Wikipedia cebwiki https://ceb.wikipedia.org/wiki/Unang_Panid MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Medya Espesyal Hisgot Gumagamit Hisgot sa Gumagamit Wikipedia Hisgot sa Wikipedia Payl Hisgot sa Payl MediaWiki Hisgot sa MediaWiki Plantilya Hisgot sa Plantilya Tabang Hisgot sa Tabang Kategoriya Hisgot sa Kategoriya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 36114 37021070 34902615 2026-05-16T00:03:05Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37021070 wikitext text/x-wiki :''Alang sa komyun, bisitaha ang [[La Marne]].'' {{Infobox_Department_of_France| department=Marne|number=51| region=[[Grand Est]]| prefecture=[[Châlons-en-Champagne]]| subprefectures=[[Épernay]]<br />[[Reims]]<br />[[Sainte-Menehould]]<br />[[Vitry-le-François]]| population=565,229|pop_date=1999|pop_rank=ika-38|density=69| area=8162|area_scale=9| arrond=5|cantons=44|communes=619| president=[[René-Paul Savary]]|pres_party=| img_coa=Blason département fr Marne.svg| }} Ang '''Marne''' usa ka [[departamento]] sa [[Pransiya]]. Kini nahimutang sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod ug ginganlan alang sa [[Sapa sa Marne]] nga miagi taliwala sa departamento. Ang ''[[préfecture]]'' (kapital) sa Marne mao ang [[Châlons-en-Champagne]] (kanhi nailhan isip Châlons-sur-Marne). Ang mga ''[[sous-préfectures]]'' mao ang [[Épernay]], [[Reims]], [[Sainte-Menehould]], ug [[Vitry-le-François]]. Nahimutang sa Marne ang mga parasan sa ''[[champagne (bino)|champagne]]''. == Kasaysayan == Ang Marne usa sa mga orihinal nga departamento nga gimugna niadtong [[Marso 4]], [[1790]], panahon sa [[Rebolusyong Pranses]]. Kini gimugna gikan sa [[lalawigan (Pransiya)|lalawigan]] sa [[Champagne (lalawigan)|Champagne]]. {{tan-awa-usab|Mga panagsangka sa Marne}} == Heyograpiya == Ang Marne kabahin sa rehiyon sa [[Grand Est]] ug gipalibotan sa mga departamento sa [[Ardennes]], [[Meuse]], [[Haute-Marne]], [[Aube]], [[Seine-et-Marne]], ug [[Aisne]]. == Demograpiya == Ang mga tawo sa departamento gitawag nga ''Marnais''. == Turismo == Usa sa mga nag-unang atraksiyon mao ang [[Reims], diin nahimutang ang tradisyonal nga katedral diin ang mga hari sa Pransiya koronahan. == Tan-awa usab == * [[Mga kanton sa Marne]] * [[Mga komyun sa Marne]] * [[Mga arrondissement sa Marne]] * [[Bino sa Pransiya]] * [[Kagubot sa Champagne]] (''Champagne Riots'') * [[Talaan sa mga departamento sa Pransiya]] ==Mga sumpay sa gawas== * {{fr icon}}[http://www.marne.pref.gouv.fr/ Balayan sa ''prefecture''] * {{fr icon}}[http://www.cg521.fr/ Balayan sa ''Conseil Général''] * {{fr icon}}{{en icon}}[http://www.reims-tourisme.com/ Turismo sa Reims] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110109143036/http://www.reims-tourisme.com/ |date=2011-01-09 }} [[Kategoriya:Marne|*]] dobzh19f1ssc1yejzbmxotn7hiokndo 0 36970 37021026 35049069 2026-05-15T21:42:01Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga nasod sa Asya]]; +[[Kategoriya:Barheyn]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021026 wikitext text/x-wiki '''Bahrayn''' (opisyal: Gingharian sa Bahrayn; Iningles: ''Bahrain''; Arabiko: مملكة البحرين ''Mamlakat al-Baḥrayn''), usa ka walay yutan-ong utlanan nga islang nasod sa [[Gulpong Persyano]] ug ang pinakagamay nga Arabong nasod. Ang Arabyang Saudi anaa sa kasadpan ug nakasumpay ang Saudi sa Bahrain pinaagi sa King Fahd Causeway (giabrehan niadtong November 1986); ang Qatar anaa sa habagatan sa may Gulpo sa Bahreyn. Ang Qatar–Bahrain Friendship Bridge nga giplano sa karon mosumpay sa Bahrain ngadto sa Qatar ug mahimong pinakataas nga [[tulay]] sa kalibotan. Ang Bahrayn gideklara nga gingharian niadto lamang tuig 2002. Kaniadto, usa kini ka emirato ug opisyal nga gitawag og "estado". {{Nasod-saha}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> LocationBahrain.png Modern_Manama.jpg </gallery> [[Kategoriya:Barheyn| ]] [[Kategoriya:Ligang Arabo]] atuf1d6kdpi2yv6kby6fpbav0dxg1tc 0 36980 37021025 36193364 2026-05-15T20:10:59Z Mutark2026 142843 pagpasig-uli sa bandalismo nga gihulog sa daghang mga IP 37021025 wikitext text/x-wiki [[File:Coat of arms of Syria.svg|right|150px]] [[File:Flag of Syria.svg|right|200px]] [[File:Syria in its region (claimed).svg|thumb|250px|Siria]] Ang '''Siria''' (usab: '''Sirya''') (Arabiko: سوريا Sūriyā o سورية Sūriyah; [[Linatin]]/[[Ininggles]]: ''Syria''), opisyal: Republikang Arabo sa Syria (Arabiko: الجمهورية العربية السورية ), usa ka nasod sa [[Middle East]] sa Habagatang-kasadpang Asya, giutlanan sa [[Dagat Mediteranyo]] ug [[Lebanon]] sa kasadpan, [[Israel]] sa habagatang-kasadpan, [[Jordan]] sa habagatan, [[Iraq]] sa sidlakan, ug [[Turkey]] sa amihanan. Ang modernong estado sa Syria usa ka mandato sa [[Pransiya]] kaniadto ug naindependente niadtong [[1946]]. Ang Syria adunay kasaysayan niadto pang ika-4 nga milenyo BC; ang iyang kapital nga dakbayan, [[Damascus]], mao ang seat sa [[Imperyong Umayyad]] ug ang probinsyal kapital sa [[Imperyong Mamluk]].<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/400/ |title = Report of the Commission Entrusted by the Council with the Study of the Frontier between Syria and Iraq |website = [[World Digital Library]] |date = 1932 |accessdate = 2013-07-08 }}</ref> Ang populasyon niini 19.3 ka milyon. Ang mayoridad mga [[Sunni Muslim]] nga Arabo nga 74% sa populasyon. Uban pang grupo nga Muslim nao ang Alawites 11%, Druze ubp 5%. Aduna say sektang Kristyano nga 10% sa populasyon. Sugod 1963, gidumala ang nasod sa Partidong Baath; ang ulohan sa estado sugod 1970 miyembro sa pamilyang Assad. Ang presidente sa Syria si Bashar al-Assad, anak ni Hafez al-Assad, lider gikan 1970 hangtod pagkamatay sa 2000. Ang Syria sa iyang kasaysayan, sakop ang mga teritoryo sa Lebanon, Israel, [[Palestina]], ug parte sa Jordan, pero dili labot ang rehiyon sa Jazira sa amihanang-sidlakan sa modernong nasod. Ang kining rehiyon sa Syria nailhan usab nga ''Greater Syria'' o sa Arabiko, Bilad al-Sham (بلاد الشام). Sa [[Gerang Unom ka Adlaw]] niadtong 1967, ang Israel misakop sa Golan Heights nga gikan sa Syria. == Talaan sa reperensya == {{reflist}} {{Nasod-saha}} [[Kategoriya:Sirya| ]] re6br6esu411toae8hw45d4tg80uxvu 0 37031 37021079 35083572 2026-05-16T05:07:56Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37021079 wikitext text/x-wiki {{Bag-ohon}}Ang Microsoft Windows nailhan usab sa tawag nga Windows o MS-Windows, usa ka banay sa mga operating system nga gigama sa Microsoft. Bisan tuod nga sa mga unang bersyon niini, ang Windows gigama sa Microsoft nga usa ka operating environment ug graphical user interface lamang samtang hapit tanan sa mga proseso nagsalig sa MS-DOS; tanang mga bersyon niini mga OS na. Sa sinugdan, ang mga bersyon sa Windows gigama alang sa mga pinuy-anan lamang, ug ang OS nga alang gayod sa mga opisina mao ang Windows NT nga bersyon. Nahunong kini niadtong gipagawas ang Windows XP, nga naglangkob sa maong duha ka OS sa Microsoft. <!-- {{bersyon sa OS}} ceb: unsa man unta ni?! / en: what is this supposed to be?! / tl: ano ba dapat ito?! --> {{Infobox OS |name = Microsoft Windows |logo = [[File:Windows logo and wordmark - 2021.svg|250px|Windows 2021 logo]] |logo caption = |screenshot = |caption = |website = {{URL|windows.microsoft.com}} |developer = [[Microsoft]] |source_model = [[Closed source software|Closed source]] / [[Shared source]] |released = {{Start date and age|1985|11|20}} (isip [[Windows 1.0]]) |family = [[Windows 9x]], [[Windows CE]] ug [[Windows NT]] |frequently_updated = yes <!-- Release version update? Don't edit this page, just click on the version number! --> |marketing_target = Personal computing |kernel_type = [[Hybrid kernel|Hybrid]] (Windows NT family), [[DOS]] (16-bit Windows ug Windows 9x/ME series) |ui = [[Graphical User Interface|Graphical]] ([[Windows Shell]]) |programmed_in = [[C Programming Language|C]], [[C++]] ug [[Assembly language]]<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/technet/archive/winntas/training/ntarchitectoview/ntarc_2.mspx |title=NT Server Training: Architectural Overview. Lesson 2&nbsp;– Windows NT System Overview. |work=Microsoft TechNet |publisher=Microsoft |accessdate=Disyembre 9, 2010}}</ref> |license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[commercial software]] |language = 137 ka mga pinulongan ([http://msdn.microsoft.com/goglobal/ee461121#AvailableLanguagePacks listing of available Windows 7 language packs]) |working_state = Gipagawas sa publiko |supported_platforms = [[ARM Architecture|ARM]], [[IA-32]], [[x86-64]] ug [[Itanium]] |updatemodel = [[Windows Update]], [[Windows Anytime Upgrade]] }} Ang '''Microsoft Windows''' nailhan usab sa tawag nga '''Windows''' o '''MS-Windows''', usa ka banay sa mga ''[[operating system]]'' nga gigama sa [[Microsoft]]. Bisan tuod nga sa mga unang bersyon niini, ang Windows gigama sa Microsoft nga usa ka ''[[operating environment]]'' ug ''[[graphical user interface]]'' lamang samtang hapit tanan sa mga proseso nagsalig sa [[MS-DOS]]; tanang mga bersyon niini mga OS na. Sa sinugdan, ang mga bersyon sa Windows gigama alang sa mga pinuy-anan lamang, ug ang OS nga alang gayod sa mga opisina mao ang [[Windows NT]] nga bersyon. Nahunong kini niadtong gipagawas ang [[Windows XP]], nga naglangkob sa maong duha ka OS sa Microsoft. Sa karon, ang Windows ang labing gigamit nga ''operating system'' sa tibuok kalibotan. Gihuptan sa Microsoft ang 91.13% sa merkado sa mga OS samtang gihupotan sa labing dakong kasangka niini ang 7.82% sa merkado; ang [[Mac OS]] sa [[Apple Inc.]].<ref>[http://marketshare.hitslink.com/report.aspx?qprid=8 Bahin sa mga OS sa tabuanan]</ref> Bisa'g dako kaayo ang kalayoon sa kasangka, may mga nag-ingon nga mahimo pang mahagbong ang Windows.<ref>[http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/article3730534.ece Microsoft Windows, gipakupayawan nga paghagbong] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511171212/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/article3730534.ece |date=2008-05-11 }}</ref> == Kasaysayan == === Mga ''[[operating environment]]'' === ==== [[1985]] — [[1989]] ==== Nagsugod ang Microsoft Windows nga usa ka ''[[graphical user interface]]'' ug ''[[operating environment]]'' sa mga [[kompyuter]] sa [[IBM]] ug uban pang mga kasamang kompyuter nga midagan sa ilalom sa [[MS-DOS]]. Kini nahitabo niadtong [[Nobiyembre 20]], [[1985]], ang paghimogso sa [[Windows 1.0]]<ref>[http://support.microsoft.com/kb/32905/ Kaagi sa mga bersyon sa Windows]</ref>, ang kinaunahang bersyon sa Microsoft Windows. Kinahanglan nga dumdumon ang mga unang limang bersyon sa Microsoft Windows: [[Windows 1.0]], [[Windows 2.x|2.x]], [[Windows 3.0|3.0]] ug [[Windows 3.1x|3.1x]], dili mga ''[[operating system]]'' kini sila mga ''graphical user interface'' ug ''operating environment'' lamang. Sila milihok lamang aron mapalambo ug mapanindot ang MS-DOS, apan ang MS-DOS pa gihapon ang mihimo sa tanang mga proseso. Sa una, ang pagpalambo sa Microsoft sa Windows nakatilaw og mga pagdemanda sa [[Apple Inc.|Apple]]. Kini tungod kay dili maapil sa Microsoft ang mga kinaiyang sama sa mga nagpatong-patong nga [[bintana (kompyuter)|bintana]], ug ang taponan sa basura sa pagtuo sa Apple nga ang kadtong mga istiloha kinahanglan paghupotan sa Apple lamang kay sila ang unang migama ug migamit adtong istiloha, ug kini nasulod sa [[katungod sa panag-iya]] nga sila ra ang bugtong nga nanag-iya. Sa katibuk-an, giangkon sa Apple nga napildi sila og [[Dolyar sa Estados Unidos|USD]] 5 bilyon tungod niini.<ref>[http://www.courttv.com/archive/trials/microsoft/legaldocs/maritz_full.html#6 Apple vs. Microsoft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201142514/http://www.courttv.com/archive/trials/microsoft/legaldocs/maritz_full.html#6 |date=2008-12-01 }}</ref><ref>[http://trillian.randomstuff.org.uk/~stephen/history/ Usa ka mubong kaagi sa bana-bana]</ref> ==== [[1990]] — [[1992]] ==== Nagsugod ang Microsoft Windows nga usa ka graphical user interface ug operating environment sa mga kompyuter sa IBM ug uban pang mga kasamang kompyuter nga midagan sa ilalom sa MS-DOS. Kini nahitabo niadtong Nobiyembre 20, 1985, ang paghimogso sa Windows 1.0, ang kinaunahang bersyon sa Microsoft Windows. Kinahanglan nga dumdumon ang mga unang limang bersyon sa Microsoft Windows: Windows 1.0, 2.x, 3.0 ug 3.1x, dili mga operating system kini sila mga graphical user interface ug operating environment lamang. Sila milihok lamang aron mapalambo ug mapanindot ang MS-DOS, apan ang MS-DOS pa gihapon ang mihimo sa tanang mga proseso. Sa una, ang pagpalambo sa Microsoft sa Windows nakatilaw og mga pagdemanda sa Apple. Kini tungod kay dili maapil sa Microsoft ang mga kinaiyang sama sa mga nagpatong-patong nga bintana, ug ang taponan sa basura sa pagtuo sa Apple nga ang kadtong mga istiloha kinahanglan paghupotan sa Apple lamang kay sila ang unang migama ug migamit adtong istiloha, ug kini nasulod sa katungod sa panag-iya nga sila ra ang bugtong nga nanag-iya. Sa katibuk-an, giangkon sa Apple nga napildi sila og USD 5 bilyon tungod niini. Niadtong [[Mayo 22]], [[1990]], gipagawas sa [[Microsoft]] ang [[Windows 3.0]],<ref>[http://support.microsoft.com/kb/32905 Kaagi sa mga bersyon ng Windows]</ref> ang ikaupat nga bersyon sa Microsoft Windows. Lagmit kining nahimong usa sa mga labing dungganan ug mabaligyang ''[[operating system]]'' sa kasaysayan sa Microsoft Windows ug sa tibuok merkado sa mga OS, ug ang may labing dakong natampo sa pagkaila sa Microsoft ug Microsoft Windows sa merkadong [[teknolohiya]]non. Tungod kay kini lamang ang bugtong nga bersyon sa Microsoft Windows nga adunay abilidad sa pagpadagan sa tulo ka lainlain nga matang sa memorya. Ang mga kinaiya sa Windows 3.0 gipausbawan pa pag-abot sa [[Abril 6]], [[1992]],<ref>[http://support.microsoft.com/kb/32905 Kaagi sa mga bersyon sa Windows]</ref><ref>[http://www.ibm.com/developerworks/webservices/library/co-tmline/ IBM]</ref> gipagawas sa Microsoft ang [[Windows 3.1]], usa ka bag-ong OS nga binase sa Windows 3.0, nga adunay dugang nga pag-ayo sa mga suliran sa Windows 3.0, ug pagsuporta sa mga medya ug [[TrueType]].<ref>[http://blog.wired.com/wiredphotos31/2007/01/windows_311.html Usa ka kaagi sa Microsoft Windows]</ref> Bisa'g daghan pa kini'g kulang nga kinaiyang hinungdanon, sama sa hatag-as nga ngalan alang sa mga payl, usa ka ''desktop'', o usa ka sistemang nagapanalipod gikan sa mga payl nga magub-anon, mga butang nga anaa na sa kasangka niining [[OS/2]]a, usa ka OS nga gitabangan usab pag-ayo sa Microsoft, sa [[IBM]], nahimo pa gihapong malamposon sa merkado sa mga OS ang Winfows 3.x. Ang sinugdan aning kabantogan tungod sa pagkaayo sa nauna pa niining bersyon, ang Windows 3.0. Nagpagawas usab og mga pagpanindot ang Microsoft alang sa Windows. Ang [[Windows 3.11]] hapit kapareho sa Windows 3.1, ug nagdugang lamang og pipila ka mga payl. Aduna pa gihapoy mga sayop nga nakit-an sa Windows 3.1 ang anaa sa Windows 3.11. === Mga ''[[operating system]]'' === [[Payl:Windows NT logo.svg|239px|right|Ang logo sa [[Windows NT]]]] ==== [[1993]] — [[1995]] ==== Ang nahiunang gipagawas nga ''[[operating system]]'' sa [[Microsoft]] ang [[Windows NT 3.1]], nga gigama sa arkitekturang [[Windows NT]], usa ka laray sa mga OS sa Microsoft alang sa mga opisina, gipagawas niadtong [[Hulyo 27]], [[1993]],<ref>[http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt31 Guidebookgallery]</ref> wala nikanunay nang pagbulag og dalan-dalan ang Microsoft ug [[IBM]] sa paggama sa ilang kinaugalingon nga ''operating system''. Ang arkitektura gigama sa ilalom sa pagpatultol ni [[Dave Cutler (inhenyero sa software)|Dave Cutler]], ang punoang arkitekto sa paggama sa Windows NT. Gigama ang Windows NT sa sugo sa Microsoft nga paggama siya og usa ka mabitbit, magamit sa lainlain nga mga arkitektura sa [[kompyuter]], OS/2, ug usa usab nga mabitbit nga ilis sa Windows nga nagasalig sa usa ka [[DOS]]. Apan paghuman sa iyang grupo, uban na ang sistemang ilang nagama. Niadtong panahona, si Dave Cutler usa kanhing arkitektong punoan sa nagkahunong lamang nga proyektong [[DEC PRISM|PRISM]], usa ka proyekto alang sa pagpausbaw sa arkitekturang [[RISC]] sa [[Digital Electronics Corporation]] ug Mica, ang pasiunang angga sa ''operating system'' sa nasugilon nga arkitektura sa kompyuter. Ug sa paggihuman sa DEC nga proyekto, dayon nga gidangat sa Microsoft si Dave Cutler aron himoon ang ''operating system''. Daghan ang nagtahap nga gidala ni Cutler ug sa iyang kawanihan ang pipila ka bahin sa kodigo alang sa Mica busa gayod gihanaan nga idemanda sa DEC ang Microsoft kon dili nila kanunayon ang suporta sa Windows NT alang sa [[DEC Alpha]].<ref>[http://www.darryl.com/winmac/199901/0375.html Opinyon bahin sa Windows NT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071107030758/http://www.darryl.com/winmac/199901/0375.html |date=2007-11-07 }}</ref> Bisan niini, pareho usab nga gikuha sa Microsoft ug [[Compaq]], ang kompanyang mipalit sa DEC niadtong nikubos kini, ang pagsuporta sa usa sa [[Agosto]] [[1999]].<ref>[http://www.windowsitpro.com/Articles/Index.cfm?ArticleID=7153&Key=Alpha Pagkamatay ng Alpha sa NT]</ref> ==== [[1995]] — [[1998]] ==== Niadtong [[Agosto 24]], [[1995]] gipagawas sa [[Microsoft]] ang [[Windows 95]], bisa'g ang unang plano sa [[Hulyo 11]] pa, ang kinadak-ang pag-usab sa [[GUI]] sa Microsoft Windows sugod gipagawas kini, ug ang nahiunang hingpit nga ''[[operating system]]'' nga alang sa mga pinuy-anan nga gigama sa Microsoft; ang mga naunang OS misalig sa [[MS-DOS]]. Nakalakip sa mga dagkong pag-usab niini sa GUI mao ang ''[[desktop]]'' nga di lang sa mga gipagagmay nga mga [[bintana (kompyuter)|bintana]] kon dili isip butangan sa mga [[payl]] ug uban pa; ang paggamit sa tuong bahin sa [[mouse]], mas gipasayon nga panghimamat sa [[Internet]] sa tabang sa mga nakataod nang suporta sa lainlain nga mga [[protokol sa Internet]] us usa ka ''[[taskbar]]'' ug [[start menu]]. Apan kinahanglan nga dumdumon ang ideya sa usa ka ''taskbar'' wala unang nagpakita sa Windows 95 kon dili sa [[Windows 1.0]]; gikuha lamang kini sa Microsoft sa mga misunod nga bersyon, ug gibalik sa Windows 95. Di sama sa mga naunang OS sa Windows, kinaiyanhon nga midagan ang Windows 95 sa [[32-bit]]; apan aduna pay suporta para sa [[16-bit]], kaya pang ipadagan dinhi.<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/win95.html Windows 95]</ref> Bisan hangtod sa kinabag-ohang bersyon sa Microsoft Windows, ang [[Windows Vista]], gigamit pa usab ang parehong pormat sa GUI. Bisan niini, sumala sa [[Micromart]], anaa pa gihapon sa sulod sa Windows 95 ang di-kasaligang seguridad sa mga naunang bersyon sa Windows ug MS-DOS. Usa niini ang mubong seguridad sa mga kwenta sa mga manggagamit (''user account'') sa Windows 95. Anaa pa gihapon sa [[Windows 98]] ang kining problemaha.<ref>[http://www.micromart.co.uk/features/article/default.aspx?id=23152 Ang Walay XPng Lugar: Ikaupat nga Bahin]</ref> Sunod gipagawas dayon sa Microsoft Windows ang Windows 98 niadtong [[Hunyo 25]], [[1998]], unang gigama niadtong nga [[Mayo 15]], [[1998]].<ref>[http://www.windowsitpro.com/Article/ArticleID/17693/17693.html Ang pitsa sa pagluwat sa Windows 98 gitugyan:Hunyo 25]</ref> Walay uyamot nga nausab sa GUI sa kining bersyona. Nagdugang lamang og pipila ka kinaiya sa Windows 95, sama sa mas lapad nga suporta sa mga [[hardwer (kompyuter)|hardwer]], ug paggamit sa [[Internet Explorer]], diin sa kining bersyona lapad na gilakip sa mga [[programa (kompyuter)|programa]] sa Microsoft Windows, mahimong sa [[Windows Explorer]]. Dunay usa ka inhinyero sa kompyuter, nga si [[Shane Brooks]], nga mibuhat og usa ka mananaod, nagangalang [[98Lite]], niadtong [[Nobiyembre 22]], [[1998]] nga adunay kagahom nga gikuha ang nakalakip nga Internet Explorer sa Windows Explorer sa lain-lain nga mga bersyon sa Windows, ug nagpatinong nagahom nga pagdagan sa Windows 98 ug uban pang mga bersyon sa Windows nga walay Internet Explorer ug uban pang gilakip nga programa;<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/win98.html Windows 98]</ref> gipatulin usab niini ang pagdagan sa Windows. Napabakakan ang mga pag-angkon sa Microsoft nga dili makuha ang Internet Explorer gikan sa Windows 98, kon makuha man kini, dili kini moandar, ug kon niandar man kini, modagan kini nga sobra ka hinay. Sa kamatuoran, ang pagkuha sa Internet Explorer nagahatag og kasulian sa mga gisulti sa Microsoft, bisan sa kining pagkuhaa dili na magamit ang mga bersyon sa [[Notepad]] ug [[Wordpad]] alang sa Windows 98, apan masulbad gayod kini kon gamiton ang Notepad ug Wordpad alang sa Windows 95 sa Windows 98, ug mawala usab ang [[Windows Update]], nga masulbad usab sa paaging masayon.<ref>[http://www.cnn.com/TECH/computing/9903/09/removeie.idg/ CNN]</ref><ref>[http://www.theregister.co.uk/2000/03/21/98lite_ie_removal_system/ The Register]</ref><ref>[http://www.activewin.com/articles/ie/article_5.shtml Mangkukuha og IE Nagakuha og ''browser'' sa Windows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060511213835/http://www.activewin.com/articles/ie/article_5.shtml |date=2006-05-11 }}</ref> ==== [[2000]] ==== {{Rquote|Left|50x nga mas kasaligan ang Windows 2000 Professional kaysa sa Windows 98, ug 17x nga mas kasaligan kaysa sa Windows NT Workstation 4.0.|[[Microsoft]]|<ref>[http://www.activewin.com/faq/nt2000_faq.shtml Active Network]</ref>}} Pag-abot sa [[Pebrero 17]], [[2000]], gipagawas sa [[Microsoft]] ang [[Windows 2000]], usa ka ''[[operating system]]'' nga nakatugkad sa arkitekturang [[Windows NT|NT]].<ref>[http://ati.amd.com/products/faqs/windows2000faq.html AMD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224170318/http://ati.amd.com/products/faqs/windows2000faq.html |date=2008-02-24 }}</ref><ref>[http://www.news.com/2100-1001-231984.html CNet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927192507/http://news.com/2100-1001-231984.html |date=2007-09-27 }}</ref>. Bisan niadtong una, gipagpamugosan sa [[Microsoft]] nga ipagawas nila ang OS sa [[Oktubre 6]], [[1999]],<ref>[http://www.windowsitpro.com/Article/ArticleID/18574/18574.html Pitsa sa pagluwat sa Windows 2000 gitala na]</ref> o og unsa mang pitsa sa [[1999]]. Kinadak-an nga pagpadako sa Microsoft ang OS, sama sa naingon sa taas, apan walay uyamot nga giusab sa OS sa panimuhat sa [[GUI]], ug ang hitsura niini agid-agid pa usab sa [[Windows 98]] ug [[Windows NT 4.0|NT 4.0]]. Kusog usab nga gipugos sa Microsoft nga ang Windows 2000 alang sa mga opisina, ug wala gisambag alang sa mga pinuy-anan. Ang kining hinungdana, bisan adunay dugang nga suporta ang Windows 2000 alang sa [[hardwer]], daghan pa usab nga mga [[dula sa kompyuter]] ug hardwer ang wala gisuportahan sa Windows 2000.<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/win2000.html Windows 2000]</ref> Sa [[Septiyembre 14]], [[2000]] gipagawas ang [[Windows Me]], ang OS alang sa mga pinuy-anan.<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/press/2000/Jun00/WinMeReleasePR.mspx Microsoft]</ref><ref>[http://www.pcw.co.uk/vnunet/news/2112853/windows-shipping-date-announced Pitsa sa pagluwat sa Windows Me, gipahayag]</ref><ref>[http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/01/windows.me/index.html CNN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090208055950/http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/01/windows.me/index.html |date=2009-02-08 }}</ref><ref>[http://www.whatpc.co.uk/vnunet/news/2113567/windows-launches-uk Gipagawas ang Windows Me sa UK]</ref><ref>[http://www.winsupersite.com/faq/millennium.asp Paul Thurrott's SuperSite for Windows]</ref><ref>[http://www.activewin.com/faq/millennium.shtml Windows Millenium Edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115093632/http://www.activewin.com/faq/millennium.shtml |date=2008-01-15 }}</ref> Walay uyamot nag-usab sa Windows Me kon indigon sa Windows 2000 ug 98, ug nagdala lamang kini og mas bag-ong bersyon sa [[Internet Explorer]] ug [[Windows Media Player]].<ref>[http://www.theregister.co.uk/2000/06/20/windows_me_goes_gold/ The Register]</ref> Giapil usab diri ang pinakaunang bersyon sa [[Windows Movie Maker]]. Apan bisan diha, daghan usab nga nagasulting ang Windows Me usa sa mga pinakamakatalagmanon nga bersyon sa Windows. Ang kining pagyubita kay mahinay usab kini, kanunay nga namatay, ug daghan nga wala gipadagan nga [[programa (kompyuter)|programa]].<ref>[http://chris.pirillo.com/2007/06/15/windows-me-worst-operating-system-ever/ Windows Me: Pinakadautan nga ''Operating System'' sa Bisan Kanus-a] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080702221750/http://chris.pirillo.com/2007/06/15/windows-me-worst-operating-system-ever/ |date=2008-07-02 }}</ref> {| class="wikitable sortable" align="right" style="font-size: 85%; text-align: center;" |+ Gahin sa mga OS sa merkado<ref>[http://marketshare.hitslink.com/report.aspx?qprid=10 Gahin sa mga OS sa merkado]</ref></br>''<small>Artikulong punuan: [[Kasaysayan sa Microsoft Windows#Gahin sa merkado]]'' |- ! OS ! Gahin sa merkado |- ![[Windows XP]] | 72.12% |- ![[Windows Vista]] | 15.26% |- ![[Mac OS]] | 7.83% |- ![[Windows 2000]] | 2.25% |- ![[Linux]] | 0.68% |- ! Uban pa | 1.97% |} ==== [[2001]] — [[2006]] ==== Ang tuig nga [[2001]] ang nahimong labing maayong tuig sa Windows. Sa [[Oktubre 25]] niining tuiga, gipagawas sa [[Microsoft]] ang labing palitonon nga ''[[operating system]]'' sa kasaysayan, ang [[Windows XP]].<ref>[http://money.cnn.com/2001/05/09/technology/microsoft/index.htm CNN Money] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050907135306/http://money.cnn.com/2001/05/09/technology/microsoft/index.htm |date=2005-09-07 }}</ref><ref>[http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/761921 Pagpagawas sa Windows XP sa Microsoft, giapod sa Oktubre]</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/1321953.stm BBC News]</ref><ref>[http://www.pcw.co.uk/vnunet/news/2115161/microsoft-sets-date-windows-xp Personal Computer World]</ref><ref>[http://edition.cnn.com/2001/BUSINESS/05/09/microsoft/ CNN News Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041228055847/http://edition.cnn.com/2001/BUSINESS/05/09/microsoft/ |date=2004-12-28 }}</ref><ref>[http://www.networkworld.com/news/2001/0509xpship.html Network World Fusion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308191528/http://www.networkworld.com/news/2001/0509xpship.html |date=2012-03-08 }}</ref> Ug hangtod karon, nagpabilin pa kini nga labing madaogon sa merkado bisan duha ka tuig na sugod gipagawas ang mas bag-o niining bersyona, ang [[Windows Vista]].<ref>[http://www.theinquirer.net/en/inquirer/news/2006/10/26/biggest-competitor-to-vista-is-windows-xp Numero unong kasangka sa Windows Vista Windows XP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080423073148/http://www.theinquirer.net/en/inquirer/news/2006/10/26/biggest-competitor-to-vista-is-windows-xp |date=2008-04-23 }}</ref> Nagpakita usab og bag-ong disenyo ang OS, ug gilakip nga [[MSN Messenger]].<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winxp.html Windows XP]</ref> Niadtong [[Marso 28]], [[2003]], gipagawas sa Microsoft ang [[Windows Server 2003]] sa mga merkado. Sumala sa Microsoft, ang ''[[operating system]]'' duha ka beses nga mas tulin sa tanang bulohaton niini kon ikompara sa uban nga mga OS. Kini usab kuno nakadaginot og 20% sa tiningub nga gasto, ug 50% ang madaginot kon ikompara sa [[Windows NT 4.0|Windows NT Server 4.0]].<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/press/2003/mar03/03-28WNS2003RTMPR.mspx Microsoft]</ref> Pila sa mga butang nga giayo dinhi ang [[Active Directory]] ug mga paagi sa pagpamuno niini.<ref>[http://www.windows-vista-update.com/Microsoft_Windows_2003.html Microsoft Windows 2003]</ref>. Pag-abot sa [[Hulyo 12]], [[2006]], gipagawas sa Microsoft ang [[Windows Fundamentals for Legacy PCs]]. Sa kamatuoran, usa lamang kini nga gipakubos<ref>[http://www.microsoft.com/licensing/sa/benefits/fundamentals.mspx Microsoft]</ref> ug gipamubong edisyon sa Windows XP.<ref>[http://www.flzone.com/ShowDetail.asp?NewsId=11727 FLzone]</ref> Ang hitsura niini susama sa Windows XP. Gigama sa Microsoft ang kining bersyona alang sa mga daan ug hinay nga mga kompyuter.<ref>[http://www.brianmadden.com/content/article/Windows-Fundamentals-Delayed-until-late-2006 Windows Fundamentals giuswag hangtod 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916191725/http://www.brianmadden.com/content/article/Windows-Fundamentals-Delayed-until-late-2006 |date=2008-09-16 }}</ref><ref>[http://news.zdnet.com/2100-3513_22-6093274.html ZDNet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224235434/http://news.zdnet.com/2100-3513_22-6093274.html |date=2007-02-24 }}</ref> ==== [[2006]] — [[2008]] ==== Gipagawas ang [[Windows Vista]]<ref>[https://web.archive.org/web/20080725165545/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2140257/upcoming-windows-christened-vista Computing Market Intelligence]</ref> niadtong [[Enero 30]], [[2007]] sa tibuok kalibotan;<ref>[http://www.nevillehobson.com/2006/12/12/windows-vista-global-release-date/ Pitsang masigkanasudnon sa pagluwat sa Windows Vista]</ref><ref>[http://windows.about.com/od/windowsvista/f/vista_release.htm About.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022110655/http://windows.about.com/od/windowsvista/f/vista_release.htm |date=2007-10-22 }}</ref><ref>[http://www.theregister.co.uk/2006/11/08/windows_vista_allchin/ The Register]</ref><ref>[http://www.techshout.com/software/2006/11/windows-vista-release-date-for-consumers-set-for-january-30-2007-by-microsoft/ TechShout.com]</ref><ref>[http://64-bit-computers.com/january-30-2007-windows-vista-release-date.html 64-bit Computers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404125959/http://64-bit-computers.com/january-30-2007-windows-vista-release-date.html |date=2008-04-04 }}</ref> gipagawas dayonkini sa mga dagkong magpapatigayon sa usa ka mas sayong pitsa sa [[Nobiyembre 30]], [[2006]].