Wikipedia bxrwiki https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D1%8E%D1%83%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Меди Тусхай Хэлэлсэхэ Хэрэглэгшэ Хэрэглэгшые хэлэлсэхэ Википеэди Википеэди тухай хэлэлсэхэ Файл Файл хэлэлсэхэ MediaWiki MediaWiki хэлэлсэхэ Загбар Загбар хэлэлсэхэ Туһаламжа Туһаламжа хэлэлсэл Категори Категори хэлэлсэхэ TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 5741 74721 74190 2026-06-20T12:58:41Z InternetArchiveBot 12366 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 74721 wikitext text/x-wiki {{Улас |буряад_нэрэ = '''Мексикын Нэгэдэһэн Улас''' |уугуул_нэрэ = <small>Estados Unidos Mexicanos '''(испани)'''</small> |богони_нэрэ = Мексикэ |һүлдын_зураг = Coat of arms of Mexico.svg |тугай_зураг = Flag_of_Mexico.svg |түрын_уряа = |түрын_дуулал = {{lang-es|"Himno Nacional Mexicano"}}<br />Мексикын түрын дуулал<br><center>[[File:Himno Nacional Mexicano instrumental.ogg]]</center> <!-- |Аудио=--> |засаглалай_хэлбэри = [[Бүгэдэ найрамдаха улас|Бүгэдэ найрамдаха засагтай]] [[арадшалал]] |газарай_зураг = Mexico (orthographic projection).svg |map_caption = Мексикын байгаа газар |ниислэл_хото = [[Файл:Coat of arms of Mexico City, Mexico.svg|13px]] [[Мехико]] |хамагай_томо_хото = [[Файл:Coat of arms of Mexico City, Mexico.svg|13px]] [[Мехико]] |албан_ёһоной_хэлэн = [[Испани хэлэн]] <small>(хуулида<br />зааһангүйшье үнэндээ)</small> |үндэһэ_язгуур = |үндэһэ_язгуур_он = |тэргүүнэй_класс1 = Юрэнхылэгшэ |тэргүүнэй_нэрэ1 = [[Энрике Пенья Ньето]] |тэргүүнэй_класс2 = |тэргүүнэй_нэрэ2 = |хуули_тогтоогшо =Конгресс → «Ехэ Хурал» |дээдэ_танхим =Сенат → «Шуулган» |доодо_танхим =«Түлөөлэгшын танхим» |оршин_тогтнолын_утга =Тусгаар тогтнол |sovereignty_note = [[Испани]]һаа |тогтносон_үйл_явдал1 =Тусгаар тогтониһон |үйл_явдалын_огноо1 =[[1810]] оной [[9 һарын 16]] |тогтносон_үйл_явдал2 =Маргаангүй болоһон |үйл_явдалын_огноо2 =[[1821]] оной [[9 һарын 27]] |газар_нютаг_км2 =1,972,550 |нютагай_талбайгаархи_эрэмбэ_дэс =14 |уһанай_процент = 2.5 % |хүн_амын_тооллого =112,322,757<ref name="INEGI 2010 Census Statistics">{{cite web |url=http://www.inegi.org.mx/inegi/contenidos/espanol/prensa/comunicados/rpcpyv10.asp |title=INEGI 2010 Census Statistics |publisher=inegi.org.mx |accessdate=2010-11-25 |archivedate=2011-01-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110108101543/http://www.inegi.org.mx/inegi/contenidos/espanol/prensa/comunicados/rpcpyv10.asp }}</ref> |хүн_ам_тоолсон_он =2010 |хүн_амын_тооллого_эрэмбэ_тоологдсоноор =11 |хүн_амын_нягтарал_нэгэжэ_км2 =57 |хүн_амын нягтрал_эрэмбэ_дэс =142 |ДНБ_ХАЧ =[[Америк доллар|$]]94.318 тэрбум<ref name="imf2">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=912&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=45&pr.y=0 |title=Azerbaijan:Report for Selected Countries and Subjects|publisher=International Monetary Fund|accessdate=April 12, 2011}}</ref> |ДНБ_ХАЧ =[[Америк доллар|$]]1.629 их наяд<ref name="imf-mx">{{cite web |url= http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=42&pr.y=9&sy=2009&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=273&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CGGXWDG_NGDP&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2010 |author= |date= |work= |publisher=IMF |accessdate=5 March 2011}}</ref> |ДНБ_ХАЧ_он =2011 |ДНБ_ХАЧ_эрэмбэ =11 |ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд =$15,113<ref>{{cite web | url = http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2011&ey=2016&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&c=512%2C941%2C914%2C446%2C612%2C666%2C614%2C668%2C311%2C672%2C213%2C946%2C911%2C137%2C193%2C962%2C122%2C674%2C912%2C676%2C313%2C548%2C419%2C556%2C513%2C678%2C316%2C181%2C913%2C682%2C124%2C684%2C339%2C273%2C638%2C921%2C514%2C948%2C218%2C943%2C963%2C686%2C616%2C688%2C223%2C518%2C516%2C728%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C522%2C278%2C622%2C692%2C156%2C694%2C624%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C716%2C321%2C456%2C243%2C722%2C248%2C942%2C469%2C718%2C253%2C724%2C642%2C576%2C643%2C936%2C939%2C961%2C644%2C813%2C819%2C199%2C172%2C184%2C132%2C524%2C646%2C361%2C648%2C362%2C915%2C364%2C134%2C732%2C652%2C366%2C174%2C734%2C328%2C144%2C258%2C146%2C656%2C463%2C654%2C528%2C336%2C923%2C263%2C738%2C268%2C578%2C532%2C537%2C944%2C742%2C176%2C866%2C534%2C369%2C536%2C744%2C429%2C186%2C433%2C925%2C178%2C869%2C436%2C746%2C136%2C926%2C343%2C466%2C158%2C112%2C439%2C111%2C916%2C298%2C664%2C927%2C826%2C846%2C542%2C299%2C967%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698&s=PPPPC&grp=0&a=&pr1.x=40&pr1.y=10 | title = IMF}}</ref> |ДНБ_ХАЧ_Нэг_хүнд_эрэмбэ =58 |ДНБ_нэрлэсэн =$1.041 их наяд<ref name="imf-mx"/> |ДНБ_нэрлэсэн_он =2011 |ДНБ_нэрлэсэн_эрэмбэ =13 |ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд =$9,489<ref name="imf-mx"/> |ДНБ_нэрлэсэн_нэг_хүнд_эрэмбэ =58 |ХТББИ =51.6<ref name = "wb-gini">{{cite web | url = http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ | title = Gini Index |author= |date= |work= |publisher=World Bank |accessdate=2 March 2011}}</ref> |Илтгэлцүүр_он =2008 |Илтгэлцүүр_эрэмбэ = |Илтгэлцүүр_ангилал =<span style="color:#e0584e;">их</span> |ХХИ =0.770<ref name="UNDP">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf|title= Human Development Report 2011 - Human development statistical annex|publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office]] [[United Nations Development Programme]]|pages=127–130|accessdate=2 November 2011}}</ref> |ХХИ_он =2011 |ХХИ_ангилал =<span style="color:#090;">сайн</span> |ХХИ_эрэмбэ =57 |мүнгэн_тэмдэгтэ = [[Мексикын песо]] |мүнгэн_тэмдэгтэ_код = MXN |сагай_бүһэ = −8-һаа −6 хүрэтэр | utc_offset = | зуны_цагийн_бүсийн_нэр = | utc_offset_DST = |интернет_домэйн =[[.mx]] |телефоной_код =+52 |зүүлтэ = }} '''Мексикэ''' ({{lang-es|México}} {{Audio|es-mx-México.ogg|<small>(сонсохо)</small>}}) — албан ёһоор '''Мексикын Нэгэдэһэн Улас''' ({{lang-es|Estados Unidos Mexicanos}}) — [[Хойто Америкэ]]да оршодог [[улас]]. Хойто зүгтэ [[АНУ]], зүүн урда зүгтэ [[Белиз]], [[Гватемала]] гурбан уластай газараар хилэ залгажа, баруун зүгтэ [[Калифорниин булан]], [[Номгон далай]], зүүн зүгтэ [[Мексикын булан]], [[Карибын тэнгис]]тэй эрэг хүбөөлдэг. Мексикэ 1 972 550 км² газар нютагтайгаараа [[Улас оронуудай газар нютагай хэмжээ|дэлхэйн 14-р]], [[Америкэ]] түби газарай 5-р томо орон болохоһоо гадна 