singapores-home-fifa-world-cup-2026tm-188886 |access-date=5. 2. 2026 |website=Mediacorp |language=en}}</ref> |- |Slovačka |{{flatlist|* [[Slovak Television and Radio|STVR]] * [[TV JOJ]]}} |<ref name=":0"/> |- |Slovenija |[[Arena Sport]] |<ref name=":0"/> |- |Južnoafrička Republika |[[SABC]] |<ref>{{Cite web |last=Donaldson |first=Alex |date=8. 12. 2025 |title=SABC secures 2026 World Cup, 2027 WWC sub-licenses with Hollywoodbets |url=https://www.sportcal.com/news/sabc-secures-2026-world-cup-2027-wwc-sub-licenses-with-hollywoodbets/ |access-date=10. 12. 2025 |website=Sportcal |language=en-US}}</ref> |- |Južna Amerika{{Efn|Osim Bolivije, Brazila i Paragvaja|name=|group=lower-alpha}} |[[DSports]] |<ref name=":0"/> |- |Južna Koreja |{{flatlist|* [[JTBC]] * [[Naver|NAVER Sports]]/[[CHZZK]]}} |<ref name="Korea JoongAng Daily"/><ref name="news.jtbc.co.kr"/><ref name="치지직 돌풍…누리호 발사·월드컵 조추첨까지 '대형 트래픽'"/> |- |Španija |{{flatlist|* [[RTVE]] *[[Mediapro]]/[[DAZN]]{{Efn|Prema sporazumu između Mediapra i DAZN-a, DAZN će producirati utakmice za Mediaprove kablovske kanale, a zauzvrat će moći prikazivati utakmice na svojoj streaming-platformi|name=|group=lower-alpha}}}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.sportspro.com/news/2026-fifa-world-cup-spanish-rtve-mediapro-rights-deal-march-2025/|title=2026 FIFA World Cup rights snapped up by Spain's RTVE for '€55m'|first=Josh|last=Sim|date=20. 3. 2025}}</ref><ref>{{Cite web |title=DAZN emitirá en exclusiva en televisión de pago el canal de GRUP MEDIAPRO de la Copa Mundial de la FIFA 2026™ |url=https://dazngroup.com/press-room/dazn-emitira-en-exclusiva-en-television-de-pago-el-canal-de-grup-mediapro-de-la-copa-mundial-de-la-fifa-2026/ |access-date=13. 2. 2026 |website=DAZN |language=en-US}}</ref> |- |[[Podsaharska Afrika]] |{{flatlist| * New World TV * [[SuperSport (South African broadcaster)|SuperSport]] }} |<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/sub-saharan-africa-media-rights-world-cup-womens-new-world-televisions|title=Sub-Saharan Africa media rights for FIFA World Cup 26 and FIFA Women's World Cup Brazil 2027 renewed with pan-African broadcaster New World Televisions S.A.|publisher=FIFA|date=19. 6. 2025|access-date=19. 6. 2025}}</ref> |- |Švedska |{{flatlist| * [[Sveriges Television|SVT]] * [[TV4 (Sweden)|TV4]] }} |<ref name=":0"/><ref name="swefinrights"/> |- |Švicarska |[[Swiss Broadcasting Corporation|SRG SSR]] |<ref name=":0"/> |- |Tajvan |{{flatlist|*{{ill|ELTA TV (Taiwan)|lt=ELTA Sports|zh|愛爾達電視}}{{efn|Za [[CHT MOD]] i OTT (ELTA.tv i [[Chunghwa Telecom|Hami Video]])}} *[[Eastern Broadcasting Company|EBC]]{{efn|Prijenos na kablovskoj televiziji; uglavnom emitirano na [[EBC News]]}} *[[Taiwan Television|TTV]]{{efn|Samo zemaljski i kablovski TV-prijenos}} }} |<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |date=17. 1. 2026 |title=棒球、世足、亞運全看東森　2026三大賽事一起熱血 |url=https://news.ebc.net.tw/news/sport/533075 |website=EBC News |language=zh-TW |access-date= 29. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite press release |date=23. 2. 2026 |title=《2026超級巨星紅白藝能大賞》總收視人口、15-44歲及20-49歲收視 全國第一 經典不敗！林志穎神曲回憶殺 登收視高點3.31 網路熱度持續升溫 社群粉絲熱論佳評如潮 |url=https://www.ttv.com.tw/taiwan/ttvinfo/view/7844/733 |website=[[Taiwan Television|TTV]] |quote="...六月則有年度音樂盛事金曲獎及'''全球矚目的2026 FIFA世界盃'''..." |language=zh-TW |access-date=6. 3. 2026}}</ref> |- |Türkiye |[[Turkish Radio and Television Corporation|TRT]] |<ref name=":0"/> |- |Turkmenistan |[[Turkmenistan (TV channel)|Turkmenistan Sport]] |<ref name=":0"/> |- |Tadžikistan |{{flatlist|* [[Varzish TV]] * TV Football}} |<ref name=":0"/> |- |Istočni Timor |[[Timor Telecom]] |<ref name=":0"/> |- |Ukrajina |[[MEGOGO]] |<ref>{{Cite web|title=Медіасервіс MEGOGO отримав статус офіційного мовника ЧС-2026|url=https://ua.tribuna.com/uk/football/1000000332006-megogo-otrymav-prava-na-translyatsiyu-chs2026|access-date=2. 4. 2026|website=tribuna.com |language=uk |date= 2. 4. 2026 }}</ref> |- |Ujedinjeno Kraljevstvo |{{flatlist| * [[BBC]] * [[ITV (TV network)|ITV]] }} |<ref>{{Cite web|title=BBC and ITV agree World Cup deal for 2026 and 2030|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cvgn1230dx6o|access-date=17. 12. 2024|website=BBC Sport |date=17. 12. 2024 }}</ref> |- |Sjedinjene Američke Države |{{flatlist| * [[Fox Sports (United States)|Fox Sports]] (engleski) * [[Telemundo]] (španski) }} |<ref name="foxrights">{{Cite news|last=Parker|first=Ryan|date=13. 2. 2015|title=2026 World Cup TV rights awarded without bids; ESPN 'surprised'|work=[[Los Angeles Times]]|url=http://www.latimes.com/entertainment/envelope/cotown/la-et-ct-2026-world-cup-tv-rights-20150213-story.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150303140817/http://www.latimes.com/entertainment/envelope/cotown/la-et-ct-2026-world-cup-tv-rights-20150213-story.html|archivedate=3. 3. 2015}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. 10. 2025 |title=FOX Sports Announces Historic FIFA World Cup 26™ Coverage Featuring More Matches on Network Television Than Ever Before |url=https://www.foxsports.com/presspass/blog/2025/10/22/fox-sports-announces-historic-fifa-world-cup-26-coverage-featuring-more-matches-on-network-television-than-ever-before/ |archive-date= |website=Fox Sports Presspass}}</ref> |- |Urugvaj |{{flatlist|*[[Canal 5 (Uruguay)|Canal 5]] *[[Antel|Antel TV]]}} |<ref>{{cite news|url=https://www.elpais.com.uy/informacion/politica/canal-5-y-antel-transmitiran-los-partidos-de-la-seleccion-uruguaya-de-la-fase-de-grupos-del-mundial-2026|title=Canal 5 y Antel transmitirán los partidos de la selección uruguaya de la fase de grupos del Mundial 2026|date=2. 12. 2025|website=El País|language=es}}</ref> |- |Uzbekistan |[[Zo'r TV]] |<ref>{{cite news|last=Mahmudov |first=Jamshidjon|title=2026-yilgi Jahon chempionatini qaysi telekanal translyatsiya qilishi ma'lum bo'ldi|url=https://daryo.uz/category/sport/football/k9d1i82ti2a9|access-date=25. 7. 2025|work=Daryo|date=25. 7. 2025|language=uz-latn}}</ref> |- |Vatikan |{{flatlist|* [[RAI]]{{Efn|name=ITA WC}} * [[DAZN]]}} |<ref name="Sacchi"/> |- |Venezuela |[[Televen]] |<ref name=":0"/> |- |Vijetnam |[[Vietnam Television|VTV]] |<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |date=3. 4. 2026 |title=FIFA listed VTV as Vietnam broadcast rights holder for World Cup 2026 |url=https://english.vov.vn/en/sports/fifa-listed-vtv-as-vietnam-broadcast-rights-holder-for-world-cup-2026-post1280916.vov |access-date=7. 4. 2026 |website=VOV.VN |language=en}}</ref> |} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{refspisak}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Prava emitiranja Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Prava emitiranja]] 9j3hu448qobeny0rc4o38we5t7pvocq Urie Bronfenbrenner 0 533662 3900307 3899199 2026-06-24T11:20:58Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900307 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Urie Bronfenbrenner | slika = | slika_širina = 250px | naslov = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1917|4|29}} | mjesto_rođenja = [[Moskva]], [[Ruska Imperija]] | datum_smrti = {{Datum smrti|2005|9|25|1917|4|29}} | mjesto_smrti = [[Ithaca (New York)|Ithaca]], [[New York (savezna država)|New York]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | prebivalište = [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | državljanstvo = Američko | narodnost = | etnicitet = | polje = [[Razvojna psihologija]] | radna_institucija = [[Univerzitet Cornell]] | alma_mater = [[Univerzitet Cornell]]<br />[[Univerzitet Harvard]]<br />[[Univerzitet u Michiganu]] | doktorski_mentor = | doktorski_studenti = | akademski_savjetnici = | uticao_na = | uticali_na_njega = [[Lev Vygotsky]]<br />Kurt Lewin | poznat_po = [[Teorija ekoloških sistema]]; suosnivač programa [[Head Start (program)|Head Start]] | autor_kratica_bot = | autor_kratica_zoo = | nagrade = Anisfield-Wolfova književna nagrada za publicistiku<br />Nagrada James McKeen Cattell | religija = | fusnote = Supruga: Liese Price; Djeca: 6 (uključujući [[Kate Bronfenbrenner]]) }} '''Urie Bronfenbrenner''' (29. april 1917 – 25. septembar 2005) bio je američki psiholog ruskog porijekla, najpoznatiji po razvoju kontekstualnog pristupa razumijevanju ljudskog razvoja.<ref name="Ceci_Bronfenbrenner_2006">{{cite journal |last=Ceci |first=Stephen J. |date=2006 |title=Urie Bronfenbrenner (1917–2005) |url=http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/0003-066X.61.2.173 |journal=American Psychologist |volume=61 |issue=2 |pages=173–174 |doi=10.1037/0003-066X.61.2.173 |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Njegov teorijski okvir, poznat kao [[teorija ekoloških sistema]], prvi put je sistematski predstavljen u članku objavljenom 1977. u časopisu ''American Psychologist'',<ref name="Bronfenbrenner_1977">{{cite journal |last=Bronfenbrenner |first=Urie |date=1977 |title=Toward an experimental ecology of human development |journal=American Psychologist |volume=32 |issue=7 |pages=513–531 |doi=10.1037/0003-066X.32.7.513 |url=https://files.commons.gc.cuny.edu/wp-content/blogs.dir/17937/files/2021/08/Bronfenbrenner-1977.pdf |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> a potom detaljno razrađen u njegovom najpoznatijem djelu ''The Ecology of Human Development'' (1979).<ref name="ecology1979">{{cite book |last=Bronfenbrenner |first=Urie |year=1979 |title=The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |url=https://archive.org/details/ecologyofhumande00urie |access-date=27. april 2026 |isbn=978-0674224513 |language=en}}</ref> Kasnije je ovaj pristup dodatno proširen kroz [[bioekološki model ljudskog razvoja]], razvijen u saradnji sa Pamelom A. Morris i objavljen u okviru djela ''Handbook of Child Psychology''.<ref name="Bronfenbrenner_Morris_2006">{{cite book |last1=Bronfenbrenner |first1=Urie |last2=Morris |first2=Pamela A. |year=2006 |title=The Bioecological Model of Human Development |work=Handbook of Child Psychology |publisher=John Wiley & Sons |doi=10.1002/9780470147658.chpsy0114 |url=http://childhelp.org/wp-content/uploads/2015/07/Bronfenbrenner-U.-and-P.-Morris-2006-The-Bioecological-Model-of-Human-Development.pdf |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Bronfenbrenner je zastupao stav da prirodni eksperimenti i primijenjene razvojne intervencije predstavljaju važan izvor naučnih saznanja o ljudskom razvoju.<ref name="Bronfenbrenner_1977" /> Ovaj pristup bio je vidljiv i u njegovom učešću u razvoju američkog programa [[Head Start (program)|Head Start]] 1965., jednog od najznačajnijih programa ranog obrazovanja i podrške djeci i porodicama u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]].<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005">{{cite web |last=Los Angeles Times |date=2005 |title=Urie Bronfenbrenner, 88; Co-founder of Head Start Urged Closer Family Ties |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-sep-27-me-bronfen27-story.html |website=Los Angeles Times |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Njegovi radovi, posebno oni koji ukazuju na ograničenja laboratorijskih istraživanja u proučavanju dječijeg razvoja i važnost društvenog i kulturnog konteksta za razvojne procese, značajno su utjecali na promjenu teorijskog usmjerenja razvojne psihologije u drugoj polovini 20. vijeka.<ref name="ecology1979" /><ref name="Bronfenbrenner_2005">{{cite book |editor-last=Bronfenbrenner |editor-first=Urie |title=Making Human Beings Human: Bioecological Perspectives on Human Development |date=2005 |publisher=Sage Publications |location=Thousand Oaks |isbn=978-0-7619-2711-2 |url=https://archive.org/details/makinghumanbeing0000unse |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> == Rani život i obrazovanje == Urie Bronfenbrenner rođen je 29. aprila 1917. u [[Moskva|Moskvi]], u porodici ruskih [[Jevreji|Jevreja]].<ref name="NYT_Bronfenbrenner_2005">{{cite news |last=Fox |first=Margalit |date=2005 |title=Urie Bronfenbrenner, 88, an Authority on Child Development |url=https://faculty.weber.edu/eamsel/Classes/Applying%20Psychology/Adolescence%203140/Readings/Bronfenbrenner%20obit.doc |newspaper=The New York Times |access-date=27. april 2026 |language=en }}</ref> Njegovi roditelji bili su [[Patologija|patolog]] Alexander Bronfenbrenner i Eugenie Kamenetski.<ref name="Panken_2005">{{cite journal |last=Panken |first=Jaffa |year=2005 |title=Behind the Mirror Image: Urie Bronfenbrenner in the Soviet Union |url=https://www.academia.edu/860712/Behind_the_Mirror_Image_Urie_Bronfenbrenner_in_the_Soviet_Union |journal=Academia.edu |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Kada je imao šest godina, njegova porodica emigrirala je u [[Sjedinjene Američke Države]], najprije u [[Pittsburgh]], a godinu kasnije u ruralni dio savezne države [[New York (savezna država)|New York]].<ref name="NWE_Bronfenbrenner">{{cite web |url=https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Urie_Bronfenbrenner |title=Urie Bronfenbrenner |publisher=New World Encyclopedia |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Njegov otac radio je kao neuropatolog u ustanovi Letchworth Village u okrugu Rockland, [[New York (savezna država)|New York (savezna država)]], specijaliziranoj za brigu o osobama s intelektualnim i razvojnim teškoćama. Bronfenbrenner je 1938. diplomirao [[Psihologija|psihologiju]] i [[Muzika|muziku]] na [[Univerzitet Cornell|Univerzitetu Cornell]].<ref name="NYT_Bronfenbrenner_2005" /> Magistrirao je obrazovanje na [[Univerzitet Harvard|Univerzitetu Harvard]] 1940., a doktorat iz razvojne psihologije stekao je 1942. na [[Univerzitet u Michiganu|Univerzitetu u Michiganu]].<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005" /> == Karijera == Neposredno nakon stjecanja doktorata, Bronfenbrenner je pristupio vojsci Sjedinjenih Američkih Država, gdje je tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] djelovao kao psiholog u različitim vojnim strukturama.<ref name="APS_Observer_2005">{{cite journal |url=http://www.psychologicalscience.org/index.php/uncategorized/in-appreciation-urie-bronfenbrenner.html |title=In Appreciation: Urie Bronfenbrenner |journal=APS Observer |date=2005 |volume=18 |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Nakon završetka rata kratko je radio kao pomoćnik glavnog [[Klinička psihologija|kliničkog psihologa]] u Programu obuke kliničkih psihologa pri novoosnovanom Ministarstvu za pitanja veterana Sjedinjenih Američkih Država u [[Washington|Washington, D.C.]]<ref name="APS_Observer_2005" /> Poslije dvogodišnjeg rada kao docent na [[Univerzitet u Michiganu|Univerzitetu u Michiganu]], 1948. prelazi na [[Univerzitet Cornell|Univerzitet Cornell]], gdje je imenovan za docenta na Odsjeku za razvoj djeteta i porodične odnose (danas Odsjek za humani razvoj).<ref name="APS_Observer_2005" /> Ovaj odsjek bio je dio Koledž za porodične studije i imao je izraženu primijenjenu i interdisciplinarnu orijentaciju, okupljajući stručnjake iz oblasti [[Psihologija|psihologije]], [[Sociologija|sociologije]] i [[Historija|historije]].<ref name="Cornell_HomeEc_2000">{{cite web |last=Lang |first=Susan S. |date=2000 |title=Home economics was historical gateway for women into higher education, science and professional careers |url=https://news.cornell.edu/stories/2000/10/home-economics-was-historical-gateway-women |website=Cornell Chronicle |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Tokom rada na Cornellu njegovo istraživanje bilo je usmjereno na dječiji razvoj i utjecaj društvenih i okolinskih faktora na razvojne procese, što je ostalo središte njegovog naučnog rada tokom cijele karijere.<ref name="Cornell_BCTR">{{cite web |url=https://www.bctr.cornell.edu/about-us/urie-bronfenbrenner/ |title=Urie Bronfenbrenner |publisher=Bronfenbrenner Center for Translational Research, Cornell University |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Tokom 1964. i 1965. godine bio je član Federalne komisije za istraživanje razvoja djece iz siromašnih porodica, čiji je rad doprinio osnivanju programa [[Head Start (program)|Head Start]] 1965. godine.<ref name="NYT_Bronfenbrenner_2005" /> Bronfenbrenner je objavio više od 300 naučnih radova i 14 knjiga,<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005" /> a na [[Univerzitet Cornell|Univerzitetu Cornell]] stekao je zvanje profesora [[Emeritus|emeritusa]] humanog razvoja (Jacob Gould Schurman Professor Emeritus).<ref name="APS_Observer_2005" /> == Privatni život == Bronfenbrenner je bio u braku s Liese Price, s kojom je imao šestero djece.<ref name="NYT_Bronfenbrenner_2005" /> Prema publikaciji Univerziteta Cornell povodom 150. godišnjice osnivanja Studija humane ekologije, Bronfenbrenner je još od djetinjstva s ocem Alexanderom provodio vrijeme u prirodi, pješačeći i istražujući okolinu, najprije u okolini [[Moskva|Moskve]], a nakon preseljenja porodice u Sjedinjene Američke Države u Pittsburghu i sjevernom dijelu savezne države New York. Ova rana iskustva u interakciji s prirodnim i društvenim okruženjem kasnije su utjecala na oblikovanje njegovih teorijskih pogleda na ljudski razvoj. == Smrt == Bronfenbrenner je preminuo u svom domu u Ithaca, [[New York (savezna država)|New York (savezna država)]], 25. septembra 2005. u 88. godini života, od komplikacija izazvanih dijabetesom.<ref name="NYT_Bronfenbrenner_2005" /> == Pogledi na ljudski razvoj i teorija ekoloških sistema == Bronfenbrenner je ljudski razvoj posmatrao kao proces koji nastaje kroz stalnu interakciju između pojedinca i njegovog okruženja.<ref name="ecology1979" /> Smatrao je da na razvojni put pojedinca utječu različiti aspekti okoline, uključujući porodicu, vršnjake, školu, radno okruženje, kulturu i šire društvene uslove.<ref name="ecology1979" /> Kritikovao je tadašnju razvojnu psihologiju zbog toga što je, prema njegovom mišljenju, proučavala razvoj u umjetnim i ograničenim uslovima, često zanemarujući stvarni kontekst u kojem dijete živi. U tom smislu je naveo da je razvojna psihologija ″nauka o čudnom ponašanju djece u čudnim situacijama s čudnim odraslima u najkraćim mogućim vremenskim intervalima″.<ref name="ecology1979" /> Na osnovu takvog pristupa razvio je svoju teoriju ljudskog razvoja, poznatu kao [[teorija ekoloških sistema]]. Ova teorija polazi od pretpostavke da na razvoj djeteta djeluje više nivoa okruženja — od neposrednih odnosa s porodicom i institucijama, do šireg kulturnog i društvenog konteksta.<ref name="ecology1979" /> Kasnije je u teoriju uključio i vremensku dimenziju, odnosno utjecaj životnih događaja i društvenih promjena kroz vrijeme, što je označeno pojmom hronosistem.<ref name="Berger_2015">{{cite book |last=Berger |first=Kathleen Stassen |year=2015 |title=The Developing Person Through Childhood and Adolescence |url=https://archive.org/details/developingperson0000berg_y8y1 |edition=10. |publisher=Worth Publishers |location=New York |isbn=978-1-4641-7595-4 |language=en}}</ref> U završnoj fazi razvoja svog teorijskog modela Bronfenbrenner je pristup proširio u pravcu [[bioekološki model ljudkog razvoja|bioekološkog modela ljudskog razvoja]], kako bi naglasio važnost bioloških procesa u razvoju.<ref name="Ceci_Bronfenbrenner_2006" /> Međutim, biološke faktore je posmatrao kao potencijal koji se ostvaruje ili ne ostvaruje u zavisnosti od uticaja okoline i društvenih faktora.<ref name="Ceci_Bronfenbrenner_2006" /> == Head Start program == Godine 1964. Bronfenbrenner je svjedočio pred kongresnim odborom tokom rasprave o zakonu za borbu protiv siromaštva, ističući da se mjere trebaju usmjeriti na djecu kako bi se smanjili negativni efekti siromaštva na njihov razvoj.<ref name="NYT_Bronfenbrenner_2005" /> Ovakav stav bio je suprotan tada dominantnom shvatanju da je dječiji razvoj isključivo biološki uslovljen, bez značajnog utjecaja iskustva i okoline.<ref name="APA_HeadStart">{{cite web |url=https://www.apa.org/research/action/early |title=The man who gave Head Start a start |publisher=American Psychological Association |date=2008 |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> Zbog njegovog svjedočenja, pozvan je u [[Bijela kuća|Bijelu kuću]] na razgovor s [[Claudijom Altom ″Lady Bird″ Johnson]], s kojom je razmatrao programe brige o djeci u drugim državama.<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005" /> Također je bio član Federalne komisije zadužene za razvoj mjera za ublažavanje posljedica dječijeg siromaštva i izjednačavanje obrazovnih mogućnosti djece iz siromašnijih i bogatijih porodica.<ref name="APA_HeadStart" /> U radu Komisije učestvovalo je 13 stručnjaka iz različitih oblasti, uključujući [[Mentalno zdravlje|mentalno]] i fizičko zdravlje, [[obrazovanje]], socijalni rad i [[Razvojna psihologija|razvojnu psihologiju]]. Bronfenbrenner je zagovarao pristup koji uključuje porodicu i zajednicu u intervencije, kao i šire poboljšanje uslova u kojima se dijete razvija.<ref name="APA_HeadStart" /> Preporuke ove komisije dovele su do osnivanja programa Head Start 1965.<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005" /> Njegov doprinos vjerovatno je utjecao na razvoj programskih komponenti usmjerenih na okruženje djeteta, uključujući podršku porodici, kućne posjete i edukaciju roditelja.<ref name="APA_HeadStart" /> == Naslijeđe == Prema sociologu Melvinu L. Kohnu sa Univerziteta Johns Hopkins, Bronfenbrenner je imao značajnu ulogu u tome da društveni naučnici prepoznaju kako ″međuljudski odnosi, čak i na najnižem nivou odnosa roditelj–dijete, ne postoje u društvenom vakuumu, već su ugrađeni u šire društvene strukture zajednice, društva, ekonomije i politike″.<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005" /> Njegova teorija doprinijela je usmjeravanju razvojnih istraživanja ka sistematskom posmatranju i eksperimentalnom proučavanju utjecaja različitih okolinskih faktora na ljudski razvoj.<ref name="Cornell_HomeEc_2000" /> Također je imao značajan utjecaj na oblikovanje i razvoj programa Head Start (vidjeti odjeljak iznad).<ref name="LATimes_Bronfenbrenner_2005" /> Tokom akademskog rada na Univerzitetu Cornell, Bronfenbrenner je obrazovao veliki broj istraživača iz oblasti razvojne psihologije, od kojih su mnogi, prema navodima Univerziteta, postali vodeći stručnjaci u toj oblasti.<ref name="Cornell_HomeEc_2000" /> == Nagrade i priznanja == * Djelo Ekologija ljudskog razvoja ([[Engleski jezik|eng.]] ''The Ecology of Human Development'') dobilo je 1980. Anisfield-Wolfovu književnu nagradu za publicistiku.<ref name="Anisfield_Wolf_1980">{{cite web |url=https://www.anisfield-wolf.org/winners/the-ecology-of-human-development/ |title=The Ecology of Human Development: Urie Bronfenbrenner |publisher=Anisfield-Wolf Book Awards |year=1980 |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> * Dobitnik je nagrade James McKeen Cattell od Američkog psihološkog društva.<ref name="APS_Cattell_Award">{{cite web |url=https://www.psychologicalscience.org/members/awards-and-honors/cattell-award/past-award-winners/bronfenbrenner |title=James McKeen Cattell Fellow Award: Urie Bronfenbrenner |publisher=Association for Psychological Science |access-date=27. april 2026 |language=en}}</ref> * [[Američko psihološko udruženje]] je svoju nagradu ″Nagrada za životno djelo u razvoju psihologije u službi nauke i društva" preimenovala u "Bronfenbrenner Award" u njegovu čast.<ref name="APS_Observer_2005" /> * Bio je predsjedavajući Konferencije Bijele kuće o djeci 1970.<ref name="TIME_Family_1970">{{cite magazine |url=https://time.com/archive/6877363/behavior-the-american-family-future-uncertain/ |title=Behavior: The American Family: Future Uncertain |magazine=TIME |date=1970 |access-date=27. april 2026 |language=en }}{{Mrtav link}}</ref> == Publikacije == * Dva svijeta djetinjstva: SAD i SSSR ([[Engleski jezik|eng.]] ''Two Worlds of Childhood: US and USSR''). New York: Simon & Schuster, 1970. * Utjecanje na ljudski razvoj ([[Engleski jezik|eng.]] ''Influencing Human Development''). New York: Holt, Rinehart & Winston, 1973. * Utjecaji na ljudski razvoj ([[Engleski jezik|eng.]] ''Influences on Human Development''). New York: Holt, Rinehart & Winston, 1975. * Ekologija ljudskog razvoja: eksperimenti prirode i dizajna ([[Engleski jezik|eng.]] ''The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design''). Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979. * Stanje Amerikanaca: ova generacija i sljedeća (eng. ''The State of Americans: This Generation and the Next''). New York: Free Press, 1996. * Činiti ljude ljudima: bioekološke perspektive ljudskog razvoja ([[Engleski jezik|eng.]] ''Making Human Beings Human: Bioecological Perspectives on Human Development''). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2005. == Također pogledajte == * [[Teorija ekoloških sistema]] * [[Razvojna psihologija]] * [[Jean Piaget]] * [[Lev Vigotski]] * [[Pedagoška psihologija]] == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Library resources box|by=yes|onlinebooks=no|about=yes|wikititle=Urie Bronfenbrenner}} * [https://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMA00954.html Vodič za Bronfenbrennerove radove] {{en simbol}} * [http://www.boston.com/news/globe/obituaries/articles/2005/09/29/urie_bronfenbrenner_theories_altered_approach_to_child_development_at_88/ Obituary: "Urie Bronfenbrenner; theories altered approach to child development; at 88", Elaine Woo, Los Angeles Times, 29. 9. 2005.] {{en simbol}} * [https://www.news.cornell.edu/stories/Sept05/Bronfenbrenner.ssl.html Cornellovo saopćenje povodom Bronfenbrennerove smrti] {{en simbol}} {{Ljudski psihološki razvoj}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Bronfenbrenner, Urie}} [[Kategorija:Rođeni 1917.]] [[Kategorija:Umrli 2005.]] [[Kategorija:Američki psiholozi]] cqffpy4y9vmwmp0uw2tm259f7nnwxd8 Univerzitet u Michiganu 0 533688 3900295 3837787 2026-06-24T10:31:44Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900295 wikitext text/x-wiki {{Infokutija univerzitet | naziv = Univerzitet u Michiganu | slika = [[Datoteka:Seal of the University of Michigan.svg|150px|Grb Univerziteta u Michiganu]] | latinsko_ime = Universitas Michigania | moto = {{lang|la|Artes, Scientia, Veritas}}<ref name="Thelin_2021">{{cite book |last=Thelin |first=John R. |date=2021 |title=Essential Documents in the History of American Higher Education |edition=2. |publisher=Johns Hopkins University Press |location=Baltimore |url=https://books.google.com/books?id=QJ8zEAAAQBAJ |doi=10.56021/9781421441450 |isbn=978-1-4214-4146-7 |lccn=2020045432 |oclc=1200037174 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> | motobos = "Umjetnost, znanje, istina" | osnovan = {{start date and age|1817|8|26|df=y}} | vrsta = [[Javni univerzitet]] / [[Istraživački univerzitet]] | krovna = | vjerska_pripadnost = | akademska_pripadnost = {{hlist|[[Asocijacija američkih univerziteta|AAU]] | [[ORAU]] | [[URA]] | [[URC]] | [[Sea-grant]] | [[Space-grant]]}} | izdaci = 21,2 milijarde $ {{small|(2025)}}<ref name="NACUBO_2025">{{cite web |url=https://edge.sitecorecloud.io/nacubo1-nacubo-prd-dc8b/media/Nacubo/Documents/EndowmentFiles/2025-NCSE-Endowment-Market-Values-for-US-and-Canadian-Institutions-FINAL.xlsx |title=U.S. and Canadian 2025 NCSE Participating Institutions Listed by Fiscal Year 2025 Endowment Market Value |publisher=National Association of College and University Business Officers (NACUBO) |access-date=28. april 2026 |format=XLSX |language=en}}</ref> | budžet = 15,6 milijardi $ {{small|(2026)}}<ref name="UM_Budget_2026">{{cite report |last1=Chatas |first1=Geoffrey S. |last2=McCauley |first2=Laurie K. |last3=Miller |first3=David C. |date=oktobar 2025 |title=FY 2026 University Budget Book |url=https://obp.umich.edu/wp-content/uploads/pubdata/budget/2025-10-IX-1.pdf |publisher=University of Michigan Office of Budget and Planning |access-date=28. april 2026 |format=PDF |language=en }}{{Mrtav link}}</ref> | rukovodilac = | chairman = | chairperson = | chancellor = | predsjednik = [[Domenico Grasso]] | potpredsjednik = | vice_chancellor = | rektor = | prorektor = [[Laurie McCauley]] | dekan = | direktor = | vođa_titula = | akademsko_osoblje = 8.526 {{small|(2025)}}<ref name="UM_Staff_2025">{{cite report |url=https://obp.umich.edu/wp-content/uploads/pubdata/factsfigures/facstaffsumm_umaa_Nov2025.pdf |title=Faculty and staff headcount summary |publisher=University of Michigan Office of Budget and Planning |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> | admin_osoblje = 24.765 {{small|(2025)}} | studenti = 53.488 {{small|(2025)}}<ref name="UM_Enrollment_2025">{{cite report |url=https://obp.umich.edu/wp-content/uploads/pubdata/factsfigures/enrollment_umaa_2025.pdf |title=Enrollment headcounts by academic level & citizenship status |publisher=University of Michigan Office of Budget and Planning |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> | dodipl = 35.358 | dipl = 18.130 | doktorat = | ostali = | lokacija = | grad = [[Ann Arbor, Michigan|Ann Arbor]] | savezna_država = [[Michigan]] | provincija = | država = [[Sjedinjene Američke Države]] | koor = {{coord|42|16|37|N|83|44|17|W|display=inline}} | kampus = Gradski (srednje veličine)<ref name="Fields_Herndon-Brown_2024">{{cite book |last1=Fields |first1=Timothy L. |last2=Herndon-Brown |first2=Shereem |date=2024 |title=The Black Family's Guide to College Admissions: A Conversation about Education, Parenting, and Race |edition=2. |publisher=Johns Hopkins University Press |location=Baltimore |url=https://books.google.com/books?id=0AnTEAAAQBAJ |doi=10.56021/9781421448961 |isbn=978-1-4214-4896-1 |lccn=2023038032 |oclc=1394017275 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> | prijašnja_imena = Catholepistemiad ili University of Michigania (1817–1821) | slobodna_oznaka = Akreditacija | slobodna_vrijednost = [[Higher Learning Commission|HLC]] | boje = Zlatnožuta i [[plava]]<ref name="Shaw_1942">{{cite book |last=Shaw |first=Wilfred B. |date=1942 |title=The University of Michigan, An Encyclopedic Survey |volume=1 |publisher=University of Michigan Press |location=Ann Arbor |url=https://books.google.com/books?id=yI4vAAAAMAAJ |hdl=2027/mdp.39015042059132 |lccn=61063636 |oclc=706784258 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> | atletika = [[NCAA Division I FBS]] – [[Big Ten Conference|Big Ten]] | sportovi = | nadimak = [[Michigan Wolverines|Wolverines]] | maskota = | udruženja = | web-sajt = [https://umich.edu umich.edu] | logo = [[Datoteka:University of Michigan logo.svg|200px]] | pushin_map = | fusnote = }} '''Univerzitet u Michiganu''' ([[Engleski jezik|eng.]] ''University of Michigan''; skraćeno UMich, U-M ili Michigan) javni je istraživački [[univerzitet]] sa sjedištem u [[Ann Arbor]], u [[Michigan|saveznoj državi Michigan]]. Osnovan je 1817. i najstarija je visokoškolska ustanova u toj saveznoj državi. Također se ubraja među najranije američke istraživačke univerzitete i jedan je od osnivača [[Asocijacija američkih univerziteta|Asocijacije američkih univerziteta]] (AIU). Univerzitet ima najveći broj upisanih studenata u Michiganu, s više od 53.000 studenata, od čega više od 35.000 na dodiplomskim i oko 18.000 na postdiplomskim studijima. Prema [[Carnegiejeva klasifikacija visokoškolskih ustanova|Carnegiejevoj klasifikaciji visokoškolskih ustanova]] ([[Engleski jezik|eng.]] ''Carnegie Classification of Institutions of Higher Education'') svrstava se u kategoriju univerziteta s veoma visokim nivoom istraživačke aktivnosti (R1).<ref name="Gilman_2017">{{cite book |last=Gilman |first=Todd |date=2017 |title=Academic Librarianship Today |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |location=Lanham, Maryland |url=https://books.google.com/books?id=f_XNDQAAQBAJ |isbn=978-1-4422-7874-5 |lccn=2016042132 |oclc=1016135390 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Sastoji se od 19 [[fakultet|fakulteta]] i [[škola]], u okviru kojih se izvodi više od 280 studijskih programa.<ref name="Desprez_et_al_2025">{{cite journal |last1=Desprez |first1=Mary Jo |last2=Pehlke |first2=Joy |last3=Zichi |first3=Joe |date=2025 |title=The University of Michigan's Well-Being Collective: Embedding the Capacity to Support Student Well-Being across Campus |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/10864822251334131 |journal=About Campus: Enriching the Student Learning Experience |publisher=Sage Publishing |volume=30 |issue=3 |pages=12–21 |doi=10.1177/10864822251334131 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Univerzitet je akreditovan od strane [[Komisija za visoko obrazovanje|Komisije za visoko obrazovanje]] ([[Engleski jezik|engl.]] ''Higher Learning Commission''), a prema podacima Nacionalne fondacije za nauku ([[Engleski jezik|engl]]. ''National Science Foundation'') iz 2021. zauzimao je treće mjesto među američkim univerzitetima prema obimu ulaganja u naučna istraživanja. Kampus univerziteta prostire se na površini od približno 12,9 km² i obuhvata stadion Michigan, najveći stadion u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] i treći po kapacitetu u svijetu. Sportske ekipe univerziteta, poznate pod nazivom Michigan Wolverines, takmiče se u okviru Prve divizije NCAA-a kao članice Konferencije Big Ten ([[Engleski jezik|engl.]] ''Big Ten Conference''). Sportisti univerziteta osvojili su ukupno 185 olimpijskih medalja u periodu od 1900. do 2022., uključujući 86 zlatnih. == Historija == === Počeci === Ideja o osnivanju visokoškolske ustanove na području Michigana datira iz 1703., u vrijeme francuske kolonijalne uprave u [[New France]].<ref name="Hinsdale_1906">{{cite book |last=Hinsdale |first=Burke A. |editor-last=Demmon |editor-first=Isaac |date=1906 |title=History of the University of Michigan |url=https://archive.org/details/historyofunivers00hinsrich |publisher=University of Michigan |location=Ann Arbor |oclc=926150 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref><ref name="Sheldon_1856">{{cite book |last=Sheldon |first=Electa M. |date=1856 |title=The early history of Michigan, from the first settlement to 1815 |url=https://archive.org/details/earlyhistoryofmi00shelrich |publisher=A.S. Barnes |location=New York |lccn=01007001 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Samo dvije godine nakon osnivanja [[Fort Pontchartrain du Détroit]] 1701., na tjesnacu između jezera Saint Clair i jezero [[Erie (jezero)|Erie]], francuski istraživač i kasniji kolonijalni upravitelj [[Louisiana|Louisiane]], [[Antoine de la Mothe Cadillac]], uputio je 31. augusta 1703. pismo Louisu Phélypeaux de Pontchartrain, ministru kralja Louisa XIV.<ref name="Sheldon_1856" /> U pismu je zagovarao osnivanje sjemeništa u novoformiranoj župi Bazilike Sainte Anne de Détroit radi obrazovanja domorodačke i francuske djece, s posebnim naglaskom na vjeronauku i [[francuski jezik]].<ref name="Hinsdale_1906" /><ref name="Sheldon_1856" /><ref name="Ross_1898">{{cite book |last=Ross |first=Robert Budd |date=1898 |title=Landmarks of Wayne County and Detroit |url=https://archive.org/details/landmarksofwayne00rossrich |publisher=Evening News Association |location=Detroit |lccn=01007051 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Nije sa sigurnošću utvrđeno da li je takvo sjemenište ikada osnovano,<ref name="Farmer_1889">{{cite book |last=Farmer |first=Silas |date=1889 |title=The History of Detroit and Michigan: Or, The Metropolis Illustrated; a Full Record of Territorial Days in Michigan, and the Annals of Wayne County |volume=1 |url=https://archive.org/details/historyofdetroit01farm |publisher=Silas Farmer & Company |location=Detroit |hdl=2027/mdp.39015071306172 |lccn=01007060 |oclc=475797053 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> jer sačuvani registri ne sadrže podatke o njegovom uspostavljanju.<ref name="Fuller_Catlin_1928">{{cite book |last1=Fuller |first1=George N. |last2=Catlin |first2=George B. |date=1928 |title=Local history of Detroit and Wayne County |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=miun.arh7780.0001.001 |publisher=National Historical Association, Inc. |location=Dayton, Ohio |hdl=2027/miun.arh7780.0001.001 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Pretpostavlja se da su isusovački poglavari u grada [[Québec|Quebeca]] bili protiv osnivanja sjemeništa u regiji Pays d'en Haut, zbog neslaganja s Cadillacom i straha od konkurencije vlastitim obrazovnim ustanovama.<ref name="Sheldon_1856" /> Ipak, župni zapisi iz 1755. pokazuju da je Jean Baptiste Rocoux obavljao dužnost ″direktora kršćanskih škola″,<ref name="Farmer_1889" /> što je vjerovatno bio naziv inspirisan obrazovnim modelom [[Jean-Baptiste de La Salle]].<ref name="Hinsdale_1906" /> Rocoux je vodio školu u vlastitoj rezidenciji u ulici Saint Jacques ili u objektu pod pokroviteljstvom crkve Sainte Anne.<ref name="Fuller_Catlin_1928" /> Izvori također spominju sjemenište nepoznatog datuma osnivanja unutar tvrđave,<ref name="Poor_Griffin_1959">{{cite book |last1=Poor |first1=Gerald L. |last2=Griffin |first2=Gladys I. |date=1959 |title=Public education in Michigan |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015071195658 |publisher=Field Services, Central Michigan University |location=Mount Pleasant |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> u kojem su se mladići obrazovali za svećeničku službu, ali je ta ustanova uništena u Veliki požar u Detroitu 1805.<ref name="Poor_Griffin_1959" /><ref name="Judson_1926">{{cite journal |last=Judson |first=Paul M. |date=septembar 1926 |title=Sketch of the life of Father Gabriel Richard 1767-1832 |url=https://www.jstor.org/stable/44208653 |journal=Records of the American Catholic Historical Society of Philadelphia |volume=37 |issue=3 |publisher=American Catholic Historical Society of Philadelphia |jstor=44208653 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Pored toga, u blizini tvrđave 1775. djelovala je francuska škola koja se finansirala školarinom, dok sačuvana knjiga računa iz 1780. sadrži podatke o školarinama koje datiraju još iz 1760.<ref name="Hinsdale_1906" /> Kolonija je nakon [[Francusko-indijanskii rat|Francusko-indijanskiog rata]] 1762. predana britanskoj kruni. Lokalni francuski Kanađani zadržali su kršćanske škole, koje su postale dvojezične;<ref name="Mantz_1976">{{cite book |last=Mantz |first=E. Phillips |date=1976 |title=The story of Ste. Anne de Detroit Church, Detroit, Michigan, 1701-1976, and the bicentennial history of Catholic America |url=http://www.mipolonia.net/wp-content/uploads/2017/10/Ste.-Anne_1701-1976_Detroit_MI.pdf |publisher=Custombook, Inc. |location=Hackensack, New Jersey |oclc=665070298 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hinsdale_1906" /> međutim, Britanci, koji su koloniju posmatrali isključivo kao trgovačku stanicu, nisu ulagali u obrazovanje, što je dovelo do stagnacije tokom njihove uprave od 1763. do 1796.<ref name="Hinsdale_1906" /><ref name="Burton_1922">{{cite book |last1=Burton |first1=Clarence M. |last2=Stocking |first2=William |last3=Miller |first3=Gordon K. |date=1922 |title=The city of Detroit, Michigan, 1701-1922 |volume=1 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=miun.bad1447.0001.001 |publisher=The S. J. Clarke Publishing Company |location=Detroit, Michigan |hdl=2027/miun.bad1447.0001.001 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Nakon što je teritorija 1796. došla pod američku upravu, u skladu s odredbama [[Pariški mir (1783)|Pariškog mira iz 1783.]], bilo je predviđeno da se uključe sudije teritorijalnog suda kako bi formalno utvrdile prava i pravni status kršćanskih škola u okviru novog ustavnog poretka. Nakon toga razvijeno je tumačenje prava na obrazovanje u Michiganu, zasnovano na odredbama člana 1, odjeljka XI [[Sjeverozapadna uredba|Sjeverozapadne uredbe]].<ref name="Shearman_1852">{{cite book |last=Shearman |first=Francis W. |date=1852 |title=System of public instruction and primary school law of Michigan : with explanatory notes, forms, regulations and instructions |url=https://archive.org/details/systempublicins00michgoog |publisher=Ingals, Hedges & Co. |location=Lansing, Michigan |oclc=610391794 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Od 1806. župnik [[Gabriel Richard]], koji je upravljao kršćanskim školama i učestvovao u planiranju nove urbanističke organizacije [[Detroit|Detroita]] nakon [[Velikog požara u Detroitu (1805)|Velikog požara u Detroitu 1805.]],<ref name="Poor_Griffin_1959" /> više puta je podnosio zahtjeve za dodjelu zemljišta radi osnivanja ″ustanove visokog obrazovanja″. Također je predlagao da se finansiranje akademija koje je vodio osigura putem prihoda od javne lutrije.<ref name="Shaw_1920">{{cite book |last=Shaw |first=Wilfred Byron |date=1920 |title=The University of Michigan |url=https://archive.org/details/universitymichi01shawgoog |publisher=Harcourt, Brace and Howe |location=New York |lccn=21000158 |oclc=3813056 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref><ref name="Hinsdale_1906" /> Nakon toga, 1817., u postratnom periodu nakon [[Rat 1812.|Rata 1812.]], vlada [[Teritorij Michigana|Teritorije Michigan]], na inicijativu oca Richarda i sudije [[Augustus B. Woodward|Augustusa B. Woodwarda]],<ref name="Shaw_1942" /><ref name="Shaw_1920"/><ref name="Burton_1922" /> te uz podršku predsjednika [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]] [[Thomas Jefferson]],<ref name="Shaw_1942" /> donijela je ″Zakon o osnivanju Catholepistemiada ili Univerziteta Michigania″ na [[Teritorij Michigana|Teritoriju Michigana]].<ref name="Shearman_1852" /> Zakon je usvojen 26. augusta 1817.<ref name="Farmer_1889" /><ref name="Bersey_1890">{{cite book |last=Bersey |first=John |date=1890 |title=Cyclopedia of Michigan: Historical and Biographical |url=https://books.google.ba/books?id=p5kcAQAAMAAJ |publisher=Western Publishing and Engraving Company |location=New York/Detroit |hdl=2027/loc.ark:/13960/t15m6hc83 |lccn=03018928 |oclc=1511609799 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> i njime su dotadašnje škole praktično objedinjene u jednu instituciju. Sveštenik [[John Monteith]] imenovan je za prvog predsjednika, dok je Gabriel Richard bio potpredsjednik.<ref name="Poor_Griffin_1959" /> Osobe s nastavnim i upravljačkim ovlastima imale su nadležnost ne samo nad univerzitetom, nego i nad obrazovnim sistemom na cijeloj teritoriji.<ref name="Poor_Griffin_1959" /><ref name="Hinsdale_1906" /> Zakon su potpisali vršilac dužnosti guvernera i sekretar [[William Woodbridge]], glavni sudija Augustus B. Woodward i sudija [[John Griffin]].<ref name="McLaughlin_1891">{{cite book |last=McLaughlin |first=Andrew C. |editor-last=Adams |editor-first=Herbert B. |date=1891 |title=History of Higher Education in Michigan |series=Circular of Information No. 4 (1891), Contributions to American Educational History |volume=11 |url=https://books.google.ba/books?id=S0ABAAAAYAAJ |publisher=United States Government Publishing Office |location=Washington, D.C. |hdl=2027/uc1.l0053694410 |lccn=06016477 |oclc=1928603 |pages=127 |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> == Akademsko osoblje == Univerzitet zapošljava 8.189 nastavnika i saradnika, od čega je 3.195 u stalnom radnom odnosu ili u procesu stjecanja stalnog radnog statusa.<ref name="Thomas_2024">{{cite report |last=Thomas |first=Ryan |date=novembar 2024 |title=The Michigan Almanac 20th Edition (2024) |url=https://obp.umich.edu/wp-content/uploads/pubdata/almanac/Almanac_20th_Edition.pdf |publisher=University of Michigan Office of Budget and Planning |location=Ann Arbor |format=PDF |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Među njima se nalazi 37 članova [[Nacionalna akademija nauka Sjedinjenih Američkih Država|Nacionalne akademije nauka]], 62 člana [[Nacionalna akademija medicine Sjedinjenih Američkih Država|Nacionalne akademije medicine]],<ref name="NAS_Directory">{{cite web |title=National Academy of Sciences Member directory |url=http://www.nasonline.org/site/Dir?sid=1011&view=basic&pg=srch |website=nasonline.org |publisher=National Academy of Sciences |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> 30 članova [[Nacionalna inženjerska akademija Sjedinjenih Američkih Država|Nacionalne inženjerske akademije]],<ref name="NAE_Directory">{{cite web |title=National Academy of Engineering Member Directory |url=https://www.nae.edu/default.aspx?id=20412 |website=nae.edu |publisher=National Academy of Engineering |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> 89 stipendista [[Sloanova istraživačka stipendija|Sloanove istraživačke stipendije]],<ref name="Sloan_Fellows">{{cite web |title=Sloan Research Fellows Database |url=https://sloan.org/fellows-database |website=sloan.org |publisher=Alfred P. Sloan Foundation |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> 17 Guggenheimovih stipendista, 99 članova [[Američka akademija umjetnosti i nauka|Američke akademije umjetnosti i nauka]]<ref name="AAAS_Directory">{{cite web |title=American Academy of Arts and Sciences Member Directory |url=https://www.amacad.org/directory |website=amacad.org |publisher=American Academy of Arts and Sciences |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> i 17 članova [[Američko filozofsko društvo|Američkog filozofskog društva]].<ref name="APS_Directory">{{cite web |title=American Philosophical Society Member Directory |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220917083910/https://search.amphilsoc.org/memhist/search |archive-date=17. septembar 2022 |website=amphilsoc.org |publisher=American Philosophical Society |access-date=28. april 2026 |language=en}}</ref> Među sadašnjim i bivšim nastavnicima univerziteta nalazi se četrnaest dobitnika [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]], osam dobitnika [[Pulitzerova nagrada|Pulitzerove nagrade]], tri dobitnika David M. Holland medalje i jedan dobitnik John Bates Clark medalje. == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|University of Michigan}} * [https://umich.edu/ Službena web stranica univerziteta] * [https://mgoblue.com/ Sportska stranica univerziteta] * [https://www.lib.umich.edu/michigan-digitization-project/ Projekt digitalizacije u Michiganu] {{Asocijacija američkih univerziteta}} {{Asocijacija istraživačkih univerziteta}} [[Kategorija:Univerziteti u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Univerziteti u Michiganu|Univerzitet u Michiganu]] [[Kategorija:Asocijacija američkih univerziteta|Univerzitet u Michiganu]] [[Kategorija:Asocijacija istraživačkih univerziteta|Univerzitet u Michiganu]] [[Kategorija:Obrazovne institucije osnovane 1817.]] hpgbk4hjkh524pewth4n9vvv069cb22 Stjepan Radeljić 0 533957 3900049 3894188 2026-06-23T14:07:13Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900049 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Stjepan Radeljić | slika = | slika_širina = | punoime = Stjepan Radeljić | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|1997|9|5}} | rodnigrad = [[Nova Bila]], [[Travnik]] | rodnadržava = [[Bosna i Hercegovina]] | visina = 201 cm | pozicija = [[Odbrambeni igrač|centralni odbrambeni]] | trenutniklub = [[HNK Rijeka|Rijeka]] | broj = 6 | mladegodine1 = | mladiklubovi1 = [[NK Vitez|Vitez]] | mladegodine2 = 2014–2016 | mladiklubovi2 = [[HŠK Zrinjski Mostar|Zrinjski Mostar]] | godine1 = 2016–2018 | klubovi1 = [[VfB Stuttgart II]] | nastupi(golovi)1 = 43 (2) | godine2 = 2018–2022 | klubovi2 = [[NK Osijek|Osijek]] | nastupi(golovi)2 = 0 (0) | godine3 = 2020 | klubovi3 = → [[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] (posudba) | nastupi(golovi)3 = 18 (2) | godine4 = 2021–2022 | klubovi4 = → [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] (posudba) | nastupi(golovi)4 = 24 (2) | godine5 = 2022–2023 | klubovi5 = [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | nastupi(golovi)5 = 24 (1) | godine6 = 2023– | klubovi6 = [[HNK Rijeka|Rijeka]] | nastupi(golovi)6 = 71 (3) | reprezentacija_godine1 = 2015 | reprezentacija1 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine do 19 godina|Bosna i Hercegovina U-19]] | reprezentacija_nastupi(golovi)1 = 1 (0) | reprezentacija_godine2 = 2017–2018 | reprezentacija2 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine do 21 godine|Bosna i Hercegovina U-21]] | reprezentacija_nastupi(golovi)2 = 12 (0) | reprezentacija_godine3 = 2024– | reprezentacija3 = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] | reprezentacija_nastupi(golovi)3 = 4 (0) | ažurirano = 12. 3. 2026. }} '''Stjepan Radeljić''' ([[Nova Bila]], 5. septembar 1997.) bosanskohercegovački je [[nogomet]]aš koji igra na poziciji [[Odbrambeni igrač (nogomet)|centralnog odbrambenog]] za hrvatsku [[HNK Rijeka|Rijeku]] i [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|reprezentaciju Bosne i Hercegovine]].<ref name="nfsbih">{{cite web |title=Stjepan Radeljić |url=https://www.nfsbih.ba/en/teams/men/a-national-team/players-of-a-national-team?id=324&view=player |website=Nogometni/Fudbalski savez Bosne i Hercegovine |access-date=6. 