<ref>[http://www.computing.co.uk/computing/news/2168232/vista-sets-sights-november Computing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007204135/http://www.computing.co.uk/computing/news/2168232/vista-sets-sights-november |date=2008-10-07 }}</ref><ref>[http://www.intelliadmin.com/blog/2006/11/vista-given-release-date.html Vista, gihatagan og pitsa sa pagluwat]</ref><ref>[http://software.silicon.com/os/0,39024651,39163834,00.htm?r=1 Pitsa sa paglwat og Vista: Nobyembre 30]</ref><ref>[http://www.bit-tech.net/news/2006/11/02/vista_gets_a_date/1 Vista, nakadangat og pitsa sa pagluwat]</ref><ref>[http://www.earthtimes.org/articles/show/10310.html EarthTimes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025090350/http://www.earthtimes.org/articles/show/10310.html |date=2012-10-25 }}</ref><ref>[http://www.itweek.co.uk/itweek/news/2168304/windows-vista-ready-roll ItWeek]</ref><ref>[http://www.gadgetizer.com/2006/11/02/windows-vista-official-release-date/ Gadgetizer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070124230115/http://www.gadgetizer.com/2006/11/02/windows-vista-official-release-date/ |date=2007-01-24 }}</ref><ref>[http://www.ihotdesk.com/article.asp?ID=17899004 iHotDesk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080629182703/http://www.ihotdesk.com/article.asp?ID=17899004 |date=2008-06-29 }}</ref><ref>[http://windows.edu.pl/ Microsoft Windows Vista] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216191301/http://windows.edu.pl/ |date=2008-02-16 }}</ref><ref>[http://www.zmong-afghanistan.com/multimedia/vista.asp Windows Vista, moduol og Nobyembre 20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071108233224/http://www.zmong-afghanistan.com/multimedia/vista.asp |date=2007-11-08 }}</ref><ref>[http://www.vistaultimate.com/windows-vista-release-date.htm Vistaultimate.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513210133/http://www.vistaultimate.com/windows-vista-release-date.htm |date=2008-05-13 }}</ref> Bag-o pa aning pagpagawas, pipila na ka mga pag-usab sa pitsa sa pagpagawas sa Windows Vista sugod pa niadtong [[Hulyo]] sa [[2006]],<ref>[http://www.computerworld.com/softwaretopics/os/windows/story/0,10801,105686,00.html Computerworld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115202510/http://www.computerworld.com/softwaretopics/os/windows/story/0,10801,105686,00.html |date=2008-01-15 }}</ref> ug nagsaad usab sila kaniadto nga ipagawas nila kini sa [[Disyembre]] [[2006]]<ref>[http://www.windowsvistaweblog.com/2006/02/10/vista-release-on-december-1st/ Ang pagluwat sa Vista December 1?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720034900/http://www.windowsvistaweblog.com/2006/02/10/vista-release-on-december-1st/ |date=2008-07-20 }}</ref><ref>[http://software.silicon.com/os/0,39024651,39151834,00.htm?r=1 Silicon]</ref> apan wala natumnan sa Microsoft ang mga kining pitsaha. Naglakip kini og daghang pag-usab labi na sa [[GUI]] niini. Usa na niini ang giuban nga [[Start menu]], ug ang bag-ong disenyong [[Windows Aero|Aero]] nga nagahatag og napapag-idlutan og hayag nga mga [[bintana (kompyuter)|bintana]], apan nakahinay kini sa pagdagan sa ''[[operating system]]''.<ref>[http://mobile.vnunet.com/computeractive/software/2171491/review-windows-vista-operating Microsoft Windows Vista]</ref> May mga nag-ingon nga dili kaayo maayo ang kining OS tungod sa kadako sa gikaon niining galamitona ug memorya sa kompyuter, ug sa kakuwang sa suporta niini sa daghan nga ''[[software]]'' ug [[hardwer (kompyuter)|hardwer]].<ref>[http://crave.cnet.co.uk/gadgets/0,39029552,49293700-10,00.htm CNet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080712070102/http://crave.cnet.co.uk/gadgets/0,39029552,49293700-10,00.htm |date=2008-07-12 }}</ref> Nakalakip usab sa kining bersyona ang pagkakinahanglan nga i"''activate''" ang Windows Vista, usa ka mekanismo batok sa pagpirata. Kon dili himoon human ang 30 ka adlaw gikan sa adlaw sa pagkataod sa [[kompyuter]], daghan nga galamiton sa OS ang momatay ug mohinay. <ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/windowsvista/buyorupgrade/activationfaq.mspx Microsoft]</ref> Bisan pa niini, sayon pa usab nga laihon ang kining kinaiyaha pinaagi sa mga daghan nga ''[[crack]]'' nga gipangbuhat og libre sa [[Internet]].<ref>[http://vista.blorge.com/2007/10/17/know-which-vista-activation-crack-microsoft-wants-to-resolve/ Blorge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080127073031/http://vista.blorge.com/2007/10/17/know-which-vista-activation-crack-microsoft-wants-to-resolve/ |date=2008-01-27 }}</ref><ref>[http://news.softpedia.com/news/Windows-Vista-Activation-Crack-42982.shtml Windows Vista Activation Crack]</ref> Dayon, sa [[Nobiyembre 5]], [[2007]], nagpagawas ang Microsoft og usa ka OS alang sa mga [[serbidor]], apan nianing tuiga, kini alang gayod sa mga pinuy-anan wala sa mga opisina, kini ang [[Windows Home Server]],<ref>[http://www.microsoft-watch.com/content/server/windows_server_finally_comes_home.html?kc=MWMSWEMNL110707STR1 Microsoft Watch]</ref> ang nahiunang Windows sa serbidor nga gigama alang sa mga pinuy-anan. Unang gipaila kini sa Microsoft sa [[Consumer Electronics Show]] niadtong [[Enero 8]], [[2007]]. Pila sa mga gipatugbaw sa bag-ong OS ang kaarang niining pagbuhat og mga ''[[backup (kompyuter)|backup]]'' adlaw-adlaw sa mga [[kompyuter]] alang sa masayon nga pagbangon sa panahong mabungkag man, ug, sumala sa Microsoft, ang pagdala og usa ka mas sentralisado ug tinibuok nga paagi sa mga kompyuter ug [[hapnig (kompyuter)|hapnig]] niining nakasumpay sa kompyuter nga adunay Windows Home Server. Sumala usab sa Microsoft, kini kuno ang tubag sa paghanip kon adunay dakong katinguban sa mga retrato, musika ug bidyo.<ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/winfamily/windowshomeserver/features.mspx Microsoft Home Server]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080513064918/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2171983/microsoft-unveils-windows-home Vnunet]</ref> Karon ang labing bag-ong bersyon sa Windows usa ka serbidor. Kini ang [[Windows Server 2008]], usa ka OS alang sa mga serbidor nga gipagawas ilawom sa walo ka edisyon<ref>[http://www.theregister.co.uk/2007/11/12/microsoft_server_2008_8_skus/ The Register]</ref> niadtong [[Pebrero 27]], [[2008]],<ref>[http://www.computerweekly.com/Articles/2008/02/22/229528/windows-server-2008-attracts-early-adopters.htm ComputerWeekly]</ref> bisan gisaad sa Microsoft nga ipagawas niini ang OS sa ulahing bahin sa [[2007]].<ref>[https://web.archive.org/web/20080302171649/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2210693/windows-server-2008-launches Giluwat og Microsoft ang Windows Server 2008]</ref> Ang kining OS gipaayo sa lima ka tuig, ug ang nisunod sa [[Windows Server 2003]]. Sumala sa Microsoft, gipangita sa Server 2008 nga kubsi ang gigastong oras sa pagtrabaho, tabanging tulin nga makaangay ang mga kompanya sa mga pagkakinahanglan, ug dugangi ang seguridad. Maayo ang mga kritisismong nadawat sa Windows Server 2008, ug tinuod nga nagapatugbaw ang OS og dugang nga seguridad;<ref>[http://www.computerweekly.com/Articles/2008/02/26/229570/microsoft-windows-server-2008-an-expert-view.htm ComputerWeekly]</ref> usa dinhi ang pagkakinahanglan sa pag-apod sa usa ka "malig-on" nga pasword (pulong-sinyas), usa ka pasword nga nagasulod og mga ihap, panulbok ug titik, sayon makapirma sa usa ka kwenta.<ref>[http://reviews.zdnet.co.uk/software/os/0,1000001099,39348280,00.htm ZDNet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517081430/http://reviews.zdnet.co.uk/software/os/0,1000001099,39348280,00.htm |date=2008-05-17 }}</ref> Bisan nakatugkad kini sa Windows Vista, mas maayo ang pagdagan niini.<ref>[http://www.theregister.co.uk/2008/04/18/windows_server_2008_vista_desktop/ Mas mabuti ang Windows Server 2008 kaysa sa Vista?]</ref><ref>[http://reviews.zdnet.co.uk/software/os/0,1000001098,39287246,00.htm ZDNet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516070049/http://reviews.zdnet.co.uk/software/os/0,1000001098,39287246,00.htm |date=2008-05-16 }}</ref><ref>[http://h18004.www1.hp.com/products/servers/software/microsoft/OS/windows2008/index.html HP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914095130/http://h18004.www1.hp.com/products/servers/software/microsoft/OS/windows2008/index.html |date=2008-09-14 }}</ref><ref>[http://www.pcadvisor.co.uk/reviews/index.cfm?reviewid=1767 PCAdvisor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080630050944/http://www.pcadvisor.co.uk/reviews/index.cfm?reviewid=1767 |date=2008-06-30 }}</ref> == Mga bersyon == :''Sil-ipa usab: [[Pangindig sa mga bersyon sa Microsoft Windows|Pangindig]] ug [[talaan sa mga bersyon sa Microsoft Windows]]'' <imagemap> Image:Windows family.svg|820px|center|Banay sa Microsoft Windows circle 25 36 26 [[Windows 1.0]] circle 99 36 26 [[Windows 2.0]] circle 176 37 26 [[Windows 3.0]] rect 198 143 220 157 [[Windows NT]] circle 250 37 26 [[Windows 3.1x]] circle 250 92 26 [[Windows 3.1x]] circle 270 149 26 [[Windows NT 3.1]] circle 268 232 26 [[Windows NT 3.1]] circle 316 69 26 [[Windows 95]] circle 356 149 26 [[Windows NT 4.0]] circle 356 232 26 [[Windows NT 4.0]] circle 390 69 26 [[Windows 98]] circle 462 69 26 [[Windows Me]] circle 466 150 26 [[Windows 2000]] circle 464 232 26 [[Windows 2000]] circle 534 139 26 [[Windows XP]] circle 535 183 26 [[Windows XP]] circle 572 232 26 [[Windows Server 2003]] circle 594 23 26 [[Talaan sa mga edisyon sa Windows XP#Media Center Edition]] circle 682 23 26 [[Talaan sa mga edisyon sa Windows XP#Media Center Edition]] circle 760 110 26 [[Windows Vista]] circle 762 183 26 [[Windows Vista]] circle 866 232 26 [[Windows Server 2008]] desc top-right </imagemap> == Kahilwasan == Sa mga miaging tuig, pila na ka higayon nga nagpadayag ang [[Microsoft]] nga ang ilang ''[[operating system]]'' sobra sa seguridad; may pipila nga miuyon sa Microsoft apan ang uban misupak. === Pag-angkon === Usa sa mga pag-angkon sa [[Microsoft]] nga ang ilang Windows labaw nga luwas, mas luwas kuno ang [[Windows XP]] kaysa sa [[Linux]], ug gihimong 15x nga mas luwas ang pagbutang og SP2 sa Windows XP.<ref>[https://web.archive.org/web/20050713000619/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2139585/microsoft-windows-linux-secure Giangkon og Microsoft nga ang Windows mas luwas kay sa Linux]</ref> Sumala sa Tagdumala sa Estratehiya alang sa Seguridad, si Jeff Jones sa Microsoft, mas luwas pa usab ang Microsoft kon ikompara sa uban nga mga OS, gikompara niya ang Linux ug [[Mac OS X|Apple]] batok sa Windows;<ref>[http://www.heise-security.co.uk/news/91593 Heise Security]</ref> dako ang pagsupak niini sa katilingban nga Linux. Sumala nila, dili pareho sa Microsoft, nga patagong giayo ang mga problema sa Windows, gimantala sa Linux ang matag pag-ayo nga ilang gibuhat sa Linux busa, dili pareho sa Linux, maihap lamang ang nakahibalo sa mga problema sa Windows, ug kon ang usa ka OS luwas na, wala na kini nagakinahanglan pa og mga dugang pag-ayo gikan sa manggagama niini,<ref>[http://www.heise-security.co.uk/news/94657 Heise Security]</ref> usa ka butang nga misumpaki kanunay sa Microsoft sa ilang kanunayon nga pagpagawas sa mga pag-ayo sa Windows (''service pack patches''). Gawas pa niini, ang pag-angkon sa Microsoft sa aspeto sa seguridad niadtong gisulti niining ang Windows Vista ang labing luwas nga OS sa tanang panahon. Ang kining pag-angkon tungod kay ang Vista anaay [[User Account Control]], [[Internet Explorer 7]], [[BitLocker Drive Encryption]] ug mga [[Enkripsyon|teknolohiyang pag-enkrip]].<ref>[http://www.betanews.com/article/Microsoft_Vista_Most_Secure_OS_Ever/1150366131 Microsoft: Vista Pinaluwas nga OS Bisan Anus-a]</ref> Ug gisulti ni [[Bill Gates]] nga ang kining seguridad sa Windows nahitabo isip pangontra sa kadaghan sa mga ''[[hacker]]'' ug magsusulat sa mga ''[[virus (kompyuter)|virus]]'', ug ang Windows mas mahimong luwas kon mas daghan pang mga mamamalit ang magbutang og mga pag-ayo (Windows Update patches).<ref>[http://www.theregister.co.uk/2004/01/27/viruses_and_hackers_make_windows/ The Register]</ref> === Pagbalos === Sa mga miaging tuig, pila na ka higayon nga nagpadayag ang Microsoft nga ang ilang operating system sobra sa seguridad; may pipila nga miuyon sa Microsoft apan ang uban misupak. Sama sa naunang gisulti, giangkon sa [[Microsoft]] nga ang [[Windows]] ang labing luwas nga ''[[operating system]]'', ang kamatuoran niining pagpadayag gisaway sa lainlaing tawo ug katilingban. Sumala sa usa ka taho, walay uyamot nga nag-usab sa [[Windows Vista]] kon ikompara sa [[Windows XP]]. Ang Vista pareho lang sa sa XP sa seguridad, nga gisulting mubo, ug ang Vista naglahi lamang sa itsura. Ang Windows Vista kuno daghan pa usab nga mga buslot sa seguridad niini, ug walay kalainan sa pagsagang niini gikan sa mga [[virus ( kompyuter)|''virus'']].<ref>[http://arstechnica.com/news.ars/post/20070530-windows-vista-no-more-secure-than-xp-report.html Windows Vista wala mas luwas kay sa XP]</ref> May usa ka pagtuon nga gidukiduki ni [[Nicholas Petreley]], usa ka magsusulat mahitungod sa [[Linux]], nga nagsulting ang Linux gayod kuno ang mas luwas kaysa sa Windows.<ref>[http://www.theinquirer.net/en/inquirer/news/2004/10/27/linux-more-secure-than-windows-says-study Linux, mas ligtas kaysa sa Windows ayon sa pag-aaral] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205013824/http://www.theinquirer.net/en/inquirer/news/2004/10/27/linux-more-secure-than-windows-says-study |date=2008-12-05 }}</ref> === Kritisismo === :''Tan-awa usab: [[Kritisismo sa Microsoft Windows]]'' ==== Kwentang madumalaon (admin akawnt) ==== Sa panahon nga makawat ang mga pasword gikan sa Windows, ang nahimong dakong problema dinhi kon nakawat ang pasword alang sa usa ka kwentang madumalaon (admin akawnt), ang kwentang labing gamhanan, giamong-among na ang [[kompyuter]] nga gipadaganan og Windows.<ref>[http://www.windowsecurity.com/articles/Review-Security-Planning-Guides-Microsoft.html Windows Security] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527091923/http://www.windowsecurity.com/articles/Review-Security-Planning-Guides-Microsoft.html |date=2008-05-27 }}</ref>. ==== [[Windows Metafile]] ====Sama sa naunang gisulti, giangkon sa Microsoft nga ang Windows ang labing luwas nga operating system, ang kamatuoran niining pagpadayag gisaway sa lainlaing tawo ug katilingban. Sumala sa usa ka taho, walay uyamot nga nag-usab sa Windows Vista kon ikompara sa Windows XP. Ang Vista pareho lang sa sa XP sa seguridad, nga gisulting mubo, ug ang Vista naglahi lamang sa itsura. Ang Windows Vista kuno daghan pa usab nga mga buslot sa seguridad niini, ug walay kalainan sa pagsagang niini gikan sa mga virus.[91] May usa ka pagtuon nga gidukiduki ni Nicholas Petreley, usa ka magsusulat mahitungod sa Linux, nga nagsulting ang Linux gayod kuno ang mas luwas kaysa sa Windows.[92] :''Artikulong punoan: [[Kasamdanan sa Windows Metafile]]'' Niadtong [[Enero 2]], [[2006]], nahibaloan nga ang mga [[Windows Metafile]] posibleng mabutangan ug gamiton sa mga ''virus'' sa mga kompyuter. Kini tungod kay kanunay gitagad isip ''[[operating system]]'' ang mga payl nga .wmf, ang minubo sa Windows Metafile (ayaw ikalibog sa [[Wikimedia Foundation|'''W'''iki'''m'''edia '''F'''oundation]]), isip mga hulagway ug puyde kini magdala og uban pang mga matang sa payl sa sulod niini. Sumala sa [[McAfee]], gigamit kining mga payl aron sa pagpadagan og hangtod 30 ka matang sa [[Bifrose (kabayong Troyano)|Bifrose]], usa ka matang sa ''virus'', ug miigo usab kuno kini sa 6% sa mga mamamalit sa McAfee.<ref>[http://en.wikinews.org/wiki/Microsoft_Windows_metafiles_are_a_vector_for_computer_viruses Wikinews]</ref> === Mga [[programa (kompyuter)|programa]] === ==== [[User Account Control]] ==== :''Artikulong punoan: [[User Account Control]]'' [[Payl:Undergraduate Academic Center at Texas State University San Marcos.jpg|300px|right|thumb|Ang [[UAC]] samtang misukot og patugot sa manggagamit]] Tungod sa problema sa mga gamhanang kwentang madumalaon (admin akawnt), ang mga bersyon nga [[Windows Vista]] ug ang mga mosunod niini gitaoran na og [[User Account Control]]. Kini kuno, sumala sa [[Microsoft]], ang nagpahimo sa Windows Vista isip labing luwas nga OS nga gigama sa Microsoft.<ref>[http://technet.microsoft.com/en-us/windowsvista/aa906021.aspx User Account Control]</ref> Ang UAC mataod usab sa mga naunang bersyon sa Windows gikan sa websayt sa Microsoft. Ginadili sa UAC ang diretsong pagdagan sa mga [[programa (kompyuter)|programang]] migamit og mga galamiton sa sistema sa ''[[operating system]]'' nga walay pananghid gikan sa usa ka tagdumala. Kini tungod kay gipadagan sa UAC ang bisan unsang kwenta isip usa ka komun nga kwenta. Kini, sumala sa Microsoft, ang mipakubos sa tanang kadaot nga mahimo sa mga ''virus'' ug uban pa.<ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/windowsvista/features/details/useraccountcontrol.mspx User Account Control]</ref><ref>[http://searchwindowssecurity.techtarget.com/tip/0,289483,sid45_gci1249037,00.html Microsoft Windows Vista: usa ka balik-pagtuon sa UAC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080618120218/http://searchwindowssecurity.techtarget.com/tip/0,289483,sid45_gci1249037,00.html |date=2008-06-18 }}</ref> ==== [[Internet Explorer 7]] ==== ::::::''Artikulong punoan: [[Internet Explorer 7]]'' Ang bag-ong bersyon sa [[Internet Explorer]] nga nakataod na sa [[Windows Vista]] midagan na ilawom sa "''Protected Mode''", nga mipugong sa mga [[programa (kompyuter)|programa]] ug uban pang gikan sa [[Internet]] sa pag-usab sa [[kompyuter]] nga walay pananghid gikan sa tiggamit.<ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/windowsvista/features/details/ie7protectedmode.mspx Internet Explorer Protected Mode]</ref> [[Payl:Defender.png|240px|right|thumb|Ang [[Windows Defender]]]] ==== [[Windows Defender]] ==== :''Artikulong punoan: [[Windows Defender]]'' Ang [[Windows Defender]], nailhang Windows AntiSpyware kaniadto, usa ka nakataod nga programa sa [[Windows Vista]], apan mahimo usab nga mataod sa [[Windows XP]], ang nangunang tigsangka sa mga ''[[adware]]'', ''[[spyware]]'' ug ''[[spamware]]''.<ref>[http://searchwindowssecurity.techtarget.com/tip/0,289483,sid45_gci1253847,00.html Microsoft Windows Vista: balik-pagtuon sa Windows Defender] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704150208/http://searchwindowssecurity.techtarget.com/tip/0,289483,sid45_gci1253847,00.html |date=2008-07-04 }}</ref> Pipila sa mga galamiton niini ang [[Microsoft SpyNet]], usa ka [[kutay]] sa [[Microsoft]] nga nanguha og mga impormasyon gikan sa mga sakop niini aron sayon nga mahibaw-an ang mga bag-ong hulga sa seguridad ug masulbad kini, ug ang Software Explorer, usa ka bahin sa Defender nga gitugotan ang manggagamit sa pag-usisa sa mga programang midagan sa kasamtangan sa ilang [[kompyuter]]. Nagpadayag ang [[ZDNet]] nga ang Defender mao ang labing maayong libreng tigsangka sa ''spyware''.<ref>[http://www.zdnet.com.au/reviews/software/security/soa/Microsoft-Windows-Defender/0,139023452,339274436,00.htm Microsoft Windows Defender] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080210064153/http://www.zdnet.com.au/reviews/software/security/soa/Microsoft-Windows-Defender/0,139023452,339274436,00.htm |date=2008-02-10 }}</ref> Apan bisan niini, medyo hinay ang pagdagan niini.<ref>[https://web.archive.org/web/20080517190710/http://www.vnunet.com/vnunet/downloads/2129021/microsoft-antispyware-beta Microsoft Windows Defender 7]</ref> [[Payl:OneCare.png|194px|left|thumb|Ang [[Windows Live OneCare]]]] ==== [[Windows Live OneCare]] ==== ::::::::::''Artikulong punuan: [[Windows Live OneCare]]'' Ang [[Windows Live OneCare]] usa ka ''[[antimalware]]'' o ''[[antivirus]]'', nagpasabot nga gipapha niini ang mga programang way maayong ginabuhat sa [[kompyuter]], ug ang pangtanan nga tigmonitor sa tibuok kompyuter.<ref>[http://netsecurity.about.com/od/readproductreviews/fr/msonecarelive.htm About.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071019175753/http://netsecurity.about.com/od/readproductreviews/fr/msonecarelive.htm |date=2007-10-19 }}</ref> Tungod kay kaya niining batokan ang mga ''[[adware]]'', ''[[spamware]]'' ug ''[[spyware]]'', ug ''[[firewall]]'', ang pagtaod niini mipasabot sa paghinay sa [[Windows Defender]] ug [[Windows Firewall]]. Kini usab wala nakataod og nakaapod kon dili gipalit kini nga usa ka bahin sa [[Windows Live]], usa ka han-ay sa mga produkto sa [[Microsoft]]. Sumala sa duha ka gawasnon nga pagtuon, ang OneCare lamang ang bugtong nga programang nahagbong sa 17 ka mga ''[[antivirus]]'' nga gitestingan. Nakit-an lamang sa OneCare ang 82.4% sa 500,000 mga [[virus sa mga kompyuter|''virus'']] nga gigamit.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6418965.stm Gitagak og Microsoft ang ikaduhang pagsulit sa ''virus'']</ref> {{-}} == Suporta == :''Sil-ipa usab: [[Kaagi sa Microsoft Windows#Suporta]]'' Kay Windows Life-Cycle Policy, usa ka paagi sa pagsuporta sa [[Microsoft]], gibugto og Microsoft ang pagsuporta sa mga bersyon sa Windows human ang 4 ka tuig human sa masangkaron nga pagdala niini sa tabuanan.<ref>[http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/default.mspx Windows Life-Cycle Policy]</ref> Bisan adunay pilang kasukulan kung asa gipataas pa og Microsoft ang suporta sa mga bersyon sa Windows nga tinuud nga mapalit og pilang tuig, sama sa [[Windows 2000]], nga ang pagsuporta gikan sa Microsoft gipataas hangtod [[Hunyo 30]], [[2010]].<ref>[http://h18004.www1.hp.com/products/servers/software/microsoft/OS/Windows2000_index.html Hewlett-Packard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080422060807/http://h18004.www1.hp.com/products/servers/software/microsoft/OS/Windows2000_index.html |date=2008-04-22 }}</ref><ref>[http://blogs.msdn.com/ie/archive/2005/05/27/422721.aspx Blog ng MSDN]</ref> {| class="wikitable sortable" align="center" style="font-size: 90%; text-align: center; " |+<small>[[Lunhaw]] = gisuportahan og [[Microsoft]]; [[Pula]] = dili gisuportahan</small> |- ! Tuig ! [[16-bit]] ! [[32-bit]] ! [[64-bit]] |- ! [[1985]] | {{Dili|[[Windows 1.0]]}} | | |- ! [[1987]] | {{Dili|[[Windows 2.0]]}} | | |- ! [[1988]] | {{Dili|[[Windows 2.1x]]}} | | |- ! [[1990]] | {{Dili|[[Windows 3.0]]|2}} | |- ! [[1992]] | {{Dili|[[Windows 3.1x]]|2}} | |- ! [[1993]] | | {{Dili|[[Windows NT 3.1]]}} | |- ! [[1994]] | | {{Dili|[[Windows NT 3.5]]}} | |- ! [[1995]] ([[Mayo]]) | | {{Dili|[[Windows NT 3.51]]}} | |- ! [[1995]] ([[Agosto]]) | {{Dili|[[Windows 95]]|2}} | |- ! [[1996]] | | {{Dili|[[Windows NT 4.0]]}} | |- ! [[1998]] | {{Dili|[[Windows 98]]|2}} | |- ! [[2000]] | | {{Oo|[[Windows 2000]]}} | |- ! [[2001]] ([[Septiyembre]]) | {{Dili|[[Windows Me]]|2}} | |- ! [[2001]] ([[Oktubre]]) | | {{Oo|[[Windows XP]]}} | |- ! [[2003]] ([[Marso]]) | | | {{Dili|[[Windows XP 64-bit Edition]]}} |- ! [[2003]] ([[Abril]]) | | {{Oo|[[Windows Server 2003]]|2}} |- ! [[2005]] | | | {{oo|[[Windows XP Professional x64 Edition]]}} |- ! [[2006]] | | {{oo|[[Windows Vista]]|2}} |- ! [[2007]] | | {{oo|[[Windows Home Server]]|2}} |- ! [[2008]] | | {{oo|[[Windows Server 2008]]|2}} |} {{-}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.microsoft.com/uk/windows/default.mspx Opisyal nga websayt sa Microsoft Windows] == Tan-awa usab == {{Pahibalo-IPA}} * [[Microsoft]] * [[MS-DOS]] * ''[[Operating system]]'' * [[Windows CE]] * [[Mac OS]] * [[Linux]] {{Windows}} {{Windows-nilalaman}} {{Microsoft}} == Mga pakisayran == {{reflist|3}} {{saha-Teknolohiya}} [[Kategoriya:Microsoft Windows|*]] 9n5vovu7kkg0fltntv7t8dlwq4yuhsg 0 38651 37021078 37009581 2026-05-16T04:27:33Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37021078 wikitext text/x-wiki <blockquote>''Gihisgotan niining panira ang usa ka tipong pangheyograpiko sa mga pinulongang gipanggamit sa sulod sa Pilipinas. Para sa tipong panglinggwistika nga nakapailalom sa banayng Awstronesyo, padayon sa [[Mga Pinulongang Pilipinhon|Mga pinulongang Pilipinhon]].''</blockquote>{{DISPLAYTITLE:Mga Pinulongan sa Pilipinas}} [[Payl:KWF Linguistic Atlas of the Philippines (Overview).png|alt=Mapa sa mga Pinulongan sa Pilipinas|thumb|Pagpakita sa kung diin gipanggamit ang mga pinulongan sa tibuok Pilipinas, gimugna sa KWF (''Komisyon sa Wikang/Pinulongang Filipino'')]] Ang '''mga pinulongan sa Pilipinas''' mao ang kinatibuk-ang tawag sa tanang mga pinulongang gigamit sa sulod sa [[Pilipinas]], lakip na ang mga langyaw nga pinulongan sama sa [[Lán-nâng]] nga diyalektong Pilipinhon sa Inintsik ug mga pinulongang kriolyo sama sa [[Pinulongang Tsabakano|Tsinabakano]]. Sakop niini ang [[Mga Pinulongang Pilipinhon|'''mga''' '''Pinulongang Pilipinhon''']]''',''' ang tawag sa panglinggwistikong tipon sa mga lumadnong pinulongan sa Pilipinas ug sakop sa [[Mga pinulongang Awstronesyo|banay sa mga pinulongang Awstronesyo]] . Sa pagkakaron, adunay giilang mga 120 hangtod sa mga 187 ka pinulongan sa Pilipinas, depende sa pagkamatang-matang.<ref name=":0">[https://www.ethnologue.com/country/PH Phillipines]. ''Ethnologue''</ref><ref>McFarland, C. D. (1994). "Subgrouping and Number of Philippine Languages". ''Philippine Journal of Linguistics''. '''25''' (1–2): 75–84. ISSN [[issn:0048-3796|0048-3796]]</ref><ref>Giila sa Komisyon sa Wikang Filipino nga adunay 134 ka pinulongan ug 1 ka nasudnong pinulongan (Filipino) nga gigamit sa Pilipinas didto sa ilang mapang ''Atlas Filipinas'' nga namantala pagka-2016.</ref> Giila sa [https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ batakang balaod sa Pilipinas pagka-1987] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190105085906/https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ |date=2019-01-05 }} ang Filipino, ang batakang daiyang-pinulongan sa [[pinulongang Tagalog|Tinagalog]], isip nasudnong pinulongan, kauban ang [[Iningles]] isip pinulongang opisyal; giila ra ang ubang mga pinulongan sa Pilipinas isip mga pinulongang pangtabang, apan walay tarong nga pagpatin-aw gikan sa kagamhanan bahin niini.<ref>Gonzales, A. (2010). The language planning situation in the Philippines. ''Journal of Multilingual and Multicultural Development, 19''(5), 297-525. https://doi.org/10.1080/01434639808666365</ref> == Ang Mga Nasudnon ug Opisyal nga mga Pinulongan == === Kaagi === Sa sulod sa tulo ka gatosayng tuig nga napailalom ang Pilipinas sa Espanya isip usa ka kolonya, nahimo og pinulongang opisyal ang Espanyol sa nasod ug nahimo na gayong [[lingua franca]] sa nasod atong ika-19 ug ika-20 nga gatosayng tuig. Pagka-1863, gipagawas sa Espanya ang usa ka kamandoang nagpalakaw og [[:en:Universal_access_to_education|bangkaagang pangtanan]] kung diin nahimo ang mga tunghaang pangpubliko nga nagtudlo gamit ang [[Kinatsila|Inespanyol]].<ref name=":4">[http://countrystudies.us/philippines/53.htm "Philippines – Education"]. ''CountryStudies.us''. Retrieved March 15, 2015.</ref> Kani sang pinulongana ang gigamit sa Rebolusyong Pilipinhon, ug mao say pinulongang giila sa Batakang Balaod sa Malolos pagka-1899 isip pinulongang opisyal sa Kinaunhang Republikang Pilipinhon.<ref>Article 93 of the [[:en:Malolos_Constitution|Malolos Constitution]] reads, "Art. 93. The use of languages spoken in the Philippines shall be optional. This use cannot be regulated except by virtue of law, and solely for acts of public authority and in the courts. For these acts the Spanish language will be used in the meantime."</ref> Nakainespanyol gani ang kasagaran ganing sulat sa nasudnong bayani nga si Jose Rizal. Gitataw ni Lucino de la Rosa nga sa sinugdanan sa ika-20 nga gatosayng tuig, halos 60% sa kamulopyoan sa Pilipinas ang gagamit og Espanyol isip ika-1, ika-2, kun ika-3 nilang pinulongan. Human sa pagsakop sa Amerika sa Pilipinas ug ang pagpalakaw sa paggamit og Iningles, naghinay-hinay og kahina ang kabantog sa pinulongang Espanyol, labaw na sa mga tuigang 1940. Sa ilawom sa Estados Unidos, nagsugod na ang pagtudlo og Iningles sa mga tunghaan. Pagka-1901, Iningles na ang pinulongang pangtudlo sa mga pangpublikong tunghaan. Halos 600 ka mga magtutudlo (gitawag sila nga mga "Thomasite") nga sakay sa USAT Thomas ang niabot anang tuiga ug gipulihan ang mga sundalong nagbarog isip mga magtutudlo atong mga panahona. Gidugang pa sa batakang balaod sa 1935 nga mahimong pinulongang opisyal ang Iningles kauban sa Inespanyol. Aduna say probisuon ning batakang balaora nga nagpanawag taas balay balaoranan nga "magpalakaw og mga tulumanong makahimo ug makapalambo og usa ka nasudnong pinulongan nga nakabase sa mga lumadnong pinulongan" (hinubad). Pagka-Nobyembre-12 sa 1937, gihimo sa Kinaunhang Nasudnong Tipon ang Instityut sa Nasudnong Pinulongan kung diin gipili ni kanhing pangulong Manuel L. Quezon si Jaime C. De Veyra, nga usa ka mamulongay og Winaray, nga mangulo sa komite sa mga mamulongay sa mga pinulongang rehiyonal. Tuyo nila atong komiteha ang makapili og usa nasudnong pinulongan gikan sa mga rehiyonal nga mga pinulongan. Sa katposan, ang pinulongang Tagalog ang ilang napiling batakang pinulongan pagka-Desyembere-30 sa 1937, tungod kay kani dawng pinulonga ang pinakagigamit og pinakalambo nga pinulongang lumadnon.<ref>Manuel L. Quezon (December 1937). [http://www.quezon.ph/wp-content/uploads/2007/05/mlq-speech-national-language-1.pdf "Speech of His Excellency, Manuel L. Quezón, President of the Philippines on Filipino national language"] (PDF). p. 4. Retrieved January 14, 2009.