Wikipedia cdowiki https://cdo.wikipedia.org/wiki/T%C3%A0u_Hi%C4%95k MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter 媒體 特殊 討論 用戶 用戶討論 Wikipedia Wikipedia討論 文件 文件討論 MediaWiki MediaWiki討論 模板 模板討論 幫助 幫助討論 分類 分類討論 TimedText TimedText talk 模組 模組討論 活動 活動討論 0 1879 105615 103634 2026-09-14T14:17:32Z Davidzdh 7058 "bĭh" ô dâng, "bĭk" ciáh mò̤ dâng 105615 wikitext text/x-wiki {{Hō̤ gì ùng-ciŏng}} {{twin|0}} [[File:Foochow prayer.jpg|thumb|right|upright=1.25|sāi Bàng-uâ-cê siā gì [[Gĭ-dók-gáu]] gì-dō̤-ùng]] '''Bàng-uâ-cê''' (平話字), iâ hāu lā̤ '''Hók-ciŭ-uâ Gáu-huôi Lò̤-mā-cê''' (福州話教會羅馬字), sê ciŏng-muòng dò̤ lā̤ siā [[Hók-ciŭ-uâ]] gì siŏh-cṳ̄ng [[Lò̤-mā-cê]]. Ĭ dŭ-liāng ô 17 bĭk [[cê-mō̤]], hók-hăk cê-mō̤ (複合字母) gâe̤ng dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ (特殊字母) nâ gă diē kó̤ ô 23 bĭk. Bàng-uâ-cê lêng-nguôi gó ô 5 bĭk hù-hô̤ dò̤ lā̤ biĕu-cé̤ṳ [[sĭng-diêu]] (聲調), 1 bĭk lièng-cê hù-hô̤ (連字符號) dò̤ lā̤ lièng-giék ĭng-ciék. {{Spoken Wikipedia LAT|Cdo-平話字-article.ogg|2017 nièng |11 nguŏk 28 hô̤ |Hók-ciŭ-uâ }} ==Miàng-cê== Gì-sĭk gáu hiêng-káik-sì, gó mâ̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì cī tó̤ Lò̤-mā-cê dó̤-dā̤ hô̤ lā̤ sié-nó̤h miàng-cê. [[Dṳ̆ng-guók]] hók-sŭk-gái dŭ sê gó̤ ĭ „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“(敎會羅馬字), ĭng-ôi ĭ gĭ-buōng dŭ sê diŏh gáu-huôi diē-sié sāi gì. Bàng-uâ-cê cī ciáh miàng-cê sê ngiĕk-ṳ̀ ngiēng-géu Hók-ciŭ-uâ gì lâng ciáh hâiu-săng-giāng găh 2005 nièng tiĕng-iĕk gì sèng-hâiu kī gĭ. Cuòi sê ĭ-gáuk-nè̤ng ŏ̤h [[Mìng-nàng-ngṳ̄]] gì Lò̤-mā-cê miàng-cê „[[Băh-uâ-cê]] (Pe̍h-ōe-jī)“ kī gĭ, ĭng ôi Mìng-nàng-ngṳ̄ gì „Pe̍h-ōe (Băh-uâ, 白話)“ gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ gì „Bàng-uâ“(平話) sê siŏh iông gì é-sé̤ṳ. ==Lĭk-sṳ̄== Hiêng-câi nè̤ng gó muôi tō̤ cà̤ ô-guăng Bàng-uâ-cê cháung-cáuk (創作) gì gê̤ṳ-tā̤ cài-lâiu, nē̤ng-gă nâ dé̤ṳng téng lìng-sĭng (零星) gì cài-lâiu gà̤-dēng dáik gáu nék-giāng cháung-cáuk gì siĕu-sék (消息). [[Ă-piéng Ciéng-cĕng]] (鴉片戰爭) ĭ-hâiu, téng [[Ĕu-ciŭ]] gâe̤ng [[Mī-guók]] lì gì [[Gĭ-dók-gáu]] [[diòng-gáu-sê̤ṳ]] ôi lāu gó hō̤ gì hióng Dṳ̆ng-guók-nè̤ng diòng-gáu (傳教), cêu kó̤ ŏ̤h Dṳ̆ng-guók gì ngṳ̄-ngiòng. Ĭ-gáuk-nè̤ng găh ŏ̤h sèng-hâiu, áng cê-gă gì lī-gāi, sāi Lò̤-mā-cê gé giâ lì ŏ̤h gì nô̤i-ṳ̀ng (內容). Cĭ-hâiu bô ô nè̤ng kó̤ cīng-lī (整理) cī bĭk Lò̤-mā-cê, tūng-ék cê-mō̤ gì siā-huák. Pĭng-siā Dṳ̆ng-guók dê-huŏng ngṳ̄-ngiòng gì gáuk cṳ̄ng Lò̤-mā-cê cêu ciŏng-uâng ông-sié (問世) kó̤ lāu. Téng hiêng-iū gì cài-lâiu diē-sié nē̤ng-gă huák-hiêng, dék cā sāi Lò̤-mā-cê lì gé Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng sê [[Ià-lū Dâi-hŏk]] (Yale University) gì gáu-sêu [[Huài-dáik]] (懷德, M. C. White). Ĭ dŏng-sì sê siā siŏh cṳ̄ng hô̤ lā̤ „Ŭi-liàng Cìng-sṳ̆ ĭng-biĕu“ (''System of Sir William Jones'') gì gé-ĭng hiê-tūng lì gé Hók-ciŭ-uâ. Cī tó̤ gé-ĭng hiê-tūng gâe̤ng gĭng-dáng Bàng-uâ-cê dék duâi gì chă-biék găh dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ „a̤“, „e̤“, „o̤“, gâe̤ng „ṳ“ gì biēu-gé gà̤-dēng, hī tó̤ gé-ĭng hiê-tūng sāi „á“ lì biĕu sê „a̤“, „ó“ lì biĕu sê „o̤“, „ë“ lì biēu-sê „e̤“, „ü“ lì biĕu-sê „ṳ“. Hiā sì-hâiu mò̤ nèng â̤ siā sĭng-diêu hù-hô̤, ĭng-ôi biĕu sĭng-diêu hù-hô̤ gì ôi-dé dŭ gâe̤ng dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ gì dĕk-sṳ̀ hù-hô̤ iēng kó̤ lāu. Bók-guó cī tó̤ gé-ĭng hiê-tūng â̤ dé̤ṳng káng có̤ Bàng-uâ-cê gì cù-hìng (雛形). Gáu-muōi-lāu, Mī-guók gì diòng-gáu-sê̤ṳ [[Măh Lé-huò]] (麥利和, R. S. Maclay), [[Mò̤-gă-lĭk]] (摩嘉立, C. C. Baldwin) gâe̤ng [[Ĭng-guók]] nguôi-gău-guăng E. H. Parker gáuk-nè̤ng dŭ dó̤i ĭ có̤ chók gāi-céng(改進). Gì-dṳ̆ng ô siŏh ciáh miàng-cê hô̤ [[Sṳ̄-lŏk-báik]] (史犖伯, R. W. Stewart) gì [[Ái-ī-làng]] nè̤ng, ciŏng dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ gà̤-dēng gì lâng bĭk dók-dók dŭ dò̤ uâng lâi, buăng gáu cê-mō̤ â̤-dā̤ kó̤. Ciŏng-uâng cê-mō̤ gà̤-dēng cêu tĕ̤ng chók ôi-dó̤i â̤ sāi biĕu sĭng-diêu hù-hô̤ kó̤ lāu. Ĭ-gáuk-nè̤ng bô siék-gié chók 5 bĭk hù-hô̤, lì biĕu Hók-ciŭ-uâ gì 7 bĭk sĭng-diêu. Siŭ-gāi ī-hâiu gì cī cṳ̄ng pĭng-ĭng ùng-cê iâ cêu-sê hiêng-câi gì Bàng-uâ-cê. Diòng-gáu-sê̤ṳ gáuk-nè̤ng sāi Bàng-uâ-cê lì chók-bēng gáuk-cṳ̄ng-gáuk-iông cŭng-gáu cṳ̆. 1905 nièng, kĕk bàng-uâ-cê siā gì Hók-ciŭ uâ [[Sĭng-iók Séng-gĭng]] «NGUĀI GÉU-CIŌ IÀ-SŬ GĬ-DÓK GÌ SĬNG-IÓK CṲ̆» chók-bēng. 1908 nièng, hăk biĕng gì sĭng-[[Gô-iók Séng-gĭng|gô]]-iók [[Séng-gĭng]] «SÉNG GĬNG SĬNG GÔ IÓK CIÒNG CṲ̆» chók-bēng. Bók-guó hiā-sèng-hâiu Bàng-uâ-cê nâ găh Gĭ-dók-gáu gáu-huôi diē-sié sāi, gáu-huôi ngiê-dāu gì nè̤ng gĭ-buōng dŭ mâ̤ hiēu sāi. 1911 nièng [[Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]] sìng-lĭk ī-hâiu, céng-hū huák-dông „Guók-ngṳ̄ ông-dông (國語運動)“, cié-dêng [[cé̤ṳ-ĭng cê-mō̤]] (注音字母), géng-cī gié-sṳ̆k sāi diòng-gáu-sê̤ṳ huák-mìng gì gáuk-cṳ̄ng pĭng-ĭng ùng-cê. Gĭng-guó céng-hū siŏh báik nièng gì ák-cié (壓制), sāi Bàng-uâ-cê gì nè̤ng muōng biéng muōng ciēu, gáu hiêng-câi gĭ-buōng mò̤ nè̤ng káng â̤ huôi-é kó̤ lāu. ==Bàng-uâ-cê gì cê-mō̤ gâe̤ng hù-hô̤== Bàng-uâ-cê ô 23 bĭk cê-mō̤, 5 bĭk sĭng-diêu hù-hô̤. ===Cê-mō̤=== Nâ sê áng dăng-tā̤ cê-mō̤ lì sáung gì uâ, Bàng-uâ-cê dŭ liāng ô 17 bĭk cê-mō̤. Dĕk-sṳ̀ cê̤-mō̤ nâ iâ dò̤ lā̤ dáung dăng-tā̤ cê-mō̤ gì uâ, Bàng-uâ-cê dŭ liāng ô 21 bĭk cê-mō̤. Nâ áng cê-mō̤ sū biēu dăk gì ĭng-só̤ lì sáung gì uâ, Bàng-uâ-cê dŭ liāng ô 23 bĭk cê-mō̤. Bàng-uâ-cê gì dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ (特殊字母) ô 4 bĭk: „A̤“, „E̤“, „O̤“ gâe̤ng „Ṳ“; cū-hăk cê-mō̤ (組合字母) ô 2 bĭk: „CH“ gâe̤ng „NG“. {| class="wikitable" |- ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Piĕng-hô̤ ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Cê-mō̤ !width="200" bgcolor="#FF99CC"| Guók-cié ĭng-biēu |- | 1 || A || {{IPA|/a/}} , {{IPA|/ɑ/}} |- | 2 || B || {{IPA|/p/}} |- | 3 || C || {{IPA|/ts/}} |- | 4 || D || {{IPA|/t/}} |- | 5 || E || {{IPA|/ei/}} , {{IPA|/ɛi/}} |- | 6 || G || {{IPA|/k/}} |- | 7 || H || {{IPA|/h/}} , {{IPA|/ˀ/}} |- | 8 || I || {{IPA|/i/}} , {{IPA|/j/}} |- | 9 || K || {{IPA|/kʰ/}} , {{IPA|/kˀ/}} |- | 10 || L || {{IPA|/l/}} |- | 11 || M || {{IPA|/m/}} |- | 12 || N || {{IPA|/n/}} |- | 13 || O || {{IPA|ou/}} |- | 14 || P || {{IPA|/pʰ}} |- | 15 || S || {{IPA|/s/}} ({{IPA|/f/}} , {{IPA|/θ/}}) |- | 16 || T || {{IPA|/tʰ/}} |- | 17 || U || {{IPA|/u/}} , {{IPA|/w/}} |-style="background: silver;" | 18 || A̤ || {{IPA|/e/}} , {{IPA|/ɛ/}} , {{IPA|/ɑ/}} |-style="background: silver;" | 19 || E̤ || {{IPA|/ø/}} , {{IPA|/œ/}} |-style="background: silver;" | 20 || O̤ || {{IPA|/ɔ/}} |-style="background: silver;" | 21 || Ṳ || {{IPA|/y/}} , {{IPA|/ʮ/}} |-style="background: #00CCFF;" | 22 || CH || {{IPA|/tsʰ/}} |-style="background: #00CCFF;" | 23 || NG || {{IPA|/ŋ/}} |- |} Hók-ciŭ-uâ gì [[ĭk-sĭng]] (入聲) ô sék-muōi (塞尾), „h“ gâe̤ng „k“ dò̤ lā̤ biēu-sê ĭk-sĭng gì sék-muōi. „H“ biēu-sê hò̤-lè̤ng sék-muōi (喉嚨塞尾) {{IPA|/ˀ/}}. „K“ biēu-sê hò̤-lè̤ng ĭng sék-muōi {{IPA|/kˀ/}}. „S“ găh [[Hók-chiăng]] kiŏng (福清腔) diē-sié tĕ̤k có̤ {{IPA|/θ/}}, ô gì Hók-ciŭ nè̤ng â̤ ciŏng „s“ tĕ̤k có̤ {{IPA|/f/}}. Diŏh Hók-ciŭ-uâ gì ĭng-ông-cṳ̆ (音韻書) «[[Chék Lìng Báik-ĭng]]» (戚林八音) diē-sié, mò̤ buáng-siăng-mō̤ (半聲母) {{IPA|/j/}}, {{IPA|/w/}} gâe̤ng {{IPA|/ʮ/}} gì siăng-buô (聲部). Gáu-muōi-lāu diòng-gáu-sê̤ṳ siék gié Bàng-uâ-cê gì sèng-hâiu ô chăng-kō̤ cī buô ông-cṳ̆, iâ ŏ̤h cī buōng ĭng-ông-cṳ̆ siŏh-iông, mò̤ ké̤ṳk cī săng bĭk buáng-siăng-mō̤ puói cê-mō̤, nâ sāi „i“, „u“, „ṳ“ lì biēu sê cī 3 bĭk buáng-siăng-mō̤ {{IPA|/j/}}, {{IPA|/w/}} gâe̤ng {{IPA|/ʮ/}}. ===Sĭng-diêu hù-hô̤=== Bàng-uâ-cê dŭ-liāng kĕk 5 bĭk hù-hô̤ lì biēu-sê Hók-ciŭ-uâ gì 7 bĭk sĭng-diêu. {| class="wikitable" |- ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Hù-hô iông-sék ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| 5 dô Diêu-dĭk ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Sū biēu gì Sĭng-diêu ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Háng-cê siā huák ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Sài cê-mō̤ gà̤-dēng gì iông-sék |-style="background: #99CCFF;" | --&#774; || {{IPA|˥˥}} || Siông-bìng || 上平 || ă |- | --&#772; || {{IPA|˧˧}} ({{IPA|˧˧˨}}) || Siông-sĭng || 上聲 || ā |-style="background: #FF99CC;" | --&#769; || {{IPA|˨˩˦}} ({{IPA|˨˩}}) || Siông-ké̤ṳ || 上去 || á |-style="background: #99CCFF;" | --&#774;h, --&#774;k || {{IPA|˥}} || Siông-ĭk || 上入 || ăh, ăk |- | --&#768; || {{IPA|˥˧}} || Hâ-bìng || 下平 || à |- | --&#770; || {{IPA|˨˧˨}} || Hâ-ké̤ṳ || 下去 || â |-style="background: #FF99CC;" | --&#769;h, --&#769;k || {{IPA|˨˦}} || Hâ-ĭk || 下入 || áh, ák |- |} Siông-bìng (上平) diêu gâe̤ng hâ-ĭk (下入) diêu cà̤ sāi siŏh bĭk sĭng-diêu hù-hô̤, siông-ké̤ṳ (上去) diêu gâe̤ng hâ-ĭk (下入) diêu cà̤ sāi siŏh bĭk hù-hô̤. Ĭng-ôi Hók-ciŭ uâ gì lâng bĭk ĭk-sĭng (入聲) ô mìng-hiēng gì sék-muōi (塞尾), gó-chṳ̄ găh pĭng-siā gì sèng-hâiu â̤ tiĕng-gă sék-muōi cê-mō̤ (塞尾字母) „k“ hĕ̤k-ciā „h“, ciŏng-uâng cêu mâ̤ gâe̤ng cà̤ sāi hù-hô gì hī lâng bĭk chṳ̄-sĭng-diêu (siông-bìng, shiông-ké̤ṳ) hông siŏh dŏi kó̤ lāu. Găh sĭk-cié sāi-ê̤ṳng gì sèng-hâiu, ng-sê mūi siŏh bĭk sĭng-diêu hù-hô̤ dŭ â̤ dé̤ṳng sài gáu sū-iū mō̤-ĭng cê-mō̤ gì gà̤-dēng. Ŏ̤h „e“, „o“ cī lâng bĭk cê-mō̤, nâ ô „--̂“ gâe̤ng „--̆“ â̤ dé̤ṳng sài diŏh gà̤-dēng, bĕk-nó̤h hù-hô̤ dŭ mâ̤ sāi sài diŏh gà̤-dēng. Gì-sĭk diŏh pĭng-siā gì sèng-hâiu, iâ mâ̤ dò̤ biék-nó̤h hù-hô̤ sài cī lâng bĭk cê-mō̤ gà̤ dēng. Dŏng-iòng, găh sĭk-cié pĭng-siā gì sèng-hâiu, dăng-tā̤-cê nâ sê gă diē ông-muōi (韻尾), cìng-huóng bô â̤ biéng lāu. Ŏ̤h „e“, dăng-tā̤ gì sèng-hâiu nâ ô „--̂“ gâe̤ng „--̆“ â̤ dé̤ṳng sài gà̤-dēng, bók-guó nâ sê găh ĭ muōi-sāu tiĕng diē ông-muōi „ng“ gì uâ, cêu â̤ dé̤ṳng sài diông-giâ-lì gì 3 bĭk hù-hô̤ kó̤ lāu. Â-dā̤ gì biēu-gáik cūng-giék chók lì dăng-tā̤-cê â̤ dé̤ṳng tiĕng-gă sié-nó̤h-uâng hù-hô gì cìng-huóng: {| class="wikitable" width="500" |- | || bgcolor=#99CCFF| --&#774; || bgcolor=#99CCFF| --&#772; || bgcolor=#99CCFF| --&#769; || bgcolor=#99CCFF| --&#774;h, --&#774;k || bgcolor=#99CCFF| --&#768; || bgcolor=#99CCFF| --&#770; || bgcolor=#99CCFF| --&#769;h, --&#769;k |- | bgcolor=#FF99CC| a || ă || ā || á || ăh, ăk || à || â || áh, ák |- | bgcolor=#FF99CC| a̤ || ă̤ || ā̤ || á̤ || ă̤h, -- || à̤ || â̤ || á̤h, -- |- | bgcolor=#FF99CC| e || bgcolor=#CCFFCC| ĕ || bgcolor=#CCFFCC| ē || é || --, ĕk || bgcolor=#CCFFCC| è || bgcolor=#CCFFCC| ê || --, ék |- | bgcolor=#FF99CC| e̤ || ĕ̤ || ē̤ || bgcolor=#FFFF99| é̤ || ĕh, -- || è̤ || bgcolor=#FFFF99| ê̤ || é̤h, -- |- | bgcolor=#FF99CC| i || ĭ || ī || -- || ĭh, ĭk || ì || -- || --, -- |- | bgcolor=#FF99CC| o || bgcolor=#CCFFCC| ŏ || bgcolor=#CCFFCC| ō || ó || --, ŏk || bgcolor=#CCFFCC| ò || bgcolor=#CCFFCC| ô || --, ók |- | bgcolor=#FF99CC| o̤ || ŏ̤ || ō̤ || ó̤ || ŏ̤h, -- || ò̤ || ô̤ || ó̤h, -- |- | bgcolor=#FF99CC| u || ŭ || ū || -- || --, ŭk || ù || -- || --, -- |- | bgcolor=#FF99CC| ṳ || ṳ̆ || ṳ̄ || -- || --, ṳ̆k || ṳ̀ || -- || --, -- |} # [[Liŏh-sáik]] gì cê biēu-sê dăng-tā̤-cê diŏh găh muōi-sāu tiĕng-gă ông-muōi „ng“ gì sèng-hâiu, ciáh â̤ dé̤ṳng sài cī bĭk hù-hô̤, mò̤ tiĕng-gă gì sèng-hâiu mâ̤ sāi sài. # [[Uòng-sáik]] gì cê biēu-sê dăng-tā̤-cê diŏh găh muōi-sāu tiĕng gă „ṳ“ gì sèng-hâiu, ciáh â̤ dé̤ṳng sài cī bĭk hù-hô̤, mò̤ tiĕng-gă gì sèng-hâiu mâ̤ sāi sài. ===Lièng-cê Hù-hô̤=== Sāi Bàng-uâ-cê siā-cê gì sèng-hâiu, diŏh áng ĭng-ciék buōng kŭi lì siā, buóh-āi lièng-giék lâng bĭk hĕ̤k-ciā lâng bĭk ī-siông gì ĭng-ciék sèng-hâiu, diŏh sāi lièng-cê hù-hô̤ „-“ lì lièng-giék ĭng-ciék. ==Ciáng-cê-huák== Găh gĭng-dáng ô-niĕ-ài tō̤ gáu gì cái-lâiu diē-sié, dŭ mò̤ gê̤ṳ-tā̤ gì ùng-ciŏng gái-siêu Bàng-uâ-cê gì ciáng-cê-huák (正字法). Bók-guó ô nè̤ng áng «Séng-gĭng» diē-sié gì pĭng-siā huŏng-sék cūng-giék chók lì Bàng-uâ-cê gì ciáng-cê-huák. Bàng-uâ-cê gì ciáng-cê-huák â̤ dé̤ṳng buōng „Gĭ-buōng sṳ̆-siā giĕ-cáik“, „Siăng-mō̤ Duâi-nâung siā giĕ-cáik“, „Sĭng-diêu Hù-hô̤ Tiĕng-gă giĕ-cáik“, „Lièng-cê hù-hô̤ sāi-ê̤ṳng giĕ-cáik“ cī 4 bĭk buô-hông. ==Bàng-uâ-cê gâe̤ng Háng-cê gì Siŏng-ciăng== Kĕk Bàng-uâ-cê siā Hók-ciŭ-uâ gì huŏng-huák hô̤ lā̤ „Hók-ciŭ-uâ Lò̤-mā-huá“ (福州話羅馬化) hĕ̤k-ciā „Hók-ciu-uâ Pĭng-ĭng-huá“ (福州話拼音化). Găh céng-hū gì īng-hiōng giâ, huāng dó̤i Hók-ciŭ-uâ kĕk Bàng-uâ-cê siā gì nè̤ng mâ̤ ciēu, ĭ-gáuk-nè̤ng giéng-gáe̤k Hók-ciŭ-uâ diŏh kĕk [[Háng-cê]] siā. ===Háng-cê puái gì Guăng-diēng=== Háng-cê puái téng ùng-huá gâe̤ng mìng-cŭk diòng-sìng (民族傳承) gà̤-dēng lì káng cī bĭk ông-dà̤. Ĭ-gáuk-nè̤ng gì guăng-diēng sê: #Hók-ciŭ-uâ sê Háng-nè̤ng gì ngṳ̄-ngiòng, gó-chṳ̄ diŏh sāi Háng-cê lì siā. #Hók-ciŭ-uâ găh lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng dŭ sê kĕk Háng-cê lì siā gì, ŏ̤h ông-cṳ̆ «[[Chék Lìng Báik-ĭng]]» gâe̤ng siēu-sióh «[[Mìng-dŭ Biék Gé]]». #Hók-ciŭ-uâ nâ kĕk Háng-cê siā gì uâ, mâ̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng iâ â̤ dé̤ṳng téng Háng-cê dâi-dŏng chăi chók é-sé̤ṳ. #Hók-ciŭ-uâ gó ô cêng sâ̤ Gū-dâi Háng-ngṳ̄ (古代漢語) gì sṳ̀, chiông „底 (diē)“, „起動 (kī-dâe̤ng)“, „晏 (áng)“ dŭ sê cêng-kó̤ Gū-dâi Háng-ngṳ̄ hĕ̤k-ciā [[ùng-ngiòng]](文言) diē-sié gì gōng-huák. Cuòi sê Hók-ciŭ-uâ gì iŭ-diēng. Nâ sê kĕk Bàng-uâ-cê lì siā gì uâ, cī bĭk iŭ-diēng cêu mò̤ kó̤ lāu. ===Bàng-uâ-cê puái gì Guăng-diēng=== Bàng-uâ-cê puái téng ngṳ̄-ngiòng sĭk-ê̤ṳng (語言實用) gì huŏng-miêng lì kō̤-lê̤ṳ cī bĭk ông-dà̤, giéng-gáe̤k Bàng-uâ-cê â̤ dé̤ṳng dáung Hók-ciŭ-uâ gì ciō-tā̤ sṳ̆-siā ùng-cê dò̤ lā̤ dâi-tá̤ (代替) Háng-cê. Hók-ciŭ-uâ ô cêng sâ̤ gì ĭng mò̤-niĕ-ài kĕk háng-cê siā, chiông „gĕ̤h (kē̤ lâi)“, „ngé̤ṳng (â̤ īng-kī diòng-ôi buóh áe̤h chók gì hŭ-uâng gāng-gáuk)“, „kău (ĕng siŏh dŏi)“, dŭ mò̤-niĕ-ài sāi Háng-cê siā chók lì. Ô nè̤ng â̤ kĕk háng-cê gì ĭng hĕ̤k-ciā é-sé̤ṳ lì hông-tĕ̤k (混讀) Hók-ciŭ-uâ mò̤-niĕ-ài siā chók lì gì cê, dáng sê cuòi uōng-uōng â̤ gâe̤ng buōng-cê (本字) hông siŏh dŏi kó̤. Hók-ciŭ-uâ gì Háng-cê ô iā sâ̤ bĭk lĭk-sṳ̄ gì tèng-dā̤, cêng sâ̤ Háng-cê ô lâng bĭk tĕ̤k-ĭng, ô gì gó ô 3 bĭk tĕ̤k-ĭng. Nâ kĕk Háng-cê siā gì uâ, nè̤ng mò̤-niĕ-ài cūng-káuk tĕ̤k chók lì ĭng, ô gì sèng-hâiu nâ tĕ̤k dâng kó̤, gó â̤ huák-sĕng ngô-huôi. Â̤-dā̤ „生“ nâ tĕ̤k /seŋ/ cêu sê „sī“ gì é-sé̤ṳ, nâ tĕ̤k /saŋ/ cêu sê „săng giāng“ gì é-sé̤ṳ, nâ sê sāi háng-cê siā chók lì, cêu mò̤-niĕ-ài káng chók é-sé̤ṳ kó̤ lāu. :::伊'''生'''去了。 :::Ĭ '''sĕng''' kó̤ lāu. :::Ĭ '''săng''' kó̤ lāu. Ô nè̤ng giéng-gáe̤k: „Nè̤ng nâ sāi Hók-ciŭ uâ siā ùng-ciŏng gì uâ, ĭ nâ nguông â̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng káng, ng-sê ké̤ṳk mâ̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng tĕ̤k gì, gó-chṳ̄ ká̤-diê diŏh chák ĭ-gáuk-nè̤ng â̤ mâ̤ chăi chók lì?!“ Siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng sêu gáu buōng-tū hŭng-sṳ̆k gâe̤ng dĕk-biék sê̤ṳ-giông gì īng-hiōng â̤ săng chók cĭng sâ̤ buōng-tū dĕk-iū gì sṳ̀, cī cṳ̄ng sṳ̀ cêu nâ gōng sāi Háng-cê lì siā, mâ̤ báik Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng iâ mò̤ kō̤-nèng chăi chók lì. :: '''洋當池'''往幫伊儷使保兩下都'''霧裡去'''，今旦大'''翻生'''，在伊怎講也呣'''靜'''。 :: '''Iòng-dŏng-diè''' uōng bŏng ĭ nâ sāi bō̤ lâng â dŭ '''ô-lī-kó̤''', gĭng-dáng duâi '''huăng-chăng''', căh-ĭ ciōng gōng iâ mâ̤ '''sâng'''. Chiông gà̤-dēng cī guó uâ diē-sié „洋當池 (iòng-dŏng-diè)“, „霧裡去 (ô-lī-kó̤)“ cī lâng bĭk sṳ̀, sê [[Dâng Huò]] [[Dâng Huò lŏ̤h să̤-iòng|lŏ̤h să̤-iòng]] (鄭和落西洋) gì sèng-hâiu sùng gà̤-dēng giàng-sùng-gì [[Diòng-lŏ̤h]]-nè̤ng huák-mìng gì, nâ mò̤ ciŏng-muòng gì gāi-sék, mâ̤ báik Hók-ciŭ-uâ gì cêu nâ káng Háng-cê iâ â̤ hiēu ĭ gì é-sé̤ṳ. „翻生 (huăng-chăng)“ sê „mâ̤ ciáng-siòng“ gì é-sé̤ṳ, nâ sê ng-sāi Bàng-uâ-cê lì siā iā ṳ̀ng-ê tĕ̤k dâng hĕ̤k-ciā lī-gāi chó̤-nguô. Gó ô chiông „靜(sâng)“ ng-sê „ăng-cêng“ (安靜) gì é-sé̤ṳ, sê „ng-tiè, sák tiè“ gì é-sé̤ṳ, nâ káng Háng-cê sê chăi mâ̤ chók ciā é-sé̤ṳ gì. ==Bàng-uâ-cê ùng-hók== Bàng-uâ-cê gì ùng-hók gĭ-buōng dŭ sê gâe̤ng cŭng-gáu ô găng-guó gì. 1908 nièng chók-bēng gì «SÉNG GĬNG SĬNG GÔ IÓK CIÒNG CṲ̆» sê Bàng-uâ-cê ùng-hók gì dâi-biēu. Cī buô ciòng-cṳ̄ ciŏng gōng buô «[[Séng-gĭng]]» sāi Hók-ciŭ buōng-dê-uâ huăng-ĭk chók lì, cê̤ṳ-iòng-gōng ô gì ê̤ṳng-sṳ̀(用詞) piĕng ùng-ngiòng-ùng(文言文), dáng-sê uòng-ciòng gì gá-sĭk chiĕu guó diē-sié gì cháuk-nguô. ==Gái-káng== *[[Hók-ciŭ-uâ]] *[[Hók-ciŭ-uâ ĭng-ông hiê-tūng]] *[[Băh-uâ-cê]] ==Ngiê-dāu Lièng-giék== *[http://historical.library.cornell.edu/cgi-bin/cul.cdl/docviewer?did=cdl180&seq=3&frames=0&view=50 «NGUĀI GÉU-CIŌ IÀ-SŬ GĬ-DÓK GÌ SĬNG-IÓK CṲ̆»] *[http://historical.library.cornell.edu/cgi-bin/cul.cdl/docviewer?did=cdl181&seq=5&frames=0&view=50 «SÉNG GĬNG SĬNG GÔ IÓK CIÒNG CṲ̆»] {{Authority control}} [[分類:Ùng-cê]] [[分類:Sĕk-ék]] 1pscuec43icg4fkzkj8c6y4c3g6anu4 105616 105615 2026-09-14T14:19:37Z Davidzdh 7058 fix typo 105616 wikitext text/x-wiki {{Hō̤ gì ùng-ciŏng}} {{twin|0}} [[File:Foochow prayer.jpg|thumb|right|upright=1.25|sāi Bàng-uâ-cê siā gì [[Gĭ-dók-gáu]] gì-dō̤-ùng]] '''Bàng-uâ-cê''' (平話字), iâ hāu lā̤ '''Hók-ciŭ-uâ Gáu-huôi Lò̤-mā-cê''' (福州話教會羅馬字), sê ciŏng-muòng dò̤ lā̤ siā [[Hók-ciŭ-uâ]] gì siŏh-cṳ̄ng [[Lò̤-mā-cê]]. Ĭ dŭ-liāng ô 17 bĭk [[cê-mō̤]], hók-hăk cê-mō̤ (複合字母) gâe̤ng dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ (特殊字母) nâ gă diē kó̤ ô 23 bĭk. Bàng-uâ-cê lêng-nguôi gó ô 5 bĭk hù-hô̤ dò̤ lā̤ biĕu-cé̤ṳ [[sĭng-diêu]] (聲調), 1 bĭk lièng-cê hù-hô̤ (連字符號) dò̤ lā̤ lièng-giék ĭng-ciék. {{Spoken Wikipedia LAT|Cdo-平話字-article.ogg|2017 nièng |11 nguŏk 28 hô̤ |Hók-ciŭ-uâ }} ==Miàng-cê== Gì-sĭk gáu hiêng-káik-sì, gó mâ̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì cī tó̤ Lò̤-mā-cê dó̤-dā̤ hô̤ lā̤ sié-nó̤h miàng-cê. [[Dṳ̆ng-guók]] hók-sŭk-gái dŭ sê gó̤ ĭ „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“(敎會羅馬字), ĭng-ôi ĭ gĭ-buōng dŭ sê diŏh gáu-huôi diē-sié sāi gì. Bàng-uâ-cê cī ciáh miàng-cê sê ngiĕk-ṳ̀ ngiēng-géu Hók-ciŭ-uâ gì lâng ciáh hâiu-săng-giāng găk 2005 nièng tiĕng-iĕk gì sèng-hâiu kī gĭ. Cuòi sê ĭ-gáuk-nè̤ng ŏ̤h [[Mìng-nàng-ngṳ̄]] gì Lò̤-mā-cê miàng-cê „[[Băh-uâ-cê]] (Pe̍h-ōe-jī)“ kī gĭ, ĭng ôi Mìng-nàng-ngṳ̄ gì „Pe̍h-ōe (Băh-uâ, 白話)“ gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ gì „Bàng-uâ“(平話) sê siŏh iông gì é-sé̤ṳ. ==Lĭk-sṳ̄== Hiêng-câi nè̤ng gó muôi tō̤ cà̤ ô-guăng Bàng-uâ-cê cháung-cáuk (創作) gì gê̤ṳ-tā̤ cài-lâiu, nē̤ng-gă nâ dé̤ṳng téng lìng-sĭng (零星) gì cài-lâiu gà̤-dēng dáik gáu nék-giāng cháung-cáuk gì siĕu-sék (消息). [[Ă-piéng Ciéng-cĕng]] (鴉片戰爭) ĭ-hâiu, téng [[Ĕu-ciŭ]] gâe̤ng [[Mī-guók]] lì gì [[Gĭ-dók-gáu]] [[diòng-gáu-sê̤ṳ]] ôi lāu gó hō̤ gì hióng Dṳ̆ng-guók-nè̤ng diòng-gáu (傳教), cêu kó̤ ŏ̤h Dṳ̆ng-guók gì ngṳ̄-ngiòng. Ĭ-gáuk-nè̤ng găk ŏ̤h sèng-hâiu, áng cê-gă gì lī-gāi, sāi Lò̤-mā-cê gé giâ lì ŏ̤h gì nô̤i-ṳ̀ng (內容). Cĭ-hâiu bô ô nè̤ng kó̤ cīng-lī (整理) cī bĭk Lò̤-mā-cê, tūng-ék cê-mō̤ gì siā-huák. Pĭng-siā Dṳ̆ng-guók dê-huŏng ngṳ̄-ngiòng gì gáuk cṳ̄ng Lò̤-mā-cê cêu ciŏng-uâng ông-sié (問世) kó̤ lāu. Téng hiêng-iū gì cài-lâiu diē-sié nē̤ng-gă huák-hiêng, dék cā sāi Lò̤-mā-cê lì gé Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng sê [[Ià-lū Dâi-hŏk]] (Yale University) gì gáu-sêu [[Huài-dáik]] (懷德, M. C. White). Ĭ dŏng-sì sê siā siŏh cṳ̄ng hô̤ lā̤ „Ŭi-liàng Cìng-sṳ̆ ĭng-biĕu“ (''System of Sir William Jones'') gì gé-ĭng hiê-tūng lì gé Hók-ciŭ-uâ. Cī tó̤ gé-ĭng hiê-tūng gâe̤ng gĭng-dáng Bàng-uâ-cê dék duâi gì chă-biék găk dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ „a̤“, „e̤“, „o̤“, gâe̤ng „ṳ“ gì biēu-gé gà̤-dēng, hī tó̤ gé-ĭng hiê-tūng sāi „á“ lì biĕu sê „a̤“, „ó“ lì biĕu sê „o̤“, „ë“ lì biēu-sê „e̤“, „ü“ lì biĕu-sê „ṳ“. Hiā sì-hâiu mò̤ nèng â̤ siā sĭng-diêu hù-hô̤, ĭng-ôi biĕu sĭng-diêu hù-hô̤ gì ôi-dé dŭ gâe̤ng dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ gì dĕk-sṳ̀ hù-hô̤ iēng kó̤ lāu. Bók-guó cī tó̤ gé-ĭng hiê-tūng â̤ dé̤ṳng káng có̤ Bàng-uâ-cê gì cù-hìng (雛形). Gáu-muōi-lāu, Mī-guók gì diòng-gáu-sê̤ṳ [[Măh Lé-huò]] (麥利和, R. S. Maclay), [[Mò̤-gă-lĭk]] (摩嘉立, C. C. Baldwin) gâe̤ng [[Ĭng-guók]] nguôi-gău-guăng E. H. Parker gáuk-nè̤ng dŭ dó̤i ĭ có̤ chók gāi-céng(改進). Gì-dṳ̆ng ô siŏh ciáh miàng-cê hô̤ [[Sṳ̄-lŏk-báik]] (史犖伯, R. W. Stewart) gì [[Ái-ī-làng]] nè̤ng, ciŏng dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ gà̤-dēng gì lâng bĭk dók-dók dŭ dò̤ uâng lâi, buăng gáu cê-mō̤ â̤-dā̤ kó̤. Ciŏng-uâng cê-mō̤ gà̤-dēng cêu tĕ̤ng chók ôi-dó̤i â̤ sāi biĕu sĭng-diêu hù-hô̤ kó̤ lāu. Ĭ-gáuk-nè̤ng bô siék-gié chók 5 bĭk hù-hô̤, lì biĕu Hók-ciŭ-uâ gì 7 bĭk sĭng-diêu. Siŭ-gāi ī-hâiu gì cī cṳ̄ng pĭng-ĭng ùng-cê iâ cêu-sê hiêng-câi gì Bàng-uâ-cê. Diòng-gáu-sê̤ṳ gáuk-nè̤ng sāi Bàng-uâ-cê lì chók-bēng gáuk-cṳ̄ng-gáuk-iông cŭng-gáu cṳ̆. 1905 nièng, kĕk bàng-uâ-cê siā gì Hók-ciŭ uâ [[Sĭng-iók Séng-gĭng]] «NGUĀI GÉU-CIŌ IÀ-SŬ GĬ-DÓK GÌ SĬNG-IÓK CṲ̆» chók-bēng. 1908 nièng, hăk biĕng gì sĭng-[[Gô-iók Séng-gĭng|gô]]-iók [[Séng-gĭng]] «SÉNG GĬNG SĬNG GÔ IÓK CIÒNG CṲ̆» chók-bēng. Bók-guó hiā-sèng-hâiu Bàng-uâ-cê nâ găk Gĭ-dók-gáu gáu-huôi diē-sié sāi, gáu-huôi ngiê-dāu gì nè̤ng gĭ-buōng dŭ mâ̤ hiēu sāi. 1911 nièng [[Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]] sìng-lĭk ī-hâiu, céng-hū huák-dông „Guók-ngṳ̄ ông-dông (國語運動)“, cié-dêng [[cé̤ṳ-ĭng cê-mō̤]] (注音字母), géng-cī gié-sṳ̆k sāi diòng-gáu-sê̤ṳ huák-mìng gì gáuk-cṳ̄ng pĭng-ĭng ùng-cê. Gĭng-guó céng-hū siŏh báik nièng gì ák-cié (壓制), sāi Bàng-uâ-cê gì nè̤ng muōng biéng muōng ciēu, gáu hiêng-câi gĭ-buōng mò̤ nè̤ng káng â̤ huôi-é kó̤ lāu. ==Bàng-uâ-cê gì cê-mō̤ gâe̤ng hù-hô̤== Bàng-uâ-cê ô 23 bĭk cê-mō̤, 5 bĭk sĭng-diêu hù-hô̤. ===Cê-mō̤=== Nâ sê áng dăng-tā̤ cê-mō̤ lì sáung gì uâ, Bàng-uâ-cê dŭ liāng ô 17 bĭk cê-mō̤. Dĕk-sṳ̀ cê̤-mō̤ nâ iâ dò̤ lā̤ dáung dăng-tā̤ cê-mō̤ gì uâ, Bàng-uâ-cê dŭ liāng ô 21 bĭk cê-mō̤. Nâ áng cê-mō̤ sū biēu dăk gì ĭng-só̤ lì sáung gì uâ, Bàng-uâ-cê dŭ liāng ô 23 bĭk cê-mō̤. Bàng-uâ-cê gì dĕk-sṳ̀ cê-mō̤ (特殊字母) ô 4 bĭk: „A̤“, „E̤“, „O̤“ gâe̤ng „Ṳ“; cū-hăk cê-mō̤ (組合字母) ô 2 bĭk: „CH“ gâe̤ng „NG“. {| class="wikitable" |- ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Piĕng-hô̤ ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Cê-mō̤ !width="200" bgcolor="#FF99CC"| Guók-cié ĭng-biēu |- | 1 || A || {{IPA|/a/}} , {{IPA|/ɑ/}} |- | 2 || B || {{IPA|/p/}} |- | 3 || C || {{IPA|/ts/}} |- | 4 || D || {{IPA|/t/}} |- | 5 || E || {{IPA|/ei/}} , {{IPA|/ɛi/}} |- | 6 || G || {{IPA|/k/}} |- | 7 || H || {{IPA|/h/}} , {{IPA|/ˀ/}} |- | 8 || I || {{IPA|/i/}} , {{IPA|/j/}} |- | 9 || K || {{IPA|/kʰ/}} , {{IPA|/kˀ/}} |- | 10 || L || {{IPA|/l/}} |- | 11 || M || {{IPA|/m/}} |- | 12 || N || {{IPA|/n/}} |- | 13 || O || {{IPA|ou/}} |- | 14 || P || {{IPA|/pʰ}} |- | 15 || S || {{IPA|/s/}} ({{IPA|/f/}} , {{IPA|/θ/}}) |- | 16 || T || {{IPA|/tʰ/}} |- | 17 || U || {{IPA|/u/}} , {{IPA|/w/}} |-style="background: silver;" | 18 || A̤ || {{IPA|/e/}} , {{IPA|/ɛ/}} , {{IPA|/ɑ/}} |-style="background: silver;" | 19 || E̤ || {{IPA|/ø/}} , {{IPA|/œ/}} |-style="background: silver;" | 20 || O̤ || {{IPA|/ɔ/}} |-style="background: silver;" | 21 || Ṳ || {{IPA|/y/}} , {{IPA|/ʮ/}} |-style="background: #00CCFF;" | 22 || CH || {{IPA|/tsʰ/}} |-style="background: #00CCFF;" | 23 || NG || {{IPA|/ŋ/}} |- |} Hók-ciŭ-uâ gì [[ĭk-sĭng]] (入聲) ô sék-muōi (塞尾), „h“ gâe̤ng „k“ dò̤ lā̤ biēu-sê ĭk-sĭng gì sék-muōi. „H“ biēu-sê hò̤-lè̤ng sék-muōi (喉嚨塞尾) {{IPA|/ˀ/}}. „K“ biēu-sê hò̤-lè̤ng ĭng sék-muōi {{IPA|/kˀ/}}. „S“ găk [[Hók-chiăng]] kiŏng (福清腔) diē-sié tĕ̤k có̤ {{IPA|/θ/}}, ô gì Hók-ciŭ nè̤ng â̤ ciŏng „s“ tĕ̤k có̤ {{IPA|/f/}}. Diŏh Hók-ciŭ-uâ gì ĭng-ông-cṳ̆ (音韻書) «[[Chék Lìng Báik-ĭng]]» (戚林八音) diē-sié, mò̤ buáng-siăng-mō̤ (半聲母) {{IPA|/j/}}, {{IPA|/w/}} gâe̤ng {{IPA|/ʮ/}} gì siăng-buô (聲部). Gáu-muōi-lāu diòng-gáu-sê̤ṳ siék gié Bàng-uâ-cê gì sèng-hâiu ô chăng-kō̤ cī buô ông-cṳ̆, iâ ŏ̤h cī buōng ĭng-ông-cṳ̆ siŏh-iông, mò̤ ké̤ṳk cī săng bĭk buáng-siăng-mō̤ puói cê-mō̤, nâ sāi „i“, „u“, „ṳ“ lì biēu sê cī 3 bĭk buáng-siăng-mō̤ {{IPA|/j/}}, {{IPA|/w/}} gâe̤ng {{IPA|/ʮ/}}. ===Sĭng-diêu hù-hô̤=== Bàng-uâ-cê dŭ-liāng kĕk 5 bĭk hù-hô̤ lì biēu-sê Hók-ciŭ-uâ gì 7 bĭk sĭng-diêu. {| class="wikitable" |- ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Hù-hô iông-sék ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| 5 dô Diêu-dĭk ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Sū biēu gì Sĭng-diêu ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Háng-cê siā huák ! width="200" bgcolor="#FF99CC"| Sài cê-mō̤ gà̤-dēng gì iông-sék |-style="background: #99CCFF;" | --&#774; || {{IPA|˥˥}} || Siông-bìng || 上平 || ă |- | --&#772; || {{IPA|˧˧}} ({{IPA|˧˧˨}}) || Siông-sĭng || 上聲 || ā |-style="background: #FF99CC;" | --&#769; || {{IPA|˨˩˦}} ({{IPA|˨˩}}) || Siông-ké̤ṳ || 上去 || á |-style="background: #99CCFF;" | --&#774;h, --&#774;k || {{IPA|˥}} || Siông-ĭk || 上入 || ăh, ăk |- | --&#768; || {{IPA|˥˧}} || Hâ-bìng || 下平 || à |- | --&#770; || {{IPA|˨˧˨}} || Hâ-ké̤ṳ || 下去 || â |-style="background: #FF99CC;" | --&#769;h, --&#769;k || {{IPA|˨˦}} || Hâ-ĭk || 下入 || áh, ák |- |} Siông-bìng (上平) diêu gâe̤ng hâ-ĭk (下入) diêu cà̤ sāi siŏh bĭk sĭng-diêu hù-hô̤, siông-ké̤ṳ (上去) diêu gâe̤ng hâ-ĭk (下入) diêu cà̤ sāi siŏh bĭk hù-hô̤. Ĭng-ôi Hók-ciŭ uâ gì lâng bĭk ĭk-sĭng (入聲) ô mìng-hiēng gì sék-muōi (塞尾), gó-chṳ̄ găk pĭng-siā gì sèng-hâiu â̤ tiĕng-gă sék-muōi cê-mō̤ (塞尾字母) „k“ hĕ̤k-ciā „h“, ciŏng-uâng cêu mâ̤ gâe̤ng cà̤ sāi hù-hô gì hī lâng bĭk chṳ̄-sĭng-diêu (siông-bìng, shiông-ké̤ṳ) hông siŏh dŏi kó̤ lāu. Găk sĭk-cié sāi-ê̤ṳng gì sèng-hâiu, ng-sê mūi siŏh bĭk sĭng-diêu hù-hô̤ dŭ â̤ dé̤ṳng sài gáu sū-iū mō̤-ĭng cê-mō̤ gì gà̤-dēng. Ŏ̤h „e“, „o“ cī lâng bĭk cê-mō̤, nâ ô „--̂“ gâe̤ng „--̆“ â̤ dé̤ṳng sài diŏh gà̤-dēng, bĕk-nó̤h hù-hô̤ dŭ mâ̤ sāi sài diŏh gà̤-dēng. Gì-sĭk diŏh pĭng-siā gì sèng-hâiu, iâ mâ̤ dò̤ biék-nó̤h hù-hô̤ sài cī lâng bĭk cê-mō̤ gà̤ dēng. Dŏng-iòng, găk sĭk-cié pĭng-siā gì sèng-hâiu, dăng-tā̤-cê nâ sê gă diē ông-muōi (韻尾), cìng-huóng bô â̤ biéng lāu. Ŏ̤h „e“, dăng-tā̤ gì sèng-hâiu nâ ô „--̂“ gâe̤ng „--̆“ â̤ dé̤ṳng sài gà̤-dēng, bók-guó nâ sê găk ĭ muōi-dāu tiĕng diē ông-muōi „ng“ gì uâ, cêu â̤ dé̤ṳng sài diông-giâ-lì gì 3 bĭk hù-hô̤ kó̤ lāu. Â-dā̤ gì biēu-gáik cūng-giék chók lì dăng-tā̤-cê â̤ dé̤ṳng tiĕng-gă sié-nó̤h-uâng hù-hô gì cìng-huóng: {| class="wikitable" width="500" |- | || bgcolor=#99CCFF| --&#774; || bgcolor=#99CCFF| --&#772; || bgcolor=#99CCFF| --&#769; || bgcolor=#99CCFF| --&#774;h, --&#774;k || bgcolor=#99CCFF| --&#768; || bgcolor=#99CCFF| --&#770; || bgcolor=#99CCFF| --&#769;h, --&#769;k |- | bgcolor=#FF99CC| a || ă || ā || á || ăh, ăk || à || â || áh, ák |- | bgcolor=#FF99CC| a̤ || ă̤ || ā̤ || á̤ || ă̤h, -- || à̤ || â̤ || á̤h, -- |- | bgcolor=#FF99CC| e || bgcolor=#CCFFCC| ĕ || bgcolor=#CCFFCC| ē || é || --, ĕk || bgcolor=#CCFFCC| è || bgcolor=#CCFFCC| ê || --, ék |- | bgcolor=#FF99CC| e̤ || ĕ̤ || ē̤ || bgcolor=#FFFF99| é̤ || ĕh, -- || è̤ || bgcolor=#FFFF99| ê̤ || é̤h, -- |- | bgcolor=#FF99CC| i || ĭ || ī || -- || ĭh, ĭk || ì || -- || --, -- |- | bgcolor=#FF99CC| o || bgcolor=#CCFFCC| ŏ || bgcolor=#CCFFCC| ō || ó || --, ŏk || bgcolor=#CCFFCC| ò || bgcolor=#CCFFCC| ô || --, ók |- | bgcolor=#FF99CC| o̤ || ŏ̤ || ō̤ || ó̤ || ŏ̤h, -- || ò̤ || ô̤ || ó̤h, -- |- | bgcolor=#FF99CC| u || ŭ || ū || -- || --, ŭk || ù || -- || --, -- |- | bgcolor=#FF99CC| ṳ || ṳ̆ || ṳ̄ || -- || --, ṳ̆k || ṳ̀ || -- || --, -- |} # [[Liŏh-sáik]] gì cê biēu-sê dăng-tā̤-cê diŏh găk muōi-dāu tiĕng-gă ông-muōi „ng“ gì sèng-hâiu, ciáh â̤ dé̤ṳng sài cī bĭk hù-hô̤, mò̤ tiĕng-gă gì sèng-hâiu mâ̤ sāi sài. # [[Uòng-sáik]] gì cê biēu-sê dăng-tā̤-cê diŏh găk muōi-dāu tiĕng gă „ṳ“ gì sèng-hâiu, ciáh â̤ dé̤ṳng sài cī bĭk hù-hô̤, mò̤ tiĕng-gă gì sèng-hâiu mâ̤ sāi sài. ===Lièng-cê Hù-hô̤=== Sāi Bàng-uâ-cê siā-cê gì sèng-hâiu, diŏh áng ĭng-ciék buōng kŭi lì siā, buóh-āi lièng-giék lâng bĭk hĕ̤k-ciā lâng bĭk ī-siông gì ĭng-ciék sèng-hâiu, diŏh sāi lièng-cê hù-hô̤ „-“ lì lièng-giék ĭng-ciék. ==Ciáng-cê-huák== Găk gĭng-dáng ô-niĕ-ài tō̤ gáu gì cái-lâiu diē-sié, dŭ mò̤ gê̤ṳ-tā̤ gì ùng-ciŏng gái-siêu Bàng-uâ-cê gì ciáng-cê-huák (正字法). Bók-guó ô nè̤ng áng «Séng-gĭng» diē-sié gì pĭng-siā huŏng-sék cūng-giék chók lì Bàng-uâ-cê gì ciáng-cê-huák. Bàng-uâ-cê gì ciáng-cê-huák â̤ dé̤ṳng buōng „Gĭ-buōng sṳ̆-siā giĕ-cáik“, „Siăng-mō̤ Duâi-nâung siā giĕ-cáik“, „Sĭng-diêu Hù-hô̤ Tiĕng-gă giĕ-cáik“, „Lièng-cê hù-hô̤ sāi-ê̤ṳng giĕ-cáik“ cī 4 bĭk buô-hông. ==Bàng-uâ-cê gâe̤ng Háng-cê gì Siŏng-ciăng== Kĕk Bàng-uâ-cê siā Hók-ciŭ-uâ gì huŏng-huák hô̤ lā̤ „Hók-ciŭ-uâ Lò̤-mā-huá“ (福州話羅馬化) hĕ̤k-ciā „Hók-ciu-uâ Pĭng-ĭng-huá“ (福州話拼音化). Găk céng-hū gì īng-hiōng giâ, huāng dó̤i Hók-ciŭ-uâ kĕk Bàng-uâ-cê siā gì nè̤ng mâ̤ ciēu, ĭ-gáuk-nè̤ng giéng-gáe̤k Hók-ciŭ-uâ diŏh kĕk [[Háng-cê]] siā. ===Háng-cê puái gì Guăng-diēng=== Háng-cê puái téng ùng-huá gâe̤ng mìng-cŭk diòng-sìng (民族傳承) gà̤-dēng lì káng cī bĭk ông-dà̤. Ĭ-gáuk-nè̤ng gì guăng-diēng sê: #Hók-ciŭ-uâ sê Háng-nè̤ng gì ngṳ̄-ngiòng, gó-chṳ̄ diŏh sāi Háng-cê lì siā. #Hók-ciŭ-uâ găk lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng dŭ sê kĕk Háng-cê lì siā gì, ŏ̤h ông-cṳ̆ «[[Chék Lìng Báik-ĭng]]» gâe̤ng siēu-sióh «[[Mìng-dŭ Biék Gé]]». #Hók-ciŭ-uâ nâ kĕk Háng-cê siā gì uâ, mâ̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng iâ â̤ dé̤ṳng téng Háng-cê dâi-dŏng chăi chók é-sé̤ṳ. #Hók-ciŭ-uâ gó ô cêng sâ̤ Gū-dâi Háng-ngṳ̄ (古代漢語) gì sṳ̀, chiông „底 (diē)“, „起動 (kī-dâe̤ng)“, „晏 (áng)“ dŭ sê cêng-kó̤ Gū-dâi Háng-ngṳ̄ hĕ̤k-ciā [[ùng-ngiòng]](文言) diē-sié gì gōng-huák. Cuòi sê Hók-ciŭ-uâ gì iŭ-diēng. Nâ sê kĕk Bàng-uâ-cê lì siā gì uâ, cī bĭk iŭ-diēng cêu mò̤ kó̤ lāu. ===Bàng-uâ-cê puái gì Guăng-diēng=== Bàng-uâ-cê puái téng ngṳ̄-ngiòng sĭk-ê̤ṳng (語言實用) gì huŏng-miêng lì kō̤-lê̤ṳ cī bĭk ông-dà̤, giéng-gáe̤k Bàng-uâ-cê â̤ dé̤ṳng dáung Hók-ciŭ-uâ gì ciō-tā̤ sṳ̆-siā ùng-cê dò̤ lā̤ dâi-tá̤ (代替) Háng-cê. Hók-ciŭ-uâ ô cêng sâ̤ gì ĭng mò̤-niĕ-ài kĕk háng-cê siā, chiông „gĕ̤h (kē̤ lâi)“, „ngé̤ṳng (â̤ īng-kī diòng-ôi buóh áe̤h chók gì hŭ-uâng gāng-gáuk)“, „kău (ĕng siŏh dŏi)“, dŭ mò̤-niĕ-ài sāi Háng-cê siā chók lì. Ô nè̤ng â̤ kĕk háng-cê gì ĭng hĕ̤k-ciā é-sé̤ṳ lì hông-tĕ̤k (混讀) Hók-ciŭ-uâ mò̤-niĕ-ài siā chók lì gì cê, dáng sê cuòi uōng-uōng â̤ gâe̤ng buōng-cê (本字) hông siŏh dŏi kó̤. Hók-ciŭ-uâ gì Háng-cê ô iā sâ̤ bĭk lĭk-sṳ̄ gì tèng-dā̤, cêng sâ̤ Háng-cê ô lâng bĭk tĕ̤k-ĭng, ô gì gó ô 3 bĭk tĕ̤k-ĭng. Nâ kĕk Háng-cê siā gì uâ, nè̤ng mò̤-niĕ-ài cūng-káuk tĕ̤k chók lì ĭng, ô gì sèng-hâiu nâ tĕ̤k dâng kó̤, gó â̤ huák-sĕng ngô-huôi. Â̤-dā̤ „生“ nâ tĕ̤k /seŋ/ cêu sê „sī“ gì é-sé̤ṳ, nâ tĕ̤k /saŋ/ cêu sê „săng giāng“ gì é-sé̤ṳ, nâ sê sāi háng-cê siā chók lì, cêu mò̤-niĕ-ài káng chók é-sé̤ṳ kó̤ lāu. :::伊'''生'''去了。 :::Ĭ '''sĕng''' kó̤ lāu. :::Ĭ '''săng''' kó̤ lāu. Ô nè̤ng giéng-gáe̤k: „Nè̤ng nâ sāi Hók-ciŭ uâ siā ùng-ciŏng gì uâ, ĭ nâ nguông â̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng káng, ng-sê ké̤ṳk mâ̤ hiēu Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng tĕ̤k gì, gó-chṳ̄ ká̤-diê diŏh chák ĭ-gáuk-nè̤ng â̤ mâ̤ chăi chók lì?!“ Siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng sêu gáu buōng-tū hŭng-sṳ̆k gâe̤ng dĕk-biék sê̤ṳ-giông gì īng-hiōng â̤ săng chók cĭng sâ̤ buōng-tū dĕk-iū gì sṳ̀, cī cṳ̄ng sṳ̀ cêu nâ gōng sāi Háng-cê lì siā, mâ̤ báik Hók-ciŭ-uâ gì nè̤ng iâ mò̤ kō̤-nèng chăi chók lì. :: '''洋當池'''往幫伊儷使保兩下都'''霧裡去'''，今旦大'''翻生'''，在伊怎講也呣'''靜'''。 :: '''Iòng-dŏng-diè''' uōng bŏng ĭ nâ sāi bō̤ lâng â dŭ '''ô-lī-kó̤''', gĭng-dáng duâi '''huăng-chăng''', căh-ĭ ciōng gōng iâ mâ̤ '''sâng'''. Chiông gà̤-dēng cī guó uâ diē-sié „洋當池 (iòng-dŏng-diè)“, „霧裡去 (ô-lī-kó̤)“ cī lâng bĭk sṳ̀, sê [[Dâng Huò]] [[Dâng Huò lŏ̤h să̤-iòng|lŏ̤h să̤-iòng]] (鄭和落西洋) gì sèng-hâiu sùng gà̤-dēng giàng-sùng-gì [[Diòng-lŏ̤h]]-nè̤ng huák-mìng gì, nâ mò̤ ciŏng-muòng gì gāi-sék, mâ̤ báik Hók-ciŭ-uâ gì cêu nâ káng Háng-cê iâ â̤ hiēu ĭ gì é-sé̤ṳ. „翻生 (huăng-chăng)“ sê „mâ̤ ciáng-siòng“ gì é-sé̤ṳ, nâ sê ng-sāi Bàng-uâ-cê lì siā iā ṳ̀ng-ê tĕ̤k dâng hĕ̤k-ciā lī-gāi chó̤-nguô. Gó ô chiông „靜(sâng)“ ng-sê „ăng-cêng“ (安靜) gì é-sé̤ṳ, sê „ng-tiè, sák tiè“ gì é-sé̤ṳ, nâ káng Háng-cê sê chăi mâ̤ chók ciā é-sé̤ṳ gì. ==Bàng-uâ-cê ùng-hók== Bàng-uâ-cê gì ùng-hók gĭ-buōng dŭ sê gâe̤ng cŭng-gáu ô găng-guó gì. 1908 nièng chók-bēng gì «SÉNG GĬNG SĬNG GÔ IÓK CIÒNG CṲ̆» sê Bàng-uâ-cê ùng-hók gì dâi-biēu. Cī buô ciòng-cṳ̄ ciŏng gōng buô «[[Séng-gĭng]]» sāi Hók-ciŭ buōng-dê-uâ huăng-ĭk chók lì, cê̤ṳ-iòng-gōng ô gì ê̤ṳng-sṳ̀(用詞) piĕng ùng-ngiòng-ùng(文言文), dáng-sê uòng-ciòng gì gá-sĭk chiĕu guó diē-sié gì cháuk-nguô. ==Gái-káng== *[[Hók-ciŭ-uâ]] *[[Hók-ciŭ-uâ ĭng-ông hiê-tūng]] *[[Băh-uâ-cê]] ==Ngiê-dāu Lièng-giék== *[http://historical.library.cornell.edu/cgi-bin/cul.cdl/docviewer?did=cdl180&seq=3&frames=0&view=50 «NGUĀI GÉU-CIŌ IÀ-SŬ GĬ-DÓK GÌ SĬNG-IÓK CṲ̆»] *[http://historical.library.cornell.edu/cgi-bin/cul.cdl/docviewer?did=cdl181&seq=5&frames=0&view=50 «SÉNG GĬNG SĬNG GÔ IÓK CIÒNG CṲ̆»] {{Authority control}} [[分類:Ùng-cê]] [[分類:Sĕk-ék]] 4rcuix0vitfpe0wh91dgygp97rzep17 0 1882 105647 105457 2026-09-14T15:35:40Z Davidzdh 7058 修正笔误 105647 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|牛母牛囝}}{{Taxobox | color =pink | name = Ngù-mō̤-ngù-giāng | image = Snail.jpg | image_caption = Ngù-mō̤-ngù-giāng | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Mollusca]] | classis = [[Gastropoda]] | subclassis = Orthogastropoda }} '''Ngù-mō̤-ngù-giāng''' (牛母牛囝) sê 1 cṳ̄ng [[niōng-tā̤ dông-ŭk]]. Cī cṳ̄ng dông-ŭk giăng [[nĭk-tàu]] puŏh, gó-chṳ̄ dŭ sĕng-uăk diŏh [[cūi]] lā̤ hĕ̤k-ciā dê lā̤ lâng-nóng gì ôi-ché̤ṳ. Ngù-mō̤-ngù-giāng [[tàu]] lā̤ ô 1 hăk gáe̤k-gáe̤k, â̤ chiŏng â̤ giŭ. [[Mĕ̤k-ciŭ]] cêu găk gáe̤k-gáe̤k muōi-dāu. Ngù-mō̤-ngù-giāng ô 1 bĭk káe̤k-káe̤k, ciā káe̤k-káe̤k iā sŭ iā chói, ô gì káe̤k-káe̤k sê dō̤-bĕng chiŏ-liŏ gì ièng-cŭi hìng, ô gì káe̤k-káe̤k sê ciáng-bĕng chiŏ-liŏ gì ièng-cŭi hìng. Hiŭ-sék hĕ̤k-ciā ngê̤ṳ diŏh ngŭi-hiēng gì sèng-hâiu, ĭ gó̤-lòng sĭng dŭ giŭ gáu káe̤k-káe̤k diē-sié go̤, sū-ī ngù-mō̤-ngù-giāng gì káe̤k-káe̤k sì dò̤ la̤ bō̤-hô sāi. Ngù-mō̤-ngù-giāng bók-lō̤ giâ ô bô biēng bô kuák gì [[Kă|bók-lō̤-kă]], ngù-mō̤-ngù-giāng sāi ĭ lì giàng diô, ng guó giàng cĭng mâing. Ciā kă â̤ làu chók nĭ-nĭ-lióh cáik-cáik, ciā cáik-cáik â̤ dó̤i-chiū ngù-mō̤-ngù-giāng mò̤ gâe̤ng gì-tă tè̤ng-ngiê gâ go̤. Lêng-nguôi, ngù-mō̤-ngù-giāng giàng diô sèng-hâiu sāi ciā cáik-cáik lì niōng-ê̤ṳng dê-dāu, cūng-kuāng ĭ-cà̤ giàng diô cêu â̤ ká̤-uăk nék-giāng. Iòng-dŏng-diè, ngù-mō̤-ngù-giāng siăh [[chéu]] gâe̤ng [[chāu]] gì [[Niŏh|niŏh-niŏh]] gâe̤ng ngà-ngà, dáng-sê iâ ô 1 piĕ ngù-mō̤-ngù-giāng â̤ siăh gì-tă tè̤ng-ngiê. Ngù-mō̤-ngù-giāng gì tiĕng-dĭk iā sâ̤, ô [[cēu]], [[cūi-giĕ]], [[uòng-pà̤]], [[gŭi]], [[siè]], [[làng-muōi-sĭng]] dēng-dēng. Ngù-mō̤-ngù-giāng â̤ siăh gì, [[Huák-guók]] nè̤ng cṳ̄ gì ngù-mō̤-ngù-giāng sê sié-gái dék tāu-miàng gì puói. {{Commons|Helicidae|Ngù-mō̤-ngù-giāng}} {{Wikispecies|Helicoidea|Ngù-mō̤-ngù-giāng}} [[分類:Niōng-tā̤ dông-ŭk|Ŋ]] hmivdr4b9ch1oyx68zgal6o5b1vekce 0 3854 105646 105587 2026-09-14T14:55:46Z Davidzdh 7058 糾正 105646 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = Nò̤-ŭi Uòng-guók |native_name = {{lang|nb|Kongeriket Norge}}<br>{{lang|nn|Kongeriket Noreg}}<br> {{collapsible list | titlestyle = background:transparent; text-align:center; line-height:normal; font-size:84%; | title = {{resize|1.0em|{{nobold|''gì-tă câi-dê ngṳ̄-ngiòng''}}}}|{{center|{{lang|se|Norgga gonagasriika}}<br>{{lang|sma|Nøørjen gånkarijhke}}<br>{{lang|smj|Vuona gånågisrijkka}} }} }} |common_name = Nò̤-ŭi |image_flag = Flag of Norway.svg |image_coat = Coat of arms of Norway.svg | symbol_width = 65px |flag_type = guók-gì |symbol_type = guók-hŭi |national_motto = |national_anthem = {{lang|no|Ja, vi elsker dette landet}}<br>"Sê, nē̤ng-gă ái ciā guók-gă"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Norway_(National_Anthem).ogg]]</div> |royal_anthem = {{lang|no|Kongesangen}}<br>guók-uòng gì gŏ̤"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:United States Navy Band - God Save the King.oga]]</div> |image_map = Europe-Norway.svg |map_caption = |capital = [[Oslo]] |largest_city = [[Oslo]] |official_languages = [[Nò̤-ŭi-ngṳ̄]], [[Sami-ngṳ̄]] |national_languages = [[Kven-ngṳ̄]], [[Rom-ngṳ̄]], [[Scandorom-ngṳ̄]], [[Nò̤-ŭi chiū-ngṳ̄]] |regional_languages = |ethnic_groups = |ethnic_groups_year = |ethnic_groups_ref = |religion = |religion_year = |religion_ref = |government_type = [[dăng-ék-cié]], [[ngiê-huôi-cié]], [[gŭng-ciō lĭk-hiēng-cié|gŭng-ciō lĭk-hiēng]] |leader_title1 = guók-uòng |leader_name1 = [[Haakon 8-sié]] |leader_title2 = siū-sióng |leader_name2 = [[Jonas Gahr Støre]] |legislature = Ngiê-huôi |upper_house = |lower_house = |sovereignty_type = |sovereignty_note = |area_km2 = 385,207 |area_rank = 61 |area_footnote = |percent_water = 5.32 |population_estimate = {{increaseNeutral}} 5,627,400<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-26|language=en}}</ref> |population_estimate_rank = 118 |population_estimate_year = 2026 |population_census = |population_census_rank = |population_census_year = |population_density_km2 = 14.6 |population_density_rank = 213 |GDP_PPP = $350 sĕk-é |GDP_PPP_rank = 49 |GDP_PPP_year = 2020 |GDP_PPP_per_capita = $64,856 |GDP_PPP_per_capita_rank = 6 |GDP_nominal = $366 sĕk-é |GDP_nominal_rank = 33 |GDP_nominal_year = 2020 |GDP_nominal_per_capita = $67,987 |GDP_nominal_per_capita_rank = 4 |Gini = 25.4 |Gini_change = increase |Gini_rank = |Gini_year = 2019 |Gini_ref = |HDI = 0.966 |HDI_change = increase |HDI_rank = 2<ref name="UNDP2023">{{Cite web|url=https://hdr.undp.org/data-center/human-development-indexindicies/HDI|title=2022 Human Development Index Ranking|publisher=United Nations Development Programme|date=2023-03-13|accessdate=2024-03-16|language=en}}</ref> |HDI_year = 2022 |HDI_ref = |currency = [[Nò̤-ŭi krone]] |currency_code = NOK |time_zone = [[Ĕu-ciŭ Dṳ̆ng-buô Sì-găng|CET]] |utc_offset = +1 |time_zone_DST = [[Ĕu-ciŭ Dṳ̆ng-buô Hâ-lêng-sì|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |DST_note = |date_format = dd.mm.yyyy |electricity = 230V - 50 Hz |drives_on = iêu |cctld = [[.no]] |iso3166code = NO |calling_code = +47 }} '''Nò̤-ŭi''' (挪威, [[Nò̤-ŭi-ngṳ̄]]: ''Kongeriket Norge '' / ''Kongeriket Noreg '') sê sié-gāi huák-dăk gì gĕ̤ng-ngiĕk-huá guók-gă. Ĭ ôi-dé găk [[Báe̤k-ĕu]], báe̤k-buô sê [[Báe̤k-hāi]]. Nò̤-ŭi ng-sê [[Ĕu-mèng]] gì sìng-uòng-guók. ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== {{reflist}} {{Ĕu-ciŭ}} {{authority control}} [[分類:Ĕu-ciŭ guók-gă]] 37v4v6hgo4gtue9g3rt2q8bmqiau73f 14 4317 105623 72632 2026-09-14T14:28:40Z Davidzdh 7058 105623 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:category:Dṳ̆ng-guók ciék-kéng sĭk-pīng}} [[Category:飲食]] 0ihqahqytsd2hiru4irzb6aqr3fd4hk 105624 105623 2026-09-14T14:29:05Z Davidzdh 7058 105624 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:Dṳ̆ng-guók ciék-kéng sĭk-pīng}} [[Category:飲食]] 4kgbn29lqn4vj7nvmxx7g7m5msabwnh 0 5883 105614 100808 2026-09-14T12:01:46Z Davidzdh 7058 Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu 105614 wikitext text/x-wiki [[File:Pluto in True Color - High-Res.jpg|thumb|right|Mìng-uòng-sĭng]] '''Mìng-uòng-sĭng''' (冥王星; hù-hô̤: [[File:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]]<ref>{{cite web |url= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |author= JPL/NASA |date= 2015-04-22 |website= Jet Propulsion Laboratory |title= What is a Dwarf Planet? |access-date= 2022-01-19}}</ref> gâe̤ng [[File:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]<ref>{{cite book |editor=John Lewis |date=2004 |title=Physics and chemistry of the solar system |edition= 2 |page=64 |publisher=Elsevier}}</ref>) sê [[tái-iòng-hiê]] gì siŏh ciáh [[ā̤-giàng-sĭng]]. Mìng-uòng-sĭng có̤i cā ké̤ṳk nè̤ng dŏng tái-iòng-hié gì dâ̤ 9 lăk [[giàng-sĭng]]. 2006 nièng 8 nguŏk 24 hô̤ téng giàng-sĭng diē-sié dṳ̀ lâi. ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== {{reflist}} {{Tái-iòng-hiê}} [[分類:Tiĕng-ùng]] f2onim8amctt90brih7q128ipgy6szc 0 7173 105766 102206 2026-09-14T17:15:12Z Davidzdh 7058 回退破坏，Chṳ̄-siĕu [[Special:Contributions/2804:D55:5259:4700:5482:9166:B6EA:6A4B|2804:D55:5259:4700:5482:9166:B6EA:6A4B]] ([[User talk:2804:D55:5259:4700:5482:9166:B6EA:6A4B|Tō̤-lâung]]) gì 102206 hô̤ siŭ-gāi 105766 wikitext text/x-wiki [[File:1878 Darwin photo by Leonard from Woodall 1884 - cropped grayed partially cleaned.jpg|thumb|right|200px|Charles Darwin, 1878]] '''Charles Darwin''' (1809 n. 2 ng. 12 h. - 1882 n. 4 ng. 19 h.) sê [[Ĭng-guók]] gì siŏh ciáh sĕng-ŭk-hŏk-gă. Ĭ sê [[céng-huá-lâung]] gì tì-chók ciā. {{Lifetime|1809|1882|Charles Darwin}} [[分類:Ĭng-guók ìng-ŭk]] k3qtz5fpsor8egv4snxcbzj2y9z95bb 2 7274 105727 40480 2026-09-14T16:40:56Z Davidzdh 7058 /* */ 修复双重重定向 105727 wikitext text/x-wiki {{Softredirect|en:User:*SM*}} pf966a3dhbno7l6kb40gb907qerbv3a 3 7275 105729 40482 2026-09-14T16:41:26Z Davidzdh 7058 已移除至[[用戶討論:*SM*]]的重新導向 105729 wikitext text/x-wiki {{Softredirect|en:User talk:*SM*}} m743vqq0zmt6mnzw3oj00bkdh8l1rg4 14 8530 105711 42992 2026-09-14T16:32:00Z Davidzdh 7058 /* */ 105711 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:8月}} [[Category:Nguŏk]] diwvfkqgtc3j4w2ikpil2nk6ngcrzvc 14 8531 105682 42993 2026-09-14T16:20:39Z Davidzdh 7058 105682 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:月}} [[Category:Sì-găng]] 0t8cjvztap7y2ltdzjakdhdysqz0hn1 14 8732 105718 43201 2026-09-14T16:34:08Z Davidzdh 7058 /* */ 105718 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:2月}} [[Category:Nguŏk]] 3e9m0me8zcv0wbsm77tpv5qgqx5yvjg 14 8768 105710 43240 2026-09-14T16:31:37Z Davidzdh 7058 /* */ 105710 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:9月}} [[Category:Nguŏk]] r7z3rfmo6qxln9hc05mycp24ha212vi 14 8769 105712 43241 2026-09-14T16:32:20Z Davidzdh 7058 /* */ 105712 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:7月}} [[Category:Nguŏk]] i0l8o9mdrvr2bgjkeatwu8kjouuj7et 14 8770 105713 43242 2026-09-14T16:32:43Z Davidzdh 7058 /* */ 105713 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:6月}} [[Category:Nguŏk]] aobgi0uouxnhsjlt8xx5l4ttwg2cmok 14 8771 105715 43243 2026-09-14T16:33:05Z Davidzdh 7058 /* */ 105715 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:5月}} [[Category:Nguŏk]] tvw9dyrdyg2cqvzjp6n5vcx8t251vpb 14 8772 105716 43244 2026-09-14T16:33:26Z Davidzdh 7058 /* */ 105716 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:4月}} [[Category:Nguŏk]] 56vohlvt2yzjvpd0n5y54ojnb4mc7so 14 8773 105717 43245 2026-09-14T16:33:46Z Davidzdh 7058 /* */ 105717 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:3月}} [[Category:Nguŏk]] a45apvv8k72085n2n4iat6xjm31g2bi 14 8774 105720 43246 2026-09-14T16:34:27Z Davidzdh 7058 /* */ 105720 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:1月}} [[Category:Nguŏk]] k6xtljj4dr39wmtgei2otykwsmgqqyn 14 8775 105705 43247 2026-09-14T16:29:36Z Davidzdh 7058 105705 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:12月}} [[Category:Nguŏk]] 4qgmm5xg25jn41lbb28ovg2a77qg6d8 14 8776 105706 43248 2026-09-14T16:30:40Z Davidzdh 7058 /* */ 105706 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:11月}} [[Category:Nguŏk]] 5qm6a2dy4pygsvkjpbwfs2en4icgthp 14 8777 105708 43249 2026-09-14T16:31:06Z Davidzdh 7058 /* */ 105708 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:10月}} [[Category:Nguŏk]] j2l0vo2whu6xppir5d5tevhttku1mrj 0 10574 105613 94857 2026-09-14T11:59:36Z Davidzdh 7058 105613 wikitext text/x-wiki '''Ôi-nàng''' (渭南) sê [[Dṳ̆ng-guók]] [[Siēng-să̤]] gì siŏh ciáh dê-ngék-chê. [[分類:Siēng-să̤]] sq9m03rdocstmijed437m2c7apcduzj 14 10737 105649 49576 2026-09-14T16:03:34Z Davidzdh 7058 /* */ 反去了 105649 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|:分類:質量霧裡去其文章}} [[Category:Wikipedia]] 0f2xdhivvymqvai5bumn2g52s0aot8o 14 27514 105726 65790 2026-09-14T16:40:17Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105726 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對立陶宛文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] p2fd32vlsxl8q2072vpdz0htvx49cll 105784 105726 2026-09-14T17:24:59Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105784 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對立陶宛文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] gaxcjblw5hhpt5747f4wxl6x9cuqbxg 14 27515 105748 65791 2026-09-14T16:57:50Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105748 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對葡萄牙文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 6y0pqjirqtzk6ttq891i60yqzi2ruv4 105812 105748 2026-09-14T17:42:51Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105812 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對葡萄牙文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 362lvivib7729ary64itabj6spzdvz6 14 27516 105675 65792 2026-09-14T16:14:38Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105675 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對加泰蘭文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 2z8afe2zs66yirzuew9w5uh3rwbjskl 105677 105675 2026-09-14T16:15:53Z Davidzdh 7058 /* */ 105677 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對加泰蘭文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 3up0phxl4eduj84b07d7h7vns1hagu0 14 27517 105702 65793 2026-09-14T16:28:20Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105702 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對加利西亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] lga3ngcj1y1l5mokef0pb1x4eqg5xqw 105763 105702 2026-09-14T17:12:20Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105763 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對加利西亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] dqfu152p0hfjr0sjxh6mcy0e3kfrq56 14 27518 105734 65794 2026-09-14T16:46:24Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105734 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對米蘭德斯文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 1cpumv1tua49bls303x2uk8gaaf8e4s 105797 105734 2026-09-14T17:31:28Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105797 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對米蘭德斯文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 0rxbzvtjozjav3fikaqs6wniznkx1jv 14 27519 105652 65795 2026-09-14T16:04:59Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105652 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對阿拉貢文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 30gy9fojvf5uozts3g60xpwgu177vda 105656 105652 2026-09-14T16:07:14Z Davidzdh 7058 /* */ 105656 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對阿拉貢文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] tmblq567xec05mzub1lhjqyh6hu6zpw 105658 105656 2026-09-14T16:07:35Z Davidzdh 7058 /* */ 105658 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對阿拉貢文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] d5c2erokti8iq6st634wkjv9zd1k596 14 27520 105741 65796 2026-09-14T16:52:03Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105741 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對奧克西坦文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 40urjonyfikho5mm1tone0bts62lljs 105805 105741 2026-09-14T17:37:17Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105805 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對奧克西坦文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] btxlr8fhyx5t1ojh033yuq25ngqo1o2 14 27521 105730 65797 2026-09-14T16:42:15Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105730 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對文言文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 370newhnh0xtfhp5o8nyox9emlizcqo 105789 105730 2026-09-14T17:27:46Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105789 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對文言文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] ml1ijc2jro11i8dupkpfffa41sobreu 14 27522 105667 105205 2026-09-14T16:11:53Z Davidzdh 7058 /* */ 105667 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對俄文都會會意仂囝。 {{Commonscat|User ru}} [[Category:Ê̤ṳng-hô]] olnst8yc11vl4f4qgmjk3ugkvhiw807 14 27523 105663 105204 2026-09-14T16:09:53Z Davidzdh 7058 /* */ 105663 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對白俄羅斯文都會會意仂囝。 {{Commonscat|User be}} [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 9v8p6pknj20hfu3rlksvxfl20hyqmw2 14 27525 105671 65805 2026-09-14T16:13:28Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105671 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對波士尼亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] irzjr2xhj86wq8jm355ttc2a8z4iejm 105674 105671 2026-09-14T16:14:15Z Davidzdh 7058 /* */ 105674 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對波士尼亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] bdw8w91sstg42skabgduebjj4tbu8v6 14 27526 105660 65806 2026-09-14T16:08:35Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105660 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對阿斯圖里亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] me2mfwe7xatygeeac7875bdstg7clv2 105662 105660 2026-09-14T16:09:21Z Davidzdh 7058 /* */ 105662 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對阿斯圖里亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 5q0ginb2qw25c6xi5lza5n3fd6uu1sh 14 27527 105668 65807 2026-09-14T16:12:23Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105668 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對孟加拉文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 0gzm0w9bmw94olj2tzxdjlodda5okx3 105672 105668 2026-09-14T16:13:43Z Davidzdh 7058 /* */ 105672 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對孟加拉文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 37ycitgow9m5iz0mnbrppan4voxlter 105673 105672 2026-09-14T16:13:50Z Davidzdh 7058 /* */ 105673 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對孟加拉文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 0cxkos3ienxcndg355qhrzvhrl4adow 14 27529 105721 65809 2026-09-14T16:35:17Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105721 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對冰島文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] j7nvy36e6fqlfnqwvfl8wh8y7ryp02c 105772 105721 2026-09-14T17:19:50Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105772 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對冰島文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] rvu5oob4qeiua93z3v1cgdwudp3s1g3 14 27530 105679 65810 2026-09-14T16:18:12Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105679 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對丹麥文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] butn31li85doltlh6t43e90gvmeaivx 105753 105679 2026-09-14T17:02:37Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105753 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對丹麥文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] e2hf4p2lymtxzcvi2hsby5gb183j2d6 14 27531 105698 65811 2026-09-14T16:26:22Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105698 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對芬蘭文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 839o948f2c43gzje1bzbpwum9arffoz 105761 105698 2026-09-14T17:09:57Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105761 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對芬蘭文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] r36lgrhfkzfswrxudynvvrz9enxeneu 14 27532 105731 65814 2026-09-14T16:43:46Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105731 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對馬拉加什文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] qqbgky7uugykwwghelkzhq6pc501zr3 105791 105731 2026-09-14T17:28:56Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105791 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對馬拉加什文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] int91idirni34m6c13lbttro0uak0i4 14 27533 105666 65815 2026-09-14T16:11:06Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105666 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對保加利亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] biacj4ad00i8amuwdsuqpllynyo7188 105670 105666 2026-09-14T16:13:09Z Davidzdh 7058 /* */ 105670 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對保加利亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 0rer37ikkcl6pn2995e3i2h6xhuwa6w 14 27534 105676 65816 2026-09-14T16:15:47Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105676 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對捷克文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] pnnaz1cnz1mresb85jznxvboif75yb7 105745 105676 2026-09-14T16:55:28Z Davidzdh 7058 /* */ 105745 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對捷克文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] dgdxymh9awdep8agj23q96cudqapskl 14 27535 105678 65817 2026-09-14T16:16:41Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105678 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對卡舒布文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] ld2qh2ua64svdntrbftuubfb61gf7cb 105751 105678 2026-09-14T17:01:06Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105751 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對卡舒布文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] cgzf7pteqhxtv6jfkwzv4bgpeva91zt 14 27536 105684 65818 2026-09-14T16:21:30Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105684 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對下索布文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 2fb6yad0zwtq0gyaofmv69wpnbdsbcg 105756 105684 2026-09-14T17:05:48Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105756 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對下索布文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] nsvg3igixms4ojqvc0vl3b9ond1bngk 14 27537 105709 65819 2026-09-14T16:31:35Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105709 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對克羅埃西亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] lgjrchp6gg383k59f957yex0oanw13a 105767 105709 2026-09-14T17:16:08Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105767 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對克羅埃西亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] ptweb6nb2lzoscaxqcc1rrqdcglleql 14 27538 105714 65820 2026-09-14T16:32:43Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105714 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對上索布文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 3jhl7izpy9jo9840ioqbqe4pkzgb701 105768 105714 2026-09-14T17:17:19Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105768 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對上索布文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] j8j0w80fvdio4mgtvfan103dj88ai4t 14 27539 105723 65821 2026-09-14T16:37:00Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105723 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對剛果文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] mf9j80htmxtpbjpi0lq6b76rdk08gva 105775 105723 2026-09-14T17:22:00Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105775 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對剛果文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] rwdugk2a2pfnw10q04uoyzs39jttj85 14 27540 105815 65822 2026-09-14T17:45:31Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105815 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對羅馬尼亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] g0iujk0iafeq1hb7we4fqvh8h55c7nb 14 27541 105819 65823 2026-09-14T17:48:40Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105819 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對撒丁文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 86ht0vcqc66culngkfzusflhzd5vwh2 14 27542 105821 65824 2026-09-14T17:50:53Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105821 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對塞爾維亞克羅埃西亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 5zcdjuno4oeptdbxq89v7ue3an2r57q 14 27543 105822 65825 2026-09-14T17:51:58Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105822 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對斯洛伐克文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 7dtbfwrhbeamvcyf9en21rbdwi55lco 14 27544 105824 65826 2026-09-14T17:53:43Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105824 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對塞爾維亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] hqofs87k846t88ayy810zqvmdu64kyp 14 27545 105829 65827 2026-09-14T17:59:10Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105829 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對烏克蘭文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] cm9b64uo5lowm4own5p659kz0zagxg8 14 27548 105719 65831 2026-09-14T16:34:09Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105719 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對匈牙利文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] t3x92wi4sp3hlkq8bepifetljvbr0fm 105769 105719 2026-09-14T17:18:32Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105769 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對匈牙利文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] jn80anpst4xxwhctoqy0x5hvdhy56f1 14 27549 105746 65832 2026-09-14T16:56:26Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105746 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對波蘭文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] gbwohyipia6pxmf8n5jqngeh1jqsu2t 105810 105746 2026-09-14T17:41:40Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105810 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對波蘭文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] phbg1e08wfhak9q7dl0hoix13nlmwxl 14 27552 105830 65837 2026-09-14T17:59:58Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105830 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對簡體中文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] hf14764a4sbbi2nur43pi4gnsyqw2p5 105835 105830 2026-09-15T01:15:28Z Davidzdh 7058 removed [[Category:Ê̤ṳng-hô]]; added [[Category:User zh]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105835 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對簡體中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh]] k1i3qsa30xo7wb2vxrkl79ntograe2b 105843 105835 2026-09-15T01:18:08Z Davidzdh 7058 new key for [[Category:User zh]]: "Hans" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105843 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對簡體中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh|Hans]] eppjps6pk7hkide35lnm74ywqo8826e 14 27553 105832 65838 2026-09-14T18:02:48Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105832 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對繁體中文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 9fkir1jmy6vdq80pkh27iluotueg4vp 105837 105832 2026-09-15T01:16:07Z Davidzdh 7058 removed [[Category:Ê̤ṳng-hô]]; added [[Category:User zh]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105837 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對繁體中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh]] 8242tqu9p8c4taiidih7hzvr7htbee4 105844 105837 2026-09-15T01:18:16Z Davidzdh 7058 new key for [[Category:User zh]]: "Hant" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105844 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對繁體中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh|Hant]] cezbd2hmpdrrvbnsh1yyk9ux2vyasx9 14 27554 105694 65839 2026-09-14T16:25:04Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105694 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對巴斯克文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] szj9k7z0zt2o571j7iaely3r4ztbm2b 105760 105694 2026-09-14T17:08:41Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105760 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對巴斯克文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] folkh07qvcpty9hna97q9eozvwi5jd8 14 27569 105681 65868 2026-09-14T16:19:19Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105681 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對Austrian German語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] gidg7wurm8opj21925fdpralis4mluk 105754 105681 2026-09-14T17:03:51Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105754 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Austrian German語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 0f4hkh15yqi069189tkqq7nn1stjk5i 105757 105754 2026-09-14T17:06:03Z Davidzdh 7058 /* */ 105757 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂都會會意仂囝奧地利德國話。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] bq3vx0yzza2o360zj189oalaz28cwk3 14 27570 105825 65869 2026-09-14T17:54:30Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105825 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對瑞典文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] t441qmrpp5v9uzjdrk3wwqcy1udp0nf 14 27571 105739 65870 2026-09-14T16:49:47Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105739 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對耐諾斯克挪威文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] feoi5bwiiame9kdiexys470syydmyiw 105803 105739 2026-09-14T17:35:13Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105803 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對耐諾斯克挪威文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] fpaea7vu0ee69tzf3dharaboh2e9ytg 14 27572 105737 65871 2026-09-14T16:48:26Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105737 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對低地德文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] mwy3wyyoz1i7uk7jixaexz1ff1q26nt 105801 105737 2026-09-14T17:33:59Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105801 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對低地德文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 8z9ssrwhtvbcphmk1147gy6iwp943rd 14 27577 105707 65908 2026-09-14T16:30:41Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105707 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對德文（瑞士）語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] gm81e5svmpzzjp6a1xixtsecxa1l9sz 105765 105707 2026-09-14T17:14:54Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105765 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對德文（瑞士）語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] qso4xnp0b1vxlwfiq12e8v0m7bwdpj3 14 27578 105728 65911 2026-09-14T16:41:10Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105728 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對拉脫維亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 3sk025i4m0thmjpcmo4h3l45vqpuuma 105788 105728 2026-09-14T17:26:20Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105788 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對拉脫維亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] qk0onplc2vdipmsv4pyvzvg0epgt1hp 14 27579 105648 65912 2026-09-14T16:02:11Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105648 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對阿布哈茲文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] c7paecw8bkec336ea8wlp4qxl8k796t 105651 105648 2026-09-14T16:04:40Z Davidzdh 7058 /* */ 105651 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對阿布哈茲文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 0q1niwm99wgj00c0rrpbtxc4316tacv 105661 105651 2026-09-14T16:08:35Z Davidzdh 7058 /* */ 105661 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對阿布哈茲文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] irt0upojq8lvcponv7djdcqaavf1ub2 14 27580 105650 65913 2026-09-14T16:03:36Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105650 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對南非荷蘭文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 7lxy67h7uobkggiyr2shz1ylkkdn1zq 105653 105650 2026-09-14T16:05:24Z Davidzdh 7058 /* */ 105653 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對南非荷蘭文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 1qvdkd410xlub2ysb39l2fd1flmlp2i 105750 105653 2026-09-14T16:59:58Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105750 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對南非荷蘭文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] dq1f3412dolerz752dti9xg2o7qiru0 14 27581 105749 65914 2026-09-14T16:58:46Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105749 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對隆迪文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] mdqzrxdnyan48tfy5pe6znwuxtu1dsu 105813 105749 2026-09-14T17:44:05Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105813 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對隆迪文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] c7tqbqgyqx8tyhq9a5n38xbik7n0vvz 14 27599 105820 65996 2026-09-14T17:49:43Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105820 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對蘇格蘭文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] s3d9uulc99s76hctgcjnjf4bdyci8kw 14 27600 105744 65997 2026-09-14T16:55:10Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105744 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對Norfuk / Pitkern語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] q23i7rt4hi9yton0s5yqj2l22vll6sn 105808 105744 2026-09-14T17:40:11Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105808 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Norfuk / Pitkern語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 9u2ia9ml1go7ulqvdgcw8wp6bk3a9z2 14 27601 105740 65998 2026-09-14T16:50:44Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105740 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對諾維亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 2r35we37t1j1um9bu5zjq8phybn1kse 105804 105740 2026-09-14T17:36:02Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105804 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對諾維亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 9nlpxrma6rszb80mhp8121vmko2w15u 14 27673 105742 66164 2026-09-14T16:53:04Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105742 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對歐迪亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] nlh90lsx1a2z54hapz6ypulo1cyphex 105806 105742 2026-09-14T17:38:22Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105806 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對歐迪亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] k5wgzoral6nbia8c1u7xt22li0y8ise 14 27674 105743 66165 2026-09-14T16:53:57Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105743 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對巴利文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] sgkeig5c3tsfer8llcmm5bbug4hlc5z 105807 105743 2026-09-14T17:39:08Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105807 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對巴利文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] itjludoy73flb2b53qbxkadiarkt1n6 14 27675 105725 66166 2026-09-14T16:39:06Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105725 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對坎那達文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] fh9ms2hw6cqehjlveo6kegx1pfa73jb 105782 105725 2026-09-14T17:24:12Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105782 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對坎那達文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] j1pyq4a78rln7h5k6e7pi90uk3xjbuv 14 27708 105683 66250 2026-09-14T16:20:43Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105683 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對Zazaki語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] ctz88hj9zl36xcg7vn1bx93mkx6yhzz 105755 105683 2026-09-14T17:04:59Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105755 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Zazaki語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] cb20bn0vfx25r1avgpjeu39n0kd8bjs 14 27709 105827 66251 2026-09-14T17:56:52Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105827 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對土耳其文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 7djeuizklyisda90wlxkurgcj1rcdkr 14 27710 105664 66252 2026-09-14T16:09:56Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105664 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對亞塞拜然文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 4uu9j2e20hqlm7u9h4s0c78f0op885d 105669 105664 2026-09-14T16:12:37Z Davidzdh 7058 /* */ 105669 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對亞塞拜然文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 3g09ho4i2pj1xo8yh2jpo8m23l5a6y1 14 27711 105826 66253 2026-09-14T17:55:30Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105826 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對塔里什文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] kwah12zabix2pxv13qlh5amw75ws9js 14 27712 105699 66254 2026-09-14T16:27:27Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105699 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對加告茲文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] aot3q3q17nn24nm8bgrleqnbjjo5qru 105762 105699 2026-09-14T17:11:00Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105762 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對加告茲文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 4mprdu4y8ynzphvxnhqunqk4p4jkrgc 14 27759 105736 66346 2026-09-14T16:47:31Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105736 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對巴克摩挪威文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] da96gmsjfs9mx3b34bemtdxaeulyk2o 105798 105736 2026-09-14T17:32:56Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105798 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對巴克摩挪威文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] s920wm2t4bultxisdbgenti5l1pw4y6 14 27760 105722 66347 2026-09-14T16:36:04Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105722 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對喬治亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] duhugxs46nddljavg7navjggs2jp79o 105773 105722 2026-09-14T17:20:49Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105773 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對喬治亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] gdoto4rs06jgxw0ztb18zbectc98bhb 14 27781 105690 66414 2026-09-14T16:23:49Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105690 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對愛沙尼亞文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 7bicfybi2hymlxf6tk8q5k0vfsb2ajh 105759 105690 2026-09-14T17:07:47Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105759 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對愛沙尼亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 2a3bll4uc8gptgl7om54k32wqedaikc 14 27782 105704 66415 2026-09-14T16:29:35Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105704 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對古希臘文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 94dcxdfivjyl5du1v9ej7o1dwzkupft 105764 105704 2026-09-14T17:13:34Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105764 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對古希臘文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 1iy24257lkqi0o4xzgsljqrdpm91b74 14 27783 105687 66416 2026-09-14T16:22:46Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105687 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對希臘文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] gm3hshmw7fhjypffvthu1cvhvoc4uxa 105758 105687 2026-09-14T17:06:38Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105758 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對希臘文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] pku7pd6f5uf5dqg1zccrjj4q7lnjt2e 14 29996 105831 74469 2026-09-14T18:01:26Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105831 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Chinese (China)語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] t93bw1c77kmbp246log9zsjblwq2v7y 105836 105831 2026-09-15T01:15:50Z Davidzdh 7058 removed [[Category:Ê̤ṳng-hô]]; added [[Category:User zh-Hans]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105836 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Chinese (China)語言都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hans]] pbk6aj1tyam0wokucksfhlondtl7lx2 105845 105836 2026-09-15T01:18:48Z Davidzdh 7058 105845 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對中國一般其中文簡化字都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hans]] kbss44ckufqt3hr3wnohgfv2z4l0v9m 14 29997 105834 74470 2026-09-14T18:04:34Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105834 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Chinese (Taiwan)語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] h181n79ywqv6brw5yrrzv6eopyty6h9 105841 105834 2026-09-15T01:17:18Z Davidzdh 7058 removed [[Category:Ê̤ṳng-hô]]; added [[Category:User zh-Hant]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105841 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Chinese (Taiwan)語言都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hant]] gyfr9dngdsn62cirgb5ikfzb3zql6l8 105842 105841 2026-09-15T01:17:32Z Davidzdh 7058 105842 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對臺灣其繁體字中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hant]] c841k8p4assqbmwroqjvmzbfgmyr86f 14 29998 105833 74471 2026-09-14T18:03:40Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105833 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Chinese (Hong Kong)語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] lrnzt8no5tcydgofw301tc1ih4n72co 105838 105833 2026-09-15T01:16:25Z Davidzdh 7058 removed [[Category:Ê̤ṳng-hô]]; added [[Category:User zh-Hant]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105838 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Chinese (Hong Kong)語言都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hant]] 640iqmz607pmnha65oddrn6oobjqjfa 105839 105838 2026-09-15T01:16:42Z Davidzdh 7058 105839 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對香港其中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hant]] e9dx09rubvvk6ng6t5awex1qnhyps75 105840 105839 2026-09-15T01:17:02Z Davidzdh 7058 105840 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對香港其繁體字中文都會會意仂囝。 [[分類:User zh-Hant]] nyunzfiylst3mr5v2bv59ofwpy0a5c4 14 30013 105657 74515 2026-09-14T16:07:17Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105657 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對阿拉伯文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] ajl6g9e3hjwaquf6islmm30wed800ph 105659 105657 2026-09-14T16:08:06Z Davidzdh 7058 /* */ 105659 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對阿拉伯文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] cjmn7txcr6ntu7jhwpn3j695v5kpo87 14 30014 105828 74516 2026-09-14T17:58:07Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105828 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Tunica語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] o1qqjfc7h4psu52fmapi1jomksd8bpw 14 30015 105654 74517 2026-09-14T16:05:47Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105654 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對Apiaká語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] tcjmwilv3qupx43yci8gi1w1xbr87xw 105655 105654 2026-09-14T16:06:43Z Davidzdh 7058 /* */ 105655 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Apiaká語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] du3yg22u80hoxzvsiwxlgg0dkd7yt6i 0 30570 105627 105537 2026-09-14T14:33:27Z Davidzdh 7058 統一做繁體 105627 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|Hĭ}} '''妃'''，敆[[漢字文化圈]]裡勢，是野価國家君王[[嫡妻|正配]]或且[[側室]]其位號，比[[后]]低蜀級。 == 中國 == *[[夏]][[商朝|商]]時期，君王其正配號𡅏妃，或且號王妃、正妃，側室就號𡅏側妃、次妃等。 *[[周代]]以後，君王正配改稱王后。由嚽所開始，妃變成君王側室、男性[[皇族]]正配其稱呼。 *[[秦漢]]時期，[[皇太子]]正室為[[太子妃]]，並為後世沿用。[[親王]]、[[王]]的正室亦稱妃，如唐[[唐代宗|廣平王]]正配崔氏称[[崔妃 (唐代宗)|崔妃]]。 *[[魏晋]]時期，[[魏明帝]]設[[淑妃]]，位次於皇后、[[夫人 (位號)|夫人]]和[[貴嬪]]。[[晉武帝]]時，淑妃為[[九嬪]]之一。 *[[唐]][[宋朝|宋]]兩朝，[[貴妃]]、淑妃、[[德妃]]、[[賢妃]]等為正一品，位在皇后之下。 *[[金朝]]，元妃、貴妃、淑妃、德妃、賢妃等為正一品且僅次於皇后。[[完顏珣|金宣宗]][[貞祐]]年間改為[[貴妃]]、真妃、淑妃、麗妃、柔妃等。 *[[明朝]]，皇帝側室中[[皇貴妃]]為眾側室之首且僅次於皇后，其次贵妃。贵妃以下，妃级别以寓意[[吉祥]]或[[美德]]等字作為[[徽號]]。 *[[滿清]]前後，[[康熙帝]]定下制度，[[皇后]]以下是[[皇貴妃]]、[[貴妃]]、妃、[[嬪]]、[[貴人]]、[[常在]]、[[答應]]。其中妃定員四隻儂。<ref>{{cite book|title=[[清史稿]]|chapter=后妃|quote=[[康熙帝|康熙]]以後，典制大備。皇后居中宮；皇貴妃一，貴妃二，妃四，嬪六，貴人、常在、答應無定數，分居東、西十二宮。}}</ref> 不過敆康熙共乾隆朝稠稠出現四妃以懸其情況。 :*康熙三十九年至康熙五十年，有五妃：德妃、惠妃、榮妃、宜妃、良妃 :*康熙五十七年起，有七妃：德妃、惠妃、榮妃、宜妃、和妃、宣妃、成妃 :*乾隆二十八年，有六妃：愉妃、慶妃、舒妃、穎妃、忻妃、豫妃 :*乾隆二十九年至乾隆三十二年，有五妃：愉妃、慶妃、舒妃、穎妃、豫妃 :*乾隆三十三年至乾隆三十八年，有五妃：愉妃、容妃、舒妃、穎妃、豫妃 :*乾隆四十一年至乾隆四十二年，有六妃：愉妃、容妃、舒妃、穎妃、惇妃、順妃 :*乾隆四十三年，有五妃：愉妃、容妃、穎妃、惇妃、順妃 :*乾隆四十五年至乾隆五十年，有五妃：愉妃、容妃、穎妃、惇妃、順妃 == 日本 == [[平安時代]]初期以前，後宮設有妃其位號，定員兩隻儂，並且地位敆皇后其下底。平安時代中期以後，妃其位號無去，由[[女御]]共更衣取代。 ==越南== [[越南]][[阮朝]]時期，國王正配在生其辰候㑚封做王妃，號𡅏一階妃（[[越南文]]：{{lang|vi|Nhat-Giai Phi}}），過世之後追封王后。一階妃下蜀級有二階妃（越南文：{{lang|vi|Nhi-Giai Phi}}）。 ==參考資料== {{reflist}} == 介看 == * [[王妃]] * [[王大妃]] * [[太妃]] * [[中宮]] * [[太子妃]] [[分類:東亞]] ohg1k88oyds4grzek1og8g4lnpi9vu0 0 30692 105617 76573 2026-09-14T14:24:07Z Davidzdh 7058 糾正 105617 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|uōng-lŏk ciō-bó̤}} '''網絡主播'''，就是敆[[互聯網]][[節目]]或活動臺中，負責參與蜀系列策劃、[[編輯]]、[[錄影|錄制]]、制作、觀眾互動等工作，並且自家做[[主持人]]其儂。 [[分類:職業]] 6oae8kejui91bevxaw71d7z9a55k6f8 0 30695 105618 76580 2026-09-14T14:24:43Z Davidzdh 7058 Davidzdh ī-gĭng ciŏng hiĕk-miêng [[Uōng-lŏ̤k ciō-bŏ̤]] iè-dông gáu [[Uōng-lŏk ciō-bó̤]]：​糾正 76580 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|網絡主播}} '''Uōng-lŏ̤k ciō-bŏ̤''' (網絡主播), cêu-sê găk [[hô-lièng-uōng]] [[ciék-mŭk]] hĕ̤k uăk-dông dài-dŏng, hô-cáik chăng-ṳ̄ siŏh hiê-liĕk cháik-hĕk, [[biĕng-cék]], [[liŏh-īng|liŏh-cié]], cié-cáuk, guăng-cé̤ṳng hô-dông dēng gĕ̤ng-cáuk, bêng-chiā cê-gă có̤ [[ciō-tì-ìng]] gì nè̤ng. [[分類:cék-ngiĕk]] jfatk9itp2cs6jas61o9z9o9xosf6ig 105620 105618 2026-09-14T14:25:08Z Davidzdh 7058 105620 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|網絡主播}} '''Uōng-lŏk ciō-bó̤''' (網絡主播), cêu-sê găk [[hô-lièng-uōng]] [[ciék-mŭk]] hĕ̤k uăk-dông dài-dŏng, hô-cáik chăng-ṳ̄ siŏh hiê-liĕk cháik-hĕk, [[biĕng-cék]], [[liŏh-īng|liŏh-cié]], cié-cáuk, guăng-cé̤ṳng hô-dông dēng gĕ̤ng-cáuk, bêng-chiā cê-gă có̤ [[ciō-tì-ìng]] gì nè̤ng. [[分類:cék-ngiĕk]] 1fy2a1oqkypwjsu8vl62j2meioqeysa 0 30759 105814 90616 2026-09-14T17:44:42Z Davidzdh 7058 /* */ 105814 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|liù-giù Hŏk-guăng}} [[文件:国子监琉球学馆.jpg|縮圖|琉球學館2019年其樣式]] '''琉球學館'''敆[[北京]][[國子監]]第三落[[透後]]西勢其[[僻榭]]。舊底是[[司業]]辦公其所在。[[琉球國]]其[[留學生]]遘了北京，就敆嚽所[[讀書]]，也乞伊儂做[[宿舍]]使。<ref>{{cite news|url=http://scitech.people.com.cn/GB/53757/4087464.html|title=明清留学生楼 国子监琉球学馆年内复建|date=2016-02-09|newspaper=新京报|author=蒋彦鑫}}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 琉球學館其厝仈曾無去，本底其所在起了幾落[[平地厝]]，做職工食堂共辦公室。2006年，平厝乞拆去，挖出學館其前後墻基礎等等。本底儥仈兩邊僻榭俤蜀邊是學館，俤蜀邊是[[祭酒]]辦公其位處，仱這下專家就判斷出來了。<ref>{{cite news|url=http://news.sohu.com/20060210/n241753731.shtml|title=曾经的“留学生宿舍” 国子监百年大修复建琉球学馆|date=2016-02-10|newspaper=北京娱乐信报|author=张然}}</ref> ==參考資料== {{reflist}} [[分類:琉球]] [[分類:北京]] 5vyscmfie231c1j07p9uutyubu79ojg 105816 105814 2026-09-14T17:45:59Z Davidzdh 7058 /* */ 105816 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|liù-giù Hŏk-guăng}} [[文件:国子监琉球学馆.jpg|縮圖|琉球學館2019年其樣式]] '''琉球學館'''敆[[北京]][[國子監]]第三落[[透後]]西勢其[[僻榭]]。