112.3 сая хүн зонтой тула дэлхэйн 11 дэхи, Испани хэлэтэ оронуудһаа хамагай олон хүн зонтой улас гэгдэнэ. Хүн зоной үндэһэн хэлэн - [[Испани хэлэн|Испани]]. Зонхилхо шажан - [[Христосой шажан]]. Ниислэл [[Сьюдад де Мехико]] дэлхэйн ехэ хотын тоондо багтадаг. Мексикэ бол [[холбооной улас|холбооной түрын байгууламжата]], юрэнхылэгшын эрхэ мэдэл дабамгайлха [[бүгэдэ найрамдах улас|бүгэдэ найрамдаха засагта]], түлөөлэлэй [[арадшалал|арадшалһан улас түрын дэглэмтэй]] улас. Арад эргэдые засаглаха ушар холбооной гушан нэгэн [[можо улас]], [[Мехико|нэгэ дүүргэ]]дэ нютаг дэбисхэр хубаагдадаг. Мексикэнь тухайн бүһынхээ хүшэрхэг орон болоод 1994 онһоо [[Эдэй засагай хамтын ажалалгаа, хүгжэлэй байгуулалга|ЭЗХАХБ]]-да элсһэн сорын ганса [[Латин Америкэ|Латин Америкын]] орон болоһон. Мексикэнь дундаһаа дээгүүр орлоготой орондо тоосогдодог. [[ҮНБ]]-ыень худалдан абаха шадабариин паритетаар тоособол Мексикын [[эдэй засаг]]иинь дэлхэйдэ 12-т ороно. Эдэй засагиинь [[Хойто Америкын Сүлөөтэ Худалдаанай Хэрээ]]нэй (NAFTA) гишүүн оронуудтай шухала уялдаа холбоотой. Мексикэнь дэлхэйн хүшэтэй орон боложо буйда тоосогдожо байгаа болобош ниигэмэй болон аюулгүй байдалай асуудалуудынь муугаар нүлөөлжэ байна. 2000 оны һунгуулида анха удаад сүрэг хүсэнэй нам, 1929 онһоо хойшо Юрэнхылэгшын албые барижа байһан Байгуулалай Хубисхалта намые ("Partido Revolucionario Institucional" : PRI) дэлжэ илалта байгуулба. == Газарзүй == {| class="standard" ! colspan="5" | Мексикын можо уласууд |- | colspan="5" | <center>[[Файл:AdministrativeDivisionOfMexico-Russian.png|center|560px]]</center> |- | style="padding:0; border:none;" | {| class="standard sortable" ! № ! Холбоотой субъект ! Түб ! Талбай,<ref>{{Cite web |title=World Gazetteer |url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=gamelan&srt=pnan&col=abcdefghimoq&msz=1500&geo=-40 |accessdate=2012-12-05 |archivedate=2012-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509200801/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=gamelan&srt=pnan&col=abcdefghimoq&msz=1500&geo=-40 }}</ref><br />км² ! Хүн зон,<ref>[http://www.citypopulation.de City Population - Statistics & Maps of the Major Cities, Agglomerations & Administrative Divisions for all Countries of the World<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><br />([[2010]]) адам. ! Хүн зоной нягтарал,<br /> хүн/км² |- | 0 | [[Мехико|Холбооной дүүргэ]] (Distrito Federal) | [[Сьюдад де Мехико]] (México) | 1499 | 8 851 080 | 5904,66 |- | 1 | Агуаскальентес (Aguascalientes) | [[Агуаскальентес (хото)|Агуаскальентес]] (Aguascalientes) | 5589 | 1 184 996 | 212,02 |- | 2 | Веракрус (Veracruz) | [[Халапа-Энрикес]] (Xalapa-Enríquez) | 72 815 | 7 643 194 | 104,97 |- | 3 | Герреро (Guerrero) | [[Чильпансинго-де-лос-Браво|Чильпансинго]] (Chilpancingo de los Bravo) | 63 749 | 3 388 768 | 53,16 |- | 4 | Гуанахуато (Guanajuato) | [[Гуанахуато (хото)|Гуанахуато]] (Guanajuato) | 30 589 | 5 486 372 | 179,36 |- | 5 | Дуранго (Durango) | [[Виктория-де-Дуранго]] (Durango) | 119 648 | 1 632 934 | 13,65 |- | 6 | Идальго (Hidalgo) | [[Пачука-де-Сото|Пачука]] (Pachuca) | 20 987 | 2 665 018 | 126,98 |- | 7 | Кампече (Campeche) | [[Сан-Франсиско-де-Кампече]] <br />(San Francisco de Campeche) | 51 833 | 822 441 | 15,87 |- | 8 | Керетаро (Querétaro) | [[Сантьяго-де-Керетаро|Керетаро]] (Querétaro) | 11 769 | 1 827 937 | 155,32 |- | 9 | Кинтана-Роо (Quintana Roo) | [[Четумаль]] (Chetumal) | 50 350 | 1 325 578 | 26,33 |- | 10 | Коауила (Coahuila) | [[Сальтильо]] (Saltillo) | 151 571 | 2 748 391 | 18,13 |- | 11 | Колима (Colima) | [[Колима (хото)|Колима]] (Colima) | 5455 | 650 555 | 119,26 |- | 12 | Мехико (штат) (México) | [[Толука-де-Лердо]] (Toluca) | 21 461 | 15 175 862 | 707,14 |- | 13 | Мичоакан (Michoacán) | [[Морелия]] (Morelia) | 59 864 | 4 351 037 | 72,68 |- | 14 | Морелос (Morelos) | [[Куэрнавака]] (Cuernavaca) | 4941 | 1 777 227 | 359,69 |- | 15 | Наярит (Nayarit) | [[Тепик]] (Tepic) | 27 621 | 1 084 979 | 39,28 |- | 16 | Доодо Калифорни (Baja California) | [[Мехикали]] (Mexicali) | 70 113 | 3 155 070 | 45,00 |- | 17 | Урда Доодо Калифорни (Baja California Sur) | [[Ла-Пас (Урда Доодо Калифорни)|Ла-Пас]] (La Paz) | 73 677 | 637 026 | 8,65 |- | 18 | Нуэво-Леон (Nuevo León) | [[Монтеррей]] (Monterrey) | 64 555 | 4 653 458 | 72,09 |- | 19 | Оахака (Oaxaca) | [[Оахака-де-Хуарес|Оахака]] (Oaxaca) | 95 364 | 3 801 962 | 39,87 |- | 20 | Пуэбла (Puebla) | [[Пуэбла-де-Сарагоса]] (Puebla) | 33 919 | 5 779 829 | 170,40 |- | 21 | Сакатекас (Zacatecas) | [[Сакатекас (хото)|Сакатекас]] (Zacatecas) | 75 040 | 1 490 668 | 19,86 |- | 22 | Сан-Луис-Потоси (San Luis Potosí) | [[Сан-Луис-Потоси (хото)|Сан-Луис-Потоси]] (San Luis Potosí) | 62 848 | 2 585 518 | 41,14 |- | 23 | Синалоа (Sinaloa) | [[Кульякан]] (Culiacán) | 58 092 | 2 767 761 | 47,64 |- | 24 | Соноро (Sonora) | [[Эрмосильо]] (Hermosillo) | 184 934 | 2 662 480 | 14,40 |- | 25 | Табаско (Tabasco) | [[Вильяэрмоса (Табаско)|Вильяэрмоса]] (Villahermosa) | 24 661 | 2 238 603 | 90,78 |- | 26 | Тамаулипас (Tamaulipas) | [[Сьюдад-Виктория]] (Ciudad Victoria) | 79 829 | 3 268 554 | 40,94 |- | 27 | Тласкала (Tlaxcala) | [[Тласкала-де-Хикотенкатль|Тласкала]] (Tlaxcala) | 3914 | 1 169 936 | 298,91 |- | 28 | Халиско (Jalisco) | [[Гвадалахара]] (Guadalajara) | 80 137 | 7 350 680 | 91,73 |- | 29 | Чиуауа (Chihuahua) | [[Чиуауа (хото)|Чиуауа]] (Chihuahua) | 247 087 | 3 406 465 | 13,79 |- | 30 | Чьяпас (Chiapas) | [[Тустла-Гутьеррес]] (Tuxtla Gutiérrez) | 73 887 | 4 796 580 | 64,92 |- | 31 | Юкатан (Yucatán) | [[Мерида (Юкатан)|Мерида]] (Mérida) | 39 340 | 1 955 577 | 49,71 |-style="background: #CCC;" align="right" |colspan="3" align="center"| '''Ниитэ''' | '''1 967 138''' | '''112 336 538''' | '''57,11''' |} |} == Зүүлтэ == {{зүүлтэ}} == Холбооһон == * {{commons|México}} * [http://www.indiansworld.org Мексикын эртэнэй түүхэ (мифологи, домогууд, гэхэ мэтэ) «Эртэнэй Мезоамерика» сахим газарда] * [http://venus.unive.it/riccardozipoli/demo/galleries_collections.php?a=122&n=9&d=MEXICO&pagine=1&paginazione=1 Зураг сомог] * [http://mexico24.ru Ород хэлээр Мексикын һонин]. Интернет-издание Мексикэ-24 {{Америк}} {{1000 үгүүлэл}} [[Категори:Хойто Америкэ]] kssa5ck7v7yyel0xy244bs6a9je0elq 0 6507 74724 74663 2026-06-20T19:14:09Z ~2026-35901-24 17875 /* */ 74724 wikitext text/x-wiki '''Черногори хэлэн''' ({{lang-ru|Черногорский язык}}) — зүүн славян хэлэнүүдэй