</ref> Pagka-1939, giusab ni kanhing presidente Manuel L. Quezon ang ngalan sa pinulongang Tagalog sa ''Wikang Pambansa'' ("Nasudnong Pinulongan" sa Binisaya). <ref>Gonzalez, Andrew (1998). [https://web.archive.org/web/20070616101625/http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf "The Language Planning Situation in the Philippines"] (PDF). ''Journal of Multilingual and Multicultural Development''. '''19''' (5, 6): 487–525. doi:[[doi:10.1080/01434639808666365|10.1080/01434639808666365]]. Archived from the [http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf original] (PDF) on June 16, 2007. Retrieved March 24, 2007.</ref> Giusab pa og dugang ang ngalan sa pinulongan ni kanhing Kalihim sa Bangkaagan nga si Jose Romero pagka-1959 ug nahimo kining ''Pilipino''. Giila sa batakang balaod sa Pilipinas pagka-1973 ang pinulongang Pilipino isip kaopisyal nga pinulongan sa Iningles, ug gihingalan dinhi ang pagpalambo sa usa ka nasudnong pinulongan nga maila sa ngalang ''Filipino''. Dugang pa, nahibalik sa pagkaopisyal ang Inespanyol atong gipirmahan ni kanhing pangulong Marcos ang Kamandoang Pangpangulo Ihap-155, suhil-1973.<ref name=":5">[http://www.chanrobles.com/presidentialdecrees/presidentialdecreeno155.html "Presidential Decree No. 155 : Philippine Laws, Statutes and Codes".] Chan Robles Virtual Law Library. Retrieved March 15, 2015.</ref> Giila sa Batakang Balaod sa Pilipinas pagka-1987 and Filipino isip nasudnong pinulongan. Ang Finilipino ug Iningles ang mahimong mga pinulongang opisyal ug ilhon ang ubang mga pinulongang rehiyonal isip mga opisyal nga pinulongang pangtabang sa ila-ilahang mga karehiyonan (apan walay paghingalan sa piling pinulongan). Angay sad ipadasig ang paggamit sa Inespanyol ug Inarabigo isip mga pangtabang nga pinulongan apan walay pagpugos sa ilahang paggamit.<ref>'''Article XIV, Sec 7''': For purposes of communication and instruction, the official languages of the Philippines are Filipino and, until otherwise provided by law, English. The regional languages are the auxiliary official languages in the regions and shall serve as auxiliary media of instruction therein. Spanish and Arabic shall be promoted on a voluntary and optional basis.</ref> Gihingalan sad ang Filipino isip nasudnong pinulongan nga dapat "ipalambo ug ipadato base sa mga lumadnong pinulongan ug langyaw nga mga pinulongan sa Pilipinas" (Hinubad). Bisan pa og wala gayod gipatino sa batakang balaod, ang Filipino kay halos walay kalahian sa daiyang-Tagalog sa kabeserang Manila; apan aduna nay mga kapunongang sama sa Unibersidad sa Pilipinas nga nagsugod og pagmantala og mga kapulonganang sama sa ''UP Diksyonaryong Filipino'' kung diin adunay mga nagkadaiyang pulong nga naggikan sa ubang mga pinulongan sa Pilipinas nga nakalakip. Ang kani sang batakang balaorana maoy pinakaunang niila sa ubang mga pinulongang rehiyonal. Gihingalan sad ning batakang balaorana ang Inespanyol ug Inarabigo nga angay ipadasig ang paggamit apan walay pagpugos nga mahitabo. Nahimo sa Balaod Pangrepublika Ihap-7104, nga gidason pagka-Agosto-14 sa 1991, ang Komisyon sa Pinulongang Filipino nga laktod nga gidumalaan sa Pangulo ug gitahas sa pagkoordinar ug pagpadasig sa mga pagpanukiduki nga alang sa pagpalambo, pagpakatapo, ug pagpatunhay sa Finilipino ug uban pang mga pinulongan sa Pilipinas.<ref>[http://www.chanrobles.com/republicactno7104.htm "Commission on the Filipino Language Act"]. Chan Robles Law Library. Retrieved July 19, 200</ref> Pagka-Mayo-13 sa 1992, gipalakaw sa komisyon ang Gimbut-an Ihap 92-1 nga naghingalan sa Filipino isip<blockquote>...mao ang lumadnong pinulongan nga gisulat ug gisulti sa Kamaynilaan ug uban pang mga sentrong urban sa Pilipinas isip pamaagi sa pagkinomunikaray sa nagkadaiyang mga panong-etniko.<ref>[http://wika.pbworks.com/Resolusyon%20Blg%2092-1 "Resolusyon Blg. 92-1"] (in Filipino). Commission on the Filipino Language. May 13, 1992. Retrieved March 24, 2007.</ref></blockquote> [[Payl:Major Philippine languages.png|thumb|Ang mapa sa 12 ka mga inilang pantabang nga pinulongan sa Pilipinas, base sa mga mapa sa Ethnologue]] === Ang mga Giilang Pinulongan === === Kasamtangang Kahimtang sa Pagkagamit sa mga Pinulongan === Ang Filipino mao ang batakang pinulongang Tinagalog nga kasagaran gigamit ra sa Kamaynilaan.<ref>Takacs, Sarolta (2015). [https://books.google.com/books?id=u1TrBgAAQBAJ&pg=PA659 ''The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific''.] Routledge. p. 659. ISBN [[:en:Special:BookSources/978-1-317-45572-1|<bdi>978-1-317-45572-1</bdi>.]]</ref> Parehong gigamit ang Finilipino ug Iningles sa mga palaw sa kagamhanan, bangkagaan, pagmantala, pagsibya, ug sa mga patigayon, kung diin magamit ra sad usahay ang ubang mga pinulongang lumadnon.<ref>Brown, Michael Edward; Ganguly, Sumit (2003). [https://books.google.com/books?id=fcoDezu1ABoC&pg=PA324 ''Fighting Words: Language Policy and Ethnic Relations in Asia''.] MIT Press. pp. 323–325. [[:en:Special:BookSources/978-0-262-52333-2|ISBN <bdi>978-0-262-52333-2</bdi>]]. Retrieved August 4, 2020.</ref> Adunay daghan nga mga hinulam nga pulong ang Finilipino gikan sa Sinanskrit,<ref>Haspelmath, Martin (2009). ''Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook''. De Gruyter Mouton. p. 724. ISBN <bdi>978-3-11-021843-5</bdi>.</ref> Minalay<ref>Rainier Alain, Ronda (March 22, 2013). [https://www.philstar.com/headlines/2013/03/22/922576/bahasa-schools-deped-eyes-2nd-foreign-language "Bahasa in schools? DepEd eyes 2nd foreign language".] ''The Philippine Star''. Retrieved Ju</ref>, Inintsik,<ref>Chan-Yap, Gloria (1980). [[iarchive:hokkienchinesebo0000chan|''Hokkien Chinese borrowings in Tagalog''.]] Dept. of Linguistics, School of Pacific Studies, Australian National University. p. [[iarchive:hokkienchinesebo0000chan/page/5|5]]. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-0-85883-225-1|978-0-85883-225-1]]</bdi>. <q>The number of loanwords in the domain of cookery is rather large, and they are, by far, the most homogeneous of the loanwords.</q></ref><ref>Joaquin, Nick (2004). ''Culture and history''. Pasig City. p. 42. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-971-27-1426-9|978-971-27-1426-9]]</bdi>. OCLC [https://www.worldcat.org/oclc/976189040 976189040.]</ref> Hinapon,<ref>Potet, Jean-Paul G. (2016). ''[https://books.google.com/books?id=jvOjDAAAQBAJ Tagalog Borrowings and Cognates]''. Raleigh, NC: Lulu Press, Inc. p. 343. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-1-326-61579-6|978-1-326-61579-6]]</bdi>.</ref> ug Ninahuatl (pinaagi sa Inespanyol).<ref>[https://web.archive.org/web/20180413185616/https://news.mb.com.ph/2017/06/28/mexico-our-older-sister/ "Mexico, our older sister".] ''Manila Bulletin News''. Archived from the [https://news.mb.com.ph/2017/06/28/mexico-our-older-sister/ original] on April 13, 2018. Retrieved April 13, 2018.</ref> Ang Finilipino mao ang opisyal nga pinulongan sa bangkagaan, apan labing ubos ang iyahang kabantogan isip pinulongan sa pagmantala kung itandi sa Iningles (liban na lang sa pipila ka mga sakop, sama sa komiks) ug labing ubos ba ang kabantogan sa Finilipino sa mga kasulatan ug mga hilisgotang pang-akademiko, pang-alamdag, ug pangteknikal. Ang Finilipino mao ang lingua franca sa tanang dapit sa Pilipinas, lakip na sa mga dakbalangay sa mga Pilipinong Gumagawas-nasod, ug mao sad ang kinalabihang pinulongang gigamit sa Kusog Panghinagiban sa Pilipinas (liban na lang sa pipila ka gagmayng bahin sa mga kinomisyong opiser corp nga naggikan sa mga datong pamilya kun sa taas-taas nga bahin sa ling-ong tunga-tunga) ug mao say pinulongan sa kasagaran sa serbisyong sibi nga kasagaran kay dili mga Tagalog. Adunay lain-laing mga matang sa diglossia nga anaa sa Pilipinas. Mahimo nga gamiton sa mga lumulopyo sa usa ka rehiyon ang unang pinulongan sa ilahang dapit kun ang lingua franca sa rehiyon aron mag-inistoryahanay sa usa'g usa, apan gamiton nila ang ang mga langyaw nga pinulongan aron makig-istorya sa mga langyaw kun gamiton nila ang Finilipino kun Tinagalog aron makig-istorya sa mga taga-ubang-rehiyon. Lagmit sad sa mga Pilipino ang paggamit og code-switching sa Iningles ug Tagalog (Taglish) kun Iningles ug Binisaya (Bislish). Giila sa batakang balaod sa Pilipinas ang paggamit sa mga pinulongang bernakular isip mga pinulongang pangtabang sa mga probinsya kung diin dili lingua franca ang Finilipino. Kalagmitan sa mga Pilipino ang mga polyglot kun multilingual. Sa kaso kung diin ang pinulongang bernakular ang lingua franca sa rehiyon, gamiton sa mga Pilipino ang Finilipino sa mga kabutangang ligdong samtang ang mga pinulongang rehiyonal ang gamiton sa mga dili-ligdong nga mga kabutangan; mao kini ang matuod nga kahimtang sa mga dapit gawas sa Kamaynilaan sama sa Camarines Norte kung diin gigamit ang Binikolano ug sa Davao kung diin gigamit ang Binisaya. Labi na ning kahimtanga sa ubang mga dapit nga naggamit sa mga pinulongang Pangasinan, Kapampangan, Bikol, Waray, Hiligaynon, Sambal, ug Maranao, kung diin hinay-hinay nga nagkawalay kabantogan ang mga sinulat nga daiya aning mga pinulonga ug napulihan na sa Filipino. Ang nahilahi lang aning kahimtanga mao ang Sugbo, kung diin Binisaya ang gigamit sa mga dili ligdong nga kabutangan ug lalom nga Binisaya (Daiyang-pinulongang Sialo-Carcar) ang gigamit sa mga ligdong nga kabutangan.<ref>Endriga, Divine Angeli (2010). ''T[https://mlephil.wordpress.com/2012/04/04/the-dialectology-of-cebuano/ he Dialectology of Cebuano: Bohol, Cebu and Davao]''. [http://mothertongue-based.blogspot.com/2010/01/plenary-sessions-doing-mother-tongue.html 1st Philippine Conference Workshop on Mother Tongue-Based Multilingual Education held from February 18–20, 2010]. Capitol University, Cagayan de Oro.</ref> Bisan pa man og giila ning mga pinulonga isip hinilabing-gamit nga mga pinulongan sa mga balaorang Pilipinhon, gamay lang, kung wala gayoy pagsangga, pagpaluyo, kun pagbulig gikan sa kagamhanan aron mapadayon ang paggamit aning mga pinulongana ug mapadayon ang ilahang pagkabuhi. Apan, mahimo pa kining magbag-o, dala sa mga nakitang bag-ong kausaban sa polisiya sa nasod. <ref>Ricardo Ma. Nolasco. [http://wika.pbworks.com/Maraming+Wika,+Matatag+na+Bansa+-+Chairman+Nolasco "Maraming Wika, Matatag na Bansa - Chairman Nolasco" (in Filipino).] [[:en:Commission_on_the_Filipino_Language|Commission on the Filipino Language]]. Retrieved October 4, 2007.</ref> Aduna pay laing matang sa diglossia nga makita sa nasod, mao kini ang diglossia nga nahitabo sa mga rehiyonal nga pinulongan ug mga minoridad nga pinulongan. Aning mga hilisgotana, tawgon ang mga rehiyonal nga mga pinulongan sa ngalang acrolect samtang ang mga minoridad nga pinulongan tawgon sa ngalang basilect. Aning kasoha, gamiton ra sa mga mamulongay ang mga minoridad nga mga pinulongan sa mga pangsuod nga sakop, sama sa banay kun tribo sa mamulongay, ug gawas niini, gamiton sa mamulongay ang pinulongang rehiyonal apan magamit gihapon niya ang Filipino sa mga kabutangang ligdong. Lahi sa kaso sa mga pinulongang rehiyonal, kanunay nga kuyaw sa pagkawala ug pagkamatay ning mga pinulongang minoridad tungod kay labing gipili na sa mga mamulongay ang mga rehiyonal nga pinulongan kun labing gipili ang Filipino, sama sa Pinampangga.<ref>Mendoza, S. L. (2011). Ang usaping pang-wika sa bagong yugto ng pantayong pananaw: Ang panloob na hamon ng pluralismo. Social Science Diliman, 7(1) 37-62. <nowiki>https://journals.upd.edu.ph/index.php/socialsciencediliman/article/view/2302</nowiki> </ref> Labaw pa, kadaghanan aning mga mamulongaya ang wala nahanas sa pagsulat sa ilahang mga pinulongan ug kuyaw nga katibuk-ang mawala tungod sa kahuwaw sa mga kasulatan. Dugang pa sa Finilipino ug Iningles, aduna na say ubang mga pinulongang gisugyot nga magbarog isip mga nasudnong pinulongan. Lakip sa mga pinakabantogang sugyot mao ang sugyot sa paggamit og Hinapon<ref>Gonzales, Richard DLC. [https://www.academia.edu/26500370 "NIHONGO NO BENKYOU: WHY AND HOW FILIPINOS LEARN JAPANESE LANGUAGE"].</ref><ref>[https://www.slideshare.net/animation0118/similarities-and-differences-between-japan-and-philippine-cultures "Similarities and Differences between Japan and Philippine Cultures"]. ''www.slideshare.net''.</ref> ug Inespanyol.<ref>Weedon, Alan (August 10, 2019). [https://www.abc.net.au/news/2019-08-10/inside-the-push-to-bring-back-spanish-into-the-philippines/11356590 "The Philippines is fronting up to its Spanish heritage, and for some it's paying off"]. ''ABC News''. Retrieved December 23, 2020.</ref><ref>Felongco, Gilbert (December 5, 2007). [https://gulfnews.com/news/asia/philippines/arroyo-wants-spanish-language-in-schools-1.217121 "Arroyo wants Spanish language in schools"]. ''GulfNews''. Retrieved August 6, 2018.</ref>[[Payl:Philippine languages per region.png|thumb|Ang mga hilabing-gamit nga mga pinulongan sa matag rehiyon. Ang mga rehiyong adunay nakabutang nga dayamong itom mao ang mga rehiyon kung diin naay minoridad nga labihong gagamit sa pinulongan.]] == Mga Lumadnong Pinulongan sa Pilipinas == Adunay giihap nga 175 ka mga lumadnong pinulongang gigamit sa Pilipinas karon, matod sa Ethnologue.<ref name=":0" /> Aning mga pinulongana, halos tanan kanila lakip sa tipon sa '''mga Pinulongang Pilipinhon''' nga sakop sa banay mga Pinulongang Malayo-Polynesian nga nakapailalom sa banay sa mga pinulongang Awstronesyo. Ang [[Sinama-Binadyaw|Sinama-Badyaw]] ra ug pipila ka mga pinulongan sa Palawan ang wala nakalakip niining tipona. Sa pagkakaron, adunay pipila ka mga lumadnong pinulongan sa Pilipinas nga gigamit sa kadaghanang mga Pilipino<ref name=":0" />.Mao kini sila ang: # [[Pinulongang Bikol|Binikolano (Sentral)]] # [[Sinugboanon|Binisaya (Sinugboanon)]] # [[Hiligaynon|Hiniligaynon]] # [[Pinulongang Iloko|Inilokano]] # [[Pinulongang Kapampangan|Pinampangga]] # [[Minasbatenyo]] # [[Pinulongang Pangasinan|Pinanggasinan]] # [[Tinagalog|Tinagalog (Giila sab isip Filipino)]] # [[Tausug (pinulongan)|Tinausug]] # [[Winaray]] Aning mga pinulongana, adunay upat ka buok nga adunay labaw sa 9 ka yukot nga mga lumadnong mamulongay: * Tinagalog * Binisaya * Inilokano * Hiniligaynon ug asuna say napulo ka buok nga adunay gikan sa 1 ka yukot hangtod sa 3 ka yukot nga mga lumadnong mamulongay: * Winaray * Binikolano * Pinampangga * Pinangasinan * Minaranaw * Tinausug * Minaguindanao * Tsinabakano * Kinaray-a * Sinurigaonon Usa kung daghan pa ani nila ang gigamit sa labaw sa 90% sa kamulupyoan. Giila ni Robert Blust ang usa ka ubos-bananyg Pilipinhon kung diin nalakip sad ang mga pinulongan sa Amihanang Sulawesi ug ang Pinulongang Yami sa Taiwan, apan naliban ang mga pinulongang Sama-Badyaw sa Kapupud-ang Tawi-Tawi, ug pipila sad ka mga pinulongang Amihanang Borneonhon nga gigamit sa Habagatang Palawan. Ang Ineskaya kay usa ka minugnang pinulongang pangtabang nga gihimo isip pangatawo sa Binol-anong nasod pagkahuman sa gira sa Pilipinas-batok-sa-Amerika. Gigamit ning pinulongana sa abot og mga 500 ka mga tawo. Adunay teyoryang gidalit sa tigom sa Tipong Panglinggwistika sa Berkeley pagka-2010 nga nag-ingon nga ang mga lumadnong sinulatan sa Sumatra, Sulawesi, ug sa Pilipinas kay naggikan sa usa ka nag-unang matang sa Sinulatang Ginudyarat.<ref>Miller, Christopher (2010). [https://escholarship.org/content/qt4q6906nz/qt4q6906nz.pdf?t=o8eipw "A Gujarati Origin for Scripts of Sumatra, Sulawesi and the Philippines"] (PDF). ''Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society''. '''36''' (1): 276. doi:[[doi:10.3765/bls.v36i1.3917|10.3765/bls.v36i1.3917]]. ISSN [[issn:2377-1666|2377-1666]].</ref> === Pagsinabtanay === Kadaghanan sa mga mamulongay sa mga pinulongan sa Pilipinas ang dili magkasinabtanay. Kasagaran sa mga giilang dayalekto lang kay lahi gayod diay nga mga pinulongan ug usahay ang mga giilang mga pinulongan, mga dayalekto ra diay sa usa pinulongan. Sayop nga gitawag og mga dayalekto ang mga pinulongan sa Pilipinas tungod sa mga sayop nga pulong ga gipanggamit sa mga kasulatan niadtong panahong Amerikanhon pagka-1898 hangtod sa 1946.<ref>Gonzalez, Andrew (1998). [https://web.archive.org/web/20070616101625/http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf "The Language Planning Situation in the Philippines"] (PDF). ''Journal of Multilingual and Multicultural Development''. '''19''' (5, 6): 487–525. doi:[[doi:10.1080/01434639808666365|10.1080/01434639808666365]]. Archived from [http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070616101625/http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0487/jmmd0190487.pdf |date=2007-06-16 }} (PDF) on June 16, 2007. Retrieved March 24, 2007.</ref> Bisan pa man og maingon nga aduna gayoy gatosan ka mga dayalekto sa Pilipinas, sa ilang pagkahadaiya, dili moubos sa 120 ka buok ang maingon gayong mga pinulongan, ug kadaghanan pa aning mga pinulongana na labing halahi sa ilang mga silingang pinulongan kung itandi sa pagkahalahi sa pipila ka mga inila na gayong mga pinulongang Europeo sama sa Pinranses kung itandi sa Inespanyol. Makita ang kalahian sa mga nagkadaiyang mga pinulongan sa Pilipinas pinaagi sa mga paghubad sa giingong nasudnong kasultian sa Pilipinas.<ref>[http://iloko.tripod.com/philproverb.html The Philippine National Proverb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211100217/http://iloko.tripod.com/philproverb.html |date=2007-12-11 }}^{[[:en:Wikipedia:Reliable_sources|[''<nowiki>Sinanghirang Kaduha-duhaan?]</nowiki>'']]}</ref> {| class="wikitable" !Pinulongan !Hinubad |- ! colspan="2" |'''Sa mga Langyawng Pinulongan sa Pilipinas''' |- ![[Iningles]] |If they do not (know how to) look back at their past (where they came from), they will not reach their destination. (Those who forget their roots will not grasp their future) |- ![[Kinatsila|Inespanyol (Kinatsila)]] |El que no sabe mirar atrás, de donde viene, nunca llegará a su destino. |- !Hinokkien Pilipinhon (Lán-nâng-ōe) |Hí-gê lâng é bô khòaⁿ kāi-kī ê kiâⁿ lō͘ [許個儂彼無看家己的行路], é bô tang kàu lō͘. [彼無當到路] |- !Minalay (Binahasang Malaysianhon ug Indonesianhon) |Orang yang melupakan asal-usulnya tak mungkin mencapai tujuannya. |- ! colspan="2" |Sa mga Lumadnong Pinulongan sa Pilipinas |- !Inaklanon |Ro uwa' gatan-aw sa anang ginhalinan hay indi makaabut sa anang ginapaeangpan. |- !Inasi (''Bantoanon'') |Kag tawong waya giruromroma it ida ginghalinan, indi makaabot sa ida apagtuan. |- !Binolinao |Si'ya a kai tanda' nin lumingap sa pangibwatan na, kai ya mirate' sa keen na. |- !Binontoc (''Ifuntok'') |Nan Adi mang ustsong sinan narpuwan na, adi untsan isnan umayan na. |- !Binotolan |Hay ahe nin nanlek ha pinag-ibatan, ay ahe makarateng ha lalakwen. |- !Binutuanon |Kadtong dili kahibalo molingi sa iyang gigikanan, dili makaabot sa iyang adtu-an. |- !Minirayang Kasadpang Binikol (''Ligao'') |Kan idi tatao magkiling sa inalian, idi makaabot sa papaidtuhan |- !Binuhinong Binikol (''Buhi'') |Yu di nikiling sa pinagalinan, di makaantos sa pupuntahan. |- !Tinunga-tungang Binikol (''Canaman'') |An dai tataong magsalingoy sa saiyang ginikanan, dai makakaabot sa padudumanan. |- !Ginubatnong Binikol (''Gubat'') |An diri maaram mag-imud sa pinaghalian, diri makaabot sa pakakadtu-an. |- !Minirayang Kasidlakang Binikol (''Daraga'') |Su indi tataw makarumdom nung ginitan, indi makaabot sa adunan. |- !Miniraya Kasadpang Binikol (''Oas'') |Kan na taw na idi tataw mag linguy sa sanyang inalian, idi man maka abot sa sanyang paidtunan. |- !Rininconadang Biinkol (''Iriga'') |A dirî tattaoŋ maglīlî sa pinaŋgalinan, dirî makaaābot sa pig-iyānan. |- !Kinapisnon |Ang indi kabalo magbalikid sa iya ginhalinan, indi makalab-ot sa iya palakadtuan. |- !Binisayang Binol-anon |Sija nga dî kahibáwng molíngì sa íjang gigikánan, dî gajod makaabot sa íjang padulngan. |- !Binisayang Sinugboanon |Ang dî kahibáw molíngis' íyang gigikánan, dî gyod makaabots' íyang padulngan |- !Binisaya (Batakang Daiya) |Ang dílì kahibalo molíngì sa iyáhang gigikánan, dílì gayod makaabot sa iyáhang padulngan. |- !Tsinabakanong Kabitenhon |Quien no ta bira cara na su origen no de incarsa na su destinación. |- !Tsinabanakong Ternatenhon |Ay nung sabi mira i donde ya bini no di llega na destinación. |- !Tsinabakanong Sambwangganhon |El Quien no sabe vira el cara na su origen, nunca llega na su destinación. |- !Kinuyonon |Ang ara agabalikid sa anang ing-alinan, indi enged maka-abot sa anang papakonan. |- !Inibanag |I tolay nga ari mallipay ta naggafuananna, ari makadde ta angayanna. |- !Inilokano |Ti tao nga saan na ammo tumaliaw iti naggapuanna ket saan nga makadanon iti papananna. |- !Initawis |Ya tolay nga mari mallipay tsa naggafuananna, mari makakandet tsa angayanna. |- !Hiniligaynon (''Inilonggo'') |Ang indi kabalo magbalikid sang iya nga ginhalinan, indi makaabot sa iya nga pakadtuan. |- !Jinama Mapun |Soysoy niya' pandoy ngantele' patulakan ne, niya' ta'abut katakkahan ne. |- !Pinampangga |Ing e byasang malikid king kayang penibatan, e ya miras king kayang pupuntalan. |- !Kinabalian |An tawo nga dili kabayu mulingi sa ija gingkanan, dili makaabot sa ija pasingdan/paduyungan. |- !Kinaray-a |Ang indi kamaan magbalikid sa ana ginhalinan, indi makaabot sa ana paaragtunan. |- !Minanobo (''Obo'') |Iddos minuvu no konnod kotuig nod loingoy to id pomonan din, konna mandad od poko-uma riyon tod undiyonnan din. |- !Minaranao |So tao a di matao domingil ko poonan iyan na di niyan kakowa so singanin iyan. |- !Minasbateño |An dili maaram maglingi sa ginhalian, kay dili makaabot sa kakadtuhan. |- !Pinangasinan |Say toon agga onlingao ed pinanlapuan to, agga makasabi'd laen to. |- !Kinatandwanesnong Amihanang Binikol |Ang mai batid magkiling sa hinarian, mai makaabot sa pupuntahan. |- !Rinomblon (''Ini'') |Ang tawo nga bukon tigo mag lingig sa iya guinghalinan hay indi makasampot sa iya ning pagakadtoan. |- !Sinambali |Hay kay tanda mamanomtom ha pinangibatan, kay immabot sa kakaon. |- !Sinangil |Tao mata taya mabiling su pubuakengnge taya dumanta su kadam tangi. |- !Sinama |Ya Aa ga-i tau pa beleng ni awwal na, ga-i du sab makasong ni maksud na. |- !Sinurigaonon (Jaun-Jaun) |Adton dili mahibayo molingi sa ija ing-gikanan, dili gajod makaabot sa ija pasingdan. |- !Sinorsogon |An diri mag-imud sa pinaghalian diri makaabot sa kakadtuan. |- !Tinagalog (Tayabas) |''Ang hindi maalam lumingon sa pinaroonan ay hindi makakarating sa paroroonan.'' |- !Tinagalog (Manila kun Filipino) |''Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan ay hindi makararating sa paroroonan.'' |- !Tinausug |In di' maingat lumingi' pa bakas liyabayan niya, di' makasampay pa kadtuun niya. |- !Winaray (''Leyte'') |An diri maaram lumingi ha tinikangan, diri maulpot ha kakadtoan. |- !Winaray (''Northern Samar'') |An diri maaram lumingi sa tinikangan, diri maulpot sa kakadtoan. |- !Yinakan |Mang gey matau mamayam si bakas palaihan nen, gey tekka si papilihan nen. |} === Mga Daiyang-Pinulongan === Tungod sa kasaypanan sa mga termino nga gigamit sa pagpasabot sa kahimtangang panglinggwistika sa nasod, kadaghanan sa mga mamulongay sa mga pinulongan ang nagtuo nga dayalekto lang ang ilahang gipanggamit. Sa mga pinulongang adunay daghang mga dayalekto, maglahi-lahi ang kadaiyahan sa mga dayalekto depende sa pinulongan. Ang pinulongang sama sa Tinagalog, Pinampangga, ug Pinanggasinan kay giilang dyutay ra ang kahadaiyang sa mga dayalekto. Giila sab ang Binisaya nga dyutay ra og kahadaiya sa mga dayalekto.<ref>Endriga, Divine Angeli (2010). ''[https://mlephil.wordpress.com/2012/04/04/the-dialectology-of-cebuano/ The Dialectology of Cebuano: Bohol, Cebu and Davao].'' [http://mothertongue-based.blogspot.com/2010/01/plenary-sessions-doing-mother-tongue.html 1st Philippine Conference Workshop on Mother Tongue-Based Multilingual Education held from February 18–20, 2010]''.'' Capitol University, Cagayan de Oro.</ref> Apan sa mga pinulongan sa Bungtong Bikol, labing dako ang kahadaiya sa mga dayalekto. Anaay mga dakbayan ug mga bayan nga adunay ilahang kaugalingong mga dayalekto ug daiya. Nakatala sa ilalom ang lain-laing mga pagkahubad sa hugpulong nga "Nagdugay ba ka adto sa merkado?" sa mga piniling daiyang-Binikol. Misunod sa mga hinubad ang pangalan sa dayalekto ug giiling pinulongan, dayon ang dakbayan kung bayan sa Bikol kung asa sila gigamit. Ang kinaulahiang hinubad kay sa Tinagalog. * Haloy ka duman sa saodan? (Batakang Binikolano sa Baybayon, dayalekto sa Tunga-tungang Bikol; Canaman, Camarines Sur) * Aloy ka duman sa saodan? (Minagarao, Daiyang-Binikolano sa Baybayon; Magarao, Camarines Sur) * Huray ka doon sa saodan? (Biinkolano sa Amihanang Catanduanes kun ''Pinandang Binikolano''; Pandan, Catanduanes) * Naawat ka duman sa saod? (Binikolano sa Habagatang Catanduanes or ''Vinirac nga Binikolano'', dayalekto sa Binikol sa Baybayon; Virac, Catanduanes) * Naәban ikā sadtō sāran? (Rininconadang Binikol; Iriga City) * Nauban ikā sadtō sāran? (Rininconadang Binikol; Nabua, Camarines Sur) * Uban ika adto sa saod? (Linibon, Inalbayng Binikolano; Libon, Albay) * Naәgәy ika adto sa saran? (Binuhinon, Inalbayng Binikolano; Buhi, Camarines Sur) * Eley ka idto sa sed? (Minirayang Kasadpang Binikol, Inalbayng Binikolano; Oas, Albay) * Na-alõy ika idto sa sâran/mercado?(Minirayang Kasadpang Binikol, Inalbayng Binikol; Polangui, Albay) * Naulay ka didto sa saran? (Miniraya Kasidlakang Binikol, Inalbayng Binikol; Daraga, Albay) * Dugay ka didto sa mercado? (Tinicao, Minasbate; Monreal, Masbate) * Awat ka didto sa plasa? (Ginubat, Habagatang Sinorsogon; Gubat, Sorsogon) * Awát ka didto sa rilansi? (Binulan, Habagatang Sinorsogon; Bulan, Sorsogon) * Matagal ka na ba roon sa palengke? (Tinagalog) === Pagtandi-tandi sa mga Pinulongan === Diara ang mga pagtandi-tandi sa pipila ka mga pinulongan sa Pilipinas, lakip na ang mga langyaw nga pinulongan. Bisan pa man og aduna pay gamayng kalibog kung asa ang dapat ilhon isip pinulongan kun dyalekto, gipakita sa talamdan nga adunay mga pagkahisama apan walay pagsinabtanay sa mga mamulongay sa mga nakatala. Nakahan-ay ang mga pinulongan base sa kung diin sila gigamit (Gikan sa amihanan hangtod sa habagatan, dayon kasidlakan hangtod sa kasadpan). {| class="wikitable" !Iningles !one !two !three !four !person !house !dog !coconut !day !new !we (inklusibo) !what !and |- !Inivatan |asa |dadowa |tatdo |apat |tao |vahay |chito |niyoy |araw |va-yo |yaten |ango |kan |- !Inilokano |maysa |dua |tallo |uppat |tao |balay |aso |niog |aldaw |baro |datayo |ania |ken |- !Inifuntok |əsang |tswa |Tulo |əpat |tacu |Afong |aso |inyog |acəw |falu |tsattaku |ngag |ya |- !Inibanag |tadday |dua |tallu |appa' |tolay |balay |kitu |inniuk |aggaw |bagu |sittam |anni |anne |- !Ginaddang |tata |addwa |tallo |appat |tolay |balay |atu |ayog |aw |bawu |ikkanetem |sanenay | |- !Pinangasinan |sakey |duara |talora |apatira |too |abong |aso |niyog |agew |balo |sikatayo |anto |tan/et |- !Pinampanga |métung |adwá |atlú |ápat |taú |bale |ásu |ngungút |aldó |bayu |ikátamú |nanú |ampong/at |- !Sinambal |saya |rwa |tolo |àpat |tawu |balè |aso |ungut |awro |bâ-yo |udèng |ani |tan |- !Tinagalog |isa |dalawa |tatlo |apat |tao |bahay |aso |niyog |araw |bago |tayo |ano |at |- !Binikol sa Baybay |saro |duwa |tulo |apat |tawo |harong |ayam |niyog |aldaw |ba-go |kita |ano |buda |- !Rininconadang Binikol |əsad |darwā |tolō |əpat |tawō |baləy |ayam |noyog |aldəw |bāgo |kitā |onō |ag, sagkəd, sakâ |- !Minirayang Kasadpang Binikol |sad |duwa |tulo |upat |taw |balõy |ayam |nuyog |aldõw |bâgo |kita, sato |uno |dangan, mî, saka |- !Minirayang Kasidlakang Binikol |usad |duwa |tulo |upat |taw |balay |ayam |nuyog |aldaw |bâgo |kita, satun, kami |uno |dangan, mî, saka, kina |- !Binikol sa Amihanang Catanduanes |sadu |dawha |tatlo |apat |taho |baray |ayam |lubi / butong |ardaw |ba-go |kita, kami, amo |ano |kag / buda |- !Minasbate |usad |duha |tulo |upat |tawo |balay |ido |buko, lubi |aldaw |bag-o |kita, kami, amon |nano |kag |- !Rinomblon |isa |duha |tuyo |upat |tawo |bayay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita, aton |ano |kag |- !Binantoanon |usa |ruha |tuyo |upat |tawo |bayay |iro |nidog |adlaw |bag-o |kita, ato |ni-o |ag |- !Inonhan |isya |darwa |tatlo |apat |tawo |balay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita, taton |ano |ag |- !Kinaray-a |sara |darwa |tatlo |apat |taho |balay |ayam |niyog |adlaw |bag-o |kita, taten |ano, iwan |kag |- !Hiniligaynon |isa |duha |tatlo |apat |tawo |balay |ido |lubi |adlaw |bag-o |kita |ano |kag |- !Binisaya |usa |duha |tulo |upat |tawo |balay |iro |lubi |adlaw |bag-o |kita |unsa |ug |- !Kinabalian |usa |duha |tuyo |upat |tawo |bayay |ido |lubi |adlaw |bag-o |kita |uno |ug |- !Winaray |usa |duha |tulo |upat |tawo |balay |ayam |lubi |adlaw |bag-o |kita |ano |ngan, ug |- !Sinurigao |isa |duha |tuyo |upat |tao |bayay |idu |Niyog |adlaw |bag-o |kami |unu |sanan |- !Tiniboli |sotu |lewu |tlu |fat |tau |gunu |ohu |lefo |kdaw |lomi |tekuy |tedu | |- !Tinausug |hambuuk |duwa |tu |upat |tau |bay |iru' |niyug |adlaw |ba-gu |kitaniyu |unu |iban |- !Tsinabakano |uno |dos |tres |cuatro |gente |casa |perro |coco |dia |nuevo |Zamboangueño: nosotros/kame; Bahra: mijotros/motros; Caviteño: nisos |cosá/ qué |y/e |- !Inespanyol |uno |dos |tres |cuatro |persona |casa |perro |coco |día |nuevo |nosotros |que |y/e |- !Hinokkieng Pilipinhon |it/tsi̍t (一) |dī (二) / nňg (兩) |saⁿ (三) |sì (四) |lâng (儂) |chhù (厝) |káu (狗) |iâ (椰) / iâ-á (椰仔) |di̍t (日) |sin (新) |lán (咱) |siám-mih (啥物) |kap (佮) / ka̍h (交) |} Aduna say pinulongang gigamit sa mga Tao (giila sab isip Yami) didto sa Pulong Orchid sa Taiwan nga wala nahilakip sa tipon sa mga pinulongan sa Pilipinas; apan, nahilakip ning pinulonganang Tinao kun Yinami sa tipong Binatanes kuyog sa mga pinulongang Inivatan, Binabuyan, Initbayat, ug Binatanes, nga nahilakip sa mga pinulongang Pilipinhon. {| class="wikitable" !Iningles !one !two !three !four !person !house !dog !coconut !day !new !we !what |- !Tinao |ása |dóa (raroa) |tílo (tatlo) |ápat |tao |vahay |gara |ngata |araw |vayo |tata |vela |- !Inivatan |asa |dadowa |tatdo |apat |tao |vahay |chito |niyoy / gata |araw |va-yo |yaten |ango |- !Binisaya |usa |duha |tulo |upat |tawo |balay |iro |lubi |adlaw |bag-o |kita |unsa |} === Mga Lumadnong Mamulongay === Diara ang pagkaihap sa mga lumadnong mamulongay sa mga pinulongang hilabing-gamit sa Pilipinas.. Nakabase kini sa mga pagbangbang sa sensong Pilipinhon pagka-2000 nga gipasikad sa Katungdanan sa Estadistikang Pilipinhon kung diin makita ang ihap sa mga Pilipinong naggamit sa gitalang 19 ka mga pinulongan isip kinaunhang pinulongan. {| class="wikitable sortable" !Pinulongan !ISO 639-3 !Mga Lumadnong Mamulongay |- !Tinagalog |tgl |26,387,855 |- !Binisaya (Sinugboanon) |ceb |21,340,000 |- !Inilokano |ilo |7,779,000 |- !Hiniligaynon |hil |7,000,979 |- !Winaray |war |3,100,000 |- !Tinunga-tungang Binikol |bcl |2,500,000 |- !Pinampanga |pam |2,480,000 |- !Pinangasinan |pag |2,434,086 |- !Minaranaw |mrw |2,150,000 |- !Tinausug |tsg |1,822,000 |- !Minaguindanao |mdh |1,800,000 |- !Tsinabakanong Zambwangganhon |cbk |1,200,000 |- !Kinaray-a |krj |1,051,000 |- !Sinurigao |sgd, tgn |1,000,000 |- !Minasbate |msb |530,000 |- !Inaklanon |akl, mlz |520,000 |- !Inibanag |ibg |320,000 |- !Yinakan |yka |110,000 |- !Ineskaya |esy |500 |} === Mga Pinulongang Negrito === <blockquote>''Punong panid: [[:en:Philippine_Negrito_languages|Mga Pinulongang Negrito sa Pilipinas]] (Dia sad ang tala sa tala niining mga pinulongana)''</blockquote>Adunay pipila ka mga pinulongan sa Pilipinas nga gigamit sa mga tawong Negrito. Kaning mga pinulonga kay nakalakip sa tipong Pilipinhon apan labing sama ang ilahang mga pinulongan sa mga silingang pinulongan kung itandi sa ilahang mga ka-pinulongang-Negrito.