5. 2026}}</ref><ref name="uefa">{{cite web |title=Stjepan Radeljić |url=https://www.uefa.com/european-qualifiers/teams/players/250083922--stjepan-radeljic/ |website=UEFA.com |access-date=6. 5. 2026}}</ref> Profesionalnu karijeru počeo je u [[VfB Stuttgart II|drugom timu VfB Stuttgarta]], a kasnije je nastupao za [[NK Osijek|Osijek]], [[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] i [[FC Sheriff|Sheriff Tiraspol]], prije prelaska u Rijeku 2023.<ref name="nfsbih"/><ref name="rijeka2023">{{cite web |title=Stjepan Radeljić novi igrač HNK Rijeka: "Jedva čekam da krenemo" |url=https://nk-rijeka.hr/stjepan-radeljic-novi-igrac-hnk-rijeka-jedva-cekam-da-krenemo/ |website=HNK Rijeka |date=13. 7. 2023 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> == Klupska karijera == Radeljić je prve nogometne korake napravio u [[NK Vitez|NK Vitezu]], a od 2014. bio je član omladinskog pogona [[HŠK Zrinjski Mostar|Zrinjskog Mostara]].<ref name="nfsbih"/> U julu 2016. potpisao je za [[VfB Stuttgart]], gdje je nastupao za drugi tim u njemačkoj [[Regionalliga Südwest|Regionalligi Südwest]].<ref name="klix2016">{{cite web |title=Zvanično: Stjepan Radeljić potpisao za Stuttgart |url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/zvanicno-stjepan-radeljic-potpisao-za-stuttgart/160713092 |website=Klix.ba |date=13. 7. 2016 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> U junu 2018. prešao je u [[NK Osijek|Osijek]]. Za prvi tim debitirao je 12. jula 2018. u kvalifikacijama za [[UEFA Evropska liga|UEFA Evropsku ligu]] protiv [[FC Petrocub Hîncești|Petrocuba]], dok je većinu vremena u hrvatskom klubu proveo u drugom timu.<ref name="osijek2018">{{cite web |title=Stjepan Radeljić novi igrač Osijeka |url=https://reprezentacija.ba/253717-stjepan-radeljic-novi-igrac-osijeka |website=Reprezentacija.ba |date=10. 6. 2018 |access-date=6. 5. 2026}}</ref><ref name="hercegovina2020">{{cite web |title=Stjepan Radeljić na posudbi u Širokom Brijegu |url=https://www.hercegovina.info/sport/nogomet/stjepan-radeljic-na-posudbi-u-sirokom-brijegu-179968/179968/ |website=Hercegovina.info |date=2020 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> Početkom 2020. posuđen je [[NK Široki Brijeg|Širokom Brijegu]], a posudba je kasnije produžena.<ref name="sportsport2020">{{cite web |title=Široki Brijeg i Osijek dogovorili novu posudbu |url=https://sportsport.ba/fudbal/siroki-brijeg-i-osijek-dogovorili-novu-posudbu/367341 |website=Sportsport.ba |date=4. 7. 2020 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> Prvi seniorski gol postigao je 29. februara 2020. u pobjedi Širokog Brijega protiv [[FK Mladost Doboj Kakanj|Mladosti Doboj Kakanj]].<ref name="sportsport2020gol">{{cite web |title=Mladost i Široki odigrali sjajan meč, gosti u nadoknadi postigli gol za bitna tri boda |url=https://sportsport.ba/fudbal/mladost-i-siroki-odigrali-sjajan-mec-gosti-u-nadoknadi-postigli-gol-za-bitna-tri-boda/353383 |website=Sportsport.ba |date=29. 2. 2020 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> U februaru 2021. posuđen je [[Moldavija|moldavskom]] Sheriff Tiraspolu, koji je početkom 2022. otkupio njegov ugovor.<ref name="sheriff2022">{{cite web |title=Neće se vraćati u Osijek: Sheriff Tiraspol otkupio ugovor bh. stopera |url=https://scsport.ba/nece-se-vracati-u-osijek-sheriff-tiraspol-otkupio-ugovor-bh-stopera/ |website=SCsport.ba |date=2. 1. 2022 |access-date=6. 5. 2026 |archive-date=23. 2. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220223091102/https://scsport.ba/nece-se-vracati-u-osijek-sheriff-tiraspol-otkupio-ugovor-bh-stopera/ |url-status=dead }}</ref> Sa Sheriffom je osvojio tri naslova prvaka Moldavije i dva kupa, a u sezoni 2021/22. bio je dio ekipe koja je igrala grupnu fazu [[UEFA Liga prvaka|UEFA Lige prvaka]].<ref name="soccerway">{{cite web |title=Stjepan Radeljić |url=https://int.soccerway.com/players/stjepan-radeljic/407941/ |website=Soccerway |access-date=6. 5. 2026}}</ref><ref name="faktor2021">{{cite web |title=Pjanićeva asistencija nedovoljna Beşiktaşu, pobjeda Sheriffa na debiju u Ligi prvaka |url=https://faktor.ba/sport/fudbal/pjaniceva-asistencija-nedovoljna-besiktasu-pobjeda-sheriffa-na-debiju-u-ligi-prvaka/101886 |website=Faktor.ba |date=15. 9. 2021 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> U julu 2023. potpisao je trogodišnji ugovor s Rijekom.<ref name="rijeka2023"/> Za klub je debitirao 27. jula 2023. u kvalifikacijama za [[UEFA Konferencijska liga|UEFA Konferencijsku ligu]] protiv [[KF Dukagjini|Dukagjinija]], a prvi gol za Rijeku postigao je 10. augusta iste godine protiv [[B36 Tórshavn]]a.<ref name="index2023dukagjini">{{cite web |title=Dukagjini - Rijeka 0:1 Janković sjajnim golom donio Rijeci pobjedu na Kosovu |url=https://www.index.hr/sport/clanak/dukagjini-rijeka-01-jankovic-sjajnim-golom-donio-rijeci-pobjedu-na-kosovu/2483067.aspx |website=Index.hr |date=27. 7. 2023 |access-date=6. 5. 2026}}</ref><ref name="rijeka2023gol">{{cite web |title=Stjepan Radeljić: Nebitno je tko će zabiti, najbitnije je da pobjeđujemo |url=https://nk-rijeka.hr/stjepan-radeljic-nebitno-je-tko-ce-zabiti-najbitnije-je-da-pobjedujemo/ |website=HNK Rijeka |date=10. 8. 2023 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> U sezoni 2024/25. s Rijekom je osvojio [[Hrvatska nogometna liga|prvenstvo Hrvatske]] i [[Hrvatski nogometni kup]].<ref name="klix2025">{{cite web |title=Rijeka u ludom raspletu sezone postala prvak Hrvatske ispred Dinama i Hajduka |url=https://www.klix.ba/sport/nogomet/rijeka-u-ludom-raspletu-sezone-postala-prvak-hrvatske-ispred-dinama-i-hajduka/250525105 |website=Klix.ba |date=25. 5. 2025 |access-date=6. 5. 2026}}</ref><ref name="hns2025">{{cite web |title=Stjepan Radeljić |url=https://semafor.hns.family/en/players/402151/stjepan-radeljic/ |website=Hrvatski nogometni savez |access-date=6. 5. 2026}}</ref> == Reprezentativna karijera == Radeljić je nastupao za omladinske reprezentacije Bosne i Hercegovine, uključujući selekcije do 19 i do 21 godine.<ref name="nfsbih"/> Prvi poziv u seniorsku reprezentaciju dobio je u maju 2024. za prijateljske utakmice protiv [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleske]] i [[Nogometna reprezentacija Italije|Italije]].<ref name="radiosarajevo2024">{{cite web |title=Ovo je Barbarezov spisak za Englesku i Italiju: Pozvano sedam novih Zmajeva |url=https://radiosarajevo.ba/sport/nogomet/ovo-je-barbarezov-spisak-za-englesku-i-italiju-pozvano-sedam-novih-zmajeva/546000 |website=Radio Sarajevo |date=16. 5. 2024 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> Debitirao je 3. juna 2024. protiv Engleske, odigravši 73 minute u porazu Bosne i Hercegovine 3:0 u [[Newcastle na Tyneu|Newcastleu]].<ref name="nfsbih"/><ref name="faktor2024">{{cite web |title=Engleska slavila protiv BiH: Zmajevi u Barbarezovom debiju za pola sata potopljeni u Newcastleu |url=https://faktor.ba/sport/fudbal/engleska-slavila-protiv-bih-zmajevi-u-barbarezovom-debiju-za-pola-sata-potopljeni-u-newcastleu/189573 |website=Faktor.ba |date=3. 6. 2024 |access-date=6. 5. 2026}}</ref> == Statistika karijere == ''Klupski ligaški nastupi i golovi ažurirani su nakon utakmice odigrane 8. marta 2026, a reprezentativni nakon utakmice odigrane 6. septembra 2025.'' {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Klupski ligaški nastupi i golovi ! Klub !! Period !! Nastupi !! Golovi |- | align="left" | [[VfB Stuttgart II]] || 2016–2018 || 43 || 2 |- | align="left" | [[NK Osijek|Osijek]] || 2018–2022 || 0 || 0 |- | align="left" | [[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] || 2020 || 18 || 2 |- | align="left" | [[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] || 2021–2023 || 48 || 3 |- | align="left" | [[HNK Rijeka|Rijeka]] || 2023– || 71 || 3 |- ! align="left" | Ukupno !! !! 180 !! 10 |} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Reprezentativni nastupi i golovi ! Reprezentacija !! Period !! Nastupi !! Golovi |- | align="left" | [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-19|Bosna i Hercegovina U-19]]|| 2015 || 1 || 0 |- | align="left" | [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine U-21|Bosna i Hercegovina U-21]]|| 2017–2018 || 12 || 0 |- | align="left" | [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] || 2024– || 4 || 0 |} == Uspjesi == ;[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] * [[Moldavska Super liga]]: 2020/21, 2021/22, 2022/23 * [[Kup Moldavije]]: 2021/22, 2022/23 ;[[HNK Rijeka|Rijeka]] * [[Hrvatska nogometna liga]]: 2024/25 * [[Hrvatski nogometni kup]]: 2024/25 == Reference == {{Refspisak}} {{Sastav Bosne i Hercegovine na SP 2026. u nogometu}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Radeljić, Stjepan}} [[Kategorija:Rođeni 1997.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Travnik]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši]] [[Kategorija:Nogometaši Zrinjskog]] [[Kategorija:Nogometaši VfB Stuttgarta]] [[Kategorija:Nogometaši Osijeka]] [[Kategorija:Nogometaši Širokog Brijega]] [[Kategorija:Nogometaši Sheriff Tiraspola]] [[Kategorija:Nogometaši Rijeke]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2026.]] l2jz5nrvjnl2e27bkru8jrbricxo6ge Nogometne utakmice Hrvatska – Panama 0 535205 3900199 3894078 2026-06-24T01:00:23Z ~2026-36362-86 182890 3900199 wikitext text/x-wiki {{Prikaz utakmica nogometnih reprezentacija |ekipa1 = [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] |ekipa2 = [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]] |Zastava ekipe 1 = {{ZD|HRV|veličina=x140px}} |Zastava ekipe 2 = {{ZD|PAN|veličina=x140px}} |Broj utakmica = 1 |Broj pobjeda ekipe 1 = 1 |Broj neriješenih rezultata = 0 |Broj pobjeda ekipe 2 = 0 |Broj datih golova ekipe 1 = 0 |Broj datih golova ekipe 2 = 0 }} == Utakmice == {{Header prikaza utakmica nogometnih reprezentacija}} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 1. | Datum = 23. juni 2026. | Lokacija = [[Toronto]], [[Kanada]] | Domaćin = {{NOG-D|PAN}} | Rezultat = – | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | Reference = <ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |title=Panama vs Croatia {{!}} FIFA World Cup 2026 |date=23. 6. 2026 |website=fifa.com |publisher=[[FIFA]] |access-date=4. 6. 2026}}</ref> }} |} ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [https://eu-football.info/_matches.php?id=47&oppo=323 Hrvatska–Panama] na EU-Football.info * [https://www.national-football-teams.com/encounter/teams/47/142/Croatia_vs_Panama.html Hrvatska–Panama] na National-Football-Teams.com {{Nogometne utakmice reprezentacije Hrvatske}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Hrvatske|Panama]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Paname|Hrvatska]] 8bsme7j4sml0kxmfzke2g54tin4ormg 3900229 3900199 2026-06-24T04:59:42Z KWiki 9400 3900229 wikitext text/x-wiki {{Prikaz utakmica nogometnih reprezentacija |ekipa1 = [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] |ekipa2 = [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]] |Zastava ekipe 1 = {{ZD|HRV|veličina=x140px}} |Zastava ekipe 2 = {{ZD|PAN|veličina=x140px}} |Broj utakmica = 1 |Broj pobjeda ekipe 1 = 1 |Broj neriješenih rezultata = 0 |Broj pobjeda ekipe 2 = 0 |Broj datih golova ekipe 1 = 0 |Broj datih golova ekipe 2 = 0 }} == Utakmice == {{Header prikaza utakmica nogometnih reprezentacija}} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 1. | Datum = 23. juni 2026. | Lokacija = [[Toronto]], [[Kanada]] | Domaćin = {{NOG-D|PAN}} | Rezultat = 0 – 1 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | Reference = <ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |title=Panama vs Croatia {{!}} FIFA World Cup 2026 |date=23. 6. 2026 |website=fifa.com |publisher=[[FIFA]] |access-date=4. 6. 2026}}</ref> }} |} ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [https://eu-football.info/_matches.php?id=47&oppo=323 Hrvatska–Panama] na ''EU-Football.info'' * [https://www.national-football-teams.com/encounter/teams/47/142/Croatia_vs_Panama.html Hrvatska–Panama] na ''National-Football-Teams.com'' {{Nogometne utakmice reprezentacije Hrvatske}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Hrvatske|Panama]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Paname|Hrvatska]] 7pz20f3m6mx35namg3bvf9tpc956wa6 3900245 3900229 2026-06-24T06:34:29Z Semso98 54573 3900245 wikitext text/x-wiki {{Prikaz utakmica nogometnih reprezentacija |ekipa1 = [[Nogometna reprezentacija Hrvatske|Hrvatska]] |ekipa2 = [[Nogometna reprezentacija Paname|Panama]] |Zastava ekipe 1 = {{ZD|HRV|veličina=x140px}} |Zastava ekipe 2 = {{ZD|PAN|veličina=x140px}} |Broj utakmica = 1 |Broj pobjeda ekipe 1 = 1 |Broj neriješenih rezultata = 0 |Broj pobjeda ekipe 2 = 0 |Broj datih golova ekipe 1 = 1 |Broj datih golova ekipe 2 = 0 }} == Utakmice == {{Header prikaza utakmica nogometnih reprezentacija}} {{Prikaz rezultata nogometnih reprezentacija | Broj utakmice = 1. | Datum = 23. juni 2026. | Lokacija = [[Toronto]], [[Kanada]] | Domaćin = {{NOG-D|PAN}} | Rezultat = 0–1 | Gost = {{NOG|HRV}} | Takmičenje = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetsko prvenstvo 2026.]] | Reference = <ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 |title=Panama vs Croatia {{!}} FIFA World Cup 2026 |date=23. 6. 2026 |website=fifa.com |publisher=[[FIFA]] |access-date=4. 6. 2026}}</ref> }} |} ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== * [https://eu-football.info/_matches.php?id=47&oppo=323 Hrvatska–Panama] na ''EU-Football.info'' * [https://www.national-football-teams.com/encounter/teams/47/142/Croatia_vs_Panama.html Hrvatska–Panama] na ''National-Football-Teams.com'' {{Nogometne utakmice reprezentacije Hrvatske}} [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Hrvatske|Panama]] [[Kategorija:Utakmice nogometne reprezentacije Paname|Hrvatska]] sefqrcb7i5xuulqc3hat2eus3gzrusk Ricco Groß 0 535236 3900254 3899261 2026-06-24T07:16:10Z AnToni 2325 /* Prestanak karijere */ 3900254 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ricco Groß | slika = Ricco_Gross_-_22-01-2010.jpg | opis_slike = | puno_ime = Ricco Groß | nadimak = | nacionalnost = | država = {{ZID|Istočna Njemačka}}<br>{{ZID|Njemačka}} | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|08|22}} | mjesto_rođenja = [[Schlema]] | država_rođenja = [[Istočna Njemačka]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | država_smrti = | zanimanje = biatlonac, biatlonski trener | godine_aktivnosti = | visina = 178 | težina = 76 | supružnik = | veb-sajt = | sport = | klub = SG Dynamo Zinnwald, SC Ruhpolding | trener = [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritz Fischer]] | skije = | puška = | status = neaktivan | kraj_karijere = 2007. <!-- Olimpijske igre --> | nastup_OI = '''5''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006.]]) | medalje_OI = '''8''' | zlato_OI = 4 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup_SP = '''15''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991.|1991]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006.|2006]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007.]]) | medalje_SP = '''20''' | zlato_SP = 9 <!-- Svjetski kup --> | nastup_SK = [[Svjetski kup u biatlonu 1990/1991.|1990/91.]] | pobjede_SK = '''9''' | plasman_SK = {{plainlist| '''2.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1999/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''2.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98]], [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni starta}}: '''4.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]]) }} | pobjede_SK_štafeta = 24 | pobjede_u_dis = {{plainlist| * '''1''' – sprint * '''3''' – pojedinačno * '''4''' – potjera * '''1''' – masovni start }} <!-- Medalje --> | naziv_medalja = | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991.|SP 1991.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipno]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaZlato|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|SP 2004.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|potjera]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeta]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|štafeta mj.]]}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 4 | 3 | 1 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 9 | 5 | 6 }} | proširi_medalje = | nagrade = | ordeni = | fusnote = | aktualizirano = 4. 6. 2026. }} '''Ricco Groß''' rođen 22. augusta 1970. u [[Schlema|Schlemi]] u [[Istočna Njemačka|Istočnoj Njemačkoj]] (danas [[Njemačka]]) je nekadašnji [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] i [[Njemačka|njemački]] [[biatlon]]ac, [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu|četverostruki olimpijski prvak]] i devetostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] u biatlonu. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|2]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|2]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|6]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|17]] | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|1]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|4]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|11]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|6]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|12]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|1]] |} Groß je nastupio pet puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igrama]]: na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] Osvojio je četiri zlatne, tri srebrne i jednu bronzanu medalju. Na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] osvojio je prvu, srebrnu medalju u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|utrci sprinta na 10 km]], kada je s jednim promašajem i 15.7&nbsp;s zaostatka bio sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|njemačkog]]{{Njemačka I/Z}} biatlonca [[Mark Kirchner|Marka Kirchnera]]. U [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|štafeti]] na istim igrama s [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]], [[Jens Steinigen|Jensom Steinigenom]] i [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischerom]] osvojio je prvu zlatnu s 22.8&nbsp;s prednosti iza selekcije [[Ujedinjeni tim na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Ujedinjenog tima]]{{Ujedinjeni tim}} u sastavu: [[Valerij Medvedcev]], [[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]], [[Valerij Kirijenko]] i [[Sergej Čepikov]]. Drugu srebrnu osvojio je na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1994.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|utrci sprinta na 10 km]], kada je s jednim promašajem i 6.0&nbsp;s zaostatka bio sporiji od [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ruskog]] biatlonca [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]], a drugu zlatnu osvojio u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] s 1:01.5&nbsp;min prednosti iza selekcije [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Rusije]] u sastavu: [[Vladimir Dračev]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]], [[Valerij Kirijenko]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] s prednošću od 1:01.5&nbsp;min ispred [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|norveške štafete]] u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Halvard Hanevold]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]], osvojio je treću zlatnu. Bronzanu medalju osvojio je na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s dva promašaja i 56.0&nbsp;s zaostatka bio sporiji od [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveškog]] biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], te treću srebrnu u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] sa zaostatkom od 45.3&nbsp;s iza [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|norveške štafete]] u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Frode Andresen]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Michael Greisom]] s prednošću od 20.9&nbsp;s ispred [[Rusija na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ruske štafete]] u sastavu: [[Ivan Čerezov]], [[Sergej Čepikov]], [[Pavel Rostovcev]] i [[Nikolaj Kruglov]], osvojio je četvrtu zlatnu medalju. === Svjetsko prvenstvo === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Eki.|Ekipno}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1991}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – 10 km|16]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – ekipno (muškarci)|4]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|64]] | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|55]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|3]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|14]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|12]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|6]] | style="background:#dce5e5;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|2]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|34]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|26]] | | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|7]] | | style="background:#dce5e5;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|2]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | style="background:#dce5e5;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|6]] | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|8]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|4]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|9]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|6]] | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|3]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|27]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|4]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|11]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|3]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|22]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|4]] | style="background:#dce5e5;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|2]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|1]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – masovni start (muškarci)|29]] | | style="background:#f7f6a8;" | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|1]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|7]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|6]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|3]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2006}} | | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2006 – štafeta (mješovito)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 20 km|9]] | | | | | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|3]] | |} Groß je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991.|SP 1991.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] nastupio 15 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]]. Osvojio je devet zlatnih, pet srebrnih i šest bronzanih medalja. Prvu, zlatnu medalju osvojio je na SP 1991. u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Mark Kirchner|Markom Kirchnerom]], [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i [[Fritz Fischer (biatlonac)|Fritzom Fischer]] s prednošću od 1:28.3&nbsp;min ispred sovjetske štafete u sastavu: [[Jurij Kaškarov]], [[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|SP 1995.]] osvojio je drugu zlatnu medalju u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Markom Kirchner]]om i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] s prednošću od 12.0&nbsp;s iza francuske štafete u sastavu: [[Lionel Laurent]], [[Patrice Bailly-Salins]], [[Thierry Dusserre]] i [[Hervé Flandin]]; te prvu bronzanu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|utrci na 10 km]], bez promašaja i sa zaostatkom od 5.2&nbsp;s u odnosu na pobjednika francuskog biatlonca [[Patrice Bailly-Salins|Patrica Bailly-Salinsa]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|SP 1996.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] osvojio je prvu srebrnu medalju sa zaostatkom od 1:00.1&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Vladimir Dračov]], [[Sergej Tarasov (biatlonac)|Sergej Tarasov]] i [[Aleksej Kobeljev]]. Godinu kasnije na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|SP 1997.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] osvojio je treću zlatnu medalju s prednošću od 5.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Jon Åge Tyldum]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]; te četvrtu u u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|utrci na 20 km]], bez promašaja i s prednošću od 35.5&nbsp;s u odnosu na drugoplasiranog bjeloruskog biatlonca [[Oleg Riženkov|Olega Riženkova]] Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|SP 1998.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Frank Luck|Frankom Luckom]], [[Carsten Heymann|Carstenom Heymannom]] i [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] osvojio je drugu srebrnu medalju sa zaostatkom od 43.7&nbsp;s u odnosu na norveški tim u sastavu: [[Egil Gjelland]], [[Sylfest Glimsdal]], [[Dag Bjørndalen]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] osvojio je jednu zlatnu i jednu srebrnu medalju: zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je bez promašaja i s prednošću od 27.2&nbsp;s bio brži u odnosu na drugoplasiranog njemačkog biatlonca [[Frank Luck|Franka Lucka]]; a srebrnu u u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|utrci na 20 km]], bez promašaja i sa zaostatkom od 8.7&nbsp;s u odnosu na pobjednika njemačkog biatlonca [[Sven Fischer|Svena Fischera]]. Drugu bronzanu osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|SP 2000.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] sa zaostatkom od 53.6&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Sergej Rožkov]], [[Vladimir Dračev]] i [[Pavel Rostovcev]]. Najbolji uspjeh postigao je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|SP 2003.]] osvajanjem dvije zlatne, jedne srebrne i jedne bronzane medalje. Srebrnu medalju osvojio je u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|utrci na 10 km]], s jednim promašajem i sa zaostatkom od 50.7&nbsp;s u odnosu na pobjednika norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]; dan kasnije prvu zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i s prednošću od 12.0&nbsp;s u odnosu na drugoplasiranog norveškog biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; U [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|utrci na 20 km]] osvojio je bronzanu medalju s tri promašaja i sa zaostatkom od 1:25.9&nbsp;min u odnosu na pobjednika norveškog biatlonca [[Halvard Hanevold|Halvarda Hanevolda]]; a drugu zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Peter Sendel|Peterom Sendelom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i prednošću od 7.3&nbsp;min u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Viktor Majgurov]], [[Pavel Rostovcev]], [[Sergej Rožkov]] i [[Sergej Čepikov]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|narednom prvenstvu]] ponovo je osvojio dvije zlatne, te jednu srebrnu medalju: Srebrnu medalju osvojio je u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|utrci na 10 km]], bez promašaja i sa zaostatkom od 9.1&nbsp;s u odnosu na pobjednika francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]; dan kasnije prvu zlatnu u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|potjeri]] s dva promašaja i s prednošću od 13.3&nbsp;s u odnosu na drugoplasiranog francuskog biatlonca [[Raphaël Poiree|Raphaëla Poireea]]; U [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|štafeti]] je osvojio drugu zlatnu s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Frank Luck|Frankom Luckom]] i prednošću od 15.7&nbsp;s u odnosu na norvešku štafetu u sastavu: [[Halvard Hanevold]], [[Lars Berger]], [[Egil Gjelland]] i [[Ole Einar Bjørndalen]]. Do kraja karijere osvojio je još tri bronzane medalje. Dvije na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005]]: u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|utrci na 20 km]] s dva promašaja i sa zaostatkom od 26.9&nbsp;s u odnosu na pobjednika češkog biatlonca [[Roman Dostál|Romana Dostála]], te u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Uschi Disl]], [[Kati Wilhelm]] i [[Michael Greis|Michaelom Greisom]] i zaostatkom od 34.2&nbsp;s u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Olga Piljova]], [[Svjetlana Išmuratova]], [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]]. Zadnju bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|SP 2007.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Michael Greis|Michaelom Greisom]], [[Sven Fischer|Svenom Fischerom]] i [[Michael Rösch|Michaelom Röschom]] i zaostatkom od 1:32.5&nbsp;m u odnosu na rusku štafetu u sastavu: [[Ivan Čeresov]] i [[Nikolaj Kruglov (junior)|Nikolaj Kruglov]], [[Maksim Čudov]] i [[Dimitrij Jarošenko]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="17" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1990/1991.|1990/91.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07]] |- |7||30||11||5||8||7||4||2||4||8||9||7||3||3||6||8||26 |} {{clear}} Prvi nastup Großa u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bio je u sezoni [[Svjetski kup u biatlonu 1990/1991.|1990/91.]] u [[Les Saisies]]u 13. decembra 1990. u utrci na 20&nbsp;km, kada je osvojio 22-o mjesto. Ukupno je pobijedio devet puta u utrkama Svjetskog kupa, a u štafetnim i ekipnim utrkama je pobijedio 24 puta. == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti u martu 2007. i započeo trenersku obuku na trenerskoj akademiji Njemačkog olimpijskog sportskog saveza u [[Köln]]u, koju je uspješno završio 2010. Istovremeno, od sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|Svjetskog kupa u biatlonu 2007/08.]] do kraja sezone [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] radio je kao stručni komentator za njemačku javnu televiziju [[ARD.]] Primarno je pratio muške utrke, dok je [[Uschi Disl]] preuzela istu ulogu za ženske utrke. === Trenerska karijera === Nakon završetka obuke, Ricco Groß preuzeo je svoju prvu trenersku poziciju za [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezonu 2010./11]] kao pomoćni trener njemačke ženske reprezentacije uz [[Gerald Hönig|Geralda Höniga]]. Nakon neuspjeha u olimpijskoj [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|sezoni 2013/14]], smijenjen je s te pozicije i trenirao je njemačku reprezentaciju [[IBU kup]]a u sezoni 2014/15. Dana 22. maja 2015. Groß je najavio kraj suradnje s Njemačkim skijaškim savezom. Preselio se u Rusiju kao glavni trener muške reprezentacije, koju je vodio [[Anton Šipuljin]]. Pod njegovim vodstvom, ruska reprezentacija postala je [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (muškarci)|svjetski prvak u štafeti 2017.]] i osvojila je [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|Svjetski kup]] u štafeti u istoj sezoni. Großov rad zasjenila su otkrića o [[doping]]u iz [[McLarenov izvještaj|McLarenovog izvještaja]], što je rezultiralo time da je samo minimalnom sastavu dopušteno sudjelovanje na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] pod neutralnom zastavom. Kasnije su se iz njegova vremena kao glavnog trenera pojavile i optužbe protiv ruskih sportaša. Nakon Zimskih igara, Ricco Groß postao je selektor austrijske muške reprezentacije za [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|sezonu 2018./19.]]<ref>{{cite web|author=Christoph Nister |url=https://www.krone.at/1682024 |title=Eine Legende wird neuer Trainer! |publisher=[[Kronen Zeitung|krone.at]] |date=30. 3. 2018|access-date=21. 8. 2018|language=de}}</ref> Nakon [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Zimskih olimpijskih igara 2022.]], gdje Austrija prvi put od 2006. nije osvojila medalju, [[Austrijski skijaški savez]] (ÖSV) nije obnovio Großov ugovor.<ref>{{cite web|author=[[Austria Presse Agentur|APA]] |url=https://www.derstandard.at/story/2000134239372/ricco-gross-muss-nach-saisonende-als-oesv-maennertrainer-gehen |title=Ricco Groß muss nach Saisonende als ÖSV-Männertrainer gehen |publisher=[[DerStandard.at]] |date=18. 3. 2022|access-date=16. 5. 2022|language=de}}</ref> U maju 2022. Groß je predstavljen kao novi glavni selektor slovenske reprezentacije, koja uključuje i mušku i žensku reprezentaciju. Njegovi pomoćni treneri bili su prethodni glavni selektor, [[Janez Marič]], za muškarce i [[Boštjan Klavžar]] za žene.<ref>{{cite web |author= |url=http://sloski.si/32323-2/ |title=Biatlonska reprezentanca se je z novim vodstvom zbrala na Pokljuki |work=sloski.si |date=16. 5. 2022 |language=sl |access-date=16. 5. 2022}}</ref> Nakon [[Svjetski kup u biatlonu 2023/2024.|sezone 2023./24.]] njegov ugovor nije obnovljen iz financijskih razloga.<ref>{{cite web |author=sportschau.de |url=https://www.sportschau.de/wintersport/biathlon/biathlon-aus-ricco-gross-100.html |title=Auf Jobsuche: Aus in Slowenien für Biathlon-Coach Ricco Groß |access-date=4. 11. 2024|language=de}}</ref> Zatim je preuzeo novu poziciju regionalnog trenera u [[Lenzerheide]]u.<ref>{{cite web |author=Siegi Huber |url=https://www.chiemgau24.de/wintersport/biathlon/biathlon-neuer-job-und-aufklaerung-jetzt-spricht-ricco-gross-zr-93074125.html |title=Biathlon: Neuer Job und Aufklärung - Jetzt spricht Ricco Groß |work=chiemgau24.de |date=16. 5. 2024 |access-date=19. 9. 2024|language=de}}</ref> Od 2026. Groß je odgovoran za streljaštvo sa švicarskom reprezentacijom.<ref>{{cite web | url=https://www.tagesspiegel.de/sport/biathlon-ricco-gross-wird-weltcup-trainer-in-der-schweiz-15565601.html | title=Biathlon: Ricco Groß wird Weltcup-Trainer in der Schweiz | work=[[Der Tagesspiegel|tagesspiegel.de]] | date=6. 5. 2026 |access-date=7. 5. 2026|language=de}}</ref> == Nagrade == {{sekcija}} == Privatni život == Oženjen je s Kathrin od 1994. i imaju trojicu sinova: [[Marco Groß|Marca]] rođenog 1995, koji je takođe biatlonac; Simona (rođenog 1998.) i [[Gabriel Groß|Gabriela]] [[Brzo klizanje|klizača]] (rođenog 2004.).<ref>{{Cite web |title=Die sportliche Groß-Familie von Ruhpolding |url=https://www.berchtesgadener-anzeiger.de/startseite_artikel,-die-sportliche-grossfamilie-von-ruhpolding-_arid,504393.html |access-date=5. 12. 2025 |website=www.berchtesgadener-anzeiger.de |language=de}}</ref> [[Vodnik]] je u njemačkom [[Bundeswehr]]u.<ref>{{Cite web |title=Groß, Ricco {{!}} Bundesstiftung zur Aufarbeitung der SED-Diktatur |url=https://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/de/recherche/kataloge-datenbanken/biographische-datenbanken/ricco-gross |access-date=5. 12. 2025 |website=www.bundesstiftung-aufarbeitung.de |language=de}}</ref> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} ==Vanjski linkovi== * {{Sport365-m|158}} {{commonscat}} {{Olimpijski pobjednici u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-20 km}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-potjera}} {{Svjetski prvaci u biatlonu-štafeta 4 × 7,5 km}} {{DEFAULTSORT:Groß, Ricco}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Schlema]] [[Kategorija:Istočnonjemački biatlonci]] [[Kategorija:Njemački biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Njemački olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači srebrne medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači bronzane medalje na Olimpijskim igrama (Njemačka)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u biatlonu]] [[Kategorija:Njemački biatlonski treneri]] 1zlvbfroa65rbzau15qkrp742lqq92p Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza 0 535445 3900067 3899387 2026-06-23T14:20:19Z Semso98 54573 /* Kvalifikovane ekipe */ 3900067 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | {{NOG|FRA}}<br>{{NOG|NOR}} |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | {{NOG|ARG}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe J||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "Germany vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 21, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe J |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "1J vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] t8oefdmq81zzs7p9ah8cfccnwbujqi7 3900068 3900067 2026-06-23T14:20:53Z Semso98 54573 /* Kostur */ 3900068 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | {{NOG|FRA}}<br>{{NOG|NOR}} |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | {{NOG|ARG}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|{{NOG|ARG}}||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "Germany vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 21, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe J |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "1J vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] p590sv5uc7qywnqauwcbyncbiiarwym 3900069 3900068 2026-06-23T14:21:48Z Semso98 54573 /* Pobjednik grupe J – Drugoplasirani grupe H */ 3900069 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | {{NOG|FRA}}<br>{{NOG|NOR}} |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | {{NOG|ARG}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|{{NOG|ARG}}||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "Germany vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 21, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Argentina – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Argentina – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "Argentina vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 23, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] 1buzbikb8z742jvk93elcrxpubkq5mu 3900070 3900069 2026-06-23T14:22:11Z Semso98 54573 /* Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F */ 3900070 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | {{NOG|FRA}}<br>{{NOG|NOR}} |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | {{NOG|ARG}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|{{NOG|ARG}}||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "Germany vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 21, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Argentina – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Argentina – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "Argentina vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 23, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] khu5rdehvl5wkofas8ai14kzqg3wlye 3900242 3900070 2026-06-24T06:32:54Z Semso98 54573 /* Kvalifikovane ekipe */ 3900242 wikitext text/x-wiki '''Nokaut-faza''' [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Svjetskog prvenstva 2026.]] bit će druga i finalna faza takmičenja, nakon završetka [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Grupna faza|grupne faze]]. Igrat će se od 28. juna do 19. jula 2026, kada će se završiti [[2026 FIFA World Cup final|finalnom utakmicom]] na [[MetLife Stadium]]u u [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]]u, [[New Jersey]].<ref name="match schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=[[FIFA]] |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024}}</ref> U nokaut-fazi učestvuju dvije najbolje ekipe iz svake od dvanaest grupa grupne faza, zajedno sa [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|osam najboljih trećeplasiranih ekipa]]. U nokauf-fazi bit će odigrano 32 utakmice, uključujući i utakmicu za treće mjesto.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |access-date=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}</ref> ==Kvalifikovane ekipe== {| class="wikitable" |- ! Grupa ! style="width:150px" | Prvoplasirani ! style="width:150px" | Drugoplasirani ! style="width:150px" | Trećeplasirani<br />([[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.#Poredak trećeplasiranih|najboljih osam]]) ! style="width:150px" | Kvalifikovani<br />(konačna pozicija još nepoznata) |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa A|A]] | {{NOG|MEX}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa B|B]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa C|C]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa D|D]] | {{NOG|USA|ime=SAD}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa E|E]] | {{NOG|GER}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa F|F]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa G|G]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa H|H]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa I|I]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | {{NOG|FRA}}<br>{{NOG|NOR}} |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa J|J]] | {{NOG|ARG}} | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa K|K]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | {{NOG|COL}} |- ! [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – grupa L|L]] | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> | <!--{{NOG|}}--> |} ==Kostur== <section begin="Bracket" />{{#invoke:RoundN|N32 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=yes |RD1=[[#Šesneastina finala|Šesneastina finala]] |RD2=[[#Osmina finala|Osmina finala]] |RD3=[[#Četvrtfinale|Četvrtfinale]] |RD4=[[#Polufinale|Polufinale]] |RD5=[[#Finale|Finale]] |Consol=[[#Utakmica za 3. mjesto|Utakmica za 3. mjesto]] <!--Date – Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2--> <!--Round of 32--> |29. juni – [[Foxborough]]|{{NOG|GER}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F| |30. juni – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe I||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H| |28. juni – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe A||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B| |29. juni – [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe F||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C| |2. juli – [[Toronto]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe K||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L| |2. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe H||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J| |1. juli – [[Santa Clara, California|Santa Clara]]|{{NOG|SAD|ime=SAD}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J| |1. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe G||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J| |29. juni – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe C||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F| |30. juni – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe E||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I| |30. juni – [[Ciudad de México]]|{{NOG|MEX}}||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I| |1. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe L||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K| |3. juli – [[Miami Gardens]]|{{NOG|ARG}}||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H| |3. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe D||<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G| |2. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe B||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J| |3. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik grupe K||<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L| <!--Round of 16--> |4. juli – [[Philadelphia]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 74||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77| |4. juli – [[Houston]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 73||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75| |6. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 83||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84| |6. juli – [[Seattle]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 81||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82| |5. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 76||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78| |5. juli – [[Ciudad de México]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 79||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80| |7. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 86||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88| |7. juli – [[Vancouver]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 85||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87| <!--Quarterfinals--> |9. juli – [[Foxborough]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 89||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90| |10. juli – [[Inglewood, California|Inglewood]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 93||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94| |11. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 91||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92| |11. juli – [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 95||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96| <!--Semifinals--> |14. juli – [[Arlington, Texas|Arlington]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 97||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98| |15. juli – [[Atlanta]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 99||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100| <!--Final--> |19. juli – [[East Rutherford]]|<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102| <!--Match for third place--> |18. juli – [[Miami Gardens]]|<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 101||<!--{{NOG|}}-->Gubitnik utakmice 102| }}<section end="Bracket" /> ==Šenaestina finala== ===Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B=== <section begin="R32-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|28}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe A |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe A – Drugoplasirani grupe B|Utakmica 73}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe B |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 "2A vs 2B {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-1" /> ===Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F=== <section begin="R32-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe C |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe C – Drugoplasirani grupe F|Utakmica 76}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe F |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 "1C vs 2F {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-2" /> ===Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F=== <section begin="R32-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=16:30 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|GER}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Njemačka – Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F|Utakmica 74}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/B/C/D/F |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 "Germany vs 3ABCDF {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 21, 2026.</ref> }}<section end="R32-3" /> ===Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C=== <section begin="R32-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|29}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe F |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe F – Drugoplasirani grupe C|Utakmica 75}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe C |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio BBVA]], [[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 "1F vs 2C {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-4" /> ===Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I=== <section begin="R32-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe E |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe E – Drugoplasirani grupe I|Utakmica 78}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe I |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 "2E vs 2I {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-5" /> ===Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H=== <section begin="R32-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe I |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe I – Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H|Utakmica 77}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/D/F/G/H |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 "1I vs 3CDFGH {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-6" /> ===Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I=== <section begin="R32-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|6|30}} |time=19:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1={{NOG-D|MEX}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Meksiko – Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I|Utakmica 79}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe C/E/F/H/I |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 "Mexico vs 3CEFHI {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 19, 2026.