баруун дэд ангиин хэлэн буюу [[Черногори]]да хэлэһэн [[сербохорвати хэлэн]]эй аялгуу, бэшэг юм. [[Черногори]]ин үндэһэнэй хэлэн. == Үзэг бэшэг == {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ђ ђ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З́ з́ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ј ј | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Љ љ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Њ њ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С́ с́ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ћ ћ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Џ џ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш |} {{Stub}} [[Категори:Хэлэнүүд]] [[Категори:Черногори]] pczxqrcd0hkffxvx2tioclfzvolbk70 0 8371 74720 74683 2026-06-20T12:23:38Z InternetArchiveBot 12366 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 74720 wikitext text/x-wiki {{Улас орон |буряад_нэрэ = Колорадо можо улас |уугуул_нэрэ = State of Colorado |статус = [[Америкын Нэгэдэһэн Улас#Холбооной тогтолсоо: можо уласууд болон орон нютагууд|АНУ-ай можо улас]] |дуулал = |туг = Flag of Colorado.svg |тугай_бэшэлгэ = Далбаа |һүлдэ = Seal of Colorado.svg |һүлдын_бэшэлгэ = Уласай тамга |газарай_зураг = Map_of_USA_CO.svg |хэмжээ = |бэшэлгэ = [[АНУ]]-да Колорадын байра |уряа = ''Nil sine numine''<br/><small>''Зорилгогүйгээр юуш бэшэ''</small> |ниислэл = [[Денвер]] |хэлэн = [[Англи хэлэн|англи]]<ref name="kysym">{{cite web | title=Colorado State Symbols | publisher=Colorado Department for Libraries and Archives | url=http://kdla.ky.gov/resources/KYSymbols.htm | accessdate=2006-11-29 | archivedate=2006-11-30 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20061130030521/http://www.kdla.ky.gov/resources/KYSymbols.htm }}</ref> |тэргүүнэй_тушаал1 = Амбан захирагша |тэргүүн1 = Джон Хикенлупер |тэргүүнэй_тушаал2 = Дэд захирагша |тэргүүн2 = Джозеф А. Гарсия |газар_нютаг = 269 837 км² |уһанай_хуби = (0,36 %) |хүн_ама = 5 187 582 (2012)<ref>http://www.census.gov/popest/states/NST-ann-est.html 2007 Population Estimates</ref> |дополнительный_параметр = Можо улас болоһон үдэр |содержимое_параметра = 1876 оной 8 һарын 1 (38-дахи) }} '''Колорадо можо улас''' ({{lang-en|State of Colorado}}) — [[Америкын Нэгэдэһэн Улас]]ай [[Хабсагайта уула]]нуудай бүһэдэ оршохо АНУ-ай можо улас. Колорадонь АНУ-ай Баруун болон Баруун Урда бүһэнүүдэй нэгэ хэһэг гэжэ тоосогдожо болоно. АНУ-ай Хүн зоной тоололгын тобшооной гаргаһан тоосоогоор тус можо уласай хүн зон 2007 ондо 4,861,515 байһаниинь 2000 оной АНУ-ай Хүн зоной тоололгоһоо хойшо 13.03% үдэһэн дүн юм.<ref name=PopEstStates>{{cite web | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2007-01.csv | title = Table 1: Annual Estimates of the Population for the United States and States, and for Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2007 | format = [[comma-separated values|CSV]] | work = 2007 Population Estimates | publisher = U.S. Census Bureau, Population Division | date = [[2007-12-27]] | accessdate = 2007-12-27 }}</ref> [[Денвер]] хотонь Колорадогой ниислэл ба эгээн олон хүн зонтой хот ажа һэн. == Газарзүйн байра == {| class="wikitable" width="60%" style="text-align:center" !colspan="3"|Хүршэ засаг захиргаанай нэгэжэ |- | width="35%" | ''Баруун-хойто:''<br /> | width="30%" | ''Хойто:''<br />[[File:Flag of Wyoming.svg|20px]] [[Вайоминг]] | width="35%" | ''Зүүн-хойто:''<br />[[File:Flag of Nebraska.svg|20px]] [[Небраска]] |- | width="35%" | ''Баруун:''<br />[[File:Flag of Utah.svg|20px]] [[Юта]] | width="30%" | [[Файл:Brosen windrose.svg|50px]] | width="35%" | ''Зүүн:''<br />[[File:Flag of Kansas.svg|20px]] [[Канзас]] |- | width="35%" | ''Баруун-урда''<br /> [[File:Flag of Arizona.svg|20px]] [[Аризона]] | width="30%" | ''Урда:''<br />[[File:Flag of New Mexico.svg|20px]] [[Нью-Мексико]] | width="35%" | ''Зүүн-урда:''<br />[[File:Flag of Oklahoma.svg|20px]] [[Оклахома]] |} == Зүүлтэ == {{зүүлтэ}} == Ном зохёол == * <cite>Explore Colorado, A Naturalist's Handbook</cite>, The Denver Museum of Natural History and Westcliff Publishers, 1995, ISBN 1-56579-124-X for an excellent guide to the ecological regions of Colorado. * <cite>The Archeology of Colorado, Revised Edition</cite>, E. Steve Cassells, Johnson Books, Boulder, Colorado, 1997, trade paperback, ISBN 1-55566-193-9. * <cite>Chokecherry Places, Essays from the High Plains</cite>, Merrill Gilfillan, Johnson Press, Boulder, Colorado, trade paperback, ISBN 1-55566-227-7. * <cite>[[The Tie That Binds]]</cite>, [[Kent Haruf]], 1984, hardcover, ISBN 0-03-071979-8, a fictional account of farming in Colorado. * <cite>Railroads of Colorado: Your Guide to Colorado's Historic Trains and Railway Sites</cite>, Claude Wiatrowski, Voyageur Press, 2002, hardcover, 160 pages, ISBN 0-89658-591-3 == Холбооһон == {{commons|Colorado}} '''Муж улсын засгийн газар''' * [http://www.colorado.gov/ State of Colorado government website] * [http://www.cde.state.co.us/index_educator.htm Colorado Department of Education] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080722091432/http://www.cde.state.co.us/index_educator.htm |date=2008-07-22 }} ** [http://www.colorado.gov/dpa/doit/archives/history/symbemb.htm Colorado state symbols and emblems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107145753/https://www.colorado.gov/archives |date=2019-01-07 }} ** [http://www.colorado.com Colorado official state vacation guide] * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=CO Energy Profile for Colorado] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516020504/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=CO |date=2008-05-16 }} ** [http://www.colorado.gov/colorado-government/chambers_commerceAD.html Colorado Chambers of Commerce] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509183206/http://www.colorado.gov/colorado-government/chambers_commerceAD.html |date=2008-05-09 }} ** [http://www.colorado.gov/colorado/agencies.html Colorado state government departments and agencies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515112702/https://www.colorado.gov/colorado/agencies.html |date=2012-05-15 }} *** [http://www.dot.state.co.us/ Colorado Department of Transportation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612125743/http://www.dot.state.co.us/ |date=2007-06-12 }} **** [http://www.dot.state.co.us/App_DTD_DataAccess/Maps/index.cfm?fuseaction=MapsMain&MenuType=Maps