<ref>Lobel, Jason William (2013). ''Philippine and North Bornean Languages: Issues in Description, Subgrouping, and Reconstruction'' (Ph.D. in Linguistics thesis). University of Hawaii at Manoa. hdl:[https://hdl.handle.net/10125%2F101972 10125/101972.]</ref> == Mga Kriolyong Pilipinhon == <blockquote>''Punong panid: [[Pinulongang Tsabakano|Tsinabakano]]''</blockquote>Adunay pipila ka mga kriolyong Pilipinhon nga nakabase sa Inespanyol, ug gitawag kani silang tanan sa pangalang Tsabakano kun Tsinabakano. Mahimong mabahin ang kining mga pinulongana base sa heyograpika. * Sa Luzon: ** Kinabite (Chabacano de Cavite kun Caviteño), gigamit sa Dakbayan sa Cavite, Cavite ** Tinernate (Chabacano de Barra kun Ternateño), gigamit sa Dakbayan sa Ternate, Cavite ** Inermita (Chabacano de Ermita kun Ermitaño), gigamit kaniadto sa Ermita, Manila apan namatay na isip pinulongan. Ang kinaulahiang giilang mga mamulongay kay usa ka babaye ug iyahang apo pagka-mga-1980 hangtod sa mga 1990. * Sa Mindanao ** Tsinabakanong Zambuanganhon (Chabacano de Zamboanga kun Zamboangueño Chavacano), gigamit sa Dakbayan sa Zamboanga, sa Zamboanga Sibugay, sa Zamboanga del Sur, sa Zamboanga del Norte, sa Basilan, sa Sulu, sa Tawi-Tawi, ug didto sad sa Semporna, Sabah ug Malaysia. (Base sa senso pagka-2000, didto lang sa Dakbayan sa Zamboanga, aduna nay halos 360,000 ka mga lumadnong mamulongay nga maghimong niining pinulongana isip pinaka-hilabing-gamit nga daiyang-Tsinabakano) ** Kinotabato (Chabacano de Cotabato kun Cotabateño), gigamit sa Cotabato ** Inabakayng Dabawanhon (Chabacano de Davao kun Davaoeño Abakay), nga gigamit sa Dakbayan sa Davao. == Mga Langyaw nga Pinulongan sa Pilipinas == Adunay mga pangpublikong tunghaang nagtudlo og Pinranses, Inaleman, Hinapon, Inintsik, ug Inespanyol, kun gigamit man gayod nila isip pinulongang pantudlo.<ref>DepEd to continue teaching French in select public schools in 2013. ''Philippine Daily Inquirer''. December 6, 2012.</ref> === Mga Pinulongan sa Habagatang Asya === Bag-o pa naabot ang mga Kastila, daghan na og mga gagmayng katilingbang Indiano sa Pilipinas. Daghan sa mga Indinano ang kamao Magtinagalog, Magbinisaya, ug uban pang mga pinulongang Pilipinhon, ug kamao sad Mag-iningles. Sa sulod sa mga katilingban, lagmit nga Sinindhi ug Pinunjabi ang gamiton. Sa Katilingbang Pakistanhon, Inurdu ang gigamit. Bisan pa niini, pipila na lang ka mga Tagahabagatang Asya, sama sa mga Pakistanhon ug ubang bag-ong abot nga mga mamulongay sa Tinami, Ninepal, Minarathi, ang nagpabilin sa paggamit sa ilahang kaugalingong mga pinulongan.<ref>[https://web.archive.org/web/20120701082957/http://www.philippinealmanac.com/2010/07/528/the-cultural-influences-of-india-china-arabia-and-japan.html "Philippinealmanac.com"]. Archived from the [http://www.philippinealmanac.com/2010/07/528/the-cultural-influences-of-india-china-arabia-and-japan.html original] on July 1, 2012. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref>[http://thephilippines.ph/philippine-culture/going-banana/ "Going Banana"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115200605/http://thephilippines.ph/philippine-culture/going-banana/ |date=2013-01-15 }}. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref>[http://tabacofamily.com/jtabaco/india.asp "KINDING SINDAW"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717084741/http://www.tabacofamily.com/jtabaco/india.asp |date=2012-07-17 }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150621051322/http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/opinion/view/20091011-229561/The-Indian-in-the-Filipino "The Indian in the Filipino"]. ''Inquirer.net''. Archived from the [http://globalnation.inquirer.net/cebudailynews/opinion/view/20091011-229561/The-Indian-in-the-Filipino original] on June 21, 2015. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref>Kesavapany, K.; Mani, A.; Ramasamy, P. (2008). ''[https://books.google.com/books?id=39lJz_L4MdUC&pg=PA537 Rising India and Indian Communities in East Asia]''. ISBN [[:en:Special:BookSources/9789812307996|<bdi>9789812307996</bdi>.]] Retrieved March 15, 2015.</ref><ref name=":1">Sandhu, K. S.; Mani, A. (2006). ''[https://books.google.com/books?id=TeExjdWUmJYC&pg=PA707 Indian Communities in Southeast Asia (First Reprint 2006)]''. ISBN <bdi>[[:en:Special:BookSources/9789812304186|9789812304186]]</bdi>. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref name=":1" /> === Minalay === <blockquote>''Punong Panid: [[:en:Malay_language_in_the_Philippines|Ang Minalay sa Pilipinas]]''</blockquote>Ang pinulongang Malay mao ang kinaduhang pinulongan sa pipila sa mga Tausug, Sama-Bajau, ug Yakan nga anaa sa kinahabagatang mga dapit sa Pilipinas, sa may Zamboanga hangtod sa may Tawi-Tawi. Adlaw-adlaw sad ni gigamit sa mga Malaysianhon ug mga Indonesianhon nga nagpuyo kun nagpatigayon dinhi sa Pilipinas. Gigamit sad ning pinulonga sa pipila didto sa habagatang bahin sa Palawan. Wala hinuon ni siya gamita sa mga Maranao ug mga Maguindanao. Bisan pa og lagmit nga mga Muslim ang taga-Brunei, taga-Malaysia, taga-Indonesia, ug taga-habagatang-Pilipinas kung diin Inarabigo ang pangrelihiyong pinulongan, kasagaran gihapon sa mga Muslim sa Pilipinas ang dili kamao Mag-inarabigo, liban na lang sa pipila ka mga pulong nga gigamit sa mga pangrelihiyong kahinungdanan. Ang Minalay, nga labot sad sa banayng Malayo-Polynesian kuyog ang mga pinulongang Pilipinhon, adunay dakong kausabang napahinungod sa kadaghanang mga pinulongang gigamit sa Pilipinas. Nahitabo kini tungod kay ang Kinaraang Minalay mao ang lingua franca sa Pilipinas kaniadto, usa ka maayong pananglit ani mao ang paggamit sa tighubad ni Magellan nga si Enrique og Minalay aron makipagsulti sa mga lumadnong taga-Sugbo aning mga panahona. Usa ka pananglit sa paggamit og Kinaraang Minalay sa kaaging Pilipinhon mao ang anaa sa Kasulatan sa Tansong Lagunanhon nga unang gisulat sa ika-10ng gatosayng tuig. Pag-abot sa mga Katsila sa Pilipinas niadtong ika-16 nga gatosayng tuig, Kinaraang Minalay mao ang pinulongan sa kagahum-hariang Pilipinhon. Sa pagkakaron, gitudlo ang Inindonesia (Binahasa) isip usa ka langyawng pinulongan sa Departamento sa Linggwistika ug mga Pinulongang Asyanhon sa Unibersidad sa Pilipinas. Gitudlo sab ang Inindonesia sa Tunghaang Indonesianhon sa Dakbayan sa Davao aron mapatunhay ang budaya sa mga dayong Indonesianhon sa dakbayan. Motudlo sad usahay ang Embahada sa Indonesia og Inindonesian sa mga Pilipino ug mga langyaw. Sukad pagka-2013, nagtudlo na og mabaw nga Inindonesian sa mga kaanib sa Kusog Panghinagiban sa Pilipinas.<ref>[https://web.archive.org/web/20160430171832/http://www.embassyofindonesia.org/wordpress/?page_id=1105 "Indonesian Language Club - Embassy of Indonesia - Washington D.C."] Archived from [http://www.embassyofindonesia.org/wordpress/?page_id=1105 the original] on April 30, 2016.</ref> Sa usa ka interbyo, giingon ni kanhing Kalihim sa Alintaga sa Bangkaagan nga si Armin Luistro nga dapat ipadasig sa kagamhanang Pilipinhon ang paggamit og Inindonesia ug Minalaysia, nga samang adunay taling panglinggwistika sa Finilipino ug ubang pinulongang Pilipinhon.<ref>Rainier Alain, Ronda (March 22, 2013). [https://www.philstar.com/headlines/2013/03/22/922576/bahasa-schools-deped-eyes-2nd-foreign-language "Bahasa in schools? DepEd eyes 2nd foreign language"]. ''The Philippine Star''. Retrieved June 11, 2013.</ref> Busa, mahimong itudlo isip panulun-an sa mga tunghaang pangpubliko ang kining mga pinulongana, apan wala lay pinugsanay. === Inarabigo === Gigamit na sa mga Muslim sa Pilipinas ang Inaribago sa mga pangrelihiyon ug pangtudlong kahinungdanan sukad pa sa pag-abot sa Islam sa kapupud-an ug pagkatukod sa pipila ka mga Sultanato sa ika-14 nga gatosayng tuig. Kuyog sa Minalay, gigamit ang Inarabigo isip lingua franca sa mga magpapatigayong Muslim ug sa Kagahum-hariang Malay sa kapupud-ang Malay niadto. Gimando sa batakang balaod pagka-1987 nga angayng ipadasig ang paggamit sa Inarabigo (kuyog sa Inespanyol) apan dili lang pinugos. Pagka-2015, wala nay bayad nga gitudlo ang Inarabigo sa pipila ka mga sentrong Pang-islam ug labi na didto sa kinahabagatang bahin a Pilipinas. Kasagaran, gamiton ning pinulongana sa mga kalihokang pangrelihiyon ug sa bangkaagan (sama sa mga madrasa kun mga tunghaang Pang-islam) ug usahay gamiton sad ni siya sa mga ligdong nga kabutangan kun usahay pa gayod, sa pang-adlaw-adlaw nga inistoryahanay. Sa ingon-aning pagtan-aw, maingon nga sama ang gamit sa Inarabigo sa gamit sa Linatin ug Inespanyol sa Katolisismong Pilipinhon. Sa mga tunghaang Pang-islam sa Mindanao, gitudlo na sab ang Batakang Inarabigo sa Kasamtangan, ug dili lang ang Inarabigong Pang-qur-an.<ref>[http://business.inquirer.net/6899/muslim-education-program-gets-p252-m-funding Muslim education program gets P252-M funding]. ''[[:en:Philippine_Daily_Inquirer|Philippine Daily Inquirer]]''. July 13, 2011.</ref> === Inespanyol === <blockquote>''Punong panid: [[:en:Spanish_language_in_the_Philippines|Ang Inespanyol sa Pilipinas]]''</blockquote>Nagkaadunay [[Kinatsila|Inespanyol]] sa kapupud-an sa Pilipinas sa mga tuig nga nisunod sa 1565, paglayag sa kongkistadores nga si Miguel Lopez de Legazpi gikan sa Mexico padulong sa Sugbo, kung diin gitukod niya ang kinaunhang pinuy-ang Espanyol sa nasod. Bisan pa og dili na ingon-ana kabantog ang Pag-inespanyol, adunay dakong impluwensiya ang kining pinulongana sa mga lumadnong pinulongang Pilipinhon pinaagi sa pagbilin og daghan nga mga pulong nga hulam-pulong.<ref>Adriano, Joel. [http://english.safe-democracy.org/2009/01/21/the-philippines-still-grappling-with-english/ "The Philippines: still grappling with English"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128111839/http://english.safe-democracy.org/2009/01/21/the-philippines-still-grappling-with-english/ |date=2021-01-28 }}. ''Safe-democracy.org''. Forum for a safer democracy. Retrieved February 15, 2015.</ref> Pipila sad ka mga pinulongang kriolyo, labing inila pa sa ngalang Tsinabakano, ang nangguwa tungod sa pag-abot sa Inespanyol. Giila sa kasamtangang batakang balaod pagka-1987 ang pagpadasig sa paggamit sa Inespanyol (kuyog sa Inarabigo), apan walay pinugsanay. Pagka-1953, nahimo ang pinakaunang mantalaanan sa kapupud-ang Pilipinhon ug ana sang tuiga, gihulad niini ang kinaunhang libro (nga gisulat sa labaw sa usa ka pinulongan), ang ''Doctrina Christiana''. Sa ika-17ng gatosayng tuig, natukod ang mga kinaunhang kinatumhaan sa Pilipinas tungod sa mga kamandoang pangtinuohan sa Espanya, ang uban pa nila kay maoy mga kinaunhang kinatumhaan sa tibuok Asya. Sa panahong kolonyal didto sa Mexico, ang Inespanyol mao ang pinulongan sa bangkaagan, sa pagbinayloay ug pagpatigayon, sa lugaynan, ug sa tinuohan, ug dayon sa ika-19 nga gatosayng tuig, nahimo na ning pinulonga isip lingua franca sa kolonyang Pilipinhon, apan kutob ra ang paggamit niini sa mga Pilipinong napailalom sa bangkaagan.<ref>[http://buscoenlaces.es/kaibigankastila/rivera4.html "Estadisticas: El idioma español en Filipinas"]. Retrieved March 15, 2015.</ref> Pagka-1863, napalakaw sa usa ka kamandoan sa Espanya ang pangpublikong bangkaagan nga naghimo og mga libre nga mga tunghaang pangpubliko nga naggamit og Inespanyol sa pagtudlo. Pagka-mga-1890, nagkaadunay usa ka bantogang tipon sa mga magtutuong kamao Mag-inespanyol nga gitawag og ilustrados, sama ni Jose Rizal. Nangapil sa rebolusyong Pilipinhon ang pipila aning mga magtutuona ug didto sab sa pakigbisog batok sa pagpanakop sa mga Amerikano. Parehong gisulat ang Batakang Balaod sa Malolos ug ang ''Yutang Tabonon'' (nasudnong awit sa Pilipinas) sa pinulongang Inespanyol. Sa ilalolom sa pagdumalang Amerikanhon, labing gipadasig na ang paggamit sa Iningles kung itandi sa Inespanyol. Tungod sa pagsugod og gamit sa Iningles sa mga pangpublikong tunghaan isip pinulongang pangtudlo, nahuyang ang Pag-inespanyol.<ref name=":4" />. Giila sa batakang balaod pagka-1935 nga maoy nagmugna sa Komonwelt sa Pilipinas ang Iningles ug Inespanyol isip mga pinulongang opisyal. Nakita sa senso pagka-1950 nga 6% na lang sa kamulupyong Pilipinhon ang naggamit og Inespanyol isip kinaunhang pinulongan kun kinaduhang pinulongan. Pagka-1990, gitaho sa senso nga niubos pa gayod tong ihapa ug nahimo na lang og 2,500 ka tawo. Sa usa ka senso pagka-2012, gibangbang nga bisan pa og adunay 1 ka yukot ka tawo ang Makainespanyol pa og naglain-laing kakamao, mga 439,000 ra ka tawo ang makagamit sa pinulongan nga mao ra og usa ka lumadnong mamulongay.<ref>[https://web.archive.org/web/20121018144439/http://eldiae.es/wp-content/uploads/2012/07/2012_el_espanol_en_el_mundo.pdf "El español, una lengua viva: Informe 2012"] (PDF) (in Spanish). pp. 6 and 10. Archived from [http://eldiae.es/wp-content/uploads/2012/07/2012_el_espanol_en_el_mundo.pdf the original] (PDF) on October 18, 2012. Retrieved March 15, 2015. (439,000 native speakers + 2,557,773 limited competency + 20,492 students.)</ref> Kadiyot nga nawala ang pagkaopisyal sa pinulongang Espanyol sa pagkahimo sa batakang balaof pagka-1973, apan nabalik ra kini paglabay sa duha ka bulan, atong gihimo ni kanhing pangulong Marcos ang Kamandoang Pangpangulo ihap 155.<ref name=":5" /> Sa batakang balaod pagka-1987, giila ang Inespanyol isip usa ka pinulongang angay ipadasig ang pagkagamit apan sa walay pinugsanay, apan wala kini siya giila isip pinulongang opisyal. Nahawa isip gikinahanglang tulun-an sa kinatumhaan ato sa pagdumala ni kanhing pangulo Corazon Aquino. Gipagawas ni kanhing pangulo Gloria Macapagal Arroyo, siya usab usa ka mamulongay sa Inespanyol isip kinatud-ang pinulongan, ang usa ka balaoron nga magbalik sa pagkapinulongang pangtudlo sa Inespanyol sa bangkaagang nasodnon niadtong 2009. Karon, gigamit gihapon ang pinulongan sa mga mestiso ug mga Espanyol nga kasagaran namuyo adto sa Kamaynilaan, Iloilo, ug Sugbo. Nagpabilin gihapon ning pinulongana isip tulun-an sa pipila ka mga institusyong pangkabangkaagan, sama sa Unibersidad sa Santo Tomas didto sa Manila ug sa Unibersidad sa San Carlos didto sa Cebu, apan dili pinuganay ang pagkuha sa panulun-an. Daghan pang mga kasulutang kaaginhon, mga titulo sa yuta, ug mga bmugnang pangkapanulatan nga Nakainespanyol pa ug wala gayod mahubad sa mga pinulongang Pilipinhon bisan pa man og aduna ptutuoa ni silay mga biling panglegal. Pinaagi sa pagkolonisa, nahimo ang Inespanyol nga maoy pinulongang pinakadaghan og nahatag nga mga hulam-pulong ug mga hinulam nga pamaagi sa pagpadayag sa Tinagalog, sa Binisaya, ug sa uban pang mga pinulongang Pilipinhon.<ref>[http://www.spanish-in-the-world.net/Spanish/philippines.php "Spanish language in Philippines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150318055051/http://www.spanish-in-the-world.net/Spanish/philippines.php |date=2015-03-18 }}. Archived from [http://www.spanish-in-the-world.net/Spanish/philippines.php the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150318055051/http://www.spanish-in-the-world.net/Spanish/philippines.php |date=2015-03-18 }} on March 18, 2015. Retrieved March 1, 2015.</ref> Lakip ang ''Academia Filipina de la Lengua Española'' (Akademyang Pilipinhon sa Pinuongang Espanyol), nga gitukod pagka-1924, sa Tipon sa mga Akademya sa Pinulongang Espanyol, usa ka tipon sa mga nagkadaiyang mga akademyang Inespanyol sa kalibotan nga nagkahiusa aron maghimo og batakang daiyang-Inespanyol ug mapadasig ang paggamit niini. Ang pipila sa mga magtutuong nalabot niining akademyaha mao sila kanhing pangulo Arroyo, kanhing Kalihim sa mga Kalihokang Panglangyaw Alberto Romulo, ug ang Arsobispo sa Sugbo nga si Ricardo Vidal. === Iningles === <blockquote>''Mga Punong panid: [[:en:Philippine_English|Pilipinhong Ininggles]], [[:en:Taglish|Taglish]], ug [[:en:Bislish|Bislish]]''</blockquote>Ang kinaunhang kasinatian sa mga Pilipino sa pinulongang Ingles, mao ang pagpanasdas sa mga Briton sa Manila sa kasamtangan sa Girang umabot og Pito ka Tuig, apan kadiyot lang kining kasinatiana ug wala kaayoy kausabang nabuhat. Pag-agi sa pipila ka tuig, nahimong labawng bantogan ang Iningles sa Pagdumalang Amerikanhon sa mga tuig 1898 hangtod sa tuig 1946, ug nagpabilin pang pinulongang opisyal ang kining Iningles sa Pilipinas. Pagka-Agosto-22 sa 2007, tulo ka Hukmanan sa Pagpanglugot nga Rehiyonal didto sa Dakbayan sa Malolos ang nakahunahunang sa paggamit og Finilipino imbes nga Iningles aron mapadasig ang paggamit sa nasudnong pinulongang. Napulo'g duha ka mga takigrapo nga naggikan sa Ika-6, 8, ug 81 nga Sangay, nga himoong mga batakang hukmanan, ang gibansay sa pagsunod aning bag-ong kausaban didto sa Kolehiyong Pangbalaod ni Marcelo H. del Pilar sa Kinatumhaan sa Estado sa Bulakan, sunod sa mando gikan sa Kinatas-ang Hukmanan sa Pilipinas. Matod pa ni De La Rama, damgo daw ni kanhing Pangulong Maghuhukom Reynato Puno ang mapalakaw ning mandoa sa uban pang mga dapit, sama sa Laguna, Cavite, Quezon, Nueva Ecija, Batangas, Rizal, ug sa Kamaynilaan.<ref>Reyes, Carmela (August 22, 2007). [https://web.archive.org/web/20071012220904/https://globalnation.inquirer.net/news/news/view_article.php?article_id=84080 "3 Bulacan courts to use Filipino in judicial proceedings"]. ''[https://globalnation.inquirer.net/news/news/view_article.php?article_id=84080 Inquirer.net]''. Archived from the original on October 12, 2007.</ref> Bisan pa aning mga lihoka, Iningles pa gihapon ang pinulongang gigamit sa mga opisyal nga kasulatan sa pagpatigayon, sa kagamhanan, sa mga balaoranan, sa panambal, sa pang-alamdag, ug sa pagtudlo. Apan, gitataw sa UNICEF pagka-2009 nga labing ubos ang kamaayo sa mga Pilipino sa Pag-iningles.<ref>Adriano, Joel. [http://english.safe-democracy.org/2009/01/21/the-philippines-still-grappling-with-english/ "The Philippines: still grappling with English"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128111839/http://english.safe-democracy.org/2009/01/21/the-philippines-still-grappling-with-english/ |date=2021-01-28 }}. ''Safe-democracy.org''. Forum for a safer democracy. Retrieved February 15, 2015.</ref> Bisan pa ani, labing gigamit ang Filipino sa pagpanibya, sama sa ABSC-CBN ug GMA, apan aduna say mga rehiyonal nga pagpanibya sa ilawom aning mga kompanyaha. Tungod sa kabantog sa Iningles, daghan nang mga pulong nga gikan sa Iningles ang nalabot na sa mga pinulongang Pilipinhon ug nakahimo og mga pinulongang labi ang pag-code-switching sama sa Taglish ug Bislish. === Hinokkien === <blockquote>Punong panid: [[Lán-nâng]]</blockquote>Aduna nay mga taling pangdiplomatiko ang dinastiyang Ming sa mga kanasoran ug kaharian sa Luzon ug aduna pa gayoy kaagi sa pakipagpatigayon sa tibuok kapupud-an sukad pa niadtong ika-10 gatosayng tuig. Ang Minandaring Inintsik mao ang pinulongang pangtudlo sa mga tunghaang Intsik ug mao sad ang lingua franca sa sulod sa Tsina ug sa mga katilingbang Intsik gawas niini; apan, ang Lan-nang nga usa ka daiyang-pinulongan sa Hinokkieng Inintsik mao ang pinulongan nga adunay hilabing-gamit sa mga Intsik sa Pilipinas, nga kasagaran naggikan sa lalawigan sa Fujian didto sa Tsina. Aduna say pipila ka mga daiyang-Inintsik, sama sa Hinakka ug Yinueng Inintsik (hilabi na ang Kinanton ug Tinaishan), nga gigamit sa pipila ka mga Intsik sa Pilipinas, kasagaran naggikan pa gayod sa mga lalawigan sa Guangdong ug Guangxi sa Habagatang bahin sa Tsina. Sama sa Inespanyol, daghan nang mga pinulongang lumad sa Pilipinas ang naggamit og mga hulam-pulong gikan sa Inintsik, hilabi na sa mga pinulongang may labot sa pagluto, sa balay, ug sa pagkakaliwat. === Hinapon === Unang niabot ang mga Hapon sa Pilipinas sa ika-11ng gatosayng tuig, ang pinakaunang nasod nga ilahang gidayohan, ug sunod-sunod sad silang nangabot sa nasod sa ika-15ng gatosayng tuig (sama sa gipakita sa Boxer Codex), sa ika-17ng gatosayng tuig, sa ulahiang bahin sa ika-19 nga gatosayng tuig, ug sa ika-20ng gatosayng tuig, lakip na ang mga dekadang 1930 ug 1940.<ref>Afable, Patricia (2008). [https://asj.upd.edu.ph/mediabox/archive/ASJ-44-1-2008/afable.pdf "Compelling Memories and Telling Archival Documents and Photographs: The Search for the Baguio Japanese Community"] (PDF). ''Asian Studies''. '''44''' (1).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120701082957/http://www.philippinealmanac.com/2010/07/528/the-cultural-influences-of-india-china-arabia-and-japan.html "Philippinealmanac.com"]. Archived from [http://www.philippinealmanac.com/2010/07/528/the-cultural-influences-of-india-china-arabia-and-japan.html the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701082957/http://www.philippinealmanac.com/2010/07/528/the-cultural-influences-of-india-china-arabia-and-japan.html |date=2012-07-01 }} on July 1, 2012. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref>Paul Kekai Manansala. [http://sambali.blogspot.com/2006/09/luzon-jars-glossary.html "Quests of the Dragon and Bird Clan"]. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref name=":2">[http://newsinfo.inquirer.net/10434/ancient-japanese-pottery-in-boljoon-town "Ancient Japanese pottery in Boljoon town"]. Retrieved March 15, 2015.</ref><ref name=":2" /><ref>[http://asiapacificuniverse.com/pkm/tech.htm "Philippines History, Culture, Civilization and Technology, Filipino".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110817073439/http://asiapacificuniverse.com/pkm/tech.htm |date=2011-08-17 }} Retrieved March 15, 2015.</ref> Adunay pipila ka mga katilingban ug tunghaang Hapon sa Kamaynilaan tungod sa kadaghan sa mga kompanyang Hapon. Daghan sab og mga katilingban sa mga Hapon ug mga kaliwat sa mga Hapon sa Lalawigan sa Laguna, sa Dakbayan sa Baguio, ug sa Bungto sa Davao. Puy-anan sad ang Dakbayan sa Davao sa daghang mga kaliwat sa mga Hapon. Daghang mga mamumuong Hapon ang gikuha sa mga kompanyang Amerikanhon, sama sa National Fiber Company (NAFCO), sa unang mga dekada sa ika-20ng gatosayng tuig aron manrabaho sa mga asyedang pang-abaka. Nabantog ang Hapon sa ilahang kananing ug kakugihan. Sa ika-duhang girang pangkalibutan, anaay mga tunghaang Hapon sa Dakbayan sa Davao. === '''Kinoryano''' === Kasagaran, gigamit ra ang Kinoryano sa mga langyawng gikan sa Habagatang Korea ug mga tawo sa Pilipinas nga naay dugong Koryano. Gidugang na sa Alintaga sa Bangkaagan ang Kinoryano sa ilawom sa Programa sa Pagtudlo sa mga Langyawng Pinulongan, uban sa Inespanyol, Pinranses, Inaleman, Inintsik, ug Hinapon.<ref>[http://www.pna.gov.ph/articles/1054211 "Korean, foreign languages not Filipino subject replacement: DepEd"]. Philippine News Agency. Retrieved December 12, 2018.</ref> == Katunhay sa mga Pinulongan == === Pagkamatang-matang sa UNESCO pagka-2010 === Ang pagkamatang-matang sa mga kuyawng-mamatay ug patayng pinulongan kay nakabase sa ika-3ng pangkalibutang bolyum nga gimantala sa UNESCO pagka-2010 [[:en:Degree_of_endangerment|Katagi sa Kakuyawng-mamatay]] (Batakan sa UNESCO) * ''Luwas'': gigamit ang pinulongan sa tanang likwa; walay pagpugong sa linikwang paglabang. * ''Kuyaw-kuyaw'': gigamit pa sa kasagarang mga bata; apan, kutob ra sa pipila ka mga sakop (pananglit: sa balay). * ''Kuyaw-gyung-mamatay'': wala na kat-uni sa kabataan ang pinulongan isip kinaunhang pinulongan sa balay. * ''Duol-nang-mamatay'': gigamit na lang sa katigulangan ug dili na kaayo mahisabtan sa mga kaginikananan apan wala na nila gamita ug itudlo sa kabataan. * ''Kamatyonon'': ang katigulangan na lang mga tiggamit ug dili na nila kanunayng gamiton. * ''Patayng-Pinulongan'': Wala nay mamulongay nga nahabilin. Nalakip na kining mga pinulonga sa Atlas ug gihunahuna nang patay sukad sa dekadang 1950. ==== Mga Pinulongang Kuyaw-kuyaw Mamatay ==== {| class="wikitable" !Pinulongan !Mamulongay (Pagka-2000) !Lalawigan !Koordinatos !ISO 639-3 Code(s) !Sinanghiran |- !Inagta sa Tunga-tungang Cagayan |779 |Cagayan |17°59′21″N 121°51′37″E |agt |UNESCO 2000 |- !Inagtang Dupaninanhon |1400 |Cagayan |17°58′06″N 122°02′10″E |duo |David Bradley (UNESCO 2000) |} ==== Mga Pinulongang Kuyaw-kuyaw gyung Mamatay ==== {| class="wikitable" !Pinulongan !Mamulongay (Pagka-2000) !Lalawigan !Koordinatos !ISO 639-3 Code(s) !Sinanghiran |- !Inagtang Bataanhon |500 |Bataan |14°25′57″N 120°28′44″E |ayt |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inagtang Bukid-Irayanhon |150 |Camarines Sur |13°27′32″N 123°32′48″E |atl |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Binatak |200 |Palawan |10°06′29″N 119°00′00″E |bya |David Bradley (UNESCO 2000) |} ==== Mga Pinulongang Duol nang Mamatay ==== {| class="wikitable" !Pinulongan !Mamulongay (Pagka-2000) !Lalawigan !Koordinatos !ISO 639-3 Code(s) !Sinanghiran |- !Inattang Fairenhon |300 |Ilocos Norte |18°01′37″N 120°29′34″E |azt |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inaltang Amihanon |200 |Aurora |15°42′58″N 121°24′31″E |agn |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inagtang Camarines-Nortenhon |150 |Camarines Norte |14°00′49″N 122°53′14″E |abd |David Bradley (UNESCO 2000) |} ==== Mga Pinulongang Kamatyonon ==== {| class="wikitable" !Pinulongan !Mamulongay (Pagka-2000) !Lalawigan !Koordinatos !ISO 639-3 Code(s) !Sinanghiran |- !Inagtang Pulong-Alabatnon |30 |Quezon |14°07′15″N 122°01′42″E |dul |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inagtang Isarognon |5 |Camarines Sur |13°40′50″N 123°22′50″E |agk |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inaytang Habagatanhon (Inaytang Sorsogonhon) |150 |Sorsogon |13°01′37″N 124°09′18″E |ays |David Bradley (UNESCO 2000) |} ==== Mga Patayng-Pinulongan ==== {| class="wikitable" !Pinulongan !Mamulongay (Pagka-2000) !Lalawigan !Koordinatos !ISO 639-3 Code(s) !Sinanghiran |- !Inagtang Dicamaynon (''Dinumagat'', ''Dicamaynong Dinumagat'') |0 |Isabela |16°41′59″N 122°01′00″E |duy |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inarta |0 |duol sa utlanang Isabela-Quirino |16°25′21″N 121°42′15″E |atz |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Kinatabaga |0 |Quezon |13°26′12″N 122°33′25″E |ktq |David Bradley (UNESCO 2000) |- !Inata |0 |Negros Oriental |9°36′29″N 122°54′56″E |atm |David Bradley (UNESCO 2000) |} === Pagtuon sa Amihanang Dakota pagka-2014 === Sa usa ka pagtuon ni Thomas N. Headland, sa Summer Institute of Linguistics sa Dallas, ug sa Kinatumhaan sa Amihanang Dakota nga gitawag nga ''Thirty Endangered Languages in the Philippines'', adunay 32 ka kuyaw-mamatayng pinulongan sa Pilipinas, apan 2 sa ka mga nakatalang pinulongan ang wala nay mga mamulongay, gidugang na lang nga patayng-pinulongan na sila kun basi man. Tanang mga nakatalang pinulongan kay mga Pinulongang Negrito, ang pinakakaraang mga pinulongan sa Pilipinas.<ref name=":3">Headland, Thomas N. (2003). [https://www.researchgate.net/publication/248078736 "Thirty endangered languages in the Philippines"]. ''Work Papers of the Summer Institute of Linguistics, University of North Dakota Session''. '''47''' (1). doi:[[doi:10.31356/silwp.vol47.01|10.31356/silwp.vol47.01]].</ref> {| class="wikitable" !Pinulongan !Dapit kung diin nagpuyo ang mamulongay.<ref name=":3" /> !Kamulpyoan sa mga mamulongay pagka-dekada-90.