Wikipedia bxrwiki https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D1%8E%D1%83%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Меди Тусхай Хэлэлсэхэ Хэрэглэгшэ Хэрэглэгшые хэлэлсэхэ Википеэди Википеэди тухай хэлэлсэхэ Файл Файл хэлэлсэхэ MediaWiki MediaWiki хэлэлсэхэ Загбар Загбар хэлэлсэхэ Туһаламжа Туһаламжа хэлэлсэл Категори Категори хэлэлсэхэ TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 9251 74876 49803 2026-08-13T15:20:42Z IvanScrooge98 7638 /* */ зураг 74876 wikitext text/x-wiki {{Алдартай хүн | нэрэ = Нагиб Махфуз | уугуул_нэрэ = نجيب محفوظ | зураг = Naguib Mahfouz HR.jpg | image_caption = | түрэһэн_нэрэ = | түрэһэн_үдэр = | түрэһэн_газар = [[Каир]] | наһа_бараһан_үдэр = | наһа_бараһан_газар = [[Каир]] | ажал_үйлэ = зохёолшо | иргэн = {{flagcountry|Egypt}} | ажал_хэһэн_саг = | һургалта = | хэб_маяг = | шагнал = [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px|link=Нобелиин шагнал]] [[Нобелиин шагнал|Нобелиин удха зохёолой шагнал]] | гар = }} '''Нагиб Махфуз''' ({{lang-ar|نجيب محفوظ}}, 11.12.1911, [[Каир]] — 30.08.2006, Каир), [[Египет|Египедэй]] [[араб хэлэн|арабай]] зохёолшо. Удха зохёолой Нобелиин шагналтан (1988). Буржуа бүлэдэ түрэһэн. Каирай дээдэ һургуулиин удха зохёолой факультедые дүүргэбэ (1934). 1938 ондо «Тэнэг ябадалай шэбээнэн» туужын суглуулбари хэблэжэ гаргаад, хүргэнгэтэ ниигэмдэ баян ба ядуу байдалай эрэд илгаае харуулба. Инаг амараг түүхын романуудые («Заяанай наадан», 1939; «Радобис», 1943; «Фив тэмсээл», 1944) бэшэһэнэй һүүлдэ дахин ниигэмэй сэдэбдэ эрьелдэбэ. Буржуа бүлын задарал тухай «Шэнэ Каир» (1945) реалис романдаа дайн һүүлдэ үеын Египедэй залуушуулай һунгаһан олон замые харуулба. 1919 оной Англида эсэргүү булгааһанай үеһөө 1939‒45 оной [[Дэлхэйн хоёрдугаар дайн]] болотор Египедэй ниигэмэй олон дабхаргын панорама «Хан аль-Халили» (1946), «Мидакк зам» (1947), «Эхин ба эсэс» (1949) романуудта зураагдаба. 1956‒57 ондо гараһан [[XX зуун]]ай эхиндэ Египедэй бүлэ тухай хуушан Каирай квартал нэрэтэй Махфузай трилоги эгээн алдартай: «Бейн ал-Касрейн», «Каср аш-Шоук» (гүрэнэй шагнал, 1957) ба «ас-Суккарийа». Өөрын намтар роман «Толинууд» (1971—1972); «Бурханай дэлхэй» (1963), «Муу алдарта гэр» (1965), «Хара миисгэйн таверна» (1968), «Һарабша доро» (1969) туужын суглуулбаринууд. == Намтар == Каир хотын нэгэн худалдаашанай гэртэ түрөө. Тэрэниие эхэ бариһан Нагиб Паша Махфуз профессорой нэрээр нэрлэгдэбэ. Каирай ехэ һургуулиие түгэсэн, 70 жэл оршом Болбосорол ба соёлой яаманда түрын албанда зүдхэхын хажуугаар зохёол бэшэжэ байгаа. Ниитэ 34 роман, 350 гаран богони үгүүлэлгэ бэшээ. Мүн олон зохёол кино боложо [[лалын шажан|лалын]] юртэмсэдэ экранизаци гараһан байна. 