Colorado highway maps] ***** [http://dtdexternal.dot.state.co.us/travelmap/ Colorado Travel Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070602232429/http://dtdexternal.dot.state.co.us/travelmap/ |date=2007-06-02 }} * [http://wikis.ala.org/godort/index.php/Colorado List of searchable databases produced by Colorado state agencies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212023536/http://wikis.ala.org/godort/index.php/Colorado |date=2012-02-12 }} hosted by the [http://wikis.ala.org/godort/index.php/Main_Page American Library Association Government Documents Roundtable] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013010530/http://wikis.ala.org/godort/index.php/Main_Page |date=2009-10-13 }}. '''Холбооны засгийн газар''' * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=CO Energy & Environmental Data for Colorado] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516020504/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=CO |date=2008-05-16 }} * [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=CO USGS Colorado state facts, real-time, geographic, and other scientific resources of Colorado] * [http://www.census.gov/ United States Census Bureau] ** [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/08000.html Colorado QuickFacts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160219004405/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/08000.html |date=2016-02-19 }} ** [http://www.census.gov/population/documentation/twps0056/tab20.pdf Colorado - Race and Hispanic Origin: 1860 to 1990] ** [http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=n&_lang=en&qr_name=DEC_2000_SF3_U_DP3&ds_name=DEC_2000_SF3_U&geo_id=04000US08 Colorado economic data]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606195526/http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=n&_lang=en&qr_name=DEC_2000_SF3_U_DP3&ds_name=DEC_2000_SF3_U&geo_id=04000US08 |date=2011-06-06 }} ** [http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=n&_lang=en&qr_name=DEC_2000_SF3_U_DP4&ds_name=DEC_2000_SF3_U&geo_id=04000US08 Colorado housing data]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111201050849/http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=n&_lang=en&qr_name=DEC_2000_SF3_U_DP4&ds_name=DEC_2000_SF3_U&geo_id=04000US08 |date=2011-12-01 }} ** [http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=n&_lang=en&qr_name=DEC_2000_SF3_U_DP2&ds_name=DEC_2000_SF3_U&geo_id=04000US08 Colorado social data]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111201064540/http://factfinder.census.gov/servlet/QTTable?_bm=n&_lang=en&qr_name=DEC_2000_SF3_U_DP2&ds_name=DEC_2000_SF3_U&geo_id=04000US08 |date=2011-12-01 }} * [http://www.ers.usda.gov/statefacts/co.htm USDA ERS Colorado state facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111222173805/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/CO.htm |date=2011-12-22 }} '''Бусад''' * [http://www.usastatesdates.com/colorado.htm History topics timeline of Colorado 1826-1926] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119135052/http://www.usastatesdates.com/colorado.htm |date=2012-01-19 }} ** [http://www.rootsweb.com/~coplaces/index.html Colorado Places by County] ** [http://www.stanwyck.com/cogenweb/cocounties.html Colorado County Evolution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030507161533/http://www.stanwyck.com/cogenweb/cocounties.html |date=2003-05-07 }} * [http://www.askcolorado.org Ask Colorado] {{АНУ-ай засаг захиргаанай нэгэжэ}} [[Категори:Америкын Нэгэдэһэн Улас]] [[Категори:Колорадо| ]] n6qtn4ltc2kbdi09xsc76qf5wvy3vfg 0 8627 74722 55217 2026-06-20T13:48:57Z InternetArchiveBot 12366 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 74722 wikitext text/x-wiki {{Хэмжэгдэхүүн | name = Температура | image = | caption = | symbols = <math>\ T</math>, <math>\ \Theta</math> | formula = | unit = [[Кельвин|К]], [[Цельси|C]], [[Фаренгейт|F]] }} '''Температура''' (< {{lang-la|temperatura}} — «бараг түлэб») — халуун<ref name="Boltzmann constant">[https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4 Temperature measurement and Sensor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410141132/https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4 |date=2021-04-10 }} (2019).</ref> хүйтэнэй хэмжээе элирхылхэ [[физикын хэмжэгдэхүүн]] юм. Бэеын дулаанай түлэб байдалые харуулха үзүүлэлтэ болоод заабал температурын тодорхой нэгэн хубаари Кельвин, Цельси, Фаренгейт, Реомюраар элирхылэгдэн термометрээр хэмжэгдэһэн байна. Температура гэжэ бэеын дотоодо энергиин нюрууе тодорхойлхо үзүүлэлтэ юм. Дотоодо энерги тэглэхэ нюруу 0°К, уһанай шэнгэн хатуу түлэбэй заае 0°C, уһанай шэнгэн хиин түлэбэй заае 100°C, гэхэ мэтэ байдаг<ref>{{книга |заглавие = Физика. Большой энциклопедический словарь |ответственный = Гл. ред. А. М. Прохоров |место = {{М}} |издательство = Большая Российская энциклопедия |год = 1998 |страниц = 944 |страницы = 741 }}</ref>. Уласай нэрэ томьёоной комиссиин шиидбэри, уласай стандартын ёһoop, мүн олон уласай жишэгээр мэргэжэлэй байгуулга температурын хэмжээе Цельсиин хубааряар “градус” гэжэ бэшэжэ, дугааржа ёһые дагажа мүрдэхэнь зүйтэй. == Зүүлтэ == {{зүүлтэ}} {{1000 үгүүлэл}} {{stub}} [[Категори:Термодинамика]] 9kzgcfcscaltrwmlye6swfkpbzo6gf4 0 12084 74723 73242 2026-06-20T16:15:39Z InternetArchiveBot 12366 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 74723 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс гүрэнэй ажаябуулагша | имя = Дарья Станиславовна Беседина | оригинал имени = | изображение = Дарья_Беседина.jpg | ширина = | описание изображения = | должность = [[Москвагай Хотын Дума|VII таталгын Москвагай хотын думын]] Депутат | флаг = Coat of arms of Moscow.svg | флаг2 = Flag of Moscow.svg | периодначало = 2019 оной 9 һарын 17 | периодконец = | гражданство = {{Россия}} | дата рождения = 22.07.1988 | место рождения = [[Химки]], [[Москвагай можо]], [[РСФСР]], [[Зүблэлтэ холбоото улас|ЗХУ]] | вероисповедание = | имя при рождении = | партия = [[Файл:Логотип Яблоко маленький прозрачный.svg|18пкс]] [[Яблоко (нам)|Яблоко]] <small>(2017-{{comment|2021|Намай Федеральна бюрогой шиидхэбэригээр 2021 оной 12 һарын 28-да гаргагдаһан}}<ref name="Хейфец" />)</small> | образование = [[Москвагай Архитектурын Дээдэ Һургуули|МАрхДҺ]], [[архитекторшо]] | учёная степень = | деятельность = [[политик]] | сайт = [http://besedina.moscow/ besedina.moscow] | научная сфера = [[урбанистика|урбанистика]] | место работы = «[[Хотын түсэлнүүд]]» | награды = | основные идеи = }} '''Да́рья Станисла́вовна Бесе́дина''' ([[1988 он|1988 оной]] [[7 һарын 22|7 һарын 22-до]] [[Москвагай можо|Москвагай можоной]] [[Химки|Химкидэ]] түрэһэн) — оросой улас түрэшэ, 7-р таталгын [[Москвагай Хотын Дума|Москвагай хотын думын]] депутат, 2017-һаа {{comment|2021|Намай Федеральна бюрогой шиидхэбэригээр 2021 оной 12 һарын 28-да гаргагдаһан}} оной хоорондо [[Яблоко (нам)|«Яблоко» намай]] гэшүүн.