</ref> }}<section end="R32-7" /> ===Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K=== <section begin="R32-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe L |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe L – Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K|Utakmica 80}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/H/I/J/K |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 "1L vs 3EHIJK {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-8" /> ===Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J=== <section begin="R32-9" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe G |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe G – Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J|Utakmica 82}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe A/E/H/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 "1G vs 3AEHIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-9" /> ===Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J=== <section begin="R32-10" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|1}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1={{NOG-D|USA|ime=SAD}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Sjedinjene Američke Države – Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J|Utakmica 81}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe B/E/F/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[Levi's Stadium]], [[Santa Clara (Kalifornija)|Santa Clara]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 "USA vs 3BEFIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 20, 2026.</ref> }}<section end="R32-10" /> ===Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J=== <section begin="R32-11" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe H |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe H – Drugoplasirani grupe J|Utakmica 84}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe J |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 "1H vs 2J {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-11" /> ===Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L=== <section begin="R32-12" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe K – Drugoplasirani grupe L|Utakmica 83}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe L |goals1= |goals2= |stadium=[[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 "2K vs 2L {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-12" /> ===Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J=== <section begin="R32-13" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|2}} |time=20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe B |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe B – Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J|Utakmica 85}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe E/F/G/I/J |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 "1B vs 3EFGIJ {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-13" /> ===Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G=== <section begin="R32-14" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=13:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Drugoplasirani grupe D |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Drugoplasirani grupe D – Drugoplasirani grupe G|Utakmica 88}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe G |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington (Texas)|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 "2D vs 2G {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-14" /> ===Argentina – Drugoplasirani grupe H=== <section begin="R32-15" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1={{NOG-D|ARG}} |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Argentina – Drugoplasirani grupe H|Utakmica 86}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Drugoplasirani grupe H |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 "Argentina vs 2H {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved June 23, 2026.</ref> }}<section end="R32-15" /> ===Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L=== <section begin="R32-16" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|3}} |time=20:30 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik grupe K |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik grupe K – Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L|Utakmica 87}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Trećeplasirani grupe D/E/I/J/L |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 "1K vs 3DEIJL {{!}} Round of 32 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R32-16" /> ==Osmina finala== ===Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75=== <section begin="R16-1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 73 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 73 – Pobjednik utakmice 75|Utakmica 90}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 75 |goals1= |goals2= |stadium=[[NRG Stadium]], [[Houston]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 "W73 vs W75 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-1" /> ===Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77=== <section begin="R16-2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|4}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 74 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 74 – Pobjednik utakmice 77|Utakmica 89}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 77 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 "W74 vs W77 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-2" /> ===Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78=== <section begin="R16-3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 76 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 76 – Pobjednik utakmice 78|Utakmica 91}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 78 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 "W76 vs W78 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-3" /> ===Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80=== <section begin="R16-4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|5}} |time=18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 79 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 79 – Pobjednik utakmice 80|Utakmica 92}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 80 |goals1= |goals2= |stadium=[[Estadio Azteca]], [[Mexico City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 "W79 vs W80 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-4" /> ===Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84=== <section begin="R16-5" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 83 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 83 – Pobjednik utakmice 84|Utakmica 93}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 84 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 "W83 vs W84 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-5" /> ===Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82=== <section begin="R16-6" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|6}} |time=17:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 81 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 81 – Pobjednik utakmice 82|Utakmica 94}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 82 |goals1= |goals2= |stadium=[[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 "W81 vs W82 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-6" /> ===Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88=== <section begin="R16-7" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 86 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 86 – Pobjednik utakmice 88|Utakmica 95}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 88 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 "W86 vs W88 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-7" /> ===Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87=== <section begin="R16-8" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|7}} |time=13:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 85 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 85 – Pobjednik utakmice 87|Utakmica 96}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 87 |goals1= |goals2= |stadium=[[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 "W85 vs W87 {{!}} Round of 16 {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="R16-8" /> ==Četvrtfinale== ===Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90=== <section begin="QF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|9}} |time=16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 89 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 89 – Pobjednik utakmice 90|Utakmica 97}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 90 |goals1= |goals2= |stadium=[[Gillette Stadium]], [[Foxborough (Massachusetts)|Foxborough]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 "W89 vs W90 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF1" /> ===Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94=== <section begin="QF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|10}} |time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 93 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 93 – Pobjednik utakmice 94|Utakmica 98}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 94 |goals1= |goals2= |stadium=[[SoFi Stadium]], [[Inglewood (Kalifornija)|Inglewood]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 "W93 vs W94 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF2" /> ===Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92=== <section begin="QF3" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 91 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 91 – Pobjednik utakmice 92|Utakmica 99}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 92 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 "W91 vs W92 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF3" /> ===Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96=== <section begin="QF4" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|11}} |time=20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 95 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 95 – Pobjednik utakmice 96|Utakmica 100}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 96 |goals1= |goals2= |stadium=[[Arrowhead Stadium]], [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 "W95 vs W96 {{!}} Quarter-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="QF4" /> ==Polufinale== ===Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98=== <section begin="SF1" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|14}} |time=14:00 [[UTC−05:00|UTC−5]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 97 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 97 – Pobjednik utakmice 98|Utakmica 101}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 98 |goals1= |goals2= |stadium=[[AT&T Stadium]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 "W97 vs W98 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF1" /> ===Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100=== <section begin="SF2" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|15}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 99 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Pobjednik utakmice 99 – Pobjednik utakmice 100|Utakmica 102}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 100 |goals1= |goals2= |stadium=[[Mercedes-Benz Stadium]], [[Atlanta]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 "W99 vs W100 {{!}} Semi-final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="SF2" /> ==Utakmica za treće mjesto== <section begin="3rd" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|18}} |time=17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Loser Match 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Match for third place|Utakmica 103}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Loser Match 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[Hard Rock Stadium]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 "RU101 vs RU102 {{!}} Play-off for third place {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="3rd" /> ==Finale== {{glavni|Finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2026.}} <section begin="Final" />{{#invoke:football box|main |date={{Start date|2026|7|19}} |time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]] |team1=<!--{{NOG-D|}}-->Pobjednik utakmice 101 |score={{score link|Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026 – nokaut-faza#Final|Utakmica 104|2026 FIFA World Cup final}} |team2=<!--{{NOG|}}-->Pobjednik utakmice 102 |goals1= |goals2= |stadium=[[MetLife Stadium]], [[East Rutherford (New Jersey)|East Rutherford]] |attendance= |referee= |report=<ref group="Izvještaj">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "W101 vs W102 {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved May 1, 2026.</ref> }}<section end="Final" /> ==Reference== {{reflist}} ===Izvještaji=== {{reflist|group=Izvještaj}} ==Vanjski linkovi== * {{Official website|https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026}} {{FIFA SP 2026.}} {{DEFAULTSORT:Group L}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u nogometu 2026.|Grupa L]] if24q5n770cnsv9g0waqzljajwk9mgz Psihoterapija 0 535455 3900025 3899989 2026-06-23T12:52:19Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3900025 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] q8uf7bpoec05mddgetyoidhn8jc52u5 3900030 3900025 2026-06-23T13:24:48Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3900030 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama (*Missing Persons Act*), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] 8uif7nvw5qc9y7i7cem7mb83vhc87jz 3900072 3900030 2026-06-23T14:33:05Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3900072 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama (*Missing Persons Act*), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Australija === U [[Australija|Australiji]], vodeća profesionalna tijela za regulaciju i zastupanje interesa savjetnika i psihoterapeuta su [[Australijsko udruženje za savjetovanje]] (ACA) i Federacija za psihoterapiju i savjetovanje Australije (PACFA).<ref name="BHC_Counsellors_2026">{{cite web |title=Counsellors |url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/counsellors |website=Better Health Channel; Department of Health, State Government of Victoria |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nacrt nacionalnih standarda za savjetnike i psihoterapeute ušao je 13. oktobra 2025. u fazu javnih konsultacija, s ciljem uspostavljanja jedinstvenog samoregulirajućeg okvira na nivou cijele države.<ref name="NSCP">{{Cite web |date=2025 |title=Now available – National Standards for Counsellors and Psychotherapists |url=https://www.health.gov.au/news/now-available-national-standards-for-counsellors-and-psychotherapists?language=en |access-date=23. 6. 2026 |website=Australian Government Department of Health }}</ref> Predloženi dokument definiše profesionalne faze u karijeri koje nose tačno utvrđene zahtjeve u pogledu nivoa obrazovanja, praktične obuke i iskustva pod supervizijom, a koje su direktno usklađene s [[Australijski kvalifikacijski okvir|Australijskim kvalifikacijskim okvirom]] (AQF).<ref name="NSCP" /> Nakon završetka procesa prikupljanja povratnih informacija od javnosti i stručne zajednice u decembru 2025, pokrenuta je faza evaluacije pristiglih podnesaka. Standardi su u prvoj polovini 2026. godine ušli u proces finalizacije teksta i pripreme za njihovu postepenu implementaciju unutar krovnih udruženja, te još uvijek nemaju status obavezujućeg državnog zakona, već predstavaju zajednički konsenzus za unutrašnju regulaciju profesije.<ref name="PACFA_Presentation_2026">{{cite report |title=National Standards Regulatory options update |date=2026 |url=https://pacfa.org.au/common/Uploaded%20files/PCFA/PACFA%20PRESENTATION%20National%20Standards%20Regulatory%20Options%20-%20FINAL.pdf |publisher=Psychotherapy and Counselling Federation of Australia (PACFA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historija == {{Također pogledajte|Historija psihoterapije|Hronologija psihoterapije}} Psihoterapija se može smatrati praksom koja postoji kroz različita historijska razdoblja, jer su ljekari, filozofi, duhovni učitelji i drugi ljudi koristili psihološke metode kako bi liječili druge.<ref name="Rehwalt_2013">{{cite web |last=Rehwalt |first=Laura |title=Ancient Classical Roots of Psychology |url=https://www.electrummagazine.com/2013/03/ancient-classical-roots-of-psychology/ |website=Electrum Magazine |date=2013 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Mijares_2014">{{cite book |last=Mijares |first=Sharon G. |title=Modern Psychology and Ancient Wisdom: Psychological Healing Practices from the World's Religious Traditions |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1317788003 |url=https://books.google.ba/books?id=v_2sAgAAQBAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Zapadna kultura|zapadnoj tradiciji]] tokom 19. vijeka razvio se pokret [[Moralni tretman|moralnog tretmana]], pri čemu je pojam "moral" označavao mentalno i emocionalno stanje osobe, a ne moralnost u užem etičkom smislu. Ovaj pristup zasnivao se na neinvazivnim terapijskim metodama i odbacivanju prisile i fizičkog sputavanja pacijenata.<ref name="Carlson_Dain_1960">{{cite journal |last1=Carlson |first1=Eric T. |last2=Dain |first2=Norman |title=The Psychotherapy That Was Moral Treatment |journal=American Journal of Psychiatry |volume=117 |issue=6 |date=1960 |pages=519–524 |doi=10.1176/ajp.117.6.519 |url=https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.117.6.519 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi značajan pravac osnovao je [[Franz Mesmer]] (1734–1815) zajedno sa svojim učenikom [[Armand-Marie-Jacques de Chastenet, markizom od Puységura|Armandom-Marie-Jacquesom de Chastenetom, markizom od Puységura]] (1751–1825). Njihovo učenje, poznato kao mesmerizam ili životinjski magnetizam, imalo je veliki utjecaj na razvoj [[Dinamska psihologija|dinamske psihologije]], [[Psihijatrija|psihijatrije]] i teorija o [[Hipnoza|hipnozi]].<ref name="Ellenberger_1970">{{cite book |last=Ellenberger |first=Henri F. |title=The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry |date=1970 |publisher=Basic Books |url=https://archive.org/details/discoveryofuncon00ellerich |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Gielen_Raymond_2015">{{cite book |last1=Gielen |first1=Uwe P. |last2=Raymond |first2=Jeannette |chapter=The Curious Birth of Psychological Healing in the Western World (1775–1825): From Gaßner to Mesmer to Puységur |editor1-last=Rich |editor1-first=Grant J. |editor2-last=Gielen |editor2-first=Uwe P. |title=Pathfinders in International Psychology |date=2015 |publisher=Emerald Publishing Limited |doi=10.1108/978-1-68123-145-7 |isbn=978-1-68123-145-7 |chapter-url=https://www.emerald.com/books/edited-volume/18655/chapter-abstract/102323989/The-Curious-Birth-of-Psychological-Healing-in-the?redirectedFrom=fulltext |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Godine 1853. [[Walter Cooper Dendy]] upotrijebio je izraz "psycho-therapeia" (psihoterapija), kako bi opisao način na koji ljekari mogu utjecati na mentalna stanja pacijenata, a time i na njihove tjelesne tegobe, na primjer izazivanjem suprotnih emocija radi uspostavljanja mentalne ravnoteže.<ref name="Jackson_1999">{{cite book |last=Jackson |first=Stanley W. |title=Care of the Psyche: A History of Psychological Healing |date=1999 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14733-9 |url=https://archive.org/details/careofpsychehist0000jack |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Jackson_2011">{{cite book |editor-last=Jackson |editor-first=Mark |title=The Oxford Handbook of the History of Medicine |date=2011 |publisher=OUP Oxford |series=Oxford Handbooks in History |isbn=978-0199546497 |url=https://books.google.ba/books?id=6KJ0y_oSaAsC |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Daniel Hack Tuke]] kasnije je preuzeo taj izraz i 1872. godine pisao o "psihoterapeutici" u svojoj knjizi ''[[Ilustracije utjecaja uma na tijelo u zdravlju i bolesti]]'', u kojoj je također predlagao razvoj nauke o životinjskom magnetizmu.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE">{{cite journal |last=Shamdasani |first=Sonu |title='Psychotherapy': the invention of a word |journal=History of the Human Sciences |volume=18 |issue=1 |date=februar 2005 |pages=1–22 |doi=10.1177/0952695105051123 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695105051123 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Tuke_1873">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/illustrationsofi00tuke |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] 5wt91jwvrlynu7b73lazbkjkzkxo37z 3900110 3900072 2026-06-23T16:59:01Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3900110 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama (*Missing Persons Act*), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Australija === U [[Australija|Australiji]], vodeća profesionalna tijela za regulaciju i zastupanje interesa savjetnika i psihoterapeuta su [[Australijsko udruženje za savjetovanje]] (ACA) i Federacija za psihoterapiju i savjetovanje Australije (PACFA).<ref name="BHC_Counsellors_2026">{{cite web |title=Counsellors |url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/counsellors |website=Better Health Channel; Department of Health, State Government of Victoria |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nacrt nacionalnih standarda za savjetnike i psihoterapeute ušao je 13. oktobra 2025. u fazu javnih konsultacija, s ciljem uspostavljanja jedinstvenog samoregulirajućeg okvira na nivou cijele države.<ref name="NSCP">{{Cite web |date=2025 |title=Now available – National Standards for Counsellors and Psychotherapists |url=https://www.health.gov.au/news/now-available-national-standards-for-counsellors-and-psychotherapists?language=en |access-date=23. 6. 2026 |website=Australian Government Department of Health }}</ref> Predloženi dokument definiše profesionalne faze u karijeri koje nose tačno utvrđene zahtjeve u pogledu nivoa obrazovanja, praktične obuke i iskustva pod supervizijom, a koje su direktno usklađene s [[Australijski kvalifikacijski okvir|Australijskim kvalifikacijskim okvirom]] (AQF).<ref name="NSCP" /> Nakon završetka procesa prikupljanja povratnih informacija od javnosti i stručne zajednice u decembru 2025, pokrenuta je faza evaluacije pristiglih podnesaka. Standardi su u prvoj polovini 2026. godine ušli u proces finalizacije teksta i pripreme za njihovu postepenu implementaciju unutar krovnih udruženja, te još uvijek nemaju status obavezujućeg državnog zakona, već predstavaju zajednički konsenzus za unutrašnju regulaciju profesije.<ref name="PACFA_Presentation_2026">{{cite report |title=National Standards Regulatory options update |date=2026 |url=https://pacfa.org.au/common/Uploaded%20files/PCFA/PACFA%20PRESENTATION%20National%20Standards%20Regulatory%20Options%20-%20FINAL.pdf |publisher=Psychotherapy and Counselling Federation of Australia (PACFA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historija == {{Također pogledajte|Historija psihoterapije|Hronologija psihoterapije}} Psihoterapija se može smatrati praksom koja postoji kroz različita historijska razdoblja, jer su ljekari, filozofi, duhovni učitelji i drugi ljudi koristili psihološke metode kako bi liječili druge.<ref name="Rehwalt_2013">{{cite web |last=Rehwalt |first=Laura |title=Ancient Classical Roots of Psychology |url=https://www.electrummagazine.com/2013/03/ancient-classical-roots-of-psychology/ |website=Electrum Magazine |date=2013 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Mijares_2014">{{cite book |last=Mijares |first=Sharon G. |title=Modern Psychology and Ancient Wisdom: Psychological Healing Practices from the World's Religious Traditions |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1317788003 |url=https://books.google.ba/books?id=v_2sAgAAQBAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Zapadna kultura|zapadnoj tradiciji]] tokom 19. vijeka razvio se pokret [[Moralni tretman|moralnog tretmana]], pri čemu je pojam "moral" označavao mentalno i emocionalno stanje osobe, a ne moralnost u užem etičkom smislu. Ovaj pristup zasnivao se na neinvazivnim terapijskim metodama i odbacivanju prisile i fizičkog sputavanja pacijenata.<ref name="Carlson_Dain_1960">{{cite journal |last1=Carlson |first1=Eric T. |last2=Dain |first2=Norman |title=The Psychotherapy That Was Moral Treatment |journal=American Journal of Psychiatry |volume=117 |issue=6 |date=1960 |pages=519–524 |doi=10.1176/ajp.117.6.519 |url=https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.117.6.519 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi značajan pravac osnovao je [[Franz Mesmer]] (1734–1815) zajedno sa svojim učenikom [[Armand-Marie-Jacques de Chastenet, markizom od Puységura|Armandom-Marie-Jacquesom de Chastenetom, markizom od Puységura]] (1751–1825). Njihovo učenje, poznato kao mesmerizam ili životinjski magnetizam, imalo je veliki utjecaj na razvoj [[Dinamska psihologija|dinamske psihologije]], [[Psihijatrija|psihijatrije]] i teorija o [[Hipnoza|hipnozi]].<ref name="Ellenberger_1970">{{cite book |last=Ellenberger |first=Henri F. |title=The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry |date=1970 |publisher=Basic Books |url=https://archive.org/details/discoveryofuncon00ellerich |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Gielen_Raymond_2015">{{cite book |last1=Gielen |first1=Uwe P. |last2=Raymond |first2=Jeannette |chapter=The Curious Birth of Psychological Healing in the Western World (1775–1825): From Gaßner to Mesmer to Puységur |editor1-last=Rich |editor1-first=Grant J. |editor2-last=Gielen |editor2-first=Uwe P. |title=Pathfinders in International Psychology |date=2015 |publisher=Emerald Publishing Limited |doi=10.1108/978-1-68123-145-7 |isbn=978-1-68123-145-7 |chapter-url=https://www.emerald.com/books/edited-volume/18655/chapter-abstract/102323989/The-Curious-Birth-of-Psychological-Healing-in-the?redirectedFrom=fulltext |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Godine 1853. [[Walter Cooper Dendy]] upotrijebio je izraz "psycho-therapeia" (psihoterapija), kako bi opisao način na koji ljekari mogu utjecati na mentalna stanja pacijenata, a time i na njihove tjelesne tegobe, na primjer izazivanjem suprotnih emocija radi uspostavljanja mentalne ravnoteže.<ref name="Jackson_1999">{{cite book |last=Jackson |first=Stanley W. |title=Care of the Psyche: A History of Psychological Healing |date=1999 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14733-9 |url=https://archive.org/details/careofpsychehist0000jack |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Jackson_2011">{{cite book |editor-last=Jackson |editor-first=Mark |title=The Oxford Handbook of the History of Medicine |date=2011 |publisher=OUP Oxford |series=Oxford Handbooks in History |isbn=978-0199546497 |url=https://books.google.ba/books?id=6KJ0y_oSaAsC |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Daniel Hack Tuke]] kasnije je preuzeo taj izraz i 1872. godine pisao o "psihoterapeutici" u svojoj knjizi ''[[Ilustracije utjecaja uma na tijelo u zdravlju i bolesti]]'', u kojoj je također predlagao razvoj nauke o životinjskom magnetizmu.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE">{{cite journal |last=Shamdasani |first=Sonu |title='Psychotherapy': the invention of a word |journal=History of the Human Sciences |volume=18 |issue=1 |date=februar 2005 |pages=1–22 |doi=10.1177/0952695105051123 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695105051123 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Tuke_1873">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/illustrationsofi00tuke |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Hippolyte Bernheim]] i njegovi saradnici iz "Škole u [[Nancy, Francuska|Nancyju]]" ([[Ambroise-Auguste Liébeault]], [[Henri-Étienne Beaunis]] i [[Jules Liégeois]]) dodatno su razvili koncept "psihoterapije" u smislu korištenja uma za liječenje tijela putem [[Hipnoza|hipnotizma]].<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Djelo Charlesa Lloyda Tuckeyja iz 1889, pod nazivom ''Psycho-therapeutics, or Treatment by Hypnotism and Suggestion'' (Psihoterapeutika ili liječenje hipnotizmom i sugestijom), popularizovalo je rad Škole u Nancyju na engleskom govornom području.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /><ref name="Tuke_1873_Archive">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/b2040766x |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iste godine [[Frederik van Eeden]] i Albert Willem van Renterghem, nakon posjete Nancyju, preimenovali su svoju kliniku u [[Amsterdam]]u u ''Clinique de Psycho-thérapeutique Suggestive'', što se smatra prvim slučajem upotrebe pojma psihoterapija u nazivu jedne zdravstvene ustanove.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom periodu putujuće [[Scenska hipnoza|hipnotizerske predstave]] stekle su veliku popularnost, što je dodatno podstaklo naučne rasprave o legitimnosti i ulozi [[Hipnoza|hipnoze]] u medicinskoj praksi.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1892, na Drugom kongresu eksperimentalne psihologije, [[Frederik van Eeden]] je pokušao preuzeti zasluge za uvođenje termina "psihoterapija" i distancirati ovaj pojam od "hipnoze".<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1896. njemački časopis ''Zeitschrift für Hypnotismus, Suggestionstherapie, Suggestionslehre und verwandte psychologische Forschungen'' promijenio je naziv u ''Zeitschrift für Hypnotismus, Psychotherapie sowie andere psychophysiologische und psychopathologische Forschungen'', što se vjerovatno smatra prvim naučnim časopisom u kojem je termin "psihoterapija" uključen u naslov.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom ranom periodu pojam psihoterapije označavao je prvenstveno "liječenje bolesti psihičkim ili hipnotičkim utjecajem, odnosno sugestijom".<ref name="OED_psychotherapy" /> [[Datoteka:Hall Freud Jung in front of Clark 1909.jpg|mini|desno|300px|[[Sigmund Freud]] (lijevo) i [[Carl Gustav Jung]] (desno) ispred Univerziteta Clark tokom posjete Sjedinjenim Američkim Državama 1909.]] [[Sigmund Freud]] je posjetio Školu u Nancyju, a njegova rana [[Neurologija|neurološka]] praksa uključivala je primjenu hipnoze. Međutim, prateći rad svog mentora [[Josef Breuer|Josefa Breuera]] - posebno slučaj u kojem su se simptomi djelomično povukli zahvaljujući onome što je pacijentica [[Bertha Pappenheim]] nazvala „[[Liječenje razgovorom|liječenjem razgovorom]]” - Freud je počeo usmjeravati pažnju na poremećaje za koje je smatrao da imaju psihološke uzroke u iskustvima iz djetinjstva i djelovanju [[Nesvjesni um|nesvjesnog uma]]. Tokom narednih godina razvio je metode poput [[slobodne asocijacije]], [[tumačenje snova]], analize [[transfer (psihologija)|transfera]] te teorijski model [[Id, ego i super-ego|Ida, Ega i Super-ega]]. Njegova reputacija „oca psihoterapije“ u velikoj je mjeri izgrađena na razvoju i popularizaciji „[[Psihoanaliza|psihoanalize]]”, kao posebnog teorijskog i terapijskog sistema, ali i na utjecaju njegovih učenika i sljedbenika koji su doprinijeli njenom širenju i historijskoj afirmaciji.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Brojni teoretičari, među kojima su [[Alfred Adler]], [[Carl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Karen Horney]], [[Anna Freud]], [[Otto Rank]], [[Erik Erikson]], [[Melanie Klein]] i [[Heinz Kohut]], nadograđivali su Freudove ideje i razvijali vlastite psihoterapijske pravce. Ovi pristupi kasnije su svrstani u grupu [[Psihodinamika|psihodinamskih]] pravca, koje polaze od pretpostavke da [[Svijest|svjesni]] i [[Nesvjesni um|nesvjesni]] psihički procesi značajno utječu na ponašanje, međuljudske odnose i doživljaj vlastite ličnosti. Terapijski proces u klasičnoj psihoanalizi često je trajao godinama i obuhvatao stotine seansi. == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] lradqz84x4fhqq0cdvorduw1f9bz04p 3900122 3900110 2026-06-23T17:35:07Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3900122 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama (*Missing Persons Act*), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Australija === U [[Australija|Australiji]], vodeća profesionalna tijela za regulaciju i zastupanje interesa savjetnika i psihoterapeuta su [[Australijsko udruženje za savjetovanje]] (ACA) i Federacija za psihoterapiju i savjetovanje Australije (PACFA).<ref name="BHC_Counsellors_2026">{{cite web |title=Counsellors |url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/counsellors |website=Better Health Channel; Department of Health, State Government of Victoria |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nacrt nacionalnih standarda za savjetnike i psihoterapeute ušao je 13. oktobra 2025. u fazu javnih konsultacija, s ciljem uspostavljanja jedinstvenog samoregulirajućeg okvira na nivou cijele države.<ref name="NSCP">{{Cite web |date=2025 |title=Now available – National Standards for Counsellors and Psychotherapists |url=https://www.health.gov.au/news/now-available-national-standards-for-counsellors-and-psychotherapists?language=en |access-date=23. 6. 2026 |website=Australian Government Department of Health }}</ref> Predloženi dokument definiše profesionalne faze u karijeri koje nose tačno utvrđene zahtjeve u pogledu nivoa obrazovanja, praktične obuke i iskustva pod supervizijom, a koje su direktno usklađene s [[Australijski kvalifikacijski okvir|Australijskim kvalifikacijskim okvirom]] (AQF).<ref name="NSCP" /> Nakon završetka procesa prikupljanja povratnih informacija od javnosti i stručne zajednice u decembru 2025, pokrenuta je faza evaluacije pristiglih podnesaka. Standardi su u prvoj polovini 2026. godine ušli u proces finalizacije teksta i pripreme za njihovu postepenu implementaciju unutar krovnih udruženja, te još uvijek nemaju status obavezujućeg državnog zakona, već predstavaju zajednički konsenzus za unutrašnju regulaciju profesije.<ref name="PACFA_Presentation_2026">{{cite report |title=National Standards Regulatory options update |date=2026 |url=https://pacfa.org.au/common/Uploaded%20files/PCFA/PACFA%20PRESENTATION%20National%20Standards%20Regulatory%20Options%20-%20FINAL.pdf |publisher=Psychotherapy and Counselling Federation of Australia (PACFA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historija == {{Također pogledajte|Historija psihoterapije|Hronologija psihoterapije}} Psihoterapija se može smatrati praksom koja postoji kroz različita historijska razdoblja, jer su ljekari, filozofi, duhovni učitelji i drugi ljudi koristili psihološke metode kako bi liječili druge.<ref name="Rehwalt_2013">{{cite web |last=Rehwalt |first=Laura |title=Ancient Classical Roots of Psychology |url=https://www.electrummagazine.com/2013/03/ancient-classical-roots-of-psychology/ |website=Electrum Magazine |date=2013 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Mijares_2014">{{cite book |last=Mijares |first=Sharon G. |title=Modern Psychology and Ancient Wisdom: Psychological Healing Practices from the World's Religious Traditions |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1317788003 |url=https://books.google.ba/books?id=v_2sAgAAQBAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Zapadna kultura|zapadnoj tradiciji]] tokom 19. vijeka razvio se pokret [[Moralni tretman|moralnog tretmana]], pri čemu je pojam "moral" označavao mentalno i emocionalno stanje osobe, a ne moralnost u užem etičkom smislu. Ovaj pristup zasnivao se na neinvazivnim terapijskim metodama i odbacivanju prisile i fizičkog sputavanja pacijenata.<ref name="Carlson_Dain_1960">{{cite journal |last1=Carlson |first1=Eric T. |last2=Dain |first2=Norman |title=The Psychotherapy That Was Moral Treatment |journal=American Journal of Psychiatry |volume=117 |issue=6 |date=1960 |pages=519–524 |doi=10.1176/ajp.117.6.519 |url=https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.117.6.519 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi značajan pravac osnovao je [[Franz Mesmer]] (1734–1815) zajedno sa svojim učenikom [[Armand-Marie-Jacques de Chastenet, markizom od Puységura|Armandom-Marie-Jacquesom de Chastenetom, markizom od Puységura]] (1751–1825). Njihovo učenje, poznato kao mesmerizam ili životinjski magnetizam, imalo je veliki utjecaj na razvoj [[Dinamska psihologija|dinamske psihologije]], [[Psihijatrija|psihijatrije]] i teorija o [[Hipnoza|hipnozi]].<ref name="Ellenberger_1970">{{cite book |last=Ellenberger |first=Henri F. |title=The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry |date=1970 |publisher=Basic Books |url=https://archive.org/details/discoveryofuncon00ellerich |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Gielen_Raymond_2015">{{cite book |last1=Gielen |first1=Uwe P. |last2=Raymond |first2=Jeannette |chapter=The Curious Birth of Psychological Healing in the Western World (1775–1825): From Gaßner to Mesmer to Puységur |editor1-last=Rich |editor1-first=Grant J. |editor2-last=Gielen |editor2-first=Uwe P. |title=Pathfinders in International Psychology |date=2015 |publisher=Emerald Publishing Limited |doi=10.1108/978-1-68123-145-7 |isbn=978-1-68123-145-7 |chapter-url=https://www.emerald.com/books/edited-volume/18655/chapter-abstract/102323989/The-Curious-Birth-of-Psychological-Healing-in-the?redirectedFrom=fulltext |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Godine 1853. [[Walter Cooper Dendy]] upotrijebio je izraz "psycho-therapeia" (psihoterapija), kako bi opisao način na koji ljekari mogu utjecati na mentalna stanja pacijenata, a time i na njihove tjelesne tegobe, na primjer izazivanjem suprotnih emocija radi uspostavljanja mentalne ravnoteže.<ref name="Jackson_1999">{{cite book |last=Jackson |first=Stanley W. |title=Care of the Psyche: A History of Psychological Healing |date=1999 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14733-9 |url=https://archive.org/details/careofpsychehist0000jack |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Jackson_2011">{{cite book |editor-last=Jackson |editor-first=Mark |title=The Oxford Handbook of the History of Medicine |date=2011 |publisher=OUP Oxford |series=Oxford Handbooks in History |isbn=978-0199546497 |url=https://books.google.ba/books?id=6KJ0y_oSaAsC |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Daniel Hack Tuke]] kasnije je preuzeo taj izraz i 1872. godine pisao o "psihoterapeutici" u svojoj knjizi ''[[Ilustracije utjecaja uma na tijelo u zdravlju i bolesti]]'', u kojoj je također predlagao razvoj nauke o životinjskom magnetizmu.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE">{{cite journal |last=Shamdasani |first=Sonu |title='Psychotherapy': the invention of a word |journal=History of the Human Sciences |volume=18 |issue=1 |date=februar 2005 |pages=1–22 |doi=10.1177/0952695105051123 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695105051123 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Tuke_1873">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/illustrationsofi00tuke |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Hippolyte Bernheim]] i njegovi saradnici iz "Škole u [[Nancy, Francuska|Nancyju]]" ([[Ambroise-Auguste Liébeault]], [[Henri-Étienne Beaunis]] i [[Jules Liégeois]]) dodatno su razvili koncept "psihoterapije" u smislu korištenja uma za liječenje tijela putem [[Hipnoza|hipnotizma]].<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Djelo Charlesa Lloyda Tuckeyja iz 1889, pod nazivom ''Psycho-therapeutics, or Treatment by Hypnotism and Suggestion'' (Psihoterapeutika ili liječenje hipnotizmom i sugestijom), popularizovalo je rad Škole u Nancyju na engleskom govornom području.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /><ref name="Tuke_1873_Archive">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/b2040766x |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iste godine [[Frederik van Eeden]] i Albert Willem van Renterghem, nakon posjete Nancyju, preimenovali su svoju kliniku u [[Amsterdam]]u u ''Clinique de Psycho-thérapeutique Suggestive'', što se smatra prvim slučajem upotrebe pojma psihoterapija u nazivu jedne zdravstvene ustanove.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom periodu putujuće [[Scenska hipnoza|hipnotizerske predstave]] stekle su veliku popularnost, što je dodatno podstaklo naučne rasprave o legitimnosti i ulozi [[Hipnoza|hipnoze]] u medicinskoj praksi.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1892, na Drugom kongresu eksperimentalne psihologije, [[Frederik van Eeden]] je pokušao preuzeti zasluge za uvođenje termina "psihoterapija" i distancirati ovaj pojam od "hipnoze".<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1896. njemački časopis ''Zeitschrift für Hypnotismus, Suggestionstherapie, Suggestionslehre und verwandte psychologische Forschungen'' promijenio je naziv u ''Zeitschrift für Hypnotismus, Psychotherapie sowie andere psychophysiologische und psychopathologische Forschungen'', što se vjerovatno smatra prvim naučnim časopisom u kojem je termin "psihoterapija" uključen u naslov.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom ranom periodu pojam psihoterapije označavao je prvenstveno "liječenje bolesti psihičkim ili hipnotičkim utjecajem, odnosno sugestijom".<ref name="OED_psychotherapy" /> [[Datoteka:Hall Freud Jung in front of Clark 1909.jpg|mini|desno|300px|[[Sigmund Freud]] (lijevo) i [[Carl Gustav Jung]] (desno) ispred Univerziteta Clark tokom posjete Sjedinjenim Američkim Državama 1909.]] [[Sigmund Freud]] je posjetio Školu u Nancyju, a njegova rana [[Neurologija|neurološka]] praksa uključivala je primjenu hipnoze. Međutim, prateći rad svog mentora [[Josef Breuer|Josefa Breuera]] - posebno slučaj u kojem su se simptomi djelomično povukli zahvaljujući onome što je pacijentica [[Bertha Pappenheim]] nazvala "[[Liječenje razgovorom|liječenjem razgovorom]]" - Freud je počeo usmjeravati pažnju na poremećaje za koje je smatrao da imaju psihološke uzroke u iskustvima iz djetinjstva i djelovanju [[Nesvjesni um|nesvjesnog uma]]. Tokom narednih godina razvio je metode poput [[slobodne asocijacije]], [[tumačenje snova]], analize [[transfer (psihologija)|transfera]] te teorijski model [[Id, ego i super-ego|Ida, Ega i Super-ega]]. Njegova reputacija „oca psihoterapije“ u velikoj je mjeri izgrađena na razvoju i popularizaciji "[[Psihoanaliza|psihoanalize]]", kao posebnog teorijskog i terapijskog sistema, ali i na utjecaju njegovih učenika i sljedbenika koji su doprinijeli njenom širenju i historijskoj afirmaciji.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Brojni teoretičari, među kojima su [[Alfred Adler]], [[Carl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Karen Horney]], [[Anna Freud]], [[Otto Rank]], [[Erik Erikson]], [[Melanie Klein]] i [[Heinz Kohut]], nadograđivali su Freudove ideje i razvijali vlastite psihoterapijske pravce. Ovi pristupi kasnije su svrstani u grupu [[Psihodinamika|psihodinamskih]] pravca, koje polaze od pretpostavke da [[Svijest|svjesni]] i [[Nesvjesni um|nesvjesni]] psihički procesi značajno utječu na ponašanje, međuljudske odnose i doživljaj vlastite ličnosti. Terapijski proces u klasičnoj psihoanalizi često je trajao godinama i obuhvatao stotine seansi. [[Biheviorizam]] se razvio 1920-ih, dok je [[modifikacija ponašanja]] kao terapijski pristup postala popularna tokom 1950-ih i 1960-ih. Među najznačajnijim predstavnicima ovog pravca bili su [[Joseph Wolpe]] u Južnoafričkoj Republici, [[Monte B. Shapiro|Monte B. Shapiro]] i [[Hans Eysenck]]<ref name="Eysenck_1952">{{cite journal |last=Eysenck |first=Hans J. |title=The effects of psychotherapy: an evaluation |journal=Journal of Consulting Psychology |volume=16 |issue=5 |date=1952 |pages=319–324 |doi=10.1037/h0063633 |pmid=13000035 |url=https://hanseysenck.com/wp-content/uploads/2019/12/1952_eysenck_-_the_effects_of_psychotherapy_an_evaluation_journal_of.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> u Velikoj Britaniji, te [[John B. Watson]] i [[B. F. Skinner]] u Sjedinjenim Američkim Državama. Pristupi u okviru [[Bihevioralna terapija|bihevioralne terapije]] oslanjali su se na principe [[Operantno uslovljavanje|operantnog uslovljavanja]], [[Klasično uslovljavanje|klasičnog uslovljavanja]] i [[Teorije socijalnog učenja|teorije socijalnog učenja]] kako bi se postigle terapijske promjene kod uočljivih simptoma. Ovaj pristup našao je široku primjenu u liječenju [[fobija]], ali i brojnih drugih psihičkih poremećaja.<ref name="IEP_Behaviorism">{{cite web |title=Behaviorism |url=https://iep.utm.edu/behaviorism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Neki terapijski pristupi razvili su se iz evropske škole [[Egzistencijalizam|egzistencijalne filozofije]]. Usmjereni prvenstveno na sposobnost pojedinca da razvije i očuva osjećaj smisla i svrhe tokom života, vodeći autori na ovom polju u Sjedinjenim Američkim Državama (među kojima su bili [[Irvin Yalom]] i [[Rollo May]] u Sjedinjenim Američkim Državama te [[Viktor Frankl]], [[Ludwig Binswanger]], [[Medard Boss]], [[R. D. Laing]] i [[Emmy van Deurzen]] u Evropi), nastojali su razviti terapijske pristupe osjetljive na univerzalne "životne krize" koje proizlaze iz ljudske samosvijesti, egzistencijalne nesigurnosti i suočavanja s pitanjima slobode, odgovornosti, usamljenosti i smrtnosti. Inspiraciju su pronalazili u djelima filozofa poput [[Søren Kierkegaard|Sørena Kierkegaarda]], [[Jean-Paul Sartre|Jean-Paula Sartrea]], [[Gabriel Marcel|Gabriela Marcela]], [[Martin Heidegger|Martina Heideggera]] i [[Friedrich Nietzsche|Friedricha Nietzschea]]. Jedinstvenost [[Terapijski odnos|odnosa između pacijenta i terapeuta]] na taj način postaje i glavno sredstvo terapijskog istraživanja. Srodan pravac razmišljanja u psihoterapiji počeo se razvijati tokom 1950-ih kroz rad [[Carl Rogers|Carla Rogersa]]. Oslanjajući se i na ideje [[Abraham Maslow|Abrahama Maslowa]] i njegovu [[Maslovljeva hijerarhija potreba|hijerarhiju ljudskih potreba]], Rogers je uveo [[terapija usmjerena na klijenta|terapiju usmjerenu na klijenta]]. Smatrao je da su za uspješan terapijski proces neophodna tri osnovna uslova: bezuslovno pozitivno prihvatanje klijenta, kongruentnost (autentičnost, iskrenost i transparentnost) te [[Empatija|empatičko razumijevanje]]. Prema Rogersu, takvo terapijsko okruženje omogućava pojedincu da slobodno istražuje vlastita iskustva, razvija samorazumijevanje i ostvaruje svoje potencijale.<ref name="McLeod_2025">{{cite web |last=McLeod |first=Saul |title=Person-Centred Therapy and Core Conditions |url=https://www.simplypsychology.org/client-centred-therapy.html |website=Simply Psychology |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na sličnim osnovama razvijali su se i drugi humanistički pravci. [[Fritz Perls]] i [[Laura Perls]] bili su među osnivačima [[geštalt terapije]], [[Marshall Rosenberg]] razvio je koncept [[nenasilna komunikacija|nenasilne komunikacije]], dok je [[Eric Berne]] razvio [[transakciona analiza|transakcionu analizu]]. Ovi i srodni pristupi kasnije su objedinjeni pod nazivom [[Humanistička psihologija|humanistička psihoterapija]]. Istovremeno, sve veću popularnost stjecali su različiti oblici grupa za samopomoć i literatura namijenjena ličnom razvoju. == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] f42wwdk1qwdsu5iph29fogt6l93pr0e 3900155 3900122 2026-06-23T18:41:09Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en (Historija završena) 3900155 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama (*Missing Persons Act*), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Australija === U [[Australija|Australiji]], vodeća profesionalna tijela za regulaciju i zastupanje interesa savjetnika i psihoterapeuta su [[Australijsko udruženje za savjetovanje]] (ACA) i Federacija za psihoterapiju i savjetovanje Australije (PACFA).<ref name="BHC_Counsellors_2026">{{cite web |title=Counsellors |url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/counsellors |website=Better Health Channel; Department of Health, State Government of Victoria |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nacrt nacionalnih standarda za savjetnike i psihoterapeute ušao je 13. oktobra 2025. u fazu javnih konsultacija, s ciljem uspostavljanja jedinstvenog samoregulirajućeg okvira na nivou cijele države.