<ref name=":3" /> !Sinanghiran<ref name=":3" /> |- !Binatak |Pulong Palawan |386 |Elder 1987 |- !Minamanwa |Pulong Mindoro |1000 |Grimes 2000 |- !Inati |Amihanang bahin sa pulong Panay |30 |Pennoyer 1987:4 |- !Inati |Habagatang bahin sa pulong Panay |900 |Pennoyer 1987:4 |- !Inata |Pulong Negros |450 |Cadelina 1980:96 |- !Inata |Mabinay, Negros Oriental |25 |Grimes 2000 |- !Inatta |Pamplona, kasadpang Cagayan |1000 |Grimes 2000 |- !Inatta |Faire-Rizal, kasadpang Cagayan |400 |Grimes 2000 |- !Inatta |Pudtol, Kalinga-Apayao |100 |Grimes 2000 |- !Inayta |Sorsogon |40 |Grimes 2000 |- !Inagta (extinct, unverified) |Villaviciosa, Abra |0 |Grimes 2000; Reid, per. com. 2001 |- !Inabenlen |Tarlac |6000 |K. Storck SIL files |- !Minag-anchi |Zambales Tarlac, Pampanga |4166 |K. Storck SIL files |- !Minag-indi |Zambales, Pampanga |3450 |K. Storck SIL files |- !Inambala |Zambales, Pampanga, Bataan |1654 |K. Storck SIL files |- !Minagbeken |Bataan |381 |K. Storck SIL files |- !Inagta |Isarog, Camarines Sur (gitatawng kamatyonon) |1000 |Grimes 2000 |- !Inagta |Bukid Iraya & kasidlakang bahin sa danawng Buhi, Camarines Sur (adunay 4 ka mga dug-olng daiyang-pinulongan) |200 |Grimes 2000 |- !Inagta |Bukid Iriga & kasadpang bahin sa danawng Buhi, Camarines Sur |1500 |Grimes 2000 |- !Inagta |Camarines Norte |200 |Grimes 2000 |- !Inagta |Pulong Alabat, habagatang Quezon |50 |Grimes 2000 |- !Inagta |Umirey, Quezon (with 3 close dialects) |3000 |T. MacLeod SIL files |- !Inagta |Casiguran, amihanang Aurora |609 |Headland 1989 |- !Inagta |Maddela, Quirino |300 |Headland field notes |- !Inagta |Palanan & Divilacan, Isabela |856 |Rai 1990: 176 |- !Inagta |San Mariano-Sisabungan, Isabela |377 |Rai 1990: 176 |- !Inagta (bag-o lang gitataw isip patayng-pinulongan) |Dicamay, Jones, Isabela |0 |Headland field notes, and Grimes 2000 |- !Inarta |Aglipay, Quirino |11 (30 in 1977) |Headland field notes, and Reid 1994:40 |- !Inalta |Amihanang Aurora |250 |Reid, per. comm. |- !Inalta |Amihanang Quezon |400 |Reid, per. comm. |- !Inagta |Kasidlakang Cagayan, Supaninam (pipila ka mga dug-olng daiyang-pinulongan) |1200 |T. Nickell 1985:119 |- !Inagta |Tunga-tungang Cagayan |800 |Mayfield 1987:vii-viii; Grimes 2000 |} === Mga Sugyot sa Pagpatunhay sa mga Pinulongang Pilipinhon === Aduna nay pipila ka mga sugyot sa pagpatunhay sa daghang mga pinulongan sa Pilipinas. Matod sa Komisyon sa Pinulongang Filipino, anaay 235 ka mga lipong etnolinggwistik sa nasod, matag usa kanila kay adunay kaugalingong pinulongang Pilipinhon. Labot sa mga sugyot, mao ang: (1) "pagmugna og usa ka kapulongnan ug giya sa paggama og mga hugpulong" para sa matag usa sa 135 ka mga buhing-pinulongan sa nasod, (ika-2) "Pagpatunhay pinaagi sa pagbidyo" sa tanang mga pinulongang Pilipinhon, (ika-3) "pagbalik og gamit sa mga kinaraang sinulatan sa Pilipinas" kung diin ang matag sinulatan sa matag lipon kay gamiton kuyog sa alpabetong Romano sa mga tunghaan didto sa mga katilingbang diin nagamit ang sinulatan, (ika-4) "pagtudlo usa sa mga kinaunhang pinulongan" sa balay ug sa tunghaan bag-o itudlo ang Finilipino ug ubang langyawng pinulongan (Iningles, Inespanyol, ugkun Inarabigo), ug (ika-5) "paggamit sa kinaunhang pinulongan ug sinulatan sa mga pahibalo" unya sundan na sa sinulatang Filipino ug sa ubang langyawng pinulongan (Iningles, Inespanyol, ugkun Inarabigo), pananglitan: Binisaya una unya sunod na ang Finilipino ug Iningles nga ibutang sa ilawom nga dapit sa pahibalo. Sa pagkakaron, ang ika-4 ra nga sugyot ang gituman sa nasudnong kagamhanan sa Pilipinas.<ref>[https://www.deped.gov.ph/2016/10/24/mother-tongue-based-learning-makes-lessonsmore-interactive-and-easier-for-students/ "Mother Tongue-Based Learning Makes Lessons More Interactive and Easier for Students"] (Press release). DepEd. October 24, 2016</ref> Aduna nay balaoron sa Nasundnong Sinulatan nga gisulong sa balay balaoranan nga magpalakaw sa ika-3 ug ika-5ng sugyot; apan, ang karaang sinulatan ra nga moangay sa nasudnong Pinulongan, ang Filipino, ang nakalakip sa balaoron. <ref>See, Stanley Baldwin (August 15, 2016). [http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/artandculture/577701/a-primer-on-baybayin/story/ "A primer on Baybayin"]. ''GMA News Online''. Retrieved August 6, 2018.</ref> == Uban pang mga Samang Panid == * [[:en:Filipino_orthography|Sinulatang Pilipinhon]] * [[Mga Pinulongang Pilipinhon]] * [[Tinagalog|Pinulongang Filipino]] {{saha-Pilipinas}} == Mga pakisayran == <references responsive="" /> [[Kategoriya:Mga pinulongan sa Pilipinas| ]] [[bn:ফিলিপাইনের ভাষা]] [[Kategoriya:Pinulongan]] [[Kategoriya:Pilipinas]] [[Kategoriya:Linggwistika]] {{DEFAULTSORT:Mga_Pinulongan_sa_Pilipinas}} __FORCETOC__ [[Kategoriya:Mga pinulongang Pilipinhon]] __INDEX__ m31yln3gsxr9w77kcytwf7bppwxk5q2 0 39497 37020993 34911054 2026-05-15T16:11:20Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga Pilipino]]; ±[[Kategoriya:Mga Amerikano]]→[[Kategoriya:Pilipinhon–Estadounidense]]; ±[[Kategoriya:Mga aktor]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020993 wikitext text/x-wiki {{Infobox tawo/Wikidata | image = | caption = | suppressfields= | fetchwikidata= ALL | refs = yes | dateformat = dmy }} Si '''Max Collins''' (natawo ika-28 sa Agosto 1992) usa ka aktor ug modelo. ==Byograpiya== ===Sayong kinabuhi=== Si Collins gipanganak sa [[California]]<ref>[http://www.philstar.com/index.php?Showbiz&p=50&type=2&sec=58&aid=2007060297 Pilipino Star Ngayon - Articles<!-- Bot generated title -->]</ref>. Ang iyang inahan usa ka Filipina nga lumad sa [[Kalibo]], [[Aklan]]. Ang iyang amahan usa ka [[Amerikano]] nga naay dugong [[Irish]] ug [[Italyano]]. Ang iyang mga ginikanan una nagkakita sa siyudad sa [[Los Angeles]] niadtong nagtrabaho pa ang iyang inahan sa Bloomingdale's. Ang iyang mga ginikanan nagkabuwag niadtong 4 anyos palang si Collins. Ang iyang inahan nagminyo pag-usab niadtong nag-edad siya ug 9 anyos. Aduna siya'y manghod na lalaki<ref name="malaya">[http://www.malaya.com.ph/jul28/ente_2.htm :: Malaya - The National Newspaper ::<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080606194150/http://www.malaya.com.ph/jul28/ente_2.htm |date=2008-06-06 }}</ref>. Kaniadto nagpuyo si Collins sa [[Vallejo]], [[California]]. Dihang nag-edad siya ug 10 anyos, ang ilang pamilya mibalhin sa [[Kalibo]], [[Aklan]]. Ang iyang inahan nakakita ug trabaho sa usa ka resort sa [[Boracay]]. Upat ka tuig nagpuyo si Collins sa Boracay ug nagtungha sa Brent School Boracay<ref name="tempo">[http://www.tempo.com.ph/news.php?aid=32777 Tempo<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007044757/http://www.tempo.com.ph/news.php?aid=32777 |date=2008-10-07 }}</ref>. Karon nagpuyo siya sa Manila ug iyang mga ginikanan tua pa gihapon sa Boracay nag-''manage'' sa ilang resort. ===Karera=== Dili bag-o si Collins sa kalibutan sa showbiz. Si Collins nagsugod ug gawas sa mga komersyal niadtong 10 anyos pa siya. Naha-apil na siya sa mga magasin pareha sa Meg, Candy, People ug Seventeen. Matud niya, na-diskobre cya sa usa ka talent scout dihang aksidente siyang misulod sa usa ka tindahan kung diin may shooting sa salida. Human sa usa ka tuig, gidala siya sa talent scout sa [[ABS-CBN]]. Misuway ug VTR sa [[Star Magic]]. Usa ka buwan, nakadawat siya ug tawag nga nadawat siya isip artista sa Star Magic Batch 15<ref>[http://www.manilatimes.net/national/2007/june/05/yehey/life/20070605lif2.html The Manila Times Internet Edition | LIFE & TIMES > Which one will be the next big star?<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080626023306/http://www.manilatimes.net/national/2007/june/05/yehey/life/20070605lif2.html |date=2008-06-26 }}</ref>. ==Filmography== ===Television=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |-style="background:#B0C4DE;" ! Year ! Film ! Role ! Other notes |- | [[2007]] | [[Star Magic Presents]]: [[Abt Ur Luv|Abt Ur Luv Ur Lyf 2]] | Fiona | |- | rowspan=4 | [[2008]] | [[Star Magic Presents]]: [[Astigs|Astigs (Astigs in Haay...skul Lyf)]] | Kid<ref name="Abs">{{cite web | url=http://beta.abs-cbn.com/tabid/107/Article/9074/Default.aspx | accessdate=2008-07-15 | title=Andoy becomes a member of the Sports Club | work=Star Magic Presents: Astigs}}</ref> | |- | [[Star Magic Presents]]: [[Astigs|Astigs (Astigs in Luvin lyf)]] | Ice | |- | [[Your Song (TV series)|Your Song: Imposible]] | | |- | [[Maalaala Mo Kaya|Maalaala Mo Kaya: Notebook]] | Aning | |- | rowspan="3"|2010 | [[Midnight DJ]] | Sasha | Guest, "''Monster Valentine''" episode. |- | [[Wowowee]] | Co-Host | |- | [[Rosalka]] | Veronica Dominguez | Supporting Role |- |} ==Mga pakisayran== {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * [http://uk.imdb.com/name/nm2687525 Isabelle Abiera on IMDB] {{DEFAULTSORT:Abiera, Isabelle}} [[Kategoriya:Pilipinhon–Estadounidense]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1992]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Agosto 28]] [[Kategoriya:Mga Pilipinong aktor]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] 9rkvenhrywwk9k7y34pow87950qgz6x 0 51344 37021075 33572002 2026-05-16T02:18:48Z Seav 1210 dirty merge from [[Mount Dajo]] 37021075 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-11}} {{geobox | 1 = Mountain <!-- *** Header *** --> | name = Mount Dajo | native_name = | other_name = Mount Dano | category = Bukid | etymology = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Administrative *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Mindanawng Muslim (rehiyon sa Pilipinas)|Mindanawng Muslim]] | region = [[Province of Sulu]] | district = | municipality = <!-- *** Mountain range *** --> | range = <!-- *** Position and height *** --> | location = | elevation = 365 | elevation_note = | prominence = | prominence_note = | lat_d = 6.0147 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 121.0558 | long_m = | long_s = | long_EW = <!-- *** Properties *** --> | geology = | orogeny = | period = | biome = | plant = | animal = <!-- *** Access *** --> | public = | access = | ascent = | ascent_date = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Mount Daho | state_type = Rehiyon | region_type = Lalawigan | coordinates_note = {{efn|group=saysay|Itarong ang posisyon base sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} | height = 295 | width = {{formatnum:2.4}} | width_unit = km | highest_elevation = 660 | timezone_label = Asia/Manila | utc_offset = +8 | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | geonames = 1716144 }} Ang '''Būd Dahu''' ([[Kinatsila]]: ''Bud Dajó'') maoy bukid sa [[Sulu]], [[Pilipinas]]. <!--T.MT-->[[Bukid]] ang '''Mount Dajo''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1716144"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Sulu]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Mindanawng Muslim (rehiyon sa Pilipinas)|Mindanawng Muslim]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:1000}} km sa habagatan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:660}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Mount Dajo,{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} o {{formatnum:295}} ka metros sa ibabaw sa naglibot nga tereyn{{efn|group=saysay|Topograpikong pagkainila, determinado gikan sa DEM 3 "data gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}. Mga {{formatnum:2.4}} ka kilometro ang gilapdon sa tiilan niini.{{efn|group=saysay|Ang kinadak-ang extension sa contour sa paghatag sa topographic pagkainila.}} Ang yuta palibot sa Mount Dajo kabungtoran sa amihanan, apan sa habagatan nga kini mao ang patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Kinahabogang dapit sa palibot ang [[Mount Sinumaan]], {{formatnum:785}} ka metros ni kahaboga ibabaw sa dagat, {{formatnum:5.6}} km sa amihanan-sidlakan sa Mount Dajo.{{efn|group=saysay|Ang punto nga labing taas sa ibabaw sa mga lokal nga kapunawpunawan, sumala sa gihabogon data sa GeoNames.<ref name = "gn1716144"/>}} Dunay mga {{formatnum:591}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Mount Dajo nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/>. Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Jolo (kapital sa munisipyo)|Jolo]], {{formatnum:7.2}} km sa amihanan-kasadpan sa Mount Dajo. Sa rehiyon palibot sa Mount Dajo, mga lawis talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1716144"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Mount Dajo sa Pilipinas. | label = Mount Dajo|position=right|background=white|lat=6.01472666666667|long=121.05583}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Mount Dajo.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[tropikal nga kasalupan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:23}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Pebrero, sa {{formatnum:24}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Hulyo, sa {{formatnum:22}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1743}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Enero, sa {{formatnum:211}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:70}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> == Galeriya sa hulagway == <gallery> Mount Daho (Jolo) 1945.jpg Mount_Daho_(Jolo)_1945.jpg </gallery> == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "gn1716144">[{{Geonameslink|gnid=1716144|name=mount%20dajo}} Mount Dajo] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-01-17; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> [[Kategoriya:Kabukiran sa Mindanawng Muslim (rehiyon sa Pilipinas)]] [[Kategoriya:Kabukiran sa Pilipinas nga mas taas kay sa 500 metros ibabaw sa dagat nga lebel]] [[sv:Mount Dajo]] [[Kategoriya:Mga artikulo sa posisyon itarong ni bot]] [[Kategoriya:Sulu]] ewljjgz932teq7isi9b92ib1xxr22ft 0 60251 37021038 35051808 2026-05-15T22:32:19Z Mutark2026 142843 + 4 categories; ±[[Kategoriya:Kompositor]]→[[Kategoriya:Mga kompositor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021038 wikitext text/x-wiki [[Payl:Martini bologna mozart 1777.jpg|thumb|Mozart 1777]] Si '''Wolfgang Amadeus Mozart''' (Enero 27, 1756 - Disyembre 5, 1791) usa ka bantogang Austryanong kompositor. Usa siya sa kinadak-ang tawo sa kalibutan sa musika. Uban sa mga gikumposo niya ang opera nga ''Don Giovanni '' ug ang ''Le Nozze di Figaro (Ang Pagminyo ni Figaro)''. Naghatag siya og impluwensya sa musika sa kalibutan. {{saha}} [[Kategoriya:Mga kompositor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1756]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Enero 27]] [[Kategoriya:Mga namatay sa 1791]] [[Kategoriya:Mga namatay sa Disyembre 5]] qrtdo6qxyl8f1idodvfj9aq1kihh5se 0 60432 37021068 34080481 2026-05-15T23:46:02Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga maghuhuni]]; added [[Category:Mga Amerikanong maghuhuni]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021068 wikitext text/x-wiki {{Infobox tawo/Wikidata | fetchwikidata = ALL | refs = yes }} [[Payl:DemiLovatoApr09.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] [[Payl:Demi Lovato Signature.svg|thumb|200px|left|'''Demi Lovato Signature''']] '''Si Demetria Devonne''' "'''Demi'''" '''Lovato''' (natawo atong Agosto 20, 1992) usa ka artista ug maghuhuni gikan didto sa [[Tinípong Bángsà|America]]. Nibantog siya sa iyang bahin sa usa ka paundayag nga gi tawag na "Barney and Friends". Ni-bantog pud siya sa usa ka lilas. Example ani kay "Camp Rock", "Sonny with a Chance" ug "Princess Protection Program". Ni-apil pud siya sa ubang organisasyon didto sa ilaha. Ni number 2 ang album nga "Don't Forget" nga gi-pagawas atung Setyembre 23, 2008 sa Billboard 200, nga ni-baligya ug 89,000 ka hulad sa kinaunhang bulan. Ni-certified Gold ang album sa RIAA. Ang iya ikaduwa nga album nga "Here We Go Again" kay ni number one sa Billboard 200. Ang iyang album nga "Unbroken" nga napagawas atong Setyember 20, 2011 kay ni-abot sa number four sa Billboard 200. == Biograpiya == [[Payl:Jonas Brothers and Demi Lovato.jpg|thumb|200px|right|Ang Jonas Brother ug si Demi Lovato]] Na-anak si Lovato sa Albuquerque, New Mexico atung Agosto 20, 1992, ug gi-padako didto sa Dallas, Texas.<ref name="WP">{{cite news|author=Laura Yao|date=2008-06-21|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/20/AR2008062003077_pf.html | title=Disney Demi-Goddess| work=[[Washington Post]] | accessdate=2008-12-22}}</ref>. Usa siya ka Mexican, Irish, ug Italian "descent"<ref name="Biography Today">{{cite book |last=|first=|title=Biography Today|url=https://archive.org/details/biographytodaypr0000unse|year=2009|page=[https://archive.org/details/biographytodaypr0000unse/page/103 103]|publisher=Omnigraphics|location=Detroit, Michigan |isbn=978-0-7808-1052-5}}</ref><ref name="ref091">{{cite news|last=Caramanica|first=Jon|coauthors=|title=Tween Princess, Tweaked|pages=|publisher=New York Times|date=2009-07-15|url=http://www.nytimes.com/2009/07/19/arts/music/19cara.html?pagewanted=2|accessdate=2009-11-04}}</ref><ref name="ref092">{{cite news|last=Huff|first=Richard|coauthors=|title='Camp Rock' film could make Demi Lovato a star|pages=|publisher=New York Daily News|date=2008-06-19|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/2008/06/20/2008-06-20_camp_rock_film_could_make_demi_lovato_a_.html|accessdate=2009-11-04}}</ref> Iyang magulang kay si Dallas Lovato, ug usa ka half-sister nga si Madison de la Garza.<ref name="WP" />. Nakabalo si Demi Lovato sa pagamit sa piano atong seven years old pa siya<ref>"Biography Today", p.105</ref>. Iyang mama kay usa sad ka maghuhuni pariha niya<ref>{{cite web |url=http://www.dallascowboyscheerleaders.com/history/watn.cfm?id=F6337218-D0CB-3383-352D6DD803C5A683 |title=Dianna Hart DeLaGarza |work=Dallas Cowboys Cheerleaders |date= }}</ref>. Naapil pud siya sa usa ka salida nga "Barney and Friends" sa season 7 ug season 8<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/2008/06/20/2008-06-20_camp_rock_film_could_make_demi_lovato_a_.html|title=What could happen to Lovato because of the Camp Rock film|publisher=www.nydailynews.com|accessdate=2008-07-13 | location=New York | date=2008-06-19}}</ref>. Sa usa niya ka interview sa Ellen, iya gi-ingon nga na-apil pud daw siya sa ilang gi-tawag nga "Bullying" atong ni-abot siya ug ikapito nga grado<ref>{{cite web |date=2009-05-16 |url=http://www.usmagazine.com/news/demi-lovato-i-was-bullied |title=Demi Lovato: I was Bullied! |work=US Magazine |accessdate=2009-05-16}}</ref>. Iyang gi-ingon nga ang "Bullying" daw kay usa kapait nga nagama sa iyaha atung bata pa siya, pagkahuman atu iyang mama ni-sugot nga mu "Home-School Education" na lang siya<ref>{{cite news |last=Yao |first=Laura |date=2009-05-16 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/20/AR2008062003077_pf.html |title=Disney Demi-Goddess |work=The Washington Post |accessdate=2009-05-16}}</ref>. Nakakuha ug highschool diploma si Lovato atong Abril sa 2009<ref>{{cite web|url=http://www.disneydreaming.com/2009/04/23/demi-lovato-graduates-high-school/ |title=Demi Lovato Graduates High School |publisher=Disney Dreaming |date=2009-04-23 |accessdate=2011-07-27}}</ref>. Paghuman atu, nahimu siya ug spokesperson laban sa bullying PACER ug iya gi ingon ang iyang experience sa usa ka TV series nga "America's Next Top Model"<ref>{{cite web|url=http://oceanup.com/2010/09/02/demi-lovato-americas-next-top-model |title=Demi Lovato America's Next Top Model |publisher=oceanUP.com |date= |accessdate=2011-07-27}}</ref> ug sa CNN<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/ddlovato/status/23240015158 |title=Twitter / demetria lovato: About to go live on CNN to |publisher=Twitter.com |date=2010-09-07 |accessdate=2011-07-27}}</ref>. * [http://www.demilovatofans.com.ar/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801050340/http://www.demilovatofans.com.ar/ |date=2013-08-01 }} == Karera == === 2007–09: Camp Rock, Don't Forget ug Sonny with a Chance === [[Payl:Emotional. Pink. Um... I'm bad at titles. help?.jpg|thumb|200px|right|Demi Lovato]] [[Payl:DemiLovatoSep10 7.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] Atung summer sa 2007, ni-audition si Demi Lovato para usa ka TV Film nga gi tawag nga "Camp Rock" ug usa ka TV Series nga gi pangalan ug "Sonny With A Chance", sa usa ra ka adlaw, iya nakuha ang major role sa iyang gi-auditionan<ref name="Victoria">{{cite news|url=http://www.victoriaadvocate.com/news/2009/jun/22/bc-mus-demilovatoaa-_-entertainment/?entertainment&national-entertainment|title=Disney singing sensation Demi Lovato ready for new album, first tour as headliner|last=Moser|first=John J.|work=[[The Victoria Advocate]]|publisher=Victoria Advocate Publishing Co.|accessdate=2011-07-20|date=2009-06-22}}</ref>. Usa ra ka tape ang gi-hatag niya atung pag-audition niya sa Camp Rock. Si Gary Marsh, and presidente sa Disney Entertainment ni ingon kung pwede ba siya mu-kanta<ref name="Reuters">{{Cite web|url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE54R3EQ20090528?feedType=RSS&feedName=entertainmentNews|title=Born to Run? Teen star Demi Lovato launches tour|date=2009-05-28|publisher=Reuters|accessdate=2009-05-29}}</ref>. Ni kanta siya sa usa ka kanta ni Christina Aguilera nga gitawag ug "Ain't No Other Man", ug ang Senior Vice President sa Hollywood Records nga si Bob Cavallo, ni-ingon nga '''(English)''' - ''"Jaws Just Dropped"''<ref name="Reuters"/><ref name="Reuters"/>, ug usa record deal sa Hollywood Records ang gi-paabot didto kay Lovato<ref name="Victoria"/>. Sa Camp Rock, iyang role kay si "Mitchie Torres". Ang salida kay napagawas atung Hunyo 20, 2008 sa US nga ni abot ug 8.9 M. ang ni lantaw<ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2008/06/high-ratings-fo.html |title=High ratings for 'Camp Rock,' the Disney Channel's Jonas Brothers movie &#124; Show Tracker &#124; Los Angeles Times |publisher=Latimesblogs.latimes.com |date=2008-06-21 |accessdate=2010-03-10}}</ref>. Sa salida, ni-kanta siya upat ka orihinal nga kanta, apil ang "This Is Me"<ref>{{cite web|url=http://www.amazon.com/dp/B0017LFKMO |title=Camp Rock: Original Television Soundtrack: Music |publisher=Amazon.com |date= |accessdate=2010-03-10}}</ref>. Ang kanta ni-abot ug Number 4 sa Billboard Hot 100. Ang album niya nga "Don't Forget" kay gi pagawas atung 2008. Ang album kay gi ''co-written'' ni Joe Jonas. Sila duwa ni co-wrote sa 10 kabuok nga kanta sa album<ref name="thrilling tweens">{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2008/06/15/music-jonas-dc-idUSN1541696620080615|title=Jonas Brothers thrilling tweens|last=Donahue|first=Amy|publisher=Reuters Group Limited|date=2008-06-15|accessdate=2011-07-07}}</ref>. Ang album kay ni abot ug 500,000 records sa US<ref>{{cite web|url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=demi%20lovato&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2011&sort=Artist&perPage=25 |title=Gold & Platinum – April 2, 2011 |publisher=RIAA |date= |accessdate=2011-04-03}}</ref>. Ang 3 sa kanta sa iyang album kay ni uso. Ang mas ni-uso kay ang soundtrack title sa iyang gi-apilan nga salida nga "Sonny With a Chance" nga ni-abot sa Top 40 nga kanta sa US<ref>{{cite news | author =Matt Mitovich | title = Is Disney Channel's Molly the New Miley? | work =Today’s News: Our Take | publisher =TV Guide | date =2008-05-21 | url = http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-News-Blog/Todays-News/Disneys-Miley-Cyrus/800040167/ | accessdate =2008-05-22}}</ref>. Iyang role didto kay si Sonnie Munroe. Pagkahuman kay ni-arte napud siya sa usa ka salida nga gitawag ug "Princess Protection Program" nga iyang role kay si ''Princess Rosalinda'' nga gipagawas sa Disney Channel<ref>{{cite web|url=http://www.etonline.com/news/2008/08/64623/index.html|title=Disney Darlings: Selena Gomez and Demi Lovato|date=2008-08-22|accessdate=2008-11-09}}</ref>. Ni apil pud si Demi Lovato sa organisasyong gi tawag ug "Disney's Friends for Change", usa ka organisasyon nga ga-himu ug "environmentally-friendly behavior"<ref name="Disneycharity">{{cite web |url=http://disney.go.com/disneygroups/friendsforchange/#/disneygroups/friendsforchange/ |work=[[Disney]].go.com |title=Friends For Change: Disney Groups |accessdate=2009-10-21}}</ref>. Ni-pagawas ug kanta si Demi ug uban pang artista ug kanta nga gi ngalan ug "Send It On", usa ka charity nga kanta nga gihimo og dugokang awit sa organisasyon<ref name="pressrelease">{{cite press release|url=http://www.disneychannelmedianet.com/DNR/2009/doc/Send_It_On_Disneys_Friends_for_Change%20_081909.doc|title="Send It On", an anthem by the world's biggest teen stars, Miley Cyrus, Jonas Brothers, Selena Gomez and Demi Lovato, for Disney's "Friends For Change: Project Green", will debut on Radio Disney, Disney Channel, disney.com and iTunes|date=2009-08-06|publisher=[[Disney Channel]]|accessdate=2009-08-20|format=DOC}}</ref><ref name="iTunes">{{cite web|url=http://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewAlbum?id=325770503&s=143441|title=Send It On (feat. Demi Lovato, Jonas Brothers, Miley Cyrus & Selena Gomez) – Single|publisher=Apple Inc.|work=iTunes Store|date=2009-08-11|accessdate=2009-08-20}}</ref>. === 2009–10: ''Here We Go Again'', ''Camp Rock 2'' ug personal nga kalisod === [[Payl:Demi Lovato crop.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] [[Payl:Demi Lovato - Los Angeles perfomance.png|thumb|250px|left|Demi Lovato]] [[Payl:Mike, Demi, Kevin & Drew.jpg|thumb|right|Demi Lovato]] [[Payl:Demi Lovato cropped 2.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] Si Demi Lovato kay ni-himu ug tour nga gi-ngalang "Demi Lovato Summer Tour 2009" para-ipromote iyang ikaduwa nga album nga "Here We Go" Again nga gipagawas atong 2009.<ref>{{cite web|last=Rizzo |first=Monica |url=http://www.people.com/people/article/0,,20272598,00.html |title=Demi Lovato Launches Summer Tour – Music News, Demi Lovato |publisher=People.com |date=2009-04-15 |accessdate=2010-03-10}}</ref> Ang album kay ni abot ug number 1 sa Billboard 200<ref>{{cite web|last=Kaufman |first=Gil |url=http://www.mtv.com/news/articles/1617173/20090729/lovato__demi.jhtml |title=Demi Lovato Achieves First #1 Debut With Here We Go Again |publisher=Mtv.com |date=2009-07-29 |accessdate=2010-03-10}}</ref>. Ang genre sa album kay "Acoustic", pariha sa mga kanta ni John Mayer<ref name="demionalbum">{{cite web|url=http://www.sugarslam.com/demi-lovato-on-second-album/|title=Demi Lovato on second album|first=Chelsea|date=2009-01-28|publisher=Sugar Slam|accessdate=2009-06-13}}</ref>. Nakadawat ug mga reviews si Demi gikan sa mga critics<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/music/artists/lovatodemi/herewegoagain |title='&#39;Here We Go Again'&#39; (2009): Reviews |publisher=Metacritic.com |date= |accessdate=2011-07-27}}</ref>. Gi tawag si Demi sa Billboard ug '''"English"''' - "a natural talent who could really take flight after outgrowing Disney."<ref name="billboardreview">{{cite web|url=http://www.billboard.com/bbcom/reviews-album/here-we-go-again-1003994930.story|title=Billboard.com – Here We Go Again|last=Mason|first=Kerri|publisher=Billboard.com|date=2009-07-25|accessdate=2009-08-03|archiveurl=http://web.archive.org/20090722005135/www.billboard.com/bbcom/reviews-album/here-we-go-again-1003994930.story|archivedate=2009-07-22}} </ref>. Ang Allmusic, ila gi-number 1 ang album ug ilang gi tawag nga one of the best pop albums of 2009.<ref>{{cite web|url=http://blog.allmusic.com/2009/12/17/allmusics-favorite-pop-albums-of-2009/ |title=AllMusic's Favorite Pop Albums of 2009 |publisher=Blog.allmusic.com |date=2009-12-17 |accessdate=2011-07-27}}</ref>. Gi-pagawas dayun ang kantang "Here We Go Again" nga ni abot ug Top 15 sa Billboard<ref name="hwgaplanetpremiere">{{cite web|url=http://radio.disney.go.com/music/planet_premiere.html|title=Radio Disney Planet Premiere – Here We Go Again|date=06-12-2009|publisher=Radio Disney|accessdate=2009-06-13}}</ref><ref>http://www.billboard.com/#/artist/demi-lovato/chart-history/1011430</ref>. Ang usa niya ka single nga "Remember December" kay ni abot ug number 6 sa Billboard. Sa Setyembre sa 2009, ni-arte napud siya para sa "Camp Rock 2:The Final Jam", nga ni abot ug 8M. ka tawo ang ni-lantaw sa <ref>{{cite web|last=Vena |first=Jocelyn |url=http://www.mtv.com/news/articles/1637866/20100427/jonas_brothers.jhtml |title='Camp Rock 2: The Final Jam' Premieres September 3 On Disney Channel – Movie News Story &#124; MTV Movie News |publisher=Mtv.com |date=2010-04-27 |accessdate=2010-05-14}}</ref><ref>{{cite web|last=Vena |first=Jocelyn |title=Camp Rock 2: The Final Jam Premier Had 8 Million Viewers |url=http://www.bsckids.com/2010/09/camp-rock-2-the-final-jam-premier-had-8-million-viewers/}}</ref>salida. Atung January sa 2010, usa siya ka artista nga na-featured sa Public Service Announcement sa Voto Latino<ref>{{cite web|url=http://demilovatodaily.com/news.php?start_from=232&ucat=&archive=&subaction=&id=& |title=Voto Latino campaign, January 10, 2010 |publisher=demilovatodaily.com |date= |accessdate=2011-12-3}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.votolatino.org/becounted/psa/ |title=PSA &#124; Voto Latino – Be Counted...Represent! |publisher=Voto Latino |date=2010-01-05 |accessdate=2010-05-14}}</ref>. Ni-balik si Lovato para mu-film usab para sa ikaduwa nga season sa "Sonny With a Chance" ug ni-arte usab sa usa ka TV Show nga "Grey's Anatomy"<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/ddlovato/status/11265427379 |title=Twitter / demetria lovato: For all of you amazing pat |publisher=Twitter.com |date= |accessdate=2010-05-14}}</ref>. Si Demi kay ni date kay Joe Jonas, nga iya una nga nakilala sa "Camp Rock"<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20351501,00.html|title=Demi Lovato Confirms She's Dating Joe Jonas|last=Cotlier|first=Sharon|date=2010-03-13|work=[[People (magazine)|People]]|accessdate=2010-03-13}}</ref>. Nag-bulag sila atung May. Si Lovato kay naka-sulay na sa iyang first post-rehab interview sa ABC, nga gipagawas didto sa Good Morning America ug 20/20. Sa iyang interview, iya gi-tug-an nga nag-patambal siya para sa iyang "Bulimia". Ang kani nga isyu kay tungod kay sa iyang concerts nga wala siya ga-kaun, ug ni sulay ug self-medication. Pagkahuman sa iyang self-medication iyang gi-ingon nga, '''English''' - "I'm not gonna lie. I was self-medicating. I was doing things like drinking and using [drugs], like a lot of teens do to numb their pain."<ref>{{cite web|title=Demi Lovato Exclusive Interview|url=http://www.seventeen.com/entertainment/features/exclusive-interview-demi-lovato#fbIndex1|publisher=Seventeen|date=2012-01-04}}</ref><ref name=abc>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20481924,00.html| title=Demi Lovato: I Had a Nervous Breakdown|publisher=People|date=2011-04-14 |accessdate=2011-04-19| author=Stephen Silverman}}</ref><ref>{{cite web|title='Disney' Star Demi Lovato: I'm Bipolar|url=http://www.foxnews.com/entertainment/2011/04/20/disney-star-demi-lovato-im-bipolar/|publisher=Fox News|date=2011-04-20}}</ref> === 2011–present: ''Unbroken'' === [[Payl:Whos That Boy Demi Lovato.jpg|thumb|right|220px|Lovato ga kanta didto sa [[Club Nokia]], 2011]] Ni-balik si Demi Lovato para sa iyang ikatulo nga album nga gi ngalang "Unbroken" pero na-delay tungod kay emotional pa siya ato nga mga adlawa. Atung April 2011, iya gi-kumpirma nga dili na siya mu-balik para mu-film sa 'Sonny With a Chance', ug mu-focus na lang sa iyang karera sa musika, ug ni-ingon nga '''(English)''' - "it's kind of sad for me that a chapter of my life has ended but there couldn't be a better time for me to move on...I don't think going back to ''Sonny'' would be healthy for my recovery...Being in front of a camera would make me nervous."