<ref name="Хейфец">{{cite web |author=Хейфец, Кира|author-link= |coauthors= |url=https://www.kommersant.ru/doc/5154168|title=«Яблоко» осталось без движения|subtitle=Исключенные партийцы создают альтернативную структуру под тем же брендом|lang=ru|format= |website= |publisher=[[Коммерсантъ (издательский дом)|Коммерсантъ]]|date=2021-12-29|description= |quote= |access-date=2021-12-29 |deadlink= |archive-url= |archive-date= }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982|title=Депутат: Беседина Дарья Станиславовна - избирательный округ № 8.Официальный сайт Московской городской Думы|publisher=Московская городская Дума|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2020-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126182212/https://duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982|deadlink=no|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126182212/https://duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982}}</ref> == Намтар == 1988 ондо [[Химки|Химкидэ]] түрэһэн. Хүүгэд байхадиинь тэрээнэй гэрэ бүлэ олон нүүдэг байһан: эсэгэнь — физикшэ, Оксфорд ба Гамбург дахи лабораторидо хүдэлдэг байһан. 2004 ондо Бесединын гэрэ бүлэ Оросдо бусажа ерэһэн.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.yabloko.ru/node/40773|title=Беседина Дарья Станиславовна|website=Партия Яблоко|accessdate=2020-06-11|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809121423/https://yabloko.ru/node/40773|deadlink=no}}</ref> Дарья Беседина [[Москвагай Архитектурын Дээдэ Һургуули|Москвагай Архитектурын Дээдэ Һургуулиие]] (МАрхДҺ) «[[архитекторшо]]» мэргэжэлээр дүүргэһэн. Хүүгэд байхадаа тэр [[Германи|Германиин]] [[Гамбург]] хотодо 2 жэл ажаһууһан ба Орос, Германиин хотонуудой оршоной шанар хоорондын илгаае мэдэршэ байһан. Һуралсаха хугасаандаа Дариа мүнөөнэй хото шудалгаанай мэдээнүүдиие хэрэглэжэ хотын оршоные һайжаруулха зорилготой ашагай буһа «[[Хотын түсэлнүүд]]» байгуулгада ниилэһэн. [[Ян Гейл]] ба [[Вукан Вучик]] зэрэг экспертуудай хүдэлмэриһээ Беседина мүнөөнэй дүримээр түлэблэгдэдэг Ородой хотонуудиинь шанаргүй, энэрэнги бэшэ хотын оршон байгуулагдахада хүргэдэг гэһэн вывод гаргаһан.<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/other/42904443-deputat-urbanist-darya-besedina-otvechaet-na-chetyre-glavnyh-voprosa-o-gorode/|title=Депутат-урбанист Дарья Беседина отвечает на четыре главных вопроса о городе|publisher=Рамблер/новости|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218185232/https://news.rambler.ru/other/42904443-deputat-urbanist-darya-besedina-otvechaet-na-chetyre-glavnyh-voprosa-o-gorode/|deadlink=no}}</ref> 2017 ондо Дарья «[[Яблоко (нам)|Яблоко]]» намда ороһон. Тэрээр 2013 онһоо хойшо улас түрын хэдэ хэдэн кампаниин штабда ажаллажа байһан ба 2018 ондо хотын даргын үмэнэ анхан шатын һунгуулида оролсожо, 21-һээ табадугаар байрада ороһон.<ref name=":0" /> 2020 оной 12 һарын 2-до Дарья Михаил Чижовтой хадамда гараһан.<ref>{{Cite web |title=Ваша депутатка вышла замуж! |url=https://besedina.moscow/post/vasha-deputatka-vyshla-zamuzh.html |accessdate=2021-08-15 |archivedate=2021-04-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210421082453/https://besedina.moscow/post/vasha-deputatka-vyshla-zamuzh.html }}</ref> == Улас түрын ябуулга == === Москвагай хотын Думын һунгуули === 2019 оной 2 һарын 17-до «[[Хотын түсэлнүүд]]» фондын директор [[Максим Кац]] [[Москва|Москвада]] баригдаһан магистралиие задалалха повесткые ябуулха зорилгоор [[Москвагай хотын дума|Москва хотын Думын]] һунгуулида оролсохоо мэдэгдэһэн. Дарья Бесединые кандидатаар зарлаһан ба кампаниие, олон полосатай магистраль болгожо заһаһан, [[Ленинградай проспект]] ябажа гарадаг № 8 тойрогто түсэблэһэн.<ref>{{Cite web|url=https://maxkatz.livejournal.com/742225.html|title=Дорожная революция — Горпроекты идут на выборы в МГД|author=maxkatz|date=2019-02-17|publisher=Кац предлагает победить|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414205237/https://maxkatz.livejournal.com/742225.html|deadlink=no}}</ref> Дарья Бесединые мүн [[Навальный, Алексей Анатольевич|Алексей Навальныйн]] «[[умное голосование]]» дэмжэһэн юм.<ref>{{Cite web|lang=|url=https://meduza.io/feature/2019/09/09/kto-proshel-v-mosgordumu-karta-i-spisok|title=Кто прошел в Мосгордуму: карта и список 25 «самовыдвиженцев» (то есть единороссов) и 20 кандидатов «Умного голосования»|author=|website=meduza.io|date=|publisher=|accessdate=2020-06-11|archive-date=2020-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024124553/https://meduza.io/feature/2019/09/09/kto-proshel-v-mosgordumu-karta-i-spisok|deadlink=no}}</ref> [[Файл:14.07.2019_Встреча_с_кандидатами_в_депутаты_на_Тверской._Избиратели_и_Дарья_Беседина.jpg|мини|290x290пкс|<center>Депутатдахи кандидат Беседина һунгагшадтай хииһэн уулзалга, 2019 оной 7 һарын 14</center>]] Дарья Беседина тэрэниие дэмжэжэ суглуулһан гар табилгые шалгаһанай үрэ дүндэ дээр «[[Яблоко (нам)|Яблоко]]» намһаа регистрировалһан үсөөн хэдэн кандидатай нэгэ болоһон.<ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/07/16/806663-bolshinstvu-izvestnih-oppozitsionerov-registratsii-mosgordumu|title=Большинству оппозиционеров отказали в регистрации на выборах в Мосгордуму|publisher=Ведомости|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208012011/https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/07/16/806663-bolshinstvu-izvestnih-oppozitsionerov-registratsii-mosgordumu|deadlink=no}}</ref> Регистрировалһан болобошье Беседина оппозициин бусад кандидатые һунгуулида оролсуулхагүй байгаагые [[Москвадахи эсэргүүсэлэй жагсаал (2019)|эсэргүүсэжэ жагсаалда]] оролсоһон. 2019 оной 7 һарын 26-да Москва хотын Һунгуулиин хороондо дарамта шахалга үзүүлһэн хэрэгэй хүрээндэ түүнэй эхэ эсэгын байранда һүниин нэгжэлгэ хиигдэһэн.