<ref name="NSCP">{{Cite web |date=2025 |title=Now available – National Standards for Counsellors and Psychotherapists |url=https://www.health.gov.au/news/now-available-national-standards-for-counsellors-and-psychotherapists?language=en |access-date=23. 6. 2026 |website=Australian Government Department of Health }}</ref> Predloženi dokument definiše profesionalne faze u karijeri koje nose tačno utvrđene zahtjeve u pogledu nivoa obrazovanja, praktične obuke i iskustva pod supervizijom, a koje su direktno usklađene s [[Australijski kvalifikacijski okvir|Australijskim kvalifikacijskim okvirom]] (AQF).<ref name="NSCP" /> Nakon završetka procesa prikupljanja povratnih informacija od javnosti i stručne zajednice u decembru 2025, pokrenuta je faza evaluacije pristiglih podnesaka. Standardi su u prvoj polovini 2026. godine ušli u proces finalizacije teksta i pripreme za njihovu postepenu implementaciju unutar krovnih udruženja, te još uvijek nemaju status obavezujućeg državnog zakona, već predstavaju zajednički konsenzus za unutrašnju regulaciju profesije.<ref name="PACFA_Presentation_2026">{{cite report |title=National Standards Regulatory options update |date=2026 |url=https://pacfa.org.au/common/Uploaded%20files/PCFA/PACFA%20PRESENTATION%20National%20Standards%20Regulatory%20Options%20-%20FINAL.pdf |publisher=Psychotherapy and Counselling Federation of Australia (PACFA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historija == {{Također pogledajte|Historija psihoterapije|Hronologija psihoterapije}} Psihoterapija se može smatrati praksom koja postoji kroz različita historijska razdoblja, jer su ljekari, filozofi, duhovni učitelji i drugi ljudi koristili psihološke metode kako bi liječili druge.<ref name="Rehwalt_2013">{{cite web |last=Rehwalt |first=Laura |title=Ancient Classical Roots of Psychology |url=https://www.electrummagazine.com/2013/03/ancient-classical-roots-of-psychology/ |website=Electrum Magazine |date=2013 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Mijares_2014">{{cite book |last=Mijares |first=Sharon G. |title=Modern Psychology and Ancient Wisdom: Psychological Healing Practices from the World's Religious Traditions |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1317788003 |url=https://books.google.ba/books?id=v_2sAgAAQBAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Zapadna kultura|zapadnoj tradiciji]] tokom 19. vijeka razvio se pokret [[Moralni tretman|moralnog tretmana]], pri čemu je pojam "moral" označavao mentalno i emocionalno stanje osobe, a ne moralnost u užem etičkom smislu. Ovaj pristup zasnivao se na neinvazivnim terapijskim metodama i odbacivanju prisile i fizičkog sputavanja pacijenata.<ref name="Carlson_Dain_1960">{{cite journal |last1=Carlson |first1=Eric T. |last2=Dain |first2=Norman |title=The Psychotherapy That Was Moral Treatment |journal=American Journal of Psychiatry |volume=117 |issue=6 |date=1960 |pages=519–524 |doi=10.1176/ajp.117.6.519 |url=https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.117.6.519 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi značajan pravac osnovao je [[Franz Mesmer]] (1734–1815) zajedno sa svojim učenikom [[Armand-Marie-Jacques de Chastenet, markizom od Puységura|Armandom-Marie-Jacquesom de Chastenetom, markizom od Puységura]] (1751–1825). Njihovo učenje, poznato kao mesmerizam ili životinjski magnetizam, imalo je veliki utjecaj na razvoj [[Dinamska psihologija|dinamske psihologije]], [[Psihijatrija|psihijatrije]] i teorija o [[Hipnoza|hipnozi]].<ref name="Ellenberger_1970">{{cite book |last=Ellenberger |first=Henri F. |title=The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry |date=1970 |publisher=Basic Books |url=https://archive.org/details/discoveryofuncon00ellerich |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Gielen_Raymond_2015">{{cite book |last1=Gielen |first1=Uwe P. |last2=Raymond |first2=Jeannette |chapter=The Curious Birth of Psychological Healing in the Western World (1775–1825): From Gaßner to Mesmer to Puységur |editor1-last=Rich |editor1-first=Grant J. |editor2-last=Gielen |editor2-first=Uwe P. |title=Pathfinders in International Psychology |date=2015 |publisher=Emerald Publishing Limited |doi=10.1108/978-1-68123-145-7 |isbn=978-1-68123-145-7 |chapter-url=https://www.emerald.com/books/edited-volume/18655/chapter-abstract/102323989/The-Curious-Birth-of-Psychological-Healing-in-the?redirectedFrom=fulltext |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Godine 1853. [[Walter Cooper Dendy]] upotrijebio je izraz "psycho-therapeia" (psihoterapija), kako bi opisao način na koji ljekari mogu utjecati na mentalna stanja pacijenata, a time i na njihove tjelesne tegobe, na primjer izazivanjem suprotnih emocija radi uspostavljanja mentalne ravnoteže.<ref name="Jackson_1999">{{cite book |last=Jackson |first=Stanley W. |title=Care of the Psyche: A History of Psychological Healing |date=1999 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14733-9 |url=https://archive.org/details/careofpsychehist0000jack |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Jackson_2011">{{cite book |editor-last=Jackson |editor-first=Mark |title=The Oxford Handbook of the History of Medicine |date=2011 |publisher=OUP Oxford |series=Oxford Handbooks in History |isbn=978-0199546497 |url=https://books.google.ba/books?id=6KJ0y_oSaAsC |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Daniel Hack Tuke]] kasnije je preuzeo taj izraz i 1872. godine pisao o "psihoterapeutici" u svojoj knjizi ''[[Ilustracije utjecaja uma na tijelo u zdravlju i bolesti]]'', u kojoj je također predlagao razvoj nauke o životinjskom magnetizmu.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE">{{cite journal |last=Shamdasani |first=Sonu |title='Psychotherapy': the invention of a word |journal=History of the Human Sciences |volume=18 |issue=1 |date=februar 2005 |pages=1–22 |doi=10.1177/0952695105051123 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695105051123 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Tuke_1873">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/illustrationsofi00tuke |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Hippolyte Bernheim]] i njegovi saradnici iz "Škole u [[Nancy, Francuska|Nancyju]]" ([[Ambroise-Auguste Liébeault]], [[Henri-Étienne Beaunis]] i [[Jules Liégeois]]) dodatno su razvili koncept "psihoterapije" u smislu korištenja uma za liječenje tijela putem [[Hipnoza|hipnotizma]].<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Djelo Charlesa Lloyda Tuckeyja iz 1889, pod nazivom ''Psycho-therapeutics, or Treatment by Hypnotism and Suggestion'' (Psihoterapeutika ili liječenje hipnotizmom i sugestijom), popularizovalo je rad Škole u Nancyju na engleskom govornom području.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /><ref name="Tuke_1873_Archive">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/b2040766x |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iste godine [[Frederik van Eeden]] i Albert Willem van Renterghem, nakon posjete Nancyju, preimenovali su svoju kliniku u [[Amsterdam]]u u ''Clinique de Psycho-thérapeutique Suggestive'', što se smatra prvim slučajem upotrebe pojma psihoterapija u nazivu jedne zdravstvene ustanove.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom periodu putujuće [[Scenska hipnoza|hipnotizerske predstave]] stekle su veliku popularnost, što je dodatno podstaklo naučne rasprave o legitimnosti i ulozi [[Hipnoza|hipnoze]] u medicinskoj praksi.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1892, na Drugom kongresu eksperimentalne psihologije, [[Frederik van Eeden]] je pokušao preuzeti zasluge za uvođenje termina "psihoterapija" i distancirati ovaj pojam od "hipnoze".<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1896. njemački časopis ''Zeitschrift für Hypnotismus, Suggestionstherapie, Suggestionslehre und verwandte psychologische Forschungen'' promijenio je naziv u ''Zeitschrift für Hypnotismus, Psychotherapie sowie andere psychophysiologische und psychopathologische Forschungen'', što se vjerovatno smatra prvim naučnim časopisom u kojem je termin "psihoterapija" uključen u naslov.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom ranom periodu pojam psihoterapije označavao je prvenstveno "liječenje bolesti psihičkim ili hipnotičkim utjecajem, odnosno sugestijom".<ref name="OED_psychotherapy" /> [[Datoteka:Hall Freud Jung in front of Clark 1909.jpg|mini|desno|300px|[[Sigmund Freud]] (lijevo) i [[Carl Gustav Jung]] (desno) ispred Univerziteta Clark tokom posjete Sjedinjenim Američkim Državama 1909.]] [[Sigmund Freud]] je posjetio Školu u Nancyju, a njegova rana [[Neurologija|neurološka]] praksa uključivala je primjenu hipnoze. Međutim, prateći rad svog mentora [[Josef Breuer|Josefa Breuera]] - posebno slučaj u kojem su se simptomi djelomično povukli zahvaljujući onome što je pacijentica [[Bertha Pappenheim]] nazvala "[[Liječenje razgovorom|liječenjem razgovorom]]" - Freud je počeo usmjeravati pažnju na poremećaje za koje je smatrao da imaju psihološke uzroke u iskustvima iz djetinjstva i djelovanju [[Nesvjesni um|nesvjesnog uma]]. Tokom narednih godina razvio je metode poput [[slobodne asocijacije]], [[tumačenje snova]], analize [[transfer (psihologija)|transfera]] te teorijski model [[Id, ego i super-ego|Ida, Ega i Super-ega]]. Njegova reputacija „oca psihoterapije“ u velikoj je mjeri izgrađena na razvoju i popularizaciji "[[Psihoanaliza|psihoanalize]]", kao posebnog teorijskog i terapijskog sistema, ali i na utjecaju njegovih učenika i sljedbenika koji su doprinijeli njenom širenju i historijskoj afirmaciji.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Brojni teoretičari, među kojima su [[Alfred Adler]], [[Carl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Karen Horney]], [[Anna Freud]], [[Otto Rank]], [[Erik Erikson]], [[Melanie Klein]] i [[Heinz Kohut]], nadograđivali su Freudove ideje i razvijali vlastite psihoterapijske pravce. Ovi pristupi kasnije su svrstani u grupu [[Psihodinamika|psihodinamskih]] pravca, koje polaze od pretpostavke da [[Svijest|svjesni]] i [[Nesvjesni um|nesvjesni]] psihički procesi značajno utječu na ponašanje, međuljudske odnose i doživljaj vlastite ličnosti. Terapijski proces u klasičnoj psihoanalizi često je trajao godinama i obuhvatao stotine seansi. [[Biheviorizam]] se razvio 1920-ih, dok je [[modifikacija ponašanja]] kao terapijski pristup postala popularna tokom 1950-ih i 1960-ih. Među najznačajnijim predstavnicima ovog pravca bili su [[Joseph Wolpe]] u Južnoafričkoj Republici, [[Monte B. Shapiro|Monte B. Shapiro]] i [[Hans Eysenck]]<ref name="Eysenck_1952">{{cite journal |last=Eysenck |first=Hans J. |title=The effects of psychotherapy: an evaluation |journal=Journal of Consulting Psychology |volume=16 |issue=5 |date=1952 |pages=319–324 |doi=10.1037/h0063633 |pmid=13000035 |url=https://hanseysenck.com/wp-content/uploads/2019/12/1952_eysenck_-_the_effects_of_psychotherapy_an_evaluation_journal_of.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> u Velikoj Britaniji, te [[John B. Watson]] i [[B. F. Skinner]] u Sjedinjenim Američkim Državama. Pristupi u okviru [[Bihevioralna terapija|bihevioralne terapije]] oslanjali su se na principe [[Operantno uslovljavanje|operantnog uslovljavanja]], [[Klasično uslovljavanje|klasičnog uslovljavanja]] i [[Teorije socijalnog učenja|teorije socijalnog učenja]] kako bi se postigle terapijske promjene kod uočljivih simptoma. Ovaj pristup našao je široku primjenu u liječenju [[fobija]], ali i brojnih drugih psihičkih poremećaja.<ref name="IEP_Behaviorism">{{cite web |title=Behaviorism |url=https://iep.utm.edu/behaviorism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Neki terapijski pristupi razvili su se iz evropske škole [[Egzistencijalizam|egzistencijalne filozofije]]. Usmjereni prvenstveno na sposobnost pojedinca da razvije i očuva osjećaj smisla i svrhe tokom života, vodeći autori na ovom polju u Sjedinjenim Američkim Državama (među kojima su bili [[Irvin Yalom]] i [[Rollo May]] u Sjedinjenim Američkim Državama te [[Viktor Frankl]], [[Ludwig Binswanger]], [[Medard Boss]], [[R. D. Laing]] i [[Emmy van Deurzen]] u Evropi), nastojali su razviti terapijske pristupe osjetljive na univerzalne "životne krize" koje proizlaze iz ljudske samosvijesti, egzistencijalne nesigurnosti i suočavanja s pitanjima slobode, odgovornosti, usamljenosti i smrtnosti. Inspiraciju su pronalazili u djelima filozofa poput [[Søren Kierkegaard|Sørena Kierkegaarda]], [[Jean-Paul Sartre|Jean-Paula Sartrea]], [[Gabriel Marcel|Gabriela Marcela]], [[Martin Heidegger|Martina Heideggera]] i [[Friedrich Nietzsche|Friedricha Nietzschea]]. Jedinstvenost [[Terapijski odnos|odnosa između pacijenta i terapeuta]] na taj način postaje i glavno sredstvo terapijskog istraživanja. Srodan pravac razmišljanja u psihoterapiji počeo se razvijati tokom 1950-ih kroz rad [[Carl Rogers|Carla Rogersa]]. Oslanjajući se i na ideje [[Abraham Maslow|Abrahama Maslowa]] i njegovu [[Maslovljeva hijerarhija potreba|hijerarhiju ljudskih potreba]], Rogers je uveo [[terapija usmjerena na klijenta|terapiju usmjerenu na klijenta]]. Smatrao je da su za uspješan terapijski proces neophodna tri osnovna uslova: bezuslovno pozitivno prihvatanje klijenta, kongruentnost (autentičnost, iskrenost i transparentnost) te [[Empatija|empatičko razumijevanje]]. Prema Rogersu, takvo terapijsko okruženje omogućava pojedincu da slobodno istražuje vlastita iskustva, razvija samorazumijevanje i ostvaruje svoje potencijale.<ref name="McLeod_2025">{{cite web |last=McLeod |first=Saul |title=Person-Centred Therapy and Core Conditions |url=https://www.simplypsychology.org/client-centred-therapy.html |website=Simply Psychology |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na sličnim osnovama razvijali su se i drugi humanistički pravci. [[Fritz Perls]] i [[Laura Perls]] bili su među osnivačima [[geštalt terapije]], [[Marshall Rosenberg]] razvio je koncept [[nenasilna komunikacija|nenasilne komunikacije]], dok je [[Eric Berne]] razvio [[transakciona analiza|transakcionu analizu]]. Ovi i srodni pristupi kasnije su objedinjeni pod nazivom [[Humanistička psihologija|humanistička psihoterapija]]. Istovremeno, sve veću popularnost stjecali su različiti oblici grupa za samopomoć i literatura namijenjena ličnom razvoju. Tokom 1950-ih godina [[Albert Ellis]] razvio je [[Racionalno-emotivna bihevioralna terapija|racionalno-emotivnu bihevioralnu terapiju]] (REBT). Nekoliko godina kasnije, nezavisno od Ellisa, psihijatar [[Aaron T. Beck]] razvio je psihoterapijski pristup poznat kao [[kognitivna terapija]]. Oba pravca su uključivala relativno kratke, strukturisane i na sadašnjost usmjerene intervencije, čiji je cilj bio prepoznavanje i mijenjanje uvjerenja, procjena i obrazaca reagovanja pojedinca, što je bilo u suprotnosti s dugotrajnijim pristupom zasnovanim na uvidu kod psihodinamskih ili humanističkih terapija. Beckov pristup u velikoj se mjeri oslanjao na [[Sokratova metoda|Sokratovu metodu]], a brojni autori ukazivali su na sličnosti između kognitivnih terapija i ideja [[Stoicizam|stoičke filozofije]].<ref name="Robertson_2010">{{cite book |last=Robertson |first=Donald |title=The Philosophy of Cognitive-Behavioural Therapy (CBT): Stoic Philosophy as Rational and Cognitive Psychotherapy |date=2010 |publisher=Karnac Books Ltd |isbn=978-1-85575-756-1 |url=https://virtualmmx.ddns.net/gbooks/ThePhilosophyofCognitive-BehaviouralTherapy(CBT).pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Tokom 1970-ih godina kognitivni i bihevioralni pristupi sve češće su se povezivali i objedinjavali pod zajedničkim nazivom [[kognitivno-bihevioralna terapija]] (KBT). Mnogi pravci unutar KBT-a zasnivaju se na aktivnoj, usmjerenoj, ali saradničkoj ulozi terapeuta i klijenta, uz primjenu empirijskog provjeravanja uvjerenja i iskustava te identifikaciji i modifikaciji bazičnih uvjerenja i disfunkcionalnih shema. Ovakav pristup postepeno je postao jedan od najprihvaćenijih oblika liječenja brojnih psihičkih poremećaja. Krajem 20. vijeka razvijen je takozvani "treći val" kognitivnih i bihevioralnih terapija, koji obuhvata pristupe poput [[terapija prihvatanjem i posvećenošću|terapije prihvatanjem i posvećenošću]] (ACT) i [[dijalektička bihevioralna terapija|dijalektičke bihevioralne terapije]] (DBT). Ovi pravci proširili su ranije koncepte uključivanjem novih terapijskih elemenata i tehnika zasnovanih na [[Svjesna prisutnost|svjesnoj prisutnosti]]. Međutim, pojedini autori osporavali su opravdanost pojma "treći val", smatrajući da se ovi pristupi suštinski ne razlikuju od ranijih oblika terapije te da mnoge njihove ideje imaju korijene u prethodnim psihoterapijskim tradicijama.<ref name="Hofmann_2008">{{cite journal |last=Hofmann |first=Stefan G. |title=Acceptance and Commitment Therapy: New Wave or Morita Therapy? |journal=Clinical Psychology: Science and Practice |volume=15 |issue=4 |date=2008 |pages=280–285 |doi=10.1111/j.1468-2850.2008.00138.x |url=https://www.researchgate.net/publication/227778085_Acceptance_and_Commitment_Therapy_New_Wave_or_Morita_Therapy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U istom periodu razvijeni su i drugi savjetodavni i terapijski pristupi, među kojima se izdvajaju [[terapija usmjerena na rješenja|terapija usmjerena na rješenja]] i [[sistemski coaching]], koji naglasak stavljaju na prepoznavanje resursa, postavljanje ciljeva i pronalaženje praktičnih rješenja za životne i profesionalne izazove. Tokom druge polovine 20. vijeka razvili su se i [[Postmodernizam|postmoderni]] psihoterapijski pravci, među kojima su [[narativna terapija]] i [[terapija koherentnosti]]. Za razliku od tradicionalnih pristupa, oni ne polaze od unaprijed definisanih shvatanja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]] i [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], već terapijske ciljeve posmatraju kao rezultat zajedničkog procesa konstrukcije značenja između klijenta i terapeuta unutar šireg društvenog i kulturnog konteksta. U istom periodu razvijala se i [[sistemska terapija]], koja naglasak stavlja na porodične odnose, obrasce komunikacije i grupnu dinamiku, kao i [[transpersonalna psihologija]], usmjerena na proučavanje duhovne dimenzije ljudskog iskustva. Tokom posljednjih decenija 20. vijeka pojavili su se i brojni drugi psihoterapijski pravci, uključujući [[feministička terapija|feminističku terapiju]], [[kratka terapija|kratku terapiju]], [[somatska psihologija|somatsku psihologiju]], [[ekspresivna terapija|ekspresivnu terapiju]], primijenjenu [[pozitivna psihologija|pozitivnu psihologiju]] te pristup [[Ljudske datosti|ljudskih datosti]]. Istraživanje provedeno 2006. među više od 2.500 terapeuta u Sjedinjenim Američkim Državama identifikovalo je najčešće korištene psihoterapijske modele, kao i deset terapeuta koji su imali najveći utjecaj na razvoj psihoterapije tokom prethodnih dvadeset pet godina.<ref name="MindHacks_2007">{{cite web |title=Top 10 influential psychotherapists |url=https://mindhacks.com/2007/04/06/top-10-influential-psychotherapists/ |website=Mind Hacks |date=2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] tbnlxix3sai7cgciyhofi8k7bjr1z0d 3900160 3900155 2026-06-23T19:01:48Z AnToni 2325 /* Kanada */ 3900160 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama ({{en|Missing Persons Act}}), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Australija === U [[Australija|Australiji]], vodeća profesionalna tijela za regulaciju i zastupanje interesa savjetnika i psihoterapeuta su [[Australijsko udruženje za savjetovanje]] (ACA) i Federacija za psihoterapiju i savjetovanje Australije (PACFA).<ref name="BHC_Counsellors_2026">{{cite web |title=Counsellors |url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/counsellors |website=Better Health Channel; Department of Health, State Government of Victoria |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nacrt nacionalnih standarda za savjetnike i psihoterapeute ušao je 13. oktobra 2025. u fazu javnih konsultacija, s ciljem uspostavljanja jedinstvenog samoregulirajućeg okvira na nivou cijele države.<ref name="NSCP">{{Cite web |date=2025 |title=Now available – National Standards for Counsellors and Psychotherapists |url=https://www.health.gov.au/news/now-available-national-standards-for-counsellors-and-psychotherapists?language=en |access-date=23. 6. 2026 |website=Australian Government Department of Health }}</ref> Predloženi dokument definiše profesionalne faze u karijeri koje nose tačno utvrđene zahtjeve u pogledu nivoa obrazovanja, praktične obuke i iskustva pod supervizijom, a koje su direktno usklađene s [[Australijski kvalifikacijski okvir|Australijskim kvalifikacijskim okvirom]] (AQF).<ref name="NSCP" /> Nakon završetka procesa prikupljanja povratnih informacija od javnosti i stručne zajednice u decembru 2025, pokrenuta je faza evaluacije pristiglih podnesaka. Standardi su u prvoj polovini 2026. godine ušli u proces finalizacije teksta i pripreme za njihovu postepenu implementaciju unutar krovnih udruženja, te još uvijek nemaju status obavezujućeg državnog zakona, već predstavaju zajednički konsenzus za unutrašnju regulaciju profesije.<ref name="PACFA_Presentation_2026">{{cite report |title=National Standards Regulatory options update |date=2026 |url=https://pacfa.org.au/common/Uploaded%20files/PCFA/PACFA%20PRESENTATION%20National%20Standards%20Regulatory%20Options%20-%20FINAL.pdf |publisher=Psychotherapy and Counselling Federation of Australia (PACFA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historija == {{Također pogledajte|Historija psihoterapije|Hronologija psihoterapije}} Psihoterapija se može smatrati praksom koja postoji kroz različita historijska razdoblja, jer su ljekari, filozofi, duhovni učitelji i drugi ljudi koristili psihološke metode kako bi liječili druge.<ref name="Rehwalt_2013">{{cite web |last=Rehwalt |first=Laura |title=Ancient Classical Roots of Psychology |url=https://www.electrummagazine.com/2013/03/ancient-classical-roots-of-psychology/ |website=Electrum Magazine |date=2013 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Mijares_2014">{{cite book |last=Mijares |first=Sharon G. |title=Modern Psychology and Ancient Wisdom: Psychological Healing Practices from the World's Religious Traditions |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1317788003 |url=https://books.google.ba/books?id=v_2sAgAAQBAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Zapadna kultura|zapadnoj tradiciji]] tokom 19. vijeka razvio se pokret [[Moralni tretman|moralnog tretmana]], pri čemu je pojam "moral" označavao mentalno i emocionalno stanje osobe, a ne moralnost u užem etičkom smislu. Ovaj pristup zasnivao se na neinvazivnim terapijskim metodama i odbacivanju prisile i fizičkog sputavanja pacijenata.<ref name="Carlson_Dain_1960">{{cite journal |last1=Carlson |first1=Eric T. |last2=Dain |first2=Norman |title=The Psychotherapy That Was Moral Treatment |journal=American Journal of Psychiatry |volume=117 |issue=6 |date=1960 |pages=519–524 |doi=10.1176/ajp.117.6.519 |url=https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.117.6.519 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi značajan pravac osnovao je [[Franz Mesmer]] (1734–1815) zajedno sa svojim učenikom [[Armand-Marie-Jacques de Chastenet, markizom od Puységura|Armandom-Marie-Jacquesom de Chastenetom, markizom od Puységura]] (1751–1825). Njihovo učenje, poznato kao mesmerizam ili životinjski magnetizam, imalo je veliki utjecaj na razvoj [[Dinamska psihologija|dinamske psihologije]], [[Psihijatrija|psihijatrije]] i teorija o [[Hipnoza|hipnozi]].<ref name="Ellenberger_1970">{{cite book |last=Ellenberger |first=Henri F. |title=The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry |date=1970 |publisher=Basic Books |url=https://archive.org/details/discoveryofuncon00ellerich |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Gielen_Raymond_2015">{{cite book |last1=Gielen |first1=Uwe P. |last2=Raymond |first2=Jeannette |chapter=The Curious Birth of Psychological Healing in the Western World (1775–1825): From Gaßner to Mesmer to Puységur |editor1-last=Rich |editor1-first=Grant J. |editor2-last=Gielen |editor2-first=Uwe P. |title=Pathfinders in International Psychology |date=2015 |publisher=Emerald Publishing Limited |doi=10.1108/978-1-68123-145-7 |isbn=978-1-68123-145-7 |chapter-url=https://www.emerald.com/books/edited-volume/18655/chapter-abstract/102323989/The-Curious-Birth-of-Psychological-Healing-in-the?redirectedFrom=fulltext |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Godine 1853. [[Walter Cooper Dendy]] upotrijebio je izraz "psycho-therapeia" (psihoterapija), kako bi opisao način na koji ljekari mogu utjecati na mentalna stanja pacijenata, a time i na njihove tjelesne tegobe, na primjer izazivanjem suprotnih emocija radi uspostavljanja mentalne ravnoteže.<ref name="Jackson_1999">{{cite book |last=Jackson |first=Stanley W. |title=Care of the Psyche: A History of Psychological Healing |date=1999 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14733-9 |url=https://archive.org/details/careofpsychehist0000jack |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Jackson_2011">{{cite book |editor-last=Jackson |editor-first=Mark |title=The Oxford Handbook of the History of Medicine |date=2011 |publisher=OUP Oxford |series=Oxford Handbooks in History |isbn=978-0199546497 |url=https://books.google.ba/books?id=6KJ0y_oSaAsC |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Daniel Hack Tuke]] kasnije je preuzeo taj izraz i 1872. godine pisao o "psihoterapeutici" u svojoj knjizi ''[[Ilustracije utjecaja uma na tijelo u zdravlju i bolesti]]'', u kojoj je također predlagao razvoj nauke o životinjskom magnetizmu.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE">{{cite journal |last=Shamdasani |first=Sonu |title='Psychotherapy': the invention of a word |journal=History of the Human Sciences |volume=18 |issue=1 |date=februar 2005 |pages=1–22 |doi=10.1177/0952695105051123 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695105051123 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Tuke_1873">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/illustrationsofi00tuke |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Hippolyte Bernheim]] i njegovi saradnici iz "Škole u [[Nancy, Francuska|Nancyju]]" ([[Ambroise-Auguste Liébeault]], [[Henri-Étienne Beaunis]] i [[Jules Liégeois]]) dodatno su razvili koncept "psihoterapije" u smislu korištenja uma za liječenje tijela putem [[Hipnoza|hipnotizma]].<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Djelo Charlesa Lloyda Tuckeyja iz 1889, pod nazivom ''Psycho-therapeutics, or Treatment by Hypnotism and Suggestion'' (Psihoterapeutika ili liječenje hipnotizmom i sugestijom), popularizovalo je rad Škole u Nancyju na engleskom govornom području.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /><ref name="Tuke_1873_Archive">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/b2040766x |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iste godine [[Frederik van Eeden]] i Albert Willem van Renterghem, nakon posjete Nancyju, preimenovali su svoju kliniku u [[Amsterdam]]u u ''Clinique de Psycho-thérapeutique Suggestive'', što se smatra prvim slučajem upotrebe pojma psihoterapija u nazivu jedne zdravstvene ustanove.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom periodu putujuće [[Scenska hipnoza|hipnotizerske predstave]] stekle su veliku popularnost, što je dodatno podstaklo naučne rasprave o legitimnosti i ulozi [[Hipnoza|hipnoze]] u medicinskoj praksi.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1892, na Drugom kongresu eksperimentalne psihologije, [[Frederik van Eeden]] je pokušao preuzeti zasluge za uvođenje termina "psihoterapija" i distancirati ovaj pojam od "hipnoze".<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1896. njemački časopis ''Zeitschrift für Hypnotismus, Suggestionstherapie, Suggestionslehre und verwandte psychologische Forschungen'' promijenio je naziv u ''Zeitschrift für Hypnotismus, Psychotherapie sowie andere psychophysiologische und psychopathologische Forschungen'', što se vjerovatno smatra prvim naučnim časopisom u kojem je termin "psihoterapija" uključen u naslov.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom ranom periodu pojam psihoterapije označavao je prvenstveno "liječenje bolesti psihičkim ili hipnotičkim utjecajem, odnosno sugestijom".<ref name="OED_psychotherapy" /> [[Datoteka:Hall Freud Jung in front of Clark 1909.jpg|mini|desno|300px|[[Sigmund Freud]] (lijevo) i [[Carl Gustav Jung]] (desno) ispred Univerziteta Clark tokom posjete Sjedinjenim Američkim Državama 1909.]] [[Sigmund Freud]] je posjetio Školu u Nancyju, a njegova rana [[Neurologija|neurološka]] praksa uključivala je primjenu hipnoze. Međutim, prateći rad svog mentora [[Josef Breuer|Josefa Breuera]] - posebno slučaj u kojem su se simptomi djelomično povukli zahvaljujući onome što je pacijentica [[Bertha Pappenheim]] nazvala "[[Liječenje razgovorom|liječenjem razgovorom]]" - Freud je počeo usmjeravati pažnju na poremećaje za koje je smatrao da imaju psihološke uzroke u iskustvima iz djetinjstva i djelovanju [[Nesvjesni um|nesvjesnog uma]]. Tokom narednih godina razvio je metode poput [[slobodne asocijacije]], [[tumačenje snova]], analize [[transfer (psihologija)|transfera]] te teorijski model [[Id, ego i super-ego|Ida, Ega i Super-ega]]. Njegova reputacija „oca psihoterapije“ u velikoj je mjeri izgrađena na razvoju i popularizaciji "[[Psihoanaliza|psihoanalize]]", kao posebnog teorijskog i terapijskog sistema, ali i na utjecaju njegovih učenika i sljedbenika koji su doprinijeli njenom širenju i historijskoj afirmaciji.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Brojni teoretičari, među kojima su [[Alfred Adler]], [[Carl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Karen Horney]], [[Anna Freud]], [[Otto Rank]], [[Erik Erikson]], [[Melanie Klein]] i [[Heinz Kohut]], nadograđivali su Freudove ideje i razvijali vlastite psihoterapijske pravce. Ovi pristupi kasnije su svrstani u grupu [[Psihodinamika|psihodinamskih]] pravca, koje polaze od pretpostavke da [[Svijest|svjesni]] i [[Nesvjesni um|nesvjesni]] psihički procesi značajno utječu na ponašanje, međuljudske odnose i doživljaj vlastite ličnosti. Terapijski proces u klasičnoj psihoanalizi često je trajao godinama i obuhvatao stotine seansi. [[Biheviorizam]] se razvio 1920-ih, dok je [[modifikacija ponašanja]] kao terapijski pristup postala popularna tokom 1950-ih i 1960-ih. Među najznačajnijim predstavnicima ovog pravca bili su [[Joseph Wolpe]] u Južnoafričkoj Republici, [[Monte B. Shapiro|Monte B. Shapiro]] i [[Hans Eysenck]]<ref name="Eysenck_1952">{{cite journal |last=Eysenck |first=Hans J. |title=The effects of psychotherapy: an evaluation |journal=Journal of Consulting Psychology |volume=16 |issue=5 |date=1952 |pages=319–324 |doi=10.1037/h0063633 |pmid=13000035 |url=https://hanseysenck.com/wp-content/uploads/2019/12/1952_eysenck_-_the_effects_of_psychotherapy_an_evaluation_journal_of.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> u Velikoj Britaniji, te [[John B. Watson]] i [[B. F. Skinner]] u Sjedinjenim Američkim Državama. Pristupi u okviru [[Bihevioralna terapija|bihevioralne terapije]] oslanjali su se na principe [[Operantno uslovljavanje|operantnog uslovljavanja]], [[Klasično uslovljavanje|klasičnog uslovljavanja]] i [[Teorije socijalnog učenja|teorije socijalnog učenja]] kako bi se postigle terapijske promjene kod uočljivih simptoma. Ovaj pristup našao je široku primjenu u liječenju [[fobija]], ali i brojnih drugih psihičkih poremećaja.<ref name="IEP_Behaviorism">{{cite web |title=Behaviorism |url=https://iep.utm.edu/behaviorism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Neki terapijski pristupi razvili su se iz evropske škole [[Egzistencijalizam|egzistencijalne filozofije]]. Usmjereni prvenstveno na sposobnost pojedinca da razvije i očuva osjećaj smisla i svrhe tokom života, vodeći autori na ovom polju u Sjedinjenim Američkim Državama (među kojima su bili [[Irvin Yalom]] i [[Rollo May]] u Sjedinjenim Američkim Državama te [[Viktor Frankl]], [[Ludwig Binswanger]], [[Medard Boss]], [[R. D. Laing]] i [[Emmy van Deurzen]] u Evropi), nastojali su razviti terapijske pristupe osjetljive na univerzalne "životne krize" koje proizlaze iz ljudske samosvijesti, egzistencijalne nesigurnosti i suočavanja s pitanjima slobode, odgovornosti, usamljenosti i smrtnosti. Inspiraciju su pronalazili u djelima filozofa poput [[Søren Kierkegaard|Sørena Kierkegaarda]], [[Jean-Paul Sartre|Jean-Paula Sartrea]], [[Gabriel Marcel|Gabriela Marcela]], [[Martin Heidegger|Martina Heideggera]] i [[Friedrich Nietzsche|Friedricha Nietzschea]]. Jedinstvenost [[Terapijski odnos|odnosa između pacijenta i terapeuta]] na taj način postaje i glavno sredstvo terapijskog istraživanja. Srodan pravac razmišljanja u psihoterapiji počeo se razvijati tokom 1950-ih kroz rad [[Carl Rogers|Carla Rogersa]]. Oslanjajući se i na ideje [[Abraham Maslow|Abrahama Maslowa]] i njegovu [[Maslovljeva hijerarhija potreba|hijerarhiju ljudskih potreba]], Rogers je uveo [[terapija usmjerena na klijenta|terapiju usmjerenu na klijenta]]. Smatrao je da su za uspješan terapijski proces neophodna tri osnovna uslova: bezuslovno pozitivno prihvatanje klijenta, kongruentnost (autentičnost, iskrenost i transparentnost) te [[Empatija|empatičko razumijevanje]]. Prema Rogersu, takvo terapijsko okruženje omogućava pojedincu da slobodno istražuje vlastita iskustva, razvija samorazumijevanje i ostvaruje svoje potencijale.<ref name="McLeod_2025">{{cite web |last=McLeod |first=Saul |title=Person-Centred Therapy and Core Conditions |url=https://www.simplypsychology.org/client-centred-therapy.html |website=Simply Psychology |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na sličnim osnovama razvijali su se i drugi humanistički pravci. [[Fritz Perls]] i [[Laura Perls]] bili su među osnivačima [[geštalt terapije]], [[Marshall Rosenberg]] razvio je koncept [[nenasilna komunikacija|nenasilne komunikacije]], dok je [[Eric Berne]] razvio [[transakciona analiza|transakcionu analizu]]. Ovi i srodni pristupi kasnije su objedinjeni pod nazivom [[Humanistička psihologija|humanistička psihoterapija]]. Istovremeno, sve veću popularnost stjecali su različiti oblici grupa za samopomoć i literatura namijenjena ličnom razvoju. Tokom 1950-ih godina [[Albert Ellis]] razvio je [[Racionalno-emotivna bihevioralna terapija|racionalno-emotivnu bihevioralnu terapiju]] (REBT). Nekoliko godina kasnije, nezavisno od Ellisa, psihijatar [[Aaron T. Beck]] razvio je psihoterapijski pristup poznat kao [[kognitivna terapija]]. Oba pravca su uključivala relativno kratke, strukturisane i na sadašnjost usmjerene intervencije, čiji je cilj bio prepoznavanje i mijenjanje uvjerenja, procjena i obrazaca reagovanja pojedinca, što je bilo u suprotnosti s dugotrajnijim pristupom zasnovanim na uvidu kod psihodinamskih ili humanističkih terapija. Beckov pristup u velikoj se mjeri oslanjao na [[Sokratova metoda|Sokratovu metodu]], a brojni autori ukazivali su na sličnosti između kognitivnih terapija i ideja [[Stoicizam|stoičke filozofije]].<ref name="Robertson_2010">{{cite book |last=Robertson |first=Donald |title=The Philosophy of Cognitive-Behavioural Therapy (CBT): Stoic Philosophy as Rational and Cognitive Psychotherapy |date=2010 |publisher=Karnac Books Ltd |isbn=978-1-85575-756-1 |url=https://virtualmmx.ddns.net/gbooks/ThePhilosophyofCognitive-BehaviouralTherapy(CBT).pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Tokom 1970-ih godina kognitivni i bihevioralni pristupi sve češće su se povezivali i objedinjavali pod zajedničkim nazivom [[kognitivno-bihevioralna terapija]] (KBT). Mnogi pravci unutar KBT-a zasnivaju se na aktivnoj, usmjerenoj, ali saradničkoj ulozi terapeuta i klijenta, uz primjenu empirijskog provjeravanja uvjerenja i iskustava te identifikaciji i modifikaciji bazičnih uvjerenja i disfunkcionalnih shema. Ovakav pristup postepeno je postao jedan od najprihvaćenijih oblika liječenja brojnih psihičkih poremećaja. Krajem 20. vijeka razvijen je takozvani "treći val" kognitivnih i bihevioralnih terapija, koji obuhvata pristupe poput [[terapija prihvatanjem i posvećenošću|terapije prihvatanjem i posvećenošću]] (ACT) i [[dijalektička bihevioralna terapija|dijalektičke bihevioralne terapije]] (DBT). Ovi pravci proširili su ranije koncepte uključivanjem novih terapijskih elemenata i tehnika zasnovanih na [[Svjesna prisutnost|svjesnoj prisutnosti]]. Međutim, pojedini autori osporavali su opravdanost pojma "treći val", smatrajući da se ovi pristupi suštinski ne razlikuju od ranijih oblika terapije te da mnoge njihove ideje imaju korijene u prethodnim psihoterapijskim tradicijama.<ref name="Hofmann_2008">{{cite journal |last=Hofmann |first=Stefan G. |title=Acceptance and Commitment Therapy: New Wave or Morita Therapy? |journal=Clinical Psychology: Science and Practice |volume=15 |issue=4 |date=2008 |pages=280–285 |doi=10.1111/j.1468-2850.2008.00138.x |url=https://www.researchgate.net/publication/227778085_Acceptance_and_Commitment_Therapy_New_Wave_or_Morita_Therapy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U istom periodu razvijeni su i drugi savjetodavni i terapijski pristupi, među kojima se izdvajaju [[terapija usmjerena na rješenja|terapija usmjerena na rješenja]] i [[sistemski coaching]], koji naglasak stavljaju na prepoznavanje resursa, postavljanje ciljeva i pronalaženje praktičnih rješenja za životne i profesionalne izazove. Tokom druge polovine 20. vijeka razvili su se i [[Postmodernizam|postmoderni]] psihoterapijski pravci, među kojima su [[narativna terapija]] i [[terapija koherentnosti]]. Za razliku od tradicionalnih pristupa, oni ne polaze od unaprijed definisanih shvatanja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]] i [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], već terapijske ciljeve posmatraju kao rezultat zajedničkog procesa konstrukcije značenja između klijenta i terapeuta unutar šireg društvenog i kulturnog konteksta. U istom periodu razvijala se i [[sistemska terapija]], koja naglasak stavlja na porodične odnose, obrasce komunikacije i grupnu dinamiku, kao i [[transpersonalna psihologija]], usmjerena na proučavanje duhovne dimenzije ljudskog iskustva. Tokom posljednjih decenija 20. vijeka pojavili su se i brojni drugi psihoterapijski pravci, uključujući [[feministička terapija|feminističku terapiju]], [[kratka terapija|kratku terapiju]], [[somatska psihologija|somatsku psihologiju]], [[ekspresivna terapija|ekspresivnu terapiju]], primijenjenu [[pozitivna psihologija|pozitivnu psihologiju]] te pristup [[Ljudske datosti|ljudskih datosti]]. Istraživanje provedeno 2006. među više od 2.500 terapeuta u Sjedinjenim Američkim Državama identifikovalo je najčešće korištene psihoterapijske modele, kao i deset terapeuta koji su imali najveći utjecaj na razvoj psihoterapije tokom prethodnih dvadeset pet godina.<ref name="MindHacks_2007">{{cite web |title=Top 10 influential psychotherapists |url=https://mindhacks.com/2007/04/06/top-10-influential-psychotherapists/ |website=Mind Hacks |date=2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] gki551d440niske1lnzcssv57hfpz2w 3900283 3900160 2026-06-24T09:22:59Z Bosancica by MK 173186 Preveden još jedan dio teksta sa Wikipedia en 3900283 wikitext text/x-wiki {{Šablon:Psihologija bočna traka}} [[Datoteka:Lounge InterContinental Singapore Cut 2.jpg|mini|desno|300px|Psihoterapija]] '''Psihoterapija''' (također '''psihološka terapija''' ili '''terapija razgovorom''') predstavlja skup psiholoških metoda i postupaka koji se, najčešće kroz redovnu [[Razgovor|interakciju]] između terapeuta i klijenta, koriste radi ublažavanja psihičkih teškoća, podsticanja ličnog razvoja i unapređenja kvaliteta života. Psihoterapija nastoji pomoći pojedincu u razumijevanju i mijenjanju obrazaca [[mišljenje|mišljenja]], [[Emocije|emocija]] i [[Ponašanje|ponašanja]], ublažavanju psihičkih simptoma te poboljšanju međuljudskih odnosa i [[socijalne vještine|socijalnih vještina]].<ref name="APA_Psychotherapy">{{cite web |title=What is Psychotherapy? |url=https://www.psychiatry.org/patients-families/psychotherapy |website=American Psychiatric Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje brojni psihoterapijski pravci prilagođeni različitim dobnim skupinama i potrebama klijenata. Dok su neki pristupi potkrijepljeni [[Praksa zasnovana na dokazima|naučnim dokazima]] i koriste se u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], drugi su kritikovani zbog nedovoljne empirijske osnovanosti te se u stručnoj literaturi ponekad opisuju kao [[pseudonauka|pseudonaučni]].<ref name="Hupp_SantaMaria_2023">{{cite book |last1=Hupp |first1=Stephen |last2=Santa Maria |first2=Cara L. |title=Pseudoscience in Therapy: A Skeptical Field Guide |date=2023 |publisher=Cambridge University Press |edition=ilustrovano |isbn=978-1-316-51922-6 |url=https://books.google.ba/books?id=5NxizwEACAAJ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Postoje stotine psihoterapijskih tehnika, od kojih pojedine predstavljaju tek manje varijacije, dok se druge zasnivaju na potpuno različitim teorijskim konceptima psihologije.<ref name="Gelo_Pritz_Rieken_2015">{{cite book |last1=Gelo |first1=Omar C.G. |last2=Pritz |first2=Alfred |last3=Rieken |first3=Bernd |title=Psychotherapy Research: Foundations, Process, and Outcome |date=2015 |publisher=Springer Wien |doi=10.1007/978-3-7091-1382-0 |isbn=978-3-7091-1381-3 |url=https://download.e-bookshelf.de/download/0003/9326/79/L-G-0003932679-0013266322.pdf |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>Većina psihoterapijskih pristupa odvija se kroz individualne susrete između klijenta i terapeuta, dok se neki provode u okviru [[grupna psihoterapija|grupne psihoterapije]], uključujući rad s [[partnerska terapija|partnerima]] i [[porodična terapija|porodicama]].<ref name="Schwartz_2017">{{cite web |last=Schwartz |first=Jeremy |title=Five Reasons to Consider Group Therapy |url=https://health.usnews.com/health-care/for-better/articles/2017-07-14/5-reasons-to-consider-group-therapy |date=2017 |website=U.S. News & World Report |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapeuti mogu biti stručnjaci iz područja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]], kao što su [[psihijatar|psihijatri]], [[psiholog|psiholozi]], medicinske sestre specijalizovane za mentalno zdravlje, [[klinički socijalni radnik|klinički socijalni radnici]], [[porodični terapeut|partnerski i porodični terapeuti]] ili [[licencirani profesionalni savjetnici]]. Psihoterapeuti mogu dolaziti i iz drugih stručnih oblasti, a njihov profesionalni status, način licenciranja i zakonska regulacija razlikuju se u zavisnosti od države i pravnog sistema. U nekim zemljama djelatnost psihoterapeuta je zakonski uređena, dok je u drugima regulacija djelomična ili ne postoji, a sam naziv "psihoterapeut" može biti zakonski zaštićen ili nezaštićen. Psihoterapija je pokazala opću efikasnost u tretmanu širokog spektra različitih stanja, iako njena [[efikasnost]] varira u zavisnosti od pojedinca i prirode samog poremećaja koji se tretira. Iako veliki broj preglednih radova potvrđuje njenu korist, i dalje se vode rasprave o najprikladnijim metodama procjene ishoda terapije, uključujući primjenu [[randomizirano kontrolirano istraživanje|randomiziranih kontrolisanih istraživanja]] u odnosu na individualizovane pristupe. Jedan [[pregledni rad]] iz 2022, koji je obuhvatio 102 [[Metaanaliza|metaanalize]], pokazao je da su efekati psihoterapije i farmakoloških tretmana uglavnom mali, zbog čega su autori preporučili [[promjena paradigme|promjenu paradigme]] u istraživanjima [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]].<ref name="Leichsenring_2022">{{cite journal |last1=Leichsenring |first1=Falk |last2=Steinert |first2=Christiane |last3=Rabung |first3=Sven |last4=Ioannidis |first4=John P. A. |title=The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults: an umbrella review and meta‐analytic evaluation of recent meta‐analyses |journal=World Psychiatry |date=2022 |volume=21 |issue=1 |pages=133–145 |doi=10.1002/wps.20941 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8751557/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iako se mnogi oblici terapije razlikuju po tehnikama koje koriste, oni često [[Presuda ptice Dodo|postižu slične krajnje rezultate]], što je dovelo do razvoja teorija o [[teorija zajedničkih faktora|zajedničkim faktorima]], prema kojima su elementi poput [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]] među najvažnijim pokretačima terapijske uspješnosti. Među izazovima psihoterapije navode se visoke stope odustajanja pacijenata od terapije, ograničeno razumijevanje mehanizama koji dovode do promjena, mogućnost pojave [[neželjeni efekat|neželjenih efekata]] te pitanja vezana za dosljednost terapeuta u primjeni propisanih terapijskih postupaka. Kritičari su također ukazivali na određena pitanja o [[naučna metoda|naučnoj osnovanosti]], njenim [[Kultura|kulturološkim pretpostavkama]] i [[Moć (društvena i politička)|odnosima moći]] između terapeuta i klijenta, dok drugi autori tvrde da se ona nedovoljno koristi u poređenju s [[Psihofarmaci|farmakološkim tretmanima]]. == Definicije == Pojam ''[[wikt:psihoterapija|psihoterapija]]'' potječe od [[Starogrčki jezik|starogrčkih]] riječi ''[[Wikt:psūkhḗ|psūkhḗ]]'' ([[Wikt:ψυχή|ψυχή]], što znači "dah", "duh" ili "duša") i ''therapeia'' ([[Wikt:θεραπεία|θεραπεία]], sa značenjem "liječenje" ili "medicinski tretman"). Rječnik ''Oxford English Dictionary'' definiše je kao "liječenje poremećaja uma ili ličnosti psihološkim sredstvima...", iako se u ranijoj upotrebi termin odnosio prvenstveno na liječenje bolesti putem hipnotičke sugestije.<ref name="OED_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy, n. |url=https://www.oed.com/dictionary/psychotherapy_n |website=Oxford English Dictionary |publisher=Oxford University Press |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Psihoterapija se često naziva i "terapijom razgovorom", posebno u popularnim i općim prikazima ove djelatnosti<ref name="NAMI_psychotherapy">{{cite web |title=Psychotherapy |url=https://www.nami.org/treatments-and-approaches/psychotherapy/ |website=National Alliance on Mental Illness (NAMI) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> premda se ne zasnivaju svi psihoterapijski pristupi isključivo na [[Verbalna komunikacija|verbalnoj komunikaciji]].<ref name="YourDictionary_talk_therapy">{{cite web |title=Talk Therapy Definition |url=https://www.yourdictionary.com/talk-therapy |website=YourDictionary |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Djeca i odrasli koji ne komuniciraju verbalno ili ne komuniciraju na uobičajen način nisu isključeni iz psihoterapijskog procesa; štaviše, pojedini terapijski pristupi posebno su razvijeni za takve osobe.<ref name="Akwash_2018">{{cite journal |last=Akwash |first=Francis |title=Psychotherapy And Counselling |journal=International Journal for Psychotherapy in Africa |date=2018 |volume=3 |issue=1 |pages=7–14 |url=https://journals.ezenwaohaetorc.org/index.php/IJPA/article/download/949/958 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američko psihološko udruženje]] (APA) usvojila je 2012. rezoluciju o efikasnosti psihoterapije,<ref name="APA_Resolution_2012">{{cite web |title=Resolution on Psychotherapy Effectiveness |url=https://www.apa.org/about/policy/resolution-psychotherapy |date=2012 |website=American Psychological Association |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> zasnovanu na definiciji američkog psihologa [[John C. Norcross|Johna Norcrossa]]: {{Citat|Psihoterapija je informisana i namjerna primjena [[Klinička psihologija|kliničkih metoda]] i [[Međuljudski odnosi|interpersonalnih pristupa]] zasnovanih na utvrđenim psihološkim principima, s ciljem pomoći ljudima da promijene svoja ponašanja, spoznaje, emocije i/ili druge lične karakteristike u smjerovima koje sami smatraju poželjnim.<ref name="Campbell_2013">{{cite journal |last1=Campbell |first1=Linda F. |last2=Norcross |first2=John C. |last3=Vasquez |first3=Melba J. T. |last4=Kaslow |first4=Nadine J. |title=Recognition of psychotherapy effectiveness: the APA resolution |journal=Psychotherapy |date=2013 |volume=50 |issue=1 |pages=98–101 |doi=10.1037/a0031817 |pmid=23505985 |url=https://www.researchgate.net/publication/236058462_Recognition_of_Psychotherapy_Effectiveness_The_APA_Resolution |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref>}} Psihijatar [[Jerome Frank (psihijatar)|Jerome Frank]] definisao je psihoterapiju kao iscjeljujući odnos koji koristi društveno priznate metode kroz niz susreta između terapeuta i klijenta, pri čemu se prvenstveno koriste riječi, postupci i rituali, koje je smatrao oblicima [[persuazija|persuazije]] i [[Retorika|retorike]].