<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20483103,00.html| title=Demi Lovato Is Leaving Sonny with a Chance |publisher=People |date=2011-04-19 |accessdate=2011-04-19| author=Sharon Cotliar}}</ref> Nahimu pud dayon siya sa usa ka contributor sa Seventeen Magazine<ref>{{cite web|url=http://www.seventeen.com/health/tips/demi-lovato-hub| title=Demi Lovato Opens Up About the Pressure to Be Perfect |publisher=Seventeen|date=2011-04-19|accessdate=2011-04-19}}</ref>. [[Payl:All Night Long Demi Lovato - crop.jpg|thumb|200px|right|Demi Lovato]] Ang album niya kay napagawas atung Setyembre 20, 2011<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/#!/ddlovato/status/101736037281308673|title=Twitter / demetria lovato: #UNBROKEN !!!!!!!!!!!! |publisher=Twitter.com |date=2011-08-11|accessdate=2011-08-11}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1667730/demi-lovato-new-album-september.jhtml |title=Demi Lovato To Release New Album September 20 |last=Dinh |first=James |publisher=MTV.com |date=2011-07-22 |accessdate=2011-07-22}}</ref>. Ni-sugod siya sa iyang album atong July 30, 2010<ref>{{cite web|url=http://www.allheadlinenews.com/articles/7019468542 |title=Demi Lovato Talks "Camp Rock 2" Tour, New Album, And Joe Jonas &#124; AHN |publisher=Allheadlinenews.com |date=2010-08-02 |accessdate=2010-08-25}}</ref>. Pagkahuman sa iyang pagpatambal, ganahan si Timbaland nga maka-trabaho si Demi Lovato<ref>{{cite web|last=Dinh |first=James |url=http://www.mtv.com/news/articles/1655705/Timbaland-Demi-Lovato-Collaboration.jhtml |title=Timbaland Reaches Out To Demi Lovato For A Collaboration |publisher=MTV |date=2011-01-11 |accessdate=2011-07-27}}</ref> ug iyang gi kumpirma ang gi-hisgut ni Timbaland. Ang una nga single sa album kay ang "Skyscraper"<ref>{{cite web|last=Gilmore|first=Story|title=Demi Lovato's New Single, "Skyscraper," To Premiere Tuesday|url=http://neonlimelight.com/2011/07/08/demi-lovatos-new-single-%E2%80%9Cskyscraper%E2%80%9D-to-premiere-tuesday/|publisher=Neon Limelight|date=2011-07-08|accessdate=2011-07-12}}</ref> nga ni abot sa Top 10 sa Billboard<ref>{{cite web|last=Trust|first=Gary|title=Demi Lovato's 'Skyscraper' Soars Into Billboard Hot 100's Top 10|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/genre/rock-and-pop/demi-lovato-s-skyscraper-soars-into-billboard-1005286532.story|publisher=Billboard|date=2011-07-20|accessdate=2011-08-22}}</ref>. Ni kanta si Demi sa National Anthem para sa Game 5 sa 2011 World Series<ref>{{cite web|last=Finn|first=Natalie|title=Demi Lovato Sings the National Anthem: How Did She Do? Read more: http://www.eonline.com/news/demi_lovato_sings_national_anthem_how/271334#ixzz1brb9dNvE|url=http://www.eonline.com/news/demi_lovato_sings_national_anthem_how/271334|publisher=[[E!]] Online|accessdate=26 October 2011}}</ref> atung Oktubre 24 sa 2011. == Filmograpiya == {| class="wikitable" |- ! colspan="4" |Mga Salida |- ! Tuig ! style="width:170px;"| Pangalan ! style="width:150px;"| Role ! Nota |- |2008 |''Camp Rock'' | Mitchie Torres |- |rowspan=2|2009 |''Jonas Brothers: The 3D Concert Experience'' |Sarili |- |''Princess Protection Progra]'' |Princess Rosalinda |- |2010 |''Camp Rock 2: The Final Jam'' |Mitchie Torres |- ! colspan="4"|Mga TV Shows |- ! Tuig ! Pangalan ! Role ! Nota |- |2002–2003 |''Barney & Friends'' |Angela |- |rowspan=2|2006 |''Prison Break'' |Danielle Curtin |(1 episode) |- |''Split Ends (U.S. TV series)|Split Ends'' |Sarili |1 episode |- |rowspan="2"| 2008 |''Just Jordan'' |Nicole |(1 episode) "[[Just Jordan#Season 2: 2007-2008|Slippery When Wet]]" |- |''Studio DC: Almost Live'' |Sarili |- |2009–2010 |''[[Sonny with a Chance]]'' |Allison "Sonny" Munroe |- || 2010 |''[[Grey's Anatomy]]'' |Hayley May |(1 episode) "Shiny Happy People"<br />[[People's Choice Awards]] Favorite TV Guest Star |- |2010–2011 |''[[Extreme Makeover: Home Edition]]'' |Sarili |(2 episodes) "Williams Family" ug "Walker Family, Part 2" |- || 2011 | ''[[Keeping Up with the Kardashians]]'' |Sarili |Uncredited (bisita sa wedding ni Kim Kardashian) |- || 2012-2013 | ''[[The X Factor]]'' | Judge |} == Discograpiya == *2008: ''Don't Forget'' *2009: ''Here We Go Again'' *2011: ''Unbroken'' *2013: ''DEMI'' == Mga kasayuran == {{Commonscat|Demi Lovato}} {{reflist|30em}} [[Kategoriya:Mga Amerikanong maghuhuni]] [[Kategoriya:Mga mag-aawit nga Amerikano]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1992]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Agosto 20]] bbtc7anks77berfoilwiffrkdkpwva5 37021069 37021068 2026-05-15T23:46:49Z Mutark2026 142843 pagsumpay "Barney & Friends" 37021069 wikitext text/x-wiki {{Infobox tawo/Wikidata | fetchwikidata = ALL | refs = yes }} [[Payl:DemiLovatoApr09.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] [[Payl:Demi Lovato Signature.svg|thumb|200px|left|'''Demi Lovato Signature''']] '''Si Demetria Devonne''' "'''Demi'''" '''Lovato''' (natawo atong Agosto 20, 1992) usa ka artista ug maghuhuni gikan didto sa [[Tinípong Bángsà|America]]. Nibantog siya sa iyang bahin sa usa ka paundayag nga gi tawag na "[[Barney & Friends]]". Ni-bantog pud siya sa usa ka lilas. Example ani kay "Camp Rock", "Sonny with a Chance" ug "Princess Protection Program". Ni-apil pud siya sa ubang organisasyon didto sa ilaha. Ni number 2 ang album nga "Don't Forget" nga gi-pagawas atung Setyembre 23, 2008 sa Billboard 200, nga ni-baligya ug 89,000 ka hulad sa kinaunhang bulan. Ni-certified Gold ang album sa RIAA. Ang iya ikaduwa nga album nga "Here We Go Again" kay ni number one sa Billboard 200. Ang iyang album nga "Unbroken" nga napagawas atong Setyember 20, 2011 kay ni-abot sa number four sa Billboard 200. == Biograpiya == [[Payl:Jonas Brothers and Demi Lovato.jpg|thumb|200px|right|Ang Jonas Brother ug si Demi Lovato]] Na-anak si Lovato sa Albuquerque, New Mexico atung Agosto 20, 1992, ug gi-padako didto sa Dallas, Texas.<ref name="WP">{{cite news|author=Laura Yao|date=2008-06-21|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/20/AR2008062003077_pf.html | title=Disney Demi-Goddess| work=[[Washington Post]] | accessdate=2008-12-22}}</ref>. Usa siya ka Mexican, Irish, ug Italian "descent"<ref name="Biography Today">{{cite book |last=|first=|title=Biography Today|url=https://archive.org/details/biographytodaypr0000unse|year=2009|page=[https://archive.org/details/biographytodaypr0000unse/page/103 103]|publisher=Omnigraphics|location=Detroit, Michigan |isbn=978-0-7808-1052-5}}</ref><ref name="ref091">{{cite news|last=Caramanica|first=Jon|coauthors=|title=Tween Princess, Tweaked|pages=|publisher=New York Times|date=2009-07-15|url=http://www.nytimes.com/2009/07/19/arts/music/19cara.html?pagewanted=2|accessdate=2009-11-04}}</ref><ref name="ref092">{{cite news|last=Huff|first=Richard|coauthors=|title='Camp Rock' film could make Demi Lovato a star|pages=|publisher=New York Daily News|date=2008-06-19|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/2008/06/20/2008-06-20_camp_rock_film_could_make_demi_lovato_a_.html|accessdate=2009-11-04}}</ref> Iyang magulang kay si Dallas Lovato, ug usa ka half-sister nga si Madison de la Garza.<ref name="WP" />. Nakabalo si Demi Lovato sa pagamit sa piano atong seven years old pa siya<ref>"Biography Today", p.105</ref>. Iyang mama kay usa sad ka maghuhuni pariha niya<ref>{{cite web |url=http://www.dallascowboyscheerleaders.com/history/watn.cfm?id=F6337218-D0CB-3383-352D6DD803C5A683 |title=Dianna Hart DeLaGarza |work=Dallas Cowboys Cheerleaders |date= }}</ref>. Naapil pud siya sa usa ka salida nga "Barney and Friends" sa season 7 ug season 8<ref>{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/2008/06/20/2008-06-20_camp_rock_film_could_make_demi_lovato_a_.html|title=What could happen to Lovato because of the Camp Rock film|publisher=www.nydailynews.com|accessdate=2008-07-13 | location=New York | date=2008-06-19}}</ref>. Sa usa niya ka interview sa Ellen, iya gi-ingon nga na-apil pud daw siya sa ilang gi-tawag nga "Bullying" atong ni-abot siya ug ikapito nga grado<ref>{{cite web |date=2009-05-16 |url=http://www.usmagazine.com/news/demi-lovato-i-was-bullied |title=Demi Lovato: I was Bullied! |work=US Magazine |accessdate=2009-05-16}}</ref>. Iyang gi-ingon nga ang "Bullying" daw kay usa kapait nga nagama sa iyaha atung bata pa siya, pagkahuman atu iyang mama ni-sugot nga mu "Home-School Education" na lang siya<ref>{{cite news |last=Yao |first=Laura |date=2009-05-16 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/20/AR2008062003077_pf.html |title=Disney Demi-Goddess |work=The Washington Post |accessdate=2009-05-16}}</ref>. Nakakuha ug highschool diploma si Lovato atong Abril sa 2009<ref>{{cite web|url=http://www.disneydreaming.com/2009/04/23/demi-lovato-graduates-high-school/ |title=Demi Lovato Graduates High School |publisher=Disney Dreaming |date=2009-04-23 |accessdate=2011-07-27}}</ref>. Paghuman atu, nahimu siya ug spokesperson laban sa bullying PACER ug iya gi ingon ang iyang experience sa usa ka TV series nga "America's Next Top Model"<ref>{{cite web|url=http://oceanup.com/2010/09/02/demi-lovato-americas-next-top-model |title=Demi Lovato America's Next Top Model |publisher=oceanUP.com |date= |accessdate=2011-07-27}}</ref> ug sa CNN<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/ddlovato/status/23240015158 |title=Twitter / demetria lovato: About to go live on CNN to |publisher=Twitter.com |date=2010-09-07 |accessdate=2011-07-27}}</ref>. * [http://www.demilovatofans.com.ar/ Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801050340/http://www.demilovatofans.com.ar/ |date=2013-08-01 }} == Karera == === 2007–09: Camp Rock, Don't Forget ug Sonny with a Chance === [[Payl:Emotional. Pink. Um... I'm bad at titles. help?.jpg|thumb|200px|right|Demi Lovato]] [[Payl:DemiLovatoSep10 7.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] Atung summer sa 2007, ni-audition si Demi Lovato para usa ka TV Film nga gi tawag nga "Camp Rock" ug usa ka TV Series nga gi pangalan ug "Sonny With A Chance", sa usa ra ka adlaw, iya nakuha ang major role sa iyang gi-auditionan<ref name="Victoria">{{cite news|url=http://www.victoriaadvocate.com/news/2009/jun/22/bc-mus-demilovatoaa-_-entertainment/?entertainment&national-entertainment|title=Disney singing sensation Demi Lovato ready for new album, first tour as headliner|last=Moser|first=John J.|work=[[The Victoria Advocate]]|publisher=Victoria Advocate Publishing Co.|accessdate=2011-07-20|date=2009-06-22}}</ref>. Usa ra ka tape ang gi-hatag niya atung pag-audition niya sa Camp Rock. Si Gary Marsh, and presidente sa Disney Entertainment ni ingon kung pwede ba siya mu-kanta<ref name="Reuters">{{Cite web|url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE54R3EQ20090528?feedType=RSS&feedName=entertainmentNews|title=Born to Run? Teen star Demi Lovato launches tour|date=2009-05-28|publisher=Reuters|accessdate=2009-05-29}}</ref>. Ni kanta siya sa usa ka kanta ni Christina Aguilera nga gitawag ug "Ain't No Other Man", ug ang Senior Vice President sa Hollywood Records nga si Bob Cavallo, ni-ingon nga '''(English)''' - ''"Jaws Just Dropped"''<ref name="Reuters"/><ref name="Reuters"/>, ug usa record deal sa Hollywood Records ang gi-paabot didto kay Lovato<ref name="Victoria"/>. Sa Camp Rock, iyang role kay si "Mitchie Torres". Ang salida kay napagawas atung Hunyo 20, 2008 sa US nga ni abot ug 8.9 M. ang ni lantaw<ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2008/06/high-ratings-fo.html |title=High ratings for 'Camp Rock,' the Disney Channel's Jonas Brothers movie &#124; Show Tracker &#124; Los Angeles Times |publisher=Latimesblogs.latimes.com |date=2008-06-21 |accessdate=2010-03-10}}</ref>. Sa salida, ni-kanta siya upat ka orihinal nga kanta, apil ang "This Is Me"<ref>{{cite web|url=http://www.amazon.com/dp/B0017LFKMO |title=Camp Rock: Original Television Soundtrack: Music |publisher=Amazon.com |date= |accessdate=2010-03-10}}</ref>. Ang kanta ni-abot ug Number 4 sa Billboard Hot 100. Ang album niya nga "Don't Forget" kay gi pagawas atung 2008. Ang album kay gi ''co-written'' ni Joe Jonas. Sila duwa ni co-wrote sa 10 kabuok nga kanta sa album<ref name="thrilling tweens">{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2008/06/15/music-jonas-dc-idUSN1541696620080615|title=Jonas Brothers thrilling tweens|last=Donahue|first=Amy|publisher=Reuters Group Limited|date=2008-06-15|accessdate=2011-07-07}}</ref>. Ang album kay ni abot ug 500,000 records sa US<ref>{{cite web|url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&action=&title=&artist=demi%20lovato&format=&debutLP=&category=&sex=&releaseDate=&requestNo=&type=&level=&label=&company=&certificationDate=&awardDescription=&catalogNo=&aSex=&rec_id=&charField=&gold=&platinum=&multiPlat=&level2=&certDate=&album=&id=&after=&before=&startMonth=1&endMonth=1&startYear=1958&endYear=2011&sort=Artist&perPage=25 |title=Gold & Platinum – April 2, 2011 |publisher=RIAA |date= |accessdate=2011-04-03}}</ref>. Ang 3 sa kanta sa iyang album kay ni uso. Ang mas ni-uso kay ang soundtrack title sa iyang gi-apilan nga salida nga "Sonny With a Chance" nga ni-abot sa Top 40 nga kanta sa US<ref>{{cite news | author =Matt Mitovich | title = Is Disney Channel's Molly the New Miley? | work =Today’s News: Our Take | publisher =TV Guide | date =2008-05-21 | url = http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-News-Blog/Todays-News/Disneys-Miley-Cyrus/800040167/ | accessdate =2008-05-22}}</ref>. Iyang role didto kay si Sonnie Munroe. Pagkahuman kay ni-arte napud siya sa usa ka salida nga gitawag ug "Princess Protection Program" nga iyang role kay si ''Princess Rosalinda'' nga gipagawas sa Disney Channel<ref>{{cite web|url=http://www.etonline.com/news/2008/08/64623/index.html|title=Disney Darlings: Selena Gomez and Demi Lovato|date=2008-08-22|accessdate=2008-11-09}}</ref>. Ni apil pud si Demi Lovato sa organisasyong gi tawag ug "Disney's Friends for Change", usa ka organisasyon nga ga-himu ug "environmentally-friendly behavior"<ref name="Disneycharity">{{cite web |url=http://disney.go.com/disneygroups/friendsforchange/#/disneygroups/friendsforchange/ |work=[[Disney]].go.com |title=Friends For Change: Disney Groups |accessdate=2009-10-21}}</ref>. Ni-pagawas ug kanta si Demi ug uban pang artista ug kanta nga gi ngalan ug "Send It On", usa ka charity nga kanta nga gihimo og dugokang awit sa organisasyon<ref name="pressrelease">{{cite press release|url=http://www.disneychannelmedianet.com/DNR/2009/doc/Send_It_On_Disneys_Friends_for_Change%20_081909.doc|title="Send It On", an anthem by the world's biggest teen stars, Miley Cyrus, Jonas Brothers, Selena Gomez and Demi Lovato, for Disney's "Friends For Change: Project Green", will debut on Radio Disney, Disney Channel, disney.com and iTunes|date=2009-08-06|publisher=[[Disney Channel]]|accessdate=2009-08-20|format=DOC}}</ref><ref name="iTunes">{{cite web|url=http://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewAlbum?id=325770503&s=143441|title=Send It On (feat. Demi Lovato, Jonas Brothers, Miley Cyrus & Selena Gomez) – Single|publisher=Apple Inc.|work=iTunes Store|date=2009-08-11|accessdate=2009-08-20}}</ref>. === 2009–10: ''Here We Go Again'', ''Camp Rock 2'' ug personal nga kalisod === [[Payl:Demi Lovato crop.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] [[Payl:Demi Lovato - Los Angeles perfomance.png|thumb|250px|left|Demi Lovato]] [[Payl:Mike, Demi, Kevin & Drew.jpg|thumb|right|Demi Lovato]] [[Payl:Demi Lovato cropped 2.jpg|thumb|200px|left|Demi Lovato]] Si Demi Lovato kay ni-himu ug tour nga gi-ngalang "Demi Lovato Summer Tour 2009" para-ipromote iyang ikaduwa nga album nga "Here We Go" Again nga gipagawas atong 2009.<ref>{{cite web|last=Rizzo |first=Monica |url=http://www.people.com/people/article/0,,20272598,00.html |title=Demi Lovato Launches Summer Tour – Music News, Demi Lovato |publisher=People.com |date=2009-04-15 |accessdate=2010-03-10}}</ref> Ang album kay ni abot ug number 1 sa Billboard 200<ref>{{cite web|last=Kaufman |first=Gil |url=http://www.mtv.com/news/articles/1617173/20090729/lovato__demi.jhtml |title=Demi Lovato Achieves First #1 Debut With Here We Go Again |publisher=Mtv.com |date=2009-07-29 |accessdate=2010-03-10}}</ref>. Ang genre sa album kay "Acoustic", pariha sa mga kanta ni John Mayer<ref name="demionalbum">{{cite web|url=http://www.sugarslam.com/demi-lovato-on-second-album/|title=Demi Lovato on second album|first=Chelsea|date=2009-01-28|publisher=Sugar Slam|accessdate=2009-06-13}}</ref>. Nakadawat ug mga reviews si Demi gikan sa mga critics<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/music/artists/lovatodemi/herewegoagain |title='&#39;Here We Go Again'&#39; (2009): Reviews |publisher=Metacritic.com |date= |accessdate=2011-07-27}}</ref>. Gi tawag si Demi sa Billboard ug '''"English"''' - "a natural talent who could really take flight after outgrowing Disney."<ref name="billboardreview">{{cite web|url=http://www.billboard.com/bbcom/reviews-album/here-we-go-again-1003994930.story|title=Billboard.com – Here We Go Again|last=Mason|first=Kerri|publisher=Billboard.com|date=2009-07-25|accessdate=2009-08-03|archiveurl=http://web.archive.org/20090722005135/www.billboard.com/bbcom/reviews-album/here-we-go-again-1003994930.story|archivedate=2009-07-22}} </ref>. Ang Allmusic, ila gi-number 1 ang album ug ilang gi tawag nga one of the best pop albums of 2009.<ref>{{cite web|url=http://blog.allmusic.com/2009/12/17/allmusics-favorite-pop-albums-of-2009/ |title=AllMusic's Favorite Pop Albums of 2009 |publisher=Blog.allmusic.com |date=2009-12-17 |accessdate=2011-07-27}}</ref>. Gi-pagawas dayun ang kantang "Here We Go Again" nga ni abot ug Top 15 sa Billboard<ref name="hwgaplanetpremiere">{{cite web|url=http://radio.disney.go.com/music/planet_premiere.html|title=Radio Disney Planet Premiere – Here We Go Again|date=06-12-2009|publisher=Radio Disney|accessdate=2009-06-13}}</ref><ref>http://www.billboard.com/#/artist/demi-lovato/chart-history/1011430</ref>. Ang usa niya ka single nga "Remember December" kay ni abot ug number 6 sa Billboard. Sa Setyembre sa 2009, ni-arte napud siya para sa "Camp Rock 2:The Final Jam", nga ni abot ug 8M. ka tawo ang ni-lantaw sa <ref>{{cite web|last=Vena |first=Jocelyn |url=http://www.mtv.com/news/articles/1637866/20100427/jonas_brothers.jhtml |title='Camp Rock 2: The Final Jam' Premieres September 3 On Disney Channel – Movie News Story &#124; MTV Movie News |publisher=Mtv.com |date=2010-04-27 |accessdate=2010-05-14}}</ref><ref>{{cite web|last=Vena |first=Jocelyn |title=Camp Rock 2: The Final Jam Premier Had 8 Million Viewers |url=http://www.bsckids.com/2010/09/camp-rock-2-the-final-jam-premier-had-8-million-viewers/}}</ref>salida. Atung January sa 2010, usa siya ka artista nga na-featured sa Public Service Announcement sa Voto Latino<ref>{{cite web|url=http://demilovatodaily.com/news.php?start_from=232&ucat=&archive=&subaction=&id=& |title=Voto Latino campaign, January 10, 2010 |publisher=demilovatodaily.com |date= |accessdate=2011-12-3}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.votolatino.org/becounted/psa/ |title=PSA &#124; Voto Latino – Be Counted...Represent! |publisher=Voto Latino |date=2010-01-05 |accessdate=2010-05-14}}</ref>. Ni-balik si Lovato para mu-film usab para sa ikaduwa nga season sa "Sonny With a Chance" ug ni-arte usab sa usa ka TV Show nga "Grey's Anatomy"<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/ddlovato/status/11265427379 |title=Twitter / demetria lovato: For all of you amazing pat |publisher=Twitter.com |date= |accessdate=2010-05-14}}</ref>. Si Demi kay ni date kay Joe Jonas, nga iya una nga nakilala sa "Camp Rock"<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20351501,00.html|title=Demi Lovato Confirms She's Dating Joe Jonas|last=Cotlier|first=Sharon|date=2010-03-13|work=[[People (magazine)|People]]|accessdate=2010-03-13}}</ref>. Nag-bulag sila atung May. Si Lovato kay naka-sulay na sa iyang first post-rehab interview sa ABC, nga gipagawas didto sa Good Morning America ug 20/20. Sa iyang interview, iya gi-tug-an nga nag-patambal siya para sa iyang "Bulimia". Ang kani nga isyu kay tungod kay sa iyang concerts nga wala siya ga-kaun, ug ni sulay ug self-medication. Pagkahuman sa iyang self-medication iyang gi-ingon nga, '''English''' - "I'm not gonna lie. I was self-medicating. I was doing things like drinking and using [drugs], like a lot of teens do to numb their pain."<ref>{{cite web|title=Demi Lovato Exclusive Interview|url=http://www.seventeen.com/entertainment/features/exclusive-interview-demi-lovato#fbIndex1|publisher=Seventeen|date=2012-01-04}}</ref><ref name=abc>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20481924,00.html| title=Demi Lovato: I Had a Nervous Breakdown|publisher=People|date=2011-04-14 |accessdate=2011-04-19| author=Stephen Silverman}}</ref><ref>{{cite web|title='Disney' Star Demi Lovato: I'm Bipolar|url=http://www.foxnews.com/entertainment/2011/04/20/disney-star-demi-lovato-im-bipolar/|publisher=Fox News|date=2011-04-20}}</ref> === 2011–present: ''Unbroken'' === [[Payl:Whos That Boy Demi Lovato.jpg|thumb|right|220px|Lovato ga kanta didto sa [[Club Nokia]], 2011]] Ni-balik si Demi Lovato para sa iyang ikatulo nga album nga gi ngalang "Unbroken" pero na-delay tungod kay emotional pa siya ato nga mga adlawa. Atung April 2011, iya gi-kumpirma nga dili na siya mu-balik para mu-film sa 'Sonny With a Chance', ug mu-focus na lang sa iyang karera sa musika, ug ni-ingon nga '''(English)''' - "it's kind of sad for me that a chapter of my life has ended but there couldn't be a better time for me to move on...I don't think going back to ''Sonny'' would be healthy for my recovery...Being in front of a camera would make me nervous."<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20483103,00.html| title=Demi Lovato Is Leaving Sonny with a Chance |publisher=People |date=2011-04-19 |accessdate=2011-04-19| author=Sharon Cotliar}}</ref> Nahimu pud dayon siya sa usa ka contributor sa Seventeen Magazine<ref>{{cite web|url=http://www.seventeen.com/health/tips/demi-lovato-hub| title=Demi Lovato Opens Up About the Pressure to Be Perfect |publisher=Seventeen|date=2011-04-19|accessdate=2011-04-19}}</ref>. [[Payl:All Night Long Demi Lovato - crop.jpg|thumb|200px|right|Demi Lovato]] Ang album niya kay napagawas atung Setyembre 20, 2011<ref>{{cite web|url=http://twitter.com/#!/ddlovato/status/101736037281308673|title=Twitter / demetria lovato: #UNBROKEN !!!!!!!!!!!! |publisher=Twitter.com |date=2011-08-11|accessdate=2011-08-11}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1667730/demi-lovato-new-album-september.jhtml |title=Demi Lovato To Release New Album September 20 |last=Dinh |first=James |publisher=MTV.com |date=2011-07-22 |accessdate=2011-07-22}}</ref>. Ni-sugod siya sa iyang album atong July 30, 2010<ref>{{cite web|url=http://www.allheadlinenews.com/articles/7019468542 |title=Demi Lovato Talks "Camp Rock 2" Tour, New Album, And Joe Jonas &#124; AHN |publisher=Allheadlinenews.com |date=2010-08-02 |accessdate=2010-08-25}}</ref>. Pagkahuman sa iyang pagpatambal, ganahan si Timbaland nga maka-trabaho si Demi Lovato<ref>{{cite web|last=Dinh |first=James |url=http://www.mtv.com/news/articles/1655705/Timbaland-Demi-Lovato-Collaboration.jhtml |title=Timbaland Reaches Out To Demi Lovato For A Collaboration |publisher=MTV |date=2011-01-11 |accessdate=2011-07-27}}</ref> ug iyang gi kumpirma ang gi-hisgut ni Timbaland. Ang una nga single sa album kay ang "Skyscraper"<ref>{{cite web|last=Gilmore|first=Story|title=Demi Lovato's New Single, "Skyscraper," To Premiere Tuesday|url=http://neonlimelight.com/2011/07/08/demi-lovatos-new-single-%E2%80%9Cskyscraper%E2%80%9D-to-premiere-tuesday/|publisher=Neon Limelight|date=2011-07-08|accessdate=2011-07-12}}</ref> nga ni abot sa Top 10 sa Billboard<ref>{{cite web|last=Trust|first=Gary|title=Demi Lovato's 'Skyscraper' Soars Into Billboard Hot 100's Top 10|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/genre/rock-and-pop/demi-lovato-s-skyscraper-soars-into-billboard-1005286532.story|publisher=Billboard|date=2011-07-20|accessdate=2011-08-22}}</ref>. Ni kanta si Demi sa National Anthem para sa Game 5 sa 2011 World Series<ref>{{cite web|last=Finn|first=Natalie|title=Demi Lovato Sings the National Anthem: How Did She Do? Read more: http://www.eonline.com/news/demi_lovato_sings_national_anthem_how/271334#ixzz1brb9dNvE|url=http://www.eonline.com/news/demi_lovato_sings_national_anthem_how/271334|publisher=[[E!]] Online|accessdate=26 October 2011}}</ref> atung Oktubre 24 sa 2011. == Filmograpiya == {| class="wikitable" |- ! colspan="4" |Mga Salida |- ! Tuig ! style="width:170px;"| Pangalan ! style="width:150px;"| Role ! Nota |- |2008 |''Camp Rock'' | Mitchie Torres |- |rowspan=2|2009 |''Jonas Brothers: The 3D Concert Experience'' |Sarili |- |''Princess Protection Progra]'' |Princess Rosalinda |- |2010 |''Camp Rock 2: The Final Jam'' |Mitchie Torres |- ! colspan="4"|Mga TV Shows |- ! Tuig ! Pangalan ! Role ! Nota |- |2002–2003 |''Barney & Friends'' |Angela |- |rowspan=2|2006 |''Prison Break'' |Danielle Curtin |(1 episode) |- |''Split Ends (U.S. TV series)|Split Ends'' |Sarili |1 episode |- |rowspan="2"| 2008 |''Just Jordan'' |Nicole |(1 episode) "[[Just Jordan#Season 2: 2007-2008|Slippery When Wet]]" |- |''Studio DC: Almost Live'' |Sarili |- |2009–2010 |''[[Sonny with a Chance]]'' |Allison "Sonny" Munroe |- || 2010 |''[[Grey's Anatomy]]'' |Hayley May |(1 episode) "Shiny Happy People"<br />[[People's Choice Awards]] Favorite TV Guest Star |- |2010–2011 |''[[Extreme Makeover: Home Edition]]'' |Sarili |(2 episodes) "Williams Family" ug "Walker Family, Part 2" |- || 2011 | ''[[Keeping Up with the Kardashians]]'' |Sarili |Uncredited (bisita sa wedding ni Kim Kardashian) |- || 2012-2013 | ''[[The X Factor]]'' | Judge |} == Discograpiya == *2008: ''Don't Forget'' *2009: ''Here We Go Again'' *2011: ''Unbroken'' *2013: ''DEMI'' == Mga kasayuran == {{Commonscat|Demi Lovato}} {{reflist|30em}} [[Kategoriya:Mga Amerikanong maghuhuni]] [[Kategoriya:Mga mag-aawit nga Amerikano]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1992]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Agosto 20]] 3r3m2oonb1kgjkill6v0rvtg740bawo 14 61246 37020990 1295039 2026-05-15T16:07:19Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga aktor]]: "Pilipinong" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020990 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga Pilipino]] [[Kategoriya:Mga aktor|Pilipinong]] b1ccz89h37ehwpy0fjgrhc02dwfklc2 37021011 37020990 2026-05-15T19:28:47Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor]]; added [[Category:Mga aktor sa nasud]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021011 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga Pilipino]] [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Pilipinong]] prank5llwtzt7wnq0r5mb0249lwy2yc 0 334683 37020971 35195252 2026-05-15T15:37:03Z Aspergillus kogiooccg 141796 Spring Fling 37020971 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|balyenaglumod|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Hyperoodon planifrons'' | status = LC | image = Hyperoodon planifrons.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Balyenaglumod (mamipero)|Cetacea]] | familia = [[Hyperoodontidae]] | genus = [[Hyperoodon]] | species = '''Hyperoodon planifrons''' | binomial = Hyperoodon planifrons | binomial_authority = [[William Henry Flower|Flower]], 1882 | range_map = cetacea range map Southern Bottlenose Whale.PNG | range_map_caption = | image2 = Southern bottlenose whale size.svg | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Hyperoodon burmeisterei'' <small>[[Moreno (awtor)|Moreno]], 1895</small> | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[balyenaglumod]] ang '''''Hyperoodon planifrons'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[William Henry Flower]] ni adtong 1882.<ref name = "col35489702"/> Ang ''Hyperoodon planifrons'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Hyperoodon]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Hyperoodontidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[kinaminosang kalabotan]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: *sidlakang [[Kadagatang Pasipiko]] * [[Kadagatang Indyan]] ug [[Kadagatang Pasipiko]] * [[Kadagatang Antartiko]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489702|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489702">Wilson, Don E., and F. Russell Cole (2000) , Common Names of Mammals of the World</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 10708|title= Hyperoodon planifrons|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Cetacea range map Southern Bottlenose Whale.PNG </gallery> [[Kategoriya:Balyenaglumod]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Pasipiko]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Indyan]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Antartiko]] [[Kategoriya:Hyperoodon]] s8yqoit3vsd51beg5iujbjsigbxf9ez 0 1273456 37020940 37012694 2026-05-15T13:01:37Z ~2026-29306-66 143236 37020940 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|langaw|date=2021-07}} {{Taxobox | name = ''Oscinella frit'' | status = | image = Oscinella frit.