<ref>{{Cite web|url=https://snob.ru/news/180559/|title=Полицейские пришли с обысками к родителям кандидата в Мосгордуму от «Яблока» Бесединой|publisher=snob.ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322121906/https://snob.ru/news/180559/|deadlink=no}}</ref> Дарья Бесединын 8-р тойрогой гол оппонентиинь [[Оросой Холбоото Уласай Коммунист Нам|КПРФ]] намай түлөөлэгшэ ба үмэниинь [[2018 оной Москва хотын мэрэй һунгуулида]] 2-р байранда орожо байһан [[Вадим Кумин]] байһан юм. Бесединын кампанита ажалиинь олониитын [[үргэл суглуулга]] замаар гаргаһан мүнгээр һомолһон: дансада эрхэтэ нюурһээ 3,482 үргэл ороһониинь кампанида хэрэглэһэн мүнгэнэй 72%-иие эзэлһэн.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://mosgorizbirkom.ru/documents/10279/18905811/oik08_3-6-5.pdf/abc2546a-b3bb-4438-9582-ca0a85289632|title=Финансовые отчёты кандидатов в депутаты на выборах в Московскую городскую Думу, округ №8|author=Мосгоризбирком|website=mosgorizbirkom.ru|date=2019-09-29|publisher=|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218185239/http://mosgorizbirkom.ru/documents/10279/18905811/oik08_3-6-5.pdf/abc2546a-b3bb-4438-9582-ca0a85289632|deadlink=no|archivedate=2019-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218185239/http://mosgorizbirkom.ru/documents/10279/18905811/oik08_3-6-5.pdf/abc2546a-b3bb-4438-9582-ca0a85289632}}</ref> Бултадаа һунгуулиин фондто 16 сая гаруй рубль ороһон юм.<ref name=":1" /> Һунгуулиин үрэ дүндэ Дарья Беседина 1-р байрада орожо, депутат болоһон.<ref>{{Cite web|url=http://www.moscow_city.vybory.izbirkom.ru/region/region/moscow_city?action=show&root=772000034&tvd=27720002327774&vrn=27720002327736&region=77&global=&sub_region=0&prver=0&pronetvd=null&vibid=27720002327774&type=424|title=Сведения о проводящихся выборах и референдумах|publisher=www.moscow_city.vybory.izbirkom.ru|accessdate=2019-12-18}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Болбосорол, байгаали оршоной политика, хотын эдэй засаг, гэр байрын политикын комиссиин гэшүүн.<ref>{{Cite web|url=https://mobile.duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982?tryMobile=1|title=Депутат: Беседина Дарья Станиславовна - избирательный округ № 8.Официальный сайт Московской городской Думы|website=mobile.duma.mos.ru|accessdate=2020-06-11|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218185307/https://mobile.duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982?tryMobile=1|deadlink=no|archivedate=2019-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218185307/https://mobile.duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982?tryMobile=1}}</ref> {| class="wikitable" !№ !Кандидат !Нам !Абаһан процент !Абаһан <br>һаналай<br>тоо |- |1. |[[Дарья Беседина]] |[[Яблоко (нам)|Яблоко]] | align="right" |36,57 % | align="right" |14 911 |- |2. |[[Кумин, Вадим Валентинович|Вадим Кумин]] |[[Оросой Холбоото Уласай Коммунист Нам|КПРФ]] | align="right" |31,41 % | align="right" |12 805 |- |3. |Ольга Панина |[[Шударга Орос]] | align="right" |14,16 % | align="right" |5774 |- |4. |Екатерина Копейкина |[[Нэгэдэһэн Орос]]<ref>{{Cite news|accessdate=2019-12-18|first=Анастасия Голубева, Оксана Чиж, Сергей|last=Горяшко|date=2019-07-17|title=Кто выдвигается в Мосгордуму? Полный гид по кандидатам|url=https://www.bbc.com/russian/features-48993301}}</ref> | align="right" |6,78 % | align="right" |2765 |- |5. |[[Власов, Василий Максимович|Василий Власов]] |[[Оросой Либерал-Арадшилһан Нам|ЛДПР]] | align="right" |5,28 % | align="right" |2153 |- |6. |Елена Луговская |[[Ургалтын Нам|Партия Роста]] | align="right" |3,07 % | align="right" |1253 |} === Москва хотын Думадахи ябуулга === Думада тэрээр [[Бунимович, Евгений Абрамович|Евгений Бунимович]], Максим Круглов и [[Митрохин, Сергей Сергеевич|Сергей Митрохин]] нарын хамта [[Яблоко (нам)|Яблоко]] фракцида ороһон. [[File:Дарья Беседина 18.11.2020.jpg|thumb|300px|Дарья Беседина Мосхотдумын депутатай кабинетдэ]] Дарья Беседина [[Москвагай хотын дума|Москва хотын Думын]] депутатай кабинетиие эзэлһэнэй дараа бэшэгэй стол дээр [[һолонгын туг]] табижа, мүн москвагайханай [[гей-парад]] хиихэ эрхые дэмжэһэн.<ref>{{cite web|title=Они говорят: «Не учите нас депутатствовать»|url=https://novayagazeta.ru/articles/2019/12/12/83127-oni-govoryat-ne-uchite-nas-deputatstvovat|website=[[Новая газета]]|date=2019-12-12|accessdate=2021-06-19}}</ref><ref>{{cite web|title=Московский депутат Дарья Беседина разместила в думе радужный ЛГБТ-флаг|url=https://bb.lv/statja/v-mire/2019/10/29/moskovskiy-deputat-darya-besedina-razmestila-v-dume-raduzhnyy-lgbt-flag|website=BB.lv|date=2019-10-29|accessdate=2021-06-19}}</ref><ref>{{cite web|title=Russian Democrats’ Stance on the LGBT Community: An Attitudinal Shift|url=https://www.e-ir.info/2020/05/11/russian-democrats-stance-on-the-lgbt-community-an-attitudinal-shift/|website={{Нп3|E-International Relations}}|date=2020-05-11|accessdate=2021-06-19|quote=For instance, Darya Besedina, a deputy of the Moscow City Duma, put a rainbow flag on her working table when she entered her office. She also made strong supportive statements of LGBT rights and pride parades, saying ‘the liberals opposing them are no different from radical conservatives.’}}</ref> Дарья Бесединын VII таталгын Москва хотын Думын депутат болохо туладаа анханай һанаашалгань Москва хотын Думые тарааха инициатива байба. Бесединын һанамжаар оппозициин ехэнхи кандидатууд һунгуулида оролсохо эрхэгүй байһан тула парламентын һунгагдаһан бүридэлиинь москвагайханай жэнхэни настроениие харуулхагүй байна гэһэн юм. Өөрыгөө тарааха һаналые депутатууд дэмжээгүй.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/ru/%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%BC%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8-%D1%85%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8-%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%83%D1%8E-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%83%D0%BC%D1%83/a-50360754|title=Избранный депутат Беседина: Москвичи хотели другую гордуму {{!}} DW {{!