<ref name="Frank_Frank_1993">{{cite book |last1=Frank |first1=Jerome D. |last2=Frank |first2=Julia B. |title=Persuasion and Healing: A Comparative Study of Psychotherapy |date=1993 |publisher=JHU Press |edition=reprint |isbn=978-0801846366 |url=https://books.google.ba/books?id=vnMBQiOyTn0C |language=en}}</ref> Historijski gledano, pojam psihoterapija ponekad se koristio u užem smislu i odnosio se na interpretativne metode, naročito [[psihoanaliza|psihoanalizu]], za razliku od drugih pristupa liječenju psihičkih poremećaja, poput modifikacije ponašanja.<ref name="Gregory_Zangwill_1987">{{cite book |last1=Gregory |first1=R. L. |last2=Zangwill |first2=O. L. |title=The Oxford companion to the mind |date=1987 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford [Oxfordshire] ; New York |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00greg |isbn=978-0198661245 |language=en}}</ref> Pojedine definicije [[Savjetovanje|savjetovanja]] u određenoj mjeri se preklapaju s psihoterapijom (naročito u nedirektivnim pristupima usmjerenim na klijenta). Međutim, savjetovanje se često odnosi na pružanje podrške i smjernica za svakodnevne životne poteškoće u određenim područjima, obično u kraćem trajanju i s manje medicinskim ili "profesionalnim" fokusom.<ref name="Mulhauser_History">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=History of Counselling & Psychotherapy |url=https://counsellingresource.com/therapy/types/history/ |website=CounsellingResource |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojam [[Psihijatrijska somatoterapija|somatoterapija]] podrazumijeva liječenje mentalnih bolesti fizičkim putem (kao što su lijekovi, elektrokonvulzivna terapija ili psihohirurgija), a ne psihoterapijom. Pojam [[socioterapija]] odnosi na korištenje društvenog okruženja osobe s ciljem postizanja terapijske promjene.<ref name="Basford_Slevin_2003">{{cite book |editor1-last=Basford |editor1-first=Lynn |editor2-last=Slevin |editor2-first=Oliver |title=Theory and Practice of Nursing: An Integrated Approach to Caring Practice |date=2003 |series=Campion Integrated Studies |publisher=Nelson Thornes |edition=illustrated |isbn=978-0748758388 |url=https://books.google.ba/books?id=WCSunMx7EJ8C |language=en}}</ref> Psihoterapija može uključivati i pitanja [[Duhovnost|duhovnosti]] kao važnog dijela psihološkog života pojedinca, a pojedini terapijski pravci razvijeni su pod utjecajem duhovnih i filozofskih tradicija. Ipak, pristupi koji duhovnu dimenziju tretiraju kao zasebno područje djelovanja ne smatraju se nužno dijelom tradicionalne ili naučno priznate psihoterapije.<ref name="Varma_Gupta_2008">{{cite book |last1=Varma |first1=Vijoy K |last2=Gupta |first2=Nitin |title=Psychotherapy in a Traditional Society: Context, Concept and Practice |date=2008 |publisher=Jaypee Brothers Publishers |isbn=978-8184482362 |url=https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722144240/https://books.google.co.uk/books?id=QFEWmuja1CwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |archive-date=22. juli 2015 |url-status=dead |language=en}}</ref> == Provođenje == Psihoterapija se može provoditi uživo, kroz individualni rad, rad s partnerima, porodicama ili grupama, kao i putem [[telefonsko savjetovanje|telefonskog]] i [[online savjetovanje|online savjetovanja]] (vidi također {{section link||Telepsihoterapija}}).<ref name="Wright_2008">{{cite journal |last=Wright |first=Jesse H. |title=Computer-Assisted Psychotherapy |journal=Psychiatric Times |date=2008 |volume=25 |issue=14 |url=https://www.psychiatrictimes.com/view/computer-assisted-psychotherapy |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Razvijeni su i različiti oblici kompjuterski podržane terapije, uključujući [[Terapija virtuelnom stvarnošću|terapiju virtuelnom stvarnošću]] za postizanje virtuelne rehabilitacije, multimedijalne programe za podučavanje kognitivnim tehnikama, te prijenosne uređaje koji omogućavaju bolje praćenje simptoma i primjenu terapijskih strategija u svakodnevnom životu (vidi također {{section link||Kompjuterski podržana psihoterapija}}).<ref name="Wright_2008" /><ref name="Carroll_Rounsaville_2010">{{cite journal |last1=Carroll |first1=Kathleen M. |last2=Rounsaville |first2=Bruce J. |title=Computer-assisted therapy in psychiatry: be brave-it's a new world |journal=Current Psychiatry Reports |date=2010 |volume=12 |issue=5 |pages=426–32 |doi=10.1007/s11920-010-0146-2 |pmc=2967758 |pmid=20683681 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2967758/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Većina psihoterapijskih pristupa zasniva se na [[razgovor]]u kao obliku verbalne komunikacije. Pojedini pravci koriste i razne druge oblike komunikacije, poput pisane riječi, [[Umjetničko djelo|umjetničkih djela]], [[Drama|dramskog izraza]], [[Narativ|narativnih]] priča ili [[Muzika|muzike]]. Psihoterapija s djecom i njihovim roditeljima često uključuje [[Igra|igru]], dramatizaciju (odnosno [[igranje uloga]]) i crtanje, pri čemu se iz ovih neverbalnih i posrednih načina interakcije zajednički oblikuje terapijska priča.<ref name="Schechter_Coates_2006">{{cite book |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Coates |first2=Susan W. |title=9/11: Mental Health in the Wake of Terrorist Attacks |editor1-last=Neria |editor1-first=Yuval |editor2-last=Gross |editor2-first=Raz |editor3-last=Marshall |editor3-first=Randall |date=2006 |publisher=Cambridge University Press |pages=402–427 |chapter=Relationally and Developmentally Focused Interventions with Young Children and Their Caregivers Affected by the Events of 9/11 |isbn=978-1-139-45772-9 |url=https://books.google.mw/books?id=kADL4ymHsY8C |language=en}}</ref> U savremenoj psihoterapijskoj praksi sve češće se koriste i digitalni alati za vođenje dokumentacije o terapijskom procesu. Primjera radi, ambijentalni sistemi primjenjuju tehnologiju prepoznavanja govora koja bilježi dijalog između kliničara i pacijenta te generiše nacrte zabilješki za kasniji pregled. Ovakvi alati moraju ispunjavati zahtjeve zaštite privatnosti i sigurnosti podataka propisane relevantnim standardima i zakonodavstvom.<ref name="Seyedi_2023">{{cite journal |last1=Seyedi |first1=Salman |last2=Griner |first2=Emily |last3=Corbin |first3=Lisette |last4=Jiang |first4=Zifan |last5=Roberts |first5=Kailey |last6=Iacobelli |first6=Luca |last7=Milloy |first7=Aaron |last8=Boazak |first8=Mina |last9=Rad |first9=Ali Bahrami |last10=Abbasi |first10=Ahmed |last11=Cotes |first11=Robert O. |last12=Clifford |first12=Gari D. |title=Using HIPAA (Health Insurance Portability and Accountability Act)–Compliant Transcription Services for Virtual Psychiatric Interviews: Pilot Comparison Study |journal=JMIR Mental Health |date=2023 |volume=10 |pages=402-427 |doi=10.2196/48517 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10646674/ |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="RTF_AI_Documentation">{{cite web |title=3 AI Tools for Smarter, Faster Clinical Documentation |url=https://www.re-thinkingthefuture.com/technologies/gp3893-3-ai-tools-for-smarter-faster-clinical-documentation/ |website=Rethinking The Future |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="OrbDoc_Mental_Health">{{cite web |title=AI Medical Scribe for Mental Health & Behavioral Health |url=https://orbdoc.com/specialties/mental-health-behavioral/ |website=OrbDoc |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="ExpertSay_AI_HIPAA">{{cite web |title=AI Therapy Note Tools That Are Actually HIPAA-Compliant |url=https://expertsay.blog/ai-therapy-note-tools-that-are-actually-hipaa-compliant/ |website=ExpertSay |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Regulativa == Psihoterapiju tradicionalno provode [[stručnjak za mentalno zdravlje|stručnjaci za mentalno zdravlje]], poput psihologa i psihijatara, ali i profesionalci drugih profila, uključujući porodične terapeute, kliničke socijalne radnike, medicinske sestre i druge stručnjake koji su završili specijalizaciju iz određenog psihoterapijskog pravca. U pojedinim zemljama psihoterapiju mogu provoditi i akademski ili naučno obrazovani stručnjaci koji su prošli odgovarajuće obrazovanje iz oblasti psihoterapije. Pored stručnog obrazovanja, u mnogim državama psihoterapeuti su obavezni da se registruju pri zvaničnom strukovnom tijelu ili komori kako bi dobili dozvolu za pružanje usluga. [[Psihijatar|Psihijatri]] se prvenstveno obrazuju kao doktori medicine i kao takvi mogu propisivati [[Lijek|lijekove na recept]]. Njihova specijalistička psihijatrijska edukacija počinje nakon završetka medicinskog fakulteta kroz ljekarsku specijalizaciju (kod nas poznatu kao specijalizacija iz psihijatrije), a njihova uža stručnost odnosi se na mentalne poremećaje ili različite oblike mentalnih bolesti.<ref>{{Cite web |title=How to Become a Psychiatrist – Career Path, Salary and Job Description {{!}} UniversityHQ |url=https://universityhq.org/how-to-become/psychiatrist-careers/ |access-date=13 March 2022 |website=universityhq.org}}</ref> [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] [[Klinička psihologija|Klinički psiholozi]] stječu specijalizirano obrazovanje iz psihologije koje uključuje kliničku praksu i naučnoistraživački rad. U mnogim državama to obrazovanje podrazumijeva doktorski studij iz kliničke psihologije ili srodnih oblasti, dok se u drugim sistemima ostvaruje kroz specijalističke i postdiplomske programe. Psiholozi koji se bave psihoterapijom obično prolaze dodatnu višegodišnju edukaciju iz jednog ili više priznatih psihoterapijskih pravaca. Psihoterapijom se bave i drugi stručnjaci, poput kliničkih socijalnih radnika, savjetnika za mentalno zdravlje, pastoralnih savjetnika i medicinskih sestara specijaliziranih za mentalno zdravlje. Brojni programi edukacije iz psihoterapije i ustanove koje ih provode imaju interdisciplinarni karakter te okupljaju stručnjake različitih profesija. U većini zemalja edukacija iz psihoterapije odvija se na postdiplomskom nivou, najčešće kroz master ili doktorske programe koji traju nekoliko godina i uključuju intenzivnu superviziju te praktičan klinički rad. Nakon završetka osnovne edukacije, psihoterapeuti su obično obavezni kontinuirano stručno usavršavati svoja znanja i vještine.<ref name="APsaA_Psychotherapy_Training">{{cite web |title=Psychoanalytic Psychotherapy Training |url=https://apsa.org/education-research/psychoanalytic-psychotherapy-training/ |website=American Psychoanalytic Association (APsaA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) razvila je 2013. detaljan popis opsežnih profesionalnih kompetencija koje bi trebao posjedovati evropski psihoterapeut.<ref name="EAP_Core_Competencies_2013">{{cite web |title=The Professional Competencies of a European Psychotherapist: The Core Competencies of A European Psychotherapist |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Final-Core-Competencies-v-3-3_July2013.pdf |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da se tokom psihoterapije često raspravlja o osjetljivim i duboko ličnim temama, od terapeuta se očekuje, a u mnogim zemljama i zakonski su obavezani, da poštuju povjerljivost podataka klijenta ili pacijenta. Značaj [[Povjerljivost klijenata|profesionalne tajne]], kao i ograničene okolnosti u kojima se ona može prekršiti radi zaštite klijenta ili drugih osoba, definisan je etičkim kodeksima regulatornih psihoterapijskih organizacija.<ref name="APA_Code_Section4">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct: Section 4: Privacy and Confidentiality |url=https://www.apa.org/ethics/code?item=7 |website=American Psychological Association (APA) |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> Povjerljivost se najčešće može prekinuti u situacijama kada terapeut ima saznanja da je dijete ili starija osoba izložena fizičkom zlostavljanju, kada postoji neposredna i ozbiljna prijetnja samopovređivanjem ili samoubistvom, ili kada postoji jasna i neposredna opasnost od nanošenja teške tjelesne povrede određenoj osobi. U pojedinim državama psihoterapeuti su zakonski [[Obavezni prijavilac|obavezni prijaviti]] takve slučajeve nadležnim institucijama.<ref name="Mathews_2022">{{cite book |last=Mathews |first=Ben |title=Child Safety, Welfare and Well-being |editor-last1=Deb |editor-first1=Sibnath |date=2022 |edition=2 |publisher=Springer Publishing |location=Singapore |pages=485–521 |chapter=Developing Countries and the Potential of Mandatory Reporting Laws to Identify Severe Child Abuse and Neglects |isbn=978-981-16-9820-0 |doi=10.1007/978-981-16-9820-0 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-16-9820-0_27 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-9820-0 |access-date=21. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Evropa === Prema podacima iz 2015, među evropskim državama i dalje postoje značajne razlike u pogledu zakonske regulative i pružanja psihoterapijskih usluga. U pojedinim zemljama ne postoji zakonska regulativa koja uređuje obavljanje psihoterapijske djelatnosti niti zaštita profesionalnog naziva psihoterapeuta. Pojedine zemlje primjenjuju sistem dobrovoljne registracije u okviru nezavisnih profesionalnih organizacija, dok druge nastoje ograničiti obavljanje psihoterapije isključivo na "stručnjake za mentalno zdravlje" (psihologe i psihijatre) s državno priznatim obrazovanjem. Također, od zemlje do zemlje, razlikuju se profesionalni nazivi i zvanja koja su zakonski zaštićena.<ref name="Woelbert_2015">{{cite book |last=Woelbert |first=Eva |title=Psychotherapy for mental illness in Europe: An exploration on the evidence base and the status quo |publisher=Publications Office of the European Union |location=Luxembourg |date=2015 |isbn=978-92-79-46165-1 |id=JRC94870 |url=https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC94870 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Strazburška deklaracija o psihoterapiji donesena je 21. oktobra 1990. godine u Strasbourgu, a usvojili su je predstavnici evropskih psihoterapijskih organizacija i udruženja. Deklaracija predstavlja osnovni dokument na kojem [[Evropsko udruženje za psihoterapiju]] (EAP) zasniva svoje djelovanje. U skladu s ciljevima [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetske zdravstvene organizacije]] (WHO), sporazumom o nediskriminaciji koji se primjenjuje u okviru [[Evropska unija|Evropske unije]] i Evropskog ekonomskog prostora (EEA), te načelom slobodnog kretanja ljudi i usluga, potpisnici Deklaracije usaglasili su se o nekoliko osnovnih načela:<ref name="EAP_1990">{{cite web |title=The Strasbourg Declaration on Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/Resources/EAP-Documents/Strasbourg-Declaration-On-Psychotherapy |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |date=21. 10. 1990 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> * psihoterapija je nezavisna naučna disciplina, a njena primjena predstavlja samostalnu i slobodnu profesiju; * obrazovanje iz psihoterapije provodi se na naprednom, stručnom i naučnom nivou; * raznolikost psihoterapijskih metoda je osigurana i zagarantovana; * cjelovita psihoterapijska edukacija obuhvata teorijsku nastavu, lično iskustvo i rad na sebi, kao i praktični rad pod supervizijom, uz stjecanje odgovarajućih znanja o različitim psihoterapijskim pristupima i procesima; * pristup psihoterapijskoj edukaciji omogućen je osobama s različitim prethodnim kvalifikacijama, naročito iz oblasti humanističkih i društvenih nauka. Radi ostvarivanja ovih ciljeva, EAP je uspostavio saradnju s institucijama Evropske unije i Evropskom komisijom. S obzirom na to da je slobodno kretanje radne snage jedno od osnovnih načela Evropske unije, evropsko zakonodavstvo može imati prednost nad nacionalnim propisima koji ograničavaju pristup profesiji ili predstavljaju oblike restriktivne profesionalne prakse. U [[Njemačka|Njemačkoj]] je pružanje psihoterapijskih usluga odraslim osobama ograničeno na kvalifikovane psihologe i ljekare (uključujući psihijatre) koji su završili višegodišnju specijalističku edukaciju i stekli odgovarajuću licencu za psihoterapijski rad.<ref name="IQWiG_2025">{{cite book |title=In brief: Mental health problems: Where can you find help in Germany? |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279513/ |publisher=Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG) |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Budući da [[psihoanaliza]], [[psihodinamska terapija]], [[kognitivno-bihevioralna terapija]] i [[Sistemska terapija|sistemska terapija]] ispunjavaju kriterije njemačkog zdravstvenog osiguranja, stručnjaci se najčešće dodatno usavršavaju u jednom od ovih psihoterapijskih pravaca. Za psihologe to podrazumijeva tri godine redovne praktične edukacije (4.200 sati), u čemu je uključen jednogodišnji staž u akreditovanoj psihijatrijskoj ustanovi, šest mjeseci kliničkog rada u vanbolničkoj ustanovi, 600 sati psihoterapije pod supervizijom u vanbolničkom okruženju i najmanje 600 sati teorijske nastave.<ref name="PsychTh-APrV_2016">{{cite web |title=Ausbildungs- und Prüfungsverordnung für Psychologische Psychotherapeuten (PsychTh-APrV) |url=https://www.impp.de/files/PDF/Gesetze/PsychTh-APrV_stand-20160418.pdf |website=Institut für medizinische und pharmazeutische Prüfungsfragen (IMPP) |date=2016 |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> [[Socijalni radnik|Socijalni radnici]] mogu završiti specijalističku edukaciju za rad s djecom i adolescentima.<ref name="IQWiG_2025" /> Slično tome, u [[Italija|Italiji]] je obavljanje psihoterapijske djelatnosti dozvoljeno samo diplomiranim psiholozima i doktorima medicine koji su završili četverogodišnju specijalističku edukaciju iz priznatog psihoterapijskog pravca.<ref name="CNOP_1989">{{cite web |title=Regulation of the profession of the psychologist |url=https://www.psy.it/regulation-of-the-profession-of-the-psychologist-2/ |website=Consiglio Nazionale Ordine Psicologi (CNOP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Manghi_2021">{{cite book |last=Manghi |first=Moreno |title=Psicanalisi senza cura: Atto psicanalico e atto terapeutico |publisher=Polimnia Digital Editions |date=2021 |isbn=978-88-99193-66-9 |url=https://lacan-con-freud.it/polimnia_anteprime/aprile2021/manghi_psicanalisi_senza_cura_anteprima_pdf.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=it}}</ref> U [[Švedska|Švedskoj]] je naziv "psihoterapeut" zakonski zaštićen te ga mogu koristiti isključivo stručnjaci koji su završili odgovarajuću postdiplomsku edukaciju iz psihoterapije i dobili licencu Nacionalnog odbora za zdravstvo i socijalnu zaštitu.<ref name="Socialstyrelsen_2026">{{cite web |title=Licence application: Psychotherapist educated outside the EU/EEA |url=https://legitimation.socialstyrelsen.se/en/licence-application/outside-eu-eea/psychotherapist-educated-outside-eu-eea/ |website=The National Board of Health and Welfare (Socialstyrelsen) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Francuska|Francusko]] zakonodavstvo ograničava upotrebu naziva "psihoterapeut" na stručnjake upisane u Nacionalni registar psihoterapeuta.<ref name="Arrêté_2010">{{cite web |title=Arrêté du 9 juin 2010 relatif aux demandes d'inscription au registre national des psychothérapeutes |url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000022336754 |website=Légifrance; Le service public de la diffusion du droit |date=9. 6. 2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> Za upis u registar potrebno je završiti edukaciju iz kliničke psihopatologije i stručnu praksu, pri čemu pravo pristupa imaju doktori medicine te osobe sa završenim magistarskim studijem psihologije ili psihoanalize.<ref name="EAP_France">{{cite web |title=Psychotherapy in France |url=https://www.europsyche.org/About/Situation-of-Psychotherapy-in-Various-Countries/France |website=European Association for Psychotherapy (EAP) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Austrija]] i [[Švicarska]] među evropskim su državama koje zakonski priznaju multidisciplinarni pristup psihoterapiji, omogućavajući pristup psihoterapijskoj edukaciji stručnjacima različitih obrazovnih profila, pod uslovom da ispune propisane kriterije stručnog osposobljavanja.<ref name="Eurydice_Austria_2026">{{cite web |title=Austria: Legislation and official policy documents |url=https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/eurypedia/austria/legislation-and-official-policy-documents |website=Eurydice - European Commission |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]], vlada i [[Vijeće za zdravstvene i njegovateljske profesije]] razmatrali su uvođenje obavezne zakonske registracije, ali su odlučili da je regulaciju najbolje prepustiti samim profesionalnim tijelima. Zbog toga je [[Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti]] (PSA) pokrenula mrežu akreditovanih dobrovoljnih registara.<ref name="DH_2007">{{cite web |title=Trust, assurance and safety: the regulation of health professionals in the 21st century |url=https://www.gov.uk/government/publications/trust-assurance-and-safety-the-regulation-of-health-professionals-in-the-21st-century |website=Department of Health, Government of the United Kingdom |date=21. 2. 2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="McGivern_Fischer_2012">{{cite journal |last1=McGivern |first1=Gerry |last2=Fischer |first2=Michael Daniel |title=Reactivity and reactions to regulatory transparency in medicine, psychotherapy and counselling |journal=Social Science & Medicine |volume=74 |issue=3 |pages=289–296 |date=februar 2012 |doi=10.1016/j.socscimed.2011.09.035 |pmid=22104085 |url=http://wrap.warwick.ac.uk/45260/1/WRAP_McGivern_McGivern__Fischer_SSM_2012_Reactivity__Reactions_to_Regulatory_Transparency_in_Medicine_Psychotherapy__Counselling_%28Authors%27_version%29.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="HSCA_2012">{{cite web |title=Health and Social Care Act 2012 |url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2012/7 |website=legislation.gov.uk |date=2012 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="PSA_FAQs_2026">{{cite web |title=Accredited Registers: FAQs |url=https://www.professionalstandards.org.uk/what-we-do/accredited-registers/about-accredited-registers/faqs |website=Professional Standards Authority (PSA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nazivi "savjetnik" i "psihoterapeut" nisu zakonski zaštićeni u Ujedinjenom Kraljevstvu. Stručnjaci koji ispune propisane standarde obrazovanja i profesionalne prakse (obično diploma nivoa 4) mogu podnijeti zahtjev za članstvo u profesionalnim tijelima koje nadzire Uprava za profesionalne standarde u zdravstvenoj i socijalnoj zaštiti (PSA). Time se korisnicima omogućava uvid u kvalifikacije i profesionalni status pružaoca psihoterapijskih usluga. === Sjedinjene Američke Države === U pojedinim saveznim državama savjetnici i terapeuti moraju posjedovati odgovarajuću licencu kako bi mogli koristiti određene profesionalne nazive ili ih navoditi u svrhu predstavljanja i oglašavanja. U nekim drugim saveznim državama, ograničenja u obavljanju prakse uže su povezana s naplatom naknada (honorara). Postupke licenciranja i regulacije provode nadležna tijela saveznih država. Predstavljanje kao licenciranog stručnjaka bez posjedovanja odgovarajuće licence u pravilu je nezakonito.<ref name="Mulhauser_2026">{{cite web |last=Mulhauser |first=Greg |title=Professional Licensing in Mental Health |url=https://counsellingresource.com/therapy/aboutcouns/licensure/ |website=CounsellingResource |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na primjer, bez licence stručnjak uglavnom ne može ostvarivati naplatu usluga putem zdravstvenih osiguravajućih društava.<ref name="Wolf_et_al_2026">{{cite web |last1=Wolf |first1=Abraham |last2=Keitner |first2=Gabor |last3=Jennings |first3=Barbara |title=The Psychotherapeutic Professions in the United States of America |url=https://cdn.ymaws.com/www.psychotherapyresearch.org/resource/resmgr/imported/events/barcelona/reports/report_usa.pdf |website=Society for Psychotherapy Research (SPR) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Informacije o licenciranju psihologa u pojedinim saveznim državama pruža [[Američko psihološko udruženje]] (APA).<ref name="APA_State_Licensure_2026">{{cite web |title=State Licensure |url=https://www.apaservices.org/practice/ce/state |website=APA Services; American Psychological Association |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pored zakonskih propisa saveznih država, Američko psihološko udruženje od svojih članova zahtijeva pridržavanje dokumenta ''Etička načela psihologa i Kodeks profesionalnog ponašanja''.<ref name="APA_Ethics_2017">{{cite web |title=Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |website=American Psychological Association (APA) |date=2017 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Američki odbor za profesionalnu psihologiju]] (ABPP) vrši provjeru i certifikaciju psihologa koji pokažu kompetentnost u odobrenim specijalističkim oblastima profesionalne psihologije.<ref name="Clay_2010">{{cite web |last=Clay |first=Rebecca A. |title=Gaining specialty certification |url=https://www.apa.org/gradpsych/2010/03/specialty-certification |website=GradPSYCH Magazine; American Psychological Association |date=2010 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Kanada === Regulacija psihoterapije nalazi se pod nadležnošću provincija i teritorija, te se razlikuje od regije do regije. U [[Quebec]]u, je psihoterapija regulisana profesionalna djelatnost koju mogu obavljati isključivo psiholozi, doktori medicine i nosioci dozvole za obavljanje psihoterapije koju izdaje [[Ordre des psychologues du Québec]] (Komora psihologa Quebeca). Članovi određenih profesija, uključujući [[socijalni rad|socijalne radnike]], bračne i porodične terapeute, [[Okupaciona terapija|radne terapeute]], [[Školski savjetnik|školske savjetnike]], [[Kriminologija|kriminologe]], [[Seksologija|seksologe]], [[Psihoedukacija|psihoedukatore]] i registrovane medicinske sestre, mogu steći dozvolu za obavljanje psihoterapije ukoliko ispune propisane obrazovne i stručne uslove. Stručni nadzor nad njihovim radom provode njihove matične profesionalne komore. Određeni stručnjaci koji su se bavili psihoterapijom prije stupanja na snagu sadašnjeg sistema regulacije zadržali su pravo na obavljanje psihoterapije na osnovu ranije izdatih dozvola.<ref name="OPQ_Qui_pratique_2026">{{cite web |title=Qui pratique la psychothérapie? |url=https://www.ordrepsy.qc.ca/fr/qui-pratique-psychotherapie |website=Ordre des psychologues du Québec (OPQ) |access-date=23. 6. 2026 |language=fr}}</ref> U [[Ontario|Ontariju]] je 1. jula 2019. na snagu stupio Zakon o nestalim osobama ({{en|Missing Persons Act}}), s ciljem proširenja ovlaštenja policije prilikom istraga u slučajevima nestalih osoba. Ovaj zakon omogućava policiji da zahtijeva (umjesto da samo traži odobrenje) od zdravstvenih radnika, uključujući psihoterapeute, da ustupe inače povjerljive dokumente o svom klijentu, ukoliko postoji osnovana sumnja da je taj klijent nestao.<ref name="CPO_Bulletin_2019">{{cite journal |title=New Legislation: Missing Persons Act, 2018 |journal=The Bulletin |volume=46 |issue=2 |date=2019 |url=https://cpo.on.ca/wp-content/uploads/Complete-Issue-October-2019.pdf |publisher=The College of Psychologists of Ontario |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="CBC_Missing_Persons_2019">{{cite news |last=CBC News |title=New Missing Persons act gives Ontario police more power to investigate |url=https://www.cbc.ca/news/canada/kitchener-waterloo/ontario-missing-persons-act-maureen-trask-1.5164532 |work=CBC News |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Pojedini stručnjaci izrazili su zabrinutost da bi navedeni zakon mogao narušiti načelo povjerljivosti u psihoterapiji te otvoriti mogućnost njegove zloupotrebe od strane policijskih organa.<ref name="Mares_2019">{{cite web |last=Mares |first=Beth |title=New police powers trump privacy in Ontario |url=https://www.therapytorontotherapist.ca/pp2.htm |website=Therapy Toronto |date=2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> S druge strane, zagovornici zakona ističu da on sadrži mehanizme zaštite privatnosti i odgovarajuće kontrolne procedure koje ograničavaju mogućnost zloupotrebe.<ref name="TheStar_Missing_Persons_2019">{{cite news |title=New Ontario law expands police powers in missing person cases |url=https://www.thestar.com/news/gta/new-ontario-law-expands-police-powers-in-missing-person-cases/article_d3f1254c-8d8b-527b-8e93-7a0e98a85f57.html |work=The Toronto Star |date=18. 7. 2019 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> === Australija === U [[Australija|Australiji]], vodeća profesionalna tijela za regulaciju i zastupanje interesa savjetnika i psihoterapeuta su [[Australijsko udruženje za savjetovanje]] (ACA) i Federacija za psihoterapiju i savjetovanje Australije (PACFA).<ref name="BHC_Counsellors_2026">{{cite web |title=Counsellors |url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/counsellors |website=Better Health Channel; Department of Health, State Government of Victoria |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Nacrt nacionalnih standarda za savjetnike i psihoterapeute ušao je 13. oktobra 2025. u fazu javnih konsultacija, s ciljem uspostavljanja jedinstvenog samoregulirajućeg okvira na nivou cijele države.<ref name="NSCP">{{Cite web |date=2025 |title=Now available – National Standards for Counsellors and Psychotherapists |url=https://www.health.gov.au/news/now-available-national-standards-for-counsellors-and-psychotherapists?language=en |access-date=23. 6. 2026 |website=Australian Government Department of Health }}</ref> Predloženi dokument definiše profesionalne faze u karijeri koje nose tačno utvrđene zahtjeve u pogledu nivoa obrazovanja, praktične obuke i iskustva pod supervizijom, a koje su direktno usklađene s [[Australijski kvalifikacijski okvir|Australijskim kvalifikacijskim okvirom]] (AQF).<ref name="NSCP" /> Nakon završetka procesa prikupljanja povratnih informacija od javnosti i stručne zajednice u decembru 2025, pokrenuta je faza evaluacije pristiglih podnesaka. Standardi su u prvoj polovini 2026. godine ušli u proces finalizacije teksta i pripreme za njihovu postepenu implementaciju unutar krovnih udruženja, te još uvijek nemaju status obavezujućeg državnog zakona, već predstavaju zajednički konsenzus za unutrašnju regulaciju profesije.<ref name="PACFA_Presentation_2026">{{cite report |title=National Standards Regulatory options update |date=2026 |url=https://pacfa.org.au/common/Uploaded%20files/PCFA/PACFA%20PRESENTATION%20National%20Standards%20Regulatory%20Options%20-%20FINAL.pdf |publisher=Psychotherapy and Counselling Federation of Australia (PACFA) |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historija == {{Također pogledajte|Historija psihoterapije|Hronologija psihoterapije}} Psihoterapija se može smatrati praksom koja postoji kroz različita historijska razdoblja, jer su ljekari, filozofi, duhovni učitelji i drugi ljudi koristili psihološke metode kako bi liječili druge.<ref name="Rehwalt_2013">{{cite web |last=Rehwalt |first=Laura |title=Ancient Classical Roots of Psychology |url=https://www.electrummagazine.com/2013/03/ancient-classical-roots-of-psychology/ |website=Electrum Magazine |date=2013 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Mijares_2014">{{cite book |last=Mijares |first=Sharon G. |title=Modern Psychology and Ancient Wisdom: Psychological Healing Practices from the World's Religious Traditions |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-1317788003 |url=https://books.google.ba/books?id=v_2sAgAAQBAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U [[Zapadna kultura|zapadnoj tradiciji]] tokom 19. vijeka razvio se pokret [[Moralni tretman|moralnog tretmana]], pri čemu je pojam "moral" označavao mentalno i emocionalno stanje osobe, a ne moralnost u užem etičkom smislu. Ovaj pristup zasnivao se na neinvazivnim terapijskim metodama i odbacivanju prisile i fizičkog sputavanja pacijenata.<ref name="Carlson_Dain_1960">{{cite journal |last1=Carlson |first1=Eric T. |last2=Dain |first2=Norman |title=The Psychotherapy That Was Moral Treatment |journal=American Journal of Psychiatry |volume=117 |issue=6 |date=1960 |pages=519–524 |doi=10.1176/ajp.117.6.519 |url=https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/ajp.117.6.519 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi značajan pravac osnovao je [[Franz Mesmer]] (1734–1815) zajedno sa svojim učenikom [[Armand-Marie-Jacques de Chastenet, markizom od Puységura|Armandom-Marie-Jacquesom de Chastenetom, markizom od Puységura]] (1751–1825). Njihovo učenje, poznato kao mesmerizam ili životinjski magnetizam, imalo je veliki utjecaj na razvoj [[Dinamska psihologija|dinamske psihologije]], [[Psihijatrija|psihijatrije]] i teorija o [[Hipnoza|hipnozi]].<ref name="Ellenberger_1970">{{cite book |last=Ellenberger |first=Henri F. |title=The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry |date=1970 |publisher=Basic Books |url=https://archive.org/details/discoveryofuncon00ellerich |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Gielen_Raymond_2015">{{cite book |last1=Gielen |first1=Uwe P. |last2=Raymond |first2=Jeannette |chapter=The Curious Birth of Psychological Healing in the Western World (1775–1825): From Gaßner to Mesmer to Puységur |editor1-last=Rich |editor1-first=Grant J. |editor2-last=Gielen |editor2-first=Uwe P. |title=Pathfinders in International Psychology |date=2015 |publisher=Emerald Publishing Limited |doi=10.1108/978-1-68123-145-7 |isbn=978-1-68123-145-7 |chapter-url=https://www.emerald.com/books/edited-volume/18655/chapter-abstract/102323989/The-Curious-Birth-of-Psychological-Healing-in-the?redirectedFrom=fulltext |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Godine 1853. [[Walter Cooper Dendy]] upotrijebio je izraz "psycho-therapeia" (psihoterapija), kako bi opisao način na koji ljekari mogu utjecati na mentalna stanja pacijenata, a time i na njihove tjelesne tegobe, na primjer izazivanjem suprotnih emocija radi uspostavljanja mentalne ravnoteže.<ref name="Jackson_1999">{{cite book |last=Jackson |first=Stanley W. |title=Care of the Psyche: A History of Psychological Healing |date=1999 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-14733-9 |url=https://archive.org/details/careofpsychehist0000jack |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Jackson_2011">{{cite book |editor-last=Jackson |editor-first=Mark |title=The Oxford Handbook of the History of Medicine |date=2011 |publisher=OUP Oxford |series=Oxford Handbooks in History |isbn=978-0199546497 |url=https://books.google.ba/books?id=6KJ0y_oSaAsC |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Daniel Hack Tuke]] kasnije je preuzeo taj izraz i 1872. godine pisao o "psihoterapeutici" u svojoj knjizi ''[[Ilustracije utjecaja uma na tijelo u zdravlju i bolesti]]'', u kojoj je također predlagao razvoj nauke o životinjskom magnetizmu.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE">{{cite journal |last=Shamdasani |first=Sonu |title='Psychotherapy': the invention of a word |journal=History of the Human Sciences |volume=18 |issue=1 |date=februar 2005 |pages=1–22 |doi=10.1177/0952695105051123 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0952695105051123 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Tuke_1873">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/illustrationsofi00tuke |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Hippolyte Bernheim]] i njegovi saradnici iz "Škole u [[Nancy, Francuska|Nancyju]]" ([[Ambroise-Auguste Liébeault]], [[Henri-Étienne Beaunis]] i [[Jules Liégeois]]) dodatno su razvili koncept "psihoterapije" u smislu korištenja uma za liječenje tijela putem [[Hipnoza|hipnotizma]].<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Djelo Charlesa Lloyda Tuckeyja iz 1889, pod nazivom ''Psycho-therapeutics, or Treatment by Hypnotism and Suggestion'' (Psihoterapeutika ili liječenje hipnotizmom i sugestijom), popularizovalo je rad Škole u Nancyju na engleskom govornom području.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /><ref name="Tuke_1873_Archive">{{cite book |last=Tuke |first=Daniel Hack |title=Illustrations of the influence of the mind upon the body in health and disease: designed to elucidate the action of the imagination |date=1873 |publisher=Henry C. Lea |url=https://archive.org/details/b2040766x |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Iste godine [[Frederik van Eeden]] i Albert Willem van Renterghem, nakon posjete Nancyju, preimenovali su svoju kliniku u [[Amsterdam]]u u ''Clinique de Psycho-thérapeutique Suggestive'', što se smatra prvim slučajem upotrebe pojma psihoterapija u nazivu jedne zdravstvene ustanove.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom periodu putujuće [[Scenska hipnoza|hipnotizerske predstave]] stekle su veliku popularnost, što je dodatno podstaklo naučne rasprave o legitimnosti i ulozi [[Hipnoza|hipnoze]] u medicinskoj praksi.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1892, na Drugom kongresu eksperimentalne psihologije, [[Frederik van Eeden]] je pokušao preuzeti zasluge za uvođenje termina "psihoterapija" i distancirati ovaj pojam od "hipnoze".<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Godine 1896. njemački časopis ''Zeitschrift für Hypnotismus, Suggestionstherapie, Suggestionslehre und verwandte psychologische Forschungen'' promijenio je naziv u ''Zeitschrift für Hypnotismus, Psychotherapie sowie andere psychophysiologische und psychopathologische Forschungen'', što se vjerovatno smatra prvim naučnim časopisom u kojem je termin "psihoterapija" uključen u naslov.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> U tom ranom periodu pojam psihoterapije označavao je prvenstveno "liječenje bolesti psihičkim ili hipnotičkim utjecajem, odnosno sugestijom".<ref name="OED_psychotherapy" /> [[Datoteka:Hall Freud Jung in front of Clark 1909.jpg|mini|desno|300px|[[Sigmund Freud]] (lijevo) i [[Carl Gustav Jung]] (desno) ispred Univerziteta Clark tokom posjete Sjedinjenim Američkim Državama 1909.]] [[Sigmund Freud]] je posjetio Školu u Nancyju, a njegova rana [[Neurologija|neurološka]] praksa uključivala je primjenu hipnoze. Međutim, prateći rad svog mentora [[Josef Breuer|Josefa Breuera]] - posebno slučaj u kojem su se simptomi djelomično povukli zahvaljujući onome što je pacijentica [[Bertha Pappenheim]] nazvala "[[Liječenje razgovorom|liječenjem razgovorom]]" - Freud je počeo usmjeravati pažnju na poremećaje za koje je smatrao da imaju psihološke uzroke u iskustvima iz djetinjstva i djelovanju [[Nesvjesni um|nesvjesnog uma]]. Tokom narednih godina razvio je metode poput [[slobodne asocijacije]], [[tumačenje snova]], analize [[transfer (psihologija)|transfera]] te teorijski model [[Id, ego i super-ego|Ida, Ega i Super-ega]]. Njegova reputacija „oca psihoterapije“ u velikoj je mjeri izgrađena na razvoju i popularizaciji "[[Psihoanaliza|psihoanalize]]", kao posebnog teorijskog i terapijskog sistema, ali i na utjecaju njegovih učenika i sljedbenika koji su doprinijeli njenom širenju i historijskoj afirmaciji.<ref name="Shamdasani_2005_SAGE" /> Brojni teoretičari, među kojima su [[Alfred Adler]], [[Carl Gustav Jung|Carl Jung]], [[Karen Horney]], [[Anna Freud]], [[Otto Rank]], [[Erik Erikson]], [[Melanie Klein]] i [[Heinz Kohut]], nadograđivali su Freudove ideje i razvijali vlastite psihoterapijske pravce. Ovi pristupi kasnije su svrstani u grupu [[Psihodinamika|psihodinamskih]] pravca, koje polaze od pretpostavke da [[Svijest|svjesni]] i [[Nesvjesni um|nesvjesni]] psihički procesi značajno utječu na ponašanje, međuljudske odnose i doživljaj vlastite ličnosti. Terapijski proces u klasičnoj psihoanalizi često je trajao godinama i obuhvatao stotine seansi. [[Biheviorizam]] se razvio 1920-ih, dok je [[modifikacija ponašanja]] kao terapijski pristup postala popularna tokom 1950-ih i 1960-ih. Među najznačajnijim predstavnicima ovog pravca bili su [[Joseph Wolpe]] u Južnoafričkoj Republici, [[Monte B. Shapiro|Monte B. Shapiro]] i [[Hans Eysenck]]<ref name="Eysenck_1952">{{cite journal |last=Eysenck |first=Hans J. |title=The effects of psychotherapy: an evaluation |journal=Journal of Consulting Psychology |volume=16 |issue=5 |date=1952 |pages=319–324 |doi=10.1037/h0063633 |pmid=13000035 |url=https://hanseysenck.com/wp-content/uploads/2019/12/1952_eysenck_-_the_effects_of_psychotherapy_an_evaluation_journal_of.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> u Velikoj Britaniji, te [[John B. Watson]] i [[B. F. Skinner]] u Sjedinjenim Američkim Državama. Pristupi u okviru [[Bihevioralna terapija|bihevioralne terapije]] oslanjali su se na principe [[Operantno uslovljavanje|operantnog uslovljavanja]], [[Klasično uslovljavanje|klasičnog uslovljavanja]] i [[Teorije socijalnog učenja|teorije socijalnog učenja]] kako bi se postigle terapijske promjene kod uočljivih simptoma. Ovaj pristup našao je široku primjenu u liječenju [[fobija]], ali i brojnih drugih psihičkih poremećaja.<ref name="IEP_Behaviorism">{{cite web |title=Behaviorism |url=https://iep.utm.edu/behaviorism/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Neki terapijski pristupi razvili su se iz evropske škole [[Egzistencijalizam|egzistencijalne filozofije]]. Usmjereni prvenstveno na sposobnost pojedinca da razvije i očuva osjećaj smisla i svrhe tokom života, vodeći autori na ovom polju u Sjedinjenim Američkim Državama (među kojima su bili [[Irvin Yalom]] i [[Rollo May]] u Sjedinjenim Američkim Državama te [[Viktor Frankl]], [[Ludwig Binswanger]], [[Medard Boss]], [[R. D. Laing]] i [[Emmy van Deurzen]] u Evropi), nastojali su razviti terapijske pristupe osjetljive na univerzalne "životne krize" koje proizlaze iz ljudske samosvijesti, egzistencijalne nesigurnosti i suočavanja s pitanjima slobode, odgovornosti, usamljenosti i smrtnosti. Inspiraciju su pronalazili u djelima filozofa poput [[Søren Kierkegaard|Sørena Kierkegaarda]], [[Jean-Paul Sartre|Jean-Paula Sartrea]], [[Gabriel Marcel|Gabriela Marcela]], [[Martin Heidegger|Martina Heideggera]] i [[Friedrich Nietzsche|Friedricha Nietzschea]]. Jedinstvenost [[Terapijski odnos|odnosa između pacijenta i terapeuta]] na taj način postaje i glavno sredstvo terapijskog istraživanja. Srodan pravac razmišljanja u psihoterapiji počeo se razvijati tokom 1950-ih kroz rad [[Carl Rogers|Carla Rogersa]]. Oslanjajući se i na ideje [[Abraham Maslow|Abrahama Maslowa]] i njegovu [[Maslovljeva hijerarhija potreba|hijerarhiju ljudskih potreba]], Rogers je uveo [[terapija usmjerena na klijenta|terapiju usmjerenu na klijenta]]. Smatrao je da su za uspješan terapijski proces neophodna tri osnovna uslova: bezuslovno pozitivno prihvatanje klijenta, kongruentnost (autentičnost, iskrenost i transparentnost) te [[Empatija|empatičko razumijevanje]]. Prema Rogersu, takvo terapijsko okruženje omogućava pojedincu da slobodno istražuje vlastita iskustva, razvija samorazumijevanje i ostvaruje svoje potencijale.<ref name="McLeod_2025">{{cite web |last=McLeod |first=Saul |title=Person-Centred Therapy and Core Conditions |url=https://www.simplypsychology.org/client-centred-therapy.html |website=Simply Psychology |date=2025 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Na sličnim osnovama razvijali su se i drugi humanistički pravci. [[Fritz Perls]] i [[Laura Perls]] bili su među osnivačima [[geštalt terapije]], [[Marshall Rosenberg]] razvio je koncept [[nenasilna komunikacija|nenasilne komunikacije]], dok je [[Eric Berne]] razvio [[transakciona analiza|transakcionu analizu]]. Ovi i srodni pristupi kasnije su objedinjeni pod nazivom [[Humanistička psihologija|humanistička psihoterapija]]. Istovremeno, sve veću popularnost stjecali su različiti oblici grupa za samopomoć i literatura namijenjena ličnom razvoju. Tokom 1950-ih godina [[Albert Ellis]] razvio je [[Racionalno-emotivna bihevioralna terapija|racionalno-emotivnu bihevioralnu terapiju]] (REBT). Nekoliko godina kasnije, nezavisno od Ellisa, psihijatar [[Aaron T. Beck]] razvio je psihoterapijski pristup poznat kao [[kognitivna terapija]]. Oba pravca su uključivala relativno kratke, strukturisane i na sadašnjost usmjerene intervencije, čiji je cilj bio prepoznavanje i mijenjanje uvjerenja, procjena i obrazaca reagovanja pojedinca, što je bilo u suprotnosti s dugotrajnijim pristupom zasnovanim na uvidu kod psihodinamskih ili humanističkih terapija. Beckov pristup u velikoj se mjeri oslanjao na [[Sokratova metoda|Sokratovu metodu]], a brojni autori ukazivali su na sličnosti između kognitivnih terapija i ideja [[Stoicizam|stoičke filozofije]].<ref name="Robertson_2010">{{cite book |last=Robertson |first=Donald |title=The Philosophy of Cognitive-Behavioural Therapy (CBT): Stoic Philosophy as Rational and Cognitive Psychotherapy |date=2010 |publisher=Karnac Books Ltd |isbn=978-1-85575-756-1 |url=https://virtualmmx.ddns.net/gbooks/ThePhilosophyofCognitive-BehaviouralTherapy(CBT).pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Tokom 1970-ih godina kognitivni i bihevioralni pristupi sve češće su se povezivali i objedinjavali pod zajedničkim nazivom [[kognitivno-bihevioralna terapija]] (KBT). Mnogi pravci unutar KBT-a zasnivaju se na aktivnoj, usmjerenoj, ali saradničkoj ulozi terapeuta i klijenta, uz primjenu empirijskog provjeravanja uvjerenja i iskustava te identifikaciji i modifikaciji bazičnih uvjerenja i disfunkcionalnih shema. Ovakav pristup postepeno je postao jedan od najprihvaćenijih oblika liječenja brojnih psihičkih poremećaja. Krajem 20. vijeka razvijen je takozvani "treći val" kognitivnih i bihevioralnih terapija, koji obuhvata pristupe poput [[terapija prihvatanjem i posvećenošću|terapije prihvatanjem i posvećenošću]] (ACT) i [[dijalektička bihevioralna terapija|dijalektičke bihevioralne terapije]] (DBT). Ovi pravci proširili su ranije koncepte uključivanjem novih terapijskih elemenata i tehnika zasnovanih na [[Svjesna prisutnost|svjesnoj prisutnosti]]. Međutim, pojedini autori osporavali su opravdanost pojma "treći val", smatrajući da se ovi pristupi suštinski ne razlikuju od ranijih oblika terapije te da mnoge njihove ideje imaju korijene u prethodnim psihoterapijskim tradicijama.<ref name="Hofmann_2008">{{cite journal |last=Hofmann |first=Stefan G. |title=Acceptance and Commitment Therapy: New Wave or Morita Therapy? |journal=Clinical Psychology: Science and Practice |volume=15 |issue=4 |date=2008 |pages=280–285 |doi=10.1111/j.1468-2850.2008.00138.x |url=https://www.researchgate.net/publication/227778085_Acceptance_and_Commitment_Therapy_New_Wave_or_Morita_Therapy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> U istom periodu razvijeni su i drugi savjetodavni i terapijski pristupi, među kojima se izdvajaju [[terapija usmjerena na rješenja|terapija usmjerena na rješenja]] i [[sistemski coaching]], koji naglasak stavljaju na prepoznavanje resursa, postavljanje ciljeva i pronalaženje praktičnih rješenja za životne i profesionalne izazove. Tokom druge polovine 20. vijeka razvili su se i [[Postmodernizam|postmoderni]] psihoterapijski pravci, među kojima su [[narativna terapija]] i [[terapija koherentnosti]]. Za razliku od tradicionalnih pristupa, oni ne polaze od unaprijed definisanih shvatanja [[Mentalno zdravlje|mentalnog zdravlja]] i [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], već terapijske ciljeve posmatraju kao rezultat zajedničkog procesa konstrukcije značenja između klijenta i terapeuta unutar šireg društvenog i kulturnog konteksta. U istom periodu razvijala se i [[sistemska terapija]], koja naglasak stavlja na porodične odnose, obrasce komunikacije i grupnu dinamiku, kao i [[transpersonalna psihologija]], usmjerena na proučavanje duhovne dimenzije ljudskog iskustva. Tokom posljednjih decenija 20. vijeka pojavili su se i brojni drugi psihoterapijski pravci, uključujući [[feministička terapija|feminističku terapiju]], [[kratka terapija|kratku terapiju]], [[somatska psihologija|somatsku psihologiju]], [[ekspresivna terapija|ekspresivnu terapiju]], primijenjenu [[pozitivna psihologija|pozitivnu psihologiju]] te pristup [[Ljudske datosti|ljudskih datosti]]. Istraživanje provedeno 2006. među više od 2.500 terapeuta u Sjedinjenim Američkim Državama identifikovalo je najčešće korištene psihoterapijske modele, kao i deset terapeuta koji su imali najveći utjecaj na razvoj psihoterapije tokom prethodnih dvadeset pet godina.