舊底是[[司業]]辦公其所在。[[琉球國]]其[[留學生]]遘了北京，就敆嚽所[[讀書]]，也乞伊儂做[[宿舍]]使。<ref>{{cite news|url=http://scitech.people.com.cn/GB/53757/4087464.html|title=明清留学生楼 国子监琉球学馆年内复建|date=2016-02-09|newspaper=新京报|author=蒋彦鑫}}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 琉球學館其厝仈曾無去，本底其所在起了幾落[[平地厝]]，做職工食堂共辦公室。2006年，平厝乞拆去，掘出學館其前後墻基礎等等。本底儥仈兩邊僻榭俤蜀邊是學館，俤蜀邊是[[祭酒]]辦公其位處，仱這下專家就判斷出來了。<ref>{{cite news|url=http://news.sohu.com/20060210/n241753731.shtml|title=曾经的“留学生宿舍” 国子监百年大修复建琉球学馆|date=2016-02-10|newspaper=北京娱乐信报|author=张然}}</ref> ==參考資料== {{reflist}} [[分類:琉球]] [[分類:北京]] mmal7r2xypobjppgh8ee78k6fxc403j 0 32965 105700 105589 2026-09-14T16:27:54Z Davidzdh 7058 修正用字：辰候→前後、𣍐→儥、茲→這 105700 wikitext text/x-wiki {{twin|1}} '''九案泰山'''是[[福州]][[臺江區|臺江]]附近其蜀隻村廟信仰聯合體。供九案泰山其廟都染有十三隻堂，統稱「九案十三堂」。九案泰山透底無「總堂」其概念。但是按政府規定，[[太平山堂]]以「九案泰山府」其名字註冊成這信仰其總堂，這太平山堂着臺江區太平二弄邊兜。 九案泰山供[[東嶽大帝]]其部下[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]，伊兩隻乞信徒號𡅏溫泰山、康泰山。正正「泰山」是指泰山爺「東嶽大帝」，溫、康兩隻將軍着告「都統」，將伊兩隻告做「泰山」儷是因為尊重。溫將軍共康將軍乞告做「九千歲」，就是共泰山爺這「萬歲」區別開來。[[道士|師公]]對兩隻將軍的講法也是「九案泰山」，使「九案」來限定「泰山」，共正宗其泰山爺區別開來。 九案泰山敆南臺十三鄉有自家其分堂，分堂裏勢坐其是兩隻都統其部下。每蜀年其九月初一遘十四，十三堂分成九組參加[[迎神]]活動，號𡅏「迎泰山」。這九組乞當地儂號𡅏「九案」，「九案泰山」其名字就是總款來其。十二[[問杯]]，決定下年暝兩隻都統着坐底隻堂𡅏。十三堂有其蜀鄉蜀案，有其兩、三鄉蜀案，都染有九案。 ==信仰區域== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941年其南臺十三鄉。其中「上河上」就是河上，「下河上」就是河下，「石步頭」就是雙浦頭，「下河上」西南無名字其村是洋柄。]] 九案泰山信仰其區域號𡅏九案十三鄉，也號𡅏南臺十三鄉。這十三鄉包括太平山、山仔裏、涵頭、教場坂、浦東、浦西、西洋、斗池、西營、洋柄、雙浦頭、河上、河下這十三隻村。這地方有3420[[平方米|平方]]許罔大，相當今旦[[臺江]]西北共[[鼓樓]]西南，東遘[[八一七路]]共[[洋中路]]，西遘[[二環路]]共[[長汀路]]，北遘[[烏山路]]共[[黎明路]]，南遘[[寧化路]]共邊兜其江墘社巷、浦西境巷，一直遘[[大廟山]]。下底講囇十三鄉其具體方位。 太平村敆太平山，太平山是[[吉祥山]]西南其蜀隻嫩嫩其山包。2014年拆遷，地敆今旦太平二弄東邊其融信雙杭別院小區。 山仔裏村敆太平山對面。2014年拆遷，地敆今旦山仔裏北邊其庭芳苑。 浦東村，[[文革]]其前後改名號𡅏紅旗村。[[1990年代|九幾年]]末期原拆原遷，地敆浦東新村。 浦西村，1992年火燒厝，蜀部份柴欄厝乞燒平八，這蜀陣儂1994年搬去新起其浦西境新村住。剩下來其厝着2021年全部拆遷，地敆寧化路共浦西路交叉墿口邊兜。 斗池村，起着[[斗池山]]東南勢。1990年原拆原遷，地敆今旦斗池新居、斗池新村。 涵頭村着2000年拆遷，地敆今旦[[西洋路]]共[[白馬中路]]交叉墿口邊兜其白馬花園。 西洋村着1991年趁[[柴欄厝]]改成今旦其西洋新村，地敆西洋路邊兜。 西營村敆教場坂西南勢，2002年拆蜀部份，2007年全部拆唻，地敆今旦加洋新村附近。 教場坂村着2000年拆蜀部份，2014年全部拆唻，地敆今旦烏山九巷小區附近。 河上復號𡅏上河上，2001年拆遷，地敆今旦上河裏共仁德路附近，仱屬[[福建醫科大學附屬第一醫院]]其地。 河下復號𡅏下河上，是趁河上分出來其村。2001年拆唻蜀部份。這村今旦固敆𡅏，着福建醫科大學附屬第一醫院骿後其下河裏。 洋柄復號𡅏洋坪，敆河下西南勢。1996年拆遷，地敆[[福建醫科大學]]附近。 雙浦頭復號𡅏石步頭，[[1980年代|八幾年]]，雙浦頭村趁柴欄厝改成今旦其雙浦頭新村，敆[[工業路]]墿邊其雙浦頭弄。 除去這十三隻村，附近其大王、燕後、菏澤、長汀、寧化、江墘、義洲也信九案泰山： 大王村（[[地名雅化]]寫作大鳳村），着[[大王山]]東南勢其山骹，地敆今旦[[斗池路]]邊兜其大鳳巷、鳳凰北新村附近。 燕後（地名雅化寫作院後），地敆今旦[[祥坂路]]共望龍路交叉墿口附近。 菏澤，地敆今旦西二環中路邊兜其荷澤新村附近。 長汀，地敆今旦西二環中路邊兜其長汀裏花園附近。 寧化，地敆今旦寧化路共寧化支路交叉墿口西北勢，差不多就是2025年拆遷其寧化新村其地。 江墘，地敆今旦江墘社巷，[[華僑中學]]骿後。大部份乞拆唻變成華僑中學其地，儷剩幾落厝。 義洲，地敆今旦浦西境新村、錦標園附近。 ==歷史== 信九案泰山其地區着舊底福州城外斗西南方位其郊區，租塊舊底蜀七處都是[[堘]]，[[溪|溪囝]][[池|池囝]]成堆三，福州儂將租塊附近號𡅏[[十八洋]]。生總款其地方野容易發[[蟲|蟲囝]]，舊底野稠發生[[傳染病]]。故此，租塊其百姓會供瘟神來保佑自家儥得傳染病。 九案泰山其信仰有四五百年其歷史，供[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]。溫都統名瓊，官封「東岱嶽宗御前忠靖王」；康都統名席，官封「東岱嶽宗御前英烈王」；伊兩隻將軍都是因為治好盡価百姓其[[瘟病]]乞[[玉皇上帝]]封官，屬東嶽大帝管，都是[[東嶽十太保]]之一。最早儷着太平山村有供兩隻將軍，太平山其香火是趁福州城北其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]請來其。大概着[[唐朝]]末期遘[[宋朝]]初期其前後，南臺發生瘟病，盡価儂感染，儷有供兩隻將軍其太平山村受災最輕，故此附近其村都聯合起來供兩隻將軍，以求保佑，都染13村。最早十三鄉盡逼，無能耐起專門其廟，菩薩共[[叠骨]]都是供着大厝人家其廳中，或者廮[[本地大王|大王爺]]其廟𡅏。差不多[[明朝]]、[[清朝]]其前後，各隻鄉乍陸陸續續開始起專門其廟來供兩隻將軍下底其骹囝。 九案泰山其信仰敆福建比較特殊：十三隻村共同供蜀樣其菩薩，信仰聯合體比較大；每蜀隻村都有自家其村廟，但是供其主神是按問杯其結果輪𡅏坐十三隻堂𡅏，伓是長期坐蜀隻廟𡅏；另外，迎神是以接送主神其方式開始，嚽也是比較特別。 最早，東門其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]迎神活動是最大最隆重其。[[文革]]以後，迎神活動乞禁止，仱夫塊其迎神無了。九案泰山其迎神許前後也停唻，但是遘[[1990年代|九幾年]]，九案泰山其迎神活動復恢復了，固有盡価青年哥加入來。雖然講十三村都拆遷差不多了，九案泰山其迎神固留𡅏，固做𡅏盡鬧熱，年年暝參加其儂少有幾百人，多有千幾人，是今旦福州城區最大其迎神活動。 2016年3月，臺江區政府將「九案泰山信俗」列入臺江區第二批非物質文化遺產名錄。<ref>{{引用網站 |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2017年10月31號遘11月2號，頭屆「海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節」舉辦，請台灣其[[宜蘭東嶽廟]]其儂來參加。<ref>{{引用網站 |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{引用網站 | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref>2018年，十三鄉也派儂去參加宜蘭東嶽廟其「宜蘭大拜拜」迎神活動，這迎神迎其是[[東嶽大帝]]。<ref>{{引用網站 | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref>2021年10月17號，「閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動」敆[[西洋積善堂]]共宜蘭東嶽廟同時舉辦。<ref>{{引用網站 |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref>2024年10月15號遘17號，[[香港]][[東華三院]]派儂來福州看九案泰山迎神。<ref>{{引用網站 |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> == 迎神 == 每蜀年[[九月初一]]其午時是溫、康兩隻將軍開堂辦公其時間，最近幾年因為時間趕，經常提早遘[[八月三十]]暝晡就開堂了。開堂之前，供着西營裏長生堂其兩隻「泰山護駕大將軍」大伯、二伯出發去舊案溫、康兩隻將軍夫塊護駕。十三堂做簡單其儀式，將廟裏勢其溫、康兩隻將軍換上新其衣裳，換衣裳由山仔裏堂負責。儀式結束以後，將五營罐其封條扯唻，蓋蓋翻開，寓意將[[五營|五營兵馬司]]其兵囝放出去巡，為迎神做準備。舊底開案以後固有問案、罪人戴枷其流程，經過[[文革]]破壞以後，今旦已經無去了。 接下來其[[九月初二|初二]]遘[[九月初八|初八]]就是十三堂自家其迎神活動。其他十二隻堂供其神遘舊案，向康將軍拜壽。[[九月初九|初九]]是康將軍其生日（溫將軍生日是[[五月初五]]），按傳統着做儀式、擺供品、放[[炮仗]]、聚餐等等。[[九月十一|十一]]暝晡遊馬爐，派儂扛𡅏馬爐巡十三鄉。馬爐是有馬頭其[[香爐]]，懸頂插𡅏兩隻將軍其[[令旗]]，扛馬爐其儂號𡅏馬夫。舊底十三鄉有其墿盡窄，轎無能耐入去，馬爐遘其地方就相當溫、康兩隻將軍行過蜀樣。 [[九月十二]]未時（差不多下晝蜀點遘三點）[[問杯]]，通過gĕ̤h[[珓杯|杯]]其方式決定下年暝溫、康兩隻將軍坐底隻堂𡅏。問杯前蜀工一般會「試杯」一回，「試杯」其結果儥算數。問杯其先後順序也是固定其。問杯其前後，各堂堂主跪兩隻將軍面前，師公將兩片杯向天𡅏gĕ̤h。兩片杯儷是蜀正蜀反號𡅏「聖杯」，代表將軍贊同。每回問杯結束，按傳統都有「奪馬牌」其儀式。馬牌是蜀隻柴牌，得遘馬牌其案就代表下年暝將軍坐嘻案其堂𡅏。儷是得遘坐案資格其案是幾隻堂合蜀堆其，就按許隻案內部其規定，決定兩隻將軍到底着坐底隻堂𡅏。太平山案其具體約定是：按太平山、山仔裏、雙浦頭這順序輪𡅏坐。河上案其約定是：河上輪兩回、河下輪蜀回。斗池案其約定是：斗池輪兩回、涵頭輪蜀回。聽講自家其堂得遘「蜀聖」（蜀隻聖杯），贏其許堂其青年哥此刻kĕk最快速度將馬牌奪去，罔躃罔聼自家其堂有無得遘「兩聖」（兩隻聖杯）。儷是無，就將馬牌還轉去，由下蜀案其青年哥接上。就總款連𡅏gĕ̤h，儷是都是蜀正蜀反號𡅏「三聖」（三隻聖杯），三聖定案，決定明年坐其堂。儷是gĕ̤h蜀輪下來九隻案都未中，就按固定順序再gĕ̤h蜀輪，gĕ̤h遘有案是「三聖」為止。明年暝坐其固是今年其案號𡅏「復案」。 [[九月十三|十三]]許日敆舊案迎神，之後將神請遘行台暫時歇骹，按習慣行台一般設着西洋積善堂。十三暝晡會使敆西洋附近迎神。[[九月十四|十四]]暝晡八點趁行台出發，巡過十三鄉。這工也是最隆重其蜀工，每隻鄉都會做儀式，菩薩經過其地方儂都着擺供桌接神，號𡅏擺暝。迎神其前後，溫將軍行前，康將軍行後。有蜀種講法是溫將軍嚴厲，康將軍仁慈。儷是做呆事乞溫將軍看見直接搦起來，行骿後其康將軍會將犯錯誤其儂教育囇放唻去。溫、康兩隻將軍每經過蜀隻堂，許隻堂都着將伊廮供桌𡅏供，做蜀隻名號𡅏「食宴」其儀式，堂𡅏也會煮[[粉乾]]、甜[[粥]]、鹹粥請參加其儂食。最後遘下年暝其新案設香案安厝，號𡅏轉宮。舊底最後蜀工是蜀晡做遘[[九月十五|十五]]天光，過案以後，請師公做安位其儀式，等天光以後各儂過來燒香參拜。現在儀式簡化了，一般也着做遘半暝囝三四點乍會結束。之後，新案選蜀工去請師公過來收起[[五營|五營]]兵馬，念經念囇，將五營罐封起來，這儀式乍算全部結束。 == 做半段 == 除去年年暝蜀回其迎神，九案泰山每蜀隻子年[[做半段]]蜀回，就是講這儀式每十二年會做蜀回。兩隻將軍坐案其大堂做大道場，一般會請師公念經七日晡，也會請儂來做戲。其他其堂號𡅏小堂，也會請師公來做小道場。 做半段其最後是「[[出海]]」其儀式。出海就是搭蜀隻挈柴板、布、紙做其[[船|船囝]]，懸頂廮蜀隻桶桶號𡅏「福桶」，裏勢貯豬血、鷄毛等等垃渣乇，暝晡將這船囝送[[閩江]]𡅏燒唻。福桶順閩江流去海𡅏，寓意[[瘟病]]也乞逐海𡅏去，故此號𡅏「出海」。福州其迎[[五帝]]也有總款其出海儀式。 ==現狀== 現在十三鄉其大部份村都拆遷了，有其村是原拆原遷，鄉里固住這廟附近，總款情況鄉里對信仰比較積極。固有其村拆遷安置是散遘別塊去，儷生夫款信嚽其儂慢慢就少了。並且十三鄉現在是着市區裏勢，儥像舊底敆鄉下。每蜀回迎神其前後都會放[[炮仗]]、燒[[棋盤箔|棋盤]]，[[鑼]][[鼓]]哐哐哐，做𡅏野鬧熱，乞蜀部份市民認為是「噪音擾民」、「污染環境」。迎神也會發生[[塞車]]，有其市民也是意見野大。特別是[[烏山]]骹附近有機關幹部其宿舍，這蜀陣儂受[[無神論]]其影響，一般都看儥起迎神，見覺嚽是「封建迷信」。往年暝每蜀年迎神都會乞儂搦𡅏投訴，有關部門一般儥去去察，都是hĭ糊囇。2016年「九案泰山信俗」乞列入臺江區非物質文化遺產以後，大家儂其觀點開始慢慢改變，投訴其儂變少了。九案泰山府裏勢設蜀隻中華人民共和國[[祿位]]，來求國泰民安。2021年7月，九案泰山府舉辦「慶祝[[中國共產黨]]成立一百週年」其活動，希望利用總款其活動得遘政府其支持。 九案泰山其信仰跟𡅏時代發展。原來演奏其儷有[[十番伬]]，現在也有挈音響放現代音樂了。九案泰山共台灣其[[宜蘭東嶽廟]]文化交流，受遘當地政府其支持。台灣其「[[電音三太子]]」等等新其乇也敆這前後傳入福州，對福州迎神產生影響。青年哥加入迎神以後，開始敆傳統儀式裏勢加入現代元素，像「合興社」總款其青年哥社團，設計[[卡通]]神像，利用互聯網宣傳。固有青年哥通過[[抖音]]等等[[短視頻]]平臺[[現場直播|直播]]迎神，讓固価儂瞭解九案泰山這信仰。有其青年哥有頭腦，伊各儂卜想將傳統信仰做成文化創意產業。但是有其儂見覺加入恰価商業化元素，本身就是偏離傳統信仰其初心。 == 九案十三鄉其堂 == {| class="wikitable" |+九案十三鄉其堂 ![[境]] !案 !堂 !堂其地址 !堂其坐標 !備註 |- | rowspan="3" |石部境 | rowspan="3" |太平山案 | [[太平山堂]]（九案泰山府總堂） |臺江區太平二弄44號 | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt">{{引用網站 |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[山仔裏陰陽專案堂]] |九案泰山府總堂其對面街附近。庭芳苑、融信雙杭城朗庭之間 | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[雙浦頭協心堂]] |臺江區雙浦巷16號榕發玖熹雅筑北區裏勢 | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | 浦東境 | 浦東案 | [[浦東堂]] |臺江區白馬南路305-1號 | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起。 |- | 浦西境 | 浦西案 | [[浦西福壽宮|浦西福壽堂]] |臺江區浦西路6號浦西村裏勢 | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所。臺江區不可移動文物點。 |- | 靈通境 | 洋柄案 | [[洋柄同心堂]] |臺江區交通路40號（福建醫科大學大門附近） | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | 拆遷以後買店安置 |- | rowspan="2" |感應境 | rowspan="2" |河上案 | [[河上救生堂]] |臺江區白馬南路432號 | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | 拆遷以後重起。臺江區文物保護單位。 |- |[[下河堂]] |臺江區下河裏84號 | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- |教場坂境 | 教場坂案 | [[教場坂堂]] |鼓樓區加洋巷28號（加洋巷共教場巷交叉墿口邊兜） | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所 |- |嘉興境 | 西營案 | [[西營裏長生堂]] |鼓樓區加洋新村裏勢 | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |暫安小區裏勢，無固定其廟 |- |上洋境 | 西洋案 | [[西洋積善堂]] |臺江區西洋里西洋新村裏勢 | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- | rowspan="2" |河東護民境 | rowspan="2" |斗池案 | [[斗池堂]] |鼓樓區白馬支路169號斗池新村B區玉斗廣場 | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- |[[涵頭堂]] |臺江區烏山路87號 | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起 |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = 九案十三鄉其堂 |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = 太平山 |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = 山仔裏 |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = 雙浦頭 |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = 浦東 |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = 浦西 |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = 洋柄 |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = 河上（上河上） |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = 下河（下河上） |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = 教場坂 |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = 西營 |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = 西洋 |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = 斗池 |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = 涵頭 }} |- |} ==歷年問杯結果== 文革以前其資料參考《河上王氏族譜》。九幾年以後其資料由九案泰山各隻管委會統計。 {| class="wikitable" |- ! 公曆年份 !! 干支年份 !! 坐案其堂 !! 備註 |- | 1944年 || 民國三十三年甲申 || 西洋積善堂 || 西洋[[做半段]]。 |- | 1945年 || 民國三十四年乙酉 || || |- | 1946年 || 民國三十五年丙戌 || 洋柄同心堂 || |- | 1947年 || 民國三十六年丁亥 || 河上救生堂 || |- | 1948年 || 民國三十七年戊子 || 涵頭大堂 || |- | 1949年 || 民國三十八年己丑 || 教場坂堂 || |- | 1950年 || 庚寅年 || 斗池社 || |- | 1951年 || 辛卯年 || 浦東大堂 || |- | 1952年 || 壬辰年 || 斗池社 || |- | 1953年 || 癸巳年 || 浦西福壽堂 || |- | 1954年 || 甲午年 || 太平山堂 || |- | 1955年 || 乙未年 || 河上救生堂 || |- | 1956年 || 丙申年 || 太平山堂 || |- | 1957年 || 丁酉年 || || |- | 1958年 || 戊戌年 || 斗池社 || |- | 1959年 || 己亥年 || || |- | 1960年 || 庚子年 || 浦西福壽堂 || |- | 1961年 || 辛丑年 || 河上救生堂 || |- | 1962年 || 壬寅年 || 太平山堂 || |- |colspan="4" align="center"|''1963年遘1990年期間停止舉辦'' |- | 1991年 || 辛未年 || ''太平山堂'' || 太平山做半段。無問杯。 |- | 1992年 || 壬申年 || ''太平山堂'' || 無問杯 |- | 1993年 || 癸酉年 || 洋柄同心堂 || 鐵嶺做半段。恢復以後頭回十三鄉聯合迎神、問杯。 |- | 1994年 || 甲戌年 || 河上救生堂 || |- | 1995年 || 乙亥年 || 河上救生堂|| 復案 |- | 1996年 || 丙子年 || 西營長生堂 || |- | 1997年 || 丁丑年 || 西洋積善堂 || |- | 1998年 || 戊寅年 || 浦東境大堂 || |- | 1999年 || 己卯年 || 河上救生堂 || |- | 2000年 || 庚辰年 || 西洋積善堂 || |- | 2001年 || 辛巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2002年 || 壬午年 || 西洋積善堂 || |- | 2003年 || 癸未年 || 西營長生堂 || |- | 2004年 || 甲申年 || 浦西福壽堂 || |- | 2005年 || 乙酉年 || 浦東境大堂 || |- | 2006年 || 丙戌年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2007年 || 丁亥年 || 河上救生堂 || |- | 2008年 || 戊子年 || 西洋積善堂 || 西洋做半段。十三鄉聯合迎神。 |- | 2009年 || 己丑年 || 下河上大堂 || |- | 2010年 || 庚寅年 || 教場坂堂 || |- | 2011年 || 辛卯年 || 斗池社 || |- | 2012年 || 壬辰年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2013年 || 癸巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2014年 || 甲午年 || 教場坂堂 || |- | 2015年 || 乙未年 || 斗池社 || |- | 2016年 || 丙申年 || 洋柄同心堂 || |- | 2017年 || 丁酉年 || 太平山堂 || 邀請臺灣宜蘭東嶽廟聯合迎神。 |- | 2018年 || 戊戌年 || 西洋積善堂 || |- | 2019年 || 己亥年 || 山仔裏陰陽專案堂 || |- | 2020年 || 庚子年 || 西洋積善堂 || |- | 2021年 || 辛丑年 || 洋柄同心堂 || |- | 2022年 || 壬寅年 || 浦東境大堂 || 試杯：西營長生堂 |- | 2023年 || 癸卯年 || 教場坂堂 || 試杯：山仔裏陰陽專案堂 |- | 2024年 || 甲辰年 || 教場坂堂 || 復案。試杯：西洋積善堂 |- | 2025年 || 乙巳年 || 太平山堂 || 試杯：浦西福壽堂 |- |} ==尾註== {{維基新聞|儂共神明其共振_九案十三鄉迎神}} {{reflist}} ==參考資料== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{引用期刊|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{引用網站|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{引用期刊|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{引書|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:道教]] i18q1x8hy1wrg2mch5mhvne323bcl99 105732 105700 2026-09-14T16:43:51Z Davidzdh 7058 /* */ 共罗马字其版本对应 105732 wikitext text/x-wiki {{twin|1}} '''九案泰山'''是[[福州]][[臺江區|臺江]]附近其蜀隻村廟信仰聯合體。供九案泰山其廟都染有十三隻堂，統稱「九案十三堂」。九案泰山透底無「總堂」其概念。但是按政府規定，[[太平山堂]]以「九案泰山府」其名字註冊成這信仰其總堂，這太平山堂着臺江區太平二弄邊兜。 九案泰山供[[東嶽大帝]]其部下[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]，伊兩隻乞信徒號𡅏溫泰山、康泰山。正正「泰山」是指泰山爺「東嶽大帝」，溫、康兩隻將軍着告「都統」，將伊兩隻告做「泰山」儷是因為尊重。溫將軍共康將軍乞告做「九千歲」，就是共泰山爺這「萬歲」區別開來。[[道士|師公]]對兩隻將軍其講法也是「九案泰山」，使「九案」來限定「泰山」，共正宗其泰山爺區別開來。 九案泰山敆南臺十三鄉有自家其分堂，分堂裏勢坐其是兩隻都統其部下。每蜀年其九月初一遘十四，十三堂分成九組參加[[迎神]]活動，號𡅏「迎泰山」。這九組乞當地儂號𡅏「九案」，「九案泰山」其名字就是總款來其。十二[[問杯]]，決定下年暝兩隻都統着坐底隻堂𡅏。十三堂有其蜀鄉蜀案，有其兩、三鄉蜀案，都染有九案。 ==信仰區域== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941年其南臺十三鄉。其中「上河上」就是河上，「下河上」就是河下，「石步頭」就是雙浦頭，「下河上」西南無名字其村是洋柄。]] 九案泰山信仰其區域號𡅏九案十三鄉，也號𡅏南臺十三鄉。這十三鄉包括太平山、山仔裏、涵頭、教場坂、浦東、浦西、西洋、斗池、西營、洋柄、雙浦頭、河上、河下這十三隻村。這地方有3420[[平方米|平方]]許罔大，相當今旦[[臺江]]西北共[[鼓樓]]西南，東遘[[八一七路]]共[[洋中路]]，西遘[[二環路]]共[[長汀路]]，北遘[[烏山路]]共[[黎明路]]，南遘[[寧化路]]共邊兜其江墘社巷、浦西境巷，一直遘[[大廟山]]。下底講囇十三鄉其具體方位。 太平村敆太平山，太平山是[[吉祥山]]西南其蜀隻嫩嫩其山包。2014年拆遷，地敆今旦太平二弄東邊其融信雙杭別院小區。 山仔裏村敆太平山對面。2014年拆遷，地敆今旦山仔裏北邊其庭芳苑。 浦東村，[[文革]]其前後改名號𡅏紅旗村。[[1990年代|九幾年]]末期原拆原遷，地敆浦東新村。 浦西村，1992年火燒厝，蜀部份柴欄厝乞燒平八，這蜀陣儂1994年搬去新起其浦西境新村住。剩下來其厝着2021年全部拆遷，地敆寧化路共浦西路交叉墿口邊兜。 斗池村，起着[[斗池山]]東南勢。1990年原拆原遷，地敆今旦斗池新居、斗池新村。 涵頭村着2000年拆遷，地敆今旦[[西洋路]]共[[白馬中路]]交叉墿口邊兜其白馬花園。 西洋村着1991年趁[[柴欄厝]]改成今旦其西洋新村，地敆西洋路邊兜。 西營村敆教場坂西南勢，2002年拆蜀部份，2007年全部拆唻，地敆今旦加洋新村附近。 教場坂村着2000年拆蜀部份，2014年全部拆唻，地敆今旦烏山九巷小區附近。 河上復號𡅏上河上，2001年拆遷，地敆今旦上河裏共仁德路附近，仱屬[[福建醫科大學附屬第一醫院]]其地。 河下復號𡅏下河上，是趁河上分出來其村。2001年拆唻蜀部份。這村今旦固敆𡅏，着福建醫科大學附屬第一醫院骿後其下河裏。 洋柄復號𡅏洋坪，敆河下西南勢。1996年拆遷，地敆[[福建醫科大學]]附近。 雙浦頭復號𡅏石步頭，[[1980年代|八幾年]]，雙浦頭村趁柴欄厝改成今旦其雙浦頭新村，敆[[工業路]]墿邊其雙浦頭弄。 除去這十三隻村，附近其大王、燕後、菏澤、長汀、寧化、江墘、義洲也信九案泰山： 大王村（[[地名雅化]]寫作大鳳村），着[[大王山]]東南勢其山骹，地敆今旦[[斗池路]]邊兜其大鳳巷、鳳凰北新村附近。 燕後（地名雅化寫作院後），地敆今旦[[祥坂路]]共望龍路交叉墿口附近。 菏澤，地敆今旦西二環中路邊兜其荷澤新村附近。 長汀，地敆今旦西二環中路邊兜其長汀裏花園附近。 寧化，地敆今旦寧化路共寧化支路交叉墿口西北勢，差不多就是2025年拆遷其寧化新村其地。 江墘，地敆今旦江墘社巷，[[華僑中學]]骿後。大部份乞拆唻變成華僑中學其地，儷剩幾落厝。 義洲，地敆今旦浦西境新村、錦標園附近。 ==歷史== 信九案泰山其地區着舊底福州城外斗西南方位其郊區，租塊舊底蜀七處都是[[堘]]，[[溪|溪囝]][[池|池囝]]成堆三，福州儂將租塊附近號𡅏[[十八洋]]。生總款其地方野容易發[[蟲|蟲囝]]，舊底野稠發生[[傳染病]]。故此，租塊其百姓會供瘟神來保佑自家儥得傳染病。 九案泰山其信仰有四五百年其歷史，供[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]。溫都統名瓊，官封「東岱嶽宗御前忠靖王」；康都統名席，官封「東岱嶽宗御前英烈王」；伊兩隻將軍都是因為治好盡価百姓其[[瘟病]]乞[[玉皇上帝]]封官，屬東嶽大帝管，都是[[東嶽十太保]]之一。最早儷着太平山村有供兩隻將軍，太平山其香火是趁福州城北其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]請來其。大概着[[唐朝]]末期遘[[宋朝]]初期其前後，南臺發生瘟病，盡価儂感染，儷有供兩隻將軍其太平山村受災最輕，故此附近其村都聯合起來供兩隻將軍，以求保佑，都染13村。最早十三鄉盡逼，無能耐起專門其廟，菩薩共[[叠骨]]都是供着大厝人家其廳中，或者廮[[本地大王|大王爺]]其廟𡅏。差不多[[明朝]]、[[清朝]]其前後，各隻鄉乍陸陸續續開始起專門其廟來供兩隻將軍下底其骹囝。 九案泰山其信仰敆福建比較特殊：十三隻村共同供蜀樣其菩薩，信仰聯合體比較大；每蜀隻村都有自家其村廟，但是供其主神是按問杯其結果輪𡅏坐十三隻堂𡅏，伓是長期坐蜀隻廟𡅏；另外，迎神是以接送主神其方式開始，嚽也是比較特別。 最早，東門其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]迎神活動是最大最隆重其。[[文革]]以後，迎神活動乞禁止，仱夫塊其迎神無了。九案泰山其迎神許前後也停唻，但是遘[[1990年代|九幾年]]，九案泰山其迎神活動復恢復了，固有盡価青年哥加入來。雖然講十三村都拆遷差不多了，九案泰山其迎神固留𡅏，固做𡅏盡鬧熱，年年暝參加其儂少有幾百人，多有千幾人，是今旦福州城區最大其迎神活動。 2016年3月，臺江區政府將「九案泰山信俗」列入臺江區第二批非物質文化遺產名錄。<ref>{{引用網站 |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2017年10月31號遘11月2號，頭屆「海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節」舉辦，請台灣其[[宜蘭東嶽廟]]其儂來參加。<ref>{{引用網站 |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{引用網站 | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref>2018年，十三鄉也派儂去參加宜蘭東嶽廟其「宜蘭大拜拜」迎神活動，這迎神迎其是[[東嶽大帝]]。<ref>{{引用網站 | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref>2021年10月17號，「閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動」敆[[西洋積善堂]]共宜蘭東嶽廟同時舉辦。<ref>{{引用網站 |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref>2024年10月15號遘17號，[[香港]][[東華三院]]派儂來福州看九案泰山迎神。<ref>{{引用網站 |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> == 迎神 == 每蜀年[[九月初一]]其午時是溫、康兩隻將軍開堂辦公其時間，最近幾年因為時間趕，經常提早遘[[八月三十]]暝晡就開堂了。開堂之前，供着西營裏長生堂其兩隻「泰山護駕大將軍」大伯、二伯出發去舊案溫、康兩隻將軍夫塊護駕。十三堂做簡單其儀式，將廟裏勢其溫、康兩隻將軍換上新其衣裳，換衣裳由山仔裏堂負責。儀式結束以後，將五營罐其封條扯唻，蓋蓋翻開，寓意將[[五營|五營兵馬司]]其兵囝放出去巡，為迎神做準備。舊底開案以後固有問案、罪人戴枷其流程，經過[[文革]]破壞以後，今旦已經無去了。 接下來其[[九月初二|初二]]遘[[九月初八|初八]]就是十三堂自家其迎神活動。其他十二隻堂供其神遘舊案，向康將軍拜壽。[[九月初九|初九]]是康將軍其生日（溫將軍生日是[[五月初五]]），按傳統着做儀式、擺供品、放[[炮仗]]、聚餐等等。[[九月十一|十一]]暝晡遊馬爐，派儂扛𡅏馬爐巡十三鄉。馬爐是有馬頭其[[香爐]]，懸頂插𡅏兩隻將軍其[[令旗]]，扛馬爐其儂號𡅏馬夫。舊底十三鄉有其墿盡窄，轎無能耐入去，馬爐遘其地方就相當溫、康兩隻將軍行過蜀樣。 [[九月十二]]未時（差不多下晝蜀點遘三點）[[問杯]]，通過gĕ̤h[[珓杯|杯]]其方式決定下年暝溫、康兩隻將軍坐底隻堂𡅏。問杯前蜀工一般會「試杯」一回，「試杯」其結果儥算數。問杯其先後順序也是固定其。問杯其前後，各堂堂主跪兩隻將軍面前，師公將兩片杯向天𡅏gĕ̤h。兩片杯儷是蜀正蜀反號𡅏「聖杯」，代表將軍贊同。每回問杯結束，按傳統都有「奪馬牌」其儀式。馬牌是蜀隻柴牌，得遘馬牌其案就代表下年暝將軍坐嘻案其堂𡅏。儷是得遘坐案資格其案是幾隻堂合蜀堆其，就按許隻案內部其規定，決定兩隻將軍到底着坐底隻堂𡅏。太平山案其具體約定是：按太平山、山仔裏、雙浦頭這順序輪𡅏坐。河上案其約定是：河上輪兩回、河下輪蜀回。斗池案其約定是：斗池輪兩回、涵頭輪蜀回。聽講自家其堂得遘「蜀聖」（蜀隻聖杯），贏其許堂其青年哥此刻kĕk最快速度將馬牌奪去，罔躃罔聼自家其堂有無得遘「兩聖」（兩隻聖杯）。儷是無，就將馬牌還轉去，由下蜀案其青年哥接上。就總款連𡅏gĕ̤h，儷是都是蜀正蜀反號𡅏「三聖」（三隻聖杯），三聖定案，決定明年坐其堂。儷是gĕ̤h蜀輪下來九隻案都未中，就按固定順序再gĕ̤h蜀輪，gĕ̤h遘有案是「三聖」為止。明年暝坐其固是今年其案號𡅏「復案」。 [[九月十三|十三]]許日敆舊案迎神，之後將神請遘行台暫時歇骹，按習慣行台一般設着西洋積善堂。十三暝晡會使敆西洋附近迎神。[[九月十四|十四]]暝晡八點趁行台出發，巡過十三鄉。這工也是最隆重其蜀工，每隻鄉都會做儀式，菩薩經過其地方儂都着擺供桌接神，號𡅏擺暝。迎神其前後，溫將軍行前，康將軍行後。有蜀種講法是溫將軍嚴厲，康將軍仁慈。儷是做呆事乞溫將軍看見直接搦起來，行骿後其康將軍會將犯錯誤其儂教育囇放唻去。溫、康兩隻將軍每經過蜀隻堂，許隻堂都着將伊廮供桌𡅏供，做蜀隻名號𡅏「食宴」其儀式，堂𡅏也會煮[[粉乾]]、甜[[粥]]、鹹粥請參加其儂食。最後遘下年暝其新案設香案安厝，號𡅏轉宮。舊底最後蜀工是蜀晡做遘[[九月十五|十五]]天光，過案以後，請師公做安位其儀式，等天光以後各儂過來燒香參拜。現在儀式簡化了，一般也着做遘半暝囝三四點乍會結束。之後，新案選蜀工去請師公過來收起[[五營|五營]]兵馬，念經念囇，將五營罐封起來，這儀式乍算全部結束。 == 做半段 == 除去年年暝蜀回其迎神，九案泰山每蜀隻子年[[做半段]]蜀回，就是講這儀式每十二年會做蜀回。兩隻將軍坐案其大堂做大道場，一般會請師公念經七日晡，也會請儂來做戲。其他其堂號𡅏小堂，也會請師公來做小道場。 做半段其最後是「[[出海]]」其儀式。出海就是搭蜀隻挈柴板、布、紙做其[[船|船囝]]，懸頂廮蜀隻桶桶號𡅏「福桶」，裏勢貯豬血、鷄毛等等垃渣乇，暝晡將這船囝送[[閩江]]𡅏燒唻。福桶順閩江流去海𡅏，寓意[[瘟病]]也乞逐海𡅏去，故此號𡅏「出海」。福州其迎[[五帝]]也有總款其出海儀式。 ==現狀== 現在十三鄉其大部份村都拆遷了，有其村是原拆原遷，鄉里固住這廟附近，總款情況鄉里對信仰比較積極。固有其村拆遷安置是散遘別塊去，儷生夫款信嚽其儂慢慢就少了。並且十三鄉現在是着市區裏勢，儥像舊底敆鄉下。每蜀回迎神其前後都會放[[炮仗]]、燒[[棋盤箔|棋盤]]，[[鑼]][[鼓]]哐哐哐，做𡅏野鬧熱，乞蜀部份市民認為是「噪音擾民」、「污染環境」。迎神也會發生[[塞車]]，有其市民也是意見野大。特別是[[烏山]]骹附近有機關幹部其宿舍，這蜀陣儂受[[無神論]]其影響，一般都看儥起迎神，見覺嚽是「封建迷信」。往年暝每蜀年迎神都會乞儂搦𡅏投訴，有關部門一般儥去去察，都是hĭ糊囇。2016年「九案泰山信俗」乞列入臺江區非物質文化遺產以後，大家儂其觀點開始慢慢改變，投訴其儂變少了。九案泰山府裏勢設蜀隻中華人民共和國[[祿位]]，來求國泰民安。2021年7月，九案泰山府舉辦「慶祝[[中國共產黨]]成立一百週年」其活動，希望利用總款其活動得遘政府其支持。 九案泰山其信仰跟𡅏時代發展。原來演奏其儷有[[十番伬]]，現在也有挈音響放現代音樂了。九案泰山共台灣其[[宜蘭東嶽廟]]文化交流，受遘當地政府其支持。台灣其「[[電音三太子]]」等等新其乇也敆這前後傳入福州，對福州迎神產生影響。青年哥加入迎神以後，開始敆傳統儀式裏勢加入現代元素，像「合興社」總款其青年哥社團，設計[[卡通]]神像，利用互聯網宣傳。固有青年哥通過[[抖音]]等等[[短視頻]]平臺[[現場直播|直播]]迎神，讓固価儂瞭解九案泰山這信仰。有其青年哥有頭腦，伊各儂卜想將傳統信仰做成文化創意產業。但是有其儂見覺加入恰価商業化元素，本身就是偏離傳統信仰其初心。 == 九案十三鄉其堂 == {| class="wikitable" |+九案十三鄉其堂 ![[境]] !案 !堂 !堂其地址 !堂其坐標 !備註 |- | rowspan="3" |石部境 | rowspan="3" |太平山案 | [[太平山堂]]（九案泰山府總堂） |臺江區太平二弄44號 | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt">{{引用網站 |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[山仔裏陰陽專案堂]] |九案泰山府總堂其對面街附近。庭芳苑、融信雙杭城朗庭之間 | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[雙浦頭協心堂]] |臺江區雙浦巷16號榕發玖熹雅筑北區裏勢 | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | 浦東境 | 浦東案 | [[浦東堂]] |臺江區白馬南路305-1號 | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起。 |- | 浦西境 | 浦西案 | [[浦西福壽宮|浦西福壽堂]] |臺江區浦西路6號浦西村裏勢 | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所。臺江區不可移動文物點。 |- | 靈通境 | 洋柄案 | [[洋柄同心堂]] |臺江區交通路40號（福建醫科大學大門附近） | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | 拆遷以後買店安置 |- | rowspan="2" |感應境 | rowspan="2" |河上案 | [[河上救生堂]] |臺江區白馬南路432號 | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | 拆遷以後重起。臺江區文物保護單位。 |- |[[下河堂]] |臺江區下河裏84號 | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- |教場坂境 | 教場坂案 | [[教場坂堂]] |鼓樓區加洋巷28號（加洋巷共教場巷交叉墿口邊兜） | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所 |- |嘉興境 | 西營案 | [[西營裏長生堂]] |鼓樓區加洋新村裏勢 | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |暫安小區裏勢，無固定其廟 |- |上洋境 | 西洋案 | [[西洋積善堂]] |臺江區西洋里西洋新村裏勢 | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- | rowspan="2" |河東護民境 | rowspan="2" |斗池案 | [[斗池堂]] |鼓樓區白馬支路169號斗池新村B區玉斗廣場 | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- |[[涵頭堂]] |臺江區烏山路87號 | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起 |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = 九案十三鄉其堂 |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = 太平山 |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = 山仔裏 |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = 雙浦頭 |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = 浦東 |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = 浦西 |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = 洋柄 |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = 河上（上河上） |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = 下河（下河上） |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = 教場坂 |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = 西營 |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = 西洋 |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = 斗池 |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = 涵頭 }} |- |} ==歷年問杯結果== 文革以前其資料參考《河上王氏族譜》。九幾年以後其資料由九案泰山各隻管委會統計。 {| class="wikitable" |- ! 公曆年份 !! 干支年份 !! 坐案其堂 !! 備註 |- | 1944年 || 民國三十三年甲申 || 西洋積善堂 || 西洋[[做半段]]。 |- | 1945年 || 民國三十四年乙酉 || || |- | 1946年 || 民國三十五年丙戌 || 洋柄同心堂 || |- | 1947年 || 民國三十六年丁亥 || 河上救生堂 || |- | 1948年 || 民國三十七年戊子 || 涵頭大堂 || |- | 1949年 || 民國三十八年己丑 || 教場坂堂 || |- | 1950年 || 庚寅年 || 斗池社 || |- | 1951年 || 辛卯年 || 浦東大堂 || |- | 1952年 || 壬辰年 || 斗池社 || |- | 1953年 || 癸巳年 || 浦西福壽堂 || |- | 1954年 || 甲午年 || 太平山堂 || |- | 1955年 || 乙未年 || 河上救生堂 || |- | 1956年 || 丙申年 || 太平山堂 || |- | 1957年 || 丁酉年 || || |- | 1958年 || 戊戌年 || 斗池社 || |- | 1959年 || 己亥年 || || |- | 1960年 || 庚子年 || 浦西福壽堂 || |- | 1961年 || 辛丑年 || 河上救生堂 || |- | 1962年 || 壬寅年 || 太平山堂 || |- |colspan="4" align="center"|''1963年遘1990年期間停止舉辦'' |- | 1991年 || 辛未年 || ''太平山堂'' || 太平山做半段。無問杯。 |- | 1992年 || 壬申年 || ''太平山堂'' || 無問杯 |- | 1993年 || 癸酉年 || 洋柄同心堂 || 鐵嶺做半段。恢復以後頭回十三鄉聯合迎神、問杯。 |- | 1994年 || 甲戌年 || 河上救生堂 || |- | 1995年 || 乙亥年 || 河上救生堂|| 復案 |- | 1996年 || 丙子年 || 西營長生堂 || |- | 1997年 || 丁丑年 || 西洋積善堂 || |- | 1998年 || 戊寅年 || 浦東境大堂 || |- | 1999年 || 己卯年 || 河上救生堂 || |- | 2000年 || 庚辰年 || 西洋積善堂 || |- | 2001年 || 辛巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2002年 || 壬午年 || 西洋積善堂 || |- | 2003年 || 癸未年 || 西營長生堂 || |- | 2004年 || 甲申年 || 浦西福壽堂 || |- | 2005年 || 乙酉年 || 浦東境大堂 || |- | 2006年 || 丙戌年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2007年 || 丁亥年 || 河上救生堂 || |- | 2008年 || 戊子年 || 西洋積善堂 || 西洋做半段。十三鄉聯合迎神。 |- | 2009年 || 己丑年 || 下河上大堂 || |- | 2010年 || 庚寅年 || 教場坂堂 || |- | 2011年 || 辛卯年 || 斗池社 || |- | 2012年 || 壬辰年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2013年 || 癸巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2014年 || 甲午年 || 教場坂堂 || |- | 2015年 || 乙未年 || 斗池社 || |- | 2016年 || 丙申年 || 洋柄同心堂 || |- | 2017年 || 丁酉年 || 太平山堂 || 邀請臺灣宜蘭東嶽廟聯合迎神。 |- | 2018年 || 戊戌年 || 西洋積善堂 || |- | 2019年 || 己亥年 || 山仔裏陰陽專案堂 || |- | 2020年 || 庚子年 || 西洋積善堂 || |- | 2021年 || 辛丑年 || 洋柄同心堂 || |- | 2022年 || 壬寅年 || 浦東境大堂 || 試杯：西營長生堂 |- | 2023年 || 癸卯年 || 教場坂堂 || 試杯：山仔裏陰陽專案堂 |- | 2024年 || 甲辰年 || 教場坂堂 || 復案。試杯：西洋積善堂 |- | 2025年 || 乙巳年 || 太平山堂 || 試杯：浦西福壽堂 |- |} ==尾註== {{維基新聞|儂共神明其共振_九案十三鄉迎神}} {{reflist}} ==參考資料== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{引用期刊|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{引用網站|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{引用期刊|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{引書|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:道教]] e14pmv1n7qwxrkqo726gxv8fseg4cib 105735 105732 2026-09-14T16:46:57Z Davidzdh 7058 /* */ 㑚字 105735 wikitext text/x-wiki {{twin|1}} '''九案泰山'''是[[福州]][[臺江區|臺江]]附近其蜀隻村廟信仰聯合體。供九案泰山其廟都染有十三隻堂，統稱「九案十三堂」。九案泰山透底無「總堂」其概念。但是按政府規定，[[太平山堂]]以「九案泰山府」其名字註冊成這信仰其總堂，這太平山堂着臺江區太平二弄邊兜。 九案泰山供[[東嶽大帝]]其部下[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]，伊兩隻乞信徒號𡅏溫泰山、康泰山。正正「泰山」是指泰山爺「東嶽大帝」，溫、康兩隻將軍着告「都統」，將伊兩隻告做「泰山」㑚是因為尊重。溫將軍共康將軍乞告做「九千歲」，就是共泰山爺這「萬歲」區別開來。[[道士|師公]]對兩隻將軍其講法也是「九案泰山」，使「九案」來限定「泰山」，共正宗其泰山爺區別開來。 九案泰山敆南臺十三鄉有自家其分堂，分堂裏勢坐其是兩隻都統其部下。每蜀年其九月初一遘十四，十三堂分成九組參加[[迎神]]活動，號𡅏「迎泰山」。這九組乞當地儂號𡅏「九案」，「九案泰山」其名字就是總款來其。十二[[問杯]]，決定下年暝兩隻都統着坐底隻堂𡅏。十三堂有其蜀鄉蜀案，有其兩、三鄉蜀案，都染有九案。 ==信仰區域== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941年其南臺十三鄉。其中「上河上」就是河上，「下河上」就是河下，「石步頭」就是雙浦頭，「下河上」西南無名字其村是洋柄。]] 九案泰山信仰其區域號𡅏九案十三鄉，也號𡅏南臺十三鄉。這十三鄉包括太平山、山仔裏、涵頭、教場坂、浦東、浦西、西洋、斗池、西營、洋柄、雙浦頭、河上、河下這十三隻村。這地方有3420[[平方米|平方]]許罔大，相當今旦[[臺江]]西北共[[鼓樓]]西南，東遘[[八一七路]]共[[洋中路]]，西遘[[二環路]]共[[長汀路]]，北遘[[烏山路]]共[[黎明路]]，南遘[[寧化路]]共邊兜其江墘社巷、浦西境巷，一直遘[[大廟山]]。下底講囇十三鄉其具體方位。 太平村敆太平山，太平山是[[吉祥山]]西南其蜀隻嫩嫩其山包。2014年拆遷，地敆今旦太平二弄東邊其融信雙杭別院小區。 山仔裏村敆太平山對面。2014年拆遷，地敆今旦山仔裏北邊其庭芳苑。 浦東村，[[文革]]其前後改名號𡅏紅旗村。[[1990年代|九幾年]]末期原拆原遷，地敆浦東新村。 浦西村，1992年火燒厝，蜀部份柴欄厝乞燒平八，這蜀陣儂1994年搬去新起其浦西境新村住。剩下來其厝着2021年全部拆遷，地敆寧化路共浦西路交叉墿口邊兜。 斗池村，起着[[斗池山]]東南勢。1990年原拆原遷，地敆今旦斗池新居、斗池新村。 涵頭村着2000年拆遷，地敆今旦[[西洋路]]共[[白馬中路]]交叉墿口邊兜其白馬花園。 西洋村着1991年趁[[柴欄厝]]改成今旦其西洋新村，地敆西洋路邊兜。 西營村敆教場坂西南勢，2002年拆蜀部份，2007年全部拆唻，地敆今旦加洋新村附近。 教場坂村着2000年拆蜀部份，2014年全部拆唻，地敆今旦烏山九巷小區附近。 河上復號𡅏上河上，2001年拆遷，地敆今旦上河裏共仁德路附近，仱屬[[福建醫科大學附屬第一醫院]]其地。 河下復號𡅏下河上，是趁河上分出來其村。2001年拆唻蜀部份。這村今旦固敆𡅏，着福建醫科大學附屬第一醫院骿後其下河裏。 洋柄復號𡅏洋坪，敆河下西南勢。1996年拆遷，地敆[[福建醫科大學]]附近。 雙浦頭復號𡅏石步頭，[[1980年代|八幾年]]，雙浦頭村趁柴欄厝改成今旦其雙浦頭新村，敆[[工業路]]墿邊其雙浦頭弄。 除去這十三隻村，附近其大王、燕後、菏澤、長汀、寧化、江墘、義洲也信九案泰山： 大王村（[[地名雅化]]寫作大鳳村），着[[大王山]]東南勢其山骹，地敆今旦[[斗池路]]邊兜其大鳳巷、鳳凰北新村附近。 燕後（地名雅化寫作院後），地敆今旦[[祥坂路]]共望龍路交叉墿口附近。 菏澤，地敆今旦西二環中路邊兜其荷澤新村附近。 長汀，地敆今旦西二環中路邊兜其長汀裏花園附近。 寧化，地敆今旦寧化路共寧化支路交叉墿口西北勢，差不多就是2025年拆遷其寧化新村其地。 江墘，地敆今旦江墘社巷，[[華僑中學]]骿後。大部份乞拆唻變成華僑中學其地，儷剩幾落厝。 義洲，地敆今旦浦西境新村、錦標園附近。 ==歷史== 信九案泰山其地區着舊底福州城外斗西南方位其郊區，租塊舊底蜀七處都是[[堘]]，[[溪|溪囝]][[池|池囝]]成堆三，福州儂將租塊附近號𡅏[[十八洋]]。生總款其地方野容易發[[蟲|蟲囝]]，舊底野稠發生[[傳染病]]。故此，租塊其百姓會供瘟神來保佑自家儥得傳染病。 九案泰山其信仰有四五百年其歷史，供[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]。溫都統名瓊，官封「東岱嶽宗御前忠靖王」；康都統名席，官封「東岱嶽宗御前英烈王」；伊兩隻將軍都是因為治好盡価百姓其[[瘟病]]乞[[玉皇上帝]]封官，屬東嶽大帝管，都是[[東嶽十太保]]之一。最早儷着太平山村有供兩隻將軍，太平山其香火是趁福州城北其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]請來其。大概着[[唐朝]]末期遘[[宋朝]]初期其前後，南臺發生瘟病，盡価儂感染，儷有供兩隻將軍其太平山村受災最輕，故此附近其村都聯合起來供兩隻將軍，以求保佑，都染13村。最早十三鄉盡逼，無能耐起專門其廟，菩薩共[[叠骨]]都是供着大厝人家其廳中，或者廮[[本地大王|大王爺]]其廟𡅏。差不多[[明朝]]、[[清朝]]其前後，各隻鄉乍陸陸續續開始起專門其廟來供兩隻將軍下底其骹囝。 九案泰山其信仰敆福建比較特殊：十三隻村共同供蜀樣其菩薩，信仰聯合體比較大；每蜀隻村都有自家其村廟，但是供其主神是按問杯其結果輪𡅏坐十三隻堂𡅏，伓是長期坐蜀隻廟𡅏；另外，迎神是以接送主神其方式開始，嚽也是比較特別。 最早，東門其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]迎神活動是最大最隆重其。[[文革]]以後，迎神活動乞禁止，仱夫塊其迎神無了。九案泰山其迎神許前後也停唻，但是遘[[1990年代|九幾年]]，九案泰山其迎神活動復恢復了，固有盡価青年哥加入來。雖然講十三村都拆遷差不多了，九案泰山其迎神固留𡅏，固做𡅏盡鬧熱，年年暝參加其儂少有幾百人，多有千幾人，是今旦福州城區最大其迎神活動。 2016年3月，臺江區政府將「九案泰山信俗」列入臺江區第二批非物質文化遺產名錄。<ref>{{引用網站 |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2017年10月31號遘11月2號，頭屆「海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節」舉辦，請台灣其[[宜蘭東嶽廟]]其儂來參加。<ref>{{引用網站 |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{引用網站 | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref>2018年，十三鄉也派儂去參加宜蘭東嶽廟其「宜蘭大拜拜」迎神活動，這迎神迎其是[[東嶽大帝]]。<ref>{{引用網站 | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref>2021年10月17號，「閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動」敆[[西洋積善堂]]共宜蘭東嶽廟同時舉辦。<ref>{{引用網站 |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref>2024年10月15號遘17號，[[香港]][[東華三院]]派儂來福州看九案泰山迎神。<ref>{{引用網站 |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> == 迎神 == 每蜀年[[九月初一]]其午時是溫、康兩隻將軍開堂辦公其時間，最近幾年因為時間趕，經常提早遘[[八月三十]]暝晡就開堂了。開堂之前，供着西營裏長生堂其兩隻「泰山護駕大將軍」大伯、二伯出發去舊案溫、康兩隻將軍夫塊護駕。十三堂做簡單其儀式，將廟裏勢其溫、康兩隻將軍換上新其衣裳，換衣裳由山仔裏堂負責。儀式結束以後，將五營罐其封條扯唻，蓋蓋翻開，寓意將[[五營|五營兵馬司]]其兵囝放出去巡，為迎神做準備。舊底開案以後固有問案、罪人戴枷其流程，經過[[文革]]破壞以後，今旦已經無去了。 接下來其[[九月初二|初二]]遘[[九月初八|初八]]就是十三堂自家其迎神活動。其他十二隻堂供其神遘舊案，向康將軍拜壽。[[九月初九|初九]]是康將軍其生日（溫將軍生日是[[五月初五]]），按傳統着做儀式、擺供品、放[[炮仗]]、聚餐等等。[[九月十一|十一]]暝晡遊馬爐，派儂扛𡅏馬爐巡十三鄉。馬爐是有馬頭其[[香爐]]，懸頂插𡅏兩隻將軍其[[令旗]]，扛馬爐其儂號𡅏馬夫。舊底十三鄉有其墿盡窄，轎無能耐入去，馬爐遘其地方就相當溫、康兩隻將軍行過蜀樣。 [[九月十二]]未時（差不多下晝蜀點遘三點）[[問杯]]，通過gĕ̤h[[珓杯|杯]]其方式決定下年暝溫、康兩隻將軍坐底隻堂𡅏。問杯前蜀工一般會「試杯」一回，「試杯」其結果儥算數。問杯其先後順序也是固定其。問杯其前後，各堂堂主跪兩隻將軍面前，師公將兩片杯向天𡅏gĕ̤h。兩片杯儷是蜀正蜀反號𡅏「聖杯」，代表將軍贊同。每回問杯結束，按傳統都有「奪馬牌」其儀式。馬牌是蜀隻柴牌，得遘馬牌其案就代表下年暝將軍坐嘻案其堂𡅏。儷是得遘坐案資格其案是幾隻堂合蜀堆其，就按許隻案內部其規定，決定兩隻將軍到底着坐底隻堂𡅏。太平山案其具體約定是：按太平山、山仔裏、雙浦頭這順序輪𡅏坐。河上案其約定是：河上輪兩回、河下輪蜀回。斗池案其約定是：斗池輪兩回、涵頭輪蜀回。聽講自家其堂得遘「蜀聖」（蜀隻聖杯），贏其許堂其青年哥此刻kĕk最快速度將馬牌奪去，罔躃罔聼自家其堂有無得遘「兩聖」（兩隻聖杯）。儷是無，就將馬牌還轉去，由下蜀案其青年哥接上。就總款連𡅏gĕ̤h，儷是都是蜀正蜀反號𡅏「三聖」（三隻聖杯），三聖定案，決定明年坐其堂。儷是gĕ̤h蜀輪下來九隻案都未中，就按固定順序再gĕ̤h蜀輪，gĕ̤h遘有案是「三聖」為止。明年暝坐其固是今年其案號𡅏「復案」。 [[九月十三|十三]]許日敆舊案迎神，之後將神請遘行台暫時歇骹，按習慣行台一般設着西洋積善堂。十三暝晡會使敆西洋附近迎神。[[九月十四|十四]]暝晡八點趁行台出發，巡過十三鄉。這工也是最隆重其蜀工，每隻鄉都會做儀式，菩薩經過其地方儂都着擺供桌接神，號𡅏擺暝。迎神其前後，溫將軍行前，康將軍行後。有蜀種講法是溫將軍嚴厲，康將軍仁慈。儷是做呆事乞溫將軍看見直接搦起來，行骿後其康將軍會將犯錯誤其儂教育囇放唻去。溫、康兩隻將軍每經過蜀隻堂，許隻堂都着將伊廮供桌𡅏供，做蜀隻名號𡅏「食宴」其儀式，堂𡅏也會煮[[粉乾]]、甜[[粥]]、鹹粥請參加其儂食。最後遘下年暝其新案設香案安厝，號𡅏轉宮。舊底最後蜀工是蜀晡做遘[[九月十五|十五]]天光，過案以後，請師公做安位其儀式，等天光以後各儂過來燒香參拜。現在儀式簡化了，一般也着做遘半暝囝三四點乍會結束。之後，新案選蜀工去請師公過來收起[[五營|五營]]兵馬，念經念囇，將五營罐封起來，這儀式乍算全部結束。 == 做半段 == 除去年年暝蜀回其迎神，九案泰山每蜀隻子年[[做半段]]蜀回，就是講這儀式每十二年會做蜀回。兩隻將軍坐案其大堂做大道場，一般會請師公念經七日晡，也會請儂來做戲。其他其堂號𡅏小堂，也會請師公來做小道場。 做半段其最後是「[[出海]]」其儀式。出海就是搭蜀隻挈柴板、布、紙做其[[船|船囝]]，懸頂廮蜀隻桶桶號𡅏「福桶」，裏勢貯豬血、鷄毛等等垃渣乇，暝晡將這船囝送[[閩江]]𡅏燒唻。福桶順閩江流去海𡅏，寓意[[瘟病]]也乞逐海𡅏去，故此號𡅏「出海」。福州其迎[[五帝]]也有總款其出海儀式。 ==現狀== 現在十三鄉其大部份村都拆遷了，有其村是原拆原遷，鄉里固住這廟附近，總款情況鄉里對信仰比較積極。固有其村拆遷安置是散遘別塊去，儷生夫款信嚽其儂慢慢就少了。並且十三鄉現在是着市區裏勢，儥像舊底敆鄉下。每蜀回迎神其前後都會放[[炮仗]]、燒[[棋盤箔|棋盤]]，[[鑼]][[鼓]]哐哐哐，做𡅏野鬧熱，乞蜀部份市民認為是「噪音擾民」、「污染環境」。迎神也會發生[[塞車]]，有其市民也是意見野大。特別是[[烏山]]骹附近有機關幹部其宿舍，這蜀陣儂受[[無神論]]其影響，一般都看儥起迎神，見覺嚽是「封建迷信」。往年暝每蜀年迎神都會乞儂搦𡅏投訴，有關部門一般儥去去察，都是hĭ糊囇。2016年「九案泰山信俗」乞列入臺江區非物質文化遺產以後，大家儂其觀點開始慢慢改變，投訴其儂變少了。九案泰山府裏勢設蜀隻中華人民共和國[[祿位]]，來求國泰民安。2021年7月，九案泰山府舉辦「慶祝[[中國共產黨]]成立一百週年」其活動，希望利用總款其活動得遘政府其支持。 九案泰山其信仰跟𡅏時代發展。原來演奏其儷有[[十番伬]]，現在也有挈音響放現代音樂了。九案泰山共台灣其[[宜蘭東嶽廟]]文化交流，受遘當地政府其支持。台灣其「[[電音三太子]]」等等新其乇也敆這前後傳入福州，對福州迎神產生影響。青年哥加入迎神以後，開始敆傳統儀式裏勢加入現代元素，像「合興社」總款其青年哥社團，設計[[卡通]]神像，利用互聯網宣傳。固有青年哥通過[[抖音]]等等[[短視頻]]平臺[[現場直播|直播]]迎神，讓固価儂瞭解九案泰山這信仰。有其青年哥有頭腦，伊各儂卜想將傳統信仰做成文化創意產業。但是有其儂見覺加入恰価商業化元素，本身就是偏離傳統信仰其初心。 == 九案十三鄉其堂 == {| class="wikitable" |+九案十三鄉其堂 ![[境]] !案 !堂 !堂其地址 !堂其坐標 !備註 |- | rowspan="3" |石部境 | rowspan="3" |太平山案 | [[太平山堂]]（九案泰山府總堂） |臺江區太平二弄44號 | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt">{{引用網站 |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[山仔裏陰陽專案堂]] |九案泰山府總堂其對面街附近。庭芳苑、融信雙杭城朗庭之間 | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[雙浦頭協心堂]] |臺江區雙浦巷16號榕發玖熹雅筑北區裏勢 | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | 浦東境 | 浦東案 | [[浦東堂]] |臺江區白馬南路305-1號 | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起。 |- | 浦西境 | 浦西案 | [[浦西福壽宮|浦西福壽堂]] |臺江區浦西路6號浦西村裏勢 | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所。臺江區不可移動文物點。 |- | 靈通境 | 洋柄案 | [[洋柄同心堂]] |臺江區交通路40號（福建醫科大學大門附近） | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | 拆遷以後買店安置 |- | rowspan="2" |感應境 | rowspan="2" |河上案 | [[河上救生堂]] |臺江區白馬南路432號 | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | 拆遷以後重起。臺江區文物保護單位。 |- |[[下河堂]] |臺江區下河裏84號 | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- |教場坂境 | 教場坂案 | [[教場坂堂]] |鼓樓區加洋巷28號（加洋巷共教場巷交叉墿口邊兜） | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所 |- |嘉興境 | 西營案 | [[西營裏長生堂]] |鼓樓區加洋新村裏勢 | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |暫安小區裏勢，無固定其廟 |- |上洋境 | 西洋案 | [[西洋積善堂]] |臺江區西洋里西洋新村裏勢 | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- | rowspan="2" |河東護民境 | rowspan="2" |斗池案 | [[斗池堂]] |鼓樓區白馬支路169號斗池新村B區玉斗廣場 | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- |[[涵頭堂]] |臺江區烏山路87號 | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起 |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = 九案十三鄉其堂 |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = 太平山 |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = 山仔裏 |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = 雙浦頭 |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = 浦東 |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = 浦西 |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = 洋柄 |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = 河上（上河上） |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = 下河（下河上） |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = 教場坂 |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = 西營 |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = 西洋 |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = 斗池 |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = 涵頭 }} |- |} ==歷年問杯結果== 文革以前其資料參考《河上王氏族譜》。九幾年以後其資料由九案泰山各隻管委會統計。 {| class="wikitable" |- ! 公曆年份 !! 干支年份 !! 坐案其堂 !! 備註 |- | 1944年 || 民國三十三年甲申 || 西洋積善堂 || 西洋[[做半段]]。 |- | 1945年 || 民國三十四年乙酉 || || |- | 1946年 || 民國三十五年丙戌 || 洋柄同心堂 || |- | 1947年 || 民國三十六年丁亥 || 河上救生堂 || |- | 1948年 || 民國三十七年戊子 || 涵頭大堂 || |- | 1949年 || 民國三十八年己丑 || 教場坂堂 || |- | 1950年 || 庚寅年 || 斗池社 || |- | 1951年 || 辛卯年 || 浦東大堂 || |- | 1952年 || 壬辰年 || 斗池社 || |- | 1953年 || 癸巳年 || 浦西福壽堂 || |- | 1954年 || 甲午年 || 太平山堂 || |- | 1955年 || 乙未年 || 河上救生堂 || |- | 1956年 || 丙申年 || 太平山堂 || |- | 1957年 || 丁酉年 || || |- | 1958年 || 戊戌年 || 斗池社 || |- | 1959年 || 己亥年 || || |- | 1960年 || 庚子年 || 浦西福壽堂 || |- | 1961年 || 辛丑年 || 河上救生堂 || |- | 1962年 || 壬寅年 || 太平山堂 || |- |colspan="4" align="center"|''1963年遘1990年期間停止舉辦'' |- | 1991年 || 辛未年 || ''太平山堂'' || 太平山做半段。無問杯。 |- | 1992年 || 壬申年 || ''太平山堂'' || 無問杯 |- | 1993年 || 癸酉年 || 洋柄同心堂 || 鐵嶺做半段。恢復以後頭回十三鄉聯合迎神、問杯。 |- | 1994年 || 甲戌年 || 河上救生堂 || |- | 1995年 || 乙亥年 || 河上救生堂|| 復案 |- | 1996年 || 丙子年 || 西營長生堂 || |- | 1997年 || 丁丑年 || 西洋積善堂 || |- | 1998年 || 戊寅年 || 浦東境大堂 || |- | 1999年 || 己卯年 || 河上救生堂 || |- | 2000年 || 庚辰年 || 西洋積善堂 || |- | 2001年 || 辛巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2002年 || 壬午年 || 西洋積善堂 || |- | 2003年 || 癸未年 || 西營長生堂 || |- | 2004年 || 甲申年 || 浦西福壽堂 || |- | 2005年 || 乙酉年 || 浦東境大堂 || |- | 2006年 || 丙戌年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2007年 || 丁亥年 || 河上救生堂 || |- | 2008年 || 戊子年 || 西洋積善堂 || 西洋做半段。十三鄉聯合迎神。 |- | 2009年 || 己丑年 || 下河上大堂 || |- | 2010年 || 庚寅年 || 教場坂堂 || |- | 2011年 || 辛卯年 || 斗池社 || |- | 2012年 || 壬辰年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2013年 || 癸巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2014年 || 甲午年 || 教場坂堂 || |- | 2015年 || 乙未年 || 斗池社 || |- | 2016年 || 丙申年 || 洋柄同心堂 || |- | 2017年 || 丁酉年 || 太平山堂 || 邀請臺灣宜蘭東嶽廟聯合迎神。 |- | 2018年 || 戊戌年 || 西洋積善堂 || |- | 2019年 || 己亥年 || 山仔裏陰陽專案堂 || |- | 2020年 || 庚子年 || 西洋積善堂 || |- | 2021年 || 辛丑年 || 洋柄同心堂 || |- | 2022年 || 壬寅年 || 浦東境大堂 || 試杯：西營長生堂 |- | 2023年 || 癸卯年 || 教場坂堂 || 試杯：山仔裏陰陽專案堂 |- | 2024年 || 甲辰年 || 教場坂堂 || 復案。試杯：西洋積善堂 |- | 2025年 || 乙巳年 || 太平山堂 || 試杯：浦西福壽堂 |- |} ==尾註== {{維基新聞|儂共神明其共振_九案十三鄉迎神}} {{reflist}} ==參考資料== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{引用期刊|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{引用網站|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{引用期刊|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{引書|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:道教]] b9jexypt0smfw6hi5ekd4pml2v18yru 0 32968 105645 105609 2026-09-14T14:54:49Z Davidzdh 7058 /* Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu */ 重複去了 105645 wikitext text/x-wiki {{twin|0}} '''Giū-áng Tái-săng''' (九案泰山) sê [[Hók-ciŭ]] [[Dài-gĕ̤ng]] hó-gê̤ṳng gì siŏh ciáh chŏng-miêu (村廟) séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤. Gé̤ṳng Giū-áng Tái-săng gì miêu dŭ niāng ô sĕk-săng ciáh dòng (堂), tūng-chĭng "Giū-áng Sĕk-săng-dòng" (九案十三堂). Giū-áng Tái-săng táu-dā̤ mò̤ "cūng-dòng" (總堂) gì gái-niêng. Dáng-sê áng céng-hū giĕ-dêng, [[Tái-bìng-săng-dòng]] ī "Giū-áng Tái-săng-hū" (九案泰山府) gì miàng-cê ció-cáik siàng ciā séng-ngiōng huák-lŭk-siông gì cūng-dòng, ciā Tái-bìng-săng-dòng diŏh Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) biĕng-dău. Giū-áng Tái-săng gé̤ṳng [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] (東嶽大帝) gì buô-hâ [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統), ĭ lâng ciáh ké̤ṳk séng-dù hô̤ lā̤ "Ŭng Tái-săng" (溫泰山), "Kŏng Tái-săng" (康泰山). Ciáng-ciáng Tái-săng sê cī Tái-săng-iè "Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤", Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng diŏh gó̤ "dŭ-tūng" (都統), ciŏng ĭ lâng ciáh gó̤ có̤ "Tái-săng" nâ sê ĭng-ôi cŏng-dâe̤ng. Ŭng Ciŏng-gŭng gâe̤ng Kŏng Ciŏng-gŭng ké̤ṳk gó̤ có̤ "Giū-chiĕng-suói" (九千歲), gâe̤ng Tái-săng-iè ciā "uâng-suói" (萬歲) kṳ̆-biék kŭi lì. [[Dô̤-sê̤ṳ|Săi-gŭng]] dó̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng gì gōng-huák iâ sê "Giū-áng Tái-săng", sāi "Giū-áng" (九案) lì âing-dêng "Tái-săng" (泰山), gâe̤ng ciáng-cŭng gì Tái-săng-iè kṳ̆-biék kŭi lì. Giū-áng Tái-săng găk Nàng-dàng Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉) ô cê-gă gì hŭng-dòng (分堂), hŭng-dòng diē-sié sô̤i gì sê lâng ciáh dŭ-tūng gì buô-hâ. Muōi siŏh nièng gì [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gáu [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-sé]], sĕk-săng-dòng buŏng siàng gāu cū chăng-gă [[ngiàng-sìng]] uăk-dông, hô̤ lā̤ "ngiàng Tái-săng" (迎泰山). Ciā gāu cū ké̤ṳk dŏng-dê nè̤ng hô̤ lā̤ "Giū-áng" (九案), "Giū-áng Tái-săng" gì miàng-cê cêu sê ciŏng-uâng lì gì. Sĕk-nê [[muóng-buŏi]], giók-dêng â̤-nièng-màng lâng ciáh dŭ-tūng diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Sĕk-săng-dòng ô gì siŏh hiŏng siŏh áng (案), ô gì lâng săng hiŏng siŏh áng, dŭ niāng ô gāu ciáh áng. ==Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941 nièng gì Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Gì-dṳ̆ng "Siông-ò̤-siông" (上河上) cêu-sê Ò̤-siông, "Â-ò̤-siông" (下河上) cêu-sê Ò̤-â, "Siŏh-buô-tàu" (石步頭) cêu-sê Sĕ̤ng-puō-tàu. "Â-ò̤-siông" să̤-nàng mò̤ miàng-cê gì chŏng sê Iòng-bāng.]] Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng kṳ̆-mĭk hô̤ lā̤ Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng (九案十三鄉), iâ hô̤ lā̤ Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Ciā Sĕk-săng-hiŏng bău-guák Tái-bìng-săng (太平山), Săng-giāng-diē (山仔裏), Hàng-tàu (涵頭), Gá-diòng-bāng (教場坂), Puō-dĕ̤ng (浦東), Puō-să̤ (浦西), Să̤-iòng (西洋), Dāu-diè (斗池), Să̤-iàng (西營), Iòng-bāng (洋柄), Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭), Ò̤-siông (河上), Ò̤-â (河下) cī 13 ciáh chŏng. Ciā dê-huŏng ô 3420 [[bìng-huŏng-mī|bìng-huŏng]] hī māng duâi, siŏng-dŏng gĭng-dáng [[Dài-gĕ̤ng]] să̤-báe̤k gâe̤ng [[Gū-làu]] să̤-nàng, dĕ̤ng gáu [[Báik-ék-chék-lô]] (八一七路) gâe̤ng [[Iòng-dṳ̆ng-lô]] (洋中路), să̤ gáu [[Nê-kuàng-lô]] (二環路) gâe̤ng [[Dòng-tĭng-lô]] (長汀路), báe̤k gáu [[Ŭ-săng-lô]] (烏山路) gâe̤ng [[Là̤-mìng-lô]] (黎明路), nàng gáu [[Nìng-huá-lô]] (寧化路) gâe̤ng biĕng-dău gì Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), Puō-să̤-gīng-háe̤ng (浦西境巷, ék-dĭk gáu [[Dâi-miêu-săng]] (大廟山). Â-dā̤ gōng lâ Sĕk-săng-hiŏng gì gê̤ṳ-tā̤ huŏng-ôi. Tái-bìng-chŏng (太平村) găk Tái-bìng-săng (太平山), Tái-bìng-săng sê [[Gék-siòng-săng]] (吉祥山) să̤-nàng gì siŏh ciáh nâung-nâung gì săng-bău. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) dĕ̤ng-biĕng gì Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng Biék-iêng (融信雙杭別院) siēu-kṳ̆. Săng-giāng-diē-chŏng (山仔裏村) găk Tái-bìng-chŏng dó̤i-méng. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Săng-giāng-diē báe̤k-biĕng gì Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑). Puō-dĕ̤ng-chŏng (浦東村), [[Ùng-gáik]] gì sèng-âu gāi-miàng hô̤ lā̤ È̤ng-gì-chŏng (紅旗村). [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]] muăk-gĭ nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk Puō-dĕ̤ng Sĭng-chŏng (浦東新村). Puō-să̤-chŏng (浦西村), 1992 nièng huōi-siĕu-chió, siŏh-buô-hông chà-làng-chió ké̤ṳk siĕu bàng-báik, cī siŏh-dêng nè̤ng 1994 nièng buăng kó̤ sĭng kī gì Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村) dêu. Diông giâ lì gì chió diŏh 2021 nièng ciòng-buô cháik-chiĕng, dê găk Nìng-huá-lô gâe̤ng Puō-să̤-lô (浦西路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău. Dāu-diè-chŏng (斗池村), kī diŏh [[Dāu-diè-săng]] (斗池山) dĕ̤ng-nàng-sié. 1990 nièng nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Dāu-diè Sĭng-gṳ̆ (斗池新居), Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村). Hàng-tàu-chŏng (涵頭村) diŏh 2000 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng [[Să̤-iòng-lô]] (西洋路) gâe̤ng [[Băh-mā Dṳ̆ng-lô]] (白馬中路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău gì Băh-mā Huă-huòng (白馬花園). Să̤-iòng-chŏng (西洋村) diŏh 1991 nièng téng [[chà-làng-chió]] gāi siàng gĭng-dáng gì Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村), dê găk Să̤-iòng-lô biĕng-dău. Să̤-iàng-chŏng (西營村) găk Gá-diòng-bāng să̤-nàng-sié, 2002 niàng tiáh siŏh buô-hông, 2007 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) hó-gê̤ṳng. Gá-diòng-bāng-chŏng (教場坂村) diŏh 2000 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2014 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Ŭ-săng Gāu-háe̤ng (烏山九巷) siēu-kṳ̆ hó-gê̤ṳng. Ò̤-siông (河上) bô hô̤ lā̤ Siông-ò̤-siông (上河上), 2001 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Siông-ò̤-diē (上河裏) gâe̤ng Ìng-dáik-lô (仁德路) hó-gê̤ṳng, dāng sṳ̆k [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng]] (福建醫科大學附屬第一醫院) gì dê. Ò̤-â (河下) bô hô̤ lā̤ Â-ò̤-siông (下河上), sê téng Ò̤-siông buŏng chók lì gì chŏng, 2001 nièng tiáh lâi siŏh buô-hông. Ciā chŏng gĭng-dáng gó găk lā̤, diŏh Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng piăng-âu gì Â-ò̤-diē (下河裏). Iòng-bāng (洋柄) bô hô̤ lā̤ Iòng-bàng (洋坪), găk Ò̤-â să̤-nàng-sié. 1996 niàng cháik-chiĕng,dê găk [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] (福建醫科大學) hó-gê̤ṳng. Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭) bô hô̤ lā̤ Siŏh-buô-tàu (石步頭), [[1980 nièng-dâi|Báik-gūi-nièng]], Sĕ̤ng-puō-tàu téng chà-làng-chió gāi siàng gĭng-dáng gì Sĕ̤ng-puō-tàu Sĭng-chŏng (雙浦頭新村), găk [[Gĕ̤ng-ngiĕk-lô]] (工業路) diô-biĕng gì Sĕ̤ng-puō-tàu-lâe̤ng (雙浦頭弄). Dṳ̀-kó̤ cī 13 ciáh chŏng, hó-gê̤ṳng gì Dâi-uòng, Iéng-âu, Hò̤-dĕk, Dòng-tĭng, Nìng-huá, Gĕ̤ng-gièng, Ngiê-ciŭ iâ sáng Giū-áng Tái-săng: Dâi-uòng-chŏng (大王村, dê-miàng ngā-huá siā có̤ "大鳳村"), diŏh [[Dâi-uòng-săng]] (大王山) dĕ̤ng-nàng-sié gì săng-kă, dê găk gĭng-dáng [[Dāu-diè-lô]] (斗池路) biĕng-dău gì Dâi-hông-háe̤ng (大鳳巷), Hông-hòng Báe̤k Sĭng-chŏng (鳳凰北新村) hó-gê̤ṳng. Iéng-âu (燕後, [[dê-miàng ngā-huá]] siā có̤ "院後"), dê găk gĭng-dáng [[Siòng-bāng-lô]] (祥坂路) gâe̤ng Uông-lṳ̀ng-lô (望龍路) gău-chă diô-kāu hó-gê̤ṳng. Hò̤-dĕk (菏澤), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô (西二環中路) biĕng-dău gì Hò̤-dĕk Sĭng-chŏng (荷澤新村) hó-gê̤ṳng. Dòng-tĭng (長汀), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô biĕng-dău gì Dòng-tĭng-diē Huă-huòng (長汀裏花園) hó̤-gê̤ṳng. Nìng-huá (寧化), dê găk gĭng-dáng Nìng-huá-lô gâe̤ng Nìng-huá Ciĕ-lô (寧化支路) gău-chă diô-kāu să̤-báe̤k-sié, chă-bók-dŏ̤ cêu-sê 2025 nièng cháik-chiĕng gì Nìng-huá Sĭng-chŏng (寧化新村) gì dê. Gĕ̤ng-gièng (江墘), dê găk gĭng-dáng Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), [[Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk]] (華僑中學) piăng-âu. Duâi buô-hông ké̤ṳk tiáh lâi biéng siàng Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk gì dê, nâ diông gūi lŏ̤h chió. Ngiê-ciŭ (義洲), dê găk gĭng-dáng Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村), Gīng-biĕu-huòng (錦標園) hó-gê̤ṳng. ==Lĭk-sṳ̄== Sáng Giū-áng Tái-săng gì dê-kṳ̆ diŏh gô-dā̤ Hók-ciŭ-siàng ngiê-dāu să̤-nàng huŏng-ôi gì gău-kṳ̆, cŭ-uái gô-dā̤ siŏh-chék-ché̤ṳ dŭ sê [[chèng]], [[kă̤|kă̤-giāng]] [[diè|diè-giāng]] siàng-dŏ̤i-săng, Hók-ciŭ-nè̤ng ciŏng cŭ-uái hó-gê̤ṳng hô̤ lā̤ [[Sĕk-báik-iòng]] (十八洋). Săng ciŏng-uâng gì dê-huŏng iā ṳ̀ng-ê buóh [[tè̤ng|tè̤ng-giāng]], gô-dā̤ iā sèu huák-sĕng [[diòng-niēng-bâng]]. Gó-chṳ̄, cŭ-uái gì báh-sáng â̤ gé̤ṳng ŭng-sìng (瘟神) lì bō̤-iêu cê-gă mâ̤ dáik diòng-niēng-bâng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng ô sé ngô báh nièng gì lĭk-sṳ̄, gé̤ṳng [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統). Ŭng Dŭ-tūng miàng Kìng (瓊), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Dṳ̆ng-cêng-uòng" (東岱嶽宗御前忠靖王), Kŏng Dŭ-tūng miàng Sĭk (席), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Ĭng-liĕk-uòng" (東岱嶽宗御前英烈王); ĭ lâng ciáh ciŏng-gŭng dŭ sê ĭng-ôi dê hō̤ cêng sâ̤ báh-sáng gì [[ŭng-bâng]] ké̤ṳk [[Ngṳ̆k-huòng-siông-dá̤]] hŭng-guăng, sṳ̆k [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] guāng, dŭ sê Dŭng-ngŏk Sĕk Tái-bō̤ (東嶽十太保) cĭ ék. Có̤i cā nâ diŏh Tái-bìng-săng-chŏng ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, Tái-bìng-săng gì hiŏng-huōi sê téng Hók-ciŭ siàng-báe̤k gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] (東嶽廟) chiāng gì. Dâi-kái diŏh [[Dòng-dièu]] muăk-gĭ gáu [[Sóng-dièu]] chĕ̤-gĭ sèng-âu, Nàng-dài huák-sĕng ŭng-bâng, cêng sâ̤ nè̤ng gāng-niēng, nâ ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng gì Tái-bìng-săng-chŏng sêu-căi có̤i kĭng, gó-chṳ̄ hó-gê̤ṳng gì chŏng dŭ lièng-hăk kī lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, ī-giù bō̤-iêu, dŭ niāng 13 ciáh chŏng. Có̤i cā Sĕk-săng-hiŏng cêng bék, mò̤-niĕ-ài kī ciŏng-muòng gì miêu, bù-sák gâe̤ng [[tăk-gáuk]] dŭ sê gé̤ṳng diŏh duâi-chió ìng-gă gì tiăng-dŏng, hĕ̤k-ciā ĕng [[Buōng-gī Dâi-uòng|Dâi-uòng-iè]] gì miêu lā̤. Chă-bók-dŏ̤ [[Mìng-dièu]], [[Chĭng-dièu]] gì sèng-âu, Gáuk-ciáh hiŏng ciáh lṳ̆k-lṳ̆k-sṳ̆k-sṳ̆k kăi-sṳ̄ kī ciŏng-muòng gì miêu lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng â-dā̤ gì kă-giāng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng bī-gáu dĕk-sṳ̀: 13 ciáh chŏng gê̤ṳng-dùng gé̤ṳng siŏh-iông gì bù-sák, séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤ bī-gáu duâi; muōi siŏh ciáh chŏng dŭ ô cê-gă gì chŏng-miêu, dáng-sê gé̤ṳng gì ciō-sìng sê áng muóng-buŏi gì giék-guō lùng lā̤ sô̤i 13 ciáh dòng lā̤, ng-sê dòng-gĭ sô̤i siŏh ciáh dòng lā̤; lêng-ngôi, ngiàng-sìng sê ī ciék-sáe̤ng ciō-sìng gì huŏng-sék kăi-sṳ̄, cuòi iâ sê bī-gáu dĕk-biék. Có̤i-cā, Dĕ̤ng-muòng gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] ngiàng-sìng uăk-dông sê có̤i duâi có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì. [[Ùng-gáik]] ī-hâiu, ngiàng-sìng uăk-dông ké̤ṳk géng-cī, dāng hŭ-uái gì ngiàng-sìng mò̤ lāu. Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng hī sèng-âu iâ dìng lâi, dáng-sê gáu [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]], Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng uăk-dông bók hŭi-hŭk lāu, gó-ô cêng sâ̤ chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē lì. Chŭi-iòng-gŏng sĕk-săng-chŏng dŭ cháik-chiĕng chă-bók-dŏ̤ lāu, Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng gó làu lā̤, gó có̤ lā̤ cêng nâu-iĕk, nièng-nièng-màng chăng-gă gì nè̤ng ciēu ô gūi báh nè̤ng, dŏ̤ ô chiĕng gūi nè̤ng, sê gĭng-dáng Hók-ciŭ siàng-kṳ̆ có̤i duâi gì ngiàng-sìng uăk-dông. 2016 nièng 3 nguŏk, Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ céng-hū ciŏng "Hók-ciŭ Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (福州九案泰山信俗) liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ dâ̤ 2 piĕ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mìng-sāng mìng-liŏh (非物質文化遺產名錄).<ref>{{Cite web |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2017 nièng 10 nguŏk 31 hô̤ gáu 11 nguŏk 2 hô̤, tàu gái "Hāi-hiĕk Liōng-ngiâng (Hók-ciŭ) Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng Tái-săng Ùng-huá-cáik" (海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節) gṳ̄-bâing, chiāng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] (宜蘭東嶽廟) gì nè̤ng lì chăng-gă.<ref>{{cite web |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref> 2018 nièng, Sĕk-săng-hiŏng iâ puái nè̤ng kó̤ chăng-gă Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu gì "Ngì-làng duâi-bái-bái" (宜蘭大拜拜) ngiàng-sìng uăk-dông, ciā ngiàng-sìng ngiàng gì sê [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]].<ref>{{cite web | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref> 2021 nièng 10 nguŏk 17 hô̤, "Mìng-dài chĭng-nièng Tái-săng séng-sṳ̆k hĭ-ngì ùng-huá siáng-siông gău-liù uăk-dông" (閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動) găk [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]] gâe̤ng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu dùng-sì gṳ̄-bâing.<ref>{{cite news |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref> 2024 nièng 10 nguŏk 15 hô̤ gáu 17 hô̤, [[Hiŏng-gē̤ng]] [[Dŭng-huà Săng-iêng]] (東華三院) puái nè̤ng lì Hók-ciŭ káng Giū-áng Tái-săng ngiàng-sìng.<ref>{{cite web |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> ==Ngiàng-sìng== Muōi siŏh nièng [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gì Ngū-sì (午時) sê Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng kŭi-dòng bâing-gŭng gì sì-găng, có̤i-gê̤ṳng gūi nièng ĭng-ôi sì-găng gāng, gĭng-siòng tì-cā gáu [[8 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)|Báik-nguŏk Săng-sĕk]] cêu kŭi-dòng lāu. Kŭi-dòng cĭ sèng, Gé̤ṳng diŏh [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]] gì lâng ciáh "Tái-săng Hô̤-gá Dâi-ciŏng-gŭng" (泰山護駕大將軍) Duâi-báh (大伯), Nê-báh (二伯) chók-huák kó̤ gô-áng (舊案) Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng hŭ-uái hô̤-gá. Sĕk-săng-dòng có̤ gāng-dăng gì ngì-sék, ciŏng miêu diē-sié gì Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng uâng siông sĭng gì ĭ-siòng, uâng ĭ-siòng iù [[Săng-giāng-diē-dòng]] hó-cáik. Ngì-sék giék-sók ī-hâiu, ciŏng Ngū-iàng-guáng (五營罐) gì hŭng-dièu tiē lâi, gái-gái huăng kŭi, ngê̤ṳ-é ciŏng [[Ngū-iàng|Ngū-iàng Bĭng-mā-sĭ]] (五營兵馬司) gì bĭng-giāng bóng chók kó̤ sùng, ôi ngiàng-sìng có̤ cūng-bê. Gô-dā̤ kŭi-dòng ī-hâiu gó ô muóng-áng (問案), cô̤i-ìng dái-già (罪人戴枷) gì liù-tiàng, gĭng-guó [[Ùng-gáik]] páuk-huâi ī-hâiu, gĭng-dáng ī-gĭng mò̤ kó̤ lāu. Ciék-giâ-lì gì [[9 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-nê]] gáu [[9 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-báik]] cêu-sê sĕk-săng-dòng cê-gă gì ngiàng-sìng uăk-dông. Gì-tă sĕk-nê ciáh dòng gé̤ṳng gì sìng gáu gô-áng, hióng Kŏng Ciŏng-gŭng bái-sêu. [[9 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)|Chĕ̤-gāu]] sê Kŏng Ciŏng-gŭng gì săng-nĭk (Ŭng Ciŏng-gŭng săng-nĭk sê [[5 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)|ngū-nguŏk chĕ̤-ngô]]), áng diòng-tūng diŏh có̤ ngì-sék, bā̤ gé̤ṳng-pīng, bóng [[páu-diông]], cê̤ṳ-chuăng dēng-dēng. [[9 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-ék]] màng-buŏ iù mā-lù (馬爐), puái nè̤ng kòng lā̤ mā-lù sùng Sĕk-săng-hiŏng. Mā-lù sê ô mā-tàu gì [[hiŏng-lù]], gà̤-dēng chák lā̤ lâng ciáh ciŏng-gŭng gì lêng-gì (令旗), kòng mā-lù gì nè̤ng hô̤ lā̤ mā-hŭ (馬夫). Gô-dā̤ sĕk-săng-hiŏng ô gì diô cêng cák, giêu mò̤-niĕ-ài diē kó̤, mā-lù gáu gì dê-huŏng cêu siŏng-dŏng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng giàng guó siŏh-iông. [[9 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)|Gāu-nguŏk sĕk-nê]] ê-sì (未時, chă-bók-dŏ̤ â-dáu siŏh-dēng gáu săng-dēng) [[muóng-buŏi]], tŭng-guó gĕ̤h buŏi gì huŏng-sék giók-dêng â-nièng-màng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Muóng-buŏi sèng siŏh gĕ̤ng ék-buăng â̤ "ché-buŏi" (試杯) siŏh huòi, "ché-buŏi" gì giék-guō mâ̤ sáung-só. Muóng-buŏi gì sèng-âu sông-sê̤ṳ iâ sê gó-diâng gì. Muóng-buŏng gì sèng-âu, gáuk dòng dòng-ciō gô̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng méng-sèng, săi-gŭng ciŏng lâng piéng buŏi hióng tiĕng lā̤ gĕ̤h. lâng piéng buŏi nâ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "siáng-buŏi" (聖杯), dâi-biēu cáng-dòng. Muōi huòi muóng-buŏi giék-sók, áng diòng-tūng dŭ ô "dŏk mā-bà̤" (奪馬牌) gì ngì-sék. Mā-bà̤ sê siŏh ciáh chà-bà̤, dáik gáu mā-bà̤ gì áng cêu dâi-biēu â-nièng-màng ciŏng-gŭng sô̤i hiā áng gì dòng lā̤. Nâ sê dáik gáu sô̤i-áng cṳ̆-gák gì áng sê gūi ciáh dòng hăk siŏh-dŏ̤i gì, cêu áng hī ciáh áng nô̤i-buô gì giĕ-dêng, giók-dêng lâng ciáh ciŏng-gŭng dó̤-dā̤ diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Tái-bìng-săng-áng (太平山案) gì gé̤ṳ-tā̤ iók-dêng sê: áng Tái-bìng-săng, Săng-giāng-diē, Sĕ̤ng-puō-tàu ciā sông-sê̤ṳ lùng lā̤ sô̤i. Ò̤-siông-áng (河上案) gì iók-dêng sê: Ò̤-siông lùng lâng huòi, Ò̤-â lùng siŏh huòi. Dāu-diè-áng (斗池案) gì iók-dêng sê: Dāu-diè lùng lâng huòi, Hàng-tàu lùng siŏh huòi. Tiăng-gōng cê-gă gì dòng dáik gáu "siŏh siáng" (蜀聖, siŏh ciáh siáng-buŏi), iàng gì hī dòng gì chĭng-nièng-gŏ̤ chṳ̄-káik kĕk có̤i ká̤ gì sók-dô̤ ciŏng mā-bà̤ dŏk kó̤, muōng bié muōng tiăng cê-gă gì dòng ô-mò̤ dáik gáu "lâng siáng" (兩聖, lâng ciáh siáng-buŏi). Nâ sê mò̤, cêu ciŏng mā-bà̤ dèng diōng kó̤, iù â siŏh áng ciék siông. Cêu ciŏng-uâng lièng gĕ̤h, nâ sê dŭ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "săng-siáng" (三聖, săng ciáh siáng-buŏi), săng-siáng diâng-áng, giók-dêng màng-nièng sô̤i gì dòng. Nâ sê gĕ̤h siŏh lùng giâ-lì gāu ciáh áng dŭ muôi dé̤ṳng, cêu áng gó-dêng sông-sê̤ṳ gái gĕ̤h siŏh lùng, gĕ̤h gáu ô áng sê "săng-siáng" ùi-cī. Màng-nièng-màng sô̤i gì gó-sê gĭng-nièng gì áng hô̤ lā̤ "hŭk-áng" (復案). [[9 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-săng]] hī nĭk găk gô-áng ngiàng-sìng, cĭ-âu ciŏng sìng chiāng gáu hèng-dài (行台) cáng-sì hiók-kă, áng sĭk-guáng hèng-dài ék-buăng siék diŏh [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]. Sĕk-săng màng-buŏ â̤ sāi găk Să̤-iòng hó-gê̤ṳng ngiàng-sìng. [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-sé]] màng-buŏ báik-dēng téng hèng-dài chók-huák, sùng guó sĕk-săng-hiŏng. Cī gĕ̤ng iâ sê có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì siŏh gĕ̤ng, muōi siŏh ciáh hiŏng dŭ â̤ có̤ ngì-sék, bù-sák gĭng-guó gì dê-huŏng nè̤ng dŭ diŏh bā̤ gé̤ṳng-dó̤h ciék-sìng, hô̤ lā̤ bā̤-màng (擺暝). Ngiàng-sìng gì sèng-âu, Ŭng Ciŏng-gŭng giàng sèng, Kŏng Ciŏng-gŭng giàng âu. Ô siŏh cṳ̄ng gōng-huák sê Ŭng Ciŏng-gŭng ngièng-lâ̤ (嚴厲), Kŏng Ciŏng-gŭng ìng-cṳ̀ (仁慈). Nâ sê có̤-ngài-dâi ké̤ṳk Ŭng Ciŏng-gŭng káng-giéng dĭk-ciék niăh kī lì, giàng piăng-âu gì Kŏng Ciŏng-gŭng â̤ ciŏng huâng-cháuk-nguô gì nè̤ng gáu-ṳ̆k lâ bóng lâi kó̤. Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng muōi gĭng-guó siŏh ciáh dòng, hī ciáh dòng dŭ diŏh ciŏng ĭ ĕng diŏh gé̤ṳng-dók lā̤ gé̤ṳng có̤ siŏh ciáh miàng hô̤ lā̤ "siăh iéng" (食宴) gì ngì-sék, dòng lā̤ iâ â̤ cṳ̄ hūng-găng, diĕng-cé̤ṳk, gèng-cé̤ṳk chiāng chăng-gă gì nè̤ng siăh. Có̤i hâiu gáu â̤-nièng-màng gì sĭng-áng siék hiŏng-áng ăng-chió, hô̤ lā̤ diōng-gṳ̆ng (轉宮). Gô-dā̤ có̤i-hâiu siŏh gĕ̤ng sê siŏh buŏ có̤ gáu [[9 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-ngô]] tiĕng-guŏng, guó-áng (過案) ī-hâiu, chiāng săi-gŭng có̤ ăng-ôi (安位) gì ngì-sék, dīng tiĕng-guŏng ī-hâiu gáe̤k-nè̤ng guó lì siĕu-hiŏng chăng-bái. Hiêng-câi ngì-sék gāng-huá lāu, ék-buăng iâ diŏh có̤ gáu buàng-màng-giāng săng sé dēng ciáh â̤ giék-sók. Cĭ-hâiu, sĭng-áng sōng siŏh gĕ̤ng kó̤ chiāng săi-gŭng guó lì siŭ kī [[Ngū-iàng|Ngū-iàng bĭng-mā]], nâing-gĭng nâing lâ, ciŏng Ngū-iàng-guáng hŭng kī lì, ciā ngì-sék ciáh sáung ciòng-buô giék-sók. ==Có̤ buáng-dâung== Dṳ̀-kó̤ nièng-nièng-màng siŏh huòi gì ngiàng-sìng, Giū-áng Tái-săng muōi siŏh ciáh Cṳ̄-nièng (子年) [[có̤ buáng-dâung]] có̤ siŏh huòi, cêu-sê gōng ciā ngì-sék muōi sĕk-nê nièng â̤ có̤ siŏh huòi. Lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i-áng (坐案) gì duâi-dòng (大堂) có̤ duâi dô̤-diòng, ék-buăng â̤ chiāng săi-gŭng nâing-gĭng chék nĭk-buŏ, iâ â̤ chiāng nè̤ng lì có̤-hié. Gì-tă gì dòng hô̤ lā̤ siēu-dòng (小堂), iâ â̤ chiāng săi-gŭng lì có̤ siēu dô̤-diòng. Có̤ buáng-dâung gì có̤i-hâiu sê "[[chók-hāi]]" (出海) gì ngì-sék. Chók-hāi cêu sê dák siŏh ciáh kĕk chà-bēng, buó, cāi có̤ gì [[sùng|sùng-giāng]], gà̤-dēng ĕng siŏh ciáh tē̤ng-tē̤ng hô̤ lā̤ "Hók-tē̤ng" (福桶), diē-sié diō dṳ̆-háik, giĕ-mò̤ dēng-dēng lă-că-nó̤h, màng-buŏ ciŏng ciā sùng-giāng sáe̤ng [[Mìng-gĕ̤ng]] lā̤ siĕu lâi. Hók-tē̤ng sông Mìng-gĕ̤ng làu kó̤ hāi lā̤, ngê̤ṳ-é [[ŭng-bâng]] iâ ké̤ṳk dṳ̆k hāi lā̤ kó̤, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ "chók-hāi". Hók-ciŭ gì ngiàng [[Ngū-dá̤]] iâ ô ciŏng-uâng gì chók-hāi ngì-sék. ==Hiêng-câung== Hiêng-câi Sĕk-săng-hiŏng duâi-buô-hông dŭ cháik-chiĕng lāu, ô gì chŏng sê nguòng-chiák-nguòng-chiĕng (原拆原遷), hiŏng-lī gó diêu ciā miêu hó-gê̤ṳng, ciŏng-uâng cìng-huóng hiŏng-lī dó̤i séng-ngiōng bī-gáu cék-cĭk. Gó ô gì chŏng cháik-chiĕng ăng-dé sê sáng gáu bĕk-dó̤i kó̤, nâ săng hŭ-uâng sáng cuòi gì nè̤ng mâing-mâing cêu ciēu lāu. Bêng-chiā Sĕk-săng-hiŏng hiêng-câi sê diŏh chê-kṳ̆ diē-sié, mâ̤ chiông gó-dā̤ găk hiŏng-hâ. Muōi siŏh huòi ngiàng-sìng gì sèng-âu dŭ â̤ bóng [[páu-diông]], siĕu [[gì-buàng-bŏ̤h|gì-buàng]], [[lò̤]] [[gū]] kuăng kuăng kuăng, có̤ lā̤ iā nâu-iĕk, ké̤ṳk siŏh buô-hông chê-mìng nêng-ùi sê "chó̤-ĭng iēu-mìng" (噪音擾民), "ŭ-niēng kuàng-gīng" (污染環境). Ngiàng-sìng iâ â̤ huák-sĕng [[sáik-chiă]], ô gì chê-mìng iâ sê é-giéng iā duâi. Dĕk-biék sê [[Ŭ-săng]] kă hó-gê̤ṳng ô gĭ-guăng gáng-buô gì sé̤ṳk-siá, cī siŏh dêng nè̤ng sêu [[ù-sìng-lâung]] (無神論) gì īng-hiōng, ék-buăng dŭ káng mâ̤ kī ngiàng-sìng, giéng-gáe̤k cuòi sê "hŭng-gióng mì-séng" (封建迷信). Uōng-nièng-màng muōi siŏh nièng ngiàng-sìng dŭ â̤ ké̤ṳk nè̤ng niăh lā̤ dàu-só, iū-guăng buô-muòng ék-buăng mâ̤ kó̤ kó̤ chák, dŭ sê hĭ hù lâ. 2016 nièng "Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (九案泰山信俗) ké̤ṳk liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mì-sāng (臺江區非物質文化遺產) ī-hâiu, dâi-gă-nè̤ng gì guăng-diēng kăi-sṳ̄ mâing-mâing gāi-biéng, dàu-só gì nè̤ng biéng ciēu lāu. Giū-áng Tái-săng-hū diē-sié siék siŏh ciáh Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók [[lṳ̆k-ôi]] (中華人民共和國祿位), lì giù guók-tái mìng-ăng (國泰民安). 2021 nièng 7 nguŏk, Giū-áng Tái-săng-hū gṳ̄-bâing "kéng-cé̤ṳ [[Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng]] sìng-lĭk siŏh báh ciŭ-nièng" (慶祝中國共產黨成立一百週年) gì uăk-dông, hĭ-uông lĭk-ê̤ṳng ciŏng-uâng gì uăk-dông dáik gáu céng-hū gì ciĕ-tì. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng gṳ̆ng lā̤ sì-dâi huák-diēng. Nguòng-lài iēng-cáiu nâ ô [[sĕk-huăng-chiĕ]], hiêng-câi iâ ô kĕk ĭng-hiōng bóng hiêng-dâi ĭng-ngŏk lāu. Giū-áng Tái-săng gâe̤ng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] ùng-huá gău-liù, siêu gáu dŏng-dê céng-hū gì ciĕ-tì. Dài-uăng gì "[[diêng-ĭng Săng-tái-cṳ̄]]" (電音三太子) dēng-dēng sĭng gì nó̤h iâ găk cī sèng-âu diòng diē Hók-ciŭ, dó̤i Hók-ciŭ ngiàng-sìng sāng-sĕng īng-hiōng. Chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē ngiàng-sìng ī-hâiu, kăi-sṳ̄ găk diòng-tūng ngì-sék diē-sié gă diē hiêng-dâi nguòng-só, chiông Hăk-hĭng-siâ (合興社) ciŏng-uâng gì chĭng-nièng-gŏ̤ siâ-tuàng (社團), siék-gié [[kā-tŭng]] (卡通) sìng-chiông, lĭk-ê̤ṳng [[hô-lièng-uōng]] sŏng-diòng. Gó ô chĭng-nièng-gŏ̤ tŭng-guó [[Dēu-ĭng]] (抖音) dēng-dēng [[duāng-sê-bìng]] bìng-dài (短視頻平臺) [[hiêng-diòng dĭk-bó̤|dĭk-bó̤]] ngiàng-sìng, niông gó sâ̤ nè̤ng liēu-gāi Giū-áng Tái-săng ciā séng-ngiōng. Ô gì chĭng-nièng-gŏ̤ ô tàu-nō̤, ĭ-gáuk-nè̤ng buóh siōng ciŏng diòng-tūng séng-ngiōng có̤ siàng ùng-huá cháung-é sāng-ngiĕk, dáng-sê ô gì nè̤ng giéng-gáe̤k gă diē káh sâ̤ siŏng-ngiĕk-huá nguòng-só buōng-sĭng cêu sê piĕng-liê diòng-tūng séng-ngiōng gì chĕ̤-sĭng. ==Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng== {| class="wikitable" |+Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng ![[gīng]] !áng !dòng !dòng gì dê-cī !dòng gì cô̤-biĕu !bê-ció |- | rowspan="3" |Sĭk-buô-gīng<br>石部境 | rowspan="3" |Tái-bìng-săng-áng<br>太平山案 | [[Tái-bìng-săng-dòng]] (Giū-áng Tái-săng-hū Cūng-dòng)<br>太平山堂 (九案泰山府總堂) |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) 44 hô̤ | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng (福建省民族宗教事務廳) nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt">{{cite web |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng]]<br>山仔裏陰陽專案堂 |Giū-áng Tái-săng Cūng-dòng dó̤i-méng-gă̤ hó-gê̤ṳng. Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑), Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng-siàng Lōng-dìng (融信雙杭城朗庭) cĭ-găng | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng]]<br>雙浦頭協心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Sĕ̤ng-puō-háe̤ng (雙浦巷) 16 hô̤ Ṳ̀ng-huák Giū-hĭ Ngā-dé̤ṳk báe̤k-kṳ̆ (榕發玖熹雅筑北區) diē-sié | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | Puō-dĕ̤ng-gīng<br>浦東境 | Puō-dĕ̤ng-áng<br>浦東案 | [[Puō-dĕ̤ng-dòng]]<br>浦東堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 305-1 hô̤ | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū<ref name="mzzjt"/>. Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | Puō-să̤-gīng<br>浦西境 | Puō-să̤-áng<br>浦西案 | [[Puō-să̤ Hók-sêu-gṳ̆ng|Puō-să̤ Hók-sêu-dòng]]<br>浦西福壽堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Puō-să̤-lô (浦西路) 6 hô̤, Puō-să̤-chŏng (浦西村) diē-sié | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ bók-kō̤ iè-dông ùng-ŭk diēng (臺江區不可移動文物點). |- | Lìng-tŭng-gīng<br>靈通境 | Iòng-bāng-áng<br>洋柄案 | [[Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng]]<br>洋柄同心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Gău-tŭng-lô (交通路) 40 hô̤, [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] duâi-muòng hó-gê̤ṳng | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu mā̤ dáing ăng-dé |- | rowspan="2" |Gāng-éng-gīng<br>感應境 | rowspan="2" |Ò̤-siông-áng<br>河上案 | [[Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng]]<br>河上救生堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 432 hô̤ | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ ùng-ŭk bō̤-hô dăng-ôi. |- |[[Â-ò̤-dòng]]<br>下河堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Â-ò̤-diē (下河裏) 84 hô̤ | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- | Gá-diòng-bāng-gīng<br>教場坂境 | Gá-diòng-bāng-áng<br>教場坂案 | [[Gá-diòng-bāng-dòng]]<br>教場坂堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng-háe̤ng (加洋巷) 28 hô̤. Gă-iòng-háe̤ng gâe̤ng Gá-diòng-háe̤ng (教場巷) gău-chă diô-kāu biĕng-dău | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. |- | Gă-hĭng-gīng<br>嘉興境 | Să̤-iàng-áng<br>西營案 | [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]]<br>西營裏長生堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) diē-sié | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |cáng-ăng (暫安) siēu-kṳ̆ diē-sié, mò̤ gó-dêng gì miêu. |- | Siông-iòng-gīng<br>上洋境 | Să̤-iòng-áng<br>西洋案 | [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]<br>西洋積善堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Să̤-iòng-diē (西洋裏) Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村) diē-sié | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | rowspan="2" |Ò̤-dĕ̤ng Hô̤-mìng-gīng<br>河東護民境 | rowspan="2" |Dāu-diè-áng<br>斗池案 | [[Dāu-diè-dòng]]<br>斗池堂 |Gū-làu-kṳ̆ Băh-mā Ciĕ-lô (白馬支路) 169 hô̤ Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村) B kṳ̆ Nguŏk-dāu Guōng-diòng (玉斗廣場) | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- |[[Hàng-tàu-dòng]]<br>涵頭堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Ŭ-săng-lô (烏山路) 87 hô̤ | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt"/> Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = Tái-bìng-săng |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = Săng-giāng-diē |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = Sĕ̤ng-puō-tàu |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = Puō-dĕ̤ng |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = Puō-să̤ |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = Iòng-bāng |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = Ò̤-siông (Siông-ò̤-siông) |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = Â-ò̤ (Â-ò̤-siông) |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = Gá-diòng-bāng |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = Să̤-iàng |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = Să̤-iòng |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = Dāu-diè |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = Hàng-tàu }} |- |} ==Lĭk-nièng muóng-buŏi giék-guō== Ùng-gáik ī-sèng gì cṳ̆-lâiu chăng-kō̤ «Ò̤-siông Uòng-sê cŭk-puō» (河上王氏族譜). Gāu-gūi-nièng ī-hâiu gì cṳ̆-lâiu iù Giū-áng Tái-săng gáuk ciáh guāng-ūi-huôi (管委會) tūng-gié. {| class="wikitable" |- ! Gŭng-lĭk nièng-hông !! Găng-ciĕ nièng-hông !! sô̤i-áng gì dòng !! bê-ció |- | 1944 nièng || Mìng-guók 33 nièng Gák-sĭng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng [[có̤ buáng-dâung]]. |- | 1945 nièng || Mìng-guók 34 nièng Ĭk-iū || || |- | 1946 nièng || Mìng-guók 35 nièng Bīng-sáe̤k || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 1947 nièng || Mìng-guók 36 nièng Dĭng-hâi || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1948 nièng || Mìng-guók 37 nièng Muô-cṳ̄ || Hàng-tàu Duâi-dòng || |- | 1949 nièng || Mìng-guók 38 nièng Gī-tiū || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 1950 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1951 nièng || Sĭng-māu-nièng || Puō-dĕ̤ng Duâi-dòng || |- | 1952 nièng || Ìng-sìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1953 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1954 nièng || Gák-ngū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1955 nièng || Ĭk-ê-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1956 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1957 nièng || Dĭng-iū-nièng || || |- | 1958 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1959 nièng || Gī-hâi-nièng || || |- | 1960 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1961 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1962 nièng || Ìng-ìng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- |colspan="4" align="center"|''1963 nièng gáu 1990 nièng gĭ-găng dìng-cī gṳ̄-bâing'' |- | 1991 nièng || Sĭng-ê-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || Tái-bìng-săng [[có̤ buáng-dâung]]. Mò̤ muóng-buŏi. |- | 1992 nièng || Ìng-sĭng-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || mò̤ muóng-buŏi |- | 1993 nièng || Gŭi-iū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || Tiék-liāng (鐵嶺) có̤ buáng-dâung. Hŭi-hŭk ī-hâiu tàu huòi Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng, muóng-buŏi. |- | 1994 nièng || Gák-sáe̤k-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1995 nièng || Ĭk-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || hŭk-áng |- | 1996 nièng || Bīng-cṳ̄-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 1997 nièng || Dĭng-tiū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 1998 nièng || Muô-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 1999 nièng || Gī-māu-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2000 nièng || Gĕng-sìng-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2001 nièng || Sĭng-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2002 nièng || Ìng-ngū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2003 nièng || Gŭi-ê-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 2004 nièng || Gák-sĭng-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 2005 nièng || Ĭk-iū-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2006 nièng || Bīng-sáe̤k-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2007 nièng || Dĭng-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2008 nièng || Muô-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng có̤ buáng-dâung. Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2009 nièng || Gī-tiū-nièng || Â-ò̤-siông Duâi-dòng || |- | 2010 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2011 nièng || Sĭng-māu || Dāu-diè-siâ || |- | 2012 nièng || Ìng-sìng-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2013 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2014 nièng || Gák-ngū-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2015 nièng || Ĭk-ê-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 2016 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2017 nièng || Dĭng-iū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || Iĕu-chiāng Dài-uăng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2018 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2019 nièng || Gī-hâi-nièng || Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng || |- | 2020 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2021 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2022 nièng || Ìng-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || ché-buŏi: Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng |- | 2023 nièng || Gŭi-māu-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || ché-buŏi: Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng |- | 2024 nièng || Gák-sìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || hŭk-áng. ché-buŏi: Să̤-iòng Cék-siêng-dòng |- | 2025 nièng || Ĭk-sê̤ṳ-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || ché-buŏi: Puō-să̤ Hók-sêu-dòng |- |} ==Muōi-ció== {{reflist}} ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{Cite web|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{Cite journal|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |doi= |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{Cite journal|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{Cite book|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:dô̤-gáu]] c4oa1cgvf4v1nbltst1jj5yeppunxzo 105738 105645 2026-09-14T16:49:22Z Davidzdh 7058 /* Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk */ 105738 wikitext text/x-wiki {{twin|0}} '''Giū-áng Tái-săng''' (九案泰山) sê [[Hók-ciŭ]] [[Dài-gĕ̤ng]] hó-gê̤ṳng gì siŏh ciáh chŏng-miêu (村廟) séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤. Gé̤ṳng Giū-áng Tái-săng gì miêu dŭ niāng ô sĕk-săng ciáh dòng (堂), tūng-chĭng "Giū-áng Sĕk-săng-dòng" (九案十三堂). Giū-áng Tái-săng táu-dā̤ mò̤ "cūng-dòng" (總堂) gì gái-niêng. Dáng-sê áng céng-hū giĕ-dêng, [[Tái-bìng-săng-dòng]] ī "Giū-áng Tái-săng-hū" (九案泰山府) gì miàng-cê ció-cáik siàng ciā séng-ngiōng huák-lŭk-siông gì cūng-dòng, ciā Tái-bìng-săng-dòng diŏh Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) biĕng-dău. Giū-áng Tái-săng gé̤ṳng [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] (東嶽大帝) gì buô-hâ [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統), ĭ lâng ciáh ké̤ṳk séng-dù hô̤ lā̤ "Ŭng Tái-săng" (溫泰山), "Kŏng Tái-săng" (康泰山). Ciáng-ciáng Tái-săng sê cī Tái-săng-iè "Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤", Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng diŏh gó̤ "dŭ-tūng" (都統), ciŏng ĭ lâng ciáh gó̤ có̤ "Tái-săng" nâ sê ĭng-ôi cŏng-dâe̤ng. Ŭng Ciŏng-gŭng gâe̤ng Kŏng Ciŏng-gŭng ké̤ṳk gó̤ có̤ "Giū-chiĕng-suói" (九千歲), gâe̤ng Tái-săng-iè ciā "uâng-suói" (萬歲) kṳ̆-biék kŭi lì. [[Dô̤-sê̤ṳ|Săi-gŭng]] dó̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng gì gōng-huák iâ sê "Giū-áng Tái-săng", sāi "Giū-áng" (九案) lì âing-dêng "Tái-săng" (泰山), gâe̤ng ciáng-cŭng gì Tái-săng-iè kṳ̆-biék kŭi lì. Giū-áng Tái-săng găk Nàng-dàng Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉) ô cê-gă gì hŭng-dòng (分堂), hŭng-dòng diē-sié sô̤i gì sê lâng ciáh dŭ-tūng gì buô-hâ. Muōi siŏh nièng gì [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gáu [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-sé]], sĕk-săng-dòng buŏng siàng gāu cū chăng-gă [[ngiàng-sìng]] uăk-dông, hô̤ lā̤ "ngiàng Tái-săng" (迎泰山). Ciā gāu cū ké̤ṳk dŏng-dê nè̤ng hô̤ lā̤ "Giū-áng" (九案), "Giū-áng Tái-săng" gì miàng-cê cêu sê ciŏng-uâng lì gì. Sĕk-nê [[muóng-buŏi]], giók-dêng â̤-nièng-màng lâng ciáh dŭ-tūng diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Sĕk-săng-dòng ô gì siŏh hiŏng siŏh áng (案), ô gì lâng săng hiŏng siŏh áng, dŭ niāng ô gāu ciáh áng. ==Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941 nièng gì Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Gì-dṳ̆ng "Siông-ò̤-siông" (上河上) cêu-sê Ò̤-siông, "Â-ò̤-siông" (下河上) cêu-sê Ò̤-â, "Siŏh-buô-tàu" (石步頭) cêu-sê Sĕ̤ng-puō-tàu. "Â-ò̤-siông" să̤-nàng mò̤ miàng-cê gì chŏng sê Iòng-bāng.]] Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng kṳ̆-mĭk hô̤ lā̤ Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng (九案十三鄉), iâ hô̤ lā̤ Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Ciā Sĕk-săng-hiŏng bău-guák Tái-bìng-săng (太平山), Săng-giāng-diē (山仔裏), Hàng-tàu (涵頭), Gá-diòng-bāng (教場坂), Puō-dĕ̤ng (浦東), Puō-să̤ (浦西), Să̤-iòng (西洋), Dāu-diè (斗池), Să̤-iàng (西營), Iòng-bāng (洋柄), Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭), Ò̤-siông (河上), Ò̤-â (河下) cī 13 ciáh chŏng. Ciā dê-huŏng ô 3420 [[bìng-huŏng-mī|bìng-huŏng]] hī māng duâi, siŏng-dŏng gĭng-dáng [[Dài-gĕ̤ng]] să̤-báe̤k gâe̤ng [[Gū-làu]] să̤-nàng, dĕ̤ng gáu [[Báik-ék-chék-lô]] (八一七路) gâe̤ng [[Iòng-dṳ̆ng-lô]] (洋中路), să̤ gáu [[Nê-kuàng-lô]] (二環路) gâe̤ng [[Dòng-tĭng-lô]] (長汀路), báe̤k gáu [[Ŭ-săng-lô]] (烏山路) gâe̤ng [[Là̤-mìng-lô]] (黎明路), nàng gáu [[Nìng-huá-lô]] (寧化路) gâe̤ng biĕng-dău gì Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), Puō-să̤-gīng-háe̤ng (浦西境巷, ék-dĭk gáu [[Dâi-miêu-săng]] (大廟山). Â-dā̤ gōng lâ Sĕk-săng-hiŏng gì gê̤ṳ-tā̤ huŏng-ôi. Tái-bìng-chŏng (太平村) găk Tái-bìng-săng (太平山), Tái-bìng-săng sê [[Gék-siòng-săng]] (吉祥山) să̤-nàng gì siŏh ciáh nâung-nâung gì săng-bău. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) dĕ̤ng-biĕng gì Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng Biék-iêng (融信雙杭別院) siēu-kṳ̆. Săng-giāng-diē-chŏng (山仔裏村) găk Tái-bìng-chŏng dó̤i-méng. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Săng-giāng-diē báe̤k-biĕng gì Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑). Puō-dĕ̤ng-chŏng (浦東村), [[Ùng-gáik]] gì sèng-âu gāi-miàng hô̤ lā̤ È̤ng-gì-chŏng (紅旗村). [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]] muăk-gĭ nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk Puō-dĕ̤ng Sĭng-chŏng (浦東新村). Puō-să̤-chŏng (浦西村), 1992 nièng huōi-siĕu-chió, siŏh-buô-hông chà-làng-chió ké̤ṳk siĕu bàng-báik, cī siŏh-dêng nè̤ng 1994 nièng buăng kó̤ sĭng kī gì Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村) dêu. Diông giâ lì gì chió diŏh 2021 nièng ciòng-buô cháik-chiĕng, dê găk Nìng-huá-lô gâe̤ng Puō-să̤-lô (浦西路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău. Dāu-diè-chŏng (斗池村), kī diŏh [[Dāu-diè-săng]] (斗池山) dĕ̤ng-nàng-sié. 1990 nièng nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Dāu-diè Sĭng-gṳ̆ (斗池新居), Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村). Hàng-tàu-chŏng (涵頭村) diŏh 2000 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng [[Să̤-iòng-lô]] (西洋路) gâe̤ng [[Băh-mā Dṳ̆ng-lô]] (白馬中路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău gì Băh-mā Huă-huòng (白馬花園). Să̤-iòng-chŏng (西洋村) diŏh 1991 nièng téng [[chà-làng-chió]] gāi siàng gĭng-dáng gì Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村), dê găk Să̤-iòng-lô biĕng-dău. Să̤-iàng-chŏng (西營村) găk Gá-diòng-bāng să̤-nàng-sié, 2002 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2007 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) hó-gê̤ṳng. Gá-diòng-bāng-chŏng (教場坂村) diŏh 2000 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2014 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Ŭ-săng Gāu-háe̤ng (烏山九巷) siēu-kṳ̆ hó-gê̤ṳng. Ò̤-siông (河上) bô hô̤ lā̤ Siông-ò̤-siông (上河上), 2001 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Siông-ò̤-diē (上河裏) gâe̤ng Ìng-dáik-lô (仁德路) hó-gê̤ṳng, dāng sṳ̆k [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng]] (福建醫科大學附屬第一醫院) gì dê. Ò̤-â (河下) bô hô̤ lā̤ Â-ò̤-siông (下河上), sê téng Ò̤-siông buŏng chók lì gì chŏng, 2001 nièng tiáh lâi siŏh buô-hông. Ciā chŏng gĭng-dáng gó găk lā̤, diŏh Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng piăng-âu gì Â-ò̤-diē (下河裏). Iòng-bāng (洋柄) bô hô̤ lā̤ Iòng-bàng (洋坪), găk Ò̤-â să̤-nàng-sié. 1996 nièng cháik-chiĕng, dê găk [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] (福建醫科大學) hó-gê̤ṳng. Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭) bô hô̤ lā̤ Siŏh-buô-tàu (石步頭), [[1980 nièng-dâi|Báik-gūi-nièng]], Sĕ̤ng-puō-tàu téng chà-làng-chió gāi siàng gĭng-dáng gì Sĕ̤ng-puō-tàu Sĭng-chŏng (雙浦頭新村), găk [[Gĕ̤ng-ngiĕk-lô]] (工業路) diô-biĕng gì Sĕ̤ng-puō-tàu-lâe̤ng (雙浦頭弄). Dṳ̀-kó̤ cī 13 ciáh chŏng, hó-gê̤ṳng gì Dâi-uòng, Iéng-âu, Hò̤-dĕk, Dòng-tĭng, Nìng-huá, Gĕ̤ng-gièng, Ngiê-ciŭ iâ sáng Giū-áng Tái-săng: Dâi-uòng-chŏng (大王村, dê-miàng ngā-huá siā có̤ "大鳳村"), diŏh [[Dâi-uòng-săng]] (大王山) dĕ̤ng-nàng-sié gì săng-kă, dê găk gĭng-dáng [[Dāu-diè-lô]] (斗池路) biĕng-dău gì Dâi-hông-háe̤ng (大鳳巷), Hông-hòng Báe̤k Sĭng-chŏng (鳳凰北新村) hó-gê̤ṳng. Iéng-âu (燕後, [[dê-miàng ngā-huá]] siā có̤ "院後"), dê găk gĭng-dáng [[Siòng-bāng-lô]] (祥坂路) gâe̤ng Uông-lṳ̀ng-lô (望龍路) gău-chă diô-kāu hó-gê̤ṳng. Hò̤-dĕk (菏澤), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô (西二環中路) biĕng-dău gì Hò̤-dĕk Sĭng-chŏng (荷澤新村) hó-gê̤ṳng. Dòng-tĭng (長汀), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô biĕng-dău gì Dòng-tĭng-diē Huă-huòng (長汀裏花園) hó̤-gê̤ṳng. Nìng-huá (寧化), dê găk gĭng-dáng Nìng-huá-lô gâe̤ng Nìng-huá Ciĕ-lô (寧化支路) gău-chă diô-kāu să̤-báe̤k-sié, chă-bók-dŏ̤ cêu-sê 2025 nièng cháik-chiĕng gì Nìng-huá Sĭng-chŏng (寧化新村) gì dê. Gĕ̤ng-gièng (江墘), dê găk gĭng-dáng Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), [[Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk]] (華僑中學) piăng-âu. Duâi buô-hông ké̤ṳk tiáh lâi biéng siàng Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk gì dê, nâ diông gūi lŏ̤h chió. Ngiê-ciŭ (義洲), dê găk gĭng-dáng Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村), Gīng-biĕu-huòng (錦標園) hó-gê̤ṳng. ==Lĭk-sṳ̄== Sáng Giū-áng Tái-săng gì dê-kṳ̆ diŏh gô-dā̤ Hók-ciŭ-siàng ngiê-dāu să̤-nàng huŏng-ôi gì gău-kṳ̆, cŭ-uái gô-dā̤ siŏh-chék-ché̤ṳ dŭ sê [[chèng]], [[kă̤|kă̤-giāng]] [[diè|diè-giāng]] siàng-dŏ̤i-săng, Hók-ciŭ-nè̤ng ciŏng cŭ-uái hó-gê̤ṳng hô̤ lā̤ [[Sĕk-báik-iòng]] (十八洋). Săng ciŏng-uâng gì dê-huŏng iā ṳ̀ng-ê buóh [[tè̤ng|tè̤ng-giāng]], gô-dā̤ iā sèu huák-sĕng [[diòng-niēng-bâng]]. Gó-chṳ̄, cŭ-uái gì báh-sáng â̤ gé̤ṳng ŭng-sìng (瘟神) lì bō̤-iêu cê-gă mâ̤ dáik diòng-niēng-bâng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng ô sé ngô báh nièng gì lĭk-sṳ̄, gé̤ṳng [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統). Ŭng Dŭ-tūng miàng Kìng (瓊), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Dṳ̆ng-cêng-uòng" (東岱嶽宗御前忠靖王), Kŏng Dŭ-tūng miàng Sĭk (席), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Ĭng-liĕk-uòng" (東岱嶽宗御前英烈王); ĭ lâng ciáh ciŏng-gŭng dŭ sê ĭng-ôi dê hō̤ cêng sâ̤ báh-sáng gì [[ŭng-bâng]] ké̤ṳk [[Ngṳ̆k-huòng-siông-dá̤]] hŭng-guăng, sṳ̆k [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] guāng, dŭ sê Dŭng-ngŏk Sĕk Tái-bō̤ (東嶽十太保) cĭ ék. Có̤i cā nâ diŏh Tái-bìng-săng-chŏng ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, Tái-bìng-săng gì hiŏng-huōi sê téng Hók-ciŭ siàng-báe̤k gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] (東嶽廟) chiāng gì. Dâi-kái diŏh [[Dòng-dièu]] muăk-gĭ gáu [[Sóng-dièu]] chĕ̤-gĭ sèng-âu, Nàng-dài huák-sĕng ŭng-bâng, cêng sâ̤ nè̤ng gāng-niēng, nâ ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng gì Tái-bìng-săng-chŏng sêu-căi có̤i kĭng, gó-chṳ̄ hó-gê̤ṳng gì chŏng dŭ lièng-hăk kī lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, ī-giù bō̤-iêu, dŭ niāng 13 ciáh chŏng. Có̤i cā Sĕk-săng-hiŏng cêng bék, mò̤-niĕ-ài kī ciŏng-muòng gì miêu, bù-sák gâe̤ng [[tăk-gáuk]] dŭ sê gé̤ṳng diŏh duâi-chió ìng-gă gì tiăng-dŏng, hĕ̤k-ciā ĕng [[Buōng-gī Dâi-uòng|Dâi-uòng-iè]] gì miêu lā̤. Chă-bók-dŏ̤ [[Mìng-dièu]], [[Chĭng-dièu]] gì sèng-âu, Gáuk-ciáh hiŏng ciáh lṳ̆k-lṳ̆k-sṳ̆k-sṳ̆k kăi-sṳ̄ kī ciŏng-muòng gì miêu lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng â-dā̤ gì kă-giāng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng bī-gáu dĕk-sṳ̀: 13 ciáh chŏng gê̤ṳng-dùng gé̤ṳng siŏh-iông gì bù-sák, séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤ bī-gáu duâi; muōi siŏh ciáh chŏng dŭ ô cê-gă gì chŏng-miêu, dáng-sê gé̤ṳng gì ciō-sìng sê áng muóng-buŏi gì giék-guō lùng lā̤ sô̤i 13 ciáh dòng lā̤, ng-sê dòng-gĭ sô̤i siŏh ciáh dòng lā̤; lêng-ngôi, ngiàng-sìng sê ī ciék-sáe̤ng ciō-sìng gì huŏng-sék kăi-sṳ̄, cuòi iâ sê bī-gáu dĕk-biék. Có̤i-cā, Dĕ̤ng-muòng gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] ngiàng-sìng uăk-dông sê có̤i duâi có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì. [[Ùng-gáik]] ī-hâiu, ngiàng-sìng uăk-dông ké̤ṳk géng-cī, dāng hŭ-uái gì ngiàng-sìng mò̤ lāu. Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng hī sèng-âu iâ dìng lâi, dáng-sê gáu [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]], Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng uăk-dông bók hŭi-hŭk lāu, gó-ô cêng sâ̤ chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē lì. Chŭi-iòng-gŏng sĕk-săng-chŏng dŭ cháik-chiĕng chă-bók-dŏ̤ lāu, Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng gó làu lā̤, gó có̤ lā̤ cêng nâu-iĕk, nièng-nièng-màng chăng-gă gì nè̤ng ciēu ô gūi báh nè̤ng, dŏ̤ ô chiĕng gūi nè̤ng, sê gĭng-dáng Hók-ciŭ siàng-kṳ̆ có̤i duâi gì ngiàng-sìng uăk-dông. 2016 nièng 3 nguŏk, Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ céng-hū ciŏng "Hók-ciŭ Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (福州九案泰山信俗) liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ dâ̤ 2 piĕ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mìng-sāng mìng-liŏh (非物質文化遺產名錄).