}} 09.09.2019|author=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218185253/https://www.dw.com/ru/%D0%B8%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%BC%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8-%D1%85%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8-%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%83%D1%8E-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%83%D0%BC%D1%83/a-50360754|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://politiken.dk/udland/art7378302/Darija-Besedina-udfordrede-Putin-styret-og-er-klar-til-byr%C3%A5det-i-Moskva|title=Darija Besedina udfordrede Putin-styret og er klar til byrådet i Moskva|author=Kjeld Hybel Journalist|date=2019-09-11|publisher=Politiken|lang=da|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190914091248/https://politiken.dk/udland/art7378302/Darija-Besedina-udfordrede-Putin-styret-og-er-klar-til-byr%C3%A5det-i-Moskva|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite news|accessdate=2019-12-20|first=Сергей|last=Горяшко|date=2019-09-19|title=Партии нет, а фракция есть. Как после протестов заработала Мосгордума|url=https://www.bbc.com/russian/news-49759882|archivedate=2020-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322121925/https://www.bbc.com/russian/news-49759882}}</ref> 2019 оной 10 һарада Москвагай бюджетиие анханай харалгын уншалгада, Думын заседани дээр Беседина бюджедэй проектын талаар олониитын шагналга хиихые нэхэһэн.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Qc8vjSCT1AA|title=Дарья Беседина требует публичных слушаний бюджета.|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2020-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527235450/https://www.youtube.com/watch?v=Qc8vjSCT1AA|deadlink=no}}</ref> Шагналга эмхидхэжэ дүүргэһэн. Беседина бюджедэй проектдо трамвай бариха мүнгэ, зам барихада гаргашалхын орондо троллейбус худалдажа абаха шэглэлгэ хараалһан бюджедэй заһалгые оруулһан болобошье заһалгые буруушааһан юм.<ref>{{Cite web|url=https://expert.ru/russian_reporter/2019/23/100-dnej-v-toj-samoj-mosgordume/|title=100 дней в той самой Мосгордуме|publisher=expert.ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218170511/https://expert.ru/russian_reporter/2019/23/100-dnej-v-toj-samoj-mosgordume/|deadlink=no|archivedate=2019-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218170511/https://expert.ru/russian_reporter/2019/23/100-dnej-v-toj-samoj-mosgordume/}}</ref> Дарья Беседина бюджедэй проектын эсэргүү һанал үгэһэн 7 депутатай нэгэ болоһон.<ref>{{Cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2019/11/28/82909-asotsialnyy-byudzhet|title=Асоциальный бюджет|date=2019-11-28|publisher=Новая газета - Novayagazeta.ru|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218185256/https://novayagazeta.ru/articles/2019/11/28/82909-asotsialnyy-byudzhet|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/articles/2019/12/12/83127-oni-govoryat-ne-uchite-nas-deputatstvovat|title=Они говорят: «Не учите нас депутатствовать»|date=2019-12-12|publisher=Новая газета - Novayagazeta.ru|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218212217/https://novayagazeta.ru/articles/2019/12/12/83127-oni-govoryat-ne-uchite-nas-deputatstvovat|deadlink=no}}</ref> 2019 оной 11 һарада тэрээр Москва хотын Думын депутатуудта албанай автомобильһаа арсажа, хотын ниитиин тээбэри, таксигаар түлбэригүй ябалгын эрхээр солихо һанал гаргаһан ба энэнь депутатай тэдхэмжын жэлэй Москва хотын бюджетэй гарзые 100 сая рублиэр бууруулха боломжотой юм.<ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/20/816789-yabloko-predlagaet|title=«Яблоко» предлагает Мосгордуме отказаться от служебных машин|publisher=Ведомости|lang=ru|accessdate=2019-12-20|archive-date=2019-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219094840/https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/11/20/816789-yabloko-predlagaet|deadlink=no}}</ref> Москва хотын Думын депутатуудай үмэнэ Москвагай мэр [[Собянин, Сергей Семёнович|Сергей Собянинай]] хэһэн тоосооной үеэр «[[Нэгэдэһэн Орос]]»-ой депутатуудай эсэргүүсэл ба унтарааһан микрофон байбашье Дарья «[[Москвагай хэрэг|москвагай хэрэгэй]]» хэмжээндэ сүүдлүүлэгдэһэн хүнүүдэй талаар асуудал һуража, хүнүүд түрмэдэ хаагдаһанда харюусалгаа ойлгожо байгаа юу гэжэ хотын даргаһаа асууба. Энэ асуултые [[Москвагай хотын дума|Москва хотын Думын]] тусхай комисс зүбшөөрхэгүй,<ref>{{Cite web|url=https://www.the-village.ru/village/city/news-city/370057-vopros|title=Комиссия Мосгордумы не разрешила задать Собянину вопрос о «московском деле»|date=2019-12-17|publisher=The Village|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217153133/https://www.the-village.ru/village/city/news-city/370057-vopros|deadlink=no|archivedate=2019-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191217153133/https://www.the-village.ru/village/city/news-city/370057-vopros}}</ref><ref>{{cite web|title=По три вопроса для мэрии|url=https://www.kommersant.ru/doc/4197888|website=Коммерсантъ|date=2019-12-18|accessdate=2020-01-05|archive-date=2019-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229045644/https://www.kommersant.ru/doc/4197888|deadlink=no}}</ref> болобошье [[Собянин, Сергей Семёнович|Сергей Собянин]] харюулхаһаа өөр аргагүй болоһон.<ref>{{Cite web|url=https://openmedia.io/infometer/deputat-mosgordumy-zadala-sobyaninu-vopros-o-moskovskom-dele-vopreki-zapretu/|title=Депутат Мосгордумы задала Собянину вопрос о «московском деле» вопреки запрету|publisher=openmedia.io|lang=ru|accessdate=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218185254/https://openmedia.io/infometer/deputat-mosgordumy-zadala-sobyaninu-vopros-o-moskovskom-dele-vopreki-zapretu/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|title=Вопросы по согласованию и без|url=https://www.kommersant.ru/doc/4198455|website=Коммерсантъ|accessdate=2019-12-18|date=2019-12-18|archive-date=2019-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218180411/https://www.kommersant.ru/doc/4198455|deadlink=no}}</ref> 2019 оной 12 һарада тэрээр [[Нэгэдэһэн Орос]] фракцһаа [[Москвагай хотын дума|Москва хотын Думын]] регламентда оруулһан, депутатуудые хуралда оролсохогүйгээр һанал үгэхэ боломжые олгоһон, заһалгые буруушаажа сүүдтэ гомдол бариһан. Энэтэй адли нэхэбэри [[Москвагай хотын дума|МХД-ын]] эсэргүү депутатай хииһэн анханай тохёолдол юм.<ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/12/27/819947-deputat-mosgordumi|title=Депутат Мосгордумы добивается в суде присутствия коллег на заседаниях|publisher=Ведомости|lang=ru|accessdate=2019-12-31|archive-date=2019-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231130629/https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2019/12/27/819947-deputat-mosgordumi|deadlink=no}}</ref> [[Файл:Дарья Беседина, 2020.jpg|мини|300пкс|<center>Беседина депутатна 2020 оной 3 һарын 12-до Үндэһэн хуулиин заһалгые һайшаажа байһан МХД-ын хуралдаан дээр]] 2020 оной 3 һарын 12-ой үдэр [[ОХУ-ай Юрэнхылэгшэ|Юрэнхылэгшэ]] [[Владимир Путин|Владимир Путинай]] һанал болгоһон Үндэһэн хуулида оруулһан засалгые баталхын тулада Думын ээлжээтэ бэшэ заседани дээр Беседина '''«Öбнулись»''' гэһэн бэшэгтэй футболкотой ерэһэн ба [[Владимир Путин|Владимир Путинай]] юрэнхылэгшын хухасаагые тэгэлхэ һаналые зүбшөөхэгүй байгаагаа мэдүүлһэн. {{Цитата|Зүбхэн Путин Оросые дахиад 16 жэл ударидахада зорюулагдаһан Үндэһэн хуулида оруулһан заһалгые бидэнэр абажа болохогүй|автор=Дарья Беседина}} Бесединын үгэ хэлэлгын дараа заседаниин дамжуулгые унтарааһан юм. Забһарлалгын дараа Беседина үндэһэн хуулида заһалга оруулхые һайшааһан [[Москвагай хотын дума|Москва хотын Думын]] тогтоолой проектдо заһалга оруулха һанал гаргаһан. Мэдээсэлэй һайшаалай үмэни Беседина дэмы хооһон хэлэлгэ оруулхые һанал болгоһон, жэшээнь «учитывая, что В. В. Путин, его превосходительство, пожизненный президент» гү, али «учитывая что В. В. Путин это дар россиян человечеству». Энэнэй дараа Бесединые заседаниин түгэсхэл хүрэтэр үгэгүй болгоһон.<ref>{{Cite web|url=https://echo.msk.ru/news/2604570-echo.html|title=Депутата Беседину лишили права слова после внесения 50 предложений к постановлению о поправках в Конституцию|publisher=Эхо Москвы|lang=ru|accessdate=2020-03-13|archive-date=2020-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200313115046/https://echo.msk.ru/news/2604570-echo.html|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5e6a4b179a7947267ea83144|title=Мосгордума поддержала поправки в Конституцию|publisher=РБК|lang=ru|accessdate=2020-03-13|archive-date=2020-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312174228/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5e6a4b179a7947267ea83144|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rtvi.com/broadcast/deputat-mosgordumy-predlozhila-nazyvat-putina-apostolom-natsionalnogo-edinstva/|title=«Если цирк, то до конца». Депутат Мосгордумы предложила называть Путина «апостолом национального единства» — ее лишили слова|date=2020-12-03|publisher=rtvi.com|lang=en|accessdate=2020-03-13|archive-date=2020-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527235449/https://rtvi.com/broadcast/deputat-mosgordumy-predlozhila-nazyvat-putina-apostolom-natsionalnogo-edinstva/|deadlink=no|archivedate=2020-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200527235449/https://rtvi.com/broadcast/deputat-mosgordumy-predlozhila-nazyvat-putina-apostolom-natsionalnogo-edinstva/}}</ref> 2021 оной 11 һарада тэрээр Москвагай хотын думада хурданые 5 км/с үлүүбшэлһэн тохёолдолдо яла тохохо, 40 км/с үлүүбшэлһэн тохёолдолдо уялгата ажал хиилгэхэ гү, али 10 мянган рублиин яла тохохо тухай хуулиин проектые оруулһан.<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/5061496 Москва за скоростью не гонится – Газета Коммерсантъ № 200 (7162) от 02.11.2021<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> === «Яблоко»-һаа гаргалга ба олониитын хүдэлөөнэй байгуулга === 2021 оной 12 һарын 28-да москвагай отделениин 98 гэшүүдэй хамта «Яблоко» намһаа гаргагдаба.<ref name="Хейфец" /> Маргааша нь 12 һарын 29-дэ тэрээр «Яблоко» олониитын хүдэлөөные байгуулхаар түсэблэжэ байгаагаа зарлаба. Энэнь «„Яблоко“ партиие [[Либерализм|либерал]], [[Арадшалал|арадшалһан]], [[Хүнэй эрхын хамгаалагша|хүнэй эрхын үзэл]] баримталалгын улас түрын хүдэлөөн болгон һэргээжэ, хуулита хүные парти мэтээр бусаажа абахые туршаха» юм.<ref>{{cite web|author=|publisher=[[Meduza]]|archive-url=|deadlink=|access-date=2021-12-31|quote=|description=|date=2021-12-29|website=|author-link=|format=|lang=ru|subtitle=|title=Из «Яблока» исключили 98 человек. Бывшие партийцы объявили о создании общественного движения — и назвали его «Яблоко»|url=https://meduza.io/news/2021/12/29/iz-yabloka-isklyuchili-98-chelovek-byvshie-partiytsy-ob-yavili-o-sozdanii-obschestvennogo-dvizheniya-i-nazvali-ego-yabloko|coauthors=|archive-date=}}</ref> Дарья, парти дотор хахарал гаража, «Яблоко» партиин ударидагша [[Николай Рыбаков]] һаналай илгаатай ушарһаа партиин гэшүүдээ гаргажа, партиин дотоодо арадшалалые усадхаһан, гээшэ мэдэгдэбэ. Тэрээр шэнэ хүдэлөөные партиин улас түрын залгамжалагша гэжэ үзэбэ.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.rbc.ru/politics/29/12/2021/61cc3ca29a7947ffc205c695|title=«Яблоко» исключило 98 человек из-за поддержки конкурентов на выборах|website=РБК|access-date=2022-01-02}}</ref> «[[Эхо Москвы]]» радиостанциин сайтда ниитлэгдэһэн хүдэлөөные байгуулха тухай мэдүүлгэдэ, Оросой хуулиин дагуу [[Улас түрын нам|улас түрын парти]] маягаар регистрировалхэ гү, али хэрбээ «Партиин үнэтэ зүйлые хубаалсадаг хүнүүдээр хинагдажа байбал»-һаа, «Яблоко» партитай бусаан ниилүүлхэ, гээшэ мэдэгдэбэ.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://echo.msk.ru/blog/daria_besedina/2959478-echo/|title=Заявление о создании общественного движения «Яблоко»|author=Дарья Беседина|website=Эхо Москвы|access-date=2022-01-02}}</ref> 12 һарын 30-да Дарья Бесединын [[Telegram]]-каналда «Яблоко» олониитын хүдэлөөнэй юрэнхы суглаанай шиидхэбэриие ниитэлжэ, Дарьягые 2023 оной 12 һарын 15 хүрэтэр, өөрөөр хэлэхэдэ Николай Рыбаковой ударидагшын бүрин этигэмжын хугасаа дууһатал, даргаар томилбо.<ref>{{Cite web|url=https://t.me/archzhest/1279?single|title=Провели сегодня первое собрание движения Яблоко|author=Беседка|website=Telegram|access-date=2022-01-02}}</ref> == Зүүлтэ == <references responsive="" /> == Холбооһон == * [https://duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982 Депутат: Беседина Дарья Станиславовна] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200126182212/https://duma.mos.ru/ru/961/page/employee/982 |date=2020-01-26 }}, Москвагая Хотын Дума * [https://besedina.moscow/ Дарья Бесединын сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210617052428/https://besedina.moscow/ |date=2021-06-17 }} * [https://www.yabloko.ru/node/40773 Страничка на сайте партии «Яблоко»] [[Категори:Химкидэ түрэһэн]] [[Категори:21-р зуунай улас түрэшэ]] [[Категори:Оросой Урбанистууд]] [[Категори:Оросой Видеоблогер]] [[Категори:МАрхДҺ-иин дүүргэгшэ]] [[Категори:Москвагай хотын Думын депутат]] [[Категори:«Яблоко» намһаа гаргагдаһан]] [[Категори:Оросой эмэгтэй улас түрэшэ]] piojmtmxm6owl57ei7zlz8w9nrk87i8