<ref name="MindHacks_2007">{{cite web |title=Top 10 influential psychotherapists |url=https://mindhacks.com/2007/04/06/top-10-influential-psychotherapists/ |website=Mind Hacks |date=2007 |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Vrste == {{Također pogledajte|Spisak psihoterapija}} Postoje stotine psihoterapijskih pristupa i teorijskih pravaca. Do 1980. bilo ih je više od 250;<ref name="Herink_1980">{{cite book |editor-last=Herink |editor-first=Richie |title=The Psychotherapy Handbook. The A-Z Handbook to More Than 250 Psychotherapies as Used Today |date=1980 |publisher=New American Library |isbn=978-0-452-00525-9 |url=https://archive.org/details/psychotherapyhan00heri |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> do 1996. više od 450;<ref name="Maclennan_1996">{{cite book |last=Maclennan |first=Nigel |title=Counselling For Managers |date=1996 |publisher=Gower |isbn=978-0-566-08092-0 |url=https://archive.org/details/counsellingforma0000macl |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> a početkom 21. vijeka postojalo je preko hiljadu različitih imenovanih psihoterapija. Dok su neke samo manje varijacije postojećih pristupa, druge se zasnivaju na veoma različitim shvatanjima psihologije, etike ili terapijske tehnike.<ref name="Lebow_2008_Contemporary">{{cite book |editor-last=Lebow |editor-first=Jay L. |title=Twenty-First Century Psychotherapies: Contemporary Approaches to Theory and Practice |date=2008 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-471-75223-3 |url=https://content.e-bookshelf.de/media/reading/L-570455-322eb81e25.pdf |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Feltham_1997">{{cite book |editor-last=Feltham |editor-first=Colin |title=Which Psychotherapy?: Leading Exponents Explain Their Differences |date=1997 |publisher=SAGE |isbn=978-1446240281 |url=https://books.google.lk/books?id=ryqW330yYCUC |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> U praksi se terapija rijetko ograničava na jedanu "čistu" vrstu psihoterapije. Umjesto toga, terapeuti često kombinuju elemente više različitih pristupa, što je poznato kao [[integrativna psihoterapija|integrativni]] ili [[eklektička psihoterapija|eklektički]] pristup.<ref name="Strupp_1984">{{cite book |last1=Strupp |first1=Hans H. |last2=Binder |first2=Jeffrey L. |title=Psychotherapy in a New Key |date=1984 |publisher=Basic Books |location=New York |isbn=978-0-465-06747-3 |url=https://archive.org/details/psychotherapyinn00stru |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Roth_2005">{{cite book |last1=Roth |first1=Anthony |last2=Fonagy |first2=Peter |title=What Works for Whom?: A Critical Review of Psychotherapy Research |date=2005 |edition=2. |publisher=Guilborough Press |location=New York |isbn=978-1572306509 |url=https://www.google.ba/books/edition/What_Works_for_Whom/FhmCfQj1fxYC |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Savremeni integrativni modeli sve više naglašavaju prepoznavanje i mijenjanje ponavljajućih kognitivnih, emocionalnih i interpersonalnih obrazaca kombinovanjem tehnika iz kognitivno-bihevioralnih, psihodinamskih i pristupa zasnovanih na teoriji privrženosti.<ref name="Norcross_2005">{{cite book |editor-last1=Norcross |editor-first1=John C. |editor-last2=Goldfried |editor-first2=Marvin R. |title=Handbook of Psychotherapy Integration |date=2005 |series=Oxford Series in Clinical Psychology |edition=2. |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0198037064 |url=https://books.google.hr/books?id=w-wpACyzL9gC |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Značaj [[terapijski odnos|terapijskog odnosa]], poznatog i kao terapijski savez između klijenta i terapeuta, često se smatra jednim od najvažnijih elemenata psihoterapije. [[Teorija zajedničkih faktora]] posebno naglašava ovaj odnos, zajedno s drugim osnovnim faktorima za koje se smatra da doprinose uspješnosti terapijskog tretmana. [[Sigmund Freud]] (1856–1939), bečki neurolog koji je 1885. usavršavao svoje znanje kod francuskog neurologa i psihijatra [[Jean-Martin Charcot|Jean-Martina Charcota]], često se smatra ocem moderne psihoterapije. Njegove metode uključivale su [[Tumačenje snova|analizu snova]] pacijenata za kao sredstva za otkrivanje sadržaja nesvjesnog uma. Među najznačajnijim elementima Freudove teorije, koji su se tokom vremena razvijali i mijenjali, nalaze se koncept dječije seksualnosti, shvatanje [[anksioznost]]i kao manifestacije unutrašnjih psihičkih konflikata, strukturalni model psihe koji obuhvata [[id, ego i super-ego]], te koncepti [[Transfer|transfer]]a i [[Kontratransfer|kontratransfer]]a. Pojmovi transfer i kontratransfer opisuju pacijentove projekcije na terapeuta i terapeutove emocionalne odgovore na pacijenta. Budući da su neki Freudovi koncepti bili veoma široko definisani i teško podložni empirijskom provjeravanju ili opovrgavanju, njegova teorija bila je predmet kritika brojnih autora, među kojima se posebno isticao filozof i psihijatar [[Karl Jaspers]]. Uprkos kritikama, njegovi nasljednici i saradnici, uključujući [[Melanie Klein]] i [[Donald Winnicott|Donalda Winnicotta]], dodatno su razvijali i prilagođavali psihodinamske terapijske tehnike. Od 1960-ih primjena klasične freudovske psihoanalize u liječenju [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]] znatno je opala. Istovremeno su se razvijali novi psihoterapijski pravci čija je efikasnost ispitivana kroz naučna istraživanja i kliničke studije. Međutim, od 1960-ih upotreba psihoanalize zasnovane na Freudovim postavkama u liječenju [[mental disorder|mentalnih poremećaja]] znatno je opala. Uporedo s tim, pojavile su se različite vrste psihoterapije praćene kliničkim ispitivanjima osmišljenim za njihovo naučno testiranje. Među njima su kognitivne terapije, razvijene pod utjecajem [[Aaron Beck|Aarona Becka]], bihevioralne terapije zasnovane na radu [[B. F. Skinner]]a i [[Joseph Wolpe|Josepha Wolpea]], kao i vremenski ograničeni i strukturirani pristupi poput [[Interpersonalna psihoterapija|interpersonalne psihoterapije]]. U tretiranju poremećaja kod djece i adolescenata te osoba sa shizofrenijom posebno mjesto zauzimaju različiti oblici [[Porodična terapija|porodične terapije]]. Brojni koncepti nastali u okviru psihoterapije postali su sastavni dio savremene kliničke prakse. Oni ne služe samo kao terapijske metode nego i kao teorijski okviri koji pomažu stručnjacima u razumijevanju složenih obrazaca ljudskog ponašanja, emocija i međuljudskih odnosa. Psihoterapija može biti usmjerena na liječenje specifičnih [[Mentalni poremećaj|mentalnih poremećaja]], rješavanje svakodnevnih životnih problema, unapređenje [[Interpersonalni odnosi|interpersonalnih odnosa]] ili ostvarivanje ličnih ciljeva. Terapijski proces može se provoditi samostalno ili u kombinaciji s [[Farmakoterapija|farmakoterapijom]], odnosno prije, tokom ili nakon primjene [[Psihofarmaci|psihofarmaka]]. Psihoterapijski pristupi mogu se klasifikovati na više različitih načina. Jedna od najčešćih podjela razlikuje terapije zasnovane na [[Medicinski model|medicinskom modelu]] od onih koje proizlaze iz [[Humanistički model|humanističkog pristupa]]. U okviru medicinskog modela klijent se posmatra kao osoba koja pati od određenog poremećaja ili teškoće, dok terapeut koristi svoja stručna znanja i vještine kako bi pomogao u ublažavanju simptoma i uspostavljanju psihološkog funkcionisanja. Primjer takvog pristupa predstavlja široka primjena dijagnostičkih klasifikacija poput [[Dijagnostički i statistički priručnik za mentalne poremećaje|Dijagnostičkog i statističkog priručnika za mentalne poremećaje]] (DSM). Nasuprot tome, humanistički pristupi nastoje izbjeći patologiziranje ljudskog iskustva. U njima se naglasak stavlja na razvoj ličnih potencijala, samorazumijevanje i lični rast. Terapeut nastoji stvoriti odnos i okruženje koje podstiče iskustveno učenje i razvoj, pri čemu se njegova uloga češće opisuje kao facilitator ili pomagač nego kao stručnjak koji "liječi" poremećaj. Psihoterapija se također može podijeliti prema broju učesnika uključenih u terapijski proces. Individualna psihoterapija podrazumijeva rad jednog terapeuta s jednim klijentom, dok [[grupna psihoterapija]] uključuje više učesnika. U ovu kategoriju ubrajaju se i [[partnerska terapija]] te [[Porodična terapija|porodična terapija]], koje se fokusiraju na interpersonalne odnose i porodičnu dinamiku.<ref name="Crago_2006">{{cite book |last=Crago |first=Hugh |title=Couple, Family and Group Work: First Steps in Interpersonal Intervention |date=2006 |publisher=Open University Press |location=Maidenhead, Berkshire; New York |isbn=978-0335211425 |url=https://books.google.ba/books?id=EWX4AAAAQBAJ |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Drugi kriterij podjele odnosi se na trajanje terapijskog procesa. Terapije koje obuhvataju manji broj seansi tokom nekoliko sedmica ili mjeseci najčešće se označavaju kao [[Kratkotrajna psihoterapija|kratkotrajne terapije]]. S druge strane, dugotrajne terapije mogu trajati godinama, uz redovne susrete između terapeuta i klijenta. Neki autori razlikuju i psihoterapijske pristupe prema njihovim osnovnim ciljevima. Tako se govori o otkrivajućim ili [[Dubinska psihologija|dubinskim terapijama]] i o [[Suportivna psihoterapija|suportivnim terapijama]]. Dubinske terapije usmjerene su na razvijanje uvida u nesvjesne ili dublje uzroke psiholoških teškoća, pri čemu je klasična psihoanaliza najpoznatiji primjer takvog pristupa. Suportivna psihoterapija, nasuprot tome, usmjerena je na jačanje postojećih kapaciteta za suočavanje sa životnim izazovima. Terapeut pruža emocionalnu podršku, ohrabrenje, pomoć u procjeni stvarnosti i razvijanju efikasnijih strategija prilagođavanja. Izbor između suportivnog i dubinskog pristupa zavisi od prirode problema, psiholoških resursa klijenta i ciljeva terapijskog procesa.<ref name="Misch_2000">{{cite journal |last=Misch |first=Donald A. |title=Basic Strategies of Dynamic Supportive Therapy |journal=The Journal of Psychotherapy Practice and Research |volume=9 |issue=4 |date=2000 |pages=173–189 |pmc=3330607 |pmid=11069130 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3330607/ |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihoterapija| ]] oulv1wofzot1slyu3y04j3eo8aeqctc Ilmārs Bricis 0 535459 3900028 3899445 2026-06-23T13:12:15Z AnToni 2325 3900028 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: ''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | [ | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|dns]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|25]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji mu je 36-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|10&nbsp;km]] kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 1:54.7&nbsp;min bio sporiji od pobjednika njemačkog biatlonca [[Mark Kirchner|Marka Kirchnera]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman deseto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|SP 1992.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ilmārs Ievins|Ilmārsom Ievinsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]. --> --> === Svjetski kup === <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 79av13rnd9p2ya3f1zo6wfsubjwz17i 3900029 3900028 2026-06-23T13:13:03Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3900029 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: ''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|2]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|dns]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji mu je 36-o mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 10 km|10&nbsp;km]] kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 1:54.7&nbsp;min bio sporiji od pobjednika njemačkog biatlonca [[Mark Kirchner|Marka Kirchnera]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman deseto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|SP 1992.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|ekipnoj utrci]] s [[Ilmārs Ievins|Ilmārsom Ievinsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]. --> --> === Svjetski kup === <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 2e8n4ka08zv9k90y1m9guhxmuqm1d0l 3900031 3900029 2026-06-23T13:25:25Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3900031 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: ''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|40&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] nrd982xxzm8e7ggllqmiojxntqywkxl 3900032 3900031 2026-06-23T13:29:52Z AnToni 2325 /* Svjetski kup */ 3900032 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: ''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|40&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||17||28||18||62||16||8||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] fsbrlvkrzac6spsmqkchumsv64zf47g 3900034 3900032 2026-06-23T13:32:07Z AnToni 2325 /* Svjetski kup */ 3900034 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: ''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|40&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] ebsdtd7mwf1dyctvfnduwk5ebyvzfbk 3900036 3900034 2026-06-23T13:39:03Z AnToni 2325 3900036 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|40&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 7qwf2s9efb9k1m7842sz6rr6ouj226w 3900037 3900036 2026-06-23T13:39:45Z AnToni 2325 /* Olimpijske igre */ 3900037 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|19]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|40&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] s6qlclqj3e6de09ul1pzu7h6gjep2rg 3900061 3900037 2026-06-23T14:13:47Z AnToni 2325 /* Karijera */ 3900061 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|18]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|40&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] c0yoon54tcga8mfbgt0a6y9dafnqcm3 3900250 3900061 2026-06-24T07:08:00Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3900250 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, niatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|18]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} <!-- Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 40-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:29.3&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]], što mu je najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji. U ekipnim disciplinama najbolji rezultat mu je peto mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|sezoni SK 1994/95.]] 22. januara 1995. u [[Oberhof]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Ilmārs Bricis|Ilmārsom Bricisom.]] --> == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] r1hxviq7nktor5uf629jq8auuv1647i 3900255 3900250 2026-06-24T07:31:08Z AnToni 2325 3900255 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, biatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|18]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 59-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 4:01.6&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2010, da bi se ponovo vratio 2011, a nakon petogodišnje pauze ponovo je nastupio 2017. Nakon toga vodi latvijsku biatlonsku selekciju. == Privatni život == Od 2000 do 20014. bio je oženjen s biatlonkom [[Andžela Brice|Andželom Brice]], s kojom ima kćerku nordijsku skijašicu [[Anete Brice]]. Nakon toga je bio u vezi s litvanskom biatlonkom [[Diana Rasimovičiūtė|Dianom Rasimovičiūtė]], a od 2017. je u vezi s latvijskom baitlonkom [[Baiba Bendika|Baibom Bendikom]], s kojom je dobio sina Emīlsa 2023. == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 4yl7q0yg34bv0at7k8xo3lwg27tqmpd 3900259 3900255 2026-06-24T07:39:16Z AnToni 2325 /* Privatni život */ 3900259 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, biatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|18]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 59-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 4:01.6&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2010, da bi se ponovo vratio 2011, a nakon petogodišnje pauze ponovo je nastupio 2017. Nakon toga vodi latvijsku biatlonsku selekciju. == Privatni život == Do 2014. bio je oženjen s biatlonkom [[Andžela Brice|Andželom Brice]], s kojom ima kćerku nordijsku skijašicu [[Anete Brice]]. U sezoni Svjrtskog kupa [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] u [[Hochfilze]]u 18. decembra 2011. je nastupio s Anete u utrci mješovite štafete. Nakon toga je bio u vezi s litvanskom biatlonkom [[Diana Rasimovičiūtė|Dianom Rasimovičiūtė]],s bugarskom biatlonkom [[Pavlina Filipova|Pavlinom Filipovom]] a od 2017. je u vezi s latvijskom baitlonkom [[Baiba Bendika|Baibom Bendikom]], s kojom je dobio sina Emīlsa 2023. == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] t62ghf3yu6dvatxh6m18srcyqccncaf 3900260 3900259 2026-06-24T07:40:56Z AnToni 2325 /* Prestanak karijere */ 3900260 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, biatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|18]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 59-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 4:01.6&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2010, da bi se ponovo vratio 2011, a nakon petogodišnje pauze ponovo je nastupio 2017. Nakon toga je vodio latvijsku biatlonsku selekciju. U februaru 2025. dao je ostavku na mjesto trenera latvijske reprezentacije nakon sukoba s vođom reprezentacije [[Andrej Rastorguev|Andrejom Rastorguevim]]. == Privatni život == Do 2014. bio je oženjen s biatlonkom [[Andžela Brice|Andželom Brice]], s kojom ima kćerku nordijsku skijašicu [[Anete Brice]]. U sezoni Svjrtskog kupa [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] u [[Hochfilze]]u 18. decembra 2011. je nastupio s Anete u utrci mješovite štafete. Nakon toga je bio u vezi s litvanskom biatlonkom [[Diana Rasimovičiūtė|Dianom Rasimovičiūtė]],s bugarskom biatlonkom [[Pavlina Filipova|Pavlinom Filipovom]] a od 2017. je u vezi s latvijskom baitlonkom [[Baiba Bendika|Baibom Bendikom]], s kojom je dobio sina Emīlsa 2023. == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] ewacvjb3hh12fnzlrnnbd1xcqhhs3di 3900261 3900260 2026-06-24T07:41:26Z AnToni 2325 /* Privatni život */ 3900261 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Ilmārs Bricis | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1970|07|09}} | mjesto rođenja = [[Riga]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac, biatlonski trener | visina = 181 | težina = 72 | supružnik = [[Andžela Brice]] <small>(do 2014.)</small> <br> [[Diana Rasimovičiūtė]] <small>(2017-23.)</small> <br> [[Baiba Bendika]] <small>(od 2023.)</small> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''6''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|2006]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|2010.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''17''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002.|2002]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003.|2003]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004.|2004]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|2005]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007.|2007]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008.|2008]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009.|2009]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011.|2011]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017.]]) | medalje SP = '''2''' | zlato SP = 0 <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''12.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''12.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2018. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20 km]]}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]]|[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|10 km]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 2 }} | aktualizirano = 21. 6. 2026. }} '''Ilmārs Bricis''' rođen 9. jula 1970. u [[Riga|Rigi]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. Po broju nastupa na olimpijskim igrama je pored [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]], [[Alfred Eder|Alfreda Edera]], [[Sergej Čepikov|Sergeja Čepikova]] i [[Mike Dixon (biatlonac)|Michaela Dixona]] je jedan od petorice [[Spisak rekordera na Olimpijskim igrama|rekordera]], koji su nastupili na šest igara. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|61]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|39]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 10 km|41]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 10 km|32]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|39]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|40]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – potjera (muškarci)|51]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2006}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 20 km|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – 10 km|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|4]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – masovni start (muškarci)|28]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2010}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 20 km|74]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – 10 km|14]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – potjera (muškarci)|32]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|18]] |} Bricis je nastupio šest puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|ZOI 2006.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.|ZOI 2010.]] U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|79]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 20 km|69]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|35]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|7]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|13]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – ekipno (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 20 km|16]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|23]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – potjera (muškarci)|18]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – potjera (muškarci)|9]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|10]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|6]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – masovni start (muškarci)|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 10 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – potjera (muškarci)|31]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – masovni start (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 10 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – potjera (muškarci)|22]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – masovni start (muškarci)|8]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2002}} | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2002 – masovni start (muškarci)|8]] | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2003}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 20 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – 10 km|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – potjera (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – masovni start (muškarci)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2003 – štafeta (muškarci)|12]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2004}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 20 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – potjera (muškarci)|28]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2005}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 20 km|38]] | style="background:#f8e6c4;"| [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – 10 km|3]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – potjera (muškarci)|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – masovni start (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005 – štafeta (muškarci)|19]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2007}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – 10 km|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (muškarci)|12]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2007 – štafeta (mješovito)|17]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2008}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 20 km|15]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – 10 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – potjera (muškarci)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – masovni start (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2008 – štafeta (muškarci)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2009}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 20 km|48]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – 10 km|25]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – potjera (muškarci)|38]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2009 – štafeta (muškarci)|17]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2011}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 20 km|58]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – 10 km|20]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – potjera (muškarci)|36]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (muškarci)|14]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2011 – štafeta (mješovito)|18]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 10 km|84]] | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (mješovito)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] |} Ilmārs Bricis je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|SP 1993.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] nastupio 17 puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]] i osvojio dvije bronzane medalje. Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2002/2003.|2002/03.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2003/2004.|2003/04.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2004/2005.|2004/05.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|2005/06.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2006/2007.|2006/07.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|2007/08.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|2008/09.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2009/2010.|2009/10.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|2010/11.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] |- |||||||||56||52||11||23||20||17||28||18||62||16||18||39||38||80||55||55|||||||||||||| |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 59-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s četiri promašaja i zaostatkom od 4:01.6&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2010, da bi se ponovo vratio 2011, a nakon petogodišnje pauze ponovo je nastupio 2017. Nakon toga je vodio latvijsku biatlonsku selekciju. U februaru 2025. dao je ostavku na mjesto trenera latvijske reprezentacije nakon sukoba s vođom reprezentacije [[Andrej Rastorguev|Andrejom Rastorguevim]]. == Privatni život == Do 2014. bio je oženjen s biatlonkom [[Andžela Brice|Andželom Brice]], s kojom ima kćerku nordijsku skijašicu [[Anete Brice]]. U sezoni Svjrtskog kupa [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] u [[Hochfilzen]]u 18. decembra 2011. je nastupio s Anete u utrci mješovite štafete. Nakon toga je bio u vezi s litvanskom biatlonkom [[Diana Rasimovičiūtė|Dianom Rasimovičiūtė]],s bugarskom biatlonkom [[Pavlina Filipova|Pavlinom Filipovom]] a od 2017. je u vezi s latvijskom baitlonkom [[Baiba Bendika|Baibom Bendikom]], s kojom je dobio sina Emīlsa 2023. == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Ilmārs Bricis}} * {{Sport365-m|59}} {{DEFAULTSORT:Bricis, Ilmārs}} [[Kategorija:Rođeni 1970.]] [[Kategorija:Biografije, Riga]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2006.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Svjetskim prvenstvima u biatlonu]] [[Kategorija:Latvijski biatlonski treneri]] [[Kategorija:Živi ljudi]] et6ssx0dmo5sc64pyneyh1c8aw4zecy Tetovo 0 535508 3900018 3900016 2026-06-23T12:00:33Z AnToni 2325 /* Sport */ 3900018 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | slika_veličina = | slika_zastava = Flag of Tetovo Municipality, North Macedonia.svg | slika_grb = Coat of arms of Tetovo Municipality, Macedonia.svg | slika = 20090715 Tetovo view from the mountain.jpg | slika_opis = Pogled na Tetovo | vođa_titula = Načelnik | vođa_ime = [[Bilal Kasami]] | visina = 468 | stanovništvo_ukupno = 63,176 | stanovništvo_gustoća = 59.15 | poštanski_broj = 1200 | pozivni_broj = +389 044 | registarske_tablice = TE | veb-sajt = https://tetovo.gov.mk/ | površina_ukupno = 1,068 }}'''Tetovo''' ({{sq|Tetova}}) je grad u sjeverozapadnoj [[Sjeverna Makedonija|Sjevernoj Makedoniji]], smješten u donjoj [[Pološka kotlina|Pološkoj kotlini]], u podnožju [[Šar-planina|Šar-planine]]. Sa oko 63.000 stanovnika, prema popisu 2021. Tetovo je jedan od najvećih gradova u državi, važno administrativno, privredno i kulturno središte regiona Polog. == Etimologija == Ime Tetovo, prema narodnoj legendi, potiče od junaka po imenu Teto koji je oslobodio kraj od opasne zmije. Druga verzija sugeriše da ime potiče od staroslovenske riječi „hътѣтово“ (željeno mjesto). Tokom osmanskog perioda grad je bio poznat i kao Kalkandelen, a na albanskom jeziku nosi naziv Tetova.<ref name="Senev">{{cite book |title=Makedonskite gradovi vo turisko vreme |last1=Senev |first1=Zoran |last2=Gerasimov |first2=Kiro |year=2004 |location=Kočani |pages=83-84}}</ref> == Historija == [[Datoteka:Tetovo,_razglednica,_1936.jpg|lijevo|mini|Tetovo, razglednica, 1936]] Arheološka istraživanja (lokaliteti Tumba i Pod Selo) potvrđuju naseljenost još iz ranog neolita, prije oko 8.000 godina.<ref name="gavro">''Darko Gavrovski, "Tetovski drevnosti. Polog od Praistorijata do VI vek n.e.", Tetovo, 2009.''</ref> U antičkom periodu ovdje je postojalo naselje ''Draudacum'', a kasnije je područje bilo pod vlašću Agrijana, Rimljana i Vizantije. Tetovo se prvi put u pisanim izvorima kao naselje spominje u 12. vijeku. Tokom osmanske vladavine (od 15. vijeka), grad se razvija u značajan trgovački i zanatski centar, poznat po proizvodnji oružja i tekstila. U 19. vijeku, putopisac Ami Boué opisuje Tetovo kao grad sa mnogo zelenila i oko 4.500 stanovnika. U 20. vijeku, Tetovo je bilo značajno središte [[Antifašističko sobranje narodnog oslobođenja Makedonije|komunističkog pokreta u Makedoniji]]; 1943. godine u njemu je osnovana Komunistička partija Makedonije u kući koja je danas muzej. Grad je također bio poprište sukoba tokom 2001. godine.<ref name="CNN">{{cite web |url=http://transcripts.cnn.com/2001/WORLD/europe/07/24/macedonia.offensive.0555/index.html |title=''Macedonia issues rebel ultimatum'' |accessdate=2009-01-18 }}</ref> == Demografija == Prema popisu iz 2021, Tetovo broji 63.176 stanovnika.<ref>{{cite web |url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146|title=Popis stanovništva 2021|publisher=[[Državni zavod za statistiku Makedonije]]}}</ref> Grad je multikulturalna sredina gdje većinu čine [[Albanci]] (oko 54%) i [[Makedonci]] (oko 22%), uz značajne zajednice [[Romi|Roma]], [[Turci|Turaka]] i drugih naroda. == Kultura i znamenitosti == [[Datoteka:Шарена_Џамија.jpg|mini|Šarena džamija]] Tetovo je prepoznatljivo po kulturnom naslijeđu: * [[Šarena džamija]]: Spomenik islamske arhitekture iz 16. vijeka, poznat po bogato oslikanim fasadama. * [[Arabati Baba-tekija]]: Jedna od najznačajnijih bektašijskih tekija na Balkanu, osnovana u 16. vijeku, koja je služila kao duhovno središte. * [[Tetovsko kale]]: Tvrđava na brdu Baltepe iz 19. vijeka, izgrađena od strane Abdurahman-paše.[[Datoteka:Sv._Nikola_vo_Tetovo_09.JPG|mini|Crkva Sv. Nikole]] * Crkve: U gradu se nalaze pravoslavni hramovi: >[[Saborni hram sv. Ćirila i Metodija]] i [[Crkva sv. Nikole]], koja je više puta obnavljana. * Kulturne institucije: Dom kulture "Iljo Anteski - Smok" je centralno mjesto za pozorišne predstave, koncerte i likovne izložbe. == Obrazovanje == Tetovo je univerzitetski centar. U gradu se nalaze: * [[Državni univerzitet u Tetovu]] * [[Univerzitet Jugoistočne Evrope]] (osnovan 2001.) U gradu postoji i nekoliko srednjih škola, uključujući najstariju gimnaziju "Kiril Pejčinović" i medicinsku školu "Nikola Štejn". == Privreda i turizam == [[Datoteka:Popova-Shapka-Panoramic-View.jpg|mini|Skijaški centar Popova Šapka]] Privreda grada se oslanja na tekstilnu industriju (nekadašnji gigant "Teteks"), prerađivačku industriju, trgovinu i zanatstvo. Posljednjih godina prisutan je razvoj privatnog sektora i uslužnih djelatnosti. Tetovo je glavna polazna tačka za [[Skijaški centar Popova Šapka|skijaški centar Popova Šapka]] na [[Šar-planina|Šar-planini]]. Sa nadmorskom visinom od 1.780 metara, Popova Šapka predstavlja zimski centar sa skijaškim stazama na Šar-planini, dok se tokom ljetnih mjeseci koristi za planinarenje i pristup glacijalnim jezerima. == Sport == [[Datoteka:StadiumTetovo.jpg|mini|Gradski stadion]] Fudbal je najmasovniji sport u Tetovu. U gradu djeluju četiri kluba, od kojih se tri takmiče u [[Prva liga Sjeverne Makedonije|Prvoj ligi Sjeverne Makedonije]]. Fudbalski klubovi su: * [[KF Shkëndija]] * [[FK Renova]] * [[FK Teteks]] Odbojka je također veoma popularna, a grad je dao veliki broj uspješnih odbojkaša kroz klubove kao što su Škendija i Bami Kor Medika. Od 1976. godine održava se memorijalni odbojkaški turnir "Branko Hadži-Iljoski".<ref>[https://www.okljuboten.mk/ Istorijat i tradicija OK Ljuboten]</ref> Pored navedenih, u Tetovu su popularni rvanje, karate i tenis (kroz [[TK Ljuboten]]), koji se razvija od 1950-ih godina.<ref>{{cite web|url=http://www.kiss.com.mk/mak/novosti1.asp?id=4352 |title=''Teniseri u Tetovu bez elementarnih uslova'' |accessdate=2009-01-03 }}</ref> == Reference == {{Reflist}} [[Kategorija:Gradovi u Sjevernoj Makedoniji]] [[Kategorija:Tetovo]] k3wqapw63tviegc8kvny9cbawkfsu21 3900195 3900018 2026-06-24T00:02:31Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3900195 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | slika_veličina = | slika_zastava = Flag of Tetovo Municipality, North Macedonia.svg | slika_grb = Coat of arms of Tetovo Municipality, Macedonia.svg | slika = 20090715 Tetovo view from the mountain.jpg | slika_opis = Pogled na Tetovo | vođa_titula = Načelnik | vođa_ime = [[Bilal Kasami]] | visina = 468 | stanovništvo_ukupno = 63,176 | stanovništvo_gustoća = 59.15 | poštanski_broj = 1200 | pozivni_broj = +389 044 | registarske_tablice = TE | veb-sajt = https://tetovo.gov.mk/ | površina_ukupno = 1,068 }}'''Tetovo''' ({{sq|Tetova}}) je grad u sjeverozapadnoj [[Sjeverna Makedonija|Sjevernoj Makedoniji]], smješten u donjoj [[Pološka kotlina|Pološkoj kotlini]], u podnožju [[Šar-planina|Šar-planine]]. Sa oko 63.000 stanovnika, prema popisu 2021. Tetovo je jedan od najvećih gradova u državi, važno administrativno, privredno i kulturno središte regiona Polog. == Etimologija == Ime Tetovo, prema narodnoj legendi, potiče od junaka po imenu Teto koji je oslobodio kraj od opasne zmije. Druga verzija sugeriše da ime potiče od staroslovenske riječi „hътѣтово“ (željeno mjesto). Tokom osmanskog perioda grad je bio poznat i kao Kalkandelen, a na albanskom jeziku nosi naziv Tetova.<ref name="Senev">{{cite book |title=Makedonskite gradovi vo turisko vreme |last1=Senev |first1=Zoran |last2=Gerasimov |first2=Kiro |year=2004 |location=Kočani |pages=83-84}}</ref> == Historija == [[Datoteka:Tetovo,_razglednica,_1936.jpg|lijevo|mini|Tetovo, razglednica, 1936]] Arheološka istraživanja (lokaliteti Tumba i Pod Selo) potvrđuju naseljenost još iz ranog neolita, prije oko 8.000 godina.<ref name="gavro">''Darko Gavrovski, "Tetovski drevnosti. Polog od Praistorijata do VI vek n.e.", Tetovo, 2009.''</ref> U antičkom periodu ovdje je postojalo naselje ''Draudacum'', a kasnije je područje bilo pod vlašću Agrijana, Rimljana i Vizantije. Tetovo se prvi put u pisanim izvorima kao naselje spominje u 12. vijeku. Tokom osmanske vladavine (od 15. vijeka), grad se razvija u značajan trgovački i zanatski centar, poznat po proizvodnji oružja i tekstila. U 19. vijeku, putopisac Ami Boué opisuje Tetovo kao grad sa mnogo zelenila i oko 4.500 stanovnika. U 20. vijeku, Tetovo je bilo značajno središte [[Antifašističko sobranje narodnog oslobođenja Makedonije|komunističkog pokreta u Makedoniji]]; 1943. godine u njemu je osnovana Komunistička partija Makedonije u kući koja je danas muzej. Grad je također bio poprište sukoba tokom 2001. godine.<ref name="CNN">{{cite web |url=http://transcripts.cnn.com/2001/WORLD/europe/07/24/macedonia.offensive.0555/index.html |title=''Macedonia issues rebel ultimatum'' |accessdate=2009-01-18 }}{{Mrtav link}}</ref> == Demografija == Prema popisu iz 2021, Tetovo broji 63.176 stanovnika.<ref>{{cite web |url=https://www.stat.gov.mk/PrikaziSoopstenie.aspx?rbrtxt=146|title=Popis stanovništva 2021|publisher=[[Državni zavod za statistiku Makedonije]]}}</ref> Grad je multikulturalna sredina gdje većinu čine [[Albanci]] (oko 54%) i [[Makedonci]] (oko 22%), uz značajne zajednice [[Romi|Roma]], [[Turci|Turaka]] i drugih naroda. == Kultura i znamenitosti == [[Datoteka:Шарена_Џамија.jpg|mini|Šarena džamija]] Tetovo je prepoznatljivo po kulturnom naslijeđu: * [[Šarena džamija]]: Spomenik islamske arhitekture iz 16. vijeka, poznat po bogato oslikanim fasadama. * [[Arabati Baba-tekija]]: Jedna od najznačajnijih bektašijskih tekija na Balkanu, osnovana u 16. vijeku, koja je služila kao duhovno središte. * [[Tetovsko kale]]: Tvrđava na brdu Baltepe iz 19. vijeka, izgrađena od strane Abdurahman-paše.[[Datoteka:Sv._Nikola_vo_Tetovo_09.JPG|mini|Crkva Sv. Nikole]] * Crkve: U gradu se nalaze pravoslavni hramovi: >[[Saborni hram sv. Ćirila i Metodija]] i [[Crkva sv. Nikole]], koja je više puta obnavljana. * Kulturne institucije: Dom kulture "Iljo Anteski - Smok" je centralno mjesto za pozorišne predstave, koncerte i likovne izložbe. == Obrazovanje == Tetovo je univerzitetski centar. U gradu se nalaze: * [[Državni univerzitet u Tetovu]] * [[Univerzitet Jugoistočne Evrope]] (osnovan 2001.) U gradu postoji i nekoliko srednjih škola, uključujući najstariju gimnaziju "Kiril Pejčinović" i medicinsku školu "Nikola Štejn". == Privreda i turizam == [[Datoteka:Popova-Shapka-Panoramic-View.jpg|mini|Skijaški centar Popova Šapka]] Privreda grada se oslanja na tekstilnu industriju (nekadašnji gigant "Teteks"), prerađivačku industriju, trgovinu i zanatstvo. Posljednjih godina prisutan je razvoj privatnog sektora i uslužnih djelatnosti. Tetovo je glavna polazna tačka za [[Skijaški centar Popova Šapka|skijaški centar Popova Šapka]] na [[Šar-planina|Šar-planini]]. Sa nadmorskom visinom od 1.780 metara, Popova Šapka predstavlja zimski centar sa skijaškim stazama na Šar-planini, dok se tokom ljetnih mjeseci koristi za planinarenje i pristup glacijalnim jezerima. == Sport == [[Datoteka:StadiumTetovo.jpg|mini|Gradski stadion]] Fudbal je najmasovniji sport u Tetovu. U gradu djeluju četiri kluba, od kojih se tri takmiče u [[Prva liga Sjeverne Makedonije|Prvoj ligi Sjeverne Makedonije]]. Fudbalski klubovi su: * [[KF Shkëndija]] * [[FK Renova]] * [[FK Teteks]] Odbojka je također veoma popularna, a grad je dao veliki broj uspješnih odbojkaša kroz klubove kao što su Škendija i Bami Kor Medika. Od 1976. godine održava se memorijalni odbojkaški turnir "Branko Hadži-Iljoski".<ref>[https://www.okljuboten.mk/ Istorijat i tradicija OK Ljuboten]</ref> Pored navedenih, u Tetovu su popularni rvanje, karate i tenis (kroz [[TK Ljuboten]]), koji se razvija od 1950-ih godina.<ref>{{cite web |url=http://www.kiss.com.mk/mak/novosti1.asp?id=4352 |title=''Teniseri u Tetovu bez elementarnih uslova'' |accessdate=2009-01-03 |archive-date=8. 3. 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308050438/http://www.kiss.com.mk/mak/novosti1.asp?id=4352 |url-status=dead }}</ref> == Reference == {{Reflist}} [[Kategorija:Gradovi u Sjevernoj Makedoniji]] [[Kategorija:Tetovo]] j8orb9187fbgq5xj21298juq3ahf5up Kategorija:Albanski ljudi po zanimanju 14 535513 3900022 2026-06-23T12:21:22Z Panasko 146730 Nova stranica: {{Commonscat|People of Albania by occupation}} [[Kategorija:Ljudi po nacionalnosti i zanimanju|Albanci]] 3900022 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|People of Albania by occupation}} [[Kategorija:Ljudi po nacionalnosti i zanimanju|Albanci]] 3vfdub0kjrkerswspv9nsbtt51j4oz4 Kategorija:Alžirsko društvo 14 535514 3900023 2026-06-23T12:26:02Z Panasko 146730 Nova stranica: {{Commonscat|Society of Algeria}} [[Kategorija:Alžir|Društvo]] [[Kategorija:Društvo po državama|Alžirsko]] 3900023 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Society of Algeria}} [[Kategorija:Alžir|Društvo]] [[Kategorija:Društvo po državama|Alžirsko]] njh2j5xzaiu51jj1zjvu39c3u6h9lid Ilmars Bricis 0 535515 3900043 2026-06-23T13:43:55Z AnToni 2325 Preusmjereno na [[Ilmārs Bricis]] 3900043 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Ilmārs Bricis]] 74cj0q2cq3uprosug2bfzz497mkxqib Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci) 0 535516 3900044 2026-06-23T13:54:40Z AnToni 2325 Nova stranica: {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />E... 3900044 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|NOR|2010|Zimskim|[[Halvard Hanevold]]|[[Tarjei Bø]]|[[Emil Hegle Svendsen]]|[[Ole Einar Bjørndalen]]}} ||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|AUT|2010|Zimskim|[[Simon Eder]]|[[Daniel Mesotitsch]]|[[Dominik Landertinger]]|[[Christoph Sumann]]}} ||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|SWE|2010|Zimskim|[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]|[[Carl Johan Bergman]]|[[Mattias Nilsson]]|[[Björn Ferry]]}}||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|GER|2010|Zimskim|[[Simon Schempp]]|[[Andreas Birnbacher]]|[[Arnd Peiffer]]|[[Michael Greis]]}} ||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|FRA|2010|Zimskim|[[Vincent Jay]]|[[Vincent Defrasne]]|[[Simon Fourcade]]|[[Martin Fourcade]]}} ||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|CZE|2010|Zimskim|[[Jaroslav Soukup]]|[[Zdeněk Vítek]]|[[Roman Dostál]]|[[Michal Šlesingr]]}} ||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|UKR|2010|Zimskim|[[Olexander Bilanenko]]|[[Andriy Deryzemlya]]|[[Vyacheslav Derkach]]|[[Serhiy Sednev]]}} ||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|SUI|2010|Zimskim|[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]|[[Matthias Simmen]]|[[Benjamin Weger]]|[[Simon Hallenbarter]]}} ||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|CAN|2010|Zimskim|[[Robin Clegg]]|[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]|[[Brendan Green]]|[[Jean-Philippe Le Guellec]]}} ||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|BLR|2010|Zimskim|[[Evgeny Abramenko]]|[[Alexandr Syman]]|[[Rustam Valiullin]]|[[Sergey Novikov (biatlonac)|Sergey Novikov]]}} ||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|ITA|2010|Zimskim|[[Christian de Lorenzi]]|[[Markus Windisch]]|[[Lukas Hofer]]|[[Mattia Cola]]}} ||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|USA|2010|Zimskim|[[Lowell Bailey]]|[[Jay Hakkinen]]|[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]|[[Jeremy Teela]]}} ||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|EST|2010|Zimskim|[[Priit Viks]]|[[Kauri Kõiv]]|[[Indrek Tobreluts]]|[[Roland Lessing]]}} ||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|SVK|2010|Zimskim|[[Miroslav Matiaško]]|[[Marek Matiaško]]|[[Dušan Šimočko]]|[[Pavol Hurajt]]}} ||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|BUL|2010|Zimskim|[[Michail Klečerov]]|[[Vladimir IliJev]]|[[Miroslav Kenanov]]|[[Krasimir Anev]]}} ||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|SLO|2010|Zimskim|[[Peter Dokl]]|[[Klemen Bauer]]|[[Vasja Rupnik]]|[[Janez Marič]]}} ||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|KAZ|2010|Zimskim|[[Alexandr Chervyakov]]|[[Jan Savicki]]|[[Dias Kenešev]]|[[Aleksandar Trifonov]]}} ||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|LAT|2010|Zimskim|[[Edgars Piksons]]|[[Ilmārs Bricis]]|[[Andrejs Rastorgujevs]]|[[Kristaps Lībietis]]}} ||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''DSQ''' || DSQ ||align=left| {{Štafeta|{{flagIOC|RUS|2010|Zimskim|<s>[[Ivan Čerezov]]|[[Anton Šipuljin]]|[[Maksim Čudov]]|[[Jevgenij Ustjugov]]</s> }} ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> ><small>21:33.1<br/>20:22.1<br/>21:52.9<br/>19:15.5</small>|| '''2+5 0+4'''<br /><small>0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />2+3 0+2<br />0+0 0+0</small> ||+1:12.1 |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] gy4a1wqrirmxx7hhcc67kin4zdhve9m 3900045 3900044 2026-06-23T14:00:04Z AnToni 2325 3900045 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andriy Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valiullin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''DSQ''' || DSQ ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> ><small>21:33.1<br/>20:22.1<br/>21:52.9<br/>19:15.5</small>|| '''2+5 0+4'''<br /><small>0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />2+3 0+2<br />0+0 0+0</small> ||+1:12.1 |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 1 | 8. | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] qoqemrlt7aivdy1mg9ogtef71hm7zp5 3900046 3900045 2026-06-23T14:01:36Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900046 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andriy Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valiullin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''DSQ''' || DSQ ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> ><small>21:33.1<br/>20:22.1<br/>21:52.9<br/>19:15.5</small>|| '''2+5 0+4'''<br /><small>0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />2+3 0+2<br />0+0 0+0</small> ||+1:12.1 |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] 4kwr24ndtjdabrgqxqu542de9ihg31h 3900047 3900046 2026-06-23T14:01:52Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900047 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andriy Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valiullin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''DSQ''' || DSQ ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> ><small>21:33.1<br/>20:22.1<br/>21:52.9<br/>19:15.5</small>|| '''2+5 0+4'''<br /><small>0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />2+3 0+2<br />0+0 0+0</small> ||+1:12.1 |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] ok152dmzde6vhbfi2qcbjfzkpg9s4t5 3900050 3900047 2026-06-23T14:08:08Z AnToni 2325 3900050 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andriy Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valiullin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}''' || <s>(2)</s> ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] ovo17lg195kca59j44b8deokdds8gfz 3900051 3900050 2026-06-23T14:08:56Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3900051 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andrij Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valijuljin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}''' || <s>(2)</s> ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] 2bse8u3vpugdmay0nnon4nce8sxn8c4 3900075 3900051 2026-06-23T14:40:55Z AnToni 2325 3900075 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andrij Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valijuljin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}''' || <s>(2)</s> ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] 9kt5546rhxcglh3pynl9fagfmb4t9ho 3900089 3900075 2026-06-23T15:51:30Z AnToni 2325 /* Osvojene medalje */ 3900089 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta 4 × 7,5 km (muškarci) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kanada}}, [[Whistler Olympic Park]] | datum = 26. februar 2010. | broj_učesnika = 76 | broj_zemalja = 19 | broj_ekipa = 19 | godina = 2010 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]] | srebro_NOK = AUT | bronza = [[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]] | bronza_NOK = SWE | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – štafeta (muškarci)|2006.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (muškarci)|2014]] }} {{Biatlon na ZOI 2010.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.}} Utrka u '''[[biatlon]]u''' u [[Biatlon#Discipline|štafeti 4x7,5&nbsp;km]] na '''[[ZOI 2010.]]''' održana je 26. februara 2010. u [[Whistler Olympic Park]]u. == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme<ref name=Biathlon /> !