<ref>{{Cite web |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2017 nièng 10 nguŏk 31 hô̤ gáu 11 nguŏk 2 hô̤, tàu gái "Hāi-hiĕk Liōng-ngiâng (Hók-ciŭ) Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng Tái-săng Ùng-huá-cáik" (海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節) gṳ̄-bâing, chiāng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] (宜蘭東嶽廟) gì nè̤ng lì chăng-gă.<ref>{{cite web |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref> 2018 nièng, Sĕk-săng-hiŏng iâ puái nè̤ng kó̤ chăng-gă Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu gì "Ngì-làng duâi-bái-bái" (宜蘭大拜拜) ngiàng-sìng uăk-dông, ciā ngiàng-sìng ngiàng gì sê [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]].<ref>{{cite web | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref> 2021 nièng 10 nguŏk 17 hô̤, "Mìng-dài chĭng-nièng Tái-săng séng-sṳ̆k hĭ-ngì ùng-huá siáng-siông gău-liù uăk-dông" (閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動) găk [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]] gâe̤ng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu dùng-sì gṳ̄-bâing.<ref>{{cite news |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref> 2024 nièng 10 nguŏk 15 hô̤ gáu 17 hô̤, [[Hiŏng-gē̤ng]] [[Dŭng-huà Săng-iêng]] (東華三院) puái nè̤ng lì Hók-ciŭ káng Giū-áng Tái-săng ngiàng-sìng.<ref>{{cite web |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> ==Ngiàng-sìng== Muōi siŏh nièng [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gì Ngū-sì (午時) sê Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng kŭi-dòng bâing-gŭng gì sì-găng, có̤i-gê̤ṳng gūi nièng ĭng-ôi sì-găng gāng, gĭng-siòng tì-cā gáu [[8 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)|Báik-nguŏk Săng-sĕk]] cêu kŭi-dòng lāu. Kŭi-dòng cĭ sèng, Gé̤ṳng diŏh [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]] gì lâng ciáh "Tái-săng Hô̤-gá Dâi-ciŏng-gŭng" (泰山護駕大將軍) Duâi-báh (大伯), Nê-báh (二伯) chók-huák kó̤ gô-áng (舊案) Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng hŭ-uái hô̤-gá. Sĕk-săng-dòng có̤ gāng-dăng gì ngì-sék, ciŏng miêu diē-sié gì Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng uâng siông sĭng gì ĭ-siòng, uâng ĭ-siòng iù [[Săng-giāng-diē-dòng]] hó-cáik. Ngì-sék giék-sók ī-hâiu, ciŏng Ngū-iàng-guáng (五營罐) gì hŭng-dièu tiē lâi, gái-gái huăng kŭi, ngê̤ṳ-é ciŏng [[Ngū-iàng|Ngū-iàng Bĭng-mā-sĭ]] (五營兵馬司) gì bĭng-giāng bóng chók kó̤ sùng, ôi ngiàng-sìng có̤ cūng-bê. Gô-dā̤ kŭi-dòng ī-hâiu gó ô muóng-áng (問案), cô̤i-ìng dái-già (罪人戴枷) gì liù-tiàng, gĭng-guó [[Ùng-gáik]] páuk-huâi ī-hâiu, gĭng-dáng ī-gĭng mò̤ kó̤ lāu. Ciék-giâ-lì gì [[9 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-nê]] gáu [[9 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-báik]] cêu-sê sĕk-săng-dòng cê-gă gì ngiàng-sìng uăk-dông. Gì-tă sĕk-nê ciáh dòng gé̤ṳng gì sìng gáu gô-áng, hióng Kŏng Ciŏng-gŭng bái-sêu. [[9 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)|Chĕ̤-gāu]] sê Kŏng Ciŏng-gŭng gì săng-nĭk (Ŭng Ciŏng-gŭng săng-nĭk sê [[5 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)|ngū-nguŏk chĕ̤-ngô]]), áng diòng-tūng diŏh có̤ ngì-sék, bā̤ gé̤ṳng-pīng, bóng [[páu-diông]], cê̤ṳ-chuăng dēng-dēng. [[9 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-ék]] màng-buŏ iù mā-lù (馬爐), puái nè̤ng kòng lā̤ mā-lù sùng Sĕk-săng-hiŏng. Mā-lù sê ô mā-tàu gì [[hiŏng-lù]], gà̤-dēng chák lā̤ lâng ciáh ciŏng-gŭng gì lêng-gì (令旗), kòng mā-lù gì nè̤ng hô̤ lā̤ mā-hŭ (馬夫). Gô-dā̤ sĕk-săng-hiŏng ô gì diô cêng cák, giêu mò̤-niĕ-ài diē kó̤, mā-lù gáu gì dê-huŏng cêu siŏng-dŏng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng giàng guó siŏh-iông. [[9 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)|Gāu-nguŏk sĕk-nê]] ê-sì (未時, chă-bók-dŏ̤ â-dáu siŏh-dēng gáu săng-dēng) [[muóng-buŏi]], tŭng-guó gĕ̤h buŏi gì huŏng-sék giók-dêng â-nièng-màng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Muóng-buŏi sèng siŏh gĕ̤ng ék-buăng â̤ "ché-buŏi" (試杯) siŏh huòi, "ché-buŏi" gì giék-guō mâ̤ sáung-só. Muóng-buŏi gì sèng-âu sông-sê̤ṳ iâ sê gó-diâng gì. Muóng-buŏng gì sèng-âu, gáuk dòng dòng-ciō gô̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng méng-sèng, săi-gŭng ciŏng lâng piéng buŏi hióng tiĕng lā̤ gĕ̤h. lâng piéng buŏi nâ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "siáng-buŏi" (聖杯), dâi-biēu cáng-dòng. Muōi huòi muóng-buŏi giék-sók, áng diòng-tūng dŭ ô "dŏk mā-bà̤" (奪馬牌) gì ngì-sék. Mā-bà̤ sê siŏh ciáh chà-bà̤, dáik gáu mā-bà̤ gì áng cêu dâi-biēu â-nièng-màng ciŏng-gŭng sô̤i hiā áng gì dòng lā̤. Nâ sê dáik gáu sô̤i-áng cṳ̆-gák gì áng sê gūi ciáh dòng hăk siŏh-dŏ̤i gì, cêu áng hī ciáh áng nô̤i-buô gì giĕ-dêng, giók-dêng lâng ciáh ciŏng-gŭng dó̤-dā̤ diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Tái-bìng-săng-áng (太平山案) gì gé̤ṳ-tā̤ iók-dêng sê: áng Tái-bìng-săng, Săng-giāng-diē, Sĕ̤ng-puō-tàu ciā sông-sê̤ṳ lùng lā̤ sô̤i. Ò̤-siông-áng (河上案) gì iók-dêng sê: Ò̤-siông lùng lâng huòi, Ò̤-â lùng siŏh huòi. Dāu-diè-áng (斗池案) gì iók-dêng sê: Dāu-diè lùng lâng huòi, Hàng-tàu lùng siŏh huòi. Tiăng-gōng cê-gă gì dòng dáik gáu "siŏh siáng" (蜀聖, siŏh ciáh siáng-buŏi), iàng gì hī dòng gì chĭng-nièng-gŏ̤ chṳ̄-káik kĕk có̤i ká̤ gì sók-dô̤ ciŏng mā-bà̤ dŏk kó̤, muōng bié muōng tiăng cê-gă gì dòng ô-mò̤ dáik gáu "lâng siáng" (兩聖, lâng ciáh siáng-buŏi). Nâ sê mò̤, cêu ciŏng mā-bà̤ dèng diōng kó̤, iù â siŏh áng ciék siông. Cêu ciŏng-uâng lièng gĕ̤h, nâ sê dŭ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "săng-siáng" (三聖, săng ciáh siáng-buŏi), săng-siáng diâng-áng, giók-dêng màng-nièng sô̤i gì dòng. Nâ sê gĕ̤h siŏh lùng giâ-lì gāu ciáh áng dŭ muôi dé̤ṳng, cêu áng gó-dêng sông-sê̤ṳ gái gĕ̤h siŏh lùng, gĕ̤h gáu ô áng sê "săng-siáng" ùi-cī. Màng-nièng-màng sô̤i gì gó-sê gĭng-nièng gì áng hô̤ lā̤ "hŭk-áng" (復案). [[9 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-săng]] hī nĭk găk gô-áng ngiàng-sìng, cĭ-âu ciŏng sìng chiāng gáu hèng-dài (行台) cáng-sì hiók-kă, áng sĭk-guáng hèng-dài ék-buăng siék diŏh [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]. Sĕk-săng màng-buŏ â̤ sāi găk Să̤-iòng hó-gê̤ṳng ngiàng-sìng. [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-sé]] màng-buŏ báik-dēng téng hèng-dài chók-huák, sùng guó sĕk-săng-hiŏng. Cī gĕ̤ng iâ sê có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì siŏh gĕ̤ng, muōi siŏh ciáh hiŏng dŭ â̤ có̤ ngì-sék, bù-sák gĭng-guó gì dê-huŏng nè̤ng dŭ diŏh bā̤ gé̤ṳng-dó̤h ciék-sìng, hô̤ lā̤ bā̤-màng (擺暝). Ngiàng-sìng gì sèng-âu, Ŭng Ciŏng-gŭng giàng sèng, Kŏng Ciŏng-gŭng giàng âu. Ô siŏh cṳ̄ng gōng-huák sê Ŭng Ciŏng-gŭng ngièng-lâ̤ (嚴厲), Kŏng Ciŏng-gŭng ìng-cṳ̀ (仁慈). Nâ sê có̤-ngài-dâi ké̤ṳk Ŭng Ciŏng-gŭng káng-giéng dĭk-ciék niăh kī lì, giàng piăng-âu gì Kŏng Ciŏng-gŭng â̤ ciŏng huâng-cháuk-nguô gì nè̤ng gáu-ṳ̆k lâ bóng lâi kó̤. Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng muōi gĭng-guó siŏh ciáh dòng, hī ciáh dòng dŭ diŏh ciŏng ĭ ĕng diŏh gé̤ṳng-dók lā̤ gé̤ṳng có̤ siŏh ciáh miàng hô̤ lā̤ "siăh iéng" (食宴) gì ngì-sék, dòng lā̤ iâ â̤ cṳ̄ hūng-găng, diĕng-cé̤ṳk, gèng-cé̤ṳk chiāng chăng-gă gì nè̤ng siăh. Có̤i hâiu gáu â̤-nièng-màng gì sĭng-áng siék hiŏng-áng ăng-chió, hô̤ lā̤ diōng-gṳ̆ng (轉宮). Gô-dā̤ có̤i-hâiu siŏh gĕ̤ng sê siŏh buŏ có̤ gáu [[9 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-ngô]] tiĕng-guŏng, guó-áng (過案) ī-hâiu, chiāng săi-gŭng có̤ ăng-ôi (安位) gì ngì-sék, dīng tiĕng-guŏng ī-hâiu gáe̤k-nè̤ng guó lì siĕu-hiŏng chăng-bái. Hiêng-câi ngì-sék gāng-huá lāu, ék-buăng iâ diŏh có̤ gáu buàng-màng-giāng săng sé dēng ciáh â̤ giék-sók. Cĭ-hâiu, sĭng-áng sōng siŏh gĕ̤ng kó̤ chiāng săi-gŭng guó lì siŭ kī [[Ngū-iàng|Ngū-iàng bĭng-mā]], nâing-gĭng nâing lâ, ciŏng Ngū-iàng-guáng hŭng kī lì, ciā ngì-sék ciáh sáung ciòng-buô giék-sók. ==Có̤ buáng-dâung== Dṳ̀-kó̤ nièng-nièng-màng siŏh huòi gì ngiàng-sìng, Giū-áng Tái-săng muōi siŏh ciáh Cṳ̄-nièng (子年) [[có̤ buáng-dâung]] có̤ siŏh huòi, cêu-sê gōng ciā ngì-sék muōi sĕk-nê nièng â̤ có̤ siŏh huòi. Lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i-áng (坐案) gì duâi-dòng (大堂) có̤ duâi dô̤-diòng, ék-buăng â̤ chiāng săi-gŭng nâing-gĭng chék nĭk-buŏ, iâ â̤ chiāng nè̤ng lì có̤-hié. Gì-tă gì dòng hô̤ lā̤ siēu-dòng (小堂), iâ â̤ chiāng săi-gŭng lì có̤ siēu dô̤-diòng. Có̤ buáng-dâung gì có̤i-hâiu sê "[[chók-hāi]]" (出海) gì ngì-sék. Chók-hāi cêu sê dák siŏh ciáh kĕk chà-bēng, buó, cāi có̤ gì [[sùng|sùng-giāng]], gà̤-dēng ĕng siŏh ciáh tē̤ng-tē̤ng hô̤ lā̤ "Hók-tē̤ng" (福桶), diē-sié diō dṳ̆-háik, giĕ-mò̤ dēng-dēng lă-că-nó̤h, màng-buŏ ciŏng ciā sùng-giāng sáe̤ng [[Mìng-gĕ̤ng]] lā̤ siĕu lâi. Hók-tē̤ng sông Mìng-gĕ̤ng làu kó̤ hāi lā̤, ngê̤ṳ-é [[ŭng-bâng]] iâ ké̤ṳk dṳ̆k hāi lā̤ kó̤, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ "chók-hāi". Hók-ciŭ gì ngiàng [[Ngū-dá̤]] iâ ô ciŏng-uâng gì chók-hāi ngì-sék. ==Hiêng-câung== Hiêng-câi Sĕk-săng-hiŏng duâi-buô-hông dŭ cháik-chiĕng lāu, ô gì chŏng sê nguòng-chiák-nguòng-chiĕng (原拆原遷), hiŏng-lī gó diêu ciā miêu hó-gê̤ṳng, ciŏng-uâng cìng-huóng hiŏng-lī dó̤i séng-ngiōng bī-gáu cék-cĭk. Gó ô gì chŏng cháik-chiĕng ăng-dé sê sáng gáu bĕk-dó̤i kó̤, nâ săng hŭ-uâng sáng cuòi gì nè̤ng mâing-mâing cêu ciēu lāu. Bêng-chiā Sĕk-săng-hiŏng hiêng-câi sê diŏh chê-kṳ̆ diē-sié, mâ̤ chiông gó-dā̤ găk hiŏng-hâ. Muōi siŏh huòi ngiàng-sìng gì sèng-âu dŭ â̤ bóng [[páu-diông]], siĕu [[gì-buàng-bŏ̤h|gì-buàng]], [[lò̤]] [[gū]] kuăng kuăng kuăng, có̤ lā̤ iā nâu-iĕk, ké̤ṳk siŏh buô-hông chê-mìng nêng-ùi sê "chó̤-ĭng iēu-mìng" (噪音擾民), "ŭ-niēng kuàng-gīng" (污染環境). Ngiàng-sìng iâ â̤ huák-sĕng [[sáik-chiă]], ô gì chê-mìng iâ sê é-giéng iā duâi. Dĕk-biék sê [[Ŭ-săng]] kă hó-gê̤ṳng ô gĭ-guăng gáng-buô gì sé̤ṳk-siá, cī siŏh dêng nè̤ng sêu [[ù-sìng-lâung]] (無神論) gì īng-hiōng, ék-buăng dŭ káng mâ̤ kī ngiàng-sìng, giéng-gáe̤k cuòi sê "hŭng-gióng mì-séng" (封建迷信). Uōng-nièng-màng muōi siŏh nièng ngiàng-sìng dŭ â̤ ké̤ṳk nè̤ng niăh lā̤ dàu-só, iū-guăng buô-muòng ék-buăng mâ̤ kó̤ kó̤ chák, dŭ sê hĭ hù lâ. 2016 nièng "Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (九案泰山信俗) ké̤ṳk liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mì-sāng (臺江區非物質文化遺產) ī-hâiu, dâi-gă-nè̤ng gì guăng-diēng kăi-sṳ̄ mâing-mâing gāi-biéng, dàu-só gì nè̤ng biéng ciēu lāu. Giū-áng Tái-săng-hū diē-sié siék siŏh ciáh Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók [[lṳ̆k-ôi]] (中華人民共和國祿位), lì giù guók-tái mìng-ăng (國泰民安). 2021 nièng 7 nguŏk, Giū-áng Tái-săng-hū gṳ̄-bâing "kéng-cé̤ṳ [[Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng]] sìng-lĭk siŏh báh ciŭ-nièng" (慶祝中國共產黨成立一百週年) gì uăk-dông, hĭ-uông lĭk-ê̤ṳng ciŏng-uâng gì uăk-dông dáik gáu céng-hū gì ciĕ-tì. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng gṳ̆ng lā̤ sì-dâi huák-diēng. Nguòng-lài iēng-cáiu nâ ô [[sĕk-huăng-chiĕ]], hiêng-câi iâ ô kĕk ĭng-hiōng bóng hiêng-dâi ĭng-ngŏk lāu. Giū-áng Tái-săng gâe̤ng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] ùng-huá gău-liù, siêu gáu dŏng-dê céng-hū gì ciĕ-tì. Dài-uăng gì "[[diêng-ĭng Săng-tái-cṳ̄]]" (電音三太子) dēng-dēng sĭng gì nó̤h iâ găk cī sèng-âu diòng diē Hók-ciŭ, dó̤i Hók-ciŭ ngiàng-sìng sāng-sĕng īng-hiōng. Chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē ngiàng-sìng ī-hâiu, kăi-sṳ̄ găk diòng-tūng ngì-sék diē-sié gă diē hiêng-dâi nguòng-só, chiông Hăk-hĭng-siâ (合興社) ciŏng-uâng gì chĭng-nièng-gŏ̤ siâ-tuàng (社團), siék-gié [[kā-tŭng]] (卡通) sìng-chiông, lĭk-ê̤ṳng [[hô-lièng-uōng]] sŏng-diòng. Gó ô chĭng-nièng-gŏ̤ tŭng-guó [[Dēu-ĭng]] (抖音) dēng-dēng [[duāng-sê-bìng]] bìng-dài (短視頻平臺) [[hiêng-diòng dĭk-bó̤|dĭk-bó̤]] ngiàng-sìng, niông gó sâ̤ nè̤ng liēu-gāi Giū-áng Tái-săng ciā séng-ngiōng. Ô gì chĭng-nièng-gŏ̤ ô tàu-nō̤, ĭ-gáuk-nè̤ng buóh siōng ciŏng diòng-tūng séng-ngiōng có̤ siàng ùng-huá cháung-é sāng-ngiĕk, dáng-sê ô gì nè̤ng giéng-gáe̤k gă diē káh sâ̤ siŏng-ngiĕk-huá nguòng-só buōng-sĭng cêu sê piĕng-liê diòng-tūng séng-ngiōng gì chĕ̤-sĭng. ==Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng== {| class="wikitable" |+Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng ![[gīng]] !áng !dòng !dòng gì dê-cī !dòng gì cô̤-biĕu !bê-ció |- | rowspan="3" |Sĭk-buô-gīng<br>石部境 | rowspan="3" |Tái-bìng-săng-áng<br>太平山案 | [[Tái-bìng-săng-dòng]] (Giū-áng Tái-săng-hū Cūng-dòng)<br>太平山堂 (九案泰山府總堂) |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) 44 hô̤ | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng (福建省民族宗教事務廳) nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt">{{cite web |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng]]<br>山仔裏陰陽專案堂 |Giū-áng Tái-săng Cūng-dòng dó̤i-méng-gă̤ hó-gê̤ṳng. Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑), Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng-siàng Lōng-dìng (融信雙杭城朗庭) cĭ-găng | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng]]<br>雙浦頭協心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Sĕ̤ng-puō-háe̤ng (雙浦巷) 16 hô̤ Ṳ̀ng-huák Giū-hĭ Ngā-dé̤ṳk báe̤k-kṳ̆ (榕發玖熹雅筑北區) diē-sié | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | Puō-dĕ̤ng-gīng<br>浦東境 | Puō-dĕ̤ng-áng<br>浦東案 | [[Puō-dĕ̤ng-dòng]]<br>浦東堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 305-1 hô̤ | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū<ref name="mzzjt"/>. Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | Puō-să̤-gīng<br>浦西境 | Puō-să̤-áng<br>浦西案 | [[Puō-să̤ Hók-sêu-gṳ̆ng|Puō-să̤ Hók-sêu-dòng]]<br>浦西福壽堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Puō-să̤-lô (浦西路) 6 hô̤, Puō-să̤-chŏng (浦西村) diē-sié | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ bók-kō̤ iè-dông ùng-ŭk diēng (臺江區不可移動文物點). |- | Lìng-tŭng-gīng<br>靈通境 | Iòng-bāng-áng<br>洋柄案 | [[Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng]]<br>洋柄同心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Gău-tŭng-lô (交通路) 40 hô̤, [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] duâi-muòng hó-gê̤ṳng | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu mā̤ dáing ăng-dé |- | rowspan="2" |Gāng-éng-gīng<br>感應境 | rowspan="2" |Ò̤-siông-áng<br>河上案 | [[Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng]]<br>河上救生堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 432 hô̤ | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ ùng-ŭk bō̤-hô dăng-ôi. |- |[[Â-ò̤-dòng]]<br>下河堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Â-ò̤-diē (下河裏) 84 hô̤ | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- | Gá-diòng-bāng-gīng<br>教場坂境 | Gá-diòng-bāng-áng<br>教場坂案 | [[Gá-diòng-bāng-dòng]]<br>教場坂堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng-háe̤ng (加洋巷) 28 hô̤. Gă-iòng-háe̤ng gâe̤ng Gá-diòng-háe̤ng (教場巷) gău-chă diô-kāu biĕng-dău | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. |- | Gă-hĭng-gīng<br>嘉興境 | Să̤-iàng-áng<br>西營案 | [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]]<br>西營裏長生堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) diē-sié | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |cáng-ăng (暫安) siēu-kṳ̆ diē-sié, mò̤ gó-dêng gì miêu. |- | Siông-iòng-gīng<br>上洋境 | Să̤-iòng-áng<br>西洋案 | [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]<br>西洋積善堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Să̤-iòng-diē (西洋裏) Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村) diē-sié | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | rowspan="2" |Ò̤-dĕ̤ng Hô̤-mìng-gīng<br>河東護民境 | rowspan="2" |Dāu-diè-áng<br>斗池案 | [[Dāu-diè-dòng]]<br>斗池堂 |Gū-làu-kṳ̆ Băh-mā Ciĕ-lô (白馬支路) 169 hô̤ Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村) B kṳ̆ Nguŏk-dāu Guōng-diòng (玉斗廣場) | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- |[[Hàng-tàu-dòng]]<br>涵頭堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Ŭ-săng-lô (烏山路) 87 hô̤ | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt"/> Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = Tái-bìng-săng |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = Săng-giāng-diē |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = Sĕ̤ng-puō-tàu |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = Puō-dĕ̤ng |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = Puō-să̤ |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = Iòng-bāng |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = Ò̤-siông (Siông-ò̤-siông) |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = Â-ò̤ (Â-ò̤-siông) |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = Gá-diòng-bāng |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = Să̤-iàng |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = Să̤-iòng |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = Dāu-diè |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = Hàng-tàu }} |- |} ==Lĭk-nièng muóng-buŏi giék-guō== Ùng-gáik ī-sèng gì cṳ̆-lâiu chăng-kō̤ «Ò̤-siông Uòng-sê cŭk-puō» (河上王氏族譜). Gāu-gūi-nièng ī-hâiu gì cṳ̆-lâiu iù Giū-áng Tái-săng gáuk ciáh guāng-ūi-huôi (管委會) tūng-gié. {| class="wikitable" |- ! Gŭng-lĭk nièng-hông !! Găng-ciĕ nièng-hông !! sô̤i-áng gì dòng !! bê-ció |- | 1944 nièng || Mìng-guók 33 nièng Gák-sĭng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng [[có̤ buáng-dâung]]. |- | 1945 nièng || Mìng-guók 34 nièng Ĭk-iū || || |- | 1946 nièng || Mìng-guók 35 nièng Bīng-sáe̤k || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 1947 nièng || Mìng-guók 36 nièng Dĭng-hâi || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1948 nièng || Mìng-guók 37 nièng Muô-cṳ̄ || Hàng-tàu Duâi-dòng || |- | 1949 nièng || Mìng-guók 38 nièng Gī-tiū || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 1950 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1951 nièng || Sĭng-māu-nièng || Puō-dĕ̤ng Duâi-dòng || |- | 1952 nièng || Ìng-sìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1953 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1954 nièng || Gák-ngū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1955 nièng || Ĭk-ê-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1956 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1957 nièng || Dĭng-iū-nièng || || |- | 1958 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1959 nièng || Gī-hâi-nièng || || |- | 1960 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1961 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1962 nièng || Ìng-ìng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- |colspan="4" align="center"|''1963 nièng gáu 1990 nièng gĭ-găng dìng-cī gṳ̄-bâing'' |- | 1991 nièng || Sĭng-ê-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || Tái-bìng-săng [[có̤ buáng-dâung]]. Mò̤ muóng-buŏi. |- | 1992 nièng || Ìng-sĭng-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || mò̤ muóng-buŏi |- | 1993 nièng || Gŭi-iū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || Tiék-liāng (鐵嶺) có̤ buáng-dâung. Hŭi-hŭk ī-hâiu tàu huòi Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng, muóng-buŏi. |- | 1994 nièng || Gák-sáe̤k-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1995 nièng || Ĭk-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || hŭk-áng |- | 1996 nièng || Bīng-cṳ̄-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 1997 nièng || Dĭng-tiū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 1998 nièng || Muô-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 1999 nièng || Gī-māu-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2000 nièng || Gĕng-sìng-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2001 nièng || Sĭng-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2002 nièng || Ìng-ngū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2003 nièng || Gŭi-ê-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 2004 nièng || Gák-sĭng-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 2005 nièng || Ĭk-iū-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2006 nièng || Bīng-sáe̤k-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2007 nièng || Dĭng-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2008 nièng || Muô-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng có̤ buáng-dâung. Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2009 nièng || Gī-tiū-nièng || Â-ò̤-siông Duâi-dòng || |- | 2010 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2011 nièng || Sĭng-māu || Dāu-diè-siâ || |- | 2012 nièng || Ìng-sìng-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2013 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2014 nièng || Gák-ngū-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2015 nièng || Ĭk-ê-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 2016 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2017 nièng || Dĭng-iū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || Iĕu-chiāng Dài-uăng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2018 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2019 nièng || Gī-hâi-nièng || Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng || |- | 2020 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2021 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2022 nièng || Ìng-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || ché-buŏi: Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng |- | 2023 nièng || Gŭi-māu-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || ché-buŏi: Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng |- | 2024 nièng || Gák-sìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || hŭk-áng. ché-buŏi: Să̤-iòng Cék-siêng-dòng |- | 2025 nièng || Ĭk-sê̤ṳ-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || ché-buŏi: Puō-să̤ Hók-sêu-dòng |- |} ==Muōi-ció== {{reflist}} ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{Cite web|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{Cite journal|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |doi= |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{Cite journal|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{Cite book|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:dô̤-gáu]] nv6n8q0i4y7pt1zdue9932fgt1277ol 105747 105738 2026-09-14T16:56:29Z Davidzdh 7058 /* Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu */ 105747 wikitext text/x-wiki {{twin|0}} '''Giū-áng Tái-săng''' (九案泰山) sê [[Hók-ciŭ]] [[Dài-gĕ̤ng]] hó-gê̤ṳng gì siŏh ciáh chŏng-miêu (村廟) séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤. Gé̤ṳng Giū-áng Tái-săng gì miêu dŭ niāng ô sĕk-săng ciáh dòng (堂), tūng-chĭng "Giū-áng Sĕk-săng-dòng" (九案十三堂). Giū-áng Tái-săng táu-dā̤ mò̤ "cūng-dòng" (總堂) gì gái-niêng. Dáng-sê áng céng-hū giĕ-dêng, [[Tái-bìng-săng-dòng]] ī "Giū-áng Tái-săng-hū" (九案泰山府) gì miàng-cê ció-cáik siàng ciā séng-ngiōng huák-lŭk-siông gì cūng-dòng, ciā Tái-bìng-săng-dòng diŏh Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) biĕng-dău. Giū-áng Tái-săng gé̤ṳng [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] (東嶽大帝) gì buô-hâ [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統), ĭ lâng ciáh ké̤ṳk séng-dù hô̤ lā̤ "Ŭng Tái-săng" (溫泰山), "Kŏng Tái-săng" (康泰山). Ciáng-ciáng Tái-săng sê cī Tái-săng-iè "Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤", Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng diŏh gó̤ "dŭ-tūng" (都統), ciŏng ĭ lâng ciáh gó̤ có̤ "Tái-săng" nâ sê ĭng-ôi cŏng-dâe̤ng. Ŭng Ciŏng-gŭng gâe̤ng Kŏng Ciŏng-gŭng ké̤ṳk gó̤ có̤ "Giū-chiĕng-suói" (九千歲), gâe̤ng Tái-săng-iè ciā "uâng-suói" (萬歲) kṳ̆-biék kŭi lì. [[Dô̤-sê̤ṳ|Săi-gŭng]] dó̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng gì gōng-huák iâ sê "Giū-áng Tái-săng", sāi "Giū-áng" (九案) lì âing-dêng "Tái-săng" (泰山), gâe̤ng ciáng-cŭng gì Tái-săng-iè kṳ̆-biék kŭi lì. Giū-áng Tái-săng găk Nàng-dàng Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉) ô cê-gă gì hŭng-dòng (分堂), hŭng-dòng diē-sié sô̤i gì sê lâng ciáh dŭ-tūng gì buô-hâ. Muōi siŏh nièng gì [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gáu [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-sé]], sĕk-săng-dòng buŏng siàng gāu cū chăng-gă [[ngiàng-sìng]] uăk-dông, hô̤ lā̤ "ngiàng Tái-săng" (迎泰山). Ciā gāu cū ké̤ṳk dŏng-dê nè̤ng hô̤ lā̤ "Giū-áng" (九案), "Giū-áng Tái-săng" gì miàng-cê cêu sê ciŏng-uâng lì gì. Sĕk-nê [[muóng-buŏi]], giók-dêng â̤-nièng-màng lâng ciáh dŭ-tūng diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Sĕk-săng-dòng ô gì siŏh hiŏng siŏh áng (案), ô gì lâng săng hiŏng siŏh áng, dŭ niāng ô gāu ciáh áng. ==Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941 nièng gì Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Gì-dṳ̆ng "Siông-ò̤-siông" (上河上) cêu-sê Ò̤-siông, "Â-ò̤-siông" (下河上) cêu-sê Ò̤-â, "Siŏh-buô-tàu" (石步頭) cêu-sê Sĕ̤ng-puō-tàu. "Â-ò̤-siông" să̤-nàng mò̤ miàng-cê gì chŏng sê Iòng-bāng.]] Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng kṳ̆-mĭk hô̤ lā̤ Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng (九案十三鄉), iâ hô̤ lā̤ Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Ciā Sĕk-săng-hiŏng bău-guák Tái-bìng-săng (太平山), Săng-giāng-diē (山仔裏), Hàng-tàu (涵頭), Gá-diòng-bāng (教場坂), Puō-dĕ̤ng (浦東), Puō-să̤ (浦西), Să̤-iòng (西洋), Dāu-diè (斗池), Să̤-iàng (西營), Iòng-bāng (洋柄), Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭), Ò̤-siông (河上), Ò̤-â (河下) cī 13 ciáh chŏng. Ciā dê-huŏng ô 3420 [[bìng-huŏng-mī|bìng-huŏng]] hī māng duâi, siŏng-dŏng gĭng-dáng [[Dài-gĕ̤ng]] să̤-báe̤k gâe̤ng [[Gū-làu]] să̤-nàng, dĕ̤ng gáu [[Báik-ék-chék-lô]] (八一七路) gâe̤ng [[Iòng-dṳ̆ng-lô]] (洋中路), să̤ gáu [[Nê-kuàng-lô]] (二環路) gâe̤ng [[Dòng-tĭng-lô]] (長汀路), báe̤k gáu [[Ŭ-săng-lô]] (烏山路) gâe̤ng [[Là̤-mìng-lô]] (黎明路), nàng gáu [[Nìng-huá-lô]] (寧化路) gâe̤ng biĕng-dău gì Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), Puō-să̤-gīng-háe̤ng (浦西境巷, ék-dĭk gáu [[Dâi-miêu-săng]] (大廟山). Â-dā̤ gōng lâ Sĕk-săng-hiŏng gì gê̤ṳ-tā̤ huŏng-ôi. Tái-bìng-chŏng (太平村) găk Tái-bìng-săng (太平山), Tái-bìng-săng sê [[Gék-siòng-săng]] (吉祥山) să̤-nàng gì siŏh ciáh nâung-nâung gì săng-bău. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) dĕ̤ng-biĕng gì Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng Biék-iêng (融信雙杭別院) siēu-kṳ̆. Săng-giāng-diē-chŏng (山仔裏村) găk Tái-bìng-chŏng dó̤i-méng. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Săng-giāng-diē báe̤k-biĕng gì Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑). Puō-dĕ̤ng-chŏng (浦東村), [[Ùng-gáik]] gì sèng-âu gāi-miàng hô̤ lā̤ È̤ng-gì-chŏng (紅旗村). [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]] muăk-gĭ nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk Puō-dĕ̤ng Sĭng-chŏng (浦東新村). Puō-să̤-chŏng (浦西村), 1992 nièng huōi-siĕu-chió, siŏh-buô-hông chà-làng-chió ké̤ṳk siĕu bàng-báik, cī siŏh-dêng nè̤ng 1994 nièng buăng kó̤ sĭng kī gì Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村) dêu. Diông giâ lì gì chió diŏh 2021 nièng ciòng-buô cháik-chiĕng, dê găk Nìng-huá-lô gâe̤ng Puō-să̤-lô (浦西路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău. Dāu-diè-chŏng (斗池村), kī diŏh [[Dāu-diè-săng]] (斗池山) dĕ̤ng-nàng-sié. 1990 nièng nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Dāu-diè Sĭng-gṳ̆ (斗池新居), Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村). Hàng-tàu-chŏng (涵頭村) diŏh 2000 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng [[Să̤-iòng-lô]] (西洋路) gâe̤ng [[Băh-mā Dṳ̆ng-lô]] (白馬中路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău gì Băh-mā Huă-huòng (白馬花園). Să̤-iòng-chŏng (西洋村) diŏh 1991 nièng téng [[chà-làng-chió]] gāi siàng gĭng-dáng gì Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村), dê găk Să̤-iòng-lô biĕng-dău. Să̤-iàng-chŏng (西營村) găk Gá-diòng-bāng să̤-nàng-sié, 2002 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2007 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) hó-gê̤ṳng. Gá-diòng-bāng-chŏng (教場坂村) diŏh 2000 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2014 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Ŭ-săng Gāu-háe̤ng (烏山九巷) siēu-kṳ̆ hó-gê̤ṳng. Ò̤-siông (河上) bô hô̤ lā̤ Siông-ò̤-siông (上河上), 2001 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Siông-ò̤-diē (上河裏) gâe̤ng Ìng-dáik-lô (仁德路) hó-gê̤ṳng, dāng sṳ̆k [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng]] (福建醫科大學附屬第一醫院) gì dê. Ò̤-â (河下) bô hô̤ lā̤ Â-ò̤-siông (下河上), sê téng Ò̤-siông buŏng chók lì gì chŏng, 2001 nièng tiáh lâi siŏh buô-hông. Ciā chŏng gĭng-dáng gó găk lā̤, diŏh Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng piăng-âu gì Â-ò̤-diē (下河裏). Iòng-bāng (洋柄) bô hô̤ lā̤ Iòng-bàng (洋坪), găk Ò̤-â să̤-nàng-sié. 1996 nièng cháik-chiĕng, dê găk [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] (福建醫科大學) hó-gê̤ṳng. Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭) bô hô̤ lā̤ Siŏh-buô-tàu (石步頭), [[1980 nièng-dâi|Báik-gūi-nièng]], Sĕ̤ng-puō-tàu téng chà-làng-chió gāi siàng gĭng-dáng gì Sĕ̤ng-puō-tàu Sĭng-chŏng (雙浦頭新村), găk [[Gĕ̤ng-ngiĕk-lô]] (工業路) diô-biĕng gì Sĕ̤ng-puō-tàu-lâe̤ng (雙浦頭弄). Dṳ̀-kó̤ cī 13 ciáh chŏng, hó-gê̤ṳng gì Dâi-uòng, Iéng-âu, Hò̤-dĕk, Dòng-tĭng, Nìng-huá, Gĕ̤ng-gièng, Ngiê-ciŭ iâ sáng Giū-áng Tái-săng: Dâi-uòng-chŏng (大王村, dê-miàng ngā-huá siā có̤ "大鳳村"), diŏh [[Dâi-uòng-săng]] (大王山) dĕ̤ng-nàng-sié gì săng-kă, dê găk gĭng-dáng [[Dāu-diè-lô]] (斗池路) biĕng-dău gì Dâi-hông-háe̤ng (大鳳巷), Hông-hòng Báe̤k Sĭng-chŏng (鳳凰北新村) hó-gê̤ṳng. Iéng-âu (燕後, [[dê-miàng ngā-huá]] siā có̤ "院後"), dê găk gĭng-dáng [[Siòng-bāng-lô]] (祥坂路) gâe̤ng Uông-lṳ̀ng-lô (望龍路) gău-chă diô-kāu hó-gê̤ṳng. Hò̤-dĕk (菏澤), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô (西二環中路) biĕng-dău gì Hò̤-dĕk Sĭng-chŏng (荷澤新村) hó-gê̤ṳng. Dòng-tĭng (長汀), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô biĕng-dău gì Dòng-tĭng-diē Huă-huòng (長汀裏花園) hó̤-gê̤ṳng. Nìng-huá (寧化), dê găk gĭng-dáng Nìng-huá-lô gâe̤ng Nìng-huá Ciĕ-lô (寧化支路) gău-chă diô-kāu să̤-báe̤k-sié, chă-bók-dŏ̤ cêu-sê 2025 nièng cháik-chiĕng gì Nìng-huá Sĭng-chŏng (寧化新村) gì dê. Gĕ̤ng-gièng (江墘), dê găk gĭng-dáng Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), [[Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk]] (華僑中學) piăng-âu. Duâi buô-hông ké̤ṳk tiáh lâi biéng siàng Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk gì dê, nâ diông gūi lŏ̤h chió. Ngiê-ciŭ (義洲), dê găk gĭng-dáng Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村), Gīng-biĕu-huòng (錦標園) hó-gê̤ṳng. ==Lĭk-sṳ̄== Sáng Giū-áng Tái-săng gì dê-kṳ̆ diŏh gô-dā̤ Hók-ciŭ-siàng ngiê-dāu să̤-nàng huŏng-ôi gì gău-kṳ̆, cŭ-uái gô-dā̤ siŏh-chék-ché̤ṳ dŭ sê [[chèng]], [[kă̤|kă̤-giāng]] [[diè|diè-giāng]] siàng-dŏ̤i-săng, Hók-ciŭ-nè̤ng ciŏng cŭ-uái hó-gê̤ṳng hô̤ lā̤ [[Sĕk-báik-iòng]] (十八洋). Săng ciŏng-uâng gì dê-huŏng iā ṳ̀ng-ê buóh [[tè̤ng|tè̤ng-giāng]], gô-dā̤ iā sèu huák-sĕng [[diòng-niēng-bâng]]. Gó-chṳ̄, cŭ-uái gì báh-sáng â̤ gé̤ṳng ŭng-sìng (瘟神) lì bō̤-iêu cê-gă mâ̤ dáik diòng-niēng-bâng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng ô sé ngô báh nièng gì lĭk-sṳ̄, gé̤ṳng [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統). Ŭng Dŭ-tūng miàng Kìng (瓊), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Dṳ̆ng-cêng-uòng" (東岱嶽宗御前忠靖王), Kŏng Dŭ-tūng miàng Sĭk (席), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Ĭng-liĕk-uòng" (東岱嶽宗御前英烈王); ĭ lâng ciáh ciŏng-gŭng dŭ sê ĭng-ôi dê hō̤ cêng sâ̤ báh-sáng gì [[ŭng-bâng]] ké̤ṳk [[Ngṳ̆k-huòng-siông-dá̤]] hŭng-guăng, sṳ̆k [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] guāng, dŭ sê Dŭng-ngŏk Sĕk Tái-bō̤ (東嶽十太保) cĭ ék. Có̤i cā nâ diŏh Tái-bìng-săng-chŏng ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, Tái-bìng-săng gì hiŏng-huōi sê téng Hók-ciŭ siàng-báe̤k gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] (東嶽廟) chiāng gì. Dâi-kái diŏh [[Dòng-dièu]] muăk-gĭ gáu [[Sóng-dièu]] chĕ̤-gĭ sèng-âu, Nàng-dài huák-sĕng ŭng-bâng, cêng sâ̤ nè̤ng gāng-niēng, nâ ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng gì Tái-bìng-săng-chŏng sêu-căi có̤i kĭng, gó-chṳ̄ hó-gê̤ṳng gì chŏng dŭ lièng-hăk kī lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, ī-giù bō̤-iêu, dŭ niāng 13 ciáh chŏng. Có̤i cā Sĕk-săng-hiŏng cêng bék, mò̤-niĕ-ài kī ciŏng-muòng gì miêu, bù-sák gâe̤ng [[tăk-gáuk]] dŭ sê gé̤ṳng diŏh duâi-chió ìng-gă gì tiăng-dŏng, hĕ̤k-ciā ĕng [[Buōng-gī Dâi-uòng|Dâi-uòng-iè]] gì miêu lā̤. Chă-bók-dŏ̤ [[Mìng-dièu]], [[Chĭng-dièu]] gì sèng-âu, Gáuk-ciáh hiŏng ciáh lṳ̆k-lṳ̆k-sṳ̆k-sṳ̆k kăi-sṳ̄ kī ciŏng-muòng gì miêu lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng â-dā̤ gì kă-giāng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng bī-gáu dĕk-sṳ̀: 13 ciáh chŏng gê̤ṳng-dùng gé̤ṳng siŏh-iông gì bù-sák, séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤ bī-gáu duâi; muōi siŏh ciáh chŏng dŭ ô cê-gă gì chŏng-miêu, dáng-sê gé̤ṳng gì ciō-sìng sê áng muóng-buŏi gì giék-guō lùng lā̤ sô̤i 13 ciáh dòng lā̤, ng-sê dòng-gĭ sô̤i siŏh ciáh dòng lā̤; lêng-ngôi, ngiàng-sìng sê ī ciék-sáe̤ng ciō-sìng gì huŏng-sék kăi-sṳ̄, cuòi iâ sê bī-gáu dĕk-biék. Có̤i-cā, Dĕ̤ng-muòng gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] ngiàng-sìng uăk-dông sê có̤i duâi có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì. [[Ùng-gáik]] ī-hâiu, ngiàng-sìng uăk-dông ké̤ṳk géng-cī, dāng hŭ-uái gì ngiàng-sìng mò̤ lāu. Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng hī sèng-âu iâ dìng lâi, dáng-sê gáu [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]], Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng uăk-dông bók hŭi-hŭk lāu, gó-ô cêng sâ̤ chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē lì. Chŭi-iòng-gŏng sĕk-săng-chŏng dŭ cháik-chiĕng chă-bók-dŏ̤ lāu, Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng gó làu lā̤, gó có̤ lā̤ cêng nâu-iĕk, nièng-nièng-màng chăng-gă gì nè̤ng ciēu ô gūi báh nè̤ng, dŏ̤ ô chiĕng gūi nè̤ng, sê gĭng-dáng Hók-ciŭ siàng-kṳ̆ có̤i duâi gì ngiàng-sìng uăk-dông. 2016 nièng 3 nguŏk, Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ céng-hū ciŏng "Hók-ciŭ Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (福州九案泰山信俗) liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ dâ̤ 2 piĕ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mìng-sāng mìng-liŏh (非物質文化遺產名錄).<ref>{{Cite web |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2017 nièng 10 nguŏk 31 hô̤ gáu 11 nguŏk 2 hô̤, tàu gái "Hāi-hiĕk Liōng-ngiâng (Hók-ciŭ) Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng Tái-săng Ùng-huá-cáik" (海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節) gṳ̄-bâing, chiāng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] (宜蘭東嶽廟) gì nè̤ng lì chăng-gă.<ref>{{cite web |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref> 2018 nièng, Sĕk-săng-hiŏng iâ puái nè̤ng kó̤ chăng-gă Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu gì "Ngì-làng duâi-bái-bái" (宜蘭大拜拜) ngiàng-sìng uăk-dông, ciā ngiàng-sìng ngiàng gì sê [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]].<ref>{{cite web | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref> 2021 nièng 10 nguŏk 17 hô̤, "Mìng-dài chĭng-nièng Tái-săng séng-sṳ̆k hĭ-ngì ùng-huá siáng-siông gău-liù uăk-dông" (閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動) găk [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]] gâe̤ng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu dùng-sì gṳ̄-bâing.<ref>{{cite news |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref> 2024 nièng 10 nguŏk 15 hô̤ gáu 17 hô̤, [[Hiŏng-gē̤ng]] [[Dŭng-huà Săng-iêng]] (東華三院) puái nè̤ng lì Hók-ciŭ káng Giū-áng Tái-săng ngiàng-sìng.<ref>{{cite web |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> ==Ngiàng-sìng== Muōi siŏh nièng [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gì Ngū-sì (午時) sê Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng kŭi-dòng bâing-gŭng gì sì-găng, có̤i-gê̤ṳng gūi nièng ĭng-ôi sì-găng gāng, gĭng-siòng tì-cā gáu [[8 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)|Báik-nguŏk Săng-sĕk]] cêu kŭi-dòng lāu. Kŭi-dòng cĭ sèng, Gé̤ṳng diŏh [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]] gì lâng ciáh "Tái-săng Hô̤-gá Dâi-ciŏng-gŭng" (泰山護駕大將軍) Duâi-báh (大伯), Nê-báh (二伯) chók-huák kó̤ gô-áng (舊案) Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng hŭ-uái hô̤-gá. Sĕk-săng-dòng có̤ gāng-dăng gì ngì-sék, ciŏng miêu diē-sié gì Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng uâng siông sĭng gì ĭ-siòng, uâng ĭ-siòng iù [[Săng-giāng-diē-dòng]] hó-cáik. Ngì-sék giék-sók ī-hâiu, ciŏng Ngū-iàng-guáng (五營罐) gì hŭng-dièu tiē lâi, gái-gái huăng kŭi, ngê̤ṳ-é ciŏng [[Ngū-iàng|Ngū-iàng Bĭng-mā-sĭ]] (五營兵馬司) gì bĭng-giāng bóng chók kó̤ sùng, ôi ngiàng-sìng có̤ cūng-bê. Gô-dā̤ kŭi-dòng ī-hâiu gó ô muóng-áng (問案), cô̤i-ìng dái-già (罪人戴枷) gì liù-tiàng, gĭng-guó [[Ùng-gáik]] páuk-huâi ī-hâiu, gĭng-dáng ī-gĭng mò̤ kó̤ lāu. Ciék-giâ-lì gì [[9 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-nê]] gáu [[9 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-báik]] cêu-sê sĕk-săng-dòng cê-gă gì ngiàng-sìng uăk-dông. Gì-tă sĕk-nê ciáh dòng gé̤ṳng gì sìng gáu gô-áng, hióng Kŏng Ciŏng-gŭng bái-sêu. [[9 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)|Chĕ̤-gāu]] sê Kŏng Ciŏng-gŭng gì săng-nĭk (Ŭng Ciŏng-gŭng săng-nĭk sê [[5 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)|ngū-nguŏk chĕ̤-ngô]]), áng diòng-tūng diŏh có̤ ngì-sék, bā̤ gé̤ṳng-pīng, bóng [[páu-diông]], cê̤ṳ-chuăng dēng-dēng. [[9 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-ék]] màng-buŏ iù mā-lù (馬爐), puái nè̤ng kòng lā̤ mā-lù sùng Sĕk-săng-hiŏng. Mā-lù sê ô mā-tàu gì [[hiŏng-lù]], gà̤-dēng chák lā̤ lâng ciáh ciŏng-gŭng gì lêng-gì (令旗), kòng mā-lù gì nè̤ng hô̤ lā̤ mā-hŭ (馬夫). Gô-dā̤ sĕk-săng-hiŏng ô gì diô cêng cák, giêu mò̤-niĕ-ài diē kó̤, mā-lù gáu gì dê-huŏng cêu siŏng-dŏng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng giàng guó siŏh-iông. [[9 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)|Gāu-nguŏk sĕk-nê]] ê-sì (未時, chă-bók-dŏ̤ â-dáu siŏh-dēng gáu săng-dēng) [[muóng-buŏi]], tŭng-guó gĕ̤h buŏi gì huŏng-sék giók-dêng â-nièng-màng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Muóng-buŏi sèng siŏh gĕ̤ng ék-buăng â̤ "ché-buŏi" (試杯) siŏh huòi, "ché-buŏi" gì giék-guō mâ̤ sáung-só. Muóng-buŏi gì sèng-âu sông-sê̤ṳ iâ sê gó-diâng gì. Muóng-buŏng gì sèng-âu, gáuk dòng dòng-ciō gô̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng méng-sèng, săi-gŭng ciŏng lâng piéng buŏi hióng tiĕng lā̤ gĕ̤h. lâng piéng buŏi nâ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "siáng-buŏi" (聖杯), dâi-biēu cáng-dòng. Muōi huòi muóng-buŏi giék-sók, áng diòng-tūng dŭ ô "dŏk mā-bà̤" (奪馬牌) gì ngì-sék. Mā-bà̤ sê siŏh ciáh chà-bà̤, dáik gáu mā-bà̤ gì áng cêu dâi-biēu â-nièng-màng ciŏng-gŭng sô̤i hiā áng gì dòng lā̤. Nâ sê dáik gáu sô̤i-áng cṳ̆-gák gì áng sê gūi ciáh dòng hăk siŏh-dŏ̤i gì, cêu áng hī ciáh áng nô̤i-buô gì giĕ-dêng, giók-dêng lâng ciáh ciŏng-gŭng dó̤-dā̤ diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Tái-bìng-săng-áng (太平山案) gì gé̤ṳ-tā̤ iók-dêng sê: áng Tái-bìng-săng, Săng-giāng-diē, Sĕ̤ng-puō-tàu ciā sông-sê̤ṳ lùng lā̤ sô̤i. Ò̤-siông-áng (河上案) gì iók-dêng sê: Ò̤-siông lùng lâng huòi, Ò̤-â lùng siŏh huòi. Dāu-diè-áng (斗池案) gì iók-dêng sê: Dāu-diè lùng lâng huòi, Hàng-tàu lùng siŏh huòi. Tiăng-gōng cê-gă gì dòng dáik gáu "siŏh siáng" (蜀聖, siŏh ciáh siáng-buŏi), iàng gì hī dòng gì chĭng-nièng-gŏ̤ chṳ̄-káik kĕk có̤i ká̤ gì sók-dô̤ ciŏng mā-bà̤ dŏk kó̤, muōng bié muōng tiăng cê-gă gì dòng ô-mò̤ dáik gáu "lâng siáng" (兩聖, lâng ciáh siáng-buŏi). Nâ sê mò̤, cêu ciŏng mā-bà̤ dèng diōng kó̤, iù â siŏh áng ciék siông. Cêu ciŏng-uâng lièng gĕ̤h, nâ sê dŭ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "săng-siáng" (三聖, săng ciáh siáng-buŏi), săng-siáng diâng-áng, giók-dêng màng-nièng sô̤i gì dòng. Nâ sê gĕ̤h siŏh lùng giâ-lì gāu ciáh áng dŭ muôi dé̤ṳng, cêu áng gó-dêng sông-sê̤ṳ gái gĕ̤h siŏh lùng, gĕ̤h gáu ô áng sê "săng-siáng" ùi-cī. Màng-nièng-màng sô̤i gì gó-sê gĭng-nièng gì áng hô̤ lā̤ "hŭk-áng" (復案). [[9 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-săng]] hī nĭk găk gô-áng ngiàng-sìng, cĭ-âu ciŏng sìng chiāng gáu hèng-dài (行台) cáng-sì hiók-kă, áng sĭk-guáng hèng-dài ék-buăng siék diŏh [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]. Sĕk-săng màng-buŏ â̤ sāi găk Să̤-iòng hó-gê̤ṳng ngiàng-sìng. [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-sé]] màng-buŏ báik-dēng téng hèng-dài chók-huák, sùng guó sĕk-săng-hiŏng. Cī gĕ̤ng iâ sê có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì siŏh gĕ̤ng, muōi siŏh ciáh hiŏng dŭ â̤ có̤ ngì-sék, bù-sák gĭng-guó gì dê-huŏng nè̤ng dŭ diŏh bā̤ gé̤ṳng-dó̤h ciék-sìng, hô̤ lā̤ bā̤-màng (擺暝). Ngiàng-sìng gì sèng-âu, Ŭng Ciŏng-gŭng giàng sèng, Kŏng Ciŏng-gŭng giàng âu. Ô siŏh cṳ̄ng gōng-huák sê Ŭng Ciŏng-gŭng ngièng-lâ̤ (嚴厲), Kŏng Ciŏng-gŭng ìng-cṳ̀ (仁慈). Nâ sê có̤-ngài-dâi ké̤ṳk Ŭng Ciŏng-gŭng káng-giéng dĭk-ciék niăh kī lì, giàng piăng-âu gì Kŏng Ciŏng-gŭng â̤ ciŏng huâng-cháuk-nguô gì nè̤ng gáu-ṳ̆k lâ bóng lâi kó̤. Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng muōi gĭng-guó siŏh ciáh dòng, hī ciáh dòng dŭ diŏh ciŏng ĭ ĕng diŏh gé̤ṳng-dók lā̤ gé̤ṳng có̤ siŏh ciáh miàng hô̤ lā̤ "siăh iéng" (食宴) gì ngì-sék, dòng lā̤ iâ â̤ cṳ̄ hūng-găng, diĕng-cé̤ṳk, gèng-cé̤ṳk chiāng chăng-gă gì nè̤ng siăh. Có̤i hâiu gáu â̤-nièng-màng gì sĭng-áng siék hiŏng-áng ăng-chió, hô̤ lā̤ diōng-gṳ̆ng (轉宮). Gô-dā̤ có̤i-hâiu siŏh gĕ̤ng sê siŏh buŏ có̤ gáu [[9 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-ngô]] tiĕng-guŏng, guó-áng (過案) ī-hâiu, chiāng săi-gŭng có̤ ăng-ôi (安位) gì ngì-sék, dīng tiĕng-guŏng ī-hâiu gáe̤k-nè̤ng guó lì siĕu-hiŏng chăng-bái. Hiêng-câi ngì-sék gāng-huá lāu, ék-buăng iâ diŏh có̤ gáu buàng-màng-giāng săng sé dēng ciáh â̤ giék-sók. Cĭ-hâiu, sĭng-áng sōng siŏh gĕ̤ng kó̤ chiāng săi-gŭng guó lì siŭ kī [[Ngū-iàng|Ngū-iàng bĭng-mā]], nâing-gĭng nâing lâ, ciŏng Ngū-iàng-guáng hŭng kī lì, ciā ngì-sék ciáh sáung ciòng-buô giék-sók. ==Có̤ buáng-dâung== Dṳ̀-kó̤ nièng-nièng-màng siŏh huòi gì ngiàng-sìng, Giū-áng Tái-săng muōi siŏh ciáh Cṳ̄-nièng (子年) [[có̤ buáng-dâung]] có̤ siŏh huòi, cêu-sê gōng ciā ngì-sék muōi sĕk-nê nièng â̤ có̤ siŏh huòi. Lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i-áng (坐案) gì duâi-dòng (大堂) có̤ duâi dô̤-diòng, ék-buăng â̤ chiāng săi-gŭng nâing-gĭng chék nĭk-buŏ, iâ â̤ chiāng nè̤ng lì có̤-hié. Gì-tă gì dòng hô̤ lā̤ siēu-dòng (小堂), iâ â̤ chiāng săi-gŭng lì có̤ siēu dô̤-diòng. Có̤ buáng-dâung gì có̤i-hâiu sê "[[chók-hāi]]" (出海) gì ngì-sék. Chók-hāi cêu sê dák siŏh ciáh kĕk chà-bēng, buó, cāi có̤ gì [[sùng|sùng-giāng]], gà̤-dēng ĕng siŏh ciáh tē̤ng-tē̤ng hô̤ lā̤ "Hók-tē̤ng" (福桶), diē-sié diō dṳ̆-háik, giĕ-mò̤ dēng-dēng lă-că-nó̤h, màng-buŏ ciŏng ciā sùng-giāng sáe̤ng [[Mìng-gĕ̤ng]] lā̤ siĕu lâi. Hók-tē̤ng sông Mìng-gĕ̤ng làu kó̤ hāi lā̤, ngê̤ṳ-é [[ŭng-bâng]] iâ ké̤ṳk dṳ̆k hāi lā̤ kó̤, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ "chók-hāi". Hók-ciŭ gì ngiàng [[Ngū-dá̤]] iâ ô ciŏng-uâng gì chók-hāi ngì-sék. ==Hiêng-câung== Hiêng-câi Sĕk-săng-hiŏng duâi-buô-hông dŭ cháik-chiĕng lāu, ô gì chŏng sê nguòng-chiák-nguòng-chiĕng (原拆原遷), hiŏng-lī gó diêu ciā miêu hó-gê̤ṳng, ciŏng-uâng cìng-huóng hiŏng-lī dó̤i séng-ngiōng bī-gáu cék-cĭk. Gó ô gì chŏng cháik-chiĕng ăng-dé sê sáng gáu bĕk-dó̤i kó̤, nâ săng hŭ-uâng sáng cuòi gì nè̤ng mâing-mâing cêu ciēu lāu. Bêng-chiā Sĕk-săng-hiŏng hiêng-câi sê diŏh chê-kṳ̆ diē-sié, mâ̤ chiông gó-dā̤ găk hiŏng-hâ. Muōi siŏh huòi ngiàng-sìng gì sèng-âu dŭ â̤ bóng [[páu-diông]], siĕu [[gì-buàng-bŏ̤h|gì-buàng]], [[lò̤]] [[gū]] kuăng kuăng kuăng, có̤ lā̤ iā nâu-iĕk, ké̤ṳk siŏh buô-hông chê-mìng nêng-ùi sê "chó̤-ĭng iēu-mìng" (噪音擾民), "ŭ-niēng kuàng-gīng" (污染環境). Ngiàng-sìng iâ â̤ huák-sĕng [[sáik-chiă]], ô gì chê-mìng iâ sê é-giéng iā duâi. Dĕk-biék sê [[Ŭ-săng]] kă hó-gê̤ṳng ô gĭ-guăng gáng-buô gì sé̤ṳk-siá, cī siŏh dêng nè̤ng sêu [[ù-sìng-lâung]] (無神論) gì īng-hiōng, ék-buăng dŭ káng mâ̤ kī ngiàng-sìng, giéng-gáe̤k cuòi sê "hŭng-gióng mì-séng" (封建迷信). Uōng-nièng-màng muōi siŏh nièng ngiàng-sìng dŭ â̤ ké̤ṳk nè̤ng niăh lā̤ dàu-só, iū-guăng buô-muòng ék-buăng mâ̤ kó̤ kó̤ chák, dŭ sê hĭ hù lâ. 2016 nièng "Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (九案泰山信俗) ké̤ṳk liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mì-sāng (臺江區非物質文化遺產) ī-hâiu, dâi-gă-nè̤ng gì guăng-diēng kăi-sṳ̄ mâing-mâing gāi-biéng, dàu-só gì nè̤ng biéng ciēu lāu. Giū-áng Tái-săng-hū diē-sié siék siŏh ciáh Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók [[lṳ̆k-ôi]] (中華人民共和國祿位), lì giù guók-tái mìng-ăng (國泰民安). 2021 nièng 7 nguŏk, Giū-áng Tái-săng-hū gṳ̄-bâing "kéng-cé̤ṳ [[Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng]] sìng-lĭk siŏh báh ciŭ-nièng" (慶祝中國共產黨成立一百週年) gì uăk-dông, hĭ-uông lĭk-ê̤ṳng ciŏng-uâng gì uăk-dông dáik gáu céng-hū gì ciĕ-tì. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng gṳ̆ng lā̤ sì-dâi huák-diēng. Nguòng-lài iēng-cáiu nâ ô [[sĕk-huăng-chiĕ]], hiêng-câi iâ ô kĕk ĭng-hiōng bóng hiêng-dâi ĭng-ngŏk lāu. Giū-áng Tái-săng gâe̤ng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] ùng-huá gău-liù, siêu gáu dŏng-dê céng-hū gì ciĕ-tì. Dài-uăng gì "[[diêng-ĭng Săng-tái-cṳ̄]]" (電音三太子) dēng-dēng sĭng gì nó̤h iâ găk cī sèng-âu diòng diē Hók-ciŭ, dó̤i Hók-ciŭ ngiàng-sìng sāng-sĕng īng-hiōng. Chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē ngiàng-sìng ī-hâiu, kăi-sṳ̄ găk diòng-tūng ngì-sék diē-sié gă diē hiêng-dâi nguòng-só, chiông Hăk-hĭng-siâ (合興社) ciŏng-uâng gì chĭng-nièng-gŏ̤ siâ-tuàng (社團), siék-gié [[kā-tŭng]] (卡通) sìng-chiông, lĭk-ê̤ṳng [[hô-lièng-uōng]] sŏng-diòng. Gó ô chĭng-nièng-gŏ̤ tŭng-guó [[Dēu-ĭng]] (抖音) dēng-dēng [[duāng-sê-bìng]] bìng-dài (短視頻平臺) [[hiêng-diòng dĭk-bó̤|dĭk-bó̤]] ngiàng-sìng, niông gó sâ̤ nè̤ng liēu-gāi Giū-áng Tái-săng ciā séng-ngiōng. Ô gì chĭng-nièng-gŏ̤ ô tàu-nō̤, ĭ-gáuk-nè̤ng buóh siōng ciŏng diòng-tūng séng-ngiōng có̤ siàng ùng-huá cháung-é sāng-ngiĕk, dáng-sê ô gì nè̤ng giéng-gáe̤k gă diē káh sâ̤ siŏng-ngiĕk-huá nguòng-só buōng-sĭng cêu sê piĕng-liê diòng-tūng séng-ngiōng gì chĕ̤-sĭng. ==Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng== {| class="wikitable" |+Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng ![[gīng]] !áng !dòng !dòng gì dê-cī !dòng gì cô̤-biĕu !bê-ció |- | rowspan="3" |Sĭk-buô-gīng<br>石部境 | rowspan="3" |Tái-bìng-săng-áng<br>太平山案 | [[Tái-bìng-săng-dòng]] (Giū-áng Tái-săng-hū Cūng-dòng)<br>太平山堂 (九案泰山府總堂) |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) 44 hô̤ | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng (福建省民族宗教事務廳) nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt">{{cite web |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng]]<br>山仔裏陰陽專案堂 |Giū-áng Tái-săng Cūng-dòng dó̤i-méng-gă̤ hó-gê̤ṳng. Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑), Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng-siàng Lōng-dìng (融信雙杭城朗庭) cĭ-găng | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng]]<br>雙浦頭協心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Sĕ̤ng-puō-háe̤ng (雙浦巷) 16 hô̤ Ṳ̀ng-huák Giū-hĭ Ngā-dé̤ṳk báe̤k-kṳ̆ (榕發玖熹雅筑北區) diē-sié | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | Puō-dĕ̤ng-gīng<br>浦東境 | Puō-dĕ̤ng-áng<br>浦東案 | [[Puō-dĕ̤ng-dòng]]<br>浦東堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 305-1 hô̤ | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū<ref name="mzzjt"/>. Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | Puō-să̤-gīng<br>浦西境 | Puō-să̤-áng<br>浦西案 | [[Puō-să̤ Hók-sêu-gṳ̆ng|Puō-să̤ Hók-sêu-dòng]]<br>浦西福壽堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Puō-să̤-lô (浦西路) 6 hô̤, Puō-să̤-chŏng (浦西村) diē-sié | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ bók-kō̤ iè-dông ùng-ŭk diēng (臺江區不可移動文物點). |- | Lìng-tŭng-gīng<br>靈通境 | Iòng-bāng-áng<br>洋柄案 | [[Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng]]<br>洋柄同心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Gău-tŭng-lô (交通路) 40 hô̤, [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] duâi-muòng hó-gê̤ṳng | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu mā̤ dáing ăng-dé |- | rowspan="2" |Gāng-éng-gīng<br>感應境 | rowspan="2" |Ò̤-siông-áng<br>河上案 | [[Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng]]<br>河上救生堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 432 hô̤ | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ ùng-ŭk bō̤-hô dăng-ôi. |- |[[Â-ò̤-dòng]]<br>下河堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Â-ò̤-diē (下河裏) 84 hô̤ | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- | Gá-diòng-bāng-gīng<br>教場坂境 | Gá-diòng-bāng-áng<br>教場坂案 | [[Gá-diòng-bāng-dòng]]<br>教場坂堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng-háe̤ng (加洋巷) 28 hô̤. Gă-iòng-háe̤ng gâe̤ng Gá-diòng-háe̤ng (教場巷) gău-chă diô-kāu biĕng-dău | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. |- | Gă-hĭng-gīng<br>嘉興境 | Să̤-iàng-áng<br>西營案 | [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]]<br>西營裏長生堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) diē-sié | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |cáng-ăng (暫安) siēu-kṳ̆ diē-sié, mò̤ gó-dêng gì miêu. |- | Siông-iòng-gīng<br>上洋境 | Să̤-iòng-áng<br>西洋案 | [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]<br>西洋積善堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Să̤-iòng-diē (西洋裏) Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村) diē-sié | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | rowspan="2" |Ò̤-dĕ̤ng Hô̤-mìng-gīng<br>河東護民境 | rowspan="2" |Dāu-diè-áng<br>斗池案 | [[Dāu-diè-dòng]]<br>斗池堂 |Gū-làu-kṳ̆ Băh-mā Ciĕ-lô (白馬支路) 169 hô̤ Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村) B kṳ̆ Nguŏk-dāu Guōng-diòng (玉斗廣場) | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- |[[Hàng-tàu-dòng]]<br>涵頭堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Ŭ-săng-lô (烏山路) 87 hô̤ | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt"/> Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = Tái-bìng-săng |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = Săng-giāng-diē |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = Sĕ̤ng-puō-tàu |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = Puō-dĕ̤ng |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = Puō-să̤ |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = Iòng-bāng |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = Ò̤-siông (Siông-ò̤-siông) |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = Â-ò̤ (Â-ò̤-siông) |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = Gá-diòng-bāng |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = Să̤-iàng |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = Să̤-iòng |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = Dāu-diè |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = Hàng-tàu }} |- |} ==Lĭk-nièng muóng-buŏi giék-guō== Ùng-gáik ī-sèng gì cṳ̆-lâiu chăng-kō̤ «Ò̤-siông Uòng-sê cŭk-puō» (河上王氏族譜). Gāu-gūi-nièng ī-hâiu gì cṳ̆-lâiu iù Giū-áng Tái-săng gáuk ciáh guāng-ūi-huôi (管委會) tūng-gié. {| class="wikitable" |- ! Gŭng-lĭk nièng-hông !! Găng-ciĕ nièng-hông !! sô̤i-áng gì dòng !! bê-ció |- | 1944 nièng || Mìng-guók 33 nièng Gák-sĭng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng [[có̤ buáng-dâung]]. |- | 1945 nièng || Mìng-guók 34 nièng Ĭk-iū || || |- | 1946 nièng || Mìng-guók 35 nièng Bīng-sáe̤k || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 1947 nièng || Mìng-guók 36 nièng Dĭng-hâi || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1948 nièng || Mìng-guók 37 nièng Muô-cṳ̄ || Hàng-tàu Duâi-dòng || |- | 1949 nièng || Mìng-guók 38 nièng Gī-tiū || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 1950 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1951 nièng || Sĭng-māu-nièng || Puō-dĕ̤ng Duâi-dòng || |- | 1952 nièng || Ìng-sìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1953 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1954 nièng || Gák-ngū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1955 nièng || Ĭk-ê-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1956 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1957 nièng || Dĭng-iū-nièng || || |- | 1958 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1959 nièng || Gī-hâi-nièng || || |- | 1960 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1961 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1962 nièng || Ìng-ìng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- |colspan="4" align="center"|''1963 nièng gáu 1990 nièng gĭ-găng dìng-cī gṳ̄-bâing'' |- | 1991 nièng || Sĭng-ê-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || Tái-bìng-săng [[có̤ buáng-dâung]]. Mò̤ muóng-buŏi. |- | 1992 nièng || Ìng-sĭng-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || mò̤ muóng-buŏi |- | 1993 nièng || Gŭi-iū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || Tiék-liāng (鐵嶺) có̤ buáng-dâung. Hŭi-hŭk ī-hâiu tàu huòi Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng, muóng-buŏi. |- | 1994 nièng || Gák-sáe̤k-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1995 nièng || Ĭk-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || hŭk-áng |- | 1996 nièng || Bīng-cṳ̄-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 1997 nièng || Dĭng-tiū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 1998 nièng || Muô-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 1999 nièng || Gī-māu-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2000 nièng || Gĕng-sìng-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2001 nièng || Sĭng-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2002 nièng || Ìng-ngū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2003 nièng || Gŭi-ê-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 2004 nièng || Gák-sĭng-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 2005 nièng || Ĭk-iū-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2006 nièng || Bīng-sáe̤k-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2007 nièng || Dĭng-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2008 nièng || Muô-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng có̤ buáng-dâung. Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2009 nièng || Gī-tiū-nièng || Â-ò̤-siông Duâi-dòng || |- | 2010 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2011 nièng || Sĭng-māu || Dāu-diè-siâ || |- | 2012 nièng || Ìng-sìng-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2013 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2014 nièng || Gák-ngū-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2015 nièng || Ĭk-ê-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 2016 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2017 nièng || Dĭng-iū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || Iĕu-chiāng Dài-uăng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2018 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2019 nièng || Gī-hâi-nièng || Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng || |- | 2020 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2021 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2022 nièng || Ìng-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || ché-buŏi: Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng |- | 2023 nièng || Gŭi-māu-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || ché-buŏi: Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng |- | 2024 nièng || Gák-sìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || hŭk-áng. ché-buŏi: Să̤-iòng Cék-siêng-dòng |- | 2025 nièng || Ĭk-sê̤ṳ-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || ché-buŏi: Puō-să̤ Hók-sêu-dòng |- |} ==Muōi-ció== {{reflist}} ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{Cite journal|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{Cite journal|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |doi= |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{Cite journal|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{Cite book|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:dô̤-gáu]] oc3gkr8yxge5jyjdk9w954bdgfww6a2 105752 105747 2026-09-14T17:02:19Z Davidzdh 7058 /* Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk */ 补括号 105752 wikitext text/x-wiki {{twin|0}} '''Giū-áng Tái-săng''' (九案泰山) sê [[Hók-ciŭ]] [[Dài-gĕ̤ng]] hó-gê̤ṳng gì siŏh ciáh chŏng-miêu (村廟) séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤. Gé̤ṳng Giū-áng Tái-săng gì miêu dŭ niāng ô sĕk-săng ciáh dòng (堂), tūng-chĭng "Giū-áng Sĕk-săng-dòng" (九案十三堂). Giū-áng Tái-săng táu-dā̤ mò̤ "cūng-dòng" (總堂) gì gái-niêng. Dáng-sê áng céng-hū giĕ-dêng, [[Tái-bìng-săng-dòng]] ī "Giū-áng Tái-săng-hū" (九案泰山府) gì miàng-cê ció-cáik siàng ciā séng-ngiōng huák-lŭk-siông gì cūng-dòng, ciā Tái-bìng-săng-dòng diŏh Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) biĕng-dău. Giū-áng Tái-săng gé̤ṳng [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] (東嶽大帝) gì buô-hâ [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統), ĭ lâng ciáh ké̤ṳk séng-dù hô̤ lā̤ "Ŭng Tái-săng" (溫泰山), "Kŏng Tái-săng" (康泰山). Ciáng-ciáng Tái-săng sê cī Tái-săng-iè "Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤", Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng diŏh gó̤ "dŭ-tūng" (都統), ciŏng ĭ lâng ciáh gó̤ có̤ "Tái-săng" nâ sê ĭng-ôi cŏng-dâe̤ng. Ŭng Ciŏng-gŭng gâe̤ng Kŏng Ciŏng-gŭng ké̤ṳk gó̤ có̤ "Giū-chiĕng-suói" (九千歲), gâe̤ng Tái-săng-iè ciā "uâng-suói" (萬歲) kṳ̆-biék kŭi lì. [[Dô̤-sê̤ṳ|Săi-gŭng]] dó̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng gì gōng-huák iâ sê "Giū-áng Tái-săng", sāi "Giū-áng" (九案) lì âing-dêng "Tái-săng" (泰山), gâe̤ng ciáng-cŭng gì Tái-săng-iè kṳ̆-biék kŭi lì. Giū-áng Tái-săng găk Nàng-dàng Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉) ô cê-gă gì hŭng-dòng (分堂), hŭng-dòng diē-sié sô̤i gì sê lâng ciáh dŭ-tūng gì buô-hâ. Muōi siŏh nièng gì [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gáu [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-sé]], sĕk-săng-dòng buŏng siàng gāu cū chăng-gă [[ngiàng-sìng]] uăk-dông, hô̤ lā̤ "ngiàng Tái-săng" (迎泰山). Ciā gāu cū ké̤ṳk dŏng-dê nè̤ng hô̤ lā̤ "Giū-áng" (九案), "Giū-áng Tái-săng" gì miàng-cê cêu sê ciŏng-uâng lì gì. Sĕk-nê [[muóng-buŏi]], giók-dêng â̤-nièng-màng lâng ciáh dŭ-tūng diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Sĕk-săng-dòng ô gì siŏh hiŏng siŏh áng (案), ô gì lâng săng hiŏng siŏh áng, dŭ niāng ô gāu ciáh áng. ==Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941 nièng gì Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Gì-dṳ̆ng "Siông-ò̤-siông" (上河上) cêu-sê Ò̤-siông, "Â-ò̤-siông" (下河上) cêu-sê Ò̤-â, "Siŏh-buô-tàu" (石步頭) cêu-sê Sĕ̤ng-puō-tàu. "Â-ò̤-siông" să̤-nàng mò̤ miàng-cê gì chŏng sê Iòng-bāng.]] Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng kṳ̆-mĭk hô̤ lā̤ Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng (九案十三鄉), iâ hô̤ lā̤ Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Ciā Sĕk-săng-hiŏng bău-guák Tái-bìng-săng (太平山), Săng-giāng-diē (山仔裏), Hàng-tàu (涵頭), Gá-diòng-bāng (教場坂), Puō-dĕ̤ng (浦東), Puō-să̤ (浦西), Să̤-iòng (西洋), Dāu-diè (斗池), Să̤-iàng (西營), Iòng-bāng (洋柄), Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭), Ò̤-siông (河上), Ò̤-â (河下) cī 13 ciáh chŏng. Ciā dê-huŏng ô 3420 [[bìng-huŏng-mī|bìng-huŏng]] hī māng duâi, siŏng-dŏng gĭng-dáng [[Dài-gĕ̤ng]] să̤-báe̤k gâe̤ng [[Gū-làu]] să̤-nàng, dĕ̤ng gáu [[Báik-ék-chék-lô]] (八一七路) gâe̤ng [[Iòng-dṳ̆ng-lô]] (洋中路), să̤ gáu [[Nê-kuàng-lô]] (二環路) gâe̤ng [[Dòng-tĭng-lô]] (長汀路), báe̤k gáu [[Ŭ-săng-lô]] (烏山路) gâe̤ng [[Là̤-mìng-lô]] (黎明路), nàng gáu [[Nìng-huá-lô]] (寧化路) gâe̤ng biĕng-dău gì Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), Puō-să̤-gīng-háe̤ng (浦西境巷), ék-dĭk gáu [[Dâi-miêu-săng]] (大廟山). Â-dā̤ gōng lâ Sĕk-săng-hiŏng gì gê̤ṳ-tā̤ huŏng-ôi. Tái-bìng-chŏng (太平村) găk Tái-bìng-săng (太平山), Tái-bìng-săng sê [[Gék-siòng-săng]] (吉祥山) să̤-nàng gì siŏh ciáh nâung-nâung gì săng-bău. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) dĕ̤ng-biĕng gì Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng Biék-iêng (融信雙杭別院) siēu-kṳ̆. Săng-giāng-diē-chŏng (山仔裏村) găk Tái-bìng-chŏng dó̤i-méng. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Săng-giāng-diē báe̤k-biĕng gì Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑). Puō-dĕ̤ng-chŏng (浦東村), [[Ùng-gáik]] gì sèng-âu gāi-miàng hô̤ lā̤ È̤ng-gì-chŏng (紅旗村). [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]] muăk-gĭ nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk Puō-dĕ̤ng Sĭng-chŏng (浦東新村). Puō-să̤-chŏng (浦西村), 1992 nièng huōi-siĕu-chió, siŏh-buô-hông chà-làng-chió ké̤ṳk siĕu bàng-báik, cī siŏh-dêng nè̤ng 1994 nièng buăng kó̤ sĭng kī gì Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村) dêu. Diông giâ lì gì chió diŏh 2021 nièng ciòng-buô cháik-chiĕng, dê găk Nìng-huá-lô gâe̤ng Puō-să̤-lô (浦西路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău. Dāu-diè-chŏng (斗池村), kī diŏh [[Dāu-diè-săng]] (斗池山) dĕ̤ng-nàng-sié. 1990 nièng nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Dāu-diè Sĭng-gṳ̆ (斗池新居), Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村). Hàng-tàu-chŏng (涵頭村) diŏh 2000 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng [[Să̤-iòng-lô]] (西洋路) gâe̤ng [[Băh-mā Dṳ̆ng-lô]] (白馬中路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău gì Băh-mā Huă-huòng (白馬花園). Să̤-iòng-chŏng (西洋村) diŏh 1991 nièng téng [[chà-làng-chió]] gāi siàng gĭng-dáng gì Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村), dê găk Să̤-iòng-lô biĕng-dău. Să̤-iàng-chŏng (西營村) găk Gá-diòng-bāng să̤-nàng-sié, 2002 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2007 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) hó-gê̤ṳng. Gá-diòng-bāng-chŏng (教場坂村) diŏh 2000 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2014 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Ŭ-săng Gāu-háe̤ng (烏山九巷) siēu-kṳ̆ hó-gê̤ṳng. Ò̤-siông (河上) bô hô̤ lā̤ Siông-ò̤-siông (上河上), 2001 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Siông-ò̤-diē (上河裏) gâe̤ng Ìng-dáik-lô (仁德路) hó-gê̤ṳng, dāng sṳ̆k [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng]] (福建醫科大學附屬第一醫院) gì dê. Ò̤-â (河下) bô hô̤ lā̤ Â-ò̤-siông (下河上), sê téng Ò̤-siông buŏng chók lì gì chŏng, 2001 nièng tiáh lâi siŏh buô-hông. Ciā chŏng gĭng-dáng gó găk lā̤, diŏh Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng piăng-âu gì Â-ò̤-diē (下河裏). Iòng-bāng (洋柄) bô hô̤ lā̤ Iòng-bàng (洋坪), găk Ò̤-â să̤-nàng-sié. 1996 nièng cháik-chiĕng, dê găk [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] (福建醫科大學) hó-gê̤ṳng. Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭) bô hô̤ lā̤ Siŏh-buô-tàu (石步頭), [[1980 nièng-dâi|Báik-gūi-nièng]], Sĕ̤ng-puō-tàu téng chà-làng-chió gāi siàng gĭng-dáng gì Sĕ̤ng-puō-tàu Sĭng-chŏng (雙浦頭新村), găk [[Gĕ̤ng-ngiĕk-lô]] (工業路) diô-biĕng gì Sĕ̤ng-puō-tàu-lâe̤ng (雙浦頭弄). Dṳ̀-kó̤ cī 13 ciáh chŏng, hó-gê̤ṳng gì Dâi-uòng, Iéng-âu, Hò̤-dĕk, Dòng-tĭng, Nìng-huá, Gĕ̤ng-gièng, Ngiê-ciŭ iâ sáng Giū-áng Tái-săng: Dâi-uòng-chŏng (大王村, dê-miàng ngā-huá siā có̤ "大鳳村"), diŏh [[Dâi-uòng-săng]] (大王山) dĕ̤ng-nàng-sié gì săng-kă, dê găk gĭng-dáng [[Dāu-diè-lô]] (斗池路) biĕng-dău gì Dâi-hông-háe̤ng (大鳳巷), Hông-hòng Báe̤k Sĭng-chŏng (鳳凰北新村) hó-gê̤ṳng. Iéng-âu (燕後, [[dê-miàng ngā-huá]] siā có̤ "院後"), dê găk gĭng-dáng [[Siòng-bāng-lô]] (祥坂路) gâe̤ng Uông-lṳ̀ng-lô (望龍路) gău-chă diô-kāu hó-gê̤ṳng. Hò̤-dĕk (菏澤), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô (西二環中路) biĕng-dău gì Hò̤-dĕk Sĭng-chŏng (荷澤新村) hó-gê̤ṳng. Dòng-tĭng (長汀), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô biĕng-dău gì Dòng-tĭng-diē Huă-huòng (長汀裏花園) hó̤-gê̤ṳng. Nìng-huá (寧化), dê găk gĭng-dáng Nìng-huá-lô gâe̤ng Nìng-huá Ciĕ-lô (寧化支路) gău-chă diô-kāu să̤-báe̤k-sié, chă-bók-dŏ̤ cêu-sê 2025 nièng cháik-chiĕng gì Nìng-huá Sĭng-chŏng (寧化新村) gì dê. Gĕ̤ng-gièng (江墘), dê găk gĭng-dáng Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), [[Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk]] (華僑中學) piăng-âu. Duâi buô-hông ké̤ṳk tiáh lâi biéng siàng Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk gì dê, nâ diông gūi lŏ̤h chió. Ngiê-ciŭ (義洲), dê găk gĭng-dáng Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村), Gīng-biĕu-huòng (錦標園) hó-gê̤ṳng. ==Lĭk-sṳ̄== Sáng Giū-áng Tái-săng gì dê-kṳ̆ diŏh gô-dā̤ Hók-ciŭ-siàng ngiê-dāu să̤-nàng huŏng-ôi gì gău-kṳ̆, cŭ-uái gô-dā̤ siŏh-chék-ché̤ṳ dŭ sê [[chèng]], [[kă̤|kă̤-giāng]] [[diè|diè-giāng]] siàng-dŏ̤i-săng, Hók-ciŭ-nè̤ng ciŏng cŭ-uái hó-gê̤ṳng hô̤ lā̤ [[Sĕk-báik-iòng]] (十八洋). Săng ciŏng-uâng gì dê-huŏng iā ṳ̀ng-ê buóh [[tè̤ng|tè̤ng-giāng]], gô-dā̤ iā sèu huák-sĕng [[diòng-niēng-bâng]]. Gó-chṳ̄, cŭ-uái gì báh-sáng â̤ gé̤ṳng ŭng-sìng (瘟神) lì bō̤-iêu cê-gă mâ̤ dáik diòng-niēng-bâng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng ô sé ngô báh nièng gì lĭk-sṳ̄, gé̤ṳng [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統). Ŭng Dŭ-tūng miàng Kìng (瓊), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Dṳ̆ng-cêng-uòng" (東岱嶽宗御前忠靖王), Kŏng Dŭ-tūng miàng Sĭk (席), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Ĭng-liĕk-uòng" (東岱嶽宗御前英烈王); ĭ lâng ciáh ciŏng-gŭng dŭ sê ĭng-ôi dê hō̤ cêng sâ̤ báh-sáng gì [[ŭng-bâng]] ké̤ṳk [[Ngṳ̆k-huòng-siông-dá̤]] hŭng-guăng, sṳ̆k [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] guāng, dŭ sê Dŭng-ngŏk Sĕk Tái-bō̤ (東嶽十太保) cĭ ék. Có̤i cā nâ diŏh Tái-bìng-săng-chŏng ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, Tái-bìng-săng gì hiŏng-huōi sê téng Hók-ciŭ siàng-báe̤k gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] (東嶽廟) chiāng gì. Dâi-kái diŏh [[Dòng-dièu]] muăk-gĭ gáu [[Sóng-dièu]] chĕ̤-gĭ sèng-âu, Nàng-dài huák-sĕng ŭng-bâng, cêng sâ̤ nè̤ng gāng-niēng, nâ ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng gì Tái-bìng-săng-chŏng sêu-căi có̤i kĭng, gó-chṳ̄ hó-gê̤ṳng gì chŏng dŭ lièng-hăk kī lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, ī-giù bō̤-iêu, dŭ niāng 13 ciáh chŏng. Có̤i cā Sĕk-săng-hiŏng cêng bék, mò̤-niĕ-ài kī ciŏng-muòng gì miêu, bù-sák gâe̤ng [[tăk-gáuk]] dŭ sê gé̤ṳng diŏh duâi-chió ìng-gă gì tiăng-dŏng, hĕ̤k-ciā ĕng [[Buōng-gī Dâi-uòng|Dâi-uòng-iè]] gì miêu lā̤. Chă-bók-dŏ̤ [[Mìng-dièu]], [[Chĭng-dièu]] gì sèng-âu, Gáuk-ciáh hiŏng ciáh lṳ̆k-lṳ̆k-sṳ̆k-sṳ̆k kăi-sṳ̄ kī ciŏng-muòng gì miêu lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng â-dā̤ gì kă-giāng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng bī-gáu dĕk-sṳ̀: 13 ciáh chŏng gê̤ṳng-dùng gé̤ṳng siŏh-iông gì bù-sák, séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤ bī-gáu duâi; muōi siŏh ciáh chŏng dŭ ô cê-gă gì chŏng-miêu, dáng-sê gé̤ṳng gì ciō-sìng sê áng muóng-buŏi gì giék-guō lùng lā̤ sô̤i 13 ciáh dòng lā̤, ng-sê dòng-gĭ sô̤i siŏh ciáh dòng lā̤; lêng-ngôi, ngiàng-sìng sê ī ciék-sáe̤ng ciō-sìng gì huŏng-sék kăi-sṳ̄, cuòi iâ sê bī-gáu dĕk-biék. Có̤i-cā, Dĕ̤ng-muòng gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] ngiàng-sìng uăk-dông sê có̤i duâi có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì. [[Ùng-gáik]] ī-hâiu, ngiàng-sìng uăk-dông ké̤ṳk géng-cī, dāng hŭ-uái gì ngiàng-sìng mò̤ lāu. Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng hī sèng-âu iâ dìng lâi, dáng-sê gáu [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]], Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng uăk-dông bók hŭi-hŭk lāu, gó-ô cêng sâ̤ chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē lì. Chŭi-iòng-gŏng sĕk-săng-chŏng dŭ cháik-chiĕng chă-bók-dŏ̤ lāu, Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng gó làu lā̤, gó có̤ lā̤ cêng nâu-iĕk, nièng-nièng-màng chăng-gă gì nè̤ng ciēu ô gūi báh nè̤ng, dŏ̤ ô chiĕng gūi nè̤ng, sê gĭng-dáng Hók-ciŭ siàng-kṳ̆ có̤i duâi gì ngiàng-sìng uăk-dông. 2016 nièng 3 nguŏk, Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ céng-hū ciŏng "Hók-ciŭ Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (福州九案泰山信俗) liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ dâ̤ 2 piĕ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mìng-sāng mìng-liŏh (非物質文化遺產名錄).<ref>{{Cite web |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2017 nièng 10 nguŏk 31 hô̤ gáu 11 nguŏk 2 hô̤, tàu gái "Hāi-hiĕk Liōng-ngiâng (Hók-ciŭ) Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng Tái-săng Ùng-huá-cáik" (海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節) gṳ̄-bâing, chiāng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] (宜蘭東嶽廟) gì nè̤ng lì chăng-gă.<ref>{{cite web |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref> 2018 nièng, Sĕk-săng-hiŏng iâ puái nè̤ng kó̤ chăng-gă Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu gì "Ngì-làng duâi-bái-bái" (宜蘭大拜拜) ngiàng-sìng uăk-dông, ciā ngiàng-sìng ngiàng gì sê [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]].<ref>{{cite web | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref> 2021 nièng 10 nguŏk 17 hô̤, "Mìng-dài chĭng-nièng Tái-săng séng-sṳ̆k hĭ-ngì ùng-huá siáng-siông gău-liù uăk-dông" (閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動) găk [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]] gâe̤ng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu dùng-sì gṳ̄-bâing.<ref>{{cite news |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref> 2024 nièng 10 nguŏk 15 hô̤ gáu 17 hô̤, [[Hiŏng-gē̤ng]] [[Dŭng-huà Săng-iêng]] (東華三院) puái nè̤ng lì Hók-ciŭ káng Giū-áng Tái-săng ngiàng-sìng.<ref>{{cite web |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> ==Ngiàng-sìng== Muōi siŏh nièng [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gì Ngū-sì (午時) sê Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng kŭi-dòng bâing-gŭng gì sì-găng, có̤i-gê̤ṳng gūi nièng ĭng-ôi sì-găng gāng, gĭng-siòng tì-cā gáu [[8 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)|Báik-nguŏk Săng-sĕk]] cêu kŭi-dòng lāu. Kŭi-dòng cĭ sèng, Gé̤ṳng diŏh [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]] gì lâng ciáh "Tái-săng Hô̤-gá Dâi-ciŏng-gŭng" (泰山護駕大將軍) Duâi-báh (大伯), Nê-báh (二伯) chók-huák kó̤ gô-áng (舊案) Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng hŭ-uái hô̤-gá. Sĕk-săng-dòng có̤ gāng-dăng gì ngì-sék, ciŏng miêu diē-sié gì Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng uâng siông sĭng gì ĭ-siòng, uâng ĭ-siòng iù [[Săng-giāng-diē-dòng]] hó-cáik. Ngì-sék giék-sók ī-hâiu, ciŏng Ngū-iàng-guáng (五營罐) gì hŭng-dièu tiē lâi, gái-gái huăng kŭi, ngê̤ṳ-é ciŏng [[Ngū-iàng|Ngū-iàng Bĭng-mā-sĭ]] (五營兵馬司) gì bĭng-giāng bóng chók kó̤ sùng, ôi ngiàng-sìng có̤ cūng-bê. Gô-dā̤ kŭi-dòng ī-hâiu gó ô muóng-áng (問案), cô̤i-ìng dái-già (罪人戴枷) gì liù-tiàng, gĭng-guó [[Ùng-gáik]] páuk-huâi ī-hâiu, gĭng-dáng ī-gĭng mò̤ kó̤ lāu. Ciék-giâ-lì gì [[9 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-nê]] gáu [[9 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-báik]] cêu-sê sĕk-săng-dòng cê-gă gì ngiàng-sìng uăk-dông. Gì-tă sĕk-nê ciáh dòng gé̤ṳng gì sìng gáu gô-áng, hióng Kŏng Ciŏng-gŭng bái-sêu. [[9 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)|Chĕ̤-gāu]] sê Kŏng Ciŏng-gŭng gì săng-nĭk (Ŭng Ciŏng-gŭng săng-nĭk sê [[5 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)|ngū-nguŏk chĕ̤-ngô]]), áng diòng-tūng diŏh có̤ ngì-sék, bā̤ gé̤ṳng-pīng, bóng [[páu-diông]], cê̤ṳ-chuăng dēng-dēng. [[9 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-ék]] màng-buŏ iù mā-lù (馬爐), puái nè̤ng kòng lā̤ mā-lù sùng Sĕk-săng-hiŏng. Mā-lù sê ô mā-tàu gì [[hiŏng-lù]], gà̤-dēng chák lā̤ lâng ciáh ciŏng-gŭng gì lêng-gì (令旗), kòng mā-lù gì nè̤ng hô̤ lā̤ mā-hŭ (馬夫). Gô-dā̤ sĕk-săng-hiŏng ô gì diô cêng cák, giêu mò̤-niĕ-ài diē kó̤, mā-lù gáu gì dê-huŏng cêu siŏng-dŏng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng giàng guó siŏh-iông. [[9 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)|Gāu-nguŏk sĕk-nê]] ê-sì (未時, chă-bók-dŏ̤ â-dáu siŏh-dēng gáu săng-dēng) [[muóng-buŏi]], tŭng-guó gĕ̤h buŏi gì huŏng-sék giók-dêng â-nièng-màng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Muóng-buŏi sèng siŏh gĕ̤ng ék-buăng â̤ "ché-buŏi" (試杯) siŏh huòi, "ché-buŏi" gì giék-guō mâ̤ sáung-só. Muóng-buŏi gì sèng-âu sông-sê̤ṳ iâ sê gó-diâng gì. Muóng-buŏng gì sèng-âu, gáuk dòng dòng-ciō gô̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng méng-sèng, săi-gŭng ciŏng lâng piéng buŏi hióng tiĕng lā̤ gĕ̤h. lâng piéng buŏi nâ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "siáng-buŏi" (聖杯), dâi-biēu cáng-dòng. Muōi huòi muóng-buŏi giék-sók, áng diòng-tūng dŭ ô "dŏk mā-bà̤" (奪馬牌) gì ngì-sék. Mā-bà̤ sê siŏh ciáh chà-bà̤, dáik gáu mā-bà̤ gì áng cêu dâi-biēu â-nièng-màng ciŏng-gŭng sô̤i hiā áng gì dòng lā̤. Nâ sê dáik gáu sô̤i-áng cṳ̆-gák gì áng sê gūi ciáh dòng hăk siŏh-dŏ̤i gì, cêu áng hī ciáh áng nô̤i-buô gì giĕ-dêng, giók-dêng lâng ciáh ciŏng-gŭng dó̤-dā̤ diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Tái-bìng-săng-áng (太平山案) gì gé̤ṳ-tā̤ iók-dêng sê: áng Tái-bìng-săng, Săng-giāng-diē, Sĕ̤ng-puō-tàu ciā sông-sê̤ṳ lùng lā̤ sô̤i. Ò̤-siông-áng (河上案) gì iók-dêng sê: Ò̤-siông lùng lâng huòi, Ò̤-â lùng siŏh huòi. Dāu-diè-áng (斗池案) gì iók-dêng sê: Dāu-diè lùng lâng huòi, Hàng-tàu lùng siŏh huòi. Tiăng-gōng cê-gă gì dòng dáik gáu "siŏh siáng" (蜀聖, siŏh ciáh siáng-buŏi), iàng gì hī dòng gì chĭng-nièng-gŏ̤ chṳ̄-káik kĕk có̤i ká̤ gì sók-dô̤ ciŏng mā-bà̤ dŏk kó̤, muōng bié muōng tiăng cê-gă gì dòng ô-mò̤ dáik gáu "lâng siáng" (兩聖, lâng ciáh siáng-buŏi). Nâ sê mò̤, cêu ciŏng mā-bà̤ dèng diōng kó̤, iù â siŏh áng ciék siông. Cêu ciŏng-uâng lièng gĕ̤h, nâ sê dŭ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "săng-siáng" (三聖, săng ciáh siáng-buŏi), săng-siáng diâng-áng, giók-dêng màng-nièng sô̤i gì dòng. Nâ sê gĕ̤h siŏh lùng giâ-lì gāu ciáh áng dŭ muôi dé̤ṳng, cêu áng gó-dêng sông-sê̤ṳ gái gĕ̤h siŏh lùng, gĕ̤h gáu ô áng sê "săng-siáng" ùi-cī. Màng-nièng-màng sô̤i gì gó-sê gĭng-nièng gì áng hô̤ lā̤ "hŭk-áng" (復案). [[9 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-săng]] hī nĭk găk gô-áng ngiàng-sìng, cĭ-âu ciŏng sìng chiāng gáu hèng-dài (行台) cáng-sì hiók-kă, áng sĭk-guáng hèng-dài ék-buăng siék diŏh [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]. Sĕk-săng màng-buŏ â̤ sāi găk Să̤-iòng hó-gê̤ṳng ngiàng-sìng. [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-sé]] màng-buŏ báik-dēng téng hèng-dài chók-huák, sùng guó sĕk-săng-hiŏng. Cī gĕ̤ng iâ sê có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì siŏh gĕ̤ng, muōi siŏh ciáh hiŏng dŭ â̤ có̤ ngì-sék, bù-sák gĭng-guó gì dê-huŏng nè̤ng dŭ diŏh bā̤ gé̤ṳng-dó̤h ciék-sìng, hô̤ lā̤ bā̤-màng (擺暝). Ngiàng-sìng gì sèng-âu, Ŭng Ciŏng-gŭng giàng sèng, Kŏng Ciŏng-gŭng giàng âu. Ô siŏh cṳ̄ng gōng-huák sê Ŭng Ciŏng-gŭng ngièng-lâ̤ (嚴厲), Kŏng Ciŏng-gŭng ìng-cṳ̀ (仁慈). Nâ sê có̤-ngài-dâi ké̤ṳk Ŭng Ciŏng-gŭng káng-giéng dĭk-ciék niăh kī lì, giàng piăng-âu gì Kŏng Ciŏng-gŭng â̤ ciŏng huâng-cháuk-nguô gì nè̤ng gáu-ṳ̆k lâ bóng lâi kó̤. Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng muōi gĭng-guó siŏh ciáh dòng, hī ciáh dòng dŭ diŏh ciŏng ĭ ĕng diŏh gé̤ṳng-dók lā̤ gé̤ṳng có̤ siŏh ciáh miàng hô̤ lā̤ "siăh iéng" (食宴) gì ngì-sék, dòng lā̤ iâ â̤ cṳ̄ hūng-găng, diĕng-cé̤ṳk, gèng-cé̤ṳk chiāng chăng-gă gì nè̤ng siăh. Có̤i hâiu gáu â̤-nièng-màng gì sĭng-áng siék hiŏng-áng ăng-chió, hô̤ lā̤ diōng-gṳ̆ng (轉宮). Gô-dā̤ có̤i-hâiu siŏh gĕ̤ng sê siŏh buŏ có̤ gáu [[9 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-ngô]] tiĕng-guŏng, guó-áng (過案) ī-hâiu, chiāng săi-gŭng có̤ ăng-ôi (安位) gì ngì-sék, dīng tiĕng-guŏng ī-hâiu gáe̤k-nè̤ng guó lì siĕu-hiŏng chăng-bái. Hiêng-câi ngì-sék gāng-huá lāu, ék-buăng iâ diŏh có̤ gáu buàng-màng-giāng săng sé dēng ciáh â̤ giék-sók. Cĭ-hâiu, sĭng-áng sōng siŏh gĕ̤ng kó̤ chiāng săi-gŭng guó lì siŭ kī [[Ngū-iàng|Ngū-iàng bĭng-mā]], nâing-gĭng nâing lâ, ciŏng Ngū-iàng-guáng hŭng kī lì, ciā ngì-sék ciáh sáung ciòng-buô giék-sók. ==Có̤ buáng-dâung== Dṳ̀-kó̤ nièng-nièng-màng siŏh huòi gì ngiàng-sìng, Giū-áng Tái-săng muōi siŏh ciáh Cṳ̄-nièng (子年) [[có̤ buáng-dâung]] có̤ siŏh huòi, cêu-sê gōng ciā ngì-sék muōi sĕk-nê nièng â̤ có̤ siŏh huòi. Lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i-áng (坐案) gì duâi-dòng (大堂) có̤ duâi dô̤-diòng, ék-buăng â̤ chiāng săi-gŭng nâing-gĭng chék nĭk-buŏ, iâ â̤ chiāng nè̤ng lì có̤-hié. Gì-tă gì dòng hô̤ lā̤ siēu-dòng (小堂), iâ â̤ chiāng săi-gŭng lì có̤ siēu dô̤-diòng. Có̤ buáng-dâung gì có̤i-hâiu sê "[[chók-hāi]]" (出海) gì ngì-sék. Chók-hāi cêu sê dák siŏh ciáh kĕk chà-bēng, buó, cāi có̤ gì [[sùng|sùng-giāng]], gà̤-dēng ĕng siŏh ciáh tē̤ng-tē̤ng hô̤ lā̤ "Hók-tē̤ng" (福桶), diē-sié diō dṳ̆-háik, giĕ-mò̤ dēng-dēng lă-că-nó̤h, màng-buŏ ciŏng ciā sùng-giāng sáe̤ng [[Mìng-gĕ̤ng]] lā̤ siĕu lâi. Hók-tē̤ng sông Mìng-gĕ̤ng làu kó̤ hāi lā̤, ngê̤ṳ-é [[ŭng-bâng]] iâ ké̤ṳk dṳ̆k hāi lā̤ kó̤, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ "chók-hāi". Hók-ciŭ gì ngiàng [[Ngū-dá̤]] iâ ô ciŏng-uâng gì chók-hāi ngì-sék. ==Hiêng-câung== Hiêng-câi Sĕk-săng-hiŏng duâi-buô-hông dŭ cháik-chiĕng lāu, ô gì chŏng sê nguòng-chiák-nguòng-chiĕng (原拆原遷), hiŏng-lī gó diêu ciā miêu hó-gê̤ṳng, ciŏng-uâng cìng-huóng hiŏng-lī dó̤i séng-ngiōng bī-gáu cék-cĭk. Gó ô gì chŏng cháik-chiĕng ăng-dé sê sáng gáu bĕk-dó̤i kó̤, nâ săng hŭ-uâng sáng cuòi gì nè̤ng mâing-mâing cêu ciēu lāu. Bêng-chiā Sĕk-săng-hiŏng hiêng-câi sê diŏh chê-kṳ̆ diē-sié, mâ̤ chiông gó-dā̤ găk hiŏng-hâ. Muōi siŏh huòi ngiàng-sìng gì sèng-âu dŭ â̤ bóng [[páu-diông]], siĕu [[gì-buàng-bŏ̤h|gì-buàng]], [[lò̤]] [[gū]] kuăng kuăng kuăng, có̤ lā̤ iā nâu-iĕk, ké̤ṳk siŏh buô-hông chê-mìng nêng-ùi sê "chó̤-ĭng iēu-mìng" (噪音擾民), "ŭ-niēng kuàng-gīng" (污染環境). Ngiàng-sìng iâ â̤ huák-sĕng [[sáik-chiă]], ô gì chê-mìng iâ sê é-giéng iā duâi. Dĕk-biék sê [[Ŭ-săng]] kă hó-gê̤ṳng ô gĭ-guăng gáng-buô gì sé̤ṳk-siá, cī siŏh dêng nè̤ng sêu [[ù-sìng-lâung]] (無神論) gì īng-hiōng, ék-buăng dŭ káng mâ̤ kī ngiàng-sìng, giéng-gáe̤k cuòi sê "hŭng-gióng mì-séng" (封建迷信). Uōng-nièng-màng muōi siŏh nièng ngiàng-sìng dŭ â̤ ké̤ṳk nè̤ng niăh lā̤ dàu-só, iū-guăng buô-muòng ék-buăng mâ̤ kó̤ kó̤ chák, dŭ sê hĭ hù lâ. 2016 nièng "Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (九案泰山信俗) ké̤ṳk liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mì-sāng (臺江區非物質文化遺產) ī-hâiu, dâi-gă-nè̤ng gì guăng-diēng kăi-sṳ̄ mâing-mâing gāi-biéng, dàu-só gì nè̤ng biéng ciēu lāu. Giū-áng Tái-săng-hū diē-sié siék siŏh ciáh Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók [[lṳ̆k-ôi]] (中華人民共和國祿位), lì giù guók-tái mìng-ăng (國泰民安). 2021 nièng 7 nguŏk, Giū-áng Tái-săng-hū gṳ̄-bâing "kéng-cé̤ṳ [[Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng]] sìng-lĭk siŏh báh ciŭ-nièng" (慶祝中國共產黨成立一百週年) gì uăk-dông, hĭ-uông lĭk-ê̤ṳng ciŏng-uâng gì uăk-dông dáik gáu céng-hū gì ciĕ-tì. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng gṳ̆ng lā̤ sì-dâi huák-diēng. Nguòng-lài iēng-cáiu nâ ô [[sĕk-huăng-chiĕ]], hiêng-câi iâ ô kĕk ĭng-hiōng bóng hiêng-dâi ĭng-ngŏk lāu. Giū-áng Tái-săng gâe̤ng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] ùng-huá gău-liù, siêu gáu dŏng-dê céng-hū gì ciĕ-tì. Dài-uăng gì "[[diêng-ĭng Săng-tái-cṳ̄]]" (電音三太子) dēng-dēng sĭng gì nó̤h iâ găk cī sèng-âu diòng diē Hók-ciŭ, dó̤i Hók-ciŭ ngiàng-sìng sāng-sĕng īng-hiōng. Chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē ngiàng-sìng ī-hâiu, kăi-sṳ̄ găk diòng-tūng ngì-sék diē-sié gă diē hiêng-dâi nguòng-só, chiông Hăk-hĭng-siâ (合興社) ciŏng-uâng gì chĭng-nièng-gŏ̤ siâ-tuàng (社團), siék-gié [[kā-tŭng]] (卡通) sìng-chiông, lĭk-ê̤ṳng [[hô-lièng-uōng]] sŏng-diòng. Gó ô chĭng-nièng-gŏ̤ tŭng-guó [[Dēu-ĭng]] (抖音) dēng-dēng [[duāng-sê-bìng]] bìng-dài (短視頻平臺) [[hiêng-diòng dĭk-bó̤|dĭk-bó̤]] ngiàng-sìng, niông gó sâ̤ nè̤ng liēu-gāi Giū-áng Tái-săng ciā séng-ngiōng. Ô gì chĭng-nièng-gŏ̤ ô tàu-nō̤, ĭ-gáuk-nè̤ng buóh siōng ciŏng diòng-tūng séng-ngiōng có̤ siàng ùng-huá cháung-é sāng-ngiĕk, dáng-sê ô gì nè̤ng giéng-gáe̤k gă diē káh sâ̤ siŏng-ngiĕk-huá nguòng-só buōng-sĭng cêu sê piĕng-liê diòng-tūng séng-ngiōng gì chĕ̤-sĭng. ==Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng== {| class="wikitable" |+Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng ![[gīng]] !