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Diptera]] | familia = [[Chloropidae]] | genus = [[Oscinella]] | species = '''Oscinella frit''' | binomial = Oscinella frit | binomial_authority = ([[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | synonyms = ''Oscinella sziladyi'' <small>[[Oswald Duda|Duda]], 1933</small><br>''Oscinella plumiseta'' <small>[[Oswald Duda|Duda]], 1933</small><br>''Oscinella nigra'' <small>[[Tucker (awtor)|Tucker]], 1908</small><br>''Oscinella nigripes'' <small>[[Gabriel Strobl|Strobl]], 1898</small><br>''Oscinella nigripes'' <small>[[Gabriel Strobl|Strobl]], 1894</small><br>''Oscinella linciplena'' <small>[[Walker (awtor)|Walker]], 1859</small><br>''Oscinella granarius'' <small>[[Curtis (awtor)|Curtis]], 1846</small><br>''Oscinella aenea'' <small>Roser, 1840</small><br>''Oscinella distincta'' <small>Roser, 1840</small><br>''Oscinella nigrimana'' <small>Roser, 1840</small><br>''Oscinella rufitarsis'' <small>[[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1838</small><br>''Oscinella brunnitarsis'' <small>Macquart, 1835</small><br>''Oscinella viridescens'' <small>Macquart, 1835</small><br>''Oscinella fumipennis'' <small>[[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1830</small><br>''Oscinella albiseta'' <small>[[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1830</small><br>''Oscinella flavipes'' <small>[[Olivier (awtor)|Olivier]], 1813</small><br>''Oscinella nigra'' <small>[[Olivier (awtor)|Olivier]], 1813</small><br>''Oscinella avenae'' <small>[[Clas Bjerkander|Bjerkander]], 1781</small><br>''Oscinella hordei'' <small>[[Clas Bjerkander|Bjerkander]], 1777</small><br>''Oscinella hordei'' <small>[[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1764</small><br>''Oscinella nigra'' <small>[[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1764</small> |status_system=}} Kaliwatan sa [[langaw]] ang '''''Oscinella frit'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758. Ang ''Oscinella frit'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oscinella]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Chloropidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * widespread Holarctic * [[Pakistan]] * [[Indya]] * [[Kanada]] * [[Alaska]] * U.S.Mexico * [[Ostralya]] ** [[Australian Capital Territory]] ** [[State of New South Wales]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 8721725|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Pape T. & Thompson F.C. (eds). (2019). Systema Dipterorum (version 2.0, Jan 2011). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[de:Fritfliege]] [[en:Oscinella frit]] [[eo:Oscinella frit]] [[et:Rootsi kärbes]] [[fi:Kahukärpänen]] [[fr:Oscinella frit]] [[ka:შვედური ბუზი]] [[nl:Fritvlieg]] [[pl:Ploniarka zbożówka]] [[ro:Oscinella frit]] [[ru:Шведская муха овсяная]] [[sl:Švedska mušica]] [[sv:Fritflugor]] [[war:Oscinella frit]] [[Kategoriya:Langaw]] [[Kategoriya:Langaw sa Pakistan]] [[Kategoriya:Langaw sa Kanada]] [[Kategoriya:Langaw sa Alaska]] [[Kategoriya:Langaw sa Ostralya]] [[Kategoriya:Langaw sa Australian Capital Territory]] [[Kategoriya:Langaw sa State of New South Wales]] [[Kategoriya:Oscinella]] [[Kategoriya:Langaw sa Indiya]] mqc0shrgqebnkif0y4hxxq571q0puzg 0 1882552 37020977 12088777 2026-05-15T15:56:25Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor sa Pilipinas]]; added [[Category:Mga Pilipinong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020977 wikitext text/x-wiki Si '''Gregg Tecson''' usa ka Sugbuanon nga aktor.<ref>{{cite web | url = http://entertainment.inquirer.net/1529/actor%E2%80%99s-life-not-easy-for-this-urian-finalist | title = Actor’s life not easy for this Urian finalist | author = delos Angeles, Edison | publisher = Inquirer Visayas | work = Editor's pick | date = 2011-05-16 | accessdate = 2013-10-08}}</ref> ==References== {{reflist}} [[Kategoriya:Mga Pilipinong aktor]] [[Kategoriya:Mga Sugboanon]] k3u68pdyszg3q407osv5deoj8ner69j 828 2796135 37021081 37019643 2026-05-16T07:18:38Z ~2026-29401-97 143276 Giway-bili ang rebisyon [[Special:Diff/37019643|37019643]] ni [[Special:Contributions/Exec8|Exec8]] ([[User talk:Exec8|Hisgot]]) 37021081 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief and map('image1') ~= '' then return map('image1') else return map('image') end end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noviewer thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'tleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'tright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">Show map of ' .. map('name') .. '</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv) return mw.html.create('div') :addClass('od') :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('font-size:' .. label_size .. '%;width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, args.label_size or 91, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p 2abhf5o686izmyk731sfb29q7v1kzde 0 2796436 37020995 27894320 2026-05-15T16:13:55Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga aktor]]; ±[[Kategoriya:Mga Amerikano]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020995 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} Si '''James Haig Adomian''' ([[Enero 31]], [[1980]]) mao ang usa ka [[Tinipong Bansa|Amerikanong]] artista. {{saha}} {{DEFAULTSORT:Adomain, James}} [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor|Adomian]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1980]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Enero 31]] r7zy110gxizrw109xsyr9ry9cltx8cw 0 3164229 37021076 30928770 2026-05-16T02:18:58Z Seav 1210 #REDIRECT [[Būd Dahu]] 37021076 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Būd Dahu]] bewpyt66187ei6fmy7jr63bo9cj4c5z 0 3164230 37021089 6291231 2026-05-16T07:59:41Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Būd Dahu]] 37021089 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Būd Dahu]] bewpyt66187ei6fmy7jr63bo9cj4c5z 0 3164231 37021088 6291232 2026-05-16T07:59:31Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Būd Dahu]] 37021088 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Būd Dahu]] bewpyt66187ei6fmy7jr63bo9cj4c5z 0 3379409 37021111 34963577 2026-05-16T11:23:46Z Qu0404 31119 /* Hiniusang Gingharian */ Buckland and Chipping 37021111 wikitext text/x-wiki {{GeoGroup}} Ang '''Buckland''' ngalan niining mga mosunod: ==Awstralya== {{Location map+|Australia |caption = Mga dapit nga gitawag Buckland sa [[Awstralya]]. |float = right |width=300 | places ={{Location map~|Australia| label = 1| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=-42.61572|long=147.71604|caption=|float=}} }} # [[Buckland (lungsod sa Awstralya)]], State of Tasmania, Glamorgan/Spring Bay, {{Coord|-42.61572|147.71604|region:AU_type:city|name=Buckland (lungsod sa Awstralya)}}<!--Geonames ID 2207995--> ==Tinipong Bansa== {{Location map+|United States |caption = Mga dapit nga gitawag Buckland sa [[Tinipong Bansa]]. |float = right |width=300 | places ={{Location map~|United States| label = 1| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=42.59231|long=-72.79176|caption=|float=}} {{Location map~|United States| label = 2| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=40.62283|long=-84.25995|caption=|float=}} {{Location map~|United States| label = 3| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=65.97895|long=-161.12622|caption=|float=}} }} # [[Buckland (lungsod sa Tinipong Bansa, Massachusetts)]], Franklin County, {{Coord|42.59231|-72.79176|region:US_type:city|name=Buckland (lungsod sa Tinipong Bansa, Massachusetts)}}<!--Geonames ID 4931627--> # [[Buckland (lungsod sa Tinipong Bansa, Ohio)]], Auglaize County, {{Coord|40.62283|-84.25995|region:US_type:city|name=Buckland (lungsod sa Tinipong Bansa, Ohio)}}<!--Geonames ID 5148619--> # [[Buckland (lungsod sa Tinipong Bansa, Alaska)]], Northwest Arctic Borough, {{Coord|65.97895|-161.12622|region:US_type:city|name=Buckland (lungsod sa Tinipong Bansa, Alaska)}}<!--Geonames ID 5858176--> ==Hiniusang Gingharian== {{Location map+|United Kingdom |caption = Mga dapit nga gitawag Buckland sa [[Hiniusang Gingharian]]. |float = right |width=300 | places ={{Location map~|United Kingdom| label = 1| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.98443|long=-0.02678|caption=|float=}} {{Location map~|United Kingdom| label = 2| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.8|long=-0.71667|caption=|float=}} {{Location map~|United Kingdom| label = 3| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.24808|long=-0.24499|caption=|float=}} {{Location map~|United Kingdom| label = 4| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.98168|long=-0.01937|caption=|float=}} {{Location map~|United Kingdom| label = 5| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.67846|long=-1.51625|caption=|float=}} {{Location map~|United Kingdom| label = 6| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.79685|long=-0.70931|caption=|float=}} {{Location map~|United Kingdom| label = 7| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=52.02544|long=-1.89821|caption=|float=}} }} # [[Buckland (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,98, long -0,03)]], {{Coord|51.98443|-0.02678|region:GB_type:city|name=Buckland (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,98, long -0,03)}}<!--Geonames ID 2654404--> # [[Buckland (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Buckinghamshire, lat 51,80, long -0,72)]], {{Coord|51.8|-0.71667|region:GB_type:city|name=Buckland (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Buckinghamshire, lat 51,80, long -0,72)}}<!--Geonames ID 2654405--> # [[Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Surrey)]], {{Coord|51.24808|-0.24499|region:GB_type:adm3rd|name=Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Surrey)}}<!--Geonames ID 7291941--> # [[Buckland and Chipping]], parokya, {{Coord|51.98168|-0.01937|region:GB_type:adm3rd|name=Buckland and Chipping}}<!--Geonames ID 7293698--> # [[Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Oxfordshire)]], {{Coord|51.67846|-1.51625|region:GB_type:adm3rd|name=Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Oxfordshire)}}<!--Geonames ID 7297006--> # [[Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Buckinghamshire, lat 51,80, long -0,71)]], {{Coord|51.79685|-0.70931|region:GB_type:adm3rd|name=Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Buckinghamshire, lat 51,80, long -0,71)}}<!--Geonames ID 7299774--> # [[Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Gloucestershire)]], {{Coord|52.02544|-1.89821|region:GB_type:adm3rd|name=Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Gloucestershire)}}<!--Geonames ID 7300625--> {{giklaro paghimo ni bot}} [[Kategoriya:Pagklaro paghimo ni bot 2015-12]] [[Kategoriya:Pagklaro paghimo ni bot Awstralya]] [[Kategoriya:Pagklaro paghimo ni bot Tinipong Bansa]] [[Kategoriya:Pagklaro paghimo ni bot Hiniusang Gingharian]] ndteeq5zwwgdul7q2tguz6u2i9cpzuc 0 3785978 37020970 20826596 2026-05-15T15:06:03Z Carsten Steger 80265 Aerial image of Weitsee inserted. 37020970 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Alemanya|date=2016-01}} {{geobox | 1 = Lake <!-- *** Header *** --> | name = Weitsee | native_name = | other_name = | category = Lanaw | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Aerial image of Weitsee (view from the southeast).jpg | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Alemanya}} | country_flag = | state = [[Bavaria]] | state_type = Estado pederal | region = | region_type = | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | river = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source_confluence = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | area = 0.45 | length = | width = | depth = | elevation = 752 | volume = | watershed = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 47.68232 | long_d = 12.56193 | timezone_label = Europe/Berlin | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | timezone = [[Central European Time|CET]] | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] }} <!--H.LK-->[[Lanaw]] ang '''Weitsee''' sa [[Alemanya]].<ref name = "gn2811608"/> Nahimutang ni sa estado pederal sa <!--ADM1-->[[Bavaria]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:500}} km sa habagatan sa [[Berlin (ulohang dakbayan)|Berlin]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:752}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Weitsee.<ref name = "gn2811608"/> Naglangkob kin og {{formatnum:0.45}} ka kilometro kwadrado. Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:1330}} ka metro ug {{formatnum:1.3 }} km sa habagatan-sidlakan sa Weitsee.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Naglukop ni og 0.7 km gikan sa amihanan ngadto sa habagatan ug 1.1 km gikan sa sidlakan ngadto sa kasadpan. {{Location map|Germany |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Weitsee sa Alemanya. | label = Weitsee|position=right|background=white|lat=47.68232|long=12.56193}} Hapit nalukop sa [[lasang]] nga [[sagolsagol]] ang palibot sa Weitsee.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:34}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Weitsee medyo gamay nga populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[klima sa kontinente]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:5}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:15}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-9}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1889}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:238}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:78}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Weitsee | -10| -8| 216 | -8| -2| 104 | -4| 2| 78 | 0| 8| 96 | 8| 15| 203 | 9| 18| 232 | 12| 18| 203 | 13| 17| 238 | 6| 16| 162 | 5| 10| 143 | -3| 2| 102 | -9| -5| 114 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2811608">[{{Geonameslink|gnid=2811608|name=weitsee}} Weitsee] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-09-06; database download sa 2015-05-23</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lanaw sa Bavaria]] {{KML|from=Alemanya/Weitsee}} 8qmumn5yxyen99g4fdfi0w2lc0how7g 0 3815831 37021095 24494586 2026-05-16T09:13:01Z Carsten Steger 80265 Aerial image of Königssee inserted. 37021095 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Alemanya|date=2016-01}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Königssee]].'' {{geobox | 1 = Lake <!-- *** Header *** --> | name = Königssee | native_name = | other_name = Konig See | category = Lanaw | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Aerial image of Königssee (view from the south).jpg | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Alemanya}} | country_flag = | state = [[Bavaria]] | state_type = Estado pederal | region = | region_type = | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | river = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source_confluence = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | area = 5.22 | length = | width = | depth = | elevation = 604 | volume = | watershed = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = | other_name2 = Koni | other_name3 = Keenigssää | lat_d = 47.55567 | long_d = 12.97802 | timezone_label = Europe/Berlin | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | timezone = [[Central European Time|CET]] | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] }} <!--H.LK-->[[Lanaw]] ang '''Königssee''' sa [[Alemanya]].<ref name = "gn2885777"/> Nahimutang ni sa estado pederal sa <!--ADM1-->[[Bavaria]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:600}} km sa habagatan sa [[Berlin (ulohang dakbayan)|Berlin]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:604}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Königssee.<ref name = "gn2885777"/> Naglangkob kin og {{formatnum:5.2}} ka kilometro kwadrado. Naglukop ni og 7.6 km gikan sa amihanan ngadto sa habagatan ug 2.5 km gikan sa sidlakan ngadto sa kasadpan. Mga lungsod sa Königssee: * [[Schönau am Königssee]] (5,319 molupyo) Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Königssee: * Mga suba: ** [[Abwärts Graben]] (<!--H.STM-->[[suba]]) ** [[Eis-Graben (suba sa Alemanya, lat 47,54, long 12,96)|Eis-Graben]] (<!--H.STM-->[[suba]]) ** [[Königsbach (suba sa Alemanya, Bavaria)|Königsbach]] (<!--H.STM-->[[suba]]) * Mga lanaw: ** [[Ober-See (lanaw sa Alemanya)|Ober-See]] (<!--H.LK-->[[lanaw]]) * Nga bato nga pormasyon: ** [[Archen Wand]] (<!--T.CLF-->[[pangpang]]) ** [[Kauner Wand]] (<!--T.CLF-->[[pangpang]]) ** [[Rabenwand]] (<!--T.CLF-->[[pangpang]]) * Kabukiran: ** [[Archenkopf (bukid)|Archenkopf]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) ** [[Burgstall Stein]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) ** [[Gotzen Berg]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) ** [[Gotzen Stein]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) ** [[Hals Köpfl]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) ** [[Mooslahner-Kopf]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) ** [[Seeaukopf]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) ** [[Simets-Berg]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) {{Location map|Germany |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Königssee sa Alemanya. | label = Königssee|position=right|background=white|lat=47.55567|long=12.97802}} Hapit nalukop sa [[lasang]] nga [[sagolsagol]] ang palibot sa Königssee.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:86}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Königssee medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[klima sa kontinente]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:1}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:13}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Pebrero, sa {{formatnum:-10}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1894}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:234}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:91}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2885777">[{{Geonameslink|gnid=2885777|name=konigssee}} Königssee] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-09-06; database download sa 2015-05-23</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Königssee|Königssee}} [[Kategoriya:Mga lanaw sa Bavaria]] [[Kategoriya:Mga lanaw sa Alemanya nga mas dako pa kay sa 5 ka mga kilometro kwadrado]] {{KML|from=Alemanya/Königssee_(lanaw_sa_Alemanya)}} hoo01i44f820lvzuiivdikqx7x036ot 0 4714295 37021115 19995536 2026-05-16T11:27:33Z Qu0404 31119 /* Hiniusang Gingharian */ Stapleford and Waterford 37021115 wikitext text/x-wiki {{GeoGroup}} Ang '''Stapleford''' ngalan niining mga mosunod: == Hiniusang Gingharian == {{Location map+|United Kingdom |caption = Mga dapit nga gitawag Stapleford sa [[Hiniusang Gingharian]]. |float = right |width=300 | places ={{Location map~|United Kingdom| label = 1| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=52.15082|long=0.16746}} {{Location map~|United Kingdom| label = 2| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=52.15519|long=0.17061}} {{Location map~|United Kingdom| label = 3| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.82922|long=-0.10719}} {{Location map~|United Kingdom| label = 4| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=53.09978|long=-0.69836}} {{Location map~|United Kingdom| label = 5| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=51.14269|long=-1.89639}} {{Location map~|United Kingdom| label = 6| mark =Blue_pog.svg|position=right|background=white|lat=52.93474|long=-1.26831}} }} # [[Stapleford (lungsod)]], Inglatera, Cambridgeshire, {{Coord|52.15082|0.16746|region:GB_type:city|name=Stapleford (lungsod)}}<!--Geonames ID 7287969--> # [[Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Cambridgeshire, lat 52,16, long 0,17)]], Inglatera, {{Coord|52.15519|0.17061|region:GB_type:adm3rd|name=Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Cambridgeshire, lat 52,16, long 0,17)}}<!--Geonames ID 7294303--> # [[Stapleford and Waterford]], parokya, Inglatera, {{Coord|51.82922|-0.10719|region:GB_type:adm3rd|name=Stapleford and Waterford}}<!--Geonames ID 7295260--> # [[Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Lincolnshire)]], Inglatera, {{Coord|53.09978|-0.69836|region:GB_type:adm3rd|name=Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Lincolnshire)}}<!--Geonames ID 7299135--> # [[Stapleford (distrito)]], Inglatera, Wiltshire, {{Coord|51.14269|-1.89639|region:GB_type:adm3rd|name=Stapleford (distrito)}}<!--Geonames ID 7300365--> # [[Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Nottinghamshire)]], Inglatera, {{Coord|52.93474|-1.26831|region:GB_type:adm3rd|name=Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Nottinghamshire)}}<!--Geonames ID 7300867--> {{giklaro paghimo ni bot}} [[Kategoriya:Pagklaro paghimo ni bot 2016-06]] [[Kategoriya:Pagklaro paghimo ni bot Hiniusang Gingharian]]<!-- --> a3w9udxuivrjk9v4paijjo0xxgi0llr 0 4720721 37021107 35036242 2026-05-16T11:16:24Z Qu0404 31119 [[Horsham (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Horsham]] 37021107 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = West Sussex | native_name = | other_name = | category = Kondado | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = West Sussex banner Balcombe Viaduct.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = Flag of West Sussex.svg | symbol = West sussex arms.svg | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 1991.00 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 770900 | population_date = 2011-12-09 | population_density = auto | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = County of West Sussex | lat_d = 51.0 | long_d = -0.41667 | elevation = 36 | population_note = <ref name = "gn2634258"/> | timezone_label = Europe/London | map2 = West Sussex UK locator map 2010.svg | iso_code = {{#property:P300}} }} <!--A.ADM2-->[[Kondado]] ang '''West Sussex''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2634258"/> Nahimutang ni sa apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:60}} km sa habagatan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:770900}} ka molupyo.<ref name = "gn2634258"/> Naglangkob kin og {{formatnum:1991}} ka kilometro kwadrado. West Sussex mopakigbahin sa usa ka utlanan sa [[East Sussex]], [[Surrey (kondado)|Surrey]], ug [[Hampshire (kondado)|Hampshire]]. Ang yuta sa West Sussex lain-lain.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} West Sussex may sa mosunod nga mga subdibisyon: * [[Chichester District]] * [[Adur District]] * [[Crawley District]] * [[Horsham District]] * [[Mid Sussex District]] * [[Worthing District]] * [[Arun District]] * [[Bersted]] * [[Burpham (parokya)|Burpham]] * [[Clapham (parokya)|Clapham]] * [[Madehurst (parokya)|Madehurst]] * [[Rustington (parokya)|Rustington]] * [[Walberton (parokya)|Walberton]] * [[Yapton (parokya)|Yapton]] * [[Bosham (parokya)|Bosham]] * [[Compton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,92, long -0,90)|Compton]] * [[East Lavington]] * [[East Wittering (parokya)|East Wittering]] * [[Ebernoe]] * [[Fittleworth (parokya)|Fittleworth]] * [[Funtington]] * [[Hunston (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex)|Hunston]] * [[Kirdford (parokya)|Kirdford]] * [[Linch]] * [[Lodsworth (parokya)|Lodsworth]] * [[Midhurst (parokya)|Midhurst]] * [[Plaistow (parokya)|Plaistow]] * [[Bramber (parokya)|Bramber]] * [[Coldwaltham (parokya)|Coldwaltham]] * [[Cowfold]] * [[Coombes]] * [[Aldingbourne]] * [[Angmering (parokya)|Angmering]] * [[Arundel (parokya)|Arundel]] * [[Eastergate]] * [[East Preston]] * [[Ford (parokya)|Ford]] * [[Houghton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,89, long -0,58)|Houghton]] * [[Kingston (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex)|Kingston]] * [[Lyminster and Crossbush]] * [[Middleton-on-Sea (parokya)|Middleton-on-Sea]] * [[Pagham (parokya)|Pagham]] * [[South Stoke (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex)|South Stoke]] * [[Appledram (parokya)|Appledram]] * [[Bepton (parokya)|Bepton]] * [[Chidham and Hambrook]] * [[Donnington (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex)|Donnington]] * [[Earnley (parokya)|Earnley]] * [[Easebourne]] * [[Lavant (parokya)|Lavant]] * [[Linchmere]] * [[Petworth (parokya)|Petworth]] * [[Selsey (parokya)|Selsey]] * [[Tangmere]] * [[West Itchenor]] * [[Woolbeding with Redford]] * [[Ashington (parokya)|Ashington]] * [[Itchingfield]] * [[Lower Beeding (parokya)|Lower Beeding]] * [[North Horsham]] * [[Warnham]] * [[Storrington and Sullington]] * [[East Grinstead (parokya)|East Grinstead]] * [[Hurstpierpoint and Sayers Common]] * [[Newtimber]] * [[Poynings (parokya)|Poynings]] * [[Bignor (parokya)|Bignor]] * [[Duncton (parokya)|Duncton]] * [[Fernhurst (parokya)|Fernhurst]] * [[North Mundham]] * [[Chichester (parokya)|Chichester]] * [[Sutton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex)|Sutton]] * [[Bury (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,92, long -0,57)|Bury]] * [[Lancing (parokya)|Lancing]] * [[Aldwick]] * [[Barnham (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex, lat 50,82, long -0,64)|Barnham]] * [[Climping]] * [[Littlehampton (parokya)|Littlehampton]] * [[Patching (parokya)|Patching]] * [[Warningcamp]] * [[Graffham (parokya)|Graffham]] * [[Harting (parokya)|Harting]] * [[Heyshott (parokya)|Heyshott]] * [[Loxwood]] * [[Northchapel]] * [[Oving (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex)|Oving]] * [[Rogate]] * [[Sidlesham]] * [[Stedham with Iping]] * [[Stoughton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,89, long -0,89)|Stoughton]] * [[Trotton with Chithurst]] * [[West Dean (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex, lat 50,92, long -0,80)|West Dean]] * [[Amberley (parokya)|Amberley]] * [[Ashurst (parokya)|Ashurst]] * [[Billingshurst (parokya)|Billingshurst]] * [[Broadbridge Heath]] * [[Colgate]] * [[Rudgwick (parokya)|Rudgwick]] * [[Rusper]] * [[Shermanbury (parokya)|Shermanbury]] * [[Slinfold (parokya)|Slinfold]] * [[Upper Beeding (parokya)|Upper Beeding]] * [[Washington (parokya)|Washington]] * [[West Grinstead (parokya)|West Grinstead]] * [[Woodmancote (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex, lat 50,93, long -0,24)|Woodmancote]] * [[Ardingly (parokya)|Ardingly]] * [[Balcombe (parokya)|Balcombe]] * [[Cuckfield (parokya)|Cuckfield]] * [[Haywards Heath (parokya)|Haywards Heath]] * [[Pyecombe]] * [[Slaugham]] * [[Worth (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 51,12, long -0,10)|Worth]] * [[Ashurst Wood]] * [[Boxgrove (parokya)|Boxgrove]] * [[Elsted and Treyford]] * [[Southwater (parokya)|Southwater]] * [[Steyning (parokya)|Steyning]] * [[Thakeham]] * [[Albourne (parokya)|Albourne]] * [[Burgess Hill (parokya)|Burgess Hill]] * [[Fulking]] * [[East Dean (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex, lat 50,91, long -0,70)|East Dean]] * [[West Chiltington (parokya)|West Chiltington]] * [[Wiston (parokya)|Wiston]] * [[Ferring (parokya)|Ferring]] * [[Horsted Keynes]] * [[Southbourne]] * [[Stopham]] * [[Upwaltham]] * [[Westbourne]] * [[West Thorney]] * [[Henfield (parokya)|Henfield]] * [[Shipley (parokya sa Hiniusang Gingharian, West Sussex)|Shipley]] * [[Bolney]] * [[Ansty and Staplefield]] * [[Turners Hill (parokya)|Turners Hill]] * [[Twineham (parokya)|Twineham]] * [[Sompting]] * [[Bognor Regis (parokya)|Bognor Regis]] * [[Felpham]] * [[Findon (parokya)|Findon]] * [[Poling (parokya)|Poling]] * [[Slindon (parokya)|Slindon]] * [[Barlavington]] * [[Birdham (parokya)|Birdham]] * [[Cocking (parokya)|Cocking]] * [[Eartham (parokya)|Eartham]] * [[Fishbourne (parokya)|Fishbourne]] * [[Lurgashall (parokya)|Lurgashall]] * [[Marden (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex)|Marden]] * [[Milland]] * [[Singleton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,91, long -0,74)|Singleton]] * [[Tillington (parokya)|Tillington]] * [[Westhampnett (parokya)|Westhampnett]] * [[West Lavington (parokya)|West Lavington]] * [[West Wittering]] * [[Wisborough Green (parokya)|Wisborough Green]] * [[Nuthurst]] * [[Parham (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex)|Parham]] * [[Pulborough (parokya)|Pulborough]] * [[Lindfield (parokya)|Lindfield]] * [[Lindfield Rural]] * [[West Hoathly]] * [[Hassocks (parokya)|Hassocks]] * [[Barnham and Eastergate]] * [[Horsham (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Horsham]] Mga lungsod sa West Sussex: * [[Crawley (lungsod)|Crawley]] * [[Worthing (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Worthing]] * [[Bognor Regis (lungsod)|Bognor Regis]] * [[Littlehampton (lungsod)|Littlehampton]] * [[Horsham (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Horsham]] * [[Burgess Hill (lungsod)|Burgess Hill]] * [[Haywards Heath (lungsod)|Haywards Heath]] * [[Chichester (kapital sa kondado)|Chichester]] * [[East Grinstead (lungsod)|East Grinstead]] * [[Shoreham-by-Sea]] * [[Lancing (lungsod)|Lancing]] * [[Rustington (lungsod)|Rustington]] * [[Broadfield]] * [[Barnham (lungsod sa Hiniusang Gingharian, West Sussex, lat 50,83, long -0,64)|Barnham]] * [[Hurstpierpoint]] * [[Selsey (lungsod)|Selsey]] * [[Worth (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 51,11, long -0,15)|Worth]] * [[Steyning (lungsod)|Steyning]] * [[Bewbush]] * [[Southwater (lungsod)|Southwater]] * [[Broadwater (bahin nga lungsod)|Broadwater]] * [[Maidenbower]] * [[Storrington]] * [[Angmering (lungsod)|Angmering]] * [[Langley Green]] * [[Hassocks (lungsod)|Hassocks]] * [[Furnace Green]] * [[Midhurst (lungsod)|Midhurst]] * [[Gossops Green]] * [[Pagham (lungsod)|Pagham]] * [[Billingshurst (lungsod)|Billingshurst]] * [[East Wittering (lungsod)|East Wittering]] * [[Middleton-on-Sea (lungsod)|Middleton-on-Sea]] * [[Copthorne]] * [[Henfield (kapital sa parokya)|Henfield]] * [[Ferring (lungsod)|Ferring]] * [[Crawley Down]] * [[Pulborough (lungsod)|Pulborough]] * [[Upper Beeding (lungsod)|Upper Beeding]] * [[Yapton (lungsod)|Yapton]] * [[Arundel (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,85, long -0,55)|Arundel]] * [[Cuckfield (lungsod)|Cuckfield]] * [[West Chiltington (lungsod)|West Chiltington]] * [[Ashurst (lungsod)|Ashurst]] * [[Boxgrove (lungsod)|Boxgrove]] * [[West Grinstead (lungsod)|West Grinstead]] * [[Bosham (lungsod)|Bosham]] * [[Ashington (lungsod)|Ashington]] * [[Petworth (lungsod)|Petworth]] * [[Partridge Green]] * [[Fontwell]] * [[Washington (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,90, long -0,41)|Washington]] * [[Birdham (lungsod)|Birdham]] * [[Ardingly (lungsod)|Ardingly]] * [[Walberton (lungsod)|Walberton]] * [[Balcombe (lungsod)|Balcombe]] * [[Findon (lungsod)|Findon]] * [[Fernhurst (lungsod)|Fernhurst]] * [[Ford (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,82, long -0,58)|Ford]] * [[Rudgwick (lungsod)|Rudgwick]] * [[Slinfold (lungsod)|Slinfold]] * [[Wisborough Green (lungsod)|Wisborough Green]] * [[Goring-by-Sea]] * [[Lower Beeding (lungsod)|Lower Beeding]] * [[Fittleworth (lungsod)|Fittleworth]] * [[Kirdford (lungsod)|Kirdford]] * [[Coldwaltham (lungsod)|Coldwaltham]] * [[Bramber (lungsod)|Bramber]] * [[Bury (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,91, long -0,56)|Bury]] * [[Lodsworth (lungsod)|Lodsworth]] * [[Stoughton (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,90, long -0,86)|Stoughton]] * [[Albourne (lungsod)|Albourne]] * [[Slindon (lungsod)|Slindon]] * [[Lurgashall (lungsod)|Lurgashall]] * [[Amberley (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,91, long -0,54)|Amberley]] * [[Graffham (lungsod)|Graffham]] * [[Tillington (lungsod)|Tillington]] * [[Woodmancote (lungsod)|Woodmancote]] * [[Singleton (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,91, long -0,75)|Singleton]] * [[Westhampnett (lungsod)|Westhampnett]] * [[Cocking (lungsod)|Cocking]] * [[Shermanbury (lungsod)|Shermanbury]] * [[Earnley (lungsod)|Earnley]] * [[West Dean (lungsod)|West Dean]] * [[Compton (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,93, long -0,90)|Compton]] * [[Lyminster]] * [[Duncton (lungsod)|Duncton]] * [[Chithurst]] * [[Heyshott (lungsod)|Heyshott]] * [[Poynings (lungsod)|Poynings]] * [[Clapham (lungsod)|Clapham]] * [[Twineham (lungsod)|Twineham]] * [[Patching (lungsod)|Patching]] * [[Bepton (lungsod)|Bepton]] * [[East Dean (lungsod sa Hiniusang Gingharian, West Sussex, lat 50,91, long -0,71)|East Dean]] * [[Ansty (lungsod sa Hiniusang Gingharian, West Sussex)|Ansty]] * [[Poling (lungsod)|Poling]] * [[Apuldram]] * [[Houghton (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, West Sussex, lat 50,89, long -0,55)|Houghton]] * [[Burpham (lungsod)|Burpham]] * [[Madehurst (lungsod)|Madehurst]] * [[Eartham (lungsod)|Eartham]] * [[Bignor (lungsod)|Bignor]] Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa West Sussex: * Mga kalapukan: :* [[Trotton Marsh]] (<!