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 ||align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Halvard Hanevold]]<br />[[Tarjei Bø]]<br />[[Emil Hegle Svendsen]]<br />[[Ole Einar Bjørndalen]]</small>||'''1:21:38.1'''<br /> 20:15.6<br />20:26.8 <br />20:31.3 <br />20:24.4 ||'''0+5 0+2 '''<br />0+1 0+0 <br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+0 || 0.0 |- | {{silver02}} || 2 ||align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Eder]]<br />[[Daniel Mesotitsch]]<br />[[Dominik Landertinger]]<br />[[Christoph Sumann]]</small>||'''1:22:16.7'''<br />20:10.0 <br />20:38.0 <br />20:25.9 <br />21:02.8 ||'''1+6 0+2 '''<br />0+0 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+1 0+0 <br /> 1+3 0+0|| +38.6 |- | {{bronze03}} || 7 ||align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Fredrik Lindström (biatlonac)|Fredrik Lindström]]<br />[[Carl Johan Bergman]]<br />[[Mattias Nilsson]]<br />[[Björn Ferry]]||'''1:23:02.0'''<br />20:11.3 <br />20:37.9 <br />21:32.0 <br /> 20:40.8||'''0+3 1+7 '''<br /> 0+1 0+0 <br />0+1 0+3 <br />0+0 1+3 <br /> 0+1 0+1||+1:23.9 |- | 4 || 5 ||align=left| {{ZastavaMOK|GER|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Simon Schempp]]<br />[[Andreas Birnbacher]]<br />[[Arnd Peiffer]]<br />[[Michael Greis]]</small>||'''1:23:16.0'''<br />20:10.4 <br />21:53.7 <br />20:56.9 <br /> 20:15.0||'''0+0 2+7 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 2+3 <br /> 0+0 0+3 <br />0+0 0+0 ||+1:37.9 |- | 5 || 4 ||align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Vincent Jay]]<br />[[Vincent Defrasne]]<br />[[Simon Fourcade]]<br />[[Martin Fourcade]]</small>||'''1:23:16.2'''<br />20:13.7 <br />21:25.6 <br />21:08.2 <br />20:28.7 ||'''0+3 1+6 '''<br /> 0+2 0+1 <br /> 0+1 1+3<br />0+0 0+0 <br />0+0 0+2 ||+1:38.1 |- | 6 || 14 ||align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Jaroslav Soukup]]<br />[[Zdeněk Vítek]]<br />[[Roman Dostál]]<br />[[Michal Šlesingr]]</small>||'''1:23:55.2'''<br />20:13.5 <br />20:36.8 <br />21:45.7 <br />21:19.2 ||''' 0+3 0+6 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+2 0+2 <br /> 0+0 0+2 ||+2:17.1 |- | 7 || 9 ||align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Oleksander Bilanenko]]<br />[[Andrij Derizemlja]]<br />[[Vjačeslav Derkač]]<br />[[Serhij Sednev]]</small>||'''1:24:25.1'''<br />20:38.7 <br />20:44.3 <br />21:47.3 <br /> 21:14.8||''' 0+1 0+3 '''<br /> 0+0 0+1 <br /> 0+1 0+1<br />0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1||+2:47.0 |- | 8 || 6 ||align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Thomas Frei (biatlonac)|Thomas Frei]]<br />[[Matthias Simmen]]<br />[[Benjamin Weger]]<br />[[Simon Hallenbarter]]</small>||'''1:24:36.8'''<br />20:47.6 <br />21:17.1 <br />21:26.1 <br />21:06.0 ||'''0+2 0+7 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+2 0+3 <br />0+0 0+2 <br />0+0 0+1 ||+2:58.7 |- | 9 || 18 ||align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Robin Clegg]]<br />[[Marc-André Bédard (biatlonac)|Marc-André Bédard]]<br />[[Brendan Green]]<br />[[Jean-Philippe Le Guellec]]</small>||'''1:24:50.7'''<br />20:16.4 <br />21:11.6 <br />22:12.0 <br /> 21:10.7||''' 0+3 0+4 '''<br /> 0+0 0+1 <br />0+1 0+1 <br /> 0+2 0+1<br /> 0+0 0+1||+3:12.6 |- | 10 || 8 ||align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Evgenij Abramenko]]<br />[[Aleksandar Siman]]<br />[[Rustam Valijuljin]]<br />[[Sergej Novikov (biatlonac)|Sergej Novikov]]</small>||'''1:25:47.4'''<br /> 21:59.3<br />21:05.0 <br />21:36.4 <br /> 21:06.7||''' 0+3 1+5 '''<br />0+1 0+1 <br />0+1 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+1 0+0 ||+4:09.3 |- | 11 || 17 ||align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Christian de Lorenzi]]<br />[[Markus Windisch]]<br />[[Lukas Hofer]]<br />[[Mattia Cola]]</small>||'''1:26:27.5'''<br />20:16.7 <br />21:39.6 <br />21:44.1 <br />22:47.1 ||'''0+3 1+8 '''<br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 1+3<br />0+0 0+2 <br />0+2 0+1 ||+4:49.4 |- | 12 || 10 ||align=left| {{ZastavaMOK|USA|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Lowell Bailey]]<br />[[Jay Hakkinen]]<br />[[Tim Burke (biatlonac)|Tim Burke]]<br />[[Jeremy Teela]]</small>||'''1:27:58.3'''<br />20:51.8 <br />21:47.0 <br />22:01.7 <br />23:17.8 ||'''0+2 4+10 '''<br />0+0 0+1 <br />0+0 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+2 1+3 ||+6:20.2 |- | 13 || 12||align=left| {{ZastavaMOK|EST|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Priit Viks]]<br />[[Kauri Kõiv]]<br />[[Indrek Tobreluts]]<br />[[Roland Lessing]]</small>||'''1:28:16.5'''<br />21:07.1 <br />22:39.6 <br />21:54.3 <br /> 22:35.5||'''3+7 0+3 '''<br /> 0+0 0+3 <br /> 1+3 0+0<br />0+1 0+0 <br /> 2+3 0+0||+6:38.4 |- | 14 || 19 ||align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Miroslav Matiaško]]<br />[[Marek Matiaško]]<br />[[Dušan Šimočko]]<br />[[Pavol Hurajt]]</small>||'''1:28:54.1'''<br />21:18.3 <br />22:09.6 <br />23:56.3 <br />21:29.9 ||'''1+4 1+8 '''<br />0+0 0+1 <br /> 0+0 0+2<br />1+3 1+3 <br /> 0+1 0+2||+7:16.0 |- | 15 || 15 ||align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Michail Klečerov]]<br />[[Vladimir Ilijev]]<br />[[Miroslav Kenanov]]<br />[[Krasimir Anev]]</small>||'''1:29:39.7'''<br />20:48.4 <br />22:36.4 <br />23:28.9 <br />22:46.0 ||'''0+3 0+6 '''<br /> 0+1 0+1 <br />0+2 0+1 <br />0+0 0+1 <br />0+0 0+3 ||+8:01.6 |- | 16 || 13 ||align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Peter Dokl]]<br />[[Klemen Bauer]]<br />[[Vasja Rupnik]]<br />[[Janez Marič]]</small>||'''1:29:52.4'''<br /> 23:09.1<br />22:24.3 <br />22:10.2 <br />22:08.8 ||''' 0+6 3+10 '''<br />0+2 1+3 <br />0+0 2+3 <br />0+3 0+2 <br />0+1 0+2 ||+8:14.3 |- | 17 || 16 ||align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Aleksandar Červjakov]]<br />[[Jan Savicki]]<br />[[Dijas Kenešev]]<br />[[Aleksandar Trifonov]]</small>||'''1:30:31.1'''<br />21:08.9 <br />22:23.1 <br /> 24:10.2<br /> 22:48.9||'''2+6 2+7 '''<br /> 0+1 0+3 <br />2+3 0+1 <br />0+1 2+3 <br />0+1 0+0 ||+8:53.0 |- | 18 || 11 ||align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2010|Zimskim}}<br /><small>[[Edgars Piksons]]<br />[[Ilmārs Bricis]]<br />[[Andrejs Rastorgujevs]]<br />[[Kristaps Lībietis]]</small>||'''1:35:15.5'''<br />26:11.5 <br />21:47.2 <br />23:31.6 <br />23:45.2 ||'''5+8 2+8 '''<br />3+3 2+3 <br /> 0+1 0+2<br />2+3 0+0 <br /> 0+1 0+3||+13:37.4 |-bgcolor=pink | '''{{Tooltip|DIS|Diskvalifikovan/a}}''' || <s>(2)</s> ||align=left| {{ZastavaMOK|RUS|2010|Zimskim}}<br /><small><s>[[Ivan Čerezov]]<br />[[Anton Šipuljin]]<br />[[Maksim Čudov]]<br />[[Jevgenij Ustjugov]]</s> ||<s>'''1:22:16.9'''</s><br />20:07.5 <br />21:05.0 <br />20:23.2 <br /> <s> 20:41.2 </s>||<s> '''0+0 0+4''' </s><br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 <br />0+0 0+0 <br /> <s> 0+0 0+3 </s>|| <s>+38.8</s> |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medalja |Sport = Biatlon{{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u štafetnim utrkama u muškoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1968 – štafeta (muškarci)|1968.]] godine}} |Broj = 10 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. | align="left" | {{ZastavaMOK|URS}} | style="background:#F7F6A8;" | 6 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 6 |- bgcolor="#FFFFFF" | 2. | align="left" | {{ZastavaMOK|GER}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 4 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 3. | align="left" | {{ZastavaMOK|NOR}} | style="background:#F7F6A8;" | 2 | style="background:#DCE5E5;" | 3 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 5 |- bgcolor="#FFFFFF" | 4. | align="left" | {{ZastavaMOK|RUS}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 5. | align="left" | {{ZastavaMOK|FIN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 2 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|GDR}}{{efn|name=GER|Nakon ujedinjenja Njemačke, od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992.]] njemački sportisti nastupaju u zajedničkom timu}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 | rowspan="2"| 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|FRG}}{{efn|name=GER|}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 6. | align="left" | {{ZastavaMOK|EUN}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 | rowspan="2"| 1 |- bgcolor="#FFFFFF" | align="left" | {{ZastavaMOK|AUT}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 1 | style="background:#FFDAB9;" | 0 |- bgcolor="#FFFFFF" | 9. | align="left" | {{ZastavaMOK|FRA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 3 |- bgcolor="#FFFFFF" | 10. | align="left" | {{ZastavaMOK|SWE}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 3 | 2 |- bgcolor="#FFFFFF" | 11. | align="left" | {{ZastavaMOK|ITA}} | style="background:#F7F6A8;" | 0 | style="background:#DCE5E5;" | 0 | style="background:#FFDAB9;" | 1 | 1 |} == Napomene == <references group="lower-alpha"/> == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2010 Winter Olympics}} == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2010.]] 530y3skzf0xza12uhsbyxjf6aj4or9a Psihoterapija povezivanjem 0 535517 3900183 2026-06-23T22:15:13Z Bosancica by MK 173186 Napravljen novi članak 3900183 wikitext text/x-wiki '''Psihoterapija povezivanjem''' ({{en|Bonding Psychotherapy}}) jeste doživljajni (iskustveni) psihoterapijski modalitet zasnovan na mobilizaciji i izražavanju dubokih osjećanja, razvijanju pozitivnih stavova prema sebi i drugima, te učenju i praktičnom usvajanju novih oblika [[Ponašanje|ponašanja]]. Osnovu ove metode čini zadovoljavanje biološki ukorijenjene ljudske potrebe za emocionalnom i fizičkom bliskošću, što se u ovom teorijskom okviru definiše kao koncept "povezivanja".<ref name="ISBP_WhatIs">{{cite web |title=What is Bonding Psychotherapy? |url=https://www.bonding-psychotherapy.org/about/what-is-bonding-psychotherapy/ |website=International Society for Bonding Psychotherapy |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Casriel_1972">{{cite book |last=Casriel |first=Daniel |title=A Scream Away from Happiness |date=1972 |publisher=Grosset & Dunlap |location=New York |isbn=978-0448015538 |url=https://books.google.ba/books/about/A_Scream_Away_from_Happiness.html?id=UAUTAQAAMAAJ |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> [[Evropsko udrženje za psihoterapiju]] (EAP) zvanično priznaje psihoterapija povezivanjem kao naučno zasnovanu psihoterapijsku metodu.<ref name="EAP_Bonding_Intro">{{cite web |title=An Introduction to Bonding Psychotherapy |url=https://www.europsyche.org/portals/0/media/docs/Introduction-to-Bonding-Psychotherapy_draft-for-eap.pdf |website=European Association for Psychotherapy |format=pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Historijski razvoj == Metodu je tokom 1960-ih i 1970-ih razvio američki psihijatar i psihoanalitičar [[Daniel Harold Casriel|Daniel Casriel]]. Nakon završetka medicinskog fakulteta na ''Cincinnati College of Medicine'' (1949), Casriel se usavršavao na Psihoanalitičkom institutu [[Univerzitet Columbia|Univerziteta Columbia]] pod mentorstvom [[Radó Sándor|Radóa Sándora]] i [[Abram Kardiner|Abrama Kardinera]].<ref name="Corsini_2001">{{cite book |editor-last=Corsini |editor-first=Raymond J. |title=Handbook of innovative therapy |date=2001 |edition=2. |publisher=John Wiley & Sons |location=New York |url=https://archive.org/details/handbookofinnova02edunse |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Stauss_2015">{{cite book |last=Stauss |first=Konrad |title=Bonding Psychotherapie: Grundlagen und Methoden |date=2015 |edition=1. |publisher=Tredition |isbn=978-3-7323-7404-5 |url=https://beckassets.blob.core.windows.net/product/readingsample/16239332/9783732374045_excerpt_001.pdf |access-date=23. 6. 2026 |language=de}}</ref> Na njegov naučni rad snažno je utjecao adaptivni [[Psihodinamika|psihodinamski]] pristup Sándora i Kardinera, čime su [[Sigmund Freud|Freudova]] učenja o patologiji nagona djelomično dopunjena ili zamijenjena fokusom na patologiju uslovljavanja. Dodatni utjecaj na formiranje Casrielovog pogleda na svijet imala su njegova zapažanja tokom osamnaestomjesečnog vojnog boravka na [[Okinawa|Okinawi]], gdje je svjedočio prirodnom i neopterećenom pristupu lokalnog stanovništva prema fizičkoj bliskosti.<ref name="Stauss_2015" /> Casriel je 1962. došao u kontakt sa samopomoćnom zajednicom za [[Rehabilitacija ovisnika o drogama|rehabilitaciju ovisnika o drogama]] pod nazivom ''Synanon''. Ovo iskustvo poslužilo je kao impuls za razvoj "Daytop modela", programa za liječenje ovisnika o [[heroin]]u koji je uspješno implementiran širom svijeta.<ref name="Corsini_2001" /> Iz rada u zajednici Synanon, Casriel je u rad s emotivno uznemirenim pacijentima uveo dva elementa: oslobađanje dubokih [[Emocije|emocija]] kroz izražavanje osjećanja i konfrontaciju sa samodestruktivnim ponašanjem. Postepeno je razvio specifične tehnike poput vježbe vrištanja i strukturisanog rada na promjeni patološkog mišljenja (rad na stavovima). Tokom posljednje decenije života, Casriel je primarni iscjeljujući faktor vidio u ispunjavanju bazične ljudske potrebe za emocionalnom bliskošću, što je rezultiralo razvojem "vježbe povezivanja", po kojoj je cijeli psihoterapijski pravac dobio ime. Međunarodno društvo za psihoterapiju povezivanjem osnovano je 1984, a regionalna udruženja djeluju u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]], [[Njemačka|Njemačkoj]], [[Argentina|Argentini]], [[Belgija|Belgiji]], [[Nizozemska|Nizozemskoj]], [[Švedska|Švedskoj]], [[Italija|Italiji]], [[Švicarska|Švicarskoj]], [[Portugal|Portugalu]] i [[Slovačka|Slovačkoj]].<ref name="ISBP_WhatIs" /> Teorijski okvir psihoterapije povezivanjem u novije vrijeme dodatno je unaprijedio [[Konrad Stauss]], integrišući savremena saznanja iz [[Teorija privrženosti|teorije privrženosti]], Graweove teorije konzistentnosti, modernih [[Neurologija|neuroloških istraživanja]] te procesno-iskustvenih metoda Greenberga i Elliota. Prvobitni Casrielov koncept bazične potrebe za povezivanjem proširen je na ukupno sedam psihosocijalnih bazičnih potreba: privrženost, [[autonomija]], [[Samopoštovanje|samopoštovanje]], [[identitet]], fiziološki ugođaj i zadovoljstvo, te smisao i [[duhovnost]].<ref name="Stauss_2015" /> == Teorijski okvir i razumijevanje ljudske prirode == Prema Casrielovom konceptu, različiti [[Mentalni poremećaj|psihološki poremećaji]] modernog čovjeka rezultat su kulturološki uslovljene deprivacije u pogledu primarne potrebe za preživljavanjem - ''bondinga''. Povezivanje se definiše kao biološki ukorijenjena potreba za emocionalnom otvorenošću praćenom fizičkom bliskošću s drugim bićima.<ref name="Casriel_1972" /> Dok se u tradicionalnim društvima ova potreba zadovoljava prirodno (stalnim nošenjem djece i fizičkim kontaktom unutar šire [[porodica|porodice]]), djeca u zapadnoj kulturi, uslijed nuklearne strukture porodice i svakodnevnog stresa, često iskuse deficit fizičke i emocionalne pažnje.<ref name="Lair_Lechler_1980">{{cite book |last1=Lair |first1=Jacqueline Carey |last2=Lechler |first2=Walther Helmut |title=I exist, I need, I'm entitled |date=1980 |publisher=Doubleday |location=Garden City, N.Y. |isbn=978-0385153249 |url=https://archive.org/details/iexistineediment00lair |access-date=23. 6. 2026 |language=en}}</ref> Kao posljedica neispunjenih potreba za ljubavlju i prateće ljutnje ili boli, kod pojedinca se formira zatvoreni, "kruti krug": # dijete internalizuje negativne sisteme vjerovanja (npr. "nisam vrijedan ljubavi"), # u odrasloj dobi, osoba se ponaša povučeno ili neprijateljski, # okolina reaguje odbacivanjem, čime se početno negativno uvjerenje dodatno potvrđuje i učvršćuje. U ovom modalitetu osoba se posmatra kao izvorno pozitivno i vrijedno biće. Cilj je ponovno otkrivanje primarne ljudske prirode i biološkog ja. Kroz terapijski proces iskustveno se validiraju tri bazična ljudska prava:<ref name="Lair_Lechler_1980" /> * ''postojim'' (živim svoj život), * ''trebam'' (moje potrebe su u osnovi dobre), * ''imam pravo'' (da se brinem o svojim potrebama, pravim greške i budem sretan). == Primjena i terapijski proces == Psihoterapija povezivanjem primjenjuje se prvenstveno kao [[Grupna psihoterapija|grupna terapija]]. Indikovana je za osobe koje žele unaprijediti vlastitu emocionalnu kompetenciju i razviti sigurne obrasce privrženosti u međuljudskim odnosima. Kod osoba s fragilnim ili posebno rigidnim strukturama ličnosti (ego strukturama), ova metoda zahtijeva modifikaciju i primjenjuje se isključivo u [[Klinička psihologija|kliničkom kontekstu]].<ref name="EAP_Bonding_Intro"/><ref name="Stauss_2015" /> Tipična seansa traje između dva i tri sata. Može se provoditi u okviru kontinuiranih sedmičnih grupa (u trajanju od nekoliko mjeseci do tri godine) ili kroz intenzivne višednevne [[Edukativna radionica|radionice]]. Često je vode dva terapeuta, a nerijetko se koriste dvije paralelne prostorije: jedna za vježbu povezivanja, a druga za grupu za rad na stavovima.<ref name="ISBP_WhatIs" /> === Vježba povezivanja === Vježba povezivanja predstavlja centralni dio iscjeljujućeg procesa i odvija se na strunjačama. Dva učesnika rade u paru (preporučuje se promjena partnera u svakoj seansi), pri čemu jedan učesnik leži na leđima i drži partnera, dopuštajući sebi da doživi i osvijesti fizičku i emocionalnu bliskost. Unutar sigurnog terapijskog okvira dolazi do verbalnog i neverbalnog izražavanja potisnutih osjećanja, slika i sjećanja (kroz plakanje, vrištanje ili mirnu emocionalnu eksploraciju). Seksualizacija procesa u bilo kojem obliku strogo je zabranjena.<ref name="ISBP_WhatIs" /> Kroz vježbu se osvještavaju [[Nesvjesni um|nesvjesni]], disfunkcionalni stavovi (npr. "ako se približim, biću povrijeđen" ili "moje potrebe su preveliki teret za druge"), što omogućava postizanje korektivnog emocionalnog iskustva na dubokom tjelesnom i emotivnom nivou.<ref name="Stauss_2015" /> === Grupa za rad na stavovima === U ovom dijelu procesa fokus je na kognitivnom i bihevioralnom strukturisanju. Učesnici prorađuju probleme identifikovane tokom vježbe povezivanja i rade na integraciji novih, realističnih i pozitivnih uvjerenja (npr. "dovoljno sam dobar"). Novi stavovi se učvršćuju tako što ih pojedinac, uz mobilizaciju emocionalne energije ili kroz samopotvrdu, saopštava ostalim članovima grupe licem u lice. Grupa za rad na stavovima primarno se bavi relacijama s vanjskim okruženjem (porodica, posao, prijatelji). Tokom ovog dijela procesa, terapeuti često integrišu tehnike iz drugih psihoterapijskih pravaca, kao što su [[psihodinamska psihoterapija]], [[geštalt terapija]], [[sistemska porodična terapija]] i [[transakciona analiza]].<ref name="Stauss_2015" /> == Također pogledajte == * [[Teorija privrženosti]] * [[Grupna psihoterapija]] * [[Geštalt terapija]] * [[Transakciona analiza]] * [[Emocionalna inteligencija]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Grupna psihoterapija]] [[Kategorija:Psihoterapija]] lj7lreal6hsi32mz00gcvjozeyq5uru Porodične konstelacije 0 535518 3900202 2026-06-24T01:20:35Z Bosancica by MK 173186 Preveden članak sa Wikipedia en 3900202 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Konst1014.jpg|mini|desno|300px|Seansa porodičnih konstelacija]] '''Porodične konstelacije''', poznate i kao '''sistemske konstelacije''' ili '''sistemske porodične konstelacije''', jeste [[Pseudonauka|pseudonaučni]]<ref name="Witkowski_2015">{{cite book |last=Witkowski |first=Tomasz |title=Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy |date=2015 |publisher=Universal-Publishers |isbn=978-1627345286 |url=https://books.google.ba/books?id=ruaRCgAAQBAJ |access-date=24. 6. 2026 |language=en |quote=Posljednjih godina – a posebno tokom onih nekoliko koje su prethodile mojoj podvali - osim niza vjerodostojnih članaka, ovaj mjesečnik je objavljivao izuzetno upitne sadržaje koji se prodaju jednako lako kao i nauka. ''Charaktery'' je popularizovao neurolingvističko programiranje (NLP), porodične konstelacije Berta Hellingera, metodu iscjeljenja raka Carla Simontona i mnoge druge tretmane (u najboljem slučaju) upitne naučne vjerodostojnosti.}}</ref> terapijski pristup koji se oslanja na elemente [[porodične sistemske terapije]], [[egzistencijalne fenomenologije]], te vjerovanja i stavova o porodici prisutnih u tradiciji naroda [[Zulu]].<ref name="Cohen_2006">{{cite journal |last=Cohen |first=Dan Booth |title="Family Constellations": An Innovative Systemic Phenomenological Group Process from Germany |journal=The Family Journal |volume=14 |issue=3 |date=juli 2006 |pages=226–233 |doi=10.1177/1066480706287279 |s2cid=145474250 |url=https://www.academia.edu/105693985/_Family_Constellations_An_Innovative_Systemic_Phenomenological_Group_Process_From_Germany |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Meyburgh_2024">{{cite web |last=Meyburgh |first=Tanja |title=Bert Hellinger in South Africa |date=14. novembar 2024 |url=https://www.tanjameyburgh.co.za/2024/11/14/bert-hellinger-in-south-africa/ |website=Tanja Meyburgh |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Ovaj pristup značajno odstupa od konvencionalnih oblika [[Kognitivna psihologija|kognitivne]], [[Bihevioralna terapija|bihevioralne]] i [[psihodinamska psihoterapija|psihodinamske psihoterapije]]. Pojedini autori iz oblasti prirodnih nauka opisali su ga kao primjer [[kvantni misticizam|kvantnog misticizma]], dok je njegov osnivač [[Bert Hellinger]] u svoja teorijska objašnjenja ovoga pristupa uvrstio već postojeći pseudonaučni koncept [[morfička rezonanca|morfičke rezonance]].<ref name="Skepdic_Hellinger">{{cite web |last=Carroll |first=Robert Todd |title=Bert Hellinger and family constellations |date=1994 |url=https://www.skepdic.com/hellinger.html |website=The Skeptic's Dictionary |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Prijavljeni pozitivni efekti ove metode najčešće se objašnjavaju psihološkim mehanizmima kao što su [[sugestija]], [[empatija]] i [[Placebo|placebo efekat]].<ref name="Skepdic_Hellinger" /> Praktičari metode porodičnih konstelacija tvrde da savremeni problemi i poteškoće pojedinca mogu biti povezani s traumatskim iskustvima prethodnih generacija porodice,<ref name="Lebow_2008">{{cite book |last=Lebow |first=Alisa |title=First Person Jewish |date=2008 |publisher=U of Minnesota Press |isbn=978-0816643547 |url=https://books.google.ba/books?id=SET9W5JTOUMC |access-date=24. 6. 2026 |language=en |quote=On [filmski režiser Jeremy Benstock] ovo shvata doslovno, priznajući svima da je u svakoj generaciji njegove porodice bilo mentalnih bolesti i samoubistava, te izjavljujući, u skladu s istaknutim stručnjakom za porodične konstelacije Bertom Hellingerom, da je suočavanje s neizrečenim u vlastitoj lozi ono što omogućava prekidanje ciklusa disfunkcije. Hellinger vjeruje da su traumatična iskustva i ličnosti u porodici često pohranjeni u tišini, te da te tišine proganjaju porodično nesvjesno, prelazeći s jedne generacije na drugu, uzrokujući neopisive psihološke poremećaje.}}</ref> čak i kada osobe koje ih doživljavaju nisu svjesne izvornog događaja. Prema ovom pristupu, nerazriješene traume mogu se prenositi kroz porodični sistem i utjecati na kasnije generacije. Osnivač pristupa, [[Bert Hellinger]], takve povezanosti između sadašnjih teškoća i prošlih porodičnih događaja nazivao je "sistemskim zapletima". Smatrao je da oni nastaju kada porodicu pogode događaji poput [[ubistvo|ubistva]], [[Samoubistvo|samoubistva]], smrti majke pri porodu, ranog gubitka roditelja ili brata/sestre, [[rat]]a, [[Prirodna katastrofa|prirodnih katastrofa]], emigracije ili različitih oblika zlostavljanja.<ref name="Hellinger_1998">{{cite book |last1=Hellinger |first1=Bert |last2=Weber |first2=Gunthard |last3=Beaumont |first3=Hunter |title=Love's hidden symmetry: What makes love work in relationships |date=1998 |publisher=Zeig, Tucker & Theisen |location=Phoenix, AZ |isbn=978-1891944000 |url=https://www.academia.edu/123242453/Loves_Hidden_Symmetry_What_Makes_Love_Work_in_Relationships_Bert_Hellinger_Author_Gunthard_Weber_Author_Hunter_Beaumont_Author_ |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref><ref name="Boszormenyi-Nagy_1984">{{cite book |last1=Boszormenyi-Nagy |first1=Ivan |last2=Spark |first2=Geraldine M. |title=Invisible loyalties: reciprocity in intergenerational family therapy |date=1984 |publisher=Brunner/Mazel |location=New York |isbn=978-0876303689 |url=https://archive.org/details/invisibleloyalti0000bosz |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Seansa porodičnih konstelacija obično se organizuje kao jednokratni događaj, bez predviđenih naknadnih susreta, a može se održavati i pred većom publikom.<ref name="Talarczyk_2011">{{cite journal |last=Talarczyk |first=Małgorzata |title=Family Constellation Method of Bert Hellinger in the context of the Code of Ethics for Psychotherapists |journal=Archives of Psychiatry and Psychotherapy |volume=13 |issue=3 |date=2011 |pages=65–74 |url=https://www.archivespp.pl/pdf-153318-77983?filename=Family-Constellation-Meth.pdf |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> Termin "porodične konstelacije" prvi je upotrijebio [[Alfred Adler]] kako bi opisao relacijski položaj pojedinca unutar porodičnog sistema i utjecaj porodičnih odnosa na psihološki razvoj.<ref name="Runo_2019">{{cite journal |last1=Runo |first1=Billy Ben |last2=Muola |first2=James M. |last3=Kay |first3=James |title=The role of family constellations on development of prosocial behaviour among the regular undergraduate students in Nakuru County, Kenya |journal=International Journal of Education and Research |volume=7 |issue=11 |date=2019 |pages=23–38 |url=http://ijern.com/journal/2019/November-2019/03.pdf |access-date=24. 6. 2026 |language=en}}</ref> == Kritike == Metoda porodičnih konstelacija predmet je značajnih stručnih i naučnih kritika. Poljska psihoterapeutkinja [[Małgorzata Talarczyk]] ocijenila je da ovaj pristup ne zadovoljava niz zahtjeva predviđenih poljskim Etičkim kodeksom za psihoterapeute. Posebno je ukazala na nedostatke u područjima terapijskog procesa, ugovaranja terapijskog odnosa, dijagnostike, supervizije, povjerljivosti i razmatranja alternativnih oblika tretmana. Zbog toga je zaključila da je teško porodične konstelacije smatrati [[Psihoterapija|psihoterapijom]] u stručnom smislu riječi.<ref name="Talarczyk_2011" /> == Također pogledajte == * [[Psihoanaliza]] * [[Bihevioralna terapija]] * [[Kognitivno-bihevioralna terapija]] * [[Geštalt terapija]] * [[Transakciona analiza]] * [[Sistemska terapija]] * [[Psihoterapija povezivanjem]] * [[Pseudonauka]] == Reference == {{Refspisak}} == Dodatna literatura == * {{cite book |last1=Singer |first1=Margaret Thaler |last2=Lalich |first2=Janja |title="Crazy" therapies: what are they?, do they work? |publisher=Jossey-Bass |location=San Francisco |year=1996 |isbn=978-0-7879-0278-0 |url=https://archive.org/details/isbn_9780787902780}}</ref> * {{cite journal |last1=Konkolÿ Thege |first1=Barna |last2=Petroll |first2=Carla |last3=Rivas |first3=Carlos |last4=Scholtens |first4=Salome |title=The Effectiveness of Family Constellation Therapy in Improving Mental Health: A Systematic Review |journal=Family Process |publisher=Wiley |volume=60 |issue=2 |date=2021 |issn=0014-7370 |doi=10.1111/famp.12636 |pages=409–423|pmid=33528854 |s2cid=231752236 |url=https://pure.rug.nl/ws/files/177231226/famp.12636.pdf }} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Porodična terapija|Konstelacije]] [[Kategorija:Intervencije uma i tijela]] [[Kategorija:Pseudonauka]] [[Kategorija:Alternativna medicina]] [[Kategorija:Psihološke teorije]] 7d8ht2ht669knbl2ko9g35m1ewmrpbc Kategorija:Porodična terapija 14 535519 3900203 2026-06-24T01:30:57Z Bosancica by MK 173186 Prevedeno sa Wikipedia en 3900203 wikitext text/x-wiki Ova kategorija odnosi se na porodičnu terapiju, koja se naziva i '''terapija parova i porodice''' te '''porodična sistemska terapija'''. To je grana [[psihoterapija|psihoterapije]] povezana s [[Savjetovanje o odnosima|savjetovanjem o odnosima]] koja radi s [[porodica|porodicama]] i parovima u [[Intimni odnosi|intimnim vezama]] s ciljem poticanja promjena i razvoja. [[Kategorija:Porodica|Terapija]] [[Kategorija:Psihoterapija]] [[Kategorija:Sistemska psihologija]] 5rrgm5gvgo8fytz8974a98e4qqo5ufc Kategorija:Intervencije uma i tijela 14 535520 3900204 2026-06-24T01:35:19Z Bosancica by MK 173186 Prevedeno sa wikipedia en 3900204 wikitext text/x-wiki Alternativne terapije predstavljaju skup različitih metoda i tehnika za koje njihovi zagovornici tvrde da mogu poboljšati sposobnost uma da utiče na tjelesne funkcije, zdravstveno stanje i simptome bolesti. Njihova naučna utemeljenost i klinička djelotvornost razlikuju se zavisno od pojedinačne metode. [[Kategorija:Alternativni medicinski tretmani]] [[Kategorija:Psihoterapija]] buvjolbstoj9ijrphi20a9gs1a0tjfl Kategorija:Alternativni medicinski tretmani 14 535521 3900206 2026-06-24T01:41:46Z Bosancica by MK 173186 Prevedeno sa wikipedia en 3900206 wikitext text/x-wiki Alternativni medicinski tretmani predstavljaju medicinske postupke ili terapijske intervencije koje se koriste izvan standardno prihvaćenih kliničkih smjernica i prakse zasnovane na dokazima. Takvi tretmani mogu uključivati primjenu konvencionalnih lijekova ili drugih terapijskih metoda na načine koji nisu općeprihvaćeni među zdravstvenim stručnjacima. Neki od njih povezani su s različitim oblicima alternativne medicine. [[Kategorija:Alternativna medicina]] [[Kategorija:Medicinski tretmani]] 0hpltcbacagqbzjvrxelapsnru1shdc Kategorija:Grupna psihoterapija 14 535522 3900208 2026-06-24T01:51:05Z Bosancica by MK 173186 Prevedeno sa wikipedia en 3900208 wikitext text/x-wiki {{Glavni|Grupna psihoterapija}} Ova kategorija obuhvata članke o [[psihoterapija|psihoterapiji]] koja se provodi u grupnom okruženju. [[Kategorija:Psihoterapija]] [[Kategorija:Grupni procesi|Psihoterapija]] kkdjlrtleq9wgcql73pl8ek3ez2a0p5 Kategorija:Košarkaški klubovi osnovani 1923. 14 535524 3900264 2026-06-24T08:00:38Z KWiki 9400 Nova stranica: {{košarkaosnivanjekat|192|3|1919|1930}} 3900264 wikitext text/x-wiki {{košarkaosnivanjekat|192|3|1919|1930}} f3u562498yc8nszh35vokjskdaqdro6 Gundars Upenieks 0 535525 3900265 2026-06-24T08:35:56Z AnToni 2325 Nova stranica: {{Infokutija biatlonac | ime = Gundars Upenieks | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|03|31}} | mjesto rođenja = [[Madona]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac | visina... 3900265 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Gundars Upenieks | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|03|31}} | mjesto rođenja = [[Madona]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac | visina = 186 | težina = 80 | supružnik = <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = 0 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''8''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|1992]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''52.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''-.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''-.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''-.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''-.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2002. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} | aktualizirano = 24. 6. 2026. }} '''Gundars Upenieks''' rođen 31. marta 1971. u [[Madona|Madoni]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|35]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|44]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|19]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|66]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|71]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|65]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |} Upenieks je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] <!-- U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. --> === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1992}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|10]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|84]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|48]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|7]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|28]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|32]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|60]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|51]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|31]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|42]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|56]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |} Gundars Upenieks je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|SP 19932.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] nastupio osam puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]], ali nije osvojao medalje. <!-- Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] |- | || || || ||55|| || ||52|| || ||66 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 31-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:15.4&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2002. == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Gundars Upenieks}} * {{Sport365-m|226}} {{DEFAULTSORT:Upenieks, Gundars}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Madona]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] d1wi73wx6ze7euvtizfh3wfqj28xrtd 3900266 3900265 2026-06-24T08:36:45Z AnToni 2325 3900266 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Gundars Upenieks | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|03|31}} | mjesto rođenja = [[Madona]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac | visina = 186 | težina = 80 | supružnik = <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''8''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|1992]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]],[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| '''52.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''-.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''-.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''-.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''-.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2002. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} | aktualizirano = 24. 6. 2026. }} '''Gundars Upenieks''' rođen 31. marta 1971. u [[Madona|Madoni]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|35]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|44]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|19]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|66]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|71]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|65]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |} Upenieks je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] <!-- U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. --> === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1992}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|10]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|84]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|48]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|7]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|28]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|32]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|60]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|51]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|31]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|42]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|56]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | | |} Gundars Upenieks je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|SP 19932.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] nastupio osam puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]], ali nije osvajao medalje. <!-- Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] |- | || || || ||55|| || ||52|| || ||66 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 31-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:15.4&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2002. == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Gundars Upenieks}} * {{Sport365-m|226}} {{DEFAULTSORT:Upenieks, Gundars}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Madona]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] jg1il7nfklh0iz0dcgord5e103dy34l 3900270 3900266 2026-06-24T08:45:51Z AnToni 2325 3900270 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Gundars Upenieks | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|03|31}} | mjesto rođenja = [[Madona (Latvija)|Madona]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac | visina = 186 | težina = 80 | supružnik = <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''8''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|1992]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| '''52.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''35.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''42.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''70.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2002. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = <!--Status: a=aktivan; k=kažnjen; n=neaktivan; p=pauzira; ne=nepoznat; u=umro; po=povukao se iz karijere; --> | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} | aktualizirano = 24. 6. 2026. }} '''Gundars Upenieks''' rođen 31. marta 1971. u [[Madona (Latvija)|Madoni]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|35]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|44]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|19]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|66]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|71]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|65]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |} Upenieks je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] <!-- U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. --> === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1992}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|84]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|48]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|7]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|28]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|32]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|60]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|51]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|31]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|42]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|56]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | |} Gundars Upenieks je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|SP 19932.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] nastupio osam puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]], ali nije osvajao medalje. <!-- Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] |- | || || || ||55|| || ||52|| || ||66 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 31-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:15.4&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2002. == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Gundars Upenieks}} * {{Sport365-m|226}} {{DEFAULTSORT:Upenieks, Gundars}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Madona (Latvija)]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] d53vycjys11zisre0sjxkske9wn8l2e 3900271 3900270 2026-06-24T08:46:13Z AnToni 2325 3900271 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Gundars Upenieks | slika = | država = {{ZID|Latvija}} | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1971|03|31}} | mjesto rođenja = [[Madona (Latvija)|Madona]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]] | država rođenja = [[SSSR]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | klub = CPSK | trener = | zanimanje = biatlonac, policajac | visina = 186 | težina = 80 | supružnik = <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''4''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|1998]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|2002.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''8''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|1992]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993.|1993]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|1995]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996.|1996]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997.|1997]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998.|1998]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|1999]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000.|2000]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|2001.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]]) | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| '''52.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''35.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''42.''' ( [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''70.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = 2002. <!-- Evropski kup --> | nastup EK = | pobjede EK = | plasman EK = | status = neaktivan <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} | aktualizirano = 24. 6. 2026. }} '''Gundars Upenieks''' rođen 31. marta 1971. u [[Madona (Latvija)|Madoni]], [[Latvijska Sovjetska Socijalistička Republika]], [[SSSR]] (danas Latvija) je nekadašnji [[Latvija|latvijski]] [[biatlon]]ac. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1992}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 20 km|35]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – 10 km|44]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1994}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – 20 km|19]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994 – štafeta (muškarci)|16]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|1998}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – 20 km|66]] | | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|6]] |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2002}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 20 km|71]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – 10 km|65]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002 – štafeta (muškarci)|17]] |} Upenieks je nastupio četiri puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]]: [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|ZOI 1992]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1994.|ZOI 1994]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] i [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2002.|ZOI 2002.]] <!-- U pojedinačnim utrkama mu je najbolji rezultat četvrto mjesto na ZOI 2006. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2006 – potjera (muškarci)|potjeri]], kada je s jednim promašajem i zaostatkom od 26.7&nbsp;s bio sporiji od pobjednika [[Francuska na Zimskim olimpijskim igrama 2006.|francuskog]] biatlonca [[Vincent Defrasne|Vincenta Defrasna]]. U štafetnim utrkama najbolji mu je rezultat šesto mjesto na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|ZOI 1998.]] u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1998 – štafeta (muškarci)|štafeti]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]] kada su s 2:48.2&nbsp;min zaostatka bili sporiji od [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 1998.|njemačke]] štafete u sastavu: [[Ricco Groß]], [[Peter Sendel]], [[Sven Fischer]] i [[Frank Luck]]. --> === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|Ek.|Ekipno}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|1992}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|10]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1993}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – 20 km|84]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – štafeta (muškarci)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|19]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1995}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – 10 km|48]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995 – ekipno (muškarci)|7]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1996}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 20 km|28]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – 10 km|32]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1996 – štafeta (muškarci)|11]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|1997}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – 10 km|60]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – štafeta (muškarci)|12]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1997 – ekipno (muškarci)|12]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1998}} | | | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1998 – ekipno (muškarci)|8]] |- |align="left" | {{NaziviSPB|1999}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 20 km|51]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – 10 km|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – potjera (muškarci)|31]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|5]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2000}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – 20 km|42]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2000 – štafeta (muškarci)|6]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2001}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|56]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – štafeta (muškarci)|9]] | |} Gundars Upenieks je od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|SP 19932.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] nastupio osam puta na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetskim prvenstvima]], ali nije osvajao medalje. <!-- Prvu bronzanu medalju osvojio je na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001.|SP 2001.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2001 – 20 km|20&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 29.5&nbsp;s zaostao iza finskog biatlonca [[Paavo Puurunen|Paave Puurunena]]. Drugu na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2005.|SP 2005.]] u utrci na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2004 – 10 km|10&nbsp;km]]; kada je bez promašaja i zaostatkom od 24.0&nbsp;s zaostao iza norveškog biatlonca [[Ole Einar Bjørndalen|Olea Einara Bjørndalena]]. U ekipnim utrkama najbolji mu je plasman peto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999.|SP 1999.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1999 – štafeta (muškarci)|štafetnoj utrci]] s [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]], [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] i [[Jēkabs Nākums|Jēkabsom Nākumsom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="27" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|1991/92.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1992/1993.|1992/93.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1993/1994.|1993/94.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1994/1995.|1994/95.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1995/1996.|1995/96.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|1996/97.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|1997/98.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1998/1999.|1998/99.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|1999/00.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2000/2001.|2000/01.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|2001/02.]] |- | || || || ||55|| || ||52|| || ||66 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] bilo mu je osvojeno 31-o mjesto u [[Svjetski kup u biatlonu 1991/1992.|sezoni SK 1991/92.]] u [[Novosibirsk]]u 21. marta 1992. u utrci na 10&nbsp;km, kada je s dva promašaja i zaostatkom od 2:15.4&nbsp;min bio sporiji od pobjednika [[Wilfried Pallhuber|Wilfrieda Pallhubera]]. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji su mu tri druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1997/1998.|sezoni SK 1997/98.]] 14. marta 1998. na [[Hochfilzen]]u u utrci na 10&nbsp;km; u [[Svjetski kup u biatlonu 2001/2002.|sezoni SK 2001/02.]] 13. decembra 2001. na [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]] u utrci na 20&nbsp;km; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2005/2006.|sezoni SK 2005/06.]] 23. marta 2006. u [[Holmenkollen]]u u utrci na 10&nbsp;km; U ekipnim disciplinama najbolji rezultati su mu dva četvrta mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 1996/1997.|sezoni SK 1996/97.]] 8. decembra 1996. u [[Östersund]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 1999/2000.|sezoni SK 1999/00.]] 