áng !dòng !dòng gì dê-cī !dòng gì cô̤-biĕu !bê-ció |- | rowspan="3" |Sĭk-buô-gīng<br>石部境 | rowspan="3" |Tái-bìng-săng-áng<br>太平山案 | [[Tái-bìng-săng-dòng]] (Giū-áng Tái-săng-hū Cūng-dòng)<br>太平山堂 (九案泰山府總堂) |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) 44 hô̤ | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng (福建省民族宗教事務廳) nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt">{{cite web |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng]]<br>山仔裏陰陽專案堂 |Giū-áng Tái-săng Cūng-dòng dó̤i-méng-gă̤ hó-gê̤ṳng. Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑), Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng-siàng Lōng-dìng (融信雙杭城朗庭) cĭ-găng | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng]]<br>雙浦頭協心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Sĕ̤ng-puō-háe̤ng (雙浦巷) 16 hô̤ Ṳ̀ng-huák Giū-hĭ Ngā-dé̤ṳk báe̤k-kṳ̆ (榕發玖熹雅筑北區) diē-sié | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | Puō-dĕ̤ng-gīng<br>浦東境 | Puō-dĕ̤ng-áng<br>浦東案 | [[Puō-dĕ̤ng-dòng]]<br>浦東堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 305-1 hô̤ | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū<ref name="mzzjt"/>. Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | Puō-să̤-gīng<br>浦西境 | Puō-să̤-áng<br>浦西案 | [[Puō-să̤ Hók-sêu-gṳ̆ng|Puō-să̤ Hók-sêu-dòng]]<br>浦西福壽堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Puō-să̤-lô (浦西路) 6 hô̤, Puō-să̤-chŏng (浦西村) diē-sié | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ bók-kō̤ iè-dông ùng-ŭk diēng (臺江區不可移動文物點). |- | Lìng-tŭng-gīng<br>靈通境 | Iòng-bāng-áng<br>洋柄案 | [[Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng]]<br>洋柄同心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Gău-tŭng-lô (交通路) 40 hô̤, [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] duâi-muòng hó-gê̤ṳng | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu mā̤ dáing ăng-dé |- | rowspan="2" |Gāng-éng-gīng<br>感應境 | rowspan="2" |Ò̤-siông-áng<br>河上案 | [[Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng]]<br>河上救生堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 432 hô̤ | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ ùng-ŭk bō̤-hô dăng-ôi. |- |[[Â-ò̤-dòng]]<br>下河堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Â-ò̤-diē (下河裏) 84 hô̤ | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- | Gá-diòng-bāng-gīng<br>教場坂境 | Gá-diòng-bāng-áng<br>教場坂案 | [[Gá-diòng-bāng-dòng]]<br>教場坂堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng-háe̤ng (加洋巷) 28 hô̤. Gă-iòng-háe̤ng gâe̤ng Gá-diòng-háe̤ng (教場巷) gău-chă diô-kāu biĕng-dău | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. |- | Gă-hĭng-gīng<br>嘉興境 | Să̤-iàng-áng<br>西營案 | [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]]<br>西營裏長生堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) diē-sié | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |cáng-ăng (暫安) siēu-kṳ̆ diē-sié, mò̤ gó-dêng gì miêu. |- | Siông-iòng-gīng<br>上洋境 | Să̤-iòng-áng<br>西洋案 | [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]<br>西洋積善堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Să̤-iòng-diē (西洋裏) Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村) diē-sié | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | rowspan="2" |Ò̤-dĕ̤ng Hô̤-mìng-gīng<br>河東護民境 | rowspan="2" |Dāu-diè-áng<br>斗池案 | [[Dāu-diè-dòng]]<br>斗池堂 |Gū-làu-kṳ̆ Băh-mā Ciĕ-lô (白馬支路) 169 hô̤ Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村) B kṳ̆ Nguŏk-dāu Guōng-diòng (玉斗廣場) | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- |[[Hàng-tàu-dòng]]<br>涵頭堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Ŭ-săng-lô (烏山路) 87 hô̤ | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt"/> Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = Tái-bìng-săng |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = Săng-giāng-diē |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = Sĕ̤ng-puō-tàu |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = Puō-dĕ̤ng |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = Puō-să̤ |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = Iòng-bāng |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = Ò̤-siông (Siông-ò̤-siông) |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = Â-ò̤ (Â-ò̤-siông) |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = Gá-diòng-bāng |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = Să̤-iàng |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = Să̤-iòng |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = Dāu-diè |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = Hàng-tàu }} |- |} ==Lĭk-nièng muóng-buŏi giék-guō== Ùng-gáik ī-sèng gì cṳ̆-lâiu chăng-kō̤ «Ò̤-siông Uòng-sê cŭk-puō» (河上王氏族譜). Gāu-gūi-nièng ī-hâiu gì cṳ̆-lâiu iù Giū-áng Tái-săng gáuk ciáh guāng-ūi-huôi (管委會) tūng-gié. {| class="wikitable" |- ! Gŭng-lĭk nièng-hông !! Găng-ciĕ nièng-hông !! sô̤i-áng gì dòng !! bê-ció |- | 1944 nièng || Mìng-guók 33 nièng Gák-sĭng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng [[có̤ buáng-dâung]]. |- | 1945 nièng || Mìng-guók 34 nièng Ĭk-iū || || |- | 1946 nièng || Mìng-guók 35 nièng Bīng-sáe̤k || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 1947 nièng || Mìng-guók 36 nièng Dĭng-hâi || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1948 nièng || Mìng-guók 37 nièng Muô-cṳ̄ || Hàng-tàu Duâi-dòng || |- | 1949 nièng || Mìng-guók 38 nièng Gī-tiū || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 1950 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1951 nièng || Sĭng-māu-nièng || Puō-dĕ̤ng Duâi-dòng || |- | 1952 nièng || Ìng-sìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1953 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1954 nièng || Gák-ngū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1955 nièng || Ĭk-ê-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1956 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1957 nièng || Dĭng-iū-nièng || || |- | 1958 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1959 nièng || Gī-hâi-nièng || || |- | 1960 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1961 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1962 nièng || Ìng-ìng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- |colspan="4" align="center"|''1963 nièng gáu 1990 nièng gĭ-găng dìng-cī gṳ̄-bâing'' |- | 1991 nièng || Sĭng-ê-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || Tái-bìng-săng [[có̤ buáng-dâung]]. Mò̤ muóng-buŏi. |- | 1992 nièng || Ìng-sĭng-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || mò̤ muóng-buŏi |- | 1993 nièng || Gŭi-iū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || Tiék-liāng (鐵嶺) có̤ buáng-dâung. Hŭi-hŭk ī-hâiu tàu huòi Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng, muóng-buŏi. |- | 1994 nièng || Gák-sáe̤k-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1995 nièng || Ĭk-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || hŭk-áng |- | 1996 nièng || Bīng-cṳ̄-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 1997 nièng || Dĭng-tiū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 1998 nièng || Muô-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 1999 nièng || Gī-māu-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2000 nièng || Gĕng-sìng-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2001 nièng || Sĭng-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2002 nièng || Ìng-ngū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2003 nièng || Gŭi-ê-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 2004 nièng || Gák-sĭng-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 2005 nièng || Ĭk-iū-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2006 nièng || Bīng-sáe̤k-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2007 nièng || Dĭng-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2008 nièng || Muô-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng có̤ buáng-dâung. Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2009 nièng || Gī-tiū-nièng || Â-ò̤-siông Duâi-dòng || |- | 2010 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2011 nièng || Sĭng-māu || Dāu-diè-siâ || |- | 2012 nièng || Ìng-sìng-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2013 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2014 nièng || Gák-ngū-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2015 nièng || Ĭk-ê-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 2016 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2017 nièng || Dĭng-iū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || Iĕu-chiāng Dài-uăng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2018 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2019 nièng || Gī-hâi-nièng || Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng || |- | 2020 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2021 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2022 nièng || Ìng-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || ché-buŏi: Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng |- | 2023 nièng || Gŭi-māu-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || ché-buŏi: Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng |- | 2024 nièng || Gák-sìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || hŭk-áng. ché-buŏi: Să̤-iòng Cék-siêng-dòng |- | 2025 nièng || Ĭk-sê̤ṳ-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || ché-buŏi: Puō-să̤ Hók-sêu-dòng |- |} ==Muōi-ció== {{reflist}} ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{Cite journal|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{Cite journal|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |doi= |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{Cite journal|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{Cite book|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:dô̤-gáu]] h7xso0jelkz4i8y5zdwwhxpdn1ir0tx 14 33616 105724 86377 2026-09-14T16:38:00Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105724 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對哈薩克文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 37uakfcsy8jb847opr8va0bpm9os2x3 105779 105724 2026-09-14T17:23:05Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105779 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對哈薩克文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] l17v20yc90wyzzhppwordw50gp6fnaz 0 34255 105640 96415 2026-09-14T14:42:19Z Davidzdh 7058 改正 105640 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|寶安區}} {{Infobox Settlement |name = Bō̤-ăng-kṳ̆ |official_name = 寶安區 |settlement_type = [[Kṳ̆]] |image_skyline = Baoao_xinzn.jpg |image_caption = |image_map = Administrative_Divisions_of_Shenzhen_City.svg |map_caption = Bō̤-ăng-kṳ̆ găk Chĭng-cóng gì ôi-dé |pushpin_map = |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |subdivision_type = Guók-gă |subdivision_name = {{flag|China}} |subdivision_type1 = Sēng |subdivision_name1 = [[Guōng-dĕ̤ng]] (廣東) |subdivision_type2 = Chê |subdivision_name2 = [[Chĭng-cóng]] (深圳) |seat_type = |seat = |leader_title = |leader_name = |area_total_km2 = 392.14 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = 2018 |population_total = 3257800 |population_density_km2 = |timezone = |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |website = [http://www.baoan.gov.cn/ www.baoan.gov.cn] }} '''Bō̤-ăng-kṳ̆''' (寶安區), sê [[Guōng-dĕ̤ng-sēng]] [[Chĭng-cóng-chê]] gì siŏh ciáh Kṳ̆(區)<ref>{{Cite web |title=深圳市民政局網站 |url=http://mzj.sz.gov.cn/ydmh/xxgk/ydmh/content/post_2929660.html |website=mzj.sz.gov.cn |archive-date=2022-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104003921/http://mzj.sz.gov.cn/ydmh/xxgk/ydmh/content/post_2929660.html}}</ref>. ==Lĭk-sṳ̄ (歷史)== ==Hèng-céng Dăng-ôi (行政單位)== ==Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu (地理共氣候)== ==Gĭng-cá̤ (經濟)== ==Ùng-huá Ngṳ̄-ngiòng (文化語言)== ==Ngiê-sŭk (藝術)== ==Lṳ̄-iù (旅遊)== ==Gáu-ṳ̆k (教育)== ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)== {{reflist}} ==Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)== *[http://www.baoan.gov.cn/ 寶安區政府網站] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190117174241/http://www.baoan.gov.cn/ |date=2019-01-17 }} {{Wiki Gê̤ṳng-hiōng|Bao'an District|Bō̤-ăng-kṳ̆}} {{stub}} {{Authority control}} [[分類:Guōng-dĕ̤ng]] llxq7n303qb0dh22ojslihi0yzy5sgd 0 34258 105642 96414 2026-09-14T14:43:52Z Davidzdh 7058 105642 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|光明區}} {{Infobox Settlement |name = Guŏng-mìng-kṳ̆ |official_name = 光明區 |settlement_type = [[Kṳ̆]] |image_skyline = 红花山_2.jpg |image_caption = |image_map = Guangming_District,_Shenzhen_City.svg |map_caption = Guŏng-mìng-kṳ̆ găk Chĭng-cóng gì ôi-dé |pushpin_map = |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |subdivision_type = Guók-gă |subdivision_name = {{flag|China}} |subdivision_type1 = Sēng |subdivision_name1 = [[Guōng-dĕ̤ng]] (廣東) |subdivision_type2 = Chê |subdivision_name2 = [[Chĭng-cóng]] (深圳) |seat_type = |seat = |leader_title = |leader_name = |area_total_km2 = 155.44 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = 2018 |population_total = 625000 |population_density_km2 = |timezone = |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |website = [http://www.szgm.gov.cn/ www.szgm.gov.cn] }} '''Guŏng-mìng-kṳ̆''' (光明區), sê [[Guōng-dĕ̤ng-sēng]] [[Chĭng-cóng-chê]] gì siŏh ciáh Kṳ̆(區)<ref>{{Cite web |title=深圳市民政局網站 |url=http://mzj.sz.gov.cn/ydmh/xxgk/ydmh/content/post_2929660.html |website=mzj.sz.gov.cn |archive-date=2022-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104003921/http://mzj.sz.gov.cn/ydmh/xxgk/ydmh/content/post_2929660.html}}</ref>. ==Lĭk-sṳ̄ (歷史)== ==Hèng-céng Dăng-ôi (行政單位)== ==Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu (地理共氣候)== ==Gĭng-cá̤ (經濟)== ==Ùng-huá Ngṳ̄-ngiòng (文化語言)== ==Ngiê-sŭk (藝術)== ==Lṳ̄-iù (旅遊)== ==Gáu-ṳ̆k (教育)== ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)== {{reflist}} ==Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)== *[http://www.szgm.gov.cn/ 光明區政府網站] {{Wiki Gê̤ṳng-hiōng|Guangming District|Guŏng-mìng-kṳ̆}} {{stub}} {{Authority control}} [[分類:Guōng-dĕ̤ng]] c2puo9w066ie8kbdb3ph52jrg7fmi3y 105643 105642 2026-09-14T14:44:00Z Davidzdh 7058 Davidzdh ī-gĭng ciŏng hiĕk-miêng [[Guŏng-màng-kṳ̆]] iè-dông gáu [[Guŏng-mìng-kṳ̆]] 105642 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|光明區}} {{Infobox Settlement |name = Guŏng-mìng-kṳ̆ |official_name = 光明區 |settlement_type = [[Kṳ̆]] |image_skyline = 红花山_2.jpg |image_caption = |image_map = Guangming_District,_Shenzhen_City.svg |map_caption = Guŏng-mìng-kṳ̆ găk Chĭng-cóng gì ôi-dé |pushpin_map = |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |subdivision_type = Guók-gă |subdivision_name = {{flag|China}} |subdivision_type1 = Sēng |subdivision_name1 = [[Guōng-dĕ̤ng]] (廣東) |subdivision_type2 = Chê |subdivision_name2 = [[Chĭng-cóng]] (深圳) |seat_type = |seat = |leader_title = |leader_name = |area_total_km2 = 155.44 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = 2018 |population_total = 625000 |population_density_km2 = |timezone = |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |website = [http://www.szgm.gov.cn/ www.szgm.gov.cn] }} '''Guŏng-mìng-kṳ̆''' (光明區), sê [[Guōng-dĕ̤ng-sēng]] [[Chĭng-cóng-chê]] gì siŏh ciáh Kṳ̆(區)<ref>{{Cite web |title=深圳市民政局網站 |url=http://mzj.sz.gov.cn/ydmh/xxgk/ydmh/content/post_2929660.html |website=mzj.sz.gov.cn |archive-date=2022-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104003921/http://mzj.sz.gov.cn/ydmh/xxgk/ydmh/content/post_2929660.html}}</ref>. ==Lĭk-sṳ̄ (歷史)== ==Hèng-céng Dăng-ôi (行政單位)== ==Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu (地理共氣候)== ==Gĭng-cá̤ (經濟)== ==Ùng-huá Ngṳ̄-ngiòng (文化語言)== ==Ngiê-sŭk (藝術)== ==Lṳ̄-iù (旅遊)== ==Gáu-ṳ̆k (教育)== ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)== {{reflist}} ==Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)== *[http://www.szgm.gov.cn/ 光明區政府網站] {{Wiki Gê̤ṳng-hiōng|Guangming District|Guŏng-mìng-kṳ̆}} {{stub}} {{Authority control}} [[分類:Guōng-dĕ̤ng]] c2puo9w066ie8kbdb3ph52jrg7fmi3y 4 35227 105809 105193 2026-09-14T17:41:11Z Davidzdh 7058 /* Call to participate: Proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard */ 提案 105809 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ <div style="width:90%;margin:0 auto 0.5em;padding:0.5em 1em;border:1px solid #000;background:#eef;text-align:left;"><center>[[Image:Duai-cheu-a.JPG]]</center> 歡迎十邑鄉親來'''大樹下'''攀講！嚽塊是儂家討論共[[平話]][[維基百科]]其事計有干過其地方。敆嚽塊，儷是汝會仈講平話其話，最好挈平話來講。固有，起動大家儂敆發言其辰候記𡅏使「<nowiki>--~~~~</nowiki>」簽字。 Huăng-ngìng Sĕk-ék hiŏng-chĭng lì '''Duâi chéu â''' păng-gōng! Cŭ-uái sê nē̤ng-gă tō̤-lâung gâe̤ng [[Bàng-uâ]] [[Wikipedia]] gì dâi-gié ô-găng-guó gì dê-huŏng. Găk cŭ-uái, nâ sê nṳ̄ â̤ báik gōng Bàng-uâ gì uâ, có̤i hō̤ kĕk Bàng-uâ lì gōng. Gó ô, kī-dâe̤ng dâi-gă-nè̤ng găk huák-ngiòng gì sèng-âu gé lā̤ sāi "<nowiki>--~~~~</nowiki>" chiĕng-cê. <center><font size=2>[//cdo.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Duâi_chéu_â&section=new&action=edit Kŭi sĭng uâ-tàu/開新話頭]</font></center> </div> {{Archives|auto=yes|search=yes}} [[category:Wikipedia tō̤-lâung]] __TOC__ == 漢字界面，真的很重要，否則無法吸引漢字黨的編輯 == DaveZ122和GnuDoyng，我們真的不是想搞什麽「漢字復興運動」，而是平話字使用人數實在太少，福州本地人幾乎沒人看得懂。如果平話字的使用人群比例能達到閩南語「白話字」的使用人群比例，那麼我也不會一再要求使用漢字界面。這平話字界面搞得人家福州人都看不懂，連個「編輯」按鈕都找不到，連個「保存」按鈕都找不到。你叫人家怎麼編輯？你說這是不是屬於<span style="color:red">人為阻礙</span>那些看不懂平話字的人，公然剝奪他們的編輯權。 --[[User:Yejianfei|Yejianfei]] ([[User talk:Yejianfei|talk]]) 2013 nièng 7 nguŏk 9 hô̤ (bái-nê) 13:50 (UTC) == 閩南話其白話字着掏改成平話字或者漢字 == 左面共懸頂其連結，比如講“Tiăng-dŏng”，“Bŏng-cô”，“Īng-giū lièng-giék”，鼠標掏移懸頂去，現出來全是閩南語白話字，雅価儂看𣍐會意。着掏改成平話字或者漢字，就是英文都比白話字好。--[[用戶:唐吉訶德的侍從|el caballero de los Leones]] ([[用戶討論:唐吉訶德的侍從|對話]]) 2014 nièng 8 nguŏk 18 hô̤ (bái-ék) 05:03 (UTC) : 支持！ [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 6 nguŏk 22 hô̤ (bái-sé) 05:54 (UTC) == 語言欄可否親像維基客家語其款標註漢字合平話字？ == {{Tracked|T321641}} 否則濟儂來則看無曉，以為是無福州語版本。[[用戶:霎起林野间|霎起林野间]] ([[用戶討論:霎起林野间|對話]]) 2015 nièng 10 nguŏk 31 hô̤ (bái-lĕ̤k) 07:48 (UTC) : 我是總款建議其，但是固未實行。--[[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2021 nièng 3 nguŏk 10 hô̤ (bái-săng) 08:46 (UTC) : 已合併（merged）[[gerrit:797321]]。--[[用戶:Winston Sung|Winston Sung]] ([[用戶討論:Winston Sung|tō̤-lâung]]) 2022 nièng 11 nguŏk 25 hô̤ (bái-ngô) 07:35 (UTC) : 好 --[[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 3 nguŏk 31 hô̤ (bái-ngô) 07:44 (UTC) == 語言欄標籤已經改成雙文字 == {{Tracked|T321641}} {{Tracked|T139010}} 嘢高興告訴大家，語言欄標籤已經改成雙文字！現在，汝敆其他語言其維基百科上，就會使看見儂家語言顯示「閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄」。感謝相關人員其貢獻。 [[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 3 nguŏk 31 hô̤ (bái-ngô) 07:56 (UTC) : 野好吓！ --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2023 nièng 5 nguŏk 1 hô̤ (bái-ék) 04:36 (UTC) : 請問，能修改成『閩東語漢字』的地方盡量修改成『閩東語漢字』嗎？因為平話字福州人根本很少人會看懂，如果都是以『閩東語漢字』為基礎的『閩東語』，查看和使用效果會更好一些，所以盡量能修改成『閩東語漢字』的，盡量修改成『閩東語漢字』。比如『頭頁』左邊的功能欄，根本看不懂是寫什麼，就連在編輯條目的時候也遇到過點錯的情況。 [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 6 nguŏk 22 hô̤ (bái-sé) 05:50 (UTC) : 我是想過這麼操作，不過其他管理員（@[[用戶:唐吉訶德的侍從|唐吉訶德的侍從]]）不同意，行政員（@[[用戶:GnuDoyng|GnuDoyng]]）也不同意。目前達成一致通過的，就只有把語言欄標籤已經改成雙文字，以及後面正在規劃中的分拆漢字版和平話字版。 [[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 6 nguŏk 23 hô̤ (bái-ngô) 06:38 (UTC) : 如果按照他們的邏輯，粵語的粵字也應該用羅馬字來寫。但是眾所周知，廣東和香港澳門也並沒有使用所謂的羅馬音來代替他們的輸入寫法，相反還利用他們的本土漢字文字優勢進行文化傳播，甚至還有粵語輸入法這類軟體來書寫他們自己的本土粵字。更何況，本身就講一個先來後到，先是有漢語載體來寫閩語的任何文字以及發音記錄的，為什麼能讓後來的羅馬字鳩占鵲巢？我尋思粵語地方和粵語維基百科也沒有出現這種奇葩景象。 [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 9 nguŏk 25 hô̤ (bái-ék) 14:09 (UTC) : @[[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]]：界面文字部分屬於translatewiki.net管理，可以去 https://translatewiki.net 要求啟用cdo-Hans和cdo-Hant。 [[用戶:魔琴|魔琴]] ([[用戶討論:魔琴|tō̤-lâung]]) 2024 nièng 9 nguŏk 24 hô̤ (bái-nê) 06:11 (UTC) : translatewiki上已經分拆，還請各位多多翻譯。--[[用戶:Winston Sung|Winston Sung]] ([[用戶討論:Winston Sung|tō̤-lâung]]) 2025 nièng 2 nguŏk 26 hô̤ (bái-săng) 05:06 (UTC) == Global ban proposal for Piermark/House of Yahweh/HoY == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. If this is not the proper place to post, please move it somewhere more appropriate. {{int:Please-translate}} There is an on-going discussion about a proposal that Piermark/House of Yahweh/HoY be globally banned from editing all Wikimedia projects. You are invited to participate at [[:m:Requests for comment/Global ban for Piermark|Requests for comment/Global ban for Piermark]] on Meta-Wiki. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:Unite together|U.T.]] ([[User talk:Unite together|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 2023 nièng 5 nguŏk 4 hô̤ (bái-sé) 12:35 (UTC) </div> <!-- 訊息由 User:1234qwer1234qwer4@metawiki 傳送，使用的清單為 https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_comment/Global_ban_for_Piermark/Invitations/AN2&oldid=24980083 --> == 建議能修改成『閩語漢字』的地方盡量修改成『閩語漢字』 == {{Tracked|T139010}} 因為平話字福州人根本很少人會看懂，如果都是以『閩語漢字』為基礎的『福州話』，查看和使用效果會更好一些，所以盡量能修改成『閩語漢字』的，盡量修改成『閩語漢字』。比如『頭頁』左邊的功能欄，根本看不懂是寫什麼，就連在編輯條目的時候也遇到過點錯的情況。 [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 6 nguŏk 21 hô̤ (bái-săng) 05:48 (UTC) : @[[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]]：阁下可以抽空看看我在[[:zh:User:FradonStar/关于中文方言维基百科|中文维基百科上面写的一些看法]]，个人认为闽东语维基百科需要一个重大的改革来改变现状。 [[用戶:FradonStar|FradonStar]] ([[用戶討論:FradonStar|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 18 hô̤ (bái-ék) 18:46 (UTC) : 在下看完了，在下的評價是：在下會講[[福州話]]，這裡面寫的內容在下都可以用福州話的語法套進去。在下覺得沒必要為什麼要反對閩東語維基百科？雖然閩東語確實是小語種，但不能否認不存在。再加上在下小時候的家族和身邊事物全都是大講福州話的環境。禮拜三放學以後經常聽到樓下班級練習[[十番|十番音樂]]，家族老人聽[[閩劇]]和[[評話]]，福州老人去世也是非常傳統的福州做七法，甚至就連在下的老師和在下的家長交流都是用福州話，在下深受'''閩都文化'''的熏陶和影響。福州話對在下來講已經是在下DNA不可分割的一部分，但是現在為什麼要被長期受外江囝思想蠱惑而無愛閩都福州家鄉意識形態的人所影響？如果閣下在福州上學，想必或多或少有宣誓過或聽過：『不给他人添麻烦　做文明有礼的福州人』吧？這篇文章簡直就是在給在下跟所有的福州民系和福州儂添麻煩，還是大麻煩，本來福州話就不怎麼受眾了現在還要被這麼污名化，同時也好不容易盼到這幾年福州政府保護福州話的新聞和政策，也有代表提出保護福州話，甚至海峽出版社還出了『福州話正音字典』。你倒好，你不會聽不怎麼會將然後就要開倒車？你這和那些極端北囝說必須消滅全國所有方言必須全部都說普通話有什麼區別？在下覺得真沒必要因為閣下看不懂而去覺得這個維基百科不允許存在吧？？？ [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 12:33 (UTC) : 原文我在中維已發布了，在這裏轉載一下： : <hr> : 作為一名粵語維基編輯者，看了你有關中文方言維基百科的論述，請容許我提出我的意見： : 首先我認為粵語和你說的閩南語、閩東語、吳語等是'''一樣'''的，不存在粵語是語言而閩東語不是語言，'''有沒有書面語根本不是定義一門語言的必要條件''' ，美洲澳洲原住民甚至很多國内少數民族語言千年來都是口耳相傳沒有書面語，你能否認它們是語言嗎？其次，只要稍微了解過所謂漢語「方言」，你會發現其實不止粵語有書寫系統，連閩語吳語這些都有，甚至有用方言字寫的文學作品，閩語參考《[[荔鏡記]]》，吳語參考《[[海上花列傳]]》，更不用提傳教士創造的各種羅馬字，並將這些羅馬字用於聖經及其他文本創作中，難道這些不叫書面化嗎？只是粵語因為其政治歷史等原因令它的書寫系統有一定群眾基礎，但即便是以粵語為大部分人母語的港澳地區同樣也沒有系統的粵語教學，粵語維基用的粵語字也只是民間約定俗成的俗字，本質上與閩東語無異。更何況，閩東語的用字有依有據，又有方言詞典作參考，你說你「閱讀起條目都會非常困難」，不就是因為你沒有好好了解你的母語嗎？試想像一個情境：一個海外華人在英語環境長大，但從小到大耳濡目染會說普通話，卻不懂看不懂寫漢字，因此表達上更傾向於說普通話而非寫，有一天他看到用漢字寫的中文維基，然後說沒有辦法閱讀，因此中文維基不應存在」這不是很荒謬嗎？'''你應該質疑為什麼使用閩東語的人沒有形成用閩東語書寫的習慣，或者質疑為什麼自己不去了解自己母語的書寫系統，而不是去質疑閩東語維基存在的合理性'''。如果羅馬字像你口中所說「沒有任何群眾基礎可言」，又怎會有上萬篇用羅馬字寫的文章？你希望這些由對閩東語抱有熱誠並為之貢獻的人所付出的心血毀於一旦嗎？難道說其他語言的人不用學那門語言的書寫系統嗎？他們也並非一出生就會，你自己不去了解不去學怪誰？ : 還有你提及「''既然所有閱讀cdowiki的用戶都會標準中文，那他們為什麼不去範圍更廣、質量更有保障的中文維基百科去了解他們所需要的內容呢？''」，首先維基百科開設一門語言版本並不考慮該語言使用群體對另一語言的掌握程度，而且在現今世界，大部分會看維基的人多多少少會看懂英語維基文章，英語維基還範圍更廣、質量更有保障，為甚麼其他語言版本還要存在？正正因為'''你無法假設說閩東語的人不想看用閩東語寫的文章，同樣無法假設說閩東語的人不想用自己母語來書寫，所以它才要存在'''。而且你這種論述有考慮過少數民族語言嗎？依現在的推普政策，維吾爾族藏族不論什麼少數民族年輕一輩都能說一口流利普通話，那麼維語藏語維基是不是也要關閉？苗族侗族壯族是不是不配閲讀用自己民族語言寫的維基百科文章？面對這些連語系都不同的語言，你怎樣把它兼併進「詞典」？ : 而且你提及閩東語維基百科「沒有成體系、行之有效的管理系統」，其實你只要打開[[metawiki:List_of_Wikipedias|維基百科列表]] ，你會發現三百多種語言版本中有70%以上符合你說的「實際運營者不過寥寥數人」這些條件，那麼這二百多種語言是否又要刪除？即便像中文這樣的大型維基，也同樣存在「編輯與審查難以把控」，甚至原創研究，具體參考「[[折毛事件]]」，維基百科作為人人可編輯的百科，而人又不可能二十四小時監察着，加上知識有限，必然導致這種現象，而相對小眾的語言版本當然這種現象會更明顯，但這些語言版本通常有全域管理員介入，你若因此而不允許這些相對小眾語言的存在，對這些語言的母語者極不公平。再者，從這列表中可看到現時閩東語維基百科有一萬六千篇條目，在326種語言中也排136名，這已超越了60%的其他語言版本，以母語者來說，閩東語也有幾百萬（雖然斷代得非常迅速），但這相比起其他語言已經算發展得不錯，臺灣原住民語言撒奇萊雅語只有'''500名'''母語者，也在當地教育部支持下投入條目創建，最終成立了撒奇萊雅語維基百科，到現在你竟然說閩東語維基百科「幾乎沒有意義」，甚至希望所有中文「方言」版本的維基百科通通消失，真令人匪夷所思。 : 你「難以信任cdowiki的權威性、準確性，讀起條目也非常費解」，你大可不讀，你喜歡中文維基你便待在那裏，但你亦沒有權利因此而關閉閩東語維基百科，因為同時亦有人希望用閩東語來寫文章，亦有人不斷改善閩東語維基百科條目的質量、權威性和準確性。還有，閩東語維基百科的設立不是維基媒體基金會的決定，而是由一眾閩東語使用者共同貢獻的成果，現時絕大部分的國内少數民族語言都沒有相應的維基百科版本，彝語維基百科亦被搬去維基孵育器了，這正正是因為沒有人為它們貢獻。所以'''維基媒體基金會並不是在保護語言，而是在尊重各語言母語者書寫自己母語的權利''' ，同時亦給予了你――一個只會說但不會寫閩東語的使用者――用自己母語書寫的機會。 : 你有沒有想過，會否正是有閣下這樣的希望這些語言版本的維基百科通通消失的人，才導致有一部份人走向另一極端，「用主張把閩東語乃至漢字徹底羅馬化」，從而突顯自身獨特性，不被「中文維基」所吞噬？粵語維基在始創之時亦屢受批評，認為「會看粵語白話文的人同樣看懂書面語」，從而同樣認為粵語維基沒必要存在，因此希望閣下將心比己，漢語的多樣性本來就不高，很多方言都苦於沒有書寫系統，現在閩東語因緣際會下能以漢字和平話字完整書寫表達，你還要扼殺其存在，實在有過份之處。 [[用戶:澳|澳]] ([[用戶討論:澳|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 15:04 (UTC) : 您說得特別好。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 17:34 (UTC) : 並且我著指出，實際懸頂閩東語維基'''可以用'''自家其腔寫文章，汝其腔會算閩東語就會使。 : 我稠稠看見「蜀隻」+抽象名詞這樣款其表達，不過按我自家其腔，抽象名詞前斗著使「芘」這芘量詞。佪我也無看見有儂講世乇，大家儂都相安無事。 : 其實都會使了哇，「有容乃大」就是講者事。悗算當真有分歧，見覺這樣款寫儥好，許樣款寫會好，儂家聚大樹下𡅏討論囇，掏出方案就會使了。汝㑚無這樣款寫字其地方，連屈蜀堆講方案其機會都無。維基就是乞儂家盡寶貴其機會，確認儂家書寫其傳統，演化儂家其書寫，民主化儂家其平話字。 : 辭典當然盡去野重要，辭典是任何蜀芘語文其生態臺中其基礎建設。㑚是講，㑚有辭典無[[sĕng-mêng |活命]]。嚽著有儂使正有乇使。百科、新聞等等就是提供「用」其機會了哇。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 17:59 (UTC) : @[[User:FradonStar|FradonStar]] :# 关于你对粤语的特殊化，这是非常荒唐的谣言。无论是粤语还是闽东语，都是语言。请看国际标准 ISO 639-3 里面的 [https://iso639-3.sil.org/code/zho 这个] 页面，里面写着 Chinese is a macrolanguage （汉语是“宏语言”）。然后，下面这些才算是语言（language）：闽东语（Min Dong Chinese）、晋语（Jinyu Chinese）、官语（Mandarin Chinese）、莆仙语（Pu-Xian Chinese）、徽语（Huizhou Chinese）、闽中语（Min Zhong Chinese）、赣语（Gan Chinese）、客家话（Hakka Chinese）、湘语（Xiang Chinese）、文言文（Literary Chinese）、闽北语（Min Bei Chinese）、闽南语（Min Nan Chinese）、吴语（Wu Chinese)、粤语（Yue Chinese）、桂北平话（Northern Ping Chinese）、桂南平话（Southern Ping Chinese）。 :# 至于你说的「从建设上说，cdowiki缺乏中英文维基百科这样成体系、行之有效的管理系统，容易偏离维基百科最基本的初衷」。那么请问你如何看待 [[:sco:|苏格兰英语维基百科]]、[[:la:|拉丁语维基百科]]、[[:ang:|古英语维基百科]]、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/grc/%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%B1_%CE%94%CE%AD%CE%BB%CF%84%CE%BF%CF%82 古希腊语维基百科]呢？苏格兰英语已经是快死的英语方言了。拉丁语、古英语、古希腊语更是已经死的语言了。其实很多语言的条目都比闽东语维基百科少很多很多。你是不是也认为「缺乏中英文维基百科这样成体系、行之有效的管理系统，容易偏离维基百科最基本的初衷」呢？ :# 关于你说的「闽东语过分“散装”，以“闽东语维基百科”称呼这个百科项目本身就很荒谬」，那你如何看待[[:ar:|阿拉伯语维基百科]]呢？提醒一下，这个更散装，比闽东语维基百科散装几百倍以上。有人写书面阿拉伯语（Fusha），有人写埃及阿拉伯语（Masri），两种语言差异巨大，相互听不懂，相当于普通话与粤语的差异。你是否也觉得「阿拉伯语过分“散装”，以“阿拉伯语维基百科”称呼这个百科项目本身就很荒谬」呢？ :# 最后，闽东语维基词典在 [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/cdo/T%C3%A0u-hi%C4%95k 这里] ，欢迎去编辑。还有一个[https://www.ydict.net/ 榕典]，欢迎提供新词条。 : [[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 23 hô̤ (bái-lĕ̤k) 17:16 (UTC) : 阿拉伯話維基百科居然是這樣款，野有味。今旦頭蜀回會八。佪都這樣款了，儂家平話維基百科寫各種閩東語應該當也無問題也。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2023 nièng 12 nguŏk 24 hô̤ (lā̤-bái) 19:33 (UTC) : 其實社羣裏勢[[Wikipedia:Du%C3%A2i_ch%C3%A9u_%C3%A2/Archive_2|盡早就有共識去了]]。儂家所有希望平話維基好其，都使了野価年做推進。敆煞是塞着[https://phabricator.wikimedia.org/T139010 Phabricator]𡅏無的推進。 : 界面，儂家無權力，無奈何。講遘「重大的變革」，社羣裏勢介蔣蔣做世乇重大變革都革儥着，因爲伓是儂家這所會使做其。衹好先做自家會使做遘其。 : 講遘我自家觀點，我見覺羅馬字共漢字都野寶貴，都有意義。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 12:54 (UTC) : 我支持汝！中意汝其看法！ [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 16:06 (UTC) : 閩語漢字共羅馬字都是野重要其，閩語漢字為主，羅馬字為做為拼音為輔，嚽才是無賺其！ [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 16:11 (UTC) : 我提議把那篇文章進行刪除討論並且進行並對那位閣下進行警告！維基百科講究的就是以福州'''[[林則徐]]'''大人提倡的『'''海納百川　有容乃大'''』[https://zh.wiktionary.org/wiki/海納百川，有容乃大]其精神。那篇文章已經嚴重破壞了我作為一個'''福州民系'''和從出生到現在二十多年的'''福州人'''的民族情結。建議立即刪除並警告！更何況，『'''海納百川　有容乃大'''』不僅是福州的城市精神，也同時是所有維基百科的宗旨。這位閣下就是在褻瀆林則徐，褻瀆福州和福州精神，同時更是褻瀆了以『'''海納百川　有容乃大'''』為宗旨的維基百科！我是福州人，我支持刪除並警告這位閣下！ [[用戶:SakuraYuki-233|SakuraYuki-233]] ([[用戶討論:SakuraYuki-233|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 19 hô̤ (bái-nê) 16:25 (UTC) == 一点关于闽东语维基百科的看法 == 参见我在[[:zh:User:FradonStar/关于中文方言维基百科|中文维基百科上发表的一些看法]]，个人认为闽东语维基百科需要一场重大的改革以适应现在的实际环境。 [[用戶:FradonStar|FradonStar]] ([[用戶討論:FradonStar|tō̤-lâung]]) 2023 nièng 12 nguŏk 18 hô̤ (bái-ék) 18:49 (UTC) == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:GnuDoyng]] (bureaucrat, administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[用戶:EPIC|EPIC]] ([[用戶討論:EPIC|tō̤-lâung]]) 2025 nièng 2 nguŏk 22 hô̤ (bái-lĕ̤k) 15:22 (UTC) == 邀請參與確定Wikifunctions的中文譯名 == [[:meta:Special:MyLanguage/Wikifunctions|Wikifunctions]]是維基媒體運動的新成員，[[:f:Wikifunctions:Project_chat#Chinese_translation_for_project_name|中文維基媒體社羣正在討論爲Wikifunctions確定中文譯名]]，歡迎參與討論。 [[用戶:魔琴|魔琴]] ([[用戶討論:魔琴|tō̤-lâung]]) 2025 nièng 10 nguŏk 17 hô̤ (bái-ngô) 23:37 (UTC) :[[平話]]這所，我見覺翻譯做「函數」就OK，就是普通其[[數學|算學]]名字。講函式無[[儂]]（人）會意。但是，看見「函數」，一般儂賣八（不知）是世乇（甚麼）意思，故㑚漢（還以爲）是教數學其網站，[[:zh:新东方学校|新東方]]吓[[:zh:猿辅导|猿題庫]]吓世乇世乇其。如果卜（要）想別儂蜀（一）看就會仈（知）這芘網站做世乇使其，會了解網站其用途，着放棄直譯其方式，揀別其詞。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2025 nièng 10 nguŏk 26 hô̤ (lā̤-bái) 09:20 (UTC) ::以上其意見，我已經發着[https://www.wikifunctions.org/w/index.php?title=Wikifunctions:Project_chat&oldid=225636 Wikifunctions網站]裏勢去了。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2025 nièng 12 nguŏk 16 hô̤ (bái-nê) 02:30 (UTC) == 提議共閩東語維基新聞由伏卵器𡅏導裏閩東語百科 == {| style="width: 100%; display: flex; flex-wrap: wrap; background: transparent; border-spacing: 0;" |- style="display: flex; flex-wrap: wrap; width: 100%;" | style="flex: 1 1 300px; padding: 1em; border: 1px solid #c8ccd1; background: #f8f9fa; margin: 0.5em; box-sizing: border-box; vertical-align: top;" | '''平話''' ---- 由下蜀月日開始，[[:zh:n:维基新闻项目面临“软关闭”|許価乞批准建立其維基新聞，都會變㑚使讀]]，無的寫、無的改去了。 仱哩，有其維基新聞，譬喻講儂家平話其，故未乞批准，現刻𡅏敆伏卵器慢慢發展𡅏，這下也乞儂[[incubator:Incubator:Requests_for_deletions#Wikinews_test_projects|禁止更新]]，很可能以後就總款乞關待、乞除去。仱纏去了。 我也是平話新聞共平話百科這兩芘計劃主要其維護者。敆這所，我想講，希望有能耐將閩東語維基新聞的內容（主條目、Help、分類結構等，包括這価頁其編輯歷史），由伏卵器導出，介導裏儂家平話維基百科。以後𡅏，儂家將這芘新聞項目，作爲百科其蜀芘子專題運行落去。大家儂見覺蔣其？ | style="flex: 1 1 300px; padding: 1em; border: 1px solid #c8ccd1; background: #f8f9fa; margin: 0.5em; box-sizing: border-box; vertical-align: top;" | '''官話''' ---- 所有被正式建立之維基新聞項目，[[:zh:n:维基新闻项目面临“软关闭”|將在下個月改爲只讀模式]]，不再接受內容之更新。 受此影響，在孵化器上的維基新聞項目也[[incubator:Incubator:Requests_for_deletions#Wikinews_test_projects|已被禁止更新]]，面臨關閉、刪除。 作爲閩東語維基新聞與百科兩專案的主要維護者之一，我希望能將閩東語維基新聞的內容（主條目、Help、分類結構等，包括其編輯歷史），導出並導入至閩東語維基百科，今後將此新聞項目作爲百科的一個子專題運行下去。不知道諸君意見何如？ |} --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 09:51 (UTC) :建議專設維基新聞命名空間，繼續維基新聞項目。 [[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 10:27 (UTC) :[[phab:T424413#11944351]]和[[phab:T424413#11945765]]都指出这种做法不符合维基百科的project scope。 [[用戶:沈澄心|沈澄心]] ([[用戶討論:沈澄心|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 5 nguŏk 22 hô̤ (bái-ngô) 03:29 (UTC) ::phabricator之雞毛並非令箭，我[https://phabricator.wikimedia.org/T424413#11950583 已闡明對彼之反駁意見]，茲亦迻譯爲中文官話如左： ::<blockquote>將維基媒體基金會（WMF）關閉維基新聞專案的決定，解讀為全面禁止維基百科託管其自有的新聞子專案，是一種過度的詮釋。<br>我們不認為維基媒體基金會需要為每一個如泡泡般冒出來的過度詮釋提供額外的澄清或決定。我們也不認為在地社群應該因為這類的過度詮釋，而擱置自己的決定與計畫去等待「上峰」的批准。這在根本上違背了維基的核心精神。<br>除非 WMF 明確表示：「嘿，你們不能在維基百科上營運自己的新聞子專案」，否則在地社群的新聞子專案就不應該遭受強制的整改或關閉。<br>此外，正如（人名從略）所指出的，許多語言的維基百科早已在託管他們自己的維基新聞。我們在這裡甚至沒有打破任何先例。</blockquote> ::另外，phabricator並非決定維基大小事的中央委員會。incubator上對於Wikinews獨立站點停更一案之討論中，亦有人指出誰都可以在phabricator上面評論兩句，他們不能代表WMF之官方態度。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 5 nguŏk 24 hô̤ (lā̤-bái) 08:29 (UTC) ::: 但是至少可以代表一種觀點。我認爲在維基百科「繼續維基新聞項目」是否合乎維基百科的project scope尚未得到充分討論。 [[用戶:沈澄心|沈澄心]] ([[用戶討論:沈澄心|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 5 nguŏk 24 hô̤ (lā̤-bái) 14:19 (UTC) ::::謝謝您分享觀點的存在。沒有人能阻止熱愛討論的人，希望討論者可以繼續討論。但新聞項目的運作不必因為討論而被停止。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 5 nguŏk 25 hô̤ (bái-ék) 08:55 (UTC) <small>（平話：謝謝汝，講我聽，故有儂是總款想。正是總款，有其儂就是㑚仈攀講。我見覺愛攀講其伊世落講無敆食。㑚是講儂家做新聞也會使世落做，無敆食，伓使乞伊停下。--[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]])）</small> ===專門設命名空間以容納新聞之提案=== {| style="width: 100%; display: flex; flex-wrap: wrap; background: transparent; border-spacing: 0;" |- style="display: flex; flex-wrap: wrap; width: 100%;" | style="flex: 1 1 300px; padding: 1em; border: 1px solid #c8ccd1; background: #f8f9fa; margin: 0.5em; box-sizing: border-box; vertical-align: top;" | '''官話''' ---- 如題。[https://t.me/wikipedia_cdo/6228 在電報羣討論此事時]，有維基人建議專門設置命名空間，盛放維基新聞的內容。個人覺得這個建議不錯。本次行動可以分兩步走： # 爭取新聞內容的導入 # 申請專門的命名空間 兩個步驟，不一定分誰先誰後。比如，我們可以先爭取新聞內容的導入。等專門的命名空間申請下來了，再把新聞條目移動過去也不遲。 我建議，新的命名空間，叫<code>Wikinews</code>，何如？ | style="flex: 1 1 300px; padding: 1em; border: 1px solid #c8ccd1; background: #f8f9fa; margin: 0.5em; box-sizing: border-box; vertical-align: top;" | '''平話''' ---- [https://t.me/wikipedia_cdo/6228 敆電報其羣𡅏討論這芘事際其前後]，有維基儂就是講，可以專門設蜀芘命名空間，廮這価新聞報導。我見覺總款無呆。這蜀回事際，儂家分兩步： # 共新聞項目掏過來 # 申請專門其命名空間 這兩芘，先做俤蜀芘都會使，無一定着等遘命名空間起好正開始導裏新聞。新其命名空間，告<code>Wikinews</code>，何渠？ |} --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 11:32 (UTC) :{{支持}} 設置命名空間 + 爭取新聞內容的導入 [[用戶:Yejianfei|Yejianfei]] ([[用戶討論:Yejianfei|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 11:38 (UTC) ====其他語言維基百科其做法==== * 文言文的維基新聞並未擁有獨立站點，而是作為子頁面設立在文言文維基百科（維基大典）的專案命名空間之下，其頁面統一命名為 維基大典:世事 。 ** 目前社群正在爭取設立命名空間，擬名爲「世事」。 * 低地德語 (Low German) 的維基新聞作為子頁面，被整合到低地德語維基百科的主題命名空間中，頁面直接命名為 Portal:Wikinews 。 * 阿勒曼尼語 (Alemannic) 維基百科為其新聞內容建立了一個獨立的命名空間（使用代表新聞的 "Nochricht"），首頁命名為 Nochricht:Dialäkt-Neuigkeite 。 * 巴伐利亞語 (Bavarian)，與阿勒曼尼語類似，維基百科內部也劃分了獨立的命名空間，首頁命名方式為 Nochricht:Start 。 * 萊茵法蘭克語 (Rhine Franconian) 維基百科中，同樣設立了獨立的新聞命名空間，首頁命名為 Nochricht:Hauptseite 。 供參考。--[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 20 hô̤ (bái-ék) 07:18 (UTC) ==== 命名空間前綴方案測試與對比 ==== 承蒙[https://t.me/wikipedia_cdo/6238 提醒]，關於新命名空間的名稱，目前有以下測試結果與潛在問題： {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:left;" ! 命名建議 ! 測試結果與潛在衝突 |- | <code>Wikinews:</code> | ❌ '''跨wiki前綴衝突'''<br>輸入網址 <nowiki>https://cdo.wikipedia.org/wiki/wikinews:title</nowiki> 會直接跳轉至英文維基新聞。 |- | <code>News:</code> | ❌ '''無跳轉問題'''，但有'''URL協議識別風險'''<br>輸網址 <nowiki>https://cdo.wikipedia.org/wiki/News:title</nowiki> 無亂由跳轉，臒臒其<small>（就不會有未期望的跳轉了）</small>。<br>不過，<nowiki>News:xxx</nowiki>盡像也會乞識別做鏈接<small>（好像也會被識別為連結）</small>🤣 盡像是[https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:$wgUrlProtocols 新聞組]使其<small>（很像是新聞組用的）</small>。<br>寫<nowiki>[[news:xxx]]</nowiki>也會變：[[news:xxx]]，無法準確識別為維基內部鏈接 |- | <code>WN:</code> | ✅️ '''無跳轉問題'''，無'''URL協議識別風險'''<br>按：Wikipedia之別名爲WP，恰好對仗 |- | <code>report:</code> <code>press:</code> <code>newspaper:</code> | ✅️ '''無跳轉問題'''，無'''URL協議識別風險'''<br>按：report意爲報導，press意爲印刷機; 印刷所, 發行所; 出版物; 報道機關 |} --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 12:51 (UTC) :已經更新上表。--[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 20 hô̤ (bái-ék) 07:22 (UTC) ==== 孵育場頁面導入映射方案 ==== 閩東語新聞，所有其頁，都敆[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Wn/cdo/ 這所]。總結囇，有以下類型其頁。 假使講<code>xxx</code>是頁其題目： {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:left;" ! rowspan="2" | 孵育場<small>（伏卵器）</small>原路徑 ! rowspan="2" | 頁面類型 ! colspan="3" | 導入之目標命名空間 |- !方案1 !方案2 !方案3 (待補充) |- | <code>Wn/cdo/xxx</code> | 一般新聞條目 | <code>Report:xxx</code> |<code>WN:xxx</code> | |- | <code>Talk:Wn/cdo/xxx</code> | 一般新聞條目之討論頁 | <code>Report_talk:xxx</code> |<code>WN_talk:xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo%2FHelp%3A&namespace=0 <code>Wn/cdo/Help:xxx</code>] | 說明與幫助頁 | <code>Help:xxx</code> |<code>WN_help:xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo%2FWikinews%3A&namespace=0 <code>Wn/cdo/Wikinews:xxx</code>] | 項目內部頁<br><small>（相當於維基百科之 <code>Wikipedia:</code>）</small> | <code>WN:xxx</code> |<code>WN_project:xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo%2FWikinews%3A&namespace=1 <code>Talk:Wn/cdo/Wikinews:xxx</code>] | 項目內部頁之討論頁 | <code>WN_talk:xxx</code> |<code>WN_project_talk:xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Category:Wn/cdo/ <code>Category:Wn/cdo/xxx</code>] |分類頁 | <code>Category:xxx</code> <small>（即融入當前百科）</small> |<code>Category:Wn/cdo/xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=template%3AWn%2Fcdo%2F&namespace=0 <code>template:Wn/cdo/xxx</code>] |模板頁 | <code>Template:xxx</code><small>（即融入當前百科）</small> |<code>Template:Wn/cdo/xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=module%3AWn%2Fcdo%2F&namespace=0 <code>module:Wn/cdo/xxx</code>] |模組頁 | <code>Module:xxx</code><small>（即融入當前百科）</small> |<code>Module:Wn/cdo/xxx</code> | |- | [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo&namespace=829 <code>module_talk:Wn/cdo/xxx</code>] |模組頁之討論頁 | <code>Module_talk:xxx</code><small>（即融入當前百科）</small> |<code>Module_talk:Wn/cdo/xxx</code> | |} 各儂見覺蔣做比較好，或且有無世乇新其建議？--[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 11:50 (UTC) :已經更新上表。--[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 20 hô̤ (bái-ék) 07:33 (UTC) :我建議： :# <code>Wn/cdo/xxx</code>、<code>Talk:Wn/cdo/xxx</code>、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo%2FHelp%3A&namespace=0 <code>Wn/cdo/Help:xxx</code>]、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo%2FWikinews%3A&namespace=0 <code>Wn/cdo/Wikinews:xxx</code>]、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo%2FWikinews%3A&namespace=1 <code>Talk:Wn/cdo/Wikinews:xxx</code>]採用方案1 :# [[incubator:Special:PrefixIndex/Category:Wn/cdo/|<code>Category:Wn/cdo/xxx</code>]]、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=template%3AWn%2Fcdo%2F&namespace=0 <code>template:Wn/cdo/xxx</code>]、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=module%3AWn%2Fcdo%2F&namespace=0 <code>module:Wn/cdo/xxx</code>]、[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Wn%2Fcdo&namespace=829 <code>module_talk:Wn/cdo/xxx</code>]採用方案2。 :因爲維基新聞的分類、模板等有自家的體系（主要是對漢字與羅馬字的支持實現等），所以最好先不與百科內部的融合。導入以後可以再慢慢尋求融合。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 21 hô̤ (bái-nê) 10:12 (UTC) == 請求允許將莆仙語維基新聞由伏卵器𡅏導裏閩東語百科 == 背景資訊參見[[#提議共閩東語維基新聞由伏卵器𡅏導裏閩東語百科]]。 {| class="wikitable" style="width:100%; table-layout:fixed; word-wrap:break-word;" |- ! style="width:42%;" | 官話 ! style="width:58%;" | 平話 |- style="vertical-align:top;" | 此外，同樣位於孵育場的「莆仙語維基新聞」也面臨著此次關閉危機。雖然莆仙語與閩東語的ISO代碼不同，按說該導入莆仙語的百科；但是，莆仙語社群暫未成立獨立的維基百科。並且如今語委會對低資源語言的態度，視之也頗消極，今後的很多年莆仙語恐怕都沒機會有自己的維基百科。若等百科建立，再導入新聞，或為之晚矣，陷於被動。懇請閩東語社群能在此艱難時刻伸出援手。 | 故有𡅏，伓啻儂家閩東語，莆仙語維基新聞也是總款，本底乞廮着伏卵器，好好其，仱現刻做管理其儥肯儂家做編輯，以後也有可能乞關待去。也是同樣其危機。雖然講，莆仙語共閩東語，ISO其代碼儥蜀樣，回總款復伓是應該當廮遘莆仙語其維基百科裏勢是伓是？傒勢哩？是總款，我講汝聽。莆仙語其實遘現刻都無自家正規其維基百科，並且其實我看現在語言委員會對儂家低資源語言其態度也盡消極，以後野価年莆仙語都無機會有自家其維基百科，等伊維基百科起去介導裏新聞，總款恰遲去，恰被動去。故此，起動閩東語社群敆總款野艱難其時刻，幫助囇莆仙語新聞。 |- style="vertical-align:top;" | 一方面，出於閩語社群的緊密聯繫與姐妹語言之誼；另一方面，我本人也是莆仙語維基新聞的主要編輯者之一，且與另一位核心編輯者會熟，便於後續的溝通與維護。因此，我請求由閩東語維基百科暫時容納莆仙語維基新聞的內容，將其作為一個子專題來運行，協助該項目渡過難關。 | 莆仙語共閩東語，都是福建其語言，是姐妹。故有儂家語言其社羣，聯繫也野緊密。故有𡅏。我其實也有主要編輯莆仙語維基新聞。莆仙語維基新聞另蜀位主要編輯，我共伊也會熟，總款以後溝通起去，維護起去，都盡方便。故此講，我請求由閩東語維基百科暫時容納莆仙語維基新聞其內容，讓伊導裏，將嚽作爲蜀芘子專題去做，對手伊行落去。 |} --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 4 nguŏk 19 hô̤ (lā̤-bái) 10:15 (UTC) :前有俄語維基新聞「[[:n:ru:Викиновости:Multilingualism|俄語圈多語言維基新聞]]項目」之先例，蓋可行也。——[[用戶:魔琴|魔琴]] ([[用戶討論:魔琴|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 4 nguŏk 29 hô̤ (bái-săng) 08:01 (UTC) ::我已建立[[:meta:Wikinewsies of Sinitic Languages User Group (Provisional)]]以協調各漢語項目社羣，歡迎加入。 [[用戶:魔琴|魔琴]] ([[用戶討論:魔琴|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 4 nguŏk 29 hô̤ (bái-săng) 22:16 (UTC) == 我這两日𡅏寫[[禹]]其條目，有問题想問下 == 我本来想講禹讓「水儥pā𡅏」，但是pã字其正字是俤蜀隻？我七處都討儥着，故此敆這所問下。 固有蜀萆問题想問就是，當我寫當時「都lì水」時，這裹其lì是伓是寫作「是」？我㑚搜着「是」者字讀sei，無sì其讀法。 [[用戶:Liedward390|Liedward390]] ([[用戶討論:Liedward390|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 5 nguŏk 1 hô̤ (bái-ngô) 02:45 (UTC) :都lì水就是「都是水」。首先，-ei因爲鬆緊變韻，變做-i。Dang故有就是聲母類化，s-變l-去。 --[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 5 nguŏk 4 hô̤ (bái-ék) 11:39 (UTC) == Call to participate: Proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard == Hello-hello! I am inviting you to participate in the public discussion regarding a proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard. The proposed baseline is meant for the Wikipedias which do not yet have an NPOV policy, for these communities to adopt, use, and build upon. [[m:Proposed_baseline_NPOV_standard#Proposed_baseline_NPOV_standard|You can find the proposed text here]]. As your Wikipedia does not seem to have an NPOV policy, we hope that this public discussion and proposed baseline standard will support your project community in adopting one. [[m:Talk:Proposed_baseline_NPOV_standard|You can join the public discussion on meta]]<nowiki>. The timeframe for the discussion is from June 17 - July 15, 2026. Looking forward to engagement from your community and hopefully seeing your community to adopt the Neutral Point of View policy! --~~~~</nowiki> [[用戶:KVaidla (WMF)|KVaidla (WMF)]] ([[用戶討論:KVaidla (WMF)|tō̤-lâung]]) 2026 nièng 6 nguŏk 18 hô̤ (bái-sé) 22:23 (UTC) == 請求刪除六芘呆其重定向 == {{ping|Yejianfei|唐吉訶德的侍從}} 本站有六芘呆其重定向，都是全域改名以後留下其殘跡。這幾頁指向其新名字用戶頁，敆本站透底無起過，故此這六芘重定向全部指遘紅鏈，讀者涿落去看無乇，[[Special:BrokenRedirects|呆其重定向]]清單裏勢一直掛遘今旦： # [[用戶:DeltaQuad]] → [[用戶:AmandaNP]]（2020-06-26 Sakretsu 改名） # [[用戶:Leitoxx]] → [[用戶:Mazbel]]（2020-04-17 Céréales Killer 改名） # [[用戶:Mentifisto]] → [[用戶:Lofty abyss]]（2019-03-02 Stanglavine 改名） # [[用戶:Riley Huntley]] → [[用戶:~riley]]（2016-05-04 Steinsplitter 改名） # [[用戶:Benjamin Jiperus]] → [[用戶:損齋]]（2014-09-06 Taketa 改名） # [[用戶討論:Bastique]] → [[User:Bastique]]（2008-10-15）——這隻是跨命名空間其重定向，討論頁指遘用戶頁，本底就無合體例 這六隻都是別儂其用戶頁共用戶討論頁，我無刪除權，也伓好自家去動別儂其頁面，故此請管理員處理。 我看會使直接除待。㑚是見覺留下記錄比較好，改做 {{tl|Softredirect}} 指遘伊各儂母站其用戶頁也會使——像頭先 [[用戶:*SM*]] 共 [[用戶討論:*SM*]] 粉款處理。 起動。----[[用戶:Davidzdh|<font color="#008B8B">Davidzdh</font>]] ([[User talk:Davidzdh|攀講/Păng-gōng]]) 2026 nièng 9 nguŏk 14 hô̤ (bái-ék) 17:41 (UTC) t5pohx47hynle14k9128wz9alk8f6y1 0 35694 105770 99866 2026-09-14T17:18:49Z Davidzdh 7058 /* */ 105770 wikitext text/x-wiki '''ChatGPT''' ([[Ĭng-ngṳ̄]]: Chat Generative Pre-trained Transformer), ciòng-miàng hô̤ lā̤ '''Chó̤i-chuāng Sĕng-sìng Ê̤ṳ-hông-liêng Diông-uâng-ké''' (碎喘生成預訓練轉換器), sê [[OpenAI]] kăi-huák gì [[ìng-gĕ̤ng dé-nèng]] [[chó̤i-chuāng gĭ-hâi-nè̤ng]] [[tiàng-sê̤ṳ]], 2022 nièng 11 nguŏk gŭng-buó ké̤ṳk dâi-gă-nè̤ng sāi. jrp876xqy1qj915ncetr0h4fvtlj8uv 105771 105770 2026-09-14T17:19:19Z Davidzdh 7058 added [[Category:Ìng-gĕ̤ng dé-nèng]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105771 wikitext text/x-wiki '''ChatGPT''' ([[Ĭng-ngṳ̄]]: Chat Generative Pre-trained Transformer), ciòng-miàng hô̤ lā̤ '''Chó̤i-chuāng Sĕng-sìng Ê̤ṳ-hông-liêng Diông-uâng-ké''' (碎喘生成預訓練轉換器), sê [[OpenAI]] kăi-huák gì [[ìng-gĕ̤ng dé-nèng]] [[chó̤i-chuāng gĭ-hâi-nè̤ng]] [[tiàng-sê̤ṳ]], 2022 nièng 11 nguŏk gŭng-buó ké̤ṳk dâi-gă-nè̤ng sāi. [[分類:Ìng-gĕ̤ng dé-nèng]] lq5rijm2lj06o4sq8yww6rymjv7fuio 0 35897 105776 101875 2026-09-14T17:22:03Z Davidzdh 7058 added [[Category:傢私花]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105776 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|Lò̤-gĭng (gū-cā)|Q1550223}} [[文件:Luopan.jpg|thumb|古早其羅經]] '''羅經'''，野號𡅏'''羅盤'''，是古早辰侯使覷[[風水]]其蜀萆傢私花，仱現刻[[羅經|指南針]]其前身。 [[分類:傢私花]] jf981gkn1aiw0vjbo80yarfhhf024lt 105780 105776 2026-09-14T17:23:15Z Davidzdh 7058 added [[Category:幾何]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105780 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|Lò̤-gĭng (gū-cā)|Q1550223}} [[文件:Luopan.jpg|thumb|古早其羅經]] '''羅經'''，野號𡅏'''羅盤'''，是古早辰侯使覷[[風水]]其蜀萆傢私花，仱現刻[[羅經|指南針]]其前身。 [[分類:傢私花]] [[分類:幾何]] ej16my56hm94i6fnbibsxkmt7rsjn7r 105781 105780 2026-09-14T17:23:38Z Davidzdh 7058 /* */ 105781 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|Lò̤-gĭng (gū-cā)|Q1550223}} [[文件:Luopan.jpg|thumb|古早其羅經]] '''羅經'''，野號𡅏'''羅盤'''，是古早前後使覷[[風水]]其蜀芘傢私花，仱現刻[[羅經|指南針]]其前身。 [[分類:傢私花]] [[分類:幾何]] e4vr6cpxoait57pif9g3000kbyajrb0 0 36037 105630 101168 2026-09-14T14:37:01Z Davidzdh 7058 added [[Category:越南]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105630 wikitext text/x-wiki '''儂族'''（[[越南話]][[國語字]]：Người Nùng，[[喃字]]：𠊛儂；[[壯語]]：Bouxnoengz或Noengzyaw）是[[越南]]官方認定其53隻少數民族之一，共[[岱依族]]親緣關係野密切。敆[[中華人民共和國]]，這兩芘民族都乞分遘[[壯族]]裏勢去。 [[分類:越南]] i1wuo626412rnf7ul7cex5d1eeamt6s 105631 105630 2026-09-14T14:37:07Z Davidzdh 7058 added [[Category:民族]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105631 wikitext text/x-wiki '''儂族'''（[[越南話]][[國語字]]：Người Nùng，[[喃字]]：𠊛儂；[[壯語]]：Bouxnoengz或Noengzyaw）是[[越南]]官方認定其53隻少數民族之一，共[[岱依族]]親緣關係野密切。敆[[中華人民共和國]]，這兩芘民族都乞分遘[[壯族]]裏勢去。 [[分類:越南]] [[分類:民族]] i6gtjc5aydxhvy3vty9ngsmehd5gdrp 0 36056 105638 101443 2026-09-14T14:39:58Z Davidzdh 7058 added [[Category:飲食]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105638 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|1|Să-gâing Siēu-siăh|Q19840758}} [[文件:Shaxian bianrou.jpg|縮圖|沙縣小食其扁肉]] '''沙縣小食'''，最開始出現着[[中華人民共和國|中國]][[福建省]][[三明市]]其[[沙縣]]，是有沙縣當地特色其[[小食]]其總稱，屬於[[閩菜]]，仱現刻是中式小食其蜀芘野重要其分支，故成為中國廉價小食——也就是中國野便宜其小食——其代表。 [[分類:飲食]] qesaphat0zzzac92fdot1vxgq8okcqw 0 36062 105777 101446 2026-09-14T17:22:25Z Davidzdh 7058 added [[Category:Gă-sĭ-huă]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105777 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|0|羅經 (古早)}} [[File:Luopan.jpg|thumb|right|200px|Gū-cā gì Lò̤-gĭng]] '''Lò̤-gĭng''' (羅經) bô hô̤ lā̤ '''Lò̤-buàng''' (羅盤), sê gū-cā sèng-âu sāi ché̤ṳ [[hŭng-cūi]] gì siŏh-bĭh [[gă-sĭ-huă]], dāng hiêng-káik [[cī-nàng-cĕng]] gì sèng-sĭng. {{buáng-nàng-hâ}} [[分類:Gă-sĭ-huă]] f4lq8vgkiflnb3o07quxaygexy05fxq 105778 105777 2026-09-14T17:22:45Z Davidzdh 7058 added [[Category:Hŭng-cūi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105778 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|0|羅經 (古早)}} [[File:Luopan.jpg|thumb|right|200px|Gū-cā gì Lò̤-gĭng]] '''Lò̤-gĭng''' (羅經) bô hô̤ lā̤ '''Lò̤-buàng''' (羅盤), sê gū-cā sèng-âu sāi ché̤ṳ [[hŭng-cūi]] gì siŏh-bĭh [[gă-sĭ-huă]], dāng hiêng-káik [[cī-nàng-cĕng]] gì sèng-sĭng. {{buáng-nàng-hâ}} [[分類:Gă-sĭ-huă]] [[分類:Hŭng-cūi]] rwxauhffz4ia4r4oqp3mreu68qz8gcy 0 36063 105774 101474 2026-09-14T17:21:13Z Davidzdh 7058 /* */ 105774 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|Lò̤-buàng|Q34735}} [[File:Kompas Sofia.JPG|thumb|right|200px|羅盤]] '''羅盤'''（Lò̤-buàng）復號𡅏'''羅經'''（lò̤-gĭng）或者'''指南針'''（cī-nàng-cĕng），是蜀芘會指出方向其[[傢私花]]，敆[[旅遊]]其前後作用野大。 羅盤也是[[中國]]舊底「四大發明」（sé duâi huák-mìng）之一。 {{半闌下}} [[分類:物理]] 7fslsoztcg4oa28bait2c084ktdc6lx 0 36227 105783 102272 2026-09-14T17:24:53Z Davidzdh 7058 added [[Category:動畫]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105783 wikitext text/x-wiki [[File:Last_Wikipe-tan_by_Kasuga.png|right|thumb|180px|ACG畫風倛諸娘囝Wiki]] '''ACG'''、就是日本動畫（'''A'''nime）・日本漫畫（'''C'''omics）共電子遊戲（'''G'''ames）英文頭頭萆字母倛簡寫。這萆詞平常無使中文、着使倛前後有可能會寫做「動漫遊戲」・「二次元」故有「動漫遊」野侈。1995年開始敆[[臺灣]]使用、後斗勢傳遘[[香港]]共[[中國大陸]]使用。 == 語源 == 1995、[[臺灣]]倛動漫興趣者敆國立中山大學。伊寫名號為「ACG_Review Board」、講倛是動漫・漫畫・遊戲等等。嚽是這萆術語「ACG」頭頭回出來<ref>{{Cite book | author = CCSX | title = Dead or Alive──台灣阿宅啟示錄|trans-title=Dead or Alive — Revelation of Taiwanese Omonetaku| series=阿宅，你已經死了！ | location = Taiwan | publisher = 時報出版公司 | date = 24 August 2009 | pages = 31 |ISBN = 9789571350653| accessdate = 2011-10-14 | url = http://www.readingtimes.com.tw/readingtimes/ProductPage.aspx?gp=productdetail&cid=mcac%28SellItems%29&id=FZ0214 | language= Chinese}}</ref>。 == 腳註 == {{Reflist}} [[分類:動畫]] 3rdbwpiqe34esu8wvtym99vwhjm141r 105785 105783 2026-09-14T17:25:09Z Davidzdh 7058 added [[Category:漫畫]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105785 wikitext text/x-wiki [[File:Last_Wikipe-tan_by_Kasuga.png|right|thumb|180px|ACG畫風倛諸娘囝Wiki]] '''ACG'''、就是日本動畫（'''A'''nime）・日本漫畫（'''C'''omics）共電子遊戲（'''G'''ames）英文頭頭萆字母倛簡寫。這萆詞平常無使中文、着使倛前後有可能會寫做「動漫遊戲」・「二次元」故有「動漫遊」野侈。1995年開始敆[[臺灣]]使用、後斗勢傳遘[[香港]]共[[中國大陸]]使用。 == 語源 == 1995、[[臺灣]]倛動漫興趣者敆國立中山大學。伊寫名號為「ACG_Review Board」、講倛是動漫・漫畫・遊戲等等。嚽是這萆術語「ACG」頭頭回出來<ref>{{Cite book | author = CCSX | title = Dead or Alive──台灣阿宅啟示錄|trans-title=Dead or Alive — Revelation of Taiwanese Omonetaku| series=阿宅，你已經死了！ | location = Taiwan | publisher = 時報出版公司 | date = 24 August 2009 | pages = 31 |ISBN = 9789571350653| accessdate = 2011-10-14 | url = http://www.readingtimes.com.tw/readingtimes/ProductPage.aspx?gp=productdetail&cid=mcac%28SellItems%29&id=FZ0214 | language= Chinese}}</ref>。 == 腳註 == {{Reflist}} [[分類:動畫]] [[分類:漫畫]] 40ibmxs0pjg6j7wekmidevltf9kamg3 105786 105785 2026-09-14T17:25:48Z Davidzdh 7058 /* */ 105786 wikitext text/x-wiki [[File:Last_Wikipe-tan_by_Kasuga.png|right|thumb|180px|ACG畫風倛諸娘囝Wiki]] '''ACG'''、就是日本動畫（'''A'''nime）・日本漫畫（'''C'''omics）共電子遊戲（'''G'''ames）英文頭頭芘字母倛簡寫。這芘詞平常無使中文、着使倛前後有可能會寫做「動漫遊戲」・「二次元」故有「動漫遊」野価。1995年開始敆[[臺灣]]使用、後斗勢傳遘[[香港]]共[[中國大陸]]使用。 == 語源 == 1995、[[臺灣]]倛動漫興趣者敆國立中山大學。伊寫名號為「ACG_Review Board」、講倛是動漫・漫畫・遊戲等等。嚽是這萆術語「ACG」頭頭回出來<ref>{{Cite book | author = CCSX | title = Dead or Alive──台灣阿宅啟示錄|trans-title=Dead or Alive — Revelation of Taiwanese Omonetaku| series=阿宅，你已經死了！ | location = Taiwan | publisher = 時報出版公司 | date = 24 August 2009 | pages = 31 |ISBN = 9789571350653| accessdate = 2011-10-14 | url = http://www.readingtimes.com.tw/readingtimes/ProductPage.aspx?gp=productdetail&cid=mcac%28SellItems%29&id=FZ0214 | language= Chinese}}</ref>。 == 腳註 == {{Reflist}} [[分類:動畫]] [[分類:漫畫]] 54s1w6fhvmmov7t1t8j2tfuyi8wt6us 105787 105786 2026-09-14T17:26:18Z Davidzdh 7058 /* 語源 */ 纠正用字 105787 wikitext text/x-wiki [[File:Last_Wikipe-tan_by_Kasuga.png|right|thumb|180px|ACG畫風倛諸娘囝Wiki]] '''ACG'''、就是日本動畫（'''A'''nime）・日本漫畫（'''C'''omics）共電子遊戲（'''G'''ames）英文頭頭芘字母倛簡寫。這芘詞平常無使中文、着使倛前後有可能會寫做「動漫遊戲」・「二次元」故有「動漫遊」野価。1995年開始敆[[臺灣]]使用、後斗勢傳遘[[香港]]共[[中國大陸]]使用。 == 語源 == 1995、[[臺灣]]倛動漫興趣者敆國立中山大學。伊寫名號為「ACG_Review Board」、講倛是動漫・漫畫・遊戲等等。嚽是這芘術語「ACG」頭頭回出來<ref>{{Cite book | author = CCSX | title = Dead or Alive──台灣阿宅啟示錄|trans-title=Dead or Alive — Revelation of Taiwanese Omonetaku| series=阿宅，你已經死了！ | location = Taiwan | publisher = 時報出版公司 | date = 24 August 2009 | pages = 31 |ISBN = 9789571350653| accessdate = 2011-10-14 | url = http://www.readingtimes.com.tw/readingtimes/ProductPage.aspx?gp=productdetail&cid=mcac%28SellItems%29&id=FZ0214 | language= Chinese}}</ref>。 == 腳註 == {{Reflist}} [[分類:動畫]] [[分類:漫畫]] geymblo68fuseb3rr5v0dmipnatjh3j 0 36469 105621 105536 2026-09-14T14:27:54Z Davidzdh 7058 105621 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|蜜雪冰城}} [[File:Mixue Ice Cream & Tea "Snow King" mascot at Lianfeng Square.jpg|thumb|{{PAGENAME}}]] '''Mĭk-siók-bĭng-siàng''' (蜜雪冰城) sê siŏh biĕk [[īng-sĭk]] gŭng-sĭ, cūng-buô găk [[Dṳ̆ng-guók]] [[Ò̤-nàng]] [[Dâng-ciŭ]]. [[分類:Gŭng-sĭ]] 57n5nbo7hmj2n6hitc169sac7y8ylwx 0 36481 105622 105535 2026-09-14T14:28:07Z Davidzdh 7058 105622 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|海底撈}} [[File:A picture of Hai Di Lao Hot Pot in London.jpg|thumb|{{PAGENAME}}]] '''Hāi-dā̤-lău''' (海底撈) sê siŏh biĕk [[īng-sĭk]] gŭng-sĭ, cūng-buô găk [[Dṳ̆ng-guók]] [[Sé̤ṳ-chiŏng]]. [[分類:Gŭng-sĭ]] 9nkghdbu16aoeifliq56n92ruleygpq 0 36487 105628 104521 2026-09-14T14:33:57Z Davidzdh 7058 共羅馬字版做對應 105628 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|1|Gā̤-ngièng Gé-niêng-nĭk}} '''解嚴紀念日'''（[[平話字]]：Gāi-ngièng Gī-niêng-nĭk）是[[中華民國]]《[[:zh:s:紀念日及節日實施辦法 (民國101年)|紀念日及節日實施辦法]]》裏勢規定其蜀芘紀念日，時間是每年暝其[[7月15號]]，單單紀念，𣍐放假。 [[文件:台湾解严令.jpg|縮圖|台灣解嚴令]] 紀念日是為了紀念敆1987年7月15號[[蔣經國]]總統廢除《臺灣地區戒嚴令》而設。戒嚴令由1949年5月19號發行，第二日開始施行，共總實行38年幾。[[第二次國共內戰|内戰]]以後其臺灣，乞戒嚴令影響野大。 2007年6月，行政院召開兩回協商舉辦「解嚴二十週年紀念系列活動」會議，決議提請內政部研訂7月15號為紀念日。內政部接下就修正《紀念日及節日實施辦法》，將7月15號定為解嚴紀念日。6月20號，行政院會議審議通過。 敆2025年5月28號規定《[[:zh:s:紀念日及節日實施條例|紀念日及節日實施條例]]》實施總統令發佈實施。 cn6ocb5aka2ipdlarnme4qoj20cwa3d 105629 105628 2026-09-14T14:34:18Z Davidzdh 7058 改做繁體 105629 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|1|Gā̤-ngièng Gé-niêng-nĭk}} '''解嚴紀念日'''（[[平話字]]：Gāi-ngièng Gī-niêng-nĭk）是[[中華民國]]《[[:zh:s:紀念日及節日實施辦法 (民國101年)|紀念日及節日實施辦法]]》裏勢規定其蜀芘紀念日，時間是每年暝其[[7月15號]]，單單紀念，𣍐放假。 [[文件:台湾解严令.jpg|縮圖|台灣解嚴令]] 紀念日是為了紀念敆1987年7月15號[[蔣經國]]總統廢除《臺灣地區戒嚴令》而設。戒嚴令由1949年5月19號發行，第二日開始施行，共總實行38年幾。[[第二次國共內戰|內戰]]以後其臺灣，乞戒嚴令影響野大。 2007年6月，行政院召開兩回協商舉辦「解嚴二十週年紀念系列活動」會議，決議提請內政部研訂7月15號為紀念日。內政部接下就修正《紀念日及節日實施辦法》，將7月15號定為解嚴紀念日。6月20號，行政院會議審議通過。 敆2025年5月28號規定《[[:zh:s:紀念日及節日實施條例|紀念日及節日實施條例]]》實施總統令發佈實施。 t70vgklognpi8y8z63wngl2brs5jvnp 105637 105629 2026-09-14T14:39:42Z Davidzdh 7058 added [[Category:節日]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105637 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|1|Gā̤-ngièng Gé-niêng-nĭk}} '''解嚴紀念日'''（[[平話字]]：Gāi-ngièng Gī-niêng-nĭk）是[[中華民國]]《[[:zh:s:紀念日及節日實施辦法 (民國101年)|紀念日及節日實施辦法]]》裏勢規定其蜀芘紀念日，時間是每年暝其[[7月15號]]，單單紀念，𣍐放假。 [[文件:台湾解严令.jpg|縮圖|台灣解嚴令]] 紀念日是為了紀念敆1987年7月15號[[蔣經國]]總統廢除《臺灣地區戒嚴令》而設。戒嚴令由1949年5月19號發行，第二日開始施行，共總實行38年幾。[[第二次國共內戰|內戰]]以後其臺灣，乞戒嚴令影響野大。 2007年6月，行政院召開兩回協商舉辦「解嚴二十週年紀念系列活動」會議，決議提請內政部研訂7月15號為紀念日。內政部接下就修正《紀念日及節日實施辦法》，將7月15號定為解嚴紀念日。6月20號，行政院會議審議通過。 敆2025年5月28號規定《[[:zh:s:紀念日及節日實施條例|紀念日及節日實施條例]]》實施總統令發佈實施。 [[分類:節日]] 78gaxqkwgzwny3isevuz3siyx5ovt2d 0 36498 105636 105604 2026-09-14T14:39:34Z Davidzdh 7058 added [[Category:Cáik-nĭk]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105636 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|0|解嚴紀念日}} '''Gāi-ngièng Gī-niêng-nĭk''' (解嚴紀念日) sê [[Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]] ''[[:zh:s:紀念日及節日實施辦法 (民國101年)|Gī-niêng-nĭk gĭk Ciék-nĭk Sĭk-siĕ Bâing-huák]]'' (紀念日及節日實施辦法) diē-sié giĕ-dêng gì siŏh bĭh gé-niêng-nĭk, sì-găng sê muōi nièng màng gì 7 nguŏk 15 hô̤, dăng-dăng gī-niêng, mâ̤ bóng-gá. [[File:台湾解严令.jpg|縮圖|Dài-uàng Gāi-ngièng-lêng]] Gī-niêng-nĭk sê ôi-lāu gī-niêng găk 1987 nièng 7 nguŏk 15 hô̤ [[Ciōng Gĭng-guók]] Cūng-tūng hié-dṳ̀ ''Dài-uàng dê-kṳ̆ gái ngièng lêng'' (臺灣地區戒嚴令) ì siék. Gái-ngièng-lêng ìu 1949 nièng 5 nguŏk 19 hô̤ kăi-sṳ̄ sĭk-siĕ, gê̤ṳng-cūng sĭk-siĕ 38 nièng gūi. [[Guók-gê̤ṳng Nô̤i-ciéng|nô̤i-ciéng]] ī-hâiu gì Dài-uàng, ké̤ṳk gái-ngièng-lêng īng-hiōng iā duâi. [[分類:Cáik-nĭk]] fk0gett04rbvb2puw845lgeifi5v39f 0 36528 105625 104033 2026-09-14T14:30:25Z Davidzdh 7058 漢字版無使諺文 105625 wikitext text/x-wiki {{Twincdo|0|首爾大學校}} [[文件:SNU Yeongeon.jpg|thumb|Seoul Dâi-hŏk-hâu Bâng-iêng]] '''Seoul Dâi-hŏk-hâu''' (서울大學校, [[Hàng-guók-ngṳ̄]]: 서울대학교), bô hô̤ lā̤ '''S-dâi''' (S大, [[Hàng-guók-ngṳ̄]]: S대) gâe̤ng '''USeoul''', sê siŏh-găng guók-lĭk cūng-hăk-séng ngiĕng-géu-hìng [[dâi-hŏk]], ôi-ché̤ṳ găk [[Dâi-hàng Mìng-guók]] [[Seoul]]. Seoul Dâi-hŏk găk 1946 nièng sìng-lĭk. Gáu 1946 nièng gái gāi-miàng „Gĭng-gĭng Dá̤-guók Dâi-hŏk (경성제국대학)“. Gáu 1948 nièng bô ê̤ṳng kī hiêng-káik gì miàng-cê. ==Chăng-kō̤== {{reflist}} {{buáng-nàng-hâ}} [[Category:Dâi-hŏk]] cbe9my7tdhay2ny7uqcox2ct8yzk0oq 0 36547 105633 104475 2026-09-14T14:38:12Z Davidzdh 7058 added [[Category:鷗屬]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105633 wikitext text/x-wiki '''雞母鳥'''，[[雜食動物|逢乇都食]]<ref>{{引網|url=https://animaldiversity.org/accounts/Larus_canus/|title=Larus canus mew gull (Also: common gull)|accessdate=2023-07-31|archive-date=2023-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330110835/https://www.animaldiversity.org/accounts/Larus_canus/}}</ref>，像講[[雜魚]]<ref group="註">嫩嫩其，鼻屎大其魚。</ref>吓，蟲囝吓，總款[[水生生物|水裏勢有活命其乇]]<ref group="註">敆馬祖[[坂里村|坂里]]其[[沙洋]]，主要食魚囝、[[蝦]]皮（參考《馬祖日報》其[https://www.matsu-news.gov.tw/news/article/33937 報道]）。</ref>。[[熱天]]其前後，會敆[[歐亞大陸]]北部、[[加拿大]]西部，故有[[阿拉斯加]]𡅏[[繁殖|蕃]]<ref name="fn2">桐原政志『日本の鳥550 水辺の鳥』[[文一総合出版]]、2000年、280-281頁。</ref>；遘[[凊天]]，就會飛遘南勢有夠熱其地方<ref name="fn2" />——像講[[北非|非洲其北邊]]、[[歐洲]]、[[波斯灣]]其海墘<ref name="fn2" />，故有[[中華人民共和國|中國]]其[[華東|東邊]]<ref name="fn2" />、[[日本]]<ref name="fn3">高野伸二『フィールドガイド 日本の野鳥 増補改訂版』[[日本野鳥の会]]、2007年、88-89頁。</ref><ref name="fn4">中村登流監修『原色ワイド図鑑4 鳥』[[学研ホールディングス|学習研究社]]、1984年、79、183頁。</ref><ref name="fn5">真木広造、大西敏一『日本の野鳥590』[[平凡社]]、2000年、304頁。</ref>、[[美國]]<ref name="fn2" />其西勢。 ==名字== 這種鳥，講[[書面語|書語]]號囉'''海鷗'''，但是[[口語|土話]]無總款講<ref name=":0" />。[[隻隻|雀雀]]總款其鳥，野嫩，平常間悗告囉「鳥囝」；[[雞]]𡅏，野大；仱海鷗比雀雀總款其[[鳥囝]]大，比雞嫩，故此獲「雞」去叫，號𡅏「雞母鳥」<ref name=":0" />。雞母鳥，是[[馬祖]]其儂其稱呼<ref name="里沙灘嬌客過境"/><ref name=":0"/>。着[[坂里村]]<ref name="里沙灘嬌客過境">{{cite news|url=https://www.matsu-news.gov.tw/news/article/33937|title=里沙灘嬌客過境　漁民俗稱「雞母鳥」|work=馬祖日報|date=2007-01-29|author=陳鵬雄}}</ref>、[[橋囝村]]<ref name=":0">{{cite news|url=https://www.matsu-news.gov.tw/news/article/109280|title=橋仔村的港外景觀一白燕（白廟島）|author=黃鵬武|work=馬祖日報|date=2011-06-20}}</ref>都有總款講其。 == 註 == {{Reflist|group=註}} == 參考文獻 == <references /> [[分類:鷗屬]] 8stpgdywrz4kunc7lb5rp0ec6z97hr3 0 36549 105632 104524 2026-09-14T14:37:45Z Davidzdh 7058 added [[Category:小葵子屬]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105632 wikitext text/x-wiki '''冬節花'''，書語號𡅏'''小油菊'''。[[冬至]]的時節，小油菊盛開，故此號𡅏冬節花。 另外復號𡅏'''帶魚花'''，敆[[馬祖]][[莒光鄉|白犬]]的稱呼。<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/share/p/1HDBdrUc7S/|title=✨馬祖野地與田園光景，植物日常應用－馬祖話說文解字✨|date=2021-11-01|author=馬U娃|archive-url=https://archive.is/rH32i|archivedate=2025-12-16}}</ref> == 參考資料 == <references /> [[分類:小葵子屬]] ehsww9gyhtp9e6eib0oga013cykx8ui 0 36552 105634 104453 2026-09-14T14:38:38Z Davidzdh 7058 added [[Category:車前草屬]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105634 wikitext text/x-wiki {{twin|1}} {{Taxobox_HAN | name = 蝦蟆草 | color = lightgreen | image = Plantago asiatica.jpg | regnum = [[Plantae]] | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Lamiales]] | familia = [[Plantaginaceae]] | genus = ''[[Plantago]]'' | species = '''''Plantago asiatica''''' | binomial = ''Plantago asiatica'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''蝦蟆草'''也號𡅏'''車前草'''、'''莗前'''、或'''莗前子'''，是蜀種草，會當中藥食。[[馬祖]]儂也號𡅏黃蜱衣草。<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ROCb5R6Lx5o|title=閩東語小學堂　黃蜱衣草(ㄨㄛㄥˇㄆㄝˇㄧˋㄖㄡ+uongˇ pheˇ iˋ jou+)--2023/09/18|author=馬祖日報社|date=2023-09-18}}</ref> == 參考資料 == <references /> [[分類:車前草屬]] rn09dfbpbegb30rt2t3nk5heyh6xjsq 0 36569 105635 104502 2026-09-14T14:39:01Z Davidzdh 7058 added [[Category:北竿鄉其村]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105635 wikitext text/x-wiki '''坂里村'''（馬拼：Pāng-tiē-tshoung，平話字：Bāng-diē-chŏng），敆[[馬祖]][[北竿島|北竿]]，位址是北竿島中段其區域，因爲地野平，故此成為北竿鄉農業比較發達其地區，這塊[[坂里沙灘]]、[[坂里古厝]]野出名，[[北竿遊客中心]]敆這所也有服務據點。 == 村名由來 == 村名其由來，有兩種講法。一說坂里村地野平，悗算有坡也無盡䖙，很好行，故此按[[Mā-cū-uâ|馬祖話]]講法，告總款野平其位處「坪里」，訛作「坂里」，成為村名。另外蜀種講法，認爲舊底厝都起着山坡𡅏，坡就是坂，故此號囉坂里。<ref>《北竿鄉志》，頁121。</ref> 坂里古名塍村（堘村，馬拼：{{Lang|cdo|Tshèing-tshoung}}），最早會追溯遘[[明朝]]弘治三年（公元1490年）的《八閩通志》。《八閩通志》記做「鏡塍」（就是鏡澳、塍村），仱遘[[滿清]]乾隆十九年《福州府志》載為「堘村」。堘是塍的異體字，塍就是[[Mā-cū-uâ|馬祖話]]所謂的[[塍|田]]。坂里地野平。舊底底北竿島懸頂㑚坂里村有栽[[䅢|粙]]；仱現在大多數栽[[青菜]]，也盡出名。 ==參考資料== {{reflist}} [[分類:北竿鄉其村]] fyhh9btnd8adsiribh7mag7aghdzvve 0 36575 105790 104550 2026-09-14T17:28:03Z Davidzdh 7058 /* */ 连遘别块野奇怪 105790 wikitext text/x-wiki '''Typst''' sê siŏh cṳ̄ng [[bà̤-bāng]] īng-gìng gâe̤ng [[ngṳ̄-ngiòng]]. 2022 nièng iù Martin Haug gâe̤ng Laurenz Mädje huák-mìng, áng [[Apache-2.0]] huák-buó. Â-dā̤ sê sāi Typst siā gì [[dâi-mā]]: {| class="wikitable" !Nguòng-dâi-mā !Giék-guō |- | style="background-color: #fff;" |<syntaxhighlight lang="typst"> #set page(paper: "a4") #set text(lang: "de") #set par(justify: true) = Fibonacci-Folge Die Fibonacci-Folge ist die unendliche Folge natürlicher Zahlen, die mit zweimal der Zahl 1 beginnt und bei der jede weitere Zahl die Summe der beiden ihr vorangehenden Zahlen ist. @wikipedia // Comments are introduced by a double backslash $ F_n = floor(1 / sqrt(5) phi.alt^n), quad phi.alt = (1 + sqrt(5)) / 2 $ #let count = 14 #let nums = range(1, count + 1) #let fib(n) = ( if n <= 2 { 1 } else { fib(n - 1) + fib(n - 2) } ) Die ersten #count Zahlen der Folge sind: #align(center, table( columns: count, ..nums.map(n => $F_#n$), ..nums.map(n => str(fib(n))), )) _Das Beispiel wurde von der Webseite GNU/Linux.ch übernommen._ @gnulinux #bibliography("quellen.bib") </syntaxhighlight> | valign="top" style="background-color: #fff;" |[[File:Typst_Codebeispiel.svg|連結=https://cdo.wikipedia.org/wiki/File:Typst_Codebeispiel.svg|無框|Beispiel eines Typst-Dokuments]] |} 2v69j1bg01julv3iub5qrfdikl5m18r 105792 105790 2026-09-14T17:29:06Z Davidzdh 7058 added [[Category:Biēu-gé ngṳ̄-ngiòng]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105792 wikitext text/x-wiki '''Typst''' sê siŏh cṳ̄ng [[bà̤-bāng]] īng-gìng gâe̤ng [[ngṳ̄-ngiòng]]. 2022 nièng iù Martin Haug gâe̤ng Laurenz Mädje huák-mìng, áng [[Apache-2.0]] huák-buó. Â-dā̤ sê sāi Typst siā gì [[dâi-mā]]: {| class="wikitable" !Nguòng-dâi-mā !Giék-guō |- | style="background-color: #fff;" |<syntaxhighlight lang="typst"> #set page(paper: "a4") #set text(lang: "de") #set par(justify: true) = Fibonacci-Folge Die Fibonacci-Folge ist die unendliche Folge natürlicher Zahlen, die mit zweimal der Zahl 1 beginnt und bei der jede weitere Zahl die Summe der beiden ihr vorangehenden Zahlen ist. @wikipedia // Comments are introduced by a double backslash $ F_n = floor(1 / sqrt(5) phi.alt^n), quad phi.alt = (1 + sqrt(5)) / 2 $ #let count = 14 #let nums = range(1, count + 1) #let fib(n) = ( if n <= 2 { 1 } else { fib(n - 1) + fib(n - 2) } ) Die ersten #count Zahlen der Folge sind: #align(center, table( columns: count, ..nums.map(n => $F_#n$), ..nums.map(n => str(fib(n))), )) _Das Beispiel wurde von der Webseite GNU/Linux.ch übernommen._ @gnulinux #bibliography("quellen.bib") </syntaxhighlight> | valign="top" style="background-color: #fff;" |[[File:Typst_Codebeispiel.svg|連結=https://cdo.wikipedia.org/wiki/File:Typst_Codebeispiel.svg|無框|Beispiel eines Typst-Dokuments]] |} [[分類:Biēu-gé ngṳ̄-ngiòng]] b5i0mad2i8bdl78elgxav48kid3ssxt 105793 105792 2026-09-14T17:30:07Z Davidzdh 7058 105793 wikitext text/x-wiki '''Typst''' sê siŏh cṳ̄ng [[bà̤-bāng]] īng-gìng gâe̤ng [[ngṳ̄-ngiòng]]. 2022 nièng iù Martin Haug gâe̤ng Laurenz Mädje huák-mìng, áng [[Apache-2.0]] huák-buó. Â-dā̤ sê sāi Typst siā gì [[dâi-mā]]: {| class="wikitable" !Nguòng-dâi-mā !Giék-guō |- | style="background-color: #fff;" |<syntaxhighlight lang="typst"> #set page(paper: "a4") #set text(lang: "de") #set par(justify: true) = Fibonacci-Folge Die Fibonacci-Folge ist die unendliche Folge natürlicher Zahlen, die mit zweimal der Zahl 1 beginnt und bei der jede weitere Zahl die Summe der beiden ihr vorangehenden Zahlen ist. @wikipedia // Comments are introduced by a double backslash $ F_n = floor(1 / sqrt(5) phi.alt^n), quad phi.alt = (1 + sqrt(5)) / 2 $ #let count = 14 #let nums = range(1, count + 1) #let fib(n) = ( if n <= 2 { 1 } else { fib(n - 1) + fib(n - 2) } ) Die ersten #count Zahlen der Folge sind: #align(center, table( columns: count, ..nums.map(n => $F_#n$), ..nums.map(n => str(fib(n))), )) _Das Beispiel wurde von der Webseite GNU/Linux.ch übernommen._ @gnulinux #bibliography("quellen.bib") </syntaxhighlight> | valign="top" style="background-color: #fff;" |[[File:Typst_Codebeispiel.svg|連結=https://cdo.wikipedia.org/wiki/File:Typst_Codebeispiel.svg|無框|Beispiel eines Typst-Dokuments]] |} [[分類:Biĕu-gé ngṳ̄-ngiòng]] s4chq4bh4yqmqqez98q9o2rz6qt97pr 0 36608 105795 105002 2026-09-14T17:31:07Z Davidzdh 7058 added [[Category:夏朝]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105795 wikitext text/x-wiki 大'''禹'''是敆四千年以前其傳說人物。「傳說」就是講有記載，也可能有，也可能無。傅說講舊底[[洪水|溪水]]做野大，下底都是水，禹帶頭去治水，水乞引别道來行，水儥鋍𡅏，就號「大禹治水」，禹治水三回由自家門口行過都無行裏。 禹是堯、舜、禹這三隻中國上古時代野有名其首領臺中第三隻。堯、舜、禹當時是[[禪讓制]]，俤儂做其好就掏乞俤儂做，遘禹開始[[世襲君主制|傳下]]。 [[分類:夏朝]] auufebvyl9dd84kav6ms9dqjl0n2g71 105796 105795 2026-09-14T17:31:22Z Davidzdh 7058 added [[Category:中國人物]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105796 wikitext text/x-wiki 大'''禹'''是敆四千年以前其傳說人物。「傳說」就是講有記載，也可能有，也可能無。傅說講舊底[[洪水|溪水]]做野大，下底都是水，禹帶頭去治水，水乞引别道來行，水儥鋍𡅏，就號「大禹治水」，禹治水三回由自家門口行過都無行裏。 禹是堯、舜、禹這三隻中國上古時代野有名其首領臺中第三隻。堯、舜、禹當時是[[禪讓制]]，俤儂做其好就掏乞俤儂做，遘禹開始[[世襲君主制|傳下]]。 [[分類:夏朝]] [[分類:中國人物]] i5qy5soekr6mwvtgebutzd0k5s4klqj 105811 105796 2026-09-14T17:42:42Z Davidzdh 7058 /* */ 补读音 105811 wikitext text/x-wiki 大'''禹'''是敆四千年以前其傳說人物。「傳說」就是講有記載，也可能有，也可能無。傅說講舊底[[洪水|溪水]]做野大，下底都是水，禹帶頭去治水，水乞引别道來行，水儥鋍（păk）𡅏，就號「大禹治水」，禹治水三回由自家門口行過都無行裏。 禹是堯、舜、禹這三隻中國上古時代野有名其首領臺中第三隻。堯、舜、禹當時是[[禪讓制]]，俤儂做其好就掏乞俤儂做，遘禹開始[[世襲君主制|傳下]]。 [[分類:夏朝]] [[分類:中國人物]] adzlhokiip72goz5bhcil8j7n46td9x 0 36650 105799 105559 2026-09-14T17:33:43Z Davidzdh 7058 added [[Category:哥倫比亞人物]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105799 wikitext text/x-wiki [[File:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 03 (cropped)02.jpg|right|thumb|夏奇拉 (2023)]] '''沙奇拉''' (Shakira)，全名Shakira Isabel Mebarak Ripoll（1977年2月2號出世），是蜀隻[[哥倫比亞]]野出名其女歌手、音樂家、舞蹈家。儂告伊「拉丁音樂其女王」。伊出生著Barranquilla，以全球賣出幾千萬張唱片出名，是世界上最成功其拉丁歌手之一。伊其代表作包括《Hips Don't Lie》共2010年世界盃其主題曲《Waka Waka》。伊得過盡価格萊美獎，固建立基金會去幫助哥倫比亞厝𡅏野逼其伲囝。 <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02 |accessdate=2026-05-26 |archive-date=2026-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219123246/https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02 |deadurl=yes }}</ref><ref>https://www.grammy.com/artists/shakira/17393</ref><ref>https://www.billboard.com/lists/shakiras-top-songs-billboard-hot-100/</ref> == 唱片目錄 == === 錄音室專輯 === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === 現場專輯 === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) [[分類:哥倫比亞人物]] f1wuf44gnc4y5nrsgpngqpyjw262y0n 105800 105799 2026-09-14T17:33:53Z Davidzdh 7058 added [[Category:歌手]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105800 wikitext text/x-wiki [[File:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 03 (cropped)02.jpg|right|thumb|夏奇拉 (2023)]] '''沙奇拉''' (Shakira)，全名Shakira Isabel Mebarak Ripoll（1977年2月2號出世），是蜀隻[[哥倫比亞]]野出名其女歌手、音樂家、舞蹈家。儂告伊「拉丁音樂其女王」。伊出生著Barranquilla，以全球賣出幾千萬張唱片出名，是世界上最成功其拉丁歌手之一。伊其代表作包括《Hips Don't Lie》共2010年世界盃其主題曲《Waka Waka》。伊得過盡価格萊美獎，固建立基金會去幫助哥倫比亞厝𡅏野逼其伲囝。 <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02 |accessdate=2026-05-26 |archive-date=2026-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219123246/https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02 |deadurl=yes }}</ref><ref>https://www.grammy.com/artists/shakira/17393</ref><ref>https://www.billboard.com/lists/shakiras-top-songs-billboard-hot-100/</ref> == 唱片目錄 == === 錄音室專輯 === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === 現場專輯 === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) [[分類:哥倫比亞人物]] [[分類:歌手]] h7eb0sg460tyzihrl4cwjp76c6axe22 105802 105800 2026-09-14T17:34:02Z Davidzdh 7058 added [[Category:舞蹈家]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105802 wikitext text/x-wiki [[File:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 03 (cropped)02.jpg|right|thumb|夏奇拉 (2023)]] '''沙奇拉''' (Shakira)，全名Shakira Isabel Mebarak Ripoll（1977年2月2號出世），是蜀隻[[哥倫比亞]]野出名其女歌手、音樂家、舞蹈家。儂告伊「拉丁音樂其女王」。伊出生著Barranquilla，以全球賣出幾千萬張唱片出名，是世界上最成功其拉丁歌手之一。伊其代表作包括《Hips Don't Lie》共2010年世界盃其主題曲《Waka Waka》。伊得過盡価格萊美獎，固建立基金會去幫助哥倫比亞厝𡅏野逼其伲囝。 <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02 |accessdate=2026-05-26 |archive-date=2026-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260219123246/https://www.latingrammy.com/artistas/shakira/22743-02 |deadurl=yes }}</ref><ref>https://www.grammy.com/artists/shakira/17393</ref><ref>https://www.billboard.com/lists/shakiras-top-songs-billboard-hot-100/</ref> == 唱片目錄 == === 錄音室專輯 === * ''Magia'' (1991) * ''Peligro'' (1993) * ''Pies Descalzos'' (1995) * ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) * ''Laundry Service'' (2001) * ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) * ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) * ''She Wolf'' (2009) * ''Sale el Sol'' (2010) * ''Shakira'' (2014) * ''El Dorado'' (2017) * ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) === 現場專輯 === * ''MTV Unplugged'' (2000) * ''Live & off the Record'' (2004) * ''Oral Fixation Tour'' (2007) * ''Live from Paris'' (2011) * ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019) * ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025) [[分類:哥倫比亞人物]] [[分類:歌手]] [[分類:舞蹈家]] dvulzih7iy1w7fbv1b7hk8rbw37kbr9 14 36657 105665 105206 2026-09-14T16:10:41Z Davidzdh 7058 /* */ 105665 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對宗教斯拉夫文都會會意仂囝。 {{Commonscat|User cu}} [[Category:Ê̤ṳng-hô]] sbac49vyecre6lq8c07blplvfb2rdv9 14 36658 105733 105199 2026-09-14T16:45:13Z Davidzdh 7058 補母分類，按[[:分類:User zh]]先例 105733 wikitext text/x-wiki 敆茲蜀萆分類下底其用戶表示伊各儂對馬其頓文語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] 3i0tar1ydw5qq2raafei91k5ayo8ltl 105794 105733 2026-09-14T17:30:13Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105794 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對馬其頓文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] m0axdqkceyqs9ode3dkko9hw2s4noqq 14 36659 105818 105200 2026-09-14T17:47:51Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105818 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對盧森尼亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] r1u3olfwe0z89ej2nt6at076bbr60pr 14 36660 105817 105201 2026-09-14T17:46:42Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105817 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對Pannonian Rusyn語言都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] cqdl7nmd5jm2or04txzfsgs2560iri3 14 36661 105823 105202 2026-09-14T17:52:50Z Davidzdh 7058 糾正內文，補母分類 105823 wikitext text/x-wiki 敆這蜀芘分類下底其用戶表示伊各儂對斯洛維尼亞文都會會意仂囝。 [[Category:Ê̤ṳng-hô]] bdips7s86848xfkr7qqstpkoi7c06f4 0 36697 105626 105525 2026-09-14T14:31:19Z Davidzdh 7058 統一模板 105626 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|Ngìu Lài|Q141078509}} {| align=right border=1 style="width: 50%;" |- | '''名字''' | {{lang|zh-Hans|牛来}} |- |'''導演''' | 信雨萌 |- |'''編劇''' | 孫麗芳 |- |'''片尾歌''' | 《雨後清風有香》<ref group="註">寫詞、編曲、演唱：孫麗芳。</ref> |- |'''公映''' | 2026年8月5號（中國大陸） |} 《'''牛來'''》是中國蜀部[[動畫]][[電影]]；[[信雨萌]]導演，孫麗芳編劇。2026年8月5號，中國大陸其[[電影院]]開始放這蜀部片。電影裏勢，有蜀頭[[牛|牛囝]]，名號𡅏「牛來」，原來[[膽量|膽]]野嫩，經歷野価事際，[[成長|長大成牛]]。<ref name="sing-do">{{引用新聞 |url=https://www.stheadline.com/china-topics/3604406 |title=《牛來》︱國產動畫慘不忍睹CG成熱話 ¥8000票房反狂升至¥10萬 |date=2026-08-15 |website=[[星島頭條]]|language=zh-Hant}}</ref> ==講其古事== 電影開頭，蜀片[[荒野|曠野]]，滿天黃塗。蜀頭[[雲雀]]飛了野𣆯，討儥着[[綠洲]]。鏡頭仱轉遘蜀片[[草原|草地]]，這時間雨煞去，會看見蜀囷其[[牛]]住着這塊。裏勢有蜀頭牛囝，號𡅏牛來。牛來伊歲數儥大，直頭[[徛]]儥起。牛二其娘奶笑伊野弱，牛來其娘奶一直喚伊「牛來，徛起去」。牛來故是倒𡅏，仱目睭蜀䀫，開始做[[夢]]。夢裏勢，伊覷𡅏雲雀，共雲雀講話；由這所開始，牛來共伊娘奶都變兩個骹徛起去行去了。<ref name=":2">{{引網|url=https://m.guokr.com/article/469938|title=5分钟，看完《牛来》全剧情|date=2026-08-17|language=zh-hans-CN|author=游识猷|website=果壳}}</ref> 夢裏勢，牛來行吓行，碰着蜀條老蛇。伊撐手去撩老蛇，先碰着石頭跋倒，仱乞老蛇咬去，𤟟𤟟叫告娘奶。娘奶講是伊先去撩老蛇；從此以後，牛來看着蜀椏[[樹椏]]都傼的是老蛇。娘奶勸伊，郎罷也吼伊伓通㑚想𡅏食。娘奶帶伊去練習跳[[溪|溪囝]]；牛來本底無敢跳，看見老蛇敆後斗出現，驚俥々去，兩下就飛過去，共大樹碰去。<ref name=":2" /> 仱哩，牛來碰着蜀頭[[豹]]，名號「豹拉」。豹拉幾日無食啜，腹佬野空野空，倒地兜𡅏。牛來卜想乞伊食[[牛乳]]，娘奶聽完摜𡅏牛來離開去；之後牛來復討着機會共豹拉送[[草]]共[[水]]去。這蜀囷牛後尾開會，會驚附近有豹共別其野獸，討牛去巡更、警戒。牛來共娘奶報名，牛二也報名。暝晡趁牛二無注意，三頭狼偷偷着行近；豹拉挺身而出，共狼引遘別位。牛二轉去講豹拉卜攻擊牛，牛來其娘奶故連別其牛都有懠疑，㑚有牛來相信豹拉。仱這囷牛決定搬遘別塊住，復儥肯豹拉跟𡅏，牛來只好共豹拉分別。<ref name=":2" /> 牛搬厝其路中，三頭狼復來逐牛，牛群滿勢僻走，牛來共伊娘奶跟儥上大部隊，敆後斗。豹拉復蜀回出現，共狼引開去；等伊轉來，故有摘[[果子]]乞牛來共娘奶食，娘奶囝两隻嘻前後腹佬枵去，都暈去。仱娘奶就帶牛來、豹拉共雲雀世落行。行到半路，雲雀講前斗有故価其野獸衝過𡅏；娘奶無氣力介躃去，勸牛來共豹拉先走，講自家後尾會共伊會合。牛來共豹拉、雲雀走去以後，娘奶徛着歪半爿去其樹邊兜；狼逐遘這所，娘奶會仈自家無能耐再共依命會合，壯烈犧牲。<ref name=":2" /> 鏡頭蜀變，夢裏勢其牛來已經長大去，帶𡅏蜀囷牛行，豹拉故留着伊邊兜。伊兩隻卜共狼對戰其時候，雲雀帶𡅏消息來了，講有蜀隻大魔頭到處攻擊、[[動物|頭牲]]乞搦去。豹拉叫牛來共別其牛先走，自家留下攔𡅏無伊行。牛來蜀路躃，躃遘娘奶犧牲其位處，歪半爿去其樹下底；大魔頭也逐遘這所，樣式像蜀架頭野大其四輪車。豹拉無再出現。牛來無塊走去，哼喝蜀聲，仱目睭蜀䀫。<ref name=":2" /> 雲雀敆烏暗裏勢共牛來講話，評價這輪伊兩隻對佮蔣其，關鍵其無聽著，牛來㑚聽見娘奶吼伊會爬起去、徛起去。伊清醒以後，才會仈頭前由直立行走開始其各種事際，都是蜀場夢。<ref name=":2" /><ref>{{引網|url=https://cj.sina.com.cn/articles/view/7880068330/1d5b04cea06801c34c?froms=ggmp|title=2026年最炸裂电影《牛来》讲了一个什么故事？|website=新浪財經|quote=《牛来》讲述初生的小牛犊将刚从荒漠飞来的云雀带入梦乡，梦中云雀见证了牛来在多重力量的感召下，成长为敢于担当、直面生死的勇士。|date=2026-08-15|language=zh-Hans-CN|archive-url=https://web.archive.org/web/20260816145519/https://cj.sina.com.cn/articles/view/7880068330/1d5b04cea06801c34c?froms=ggmp|archive-date=2026-08-16}}</ref>真其牛來故是嫩嫩其牛囝；這蜀回伊用四個骹徛起去，跟𡅏雲雀躃，後尾看見會着歪半爿去其樹、四個骹徛着地兜其這蜀囷牛，故有伊郎罷。娘奶就共牛來、伊郎罷兩隻做介紹。郎罷共牛來各自頭𩓥懸去，告蜀聲「哞——」，電影就煞尾。<ref name=":2" /> == 觀眾其反應 == 2026年熱天《牛來》上映以後，因爲腳色其[[建模]]粗癩癩、動作拗拗其、配音故連劇情野「抽象」<ref group="註">「抽象」是網絡懸頂其詞，就是蜀芘乇或且蜀樁事際，看過去野古怪，正常儂都儥總款做，野搞笑。</ref>，儂敆網絡懸頂刺溪、做蠻笑，倒讓野価儂卜想去電影院親自看蜀看，這蜀部電影到底做𡅏有偌夥差。《[[新京報]]》記者8月15號敆北京看電影其時候發現，電影院裏勢時不時有儂大笑；片尾字幕顯示導演、編劇、主要配音、製片共片尾歌等等工作差不多都是信雨萌共孫麗芳兩隻儂做其時候，觀眾大笑故加拍手。接受採訪其大多數也是講，是因爲網絡懸頂野価儂談論這蜀部電影，故此想親自看囇電影「到底有偌夥𡅅」。有老公媽兩隻帶伲囝哥去看，看完女界家長講，畫面「{{lang|cmn|粗製濫造}}」，野「{{lang|cmn|魔幻}}」，但是從頭遘尾看的野開心。<ref name=":1">{{引用網站|url=https://www.bjnews.com.cn/detail/1786783512168828.html|date=2026-08-15|newspaper=新京報|author=滕朝|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260816142049/https://www.bjnews.com.cn/detail/1786783512168828.html|archivedate=2026-08-16|language=zh-Hans-CN|title=《牛来》靠“抽象”出圈：有观众驱车30公里只为见证“历史”}}</ref>《星島頭條》也有報導講，有看電影其儂講自家「看了蜀點鐘，笑了蜀點鐘」。<ref name="sing-do"/> 《果殼》網作者游識猷也用開玩笑其方式評論電影，舉出粗粗其腳色建模、牛[[直立行走|兩個骹徛起行]]、腳色做蜀下出現、「娘奶」飛過溪囝、牛來撞樹等等場面。伊講，「娘奶」跳過溪其場面，故加豹拉共牛來講話其時候，電影院裏勢都有儂大笑。伊見覺《牛來》會使儂野想看，堵堵是因爲電影做的野𡅅，𡅅遘會驚，故此倒變成蜀種使儂想看其乇；伊獲[[英語]]「{{lang|en|it is so bad that it is good}}」形容這種情況。<ref name=":2" /> 《[[聯合早報]]》採訪了蜀隻有看電影其儂。伊見覺電影節奏過慢、[[劇情|古事]]恰簡單，配音故加畫面也野差；不過伊也有講，電影伓是特零意做的總款，倒是做電影其儂想共伊做好，尾了做出野奇怪其效果，笑其地方故此變的野自然，看電影其時候氣氛倒野好。有做影視其儂分析講，做《牛來》其儂看過去野善良，復野諵訥；故連𡅏，共電影做出來其儂，是娘奶囝兩隻：仈傳總款事際以後，有蜀部分觀眾看其時候會見覺比較輕鬆。<ref name="zaobao">{{引網|url=https://www.zaobao.com.sg/news/china/story20260816-9528323|title=荒诞粗糙成情绪宣泄出口 中国动画《牛来》爆火掀审丑狂欢|author=林展霆|website=聯合早報|date=2026-08-16|language=zh-Hans}}</ref> 也有儂看完以後講《牛來》也有伊好其地方。《北京日報》採訪其蜀隻年輕儂講，「抽象」其畫風會使年輕儂卜想去看；伊本底娘奶過世去了，看見牛來共「娘奶」碎喘，也會想起自家以前共依奶其事際，故此見覺者電影伓是㑚有搞笑。<ref name="bjd">{{引網|url=https://news.bjd.com.cn/2026/08/16/11918088.shtml|title=艺绽｜《牛来》抽象画风吸引年轻人，观众评价“搞笑又充满爱”|website=北京日報客戶端|date=2026-08-16|language=zh-Hans-CN}}</ref>[[美聯社]]報導也講了，網絡懸頂其反應主要是刺溪，有年輕其觀眾甚至故零意共客佻幫推薦者電影，卜騙客佻幫也去看；不過也有觀眾見覺，悗算電影做的野簡單，做電影其儂伊野有心，共講乞[[伲囝哥囝]]聽其[[故事|古事]]蜀樣。<ref name="ap">{{引網|url=https://apnews.com/article/china-movie-animation-niulai-80a25ad38005f5c6200715a37b704bea|title=A Chinese animated film mocked as ‘terrible’ becomes a box-office hit|author=Fu Ting|website=Associated Press|date=2026-08-18|language=en}}</ref> == 世落讀 == * [[邪典電影]] ** 《[[美人魚的夏天]]》，同樣做野𡅅，敆中國大陸上映，倒有野価儂看 == 註 == <references group="註" responsive="" /> ==參考資料== {{reflist|25em}} [[分類:動畫]] [[分類:電影]] r34zq24lh53mtiooapt6eajmholro5b 0 36716 105619 2026-09-14T14:24:43Z Davidzdh 7058 Davidzdh ī-gĭng ciŏng hiĕk-miêng [[Uōng-lŏ̤k ciō-bŏ̤]] iè-dông gáu [[Uōng-lŏk ciō-bó̤]]：​糾正 105619 wikitext text/x-wiki #重新導向 [[Uōng-lŏk ciō-bó̤]] leoqsx20m0mmv0hfiizdmpm9gshn286 14 36717 105639 2026-09-14T14:40:59Z Davidzdh 7058 added [[Category:gŭng-lĭk]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105639 wikitext text/x-wiki [[分類:gŭng-lĭk]] s0a873aofmefwnomt4nc82g5d7yxw61 0 36718 105641 2026-09-14T14:42:39Z Davidzdh 7058 Dṳ̀ng-sĭng dêng-hióng gáu [[Chĭng-cóng]] 105641 wikitext text/x-wiki #重定向 [[Chĭng-cóng]] dxw3bzzs70vx7sdrookmaifnvgfbono 0 36719 105644 2026-09-14T14:44:01Z Davidzdh 7058 Davidzdh ī-gĭng ciŏng hiĕk-miêng [[Guŏng-màng-kṳ̆]] iè-dông gáu [[Guŏng-mìng-kṳ̆]] 105644 wikitext text/x-wiki #重新導向 [[Guŏng-mìng-kṳ̆]] ovgcrpu60jp9mpremqxmu712qzrl496 14 36720 105680 2026-09-14T16:19:02Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:Nguŏk}} [[分類:時間]] 105680 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:Nguŏk}} [[分類:時間]] jauubygvstqaflo0563i21vo9wh3j5s 14 36721 105685 2026-09-14T16:22:03Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:1 nguŏk}} [[分類:月]] 105685 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:1 nguŏk}} [[分類:月]] eiag6o1dnq71yh65k8asqzflk2dn8mi 14 36722 105686 2026-09-14T16:22:33Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:2 nguŏk}} [[分類:月]] 105686 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:2 nguŏk}} [[分類:月]] oyw6isig7bkgu4j7nwct3a9r0uvp77z 14 36723 105688 2026-09-14T16:22:58Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:3 nguŏk}} [[分類:月]] 105688 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:3 nguŏk}} [[分類:月]] jk7d6og2fftv7k08dobr8gyamz6xle9 14 36724 105689 2026-09-14T16:23:27Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:4 nguŏk}} [[分類:月]] 105689 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:4 nguŏk}} [[分類:月]] ou4st03nqkyb9a8l2p2r1rqp8r0e69d 14 36725 105691 2026-09-14T16:23:54Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:5 nguŏk}} [[分類:月]] 105691 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:5 nguŏk}} [[分類:月]] hdag3n3wzg2ittcm38au6a6gk25uegr 14 36726 105692 2026-09-14T16:24:16Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:6 nguŏk}} [[分類:月]] 105692 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:6 nguŏk}} [[分類:月]] 5wthtaw8me5722sp9mycqgphmr2hba3 14 36727 105693 2026-09-14T16:24:44Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:7 nguŏk}} [[分類:月]] 105693 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:7 nguŏk}} [[分類:月]] 7y26dzj9w06blprcrz05awoxjftrs9q 14 36728 105695 2026-09-14T16:25:15Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:8 nguŏk}} [[分類:月]] 105695 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:8 nguŏk}} [[分類:月]] h412pokns0oe7vawyjdl3lo5hxqwq7p 14 36729 105696 2026-09-14T16:25:37Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:9 nguŏk}} [[分類:月]] 105696 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:9 nguŏk}} [[分類:月]] 9cn3zcoklm6bheobtnt5uwo3w7h3xw3 14 36730 105697 2026-09-14T16:26:01Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:10 nguŏk}} [[分類:月]] 105697 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:10 nguŏk}} [[分類:月]] 1uz7a5d7r0m90gbket7cbwrlwrv8m07 14 36731 105701 2026-09-14T16:27:56Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:11 nguŏk}} [[分類:月]] 105701 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:11 nguŏk}} [[分類:月]] a9ef8ol8lnys1nj6soq7ovzodaa9p6h 14 36732 105703 2026-09-14T16:28:21Z Davidzdh 7058 Sĭng hiĕk: {{twinHAN|:category:12 nguŏk}} [[分類:月]] 105703 wikitext text/x-wiki {{twinHAN|:category:12 nguŏk}} [[分類:月]] 5hvr2lcqwmy7wybynofkhwqwxvbg8sx 14 36733 105846 2026-09-15T02:06:53Z Davidzdh 7058 added [[Category:dŭi-cŭng hŭng-lôi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105846 wikitext text/x-wiki [[分類:dŭi-cŭng hŭng-lôi]] m8jrhz91kz5745a5d6s0jixxmfgk72h 14 36734 105847 2026-09-15T02:07:53Z Davidzdh 7058 added [[Category:追蹤分類]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105847 wikitext text/x-wiki [[分類:追蹤分類]] tq14wl6j98y4uqjd5wr0ikoloc2lo5q 14 36735 105848 2026-09-15T02:09:42Z Davidzdh 7058 added [[Category:語言模板]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105848 wikitext text/x-wiki [[分類:語言模板]] c5d265l1c4br2qu6eeunizenh427pon 105849 105848 2026-09-15T02:09:54Z Davidzdh 7058 added [[Category:按功能分類其模板]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105849 wikitext text/x-wiki [[分類:語言模板]] [[分類:按功能分類其模板]] 2bu0roaadfoaj52s0xjsd8ag7p56qsp 14 36736 105850 2026-09-15T02:11:34Z Davidzdh 7058 added [[Category:維基百科管理]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105850 wikitext text/x-wiki [[分類:維基百科管理]] etqun2neawvxobyrnztsqjph9penruh 105851 105850 2026-09-15T02:12:03Z Davidzdh 7058 added [[Category:維基百科傢俬花]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105851 wikitext text/x-wiki [[分類:維基百科管理]] [[分類:維基百科傢俬花]] i2cz82nm7izetq2gfphoklrho68l37x 14 36737 105852 2026-09-15T02:13:50Z Davidzdh 7058 added [[Category:維基百科管理]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 105852 wikitext text/x-wiki [[分類:維基百科管理]] etqun2neawvxobyrnztsqjph9penruh