1959 ондо бэшэһэн «Гебелавиин үхибүүд» ({{lang-ar|أولاد حارتنا}}) зохёолыень «шажаниие баһамжалан доромжолһон» гэһэн шалтгаанаар Египетдэ худалдаалхые хоригложо байба. «Бейн ал-Касрейн» зэргэ түрэһэн нютаг Каир хотоёо зохёолойнгоо талбари болгон бэшэхэнь үсөөнгүй. Ёһо заншал, уламжалал болон модернизациин хоорондо даажагнуулха хотын юрын эрхэтэн гол баатараа болгон бэшэжэ байһаниинь «Египедэй [[Оноре де Бальзак|Бальзак]]» гэгдэхэ болгобо. Шажанай хүлисэнгүй, зохисто байдалай талаар тайлбарилжа бэшэжэ байба. Тэрэшэлэн арадшалал зэргээр түрэ засагтаа захяалга һанал хүсэлтээ эльгээжэ, лалын үндэһэрхэг үзэлдэ шүүмжэлэлтэйгээр хандажа байба. 1988 ондо «ниитэ хүн түрэлхитэндэ зохимжотой арабай онсолигые тусхаһан бэшэгэй уралиг юм» гэжэ Египетһээ түрүүшынхиеэ, араб хэлээр бэшэдэг зохёолшодһоо анхалан Нобелиин шагнал хүртэбэ. Мафхузай бүтээлнүүд лалын юртэмсын эсэргүү гэһэн ехэнхи арабай уласуудта худалдаалхые хориглоһон байһаниинь, Нобелиин шагнал абаһанай дараа эдэ хоригые сусалһан байна. 1989 ондо [[Иран]]ай ударидагша [[Рухолла Мусави Хомейни]] «шүдхэрэй (сатанай) шүлэг» романиие бэшэһэн [[Салман Рушди]]ие саазаар абаха ялаар алахада, лалын юртэмсэдэ энэниие хүлеэн зүбшөөрхэгүй байхые уряалжа байба. 1994 ондо Каир хотодо гэрэйнгээ дэргэдэ лалын хэт үндэһэрхэг үзэлтэдэй нэгэ болохо «Лалын бүлэглэлэй» гэшүүндэ хүзүүндөө хутагалуулһан болон (һүүлдэнь уг бүлэглэлынь алдаа байһан гэһэн хүлисэл гуйһан) тэрэ үедэ абаһан баруун гарайхинь шарха бэртэл хүндэ байгаа. Энэнһээ хойшо дандаа бэе хамгаалагшаар хамгаалуулха болоо. 1999 ондо [[Сири]]ин соёлой зүдхэлтэнүүдэй хамтарһан хуралаар «XX-р зуунай шэлдэг араб зохёолшо» боложо байба. Тэрэ Каир хотын эмнэлгын газарта 2006 оной 8 һарын 30-да наһа эсэслэбэ. == Зохёолнууд == * Авляд харатина, Каир, 1959; * ат-Тарик, Каир, 1964; * аш-Шаххаз, Каир, 1965; == Ном зохёол == * Рощин Ю. Е., Трилогия египетского писателя Нагиба Махфуза «Байн ал-Касрайн» как произведение критического реализма, М., 1967; * Надь О. Г., Проблема героя в романах Нагиба Махфуза, М., 1969; * Ташмухамедова Г. А., Ранние социально-бытовые романы Нагиба Махфуза, Таш., 1970; * Шукри Гали, Дирасат фи адаб Нагиб Махфуз, Каир, 1964. [[Категори:Египедэй зохёолшод]] [[Категори:Нобелиин шагналда хүртэгшэд]] {{1000 үгүүлэл}} pxp8qzvlx055ljqo3pnh7pouekg2p80