5. decembra 1999. u [[Hochfilzen]]u s [[Jekabs Nakums|Jekabsom Nakumsom]], [[Oļegs Maļuhins|Oļegsom Maļuhinsom]] i [[Gundars Upenieks|Gundarsom Upenieksom]] --> == Prestanak karijere == Aktivnim bavljem biatlonom prestao se baviti 2002. == Privatni život == {{sekcija}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline|Gundars Upenieks}} * {{Sport365-m|226}} {{DEFAULTSORT:Upenieks, Gundars}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Biografije, Madona (Latvija)]] [[Kategorija:Latvijski biatlonci]] [[Kategorija:Latvijski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1992.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1994.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 1998.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2002.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] nxe6zzfscprljzq57c1nq8b7uy2dzyz Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci) 0 535526 3900276 2026-06-24T09:02:20Z AnToni 2325 Nova stranica: {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|ZND}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 44 | države = 14 | zlato = [[Jevgenij Redkin]]<br />[[Anatolij Ždanovič]]<br />Aleksandar Popov (biatlona... 3900276 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|ZND}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 44 | države = 14 | zlato = [[Jevgenij Redkin]]<br />[[Anatolij Ždanovič]]<br />[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />[[Aleksandar Tropnjikov]] | zlatoNOK = ZND | srebro = [[Frode Løberg]]<br />[[Jon Åge Tyldum]]<br />[[Sylfest Glimsdal]]<br />[[Gisle Fenne]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Aivo Udras]]<br />[[Urmas Kaldvee]]<br />[[Hillar Zahkna]]<br />[[Kalju Ojaste]] | bronzaNOK = EST | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|1991.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – štafeta (muškarci)|1994.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.}} '''[[Biatlon#Discipline|Ekipna]] utrka''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992.]] za muškarce održana je 23. februara 1992. u [[Rusija|ruskom]] gradu [[Novosibirsk]]ju. <!-- Pobijedila je selekcija Njemačke, koja od ove sezone natupa s biatloncima iz Zapadne i Istočne Njemačke. --> == Države učesnice == == Rezultati == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji |- | {{gold01}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|ZND}}<br />{{0|0000}}[[Jevgenij Redkin]]<br />{{0|0000}}[[Anatolij Ždanovič]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Tropnjikov]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:23,2 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#DCE5E5;" | {{silver02}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|NOR}}<br />{{0|0000}}[[Frode Løberg]]<br />{{0|0000}}[[Jon Åge Tyldum]]<br />{{0|0000}}[[Sylfest Glimsdal]]<br />{{0|0000}}[[Gisle Fenne]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:31,3 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />0<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFDAB9;" | {{bronze03}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|EST}}<br />{{0|0000}}[[Aivo Udras]]<br />{{0|0000}}[[Urmas Kaldvee]]<br />{{0|0000}}[[Hillar Zahkna]]<br />{{0|0000}}[[Kalju Ojaste]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:13,7 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />1<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}4 | style="text-align:left"| {{flagcountry|SVN}}<br />{{0|0000}}[[Uroš Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Jure Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Boštjan Lekan]]<br />{{0|0000}}[[Janez Ožbolt]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:30,4 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}5 | style="text-align:left"| {{flagcountry|AUT}}<br />{{0|0000}}[[Franz Schuler (biatlonac)|Franz Schuler]]<br />{{0|0000}}[[Alfred Eder]]<br />{{0|0000}}[[Ludwig Gredler]]<br />{{0|0000}}[[Wolfgang Perner]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:06,1 min''' |style="text-align:center"| '''5'''<br />1<br />1<br />1<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}6 | style="text-align:left"| {{flagcountry|FRA|1974}}<br />{{0|0000}}[[Xavier Blond (biatlonac)|Xavier Blond]]<br />{{0|0000}}[[Thierry Dusserre]]<br />{{0|0000}}[[Patrice Bailly-Salins]]<br />{{0|0000}}[[Stéphane Bouthiaux]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:07,5 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />2<br />2<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}7 | style="text-align:left"| {{flagcountry|NJE}}<br />{{0|0000}}[[Steffen Hoos]]<br />{{0|0000}}[[Raik Dittrich]]<br />{{0|0000}}[[Frank Luck]]<br />{{0|0000}}[[Jens Steinigen]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}59:04,7 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />1<br />2<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}8 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ITA|1946}}<br />{{0|0000}}[[Andreas Zingerle]]<br />{{0|0000}}[[Hubert Leitgeb (biatlonac)|Hubert Leitgeb]]<br />{{0|0000}}[[Johann Passler]]<br />{{0|0000}}[[Wilfried Pallhuber]] |style="text-align:center"| '''1:01:11,5 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />1<br />1<br />4 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}9 | style="text-align:left"| {{flagcountry|GBR|2=Großbritannien}}<br />{{0|0000}}[[Paul Ryan (biatlonac)|Paul Ryan]]<br />{{0|0000}}[[Ian Woods]]<br />{{0|0000}}[[Kenneth Rudd]]<br />{{0|0000}}[[Michael Dixon (biatlonac)|Michael Dixon]] |style="text-align:center"| '''1:01:58,0 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />2<br />3<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 10 | style="text-align:left"| {{flagcountry|LVA}}<br />{{0|0000}}[[Aivars Ieviņš]]<br />{{0|0000}}[[Aivars Bogdanovs]]<br />{{0|0000}}[[Oļegs Maļuhins]]<br />{{0|0000}}[[Gundars Upenieks]] |style="text-align:center"| '''1:04:25,9 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />3<br />2<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 11 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ČEH}}<br />{{0|0000}}[[Petr Garabík]]<br />{{0|0000}}[[Miroslav Janata]]<br />{{0|0000}}[[Roman Dostál]]<br />{{0|0000}}[[Pavel Sládek]] |style="text-align:center"| '''1:04:45,7 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />1<br />1<br />4<br />3 |} ==Reference== {{refspisak}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.]] tw7pti43hjpind2pmgj8y6xk0vzigfe 3900278 3900276 2026-06-24T09:05:34Z AnToni 2325 3900278 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|ZND}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 44 | države = 14 | zlato = [[Jevgenij Redkin]]<br />[[Anatolij Ždanovič]]<br />[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />[[Aleksandar Tropnjikov]] | zlatoNOK = ZND | srebro = [[Frode Løberg]]<br />[[Jon Åge Tyldum]]<br />[[Sylfest Glimsdal]]<br />[[Gisle Fenne]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Aivo Udras]]<br />[[Urmas Kaldvee]]<br />[[Hillar Zahkna]]<br />[[Kalju Ojaste]] | bronzaNOK = EST | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|1991.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – štafeta (muškarci)|1994.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.}} '''[[Biatlon#Discipline|Ekipna]] utrka''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992.]] za muškarce održana je 23. februara 1992. u [[Rusija|ruskom]] gradu [[Novosibirsk]]ju. Pobijedila je selekcija ZajednicE nezavisnih država: == Države učesnice == == Rezultati == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji |- | {{gold01}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|ZND}}<br />{{0|0000}}[[Jevgenij Redkin]]<br />{{0|0000}}[[Anatolij Ždanovič]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Tropnjikov]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:23,2 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#DCE5E5;" | {{silver02}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|NOR}}<br />{{0|0000}}[[Frode Løberg]]<br />{{0|0000}}[[Jon Åge Tyldum]]<br />{{0|0000}}[[Sylfest Glimsdal]]<br />{{0|0000}}[[Gisle Fenne]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:31,3 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />0<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFDAB9;" | {{bronze03}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|EST}}<br />{{0|0000}}[[Aivo Udras]]<br />{{0|0000}}[[Urmas Kaldvee]]<br />{{0|0000}}[[Hillar Zahkna]]<br />{{0|0000}}[[Kalju Ojaste]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:13,7 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />1<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}4 | style="text-align:left"| {{flagcountry|SVN}}<br />{{0|0000}}[[Uroš Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Jure Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Boštjan Lekan]]<br />{{0|0000}}[[Janez Ožbolt]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:30,4 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}5 | style="text-align:left"| {{flagcountry|AUT}}<br />{{0|0000}}[[Franz Schuler (biatlonac)|Franz Schuler]]<br />{{0|0000}}[[Alfred Eder]]<br />{{0|0000}}[[Ludwig Gredler]]<br />{{0|0000}}[[Wolfgang Perner]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:06,1 min''' |style="text-align:center"| '''5'''<br />1<br />1<br />1<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}6 | style="text-align:left"| {{flagcountry|FRA|1974}}<br />{{0|0000}}[[Xavier Blond (biatlonac)|Xavier Blond]]<br />{{0|0000}}[[Thierry Dusserre]]<br />{{0|0000}}[[Patrice Bailly-Salins]]<br />{{0|0000}}[[Stéphane Bouthiaux]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:07,5 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />2<br />2<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}7 | style="text-align:left"| {{flagcountry|NJE}}<br />{{0|0000}}[[Steffen Hoos]]<br />{{0|0000}}[[Raik Dittrich]]<br />{{0|0000}}[[Frank Luck]]<br />{{0|0000}}[[Jens Steinigen]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}59:04,7 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />1<br />2<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}8 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ITA|1946}}<br />{{0|0000}}[[Andreas Zingerle]]<br />{{0|0000}}[[Hubert Leitgeb (biatlonac)|Hubert Leitgeb]]<br />{{0|0000}}[[Johann Passler]]<br />{{0|0000}}[[Wilfried Pallhuber]] |style="text-align:center"| '''1:01:11,5 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />1<br />1<br />4 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}9 | style="text-align:left"| {{flagcountry|GBR|2=Großbritannien}}<br />{{0|0000}}[[Paul Ryan (biatlonac)|Paul Ryan]]<br />{{0|0000}}[[Ian Woods]]<br />{{0|0000}}[[Kenneth Rudd]]<br />{{0|0000}}[[Michael Dixon (biatlonac)|Michael Dixon]] |style="text-align:center"| '''1:01:58,0 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />2<br />3<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 10 | style="text-align:left"| {{flagcountry|LVA}}<br />{{0|0000}}[[Aivars Ieviņš]]<br />{{0|0000}}[[Aivars Bogdanovs]]<br />{{0|0000}}[[Oļegs Maļuhins]]<br />{{0|0000}}[[Gundars Upenieks]] |style="text-align:center"| '''1:04:25,9 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />3<br />2<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 11 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ČEH}}<br />{{0|0000}}[[Petr Garabík]]<br />{{0|0000}}[[Miroslav Janata]]<br />{{0|0000}}[[Roman Dostál]]<br />{{0|0000}}[[Pavel Sládek]] |style="text-align:center"| '''1:04:45,7 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />1<br />1<br />4<br />3 |} ==Reference== {{refspisak}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.]] dri1w60kexyd8be993veac2312riu6u 3900280 3900278 2026-06-24T09:08:23Z AnToni 2325 3900280 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|ZND}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 44 | države = 14 | zlato = [[Jevgenij Redkin]]<br />[[Anatolij Ždanovič]]<br />[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />[[Aleksandar Tropnjikov]] | zlatoNOK = ZND | srebro = [[Frode Løberg]]<br />[[Jon Åge Tyldum]]<br />[[Sylfest Glimsdal]]<br />[[Gisle Fenne]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Aivo Udras]]<br />[[Urmas Kaldvee]]<br />[[Hillar Zahkna]]<br />[[Kalju Ojaste]] | bronzaNOK = EST | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – štafeta (muškarci)|1991.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – štafeta (muškarci)|1994.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.}} '''[[Biatlon#Discipline|Ekipna]] utrka''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992.]] za muškarce održana je 23. februara 1992. u [[Rusija|ruskom]] gradu [[Novosibirsk]]u. Pobijedila je selekcija Zajednice nezavisnih država. == Države učesnice == == Rezultati == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji |- | {{gold01}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|ZND}}<br />{{0|0000}}[[Jevgenij Redkin]]<br />{{0|0000}}[[Anatolij Ždanovič]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Tropnjikov]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:23,2 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#DCE5E5;" | {{silver02}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|NOR}}<br />{{0|0000}}[[Frode Løberg]]<br />{{0|0000}}[[Jon Åge Tyldum]]<br />{{0|0000}}[[Sylfest Glimsdal]]<br />{{0|0000}}[[Gisle Fenne]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:31,3 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />0<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFDAB9;" | {{bronze03}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|EST}}<br />{{0|0000}}[[Aivo Udras]]<br />{{0|0000}}[[Urmas Kaldvee]]<br />{{0|0000}}[[Hillar Zahkna]]<br />{{0|0000}}[[Kalju Ojaste]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:13,7 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />1<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}4 | style="text-align:left"| {{flagcountry|SVN}}<br />{{0|0000}}[[Uroš Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Jure Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Boštjan Lekan]]<br />{{0|0000}}[[Janez Ožbolt]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:30,4 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}5 | style="text-align:left"| {{flagcountry|AUT}}<br />{{0|0000}}[[Franz Schuler (biatlonac)|Franz Schuler]]<br />{{0|0000}}[[Alfred Eder]]<br />{{0|0000}}[[Ludwig Gredler]]<br />{{0|0000}}[[Wolfgang Perner]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:06,1 min''' |style="text-align:center"| '''5'''<br />1<br />1<br />1<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}6 | style="text-align:left"| {{flagcountry|FRA|1974}}<br />{{0|0000}}[[Xavier Blond (biatlonac)|Xavier Blond]]<br />{{0|0000}}[[Thierry Dusserre]]<br />{{0|0000}}[[Patrice Bailly-Salins]]<br />{{0|0000}}[[Stéphane Bouthiaux]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:07,5 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />2<br />2<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}7 | style="text-align:left"| {{flagcountry|NJE}}<br />{{0|0000}}[[Steffen Hoos]]<br />{{0|0000}}[[Raik Dittrich]]<br />{{0|0000}}[[Frank Luck]]<br />{{0|0000}}[[Jens Steinigen]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}59:04,7 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />1<br />2<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}8 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ITA|1946}}<br />{{0|0000}}[[Andreas Zingerle]]<br />{{0|0000}}[[Hubert Leitgeb (biatlonac)|Hubert Leitgeb]]<br />{{0|0000}}[[Johann Passler]]<br />{{0|0000}}[[Wilfried Pallhuber]] |style="text-align:center"| '''1:01:11,5 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />1<br />1<br />4 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}9 | style="text-align:left"| {{flagcountry|GBR|2=Großbritannien}}<br />{{0|0000}}[[Paul Ryan (biatlonac)|Paul Ryan]]<br />{{0|0000}}[[Ian Woods]]<br />{{0|0000}}[[Kenneth Rudd]]<br />{{0|0000}}[[Michael Dixon (biatlonac)|Michael Dixon]] |style="text-align:center"| '''1:01:58,0 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />2<br />3<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 10 | style="text-align:left"| {{flagcountry|LVA}}<br />{{0|0000}}[[Aivars Ieviņš]]<br />{{0|0000}}[[Aivars Bogdanovs]]<br />{{0|0000}}[[Oļegs Maļuhins]]<br />{{0|0000}}[[Gundars Upenieks]] |style="text-align:center"| '''1:04:25,9 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />3<br />2<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 11 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ČEH}}<br />{{0|0000}}[[Petr Garabík]]<br />{{0|0000}}[[Miroslav Janata]]<br />{{0|0000}}[[Roman Dostál]]<br />{{0|0000}}[[Pavel Sládek]] |style="text-align:center"| '''1:04:45,7 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />1<br />1<br />4<br />3 |} ==Reference== {{refspisak}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.]] aw7awgck4hdjvvy2thq2xo3ljunzmxb 3900284 3900280 2026-06-24T09:43:37Z AnToni 2325 3900284 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|ZND}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 44 | države = 14 | zlato = [[Jevgenij Redkin]]<br />[[Anatolij Ždanovič]]<br />[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />[[Aleksandar Tropnjikov]] | zlatoNOK = ZND | srebro = [[Frode Løberg]]<br />[[Jon Åge Tyldum]]<br />[[Sylfest Glimsdal]]<br />[[Gisle Fenne]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Aivo Udras]]<br />[[Urmas Kaldvee]]<br />[[Hillar Zahkna]]<br />[[Kalju Ojaste]] | bronzaNOK = EST | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – ekipno (muškarci)|1991.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1994 – ekipno (muškarci)|1994.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.}} '''[[Biatlon#Discipline|Ekipna]] utrka''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992.]] za muškarce održana je 23. februara 1992. u [[Rusija|ruskom]] gradu [[Novosibirsk]]u. Pobijedila je selekcija Zajednice nezavisnih država. == Države učesnice == == Rezultati == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji |- | {{gold01}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|ZND}}<br />{{0|0000}}[[Jevgenij Redkin]]<br />{{0|0000}}[[Anatolij Ždanovič]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Tropnjikov]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:23,2 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top;" | {{silver02}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|NOR}}<br />{{0|0000}}[[Frode Løberg]]<br />{{0|0000}}[[Jon Åge Tyldum]]<br />{{0|0000}}[[Sylfest Glimsdal]]<br />{{0|0000}}[[Gisle Fenne]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:31,3 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />0<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top;" | {{bronze03}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|EST}}<br />{{0|0000}}[[Aivo Udras]]<br />{{0|0000}}[[Urmas Kaldvee]]<br />{{0|0000}}[[Hillar Zahkna]]<br />{{0|0000}}[[Kalju Ojaste]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:13,7 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />1<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top;" | {{0}}4 | style="text-align:left"| {{flagcountry|SVN}}<br />{{0|0000}}[[Uroš Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Jure Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Boštjan Lekan]]<br />{{0|0000}}[[Janez Ožbolt]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:30,4 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}5 | style="text-align:left"| {{flagcountry|AUT}}<br />{{0|0000}}[[Franz Schuler (biatlonac)|Franz Schuler]]<br />{{0|0000}}[[Alfred Eder]]<br />{{0|0000}}[[Ludwig Gredler]]<br />{{0|0000}}[[Wolfgang Perner]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:06,1 min''' |style="text-align:center"| '''5'''<br />1<br />1<br />1<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}6 | style="text-align:left"| {{flagcountry|FRA|1974}}<br />{{0|0000}}[[Xavier Blond (biatlonac)|Xavier Blond]]<br />{{0|0000}}[[Thierry Dusserre]]<br />{{0|0000}}[[Patrice Bailly-Salins]]<br />{{0|0000}}[[Stéphane Bouthiaux]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:07,5 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />2<br />2<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}7 | style="text-align:left"| {{flagcountry|NJE}}<br />{{0|0000}}[[Steffen Hoos]]<br />{{0|0000}}[[Raik Dittrich]]<br />{{0|0000}}[[Frank Luck]]<br />{{0|0000}}[[Jens Steinigen]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}59:04,7 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />1<br />2<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}8 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ITA|1946}}<br />{{0|0000}}[[Andreas Zingerle]]<br />{{0|0000}}[[Hubert Leitgeb (biatlonac)|Hubert Leitgeb]]<br />{{0|0000}}[[Johann Passler]]<br />{{0|0000}}[[Wilfried Pallhuber]] |style="text-align:center"| '''1:01:11,5 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />1<br />1<br />4 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}9 | style="text-align:left"| {{flagcountry|GBR|2=Großbritannien}}<br />{{0|0000}}[[Paul Ryan (biatlonac)|Paul Ryan]]<br />{{0|0000}}[[Ian Woods]]<br />{{0|0000}}[[Kenneth Rudd]]<br />{{0|0000}}[[Michael Dixon (biatlonac)|Michael Dixon]] |style="text-align:center"| '''1:01:58,0 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />2<br />3<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 10 | style="text-align:left"| {{flagcountry|LVA}}<br />{{0|0000}}[[Aivars Ieviņš]]<br />{{0|0000}}[[Aivars Bogdanovs]]<br />{{0|0000}}[[Oļegs Maļuhins]]<br />{{0|0000}}[[Gundars Upenieks]] |style="text-align:center"| '''1:04:25,9 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />3<br />2<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 11 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ČEH}}<br />{{0|0000}}[[Petr Garabík]]<br />{{0|0000}}[[Miroslav Janata]]<br />{{0|0000}}[[Roman Dostál]]<br />{{0|0000}}[[Pavel Sládek]] |style="text-align:center"| '''1:04:45,7 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />1<br />1<br />4<br />3 |} ==Reference== {{refspisak}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.]] 5qj39bp1j03n5o77kau97orfpno4cvn 3900285 3900284 2026-06-24T09:44:52Z AnToni 2325 3900285 wikitext text/x-wiki {{Infokutija događaj na sportskom takmičenju | događaj = Ekipno (muškarci) | takmičenje_dativ = Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992. | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | lokacija = [[Novosibirsk]], {{ZID|ZND}} | datum = 22. mart 1992. | takmičari = 44 | države = 14 | zlato = [[Jevgenij Redkin]]<br />[[Anatolij Ždanovič]]<br />[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />[[Aleksandar Tropnjikov]] | zlatoNOK = ZND | srebro = [[Frode Løberg]]<br />[[Jon Åge Tyldum]]<br />[[Sylfest Glimsdal]]<br />[[Gisle Fenne]] | srebroNOK = NOR | bronza = [[Aivo Udras]]<br />[[Urmas Kaldvee]]<br />[[Hillar Zahkna]]<br />[[Kalju Ojaste]] | bronzaNOK = EST | prethodno = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1991 – ekipno (muškarci)|1991.]] | sljedeće = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1993 – ekipno (muškarci)|1993.]] }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.}} '''[[Biatlon#Discipline|Ekipna]] utrka''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 1992.]] za muškarce održana je 23. februara 1992. u [[Rusija|ruskom]] gradu [[Novosibirsk]]u. Pobijedila je selekcija Zajednice nezavisnih država. == Države učesnice == == Rezultati == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji |- | {{gold01}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|ZND}}<br />{{0|0000}}[[Jevgenij Redkin]]<br />{{0|0000}}[[Anatolij Ždanovič]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Popov (biatlonac)|Aleksandar Popov]]<br />{{0|0000}}[[Aleksandar Tropnjikov]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:23,2 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top;" | {{silver02}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|NOR}}<br />{{0|0000}}[[Frode Løberg]]<br />{{0|0000}}[[Jon Åge Tyldum]]<br />{{0|0000}}[[Sylfest Glimsdal]]<br />{{0|0000}}[[Gisle Fenne]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}56:31,3 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />0<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top;" | {{bronze03}} | style="text-align:left"| {{flagcountry|EST}}<br />{{0|0000}}[[Aivo Udras]]<br />{{0|0000}}[[Urmas Kaldvee]]<br />{{0|0000}}[[Hillar Zahkna]]<br />{{0|0000}}[[Kalju Ojaste]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:13,7 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />1<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top;" | {{0}}4 | style="text-align:left"| {{flagcountry|SVN}}<br />{{0|0000}}[[Uroš Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Jure Velepec]]<br />{{0|0000}}[[Boštjan Lekan]]<br />{{0|0000}}[[Janez Ožbolt]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}57:30,4 min''' |style="text-align:center"| '''2'''<br />0<br />1<br />0<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}5 | style="text-align:left"| {{flagcountry|AUT}}<br />{{0|0000}}[[Franz Schuler (biatlonac)|Franz Schuler]]<br />{{0|0000}}[[Alfred Eder]]<br />{{0|0000}}[[Ludwig Gredler]]<br />{{0|0000}}[[Wolfgang Perner]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:06,1 min''' |style="text-align:center"| '''5'''<br />1<br />1<br />1<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}6 | style="text-align:left"| {{flagcountry|FRA|1974}}<br />{{0|0000}}[[Xavier Blond (biatlonac)|Xavier Blond]]<br />{{0|0000}}[[Thierry Dusserre]]<br />{{0|0000}}[[Patrice Bailly-Salins]]<br />{{0|0000}}[[Stéphane Bouthiaux]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}58:07,5 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />2<br />2<br />0 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}7 | style="text-align:left"| {{flagcountry|NJE}}<br />{{0|0000}}[[Steffen Hoos]]<br />{{0|0000}}[[Raik Dittrich]]<br />{{0|0000}}[[Frank Luck]]<br />{{0|0000}}[[Jens Steinigen]] |style="text-align:center"| '''{{0|00}}59:04,7 min''' |style="text-align:center"| '''4'''<br />0<br />1<br />2<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}8 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ITA|1946}}<br />{{0|0000}}[[Andreas Zingerle]]<br />{{0|0000}}[[Hubert Leitgeb (biatlonac)|Hubert Leitgeb]]<br />{{0|0000}}[[Johann Passler]]<br />{{0|0000}}[[Wilfried Pallhuber]] |style="text-align:center"| '''1:01:11,5 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />1<br />1<br />4 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | {{0}}9 | style="text-align:left"| {{flagcountry|GBR|2=Großbritannien}}<br />{{0|0000}}[[Paul Ryan (biatlonac)|Paul Ryan]]<br />{{0|0000}}[[Ian Woods]]<br />{{0|0000}}[[Kenneth Rudd]]<br />{{0|0000}}[[Michael Dixon (biatlonac)|Michael Dixon]] |style="text-align:center"| '''1:01:58,0 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''7'''<br />1<br />2<br />3<br />1 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 10 | style="text-align:left"| {{flagcountry|LVA}}<br />{{0|0000}}[[Aivars Ieviņš]]<br />{{0|0000}}[[Aivars Bogdanovs]]<br />{{0|0000}}[[Oļegs Maļuhins]]<br />{{0|0000}}[[Gundars Upenieks]] |style="text-align:center"| '''1:04:25,9 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />3<br />2<br />2<br />2 |- style="text-align:center; vertical-align:top; background:#FFFFFF;" | 11 | style="text-align:left"| {{flagcountry|ČEH}}<br />{{0|0000}}[[Petr Garabík]]<br />{{0|0000}}[[Miroslav Janata]]<br />{{0|0000}}[[Roman Dostál]]<br />{{0|0000}}[[Pavel Sládek]] |style="text-align:center"| '''1:04:45,7 h{{0|00}}''' |style="text-align:center"| '''9'''<br />1<br />1<br />4<br />3 |} ==Reference== {{refspisak}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.]] 32c340dhcmsgu7tip3tvhg37bd8rcgm Šablon:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 10 535527 3900277 2026-06-24T09:03:15Z AnToni 2325 Nova stranica: {{Sidebar games events | name = Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 | title = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetsko prvenstvo<br />u biatlonu 1992.]] | image = [[Datoteka:Biathlon pictogram.svg|50px]] | event1.4 = Ekipno | results1.4a = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|muškarci]] | results1.4b = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (žene)|žene]] }}<noinclude> Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstv... 3900277 wikitext text/x-wiki {{Sidebar games events | name = Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 | title = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992.|Svjetsko prvenstvo<br />u biatlonu 1992.]] | image = [[Datoteka:Biathlon pictogram.svg|50px]] | event1.4 = Ekipno | results1.4a = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (muškarci)|muškarci]] | results1.4b = [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1992 – ekipno (žene)|žene]] }}<noinclude> [[Kategorija:Šabloni Svjetskog prvenstva u biatlonu 1992.]] </noinclude> 7zltdkz7olicqlabecfe9phhlv4weke Razgovor o Wikipediji:Vodič za slanje slika 5 535528 3900290 2026-06-24T10:17:44Z Akir-toj 182441 /* Postavljanje Non Free slika */ novi odlomak 3900290 wikitext text/x-wiki == Postavljanje Non Free slika == Da li postoji nacin na bosanskoj wikipediji postaviti "non-free file" kao sto je moguce na engleskoj. Npr postavljanje slike osobe koja je preminula ? [[Korisnik:Akir-toj|Akir-toj]] ([[Razgovor s korisnikom:Akir-toj|razgovor]]) 12:17, 24 juni 2026 (CEST) lrbgx9a0to58y3eisk25ah3uv98v97y Dragon Ball Super 0 535529 3900300 2026-06-24T10:58:56Z Akir-toj 182441 Nova stranica: {{Infokutija TV-emisija | ime = Dragon Ball Super | slika = Dragon Ball Super.png | veličina_slike = | slika_alt = | originalni_naslov = ドラゴンボール超 (Dragon Ball Super) | ime2 = | žanr = [[Avantura (žanr)|Avantura]], [[fantastika]], akcija, borilačke vještine | format = [[Anime]] serija | autor = [[Akira Toriyama]] | bazirano_na = [[Dragon Ball]] | razvoj = | pisac... 3900300 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV-emisija | ime = Dragon Ball Super | slika = Dragon Ball Super.png | veličina_slike = | slika_alt = | originalni_naslov = ドラゴンボール超 (Dragon Ball Super) | ime2 = | žanr = [[Avantura (žanr)|Avantura]], [[fantastika]], akcija, borilačke vještine | format = [[Anime]] serija | autor = [[Akira Toriyama]] | bazirano_na = [[Dragon Ball]] | razvoj = | pisac = | scenarij = Yoshifumi Fukushima, King Ryu, Yoshitaka Toshio, Makoto Koyama, Atsuhiro Tomioka | priča = Akira Toriyama | režiser = Kimitoshi Chioka, Morio Hatano, Kohei Hatano, Tatsuya Nagamine, Ryota Nakamura | stvaralački_režiseri = | predstavlja = | glumci = | suci = | glasovi = | voditelj = | pripovjedač = | kompozitor_muzičke_teme = | uvodna_tema = | završna_tema = | kompozitori = Norihito Sumitomo | država = [[Japan]] | jezik = [[Japanski]] | broj_sezona = 5 | broj_serijala = | broj_epizoda = 131 | spisak_epizoda = | izvršni_producenti = | producenti = Atsushi Kido, Osamu Nozaki, Naoko Sagawa, Tomosuke Teramoto, Satoru Takami, Shunki Hashizume, Hiroyuki Sakurada | montaža = | lokacija = | kinematografija = | kamerman = | trajanje = 23 minute | produkcijska_kompanija = [[Toei Animation]] | distributer = | budžet = | kanal = Fuji TV | format_slike = | format_tona = | prvo_prikazano_u = | prvo_emitiranje = 5. juli 2015. | zadnje_emitiranje = 25. mart 2018. | prethodno = [[Dragon Ball Z]] | sljedeće = | povezano = [[Dragon Ball]], [[Dragon Ball GT]] | veb-sajt = https://www.toei-anim.co.jp/tv/dragon_s/ | naslov_veb-sajta = Zvanični sajt | veb-sajt_produkcije = | naslov_veb-sajta_produkcije = | imdb = 4614154 }} '''''Dragon Ball Super''''' ([[Japanski jezik|japanski]]: ドラゴンボール) japanska je [[anime]] i [[manga]] serija koju je napisao [[Akira Toriyama]], a ilustrovao [[Toyotaro]]. Manga je počela sa serijalizacijom u junu 2015. godine u magazinu ''[[V-Jump]]'', izdavačke kuće ''[[Shueisha]]''. == Franšiza == === Manga === ''Dragon Ball Super'' je zvanični nastavak originalne mange. Autor je Akira Toriyama, a ilustrator Toyotaro. Počela je sa serijalizacijom 20. juna 2015. godine u mjesečnom shōnen magazinu ''[[V-Jump]]''.<ref>{{cite web|last=Loo|first=Egan|title=Goku From Dragon Ball Super Manga Promotion Unveiled|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-22/goku-from-dragon-ball-super-manga-promotion-unveiled/.88411|website=[[Anime News Network]]|date=May 22, 2015|access-date=January 25, 2026}}</ref> Poglavlja su trenutno sakupljena u 24 [[Tankōbon|tankōbona]]. Manga je na pauzi od 21. marta 2024. godine zbog smrti [[Akira Toriyama|Akire Toriyame]].<ref>{{cite web|last=Cayanan|first=Joanna|title=Dragon Ball Super Manga Goes on Indefinite Hiatus|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-03-21/dragon-ball-super-manga-goes-on-indefinite-hiatus/.208985|website=[[Anime News Network]]|date=March 21, 2024|access-date=January 25, 2026}}</ref> Radnja se dešava pet godina nakon pobjede nad Majin Buuom, a Goku radi kao farmer. Pošto nije imao nijednu bitku protiv jakih protivnika, njemu je dosadno. U isto vrijeme u dalekom univerzumu, Beerus, bog uništenja, budi se nakon nekoliko hiljada godina jer je čuo da se na planeti Zemlji nalazi jak ratnik koji može da mu pruži bitku koju je oduvijek želio. === Anime === Anime se emitovao od 5. jula 2015. do 25. marta 2018. godine sa ukupno 131 epizodom. Ova sezona nastavlja od serije „[[Dragon Ball Z|Dragon Ball Z]],” a ne od „[[Dragon Ball GT|Dragon Ball GT]]” koja joj hronološki prethodi. Anime je dobio nastavak u vidu filma ''[[Dragon Ball Super: Broly]]'' koji je izašao u Japanu 14. decembra 2018. godine.<ref>{{cite web|last=Ressler|first=Karen|title=Dragon Ball Super: Broly Anime Film's Teaser Unveils Gogeta (Updated)|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-11-29/dragon-ball-super-broly-anime-film-teaser-unveils-gogeta/.140140|website=[[Anime News Network]]|date=November 29, 2018|access-date=January 29, 2026}}</ref> Serija je dobila još jedan film, ''[[Dragon Ball Super: Super Hero]]'', koji je izašao 11. juna 2022. godine.<ref>{{cite web|last=Loo|first=Egan|title=Dragon Ball Super: Super Hero Film Rescheduled to June 11 After Toei Animation Hack|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-04-14/dragon-ball-super-super-hero-film-rescheduled-to-june-11-after-toei-animation-hack/.184612|website=[[Anime News Network]]|date=April 14, 2022|access-date=January 29, 2026}}</ref> Najavljena je remasterizovana verzija "Battle of Gods" koja će početi na jesen 2026. godine.<ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Dragon Ball Super: Beerus TV Anime Announced for This Fall|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2026-01-24/dragon-ball-super-beerus-tv-anime-announced-for-this-fall/.233451|website=[[Anime News Network]]|date=January 24, 2026|access-date=January 25, 2026}}</ref> Također je najavljen nastavak animirane serije.<ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Dragon Ball Announces Dragon Ball Super: The Galactic Patrol Anime|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2026-01-24/dragon-ball-announces-dragon-ball-super-the-galactic-patrol-anime/.233444|website=[[Anime News Network]]|date=January 24, 2026|access-date=January 25, 2026}}</ref><ref>{{cite web|last=Tai|first=Anita|title=Dragon Ball Super: Beerus Anime's New Trailer Teases Frieza's Return|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2026-04-19/dragon-ball-super-beerus-anime-new-trailer-teases-frieza-return/.236571|website=[[Anime News Network]]|date=April 19, 2026|access-date=April 20, 2026}}</ref> == Sažetak radnje == Beerus, Bog Uništenja, traga za ratnikom poznatim kao "Super Saiyan God". Goku uz pomoć Zmajevih kugli i ostalih Sajanaca dostiže ovu formu, a nakon borbe s njim, Beerus odlučuje poštedjeti Zemlju. Nakon toga, Goku i Vegeta dostižu formu Super Saiyan Blue i treniraju s Whisom. Champa, Beerusov brat i Bog Uništenja Šestog univerzuma, predlaže turnir između njihovih univerzuma. Tim Sedmog univerzuma (uključujući Gokua, Vegetu i Piccoloa) odnosi pobjedu. Ovo privlači pažnju Zenō-same, Kralja Svega, koji planira organizovati veći turnir za sve univerzume. Trunks iz budućnosti se vraća i upozorava na neprijatelja zvanog Goku Crni, zlog dvojnika Gokua koji želi uništiti sve smrtnike. Otkriva se da je to Zamasu, koji je ukrao Gokuovo tijelo. Goku, Vegeta i Trunks se bore protiv njega i Zamasua iz Trunksovog vremena. Na kraju, Goku priziva Zenō-samu, koji uništava tu budućnost zajedno sa neprijateljem. Zenō-same organizuju Turnir moći, gdje se takmiči osam od dvanaest univerzuma, a poraženi bivaju obrisani iz postojanja. Goku i njegov tim se bore protiv moćnih ratnika, pri čemu Goku dostiže formu Ultra Instinct. Android 17 osvaja turnir za Sedmi univerzum i poželi da se svi izbrisani univerzumi vrate. Nakon bitke sa Brolyjem, Goku i Vegeta se pridružuju Galaktičkoj Patroli kako bi zaustavili Moroa, magično biće koje apsorbuje energiju planeta. Nakon duge borbe, uz pomoć prijatelja i Uuba, Goku usavršava Ultra Instinct i pobjeđuje Moroa. Lovac na glave Granolah koristi Zmajeve kugle da postane najjači u univerzumu kako bi se osvetio Friezi za uništenje svog naroda. Manipulisan od strane organizacije Heeters, on se sukobljava sa Gokuom i Vegetom. Otkriva se da je Gokuov otac, Bardock, spasio Granolaha u prošlosti. Frieza se neočekivano pojavljuje u novoj formi (Black Frieza), ubija vođe Heetersa i odlazi, ostavljajući Gokua i Vegetu da nastave trening kako bi ga sustigli. U međuvremenu, Magenta i naučnik Dr. Hedo oživljavaju Red Ribbon Army stvarajući nove androide, Gammu 1 i 2, te divovskog Cell Maxa. Piccolo i Gohan, obojica dostigavši nove moćne transformacije (Orange Piccolo i Beast Gohan), uspijevaju poraziti Cell Maxa uz pomoć prijatelja i žrtvu Gamme 2. Pokajnički Dr. Hedo i Gamma 1 zatim pronalaze zaposlenje kod Bulme. == Reference == {{Reflist}} [[Kategorija:Anime serije]] [[Kategorija:Dragon Ball]] [[Kategorija:Manga serije]] 81qnipz12jyr7i02kfx4ae89788mo0v 3900305 3900300 2026-06-24T11:17:05Z Akir-toj 182441 3900305 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV-emisija | ime = Dragon Ball Super | slika = Dragon Ball Super Blu Ray Box 1.png | veličina_slike = | slika_alt = | originalni_naslov = ドラゴンボール超 (Dragon Ball Super) | ime2 = | opis_slike = Omot Blu-ray izdanja (Box 1) za anime seriju Dragon Ball Super | žanr = [[Avantura (žanr)|Avantura]], [[fantastika]], akcija, borilačke vještine | format = [[Anime]] serija | autor = [[Akira Toriyama]] | bazirano_na = [[Dragon Ball]] | razvoj = | pisac = | scenarij = Yoshifumi Fukushima, King Ryu, Yoshitaka Toshio, Makoto Koyama, Atsuhiro Tomioka | priča = Akira Toriyama | režiser = Kimitoshi Chioka, Morio Hatano, Kohei Hatano, Tatsuya Nagamine, Ryota Nakamura | stvaralački_režiseri = | predstavlja = | glumci = | suci = | glasovi = | voditelj = | pripovjedač = | kompozitor_muzičke_teme = | uvodna_tema = | završna_tema = | kompozitori = Norihito Sumitomo | država = [[Japan]] | jezik = [[Japanski]] | broj_sezona = 5 | broj_serijala = | broj_epizoda = 131 | spisak_epizoda = | izvršni_producenti = | producenti = Atsushi Kido, Osamu Nozaki, Naoko Sagawa, Tomosuke Teramoto, Satoru Takami, Shunki Hashizume, Hiroyuki Sakurada | montaža = | lokacija = | kinematografija = | kamerman = | trajanje = 23 minute | produkcijska_kompanija = [[Toei Animation]] | distributer = | budžet = | kanal = Fuji TV | format_slike = | format_tona = | prvo_prikazano_u = | prvo_emitiranje = 5. juli 2015. | zadnje_emitiranje = 25. mart 2018. | prethodno = [[Dragon Ball Z]] | sljedeće = | povezano = [[Dragon Ball]], [[Dragon Ball GT]] | veb-sajt = https://www.toei-anim.co.jp/tv/dragon_s/ | naslov_veb-sajta = Zvanični sajt | veb-sajt_produkcije = | naslov_veb-sajta_produkcije = | imdb = 4614154 }} '''''Dragon Ball Super''''' ([[Japanski jezik|japanski]]: ドラゴンボール) japanska je [[anime]] i [[manga]] serija koju je napisao [[Akira Toriyama]], a ilustrovao [[Toyotaro]]. Manga je počela sa serijalizacijom u junu 2015. godine u magazinu ''[[V-Jump]]'', izdavačke kuće ''[[Shueisha]]''. == Franšiza == === Manga === ''Dragon Ball Super'' je zvanični nastavak originalne mange. Autor je Akira Toriyama, a ilustrator Toyotaro. Počela je sa serijalizacijom 20. juna 2015. godine u mjesečnom shōnen magazinu ''[[V-Jump]]''.<ref>{{cite web|last=Loo|first=Egan|title=Goku From Dragon Ball Super Manga Promotion Unveiled|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-22/goku-from-dragon-ball-super-manga-promotion-unveiled/.88411|website=[[Anime News Network]]|date=May 22, 2015|access-date=January 25, 2026}}</ref> Poglavlja su trenutno sakupljena u 24 [[Tankōbon|tankōbona]]. Manga je na pauzi od 21. marta 2024. godine zbog smrti [[Akira Toriyama|Akire Toriyame]].<ref>{{cite web|last=Cayanan|first=Joanna|title=Dragon Ball Super Manga Goes on Indefinite Hiatus|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-03-21/dragon-ball-super-manga-goes-on-indefinite-hiatus/.208985|website=[[Anime News Network]]|date=March 21, 2024|access-date=January 25, 2026}}</ref> Radnja se dešava pet godina nakon pobjede nad Majin Buuom, a Goku radi kao farmer. Pošto nije imao nijednu bitku protiv jakih protivnika, njemu je dosadno. U isto vrijeme u dalekom univerzumu, Beerus, bog uništenja, budi se nakon nekoliko hiljada godina jer je čuo da se na planeti Zemlji nalazi jak ratnik koji može da mu pruži bitku koju je oduvijek želio. === Anime === Anime se emitovao od 5. jula 2015. do 25. marta 2018. godine sa ukupno 131 epizodom. Ova sezona nastavlja od serije „[[Dragon Ball Z|Dragon Ball Z]],” a ne od „[[Dragon Ball GT|Dragon Ball GT]]” koja joj hronološki prethodi. Anime je dobio nastavak u vidu filma ''[[Dragon Ball Super: Broly]]'' koji je izašao u Japanu 14. decembra 2018. godine.<ref>{{cite web|last=Ressler|first=Karen|title=Dragon Ball Super: Broly Anime Film's Teaser Unveils Gogeta (Updated)|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2018-11-29/dragon-ball-super-broly-anime-film-teaser-unveils-gogeta/.140140|website=[[Anime News Network]]|date=November 29, 2018|access-date=January 29, 2026}}</ref> Serija je dobila još jedan film, ''[[Dragon Ball Super: Super Hero]]'', koji je izašao 11. juna 2022. godine.<ref>{{cite web|last=Loo|first=Egan|title=Dragon Ball Super: Super Hero Film Rescheduled to June 11 After Toei Animation Hack|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-04-14/dragon-ball-super-super-hero-film-rescheduled-to-june-11-after-toei-animation-hack/.184612|website=[[Anime News Network]]|date=April 14, 2022|access-date=January 29, 2026}}</ref> Najavljena je remasterizovana verzija "Battle of Gods" koja će početi na jesen 2026. godine.<ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Dragon Ball Super: Beerus TV Anime Announced for This Fall|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2026-01-24/dragon-ball-super-beerus-tv-anime-announced-for-this-fall/.233451|website=[[Anime News Network]]|date=January 24, 2026|access-date=January 25, 2026}}</ref> Također je najavljen nastavak animirane serije.<ref>{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Dragon Ball Announces Dragon Ball Super: The Galactic Patrol Anime|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2026-01-24/dragon-ball-announces-dragon-ball-super-the-galactic-patrol-anime/.233444|website=[[Anime News Network]]|date=January 24, 2026|access-date=January 25, 2026}}</ref><ref>{{cite web|last=Tai|first=Anita|title=Dragon Ball Super: Beerus Anime's New Trailer Teases Frieza's Return|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2026-04-19/dragon-ball-super-beerus-anime-new-trailer-teases-frieza-return/.236571|website=[[Anime News Network]]|date=April 19, 2026|access-date=April 20, 2026}}</ref> == Sažetak radnje == Beerus, Bog Uništenja, traga za ratnikom poznatim kao "Super Saiyan God". Goku uz pomoć Zmajevih kugli i ostalih Sajanaca dostiže ovu formu, a nakon borbe s njim, Beerus odlučuje poštedjeti Zemlju. Nakon toga, Goku i Vegeta dostižu formu Super Saiyan Blue i treniraju s Whisom. Champa, Beerusov brat i Bog Uništenja Šestog univerzuma, predlaže turnir između njihovih univerzuma. Tim Sedmog univerzuma (uključujući Gokua, Vegetu i Piccoloa) odnosi pobjedu. Ovo privlači pažnju Zenō-same, Kralja Svega, koji planira organizovati veći turnir za sve univerzume. Trunks iz budućnosti se vraća i upozorava na neprijatelja zvanog Goku Crni, zlog dvojnika Gokua koji želi uništiti sve smrtnike. Otkriva se da je to Zamasu, koji je ukrao Gokuovo tijelo. Goku, Vegeta i Trunks se bore protiv njega i Zamasua iz Trunksovog vremena. Na kraju, Goku priziva Zenō-samu, koji uništava tu budućnost zajedno sa neprijateljem. Zenō-same organizuju Turnir moći, gdje se takmiči osam od dvanaest univerzuma, a poraženi bivaju obrisani iz postojanja. Goku i njegov tim se bore protiv moćnih ratnika, pri čemu Goku dostiže formu Ultra Instinct. Android 17 osvaja turnir za Sedmi univerzum i poželi da se svi izbrisani univerzumi vrate. Nakon bitke sa Brolyjem, Goku i Vegeta se pridružuju Galaktičkoj Patroli kako bi zaustavili Moroa, magično biće koje apsorbuje energiju planeta. Nakon duge borbe, uz pomoć prijatelja i Uuba, Goku usavršava Ultra Instinct i pobjeđuje Moroa. Lovac na glave Granolah koristi Zmajeve kugle da postane najjači u univerzumu kako bi se osvetio Friezi za uništenje svog naroda. Manipulisan od strane organizacije Heeters, on se sukobljava sa Gokuom i Vegetom. Otkriva se da je Gokuov otac, Bardock, spasio Granolaha u prošlosti. Frieza se neočekivano pojavljuje u novoj formi (Black Frieza), ubija vođe Heetersa i odlazi, ostavljajući Gokua i Vegetu da nastave trening kako bi ga sustigli. U međuvremenu, Magenta i naučnik Dr. Hedo oživljavaju Red Ribbon Army stvarajući nove androide, Gammu 1 i 2, te divovskog Cell Maxa. Piccolo i Gohan, obojica dostigavši nove moćne transformacije (Orange Piccolo i Beast Gohan), uspijevaju poraziti Cell Maxa uz pomoć prijatelja i žrtvu Gamme 2. Pokajnički Dr. Hedo i Gamma 1 zatim pronalaze zaposlenje kod Bulme. == Reference == {{Reflist}} [[Kategorija:Anime serije]] [[Kategorija:Dragon Ball]] [[Kategorija:Manga serije]] 8o3xzr1dc3467wa7lb7dm182zf2r82j Razgovor s korisnikom:Merjempasicc0 3 535530 3900303 2026-06-24T11:06:48Z KWiki 9400 Nova stranica: {{Dobrodošlica}} 3900303 wikitext text/x-wiki {{Dobrodošlica}} gyjoyp37v3u06w731wtwzjdah9c91ny Datoteka:Dragon Ball Super Blu Ray Box 1.png 6 535531 3900304 2026-06-24T11:16:10Z Akir-toj 182441 {{Infoslika |Opis= Omot Blu-ray izdanja (Box 1) za anime seriju ''Dragon Ball Super''. |Izvor= https://www.kanzenshuu.com/2015/10/23/dragon-ball-super-japanese-home-release-box-1-cover-art/ |Datum= 2015. |Autor= Toei Animation / Toei Video / Akira Toriyama / Shueisha |Objašnjenje= Slika se koristi u članku [[Dragon Ball Super]] radi vizuelne identifikacije predmeta članka. Slika je značajno smanjene rezolucije i ne ugrožava komercijalna prava autora niti njihovu mogućnost prodaje ovog Blu-ray... 3900304 wikitext text/x-wiki == Sažetak == {{Infoslika |Opis= Omot Blu-ray izdanja (Box 1) za anime seriju ''Dragon Ball Super''. |Izvor= https://www.kanzenshuu.com/2015/10/23/dragon-ball-super-japanese-home-release-box-1-cover-art/ |Datum= 2015. |Autor= Toei Animation / Toei Video / Akira Toriyama / Shueisha |Objašnjenje= Slika se koristi u članku [[Dragon Ball Super]] radi vizuelne identifikacije predmeta članka. Slika je značajno smanjene rezolucije i ne ugrožava komercijalna prava autora niti njihovu mogućnost prodaje ovog Blu-ray izdanja. Ne postoji slobodna alternativa jer je sam dizajn omota zaštićen autorskim pravima. }} == Licenciranje == {{DVD omot}} tlaf6ugcm1uwan0luyvwahi3t3dh6tf Datoteka:Nada Đurevska Portret.png 6 535532 3900309 2026-06-24T11:25:01Z Akir-toj 182441 {{Infoslika |Opis= Fotografija bosanskohercegovačke glumice Nade Đurevske. |Izvor= Sarajevo Film Festival (https://www.sff.ba/stranica/zvijezde-takmicarskog-programa) |Datum= 2013 |Autor= Almin Zrno, © Obala Art Centar |Objašnjenje= Slika se koristi u članku [[Nada Đurevska]] radi primarne vizuelne identifikacije predmeta članka. S obzirom na to da je osoba na fotografiji preminula (2017. godine), nije moguće napraviti novu, slobodnu alternativnu fotografiju. Slika je niske rezolucije i njeno... 3900309 wikitext text/x-wiki == Sažetak == {{Infoslika |Opis= Fotografija bosanskohercegovačke glumice Nade Đurevske. |Izvor= Sarajevo Film Festival (https://www.sff.ba/stranica/zvijezde-takmicarskog-programa) |Datum= 2013 |Autor= Almin Zrno, © Obala Art Centar |Objašnjenje= Slika se koristi u članku [[Nada Đurevska]] radi primarne vizuelne identifikacije predmeta članka. S obzirom na to da je osoba na fotografiji preminula (2017. godine), nije moguće napraviti novu, slobodnu alternativnu fotografiju. Slika je niske rezolucije i njeno korištenje u enciklopedijske svrhe ne ugrožava komercijalna prava vlasnika fotografije. }} == Licenciranje == {{Promo}} 4djq8raferr3surr9v0xjr2o7sbjhyy