--H.MRSH-->[[kalapukan]]) * Mga suba: :* [[North River (suba)|North River]] (<!--H.WTRC-->[[suba]]) :* [[Par Brook]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[River Arun (suba sa Hiniusang Gingharian, lat 50,80, long -0,54)|River Arun]] (<!--H.WTRC-->[[suba]]) :* [[River Arun (suba)|River Arun]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[River Arun (suba sa Hiniusang Gingharian, lat 50,91, long -0,55)|River Arun]] (<!--H.WTRC-->[[suba]]) * Salog sa dagat: :* [[Outer Owers]] (<!--H.SHOL-->[[piliw]]) * Mga patag: :* [[Tickner's Heath]] (<!--V.HTH-->[[kayutaan'g hupas]]) * Mga bungtod: :* [[Cissbury Ring]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Highdown Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Lancing Ring]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Steep Down]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Stoke Down]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Thundersbarrow Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Truleigh Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Walderton Down]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Wheeler's Down]] (<!--T.RDGE-->[[tagaytay]]) * Mga lasang: :* [[Borden Wood]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) :* [[Cairn Wood]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) :* [[Flight Pond Wood]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) :* [[Jungle Wood]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:18}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | West Sussex | -2| 4| 0 | -1| 6| 0 | 1| 10| 0 | 4| 15| 0 | 7| 18| 0 | 11| 23| 0 | 12| 23| 0 | 10| 22| 0 | 8| 19| 0 | 7| 14| 0 | 2| 8| 0 | -2| 2| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa West Sussex sa Hiniusang Gingharian. | label = West Sussex|position=right|background=white|lat=51|long=-0.41667}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2634258">[{{Geonameslink|gnid=2634258|name=west%20sussex}} West Sussex] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-12-09; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|West Sussex|West Sussex}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] r1x5t5pk3mwbgade7pxvuu0v8qortw3 0 4724574 37021105 31561566 2026-05-16T11:12:49Z Qu0404 31119 /* Gikan sa gawas nga tinubdan */ [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 37021105 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Poole]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Poole | native_name = | other_name = | category = Kapital sa kondado | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Poole Quay - geograph.co.uk 636450.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Poole (kondado)|Poole]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 6 | lat_d = 50.71429 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -1.98458 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 150092 | population_date = 2015-09-05 | population_note = <ref name = "gn2640101"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Europe/London | iso_code = {{#property:P300}} }} <!--P.PPLA2-->[[Kapital sa kondado]] ang '''Poole''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2640101"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Poole (kondado)|Poole]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:160}} km sa habagatan-kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:6}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Poole<ref name = "gn2640101"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:150092}} ka molupyo.<ref name = "gn2640101"/> Ang yuta palibot sa Poole patag. Sa habagatang-sidlakan, dagat ang pinakaduol sa Poole.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:68}} ka metro ug {{formatnum:2.7 }} km sa amihanan-sidlakan sa Poole.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Bournemouth (kapital sa kondado)|Bournemouth]], {{formatnum:7.4}} km sa sidlakan sa Poole. Sa rehiyon palibot sa Poole, mga luuk, ug mga lawis talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn2640101"/>}} Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hunyo, sa {{formatnum:16}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Marso, sa {{formatnum:6}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Poole sa Hiniusang Gingharian. | label = Poole|position=right|background=white|lat=50.71429|long=-1.98458}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2640101">[{{Geonameslink|gnid=2640101|name=poole}} Poole] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2015-09-05; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Poole|Poole}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Hiniusang Gingharian nga mas dako pa kay sa 100,000 ka mga tawo]] [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 2qwg96mfobb03lr2ipjsocckhsaid73 0 4728698 37021104 34279087 2026-05-16T11:12:04Z Qu0404 31119 /* Gikan sa gawas nga tinubdan */ [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 37021104 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Horsham]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Horsham | native_name = | other_name = West Horsham | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[West Sussex]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 52 | lat_d = 51.06314 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -0.32757 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 50680 | population_date = 2015-05-05 | population_note = <ref name = "gn2646557"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = | timezone_label = Europe/London }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Horsham''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2646557"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[West Sussex]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:50}} km sa habagatan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:52}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Horsham<ref name = "gn2646557"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:50680}} ka molupyo.<ref name = "gn2646557"/> Ang yuta palibot sa Horsham patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:90}} ka metro ug {{formatnum:1.1 }} km sa habagatan sa Horsham.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:276}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Horsham nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Crawley (lungsod)|Crawley]], {{formatnum:11.5}} km sa amihanan-sidlakan sa Horsham. Hapit nalukop sa [[lasang]] nga [[sagolsagol]] ang palibot sa Horsham.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:2}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Horsham sa Hiniusang Gingharian. | label = Horsham|position=left|background=white|lat=51.06314|long=-0.32757}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2646557">[{{Geonameslink|gnid=2646557|name=horsham}} Horsham] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2015-05-05; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Horsham|Horsham}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Hiniusang Gingharian nga mas dako pa kay sa 30,000 ka mga tawo]] [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] i28inq6hp7o7q4prjeqfpn0117bhoij 0 4728971 37021116 35050222 2026-05-16T11:28:41Z Qu0404 31119 Buckland and Chipping 37021116 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Hertfordshire | native_name = Swydd Hertford | other_name = Herts | category = Kondado | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = M25-M1 intersection near Hemel Hempstead.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = County Flag of Hertfordshire.svg | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 1643.00 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 1058600 | population_date = 2011-12-09 | population_density = auto | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = County of Hertfordshire | lat_d = 51.83333 | long_d = -0.25 | elevation = 107 | population_note = <ref name = "gn2647043"/> | timezone_label = Europe/London | map2 = Hertfordshire UK locator map 2010.svg | iso_code = {{#property:P300}} }} <!--A.ADM2-->[[Kondado]] ang '''Hertfordshire''' ([[Welsh]]: '''Swydd Hertford''') sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2647043"/> Nahimutang ni sa apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:40}} km sa amihanan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:1058600}} ka molupyo.<ref name = "gn2647043"/> Naglangkob kin og {{formatnum:1643}} ka kilometro kwadrado. Hertfordshire mopakigbahin sa usa ka utlanan sa [[Bedfordshire]], [[Buckinghamshire]], [[Cambridgeshire]], [[Essex (kondado)|Essex]], [[Greater London]], ug [[Luton (kondado)|Luton]]. Ang yuta sa Hertfordshire patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Hertfordshire may sa mosunod nga mga subdibisyon: * [[Welwyn Hatfield]] * [[Three Rivers (distrito)|Three Rivers]] * [[City and District of St. Albans]] * [[Broxbourne District]] * [[Dacorum District]] * [[East Hertfordshire District]] * [[Hertsmere District]] * [[North Hertfordshire District]] * [[Stevenage District]] * [[Watford District]] * [[Little Berkhamsted]] * [[Ridge (parokya)|Ridge]] * [[South Mimms (parokya)|South Mimms]] * [[Chipperfield (parokya)|Chipperfield]] * [[Kings Langley (parokya)|Kings Langley]] * [[Nash Mills]] * [[Northchurch (parokya)|Northchurch]] * [[High Wych]] * [[Stanstead St. Margarets]] * [[Tewin (parokya)|Tewin]] * [[Thundridge (parokya)|Thundridge]] * [[Wareside]] * [[Watton-at-Stone (parokya)|Watton-at-Stone]] * [[Westmill (parokya)|Westmill]] * [[Shenley]] * [[Bygrave]] * [[Hinxworth]] * [[Ickleford]] * [[Kelshall (parokya)|Kelshall]] * [[Offley]] * [[Pirton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Pirton]] * [[Reed (parokya)|Reed]] * [[Abbots Langley (parokya)|Abbots Langley]] * [[Sarratt]] * [[Ayot St. Lawrence]] * [[Northaw and Cuffley]] * [[Little Gaddesden (parokya)|Little Gaddesden]] * [[Markyate (parokya)|Markyate]] * [[Wigginton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire, lat 51,79, long -0,64)|Wigginton]] * [[Bengeo Rural]] * [[Benington (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Benington]] * [[Braughing]] * [[Brent Pelham (parokya)|Brent Pelham]] * [[Buckland and Chipping]] * [[Datchworth]] * [[Furneux Pelham (parokya)|Furneux Pelham]] * [[Gilston]] * [[Great Amwell]] * [[Great Munden (parokya)|Great Munden]] * [[Hertford Heath]] * [[Thorley]] * [[Ware (parokya)|Ware]] * [[Widford (parokya)|Widford]] * [[Aldenham (parokya)|Aldenham]] * [[Caldecote (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Caldecote]] * [[Clothall]] * [[Graveley (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Graveley]] * [[Holwell (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Holwell]] * [[Langley (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Langley]] * [[Newnham (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Newnham]] * [[Radwell (parokya)|Radwell]] * [[Rushden (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire, lat 51,97, long -0,09)|Rushden]] * [[St. Paul's Walden]] * [[Weston (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Weston]] * [[Watford Rural]] * [[Essendon (parokya)|Essendon]] * [[Great Gaddesden (parokya)|Great Gaddesden]] * [[Albury (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Albury]] * [[Anstey (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Anstey]] * [[Aspenden (parokya)|Aspenden]] * [[Aston (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Aston]] * [[Bayford]] * [[Bishop's Stortford (parokya sa Hiniusang Gingharian)|Bishop's Stortford]] * [[Bramfield (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Bramfield]] * [[Little Munden]] * [[Much Hadham (parokya)|Much Hadham]] * [[Sacombe]] * [[Standon (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Standon]] * [[Stanstead Abbots]] * [[Stapleford and Waterford]] * [[Wyddial]] * [[Elstree and Borehamwood]] * [[Barkway (parokya)|Barkway]] * [[St. Ippolyts]] * [[Kimpton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Kimpton]] * [[Lilley]] * [[Preston (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Preston]] * [[Royston (parokya)|Royston]] * [[Therfield (parokya)|Therfield]] * [[Letchworth Garden City (parokya)|Letchworth Garden City]] * [[North Mymms]] * [[Woolmer Green]] * [[Aldbury (parokya)|Aldbury]] * [[Tring (parokya)|Tring]] * [[Tring Rural]] * [[Ardeley (parokya)|Ardeley]] * [[Buntingford (parokya)|Buntingford]] * [[Cottered (parokya)|Cottered]] * [[Meesden]] * [[Sawbridgeworth (parokya)|Sawbridgeworth]] * [[Stocking Pelham]] * [[Ashwell (parokya)|Ashwell]] * [[Barley (parokya)|Barley]] * [[Hexton]] * [[King's Walden (parokya)|King's Walden]] * [[Knebworth (parokya)|Knebworth]] * [[Nuthampstead (parokya)|Nuthampstead]] * [[Wymondley]] * [[Ayot St. Peter]] * [[Hatfield (parokya)|Hatfield]] * [[Welwyn (parokya)|Welwyn]] * [[Brickendon Liberty]] * [[Eastwick]] * [[Hertford (parokya)|Hertford]] * [[Hormead]] * [[Hunsdon]] * [[Little Hadham (parokya)|Little Hadham]] * [[Croxley Green]] * [[Nettleden with Potten End]] * [[Walkern (parokya)|Walkern]] * [[Berkhamsted (parokya)|Berkhamsted]] * [[Bovingdon (parokya)|Bovingdon]] * [[Hertingfordbury]] * [[Codicote (parokya)|Codicote]] * [[Flamstead (parokya)|Flamstead]] * [[Flaunden (parokya)|Flaunden]] * [[Chorleywood (parokya)|Chorleywood]] * [[Sandon (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Sandon]] * [[Wallington (parokya)|Wallington]] * [[Batchworth]] * [[Great Ashby]] * [[Hertsmere Meriden]] * [[South Mimms and Ridge]] Mga lungsod sa Hertfordshire: * [[Watford (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire)|Watford]] * [[Hemel Hempstead]] * [[Stevenage]] * [[Cheshunt]] * [[Bishop's Stortford (lungsod)|Bishop's Stortford]] * [[Welwyn Garden City]] * [[Hoddesdon]] * [[Hitchin]] * [[Letchworth Garden City (lungsod)|Letchworth Garden City]] * [[Borehamwood]] * [[Hatfield (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,76, long -0,22)|Hatfield]] * [[Hertford (kapital sa kondado sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,80, long -0,08)|Hertford]] * [[Potters Bar]] * [[Ware (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,81, long -0,03)|Ware]] * [[Bushey]] * [[Berkhamsted (lungsod)|Berkhamsted]] * [[Royston (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 52,05, long -0,02)|Royston]] * [[Broxbourne]] * [[Tring (lungsod)|Tring]] * [[Rickmansworth]] * [[Chorleywood (lungsod)|Chorleywood]] * [[Codicote (lungsod)|Codicote]] * [[Abbots Langley (lungsod)|Abbots Langley]] * [[Baldock]] * [[Waltham Cross]] * [[Aldenham (lungsod)|Aldenham]] * [[Sawbridgeworth (lungsod)|Sawbridgeworth]] * [[Radlett]] * [[Kings Langley]] * [[Flamstead (lungsod)|Flamstead]] * [[Buntingford (lungsod)|Buntingford]] * [[Bovingdon (lungsod)|Bovingdon]] * [[Cuffley]] * [[Knebworth (lungsod)|Knebworth]] * [[Shenley]] * [[Welwyn (lungsod)|Welwyn]] * [[Markyate (lungsod)|Markyate]] * [[Northchurch (lungsod)|Northchurch]] * [[Little Amwell]] * [[Reed (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 52,01, long -0,02)|Reed]] * [[Watton at Stone]] * [[Much Hadham (lungsod)|Much Hadham]] * [[Elstree]] * [[Chipperfield (lungsod)|Chipperfield]] * [[King's Walden]] * [[Wigginton (lungsod)|Wigginton]] * [[Little Gaddesden (lungsod)|Little Gaddesden]] * [[Aldbury (lungsod)|Aldbury]] * [[Great Gaddesden (lungsod)|Great Gaddesden]] * [[South Mimms (lungsod)|South Mimms]] * [[Tewin (lungsod)|Tewin]] * [[Barley (lungsod)|Barley]] * [[Barkway (lungsod)|Barkway]] * [[Cottered (lungsod)|Cottered]] * [[Furneux Pelham (lungsod)|Furneux Pelham]] * [[Therfield (lungsod)|Therfield]] * [[Widford (lungsod)|Widford]] * [[Thundridge (lungsod)|Thundridge]] * [[Ardeley (lungsod)|Ardeley]] * [[Bourne End (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)|Bourne End]] * [[Flaunden (lungsod)|Flaunden]] * [[Buckland (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,98, long -0,03)|Buckland]] * [[Westmill (lungsod)|Westmill]] * [[Aspenden (lungsod)|Aspenden]] * [[Ridge (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,69, long -0,24)|Ridge]] * [[Rushden (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire, lat 51,97, long -0,10)|Rushden]] * [[Kelshall (lungsod)|Kelshall]] * [[Radwell (lungsod)|Radwell]] * [[Bedmond]] * [[Blackmore End]] Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Hertfordshire: * Mga luuk: :* [[Horse Shoe Bay (luuk sa Hiniusang Gingharian)|Horse Shoe Bay]] (<!--H.BAY-->[[luuk]]) :* [[Tumbling Bay]] (<!--H.BAY-->[[luuk]]) * Mga suba: :* [[Braughing Warren Bourne]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Dane End Tributary]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Puckeridge Tributary]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[River Chess]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[River Gade]] (<!--H.WTRC-->[[suba]]) :* [[Small River Lee or Lee]] (<!--H.WTRC-->[[suba]]) :* [[The Old Bourne]] (<!--H.STM-->[[suba]]) * Mga kanal: :* [[River Lee Navigation]] (<!--H.CNL-->[[kanal]]) * Mga lanaw: :* [[Bowyer's Water]] (<!--H.LK-->[[lanaw]]) :* [[Cheshunt Lake]] (<!--H.LK-->[[lanaw]]) :* [[Lynsters Lake]] (<!--H.LK-->[[lanaw]]) :* [[Pynesfield Lake]] (<!--H.LK-->[[lanaw]]) * Mga bungtod: :* [[Barton Hills (bungtod)|Barton Hills]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Bonfirehill Knoll]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Butts Hill (bungtod)|Butts Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Cank Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Gravel Hill (bungtod sa Hiniusang Gingharian)|Gravel Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Lion Hill (bungtod sa Hiniusang Gingharian)|Lion Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Markam's Hill]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:18}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:1}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | Hertfordshire | -1| 4| 0 | -1| 5| 0 | 0| 10| 0 | 3| 15| 0 | 9| 18| 0 | 10| 21| 0 | 13| 22| 0 | 10| 22| 0 | 9| 18| 0 | 6| 13| 0 | 0| 6| 0 | -1| 3| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Hertfordshire sa Hiniusang Gingharian. | label = Hertfordshire|position=left|background=white|lat=51.83333|long=-0.25}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2647043">[{{Geonameslink|gnid=2647043|name=hertfordshire}} Hertfordshire] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-12-09; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Hertfordshire|Hertfordshire}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] n2h5cs3eakni7ti8thulv24po1glbc2 0 4728990 37021129 31535136 2026-05-16T11:45:19Z Qu0404 31119 Leysters 37021129 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Herefordshire | native_name = | other_name = Hereford | category = Kondado | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Herefordshire banner Hereford Cathedral.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = Banner of arms of Herefordshire Council.svg | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 2.18 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 177800 | population_date = 2015-06-19 | population_density = auto | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = | other_name2 = County of Herefordshire | lat_d = 52.08333 | long_d = -2.75 | elevation = 81 | population_note = <ref name = "gn2647071"/> | timezone_label = Europe/London | map2 = Herefordshire UK locator map 2010.svg | iso_code = {{#property:P300}} }} <!--A.ADM2-->[[Kondado]] ang '''Herefordshire''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2647071"/> Nahimutang ni sa apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:190}} km sa kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:177800}} ka molupyo.<ref name = "gn2647071"/> Naglangkob kin og {{formatnum:2.2}} ka kilometro kwadrado. Ang yuta sa Herefordshire patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Herefordshire may sa mosunod nga mga subdibisyon: * [[Lucton]] * [[Much Cowarne]] * [[Much Dewchurch]] * [[Munsley]] * [[Orleton]] * [[Letton]] * [[Linton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 51,92, long -2,49)|Linton]] * [[Little Dewchurch]] * [[Llanrothal]] * [[Longtown (distrito)|Longtown]] * [[Marden (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Marden]] * [[Abbey Dore (distrito)|Abbey Dore]] * [[Bacton (distrito)|Bacton]] * [[Bishopstone (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire)|Bishopstone]] * [[Blakemere]] * [[Bodenham]] * [[Brobury with Monnington on Wye]] * [[Brockhampton (distrito sa Hiniusang Gingharian, lat 51,98, long -2,60)|Brockhampton]] * [[Bromyard and Winslow]] * [[Byton (distrito sa Hiniusang Gingharian)|Byton]] * [[Canon Frome]] * [[Combe (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Combe]] * [[Dinedor]] * [[Dormington]] * [[Eardisland]] * [[Eardisley]] * [[Ewyas Harold]] * [[Eye, Moreton and Ashton]] * [[Grafton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Grafton]] * [[Hampton Charles]] * [[Hatfield and Newhampton]] * [[Kenchester]] * [[Kingstone (distrito)|Kingstone]] * [[Knill]] * [[Leysters]] * [[Lingen (distrito)|Lingen]] * [[Linton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 52,18, long -2,46)|Linton]] * [[Llanveynoe (distrito)|Llanveynoe]] * [[Lyonshall]] * [[Mansell Gamage]] * [[Mansell Lacy]] * [[Mathon (distrito sa Hiniusang Gingharian)|Mathon]] * [[Michaelchurch Escley]] * [[Much Birch (distrito)|Much Birch]] * [[Newton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 51,99, long -2,96)|Newton]] * [[Norton Canon]] * [[Ocle Pychard]] * [[Orcop]] * [[Pipe and Lyde]] * [[Preston on Wye]] * [[King's Pyon]] * [[Aston Ingham (distrito)|Aston Ingham]] * [[Acton Beauchamp]] * [[Brampton Bryan]] * [[Bredenbury]] * [[Bredwardine]] * [[Brilley]] * [[Byford (distrito)|Byford]] * [[Callow (distrito)|Callow]] * [[Clehonger]] * [[Clifford (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Clifford]] * [[Cradley and Storridge]] * [[Craswall]] * [[Dinmore (distrito)|Dinmore]] * [[Dulas (distrito sa Hiniusang Gingharian)|Dulas]] * [[Eaton Bishop]] * [[Eggleton]] * [[Elton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Elton]] * [[Eyton]] * [[Felton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Felton]] * [[Ganarew]] * [[Harewood (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire)|Harewood]] * [[Withington (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire, lat 52,09, long -2,65)|Withington]] * [[Little Birch]] * [[Mordiford]] * [[Preston Wynne]] * [[Shobdon]] * [[Avenbury]] * [[Bartestree]] * [[Bishop's Frome]] * [[Bolstone]] * [[Bosbury]] * [[Bridge Sollers]] * [[Bridstow]] * [[Brimfield (distrito)|Brimfield]] * [[Brockhampton (distrito sa Hiniusang Gingharian, lat 52,20, long -2,46)|Brockhampton]] * [[Castle Frome (distrito)|Castle Frome]] * [[Coddington (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire)|Coddington]] * [[Colwall]] * [[Donnington (distrito)|Donnington]] * [[Dorstone]] * [[Eastnor]] * [[Evesbatch]] * [[Fownhope]] * [[Foy (distrito)|Foy]] * [[Garway]] * [[Hampton Bishop]] * [[Haywood]] * [[Holme Lacy]] * [[Hope Mansell]] * [[Hope under Dinmore]] * [[Huntington (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Huntington]] * [[Kentchurch]] * [[Kimbolton (distrito)|Kimbolton]] * [[Kington (distrito)|Kington]] * [[Ledbury (distrito)|Ledbury]] * [[Little Hereford]] * [[Llancillo]] * [[Middleton-on-the-Hill]] * [[Monkland and Stretford]] * [[Moreton on Lugg]] * [[Much Marcle (distrito)|Much Marcle]] * [[Newton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 52,18, long -2,73)|Newton]] * [[Norton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Norton]] * [[Pencoyd]] * [[Peterchurch]] * [[Peterstow]] * [[Richards Castle (Hereford)]] * [[Stanford Bishop]] * [[Staunton on Wye]] * [[Thornbury (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Thornbury]] * [[Turnastone]] * [[Upton Bishop]] * [[Wacton (distrito)|Wacton]] * [[Walford, Letton and Newton]] * [[Wellington Heath]] * [[Whitbourne (distrito)|Whitbourne]] * [[Wolferlow]] * [[Woolhope]] * [[Belmont Rural]] * [[Hereford (distrito)|Hereford]] * [[Whitchurch (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Whitchurch]] * [[Almeley]] * [[Ashperton]] * [[Aymestrey]] * [[Adforton (distrito)|Adforton]] * [[Allensmore]] * [[Ballingham]] * [[Birley with Upper Hill]] * [[Brampton Abbotts]] * [[Breinton]] * [[Buckton and Coxall]] * [[Burghill]] * [[Collington]] * [[Dewsall]] * [[Dilwyn]] * [[Docklow and Hampton Wafer]] * [[Downton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire)|Downton]] * [[Edvin Loach and Saltmarshe]] * [[Edwyn Ralph (distrito)|Edwyn Ralph]] * [[Goodrich (distrito)|Goodrich]] * [[Grendon Bishop]] * [[Holmer & Shelwick]] * [[How Caple]] * [[Humber]] * [[Kenderchurch]] * [[Kilpeck (distrito)|Kilpeck]] * [[Kingsland (distrito)|Kingsland]] * [[Kington Rural]] * [[Leinthall Starkes]] * [[Leintwardine]] * [[Leominster (distrito)|Leominster]] * [[Pencombe with Grendon Warren]] * [[St. Devereux]] * [[Sarnesfield]] * [[Sellack]] * [[Staunton on Arrow]] * [[Tarrington]] * [[Tedstone Wafer]] * [[Tyberton]] * [[Ullingswick]] * [[Weobley]] * [[Westhide]] * [[Weston Beggard]] * [[Wigmore]] * [[Willey (distrito)|Willey]] * [[Wormbridge]] * [[Yatton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire)|Yatton]] * [[Sutton (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Sutton]] * [[Stretton Sugwas]] * [[Tedstone Delamere]] * [[Treville (distrito sa Hiniusang Gingharian)|Treville]] * [[Vowchurch]] * [[Walford (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 51,88, long -2,58)|Walford]] * [[Welsh Bicknor]] * [[Weston under Penyard]] * [[Whitney-on-Wye]] * [[Pixley (distrito)|Pixley]] * [[Putley]] * [[Rowlstone]] * [[Lower Bullingham]] * [[Lower Harpton]] * [[Pembridge]] * [[Stoke Edith]] * [[Brinsop and Wormsley]] * [[Ford and Stoke Prior]] * [[Hentland]] * [[Kinnersley]] * [[Kinsham]] * [[Lea (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Lea]] * [[Little Cowarne]] * [[Little Marcle]] * [[Llandinabo]] * [[Lugwardine]] * [[Luston]] * [[Madley]] * [[Marstow]] * [[Moccas]] * [[Moreton Jeffries]] * [[Rodd, Nash and Little Brampton]] * [[Ross-on-Wye]] * [[Ross Rural]] * [[St. Margarets]] * [[St. Weonards]] * [[Sollers Hope]] * [[Stapleton (distrito)|Stapleton]] * [[Stoke Lacy]] * [[Aconbury]] * [[Canon Pyon]] * [[Credenhill (distrito)|Credenhill]] * [[Croft and Yarpole]] * [[Cusop]] * [[Llangarron]] * [[Burrington (distrito sa Hiniusang Gingharian, Herefordshire)|Burrington]] * [[Kings Caple]] * [[Pipe Aston]] * [[Pudlestone]] * [[Wellington (distrito sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Wellington]] * [[Aylton]] * [[Stretton Grandison]] * [[Thruxton (distrito)|Thruxton]] * [[Titley]] * [[Tretire with Michaelchurch]] * [[Upper Sapey]] * [[Walterstone]] * [[Welsh Newton]] * [[Willersley and Winforton]] * [[Yarkhill]] * [[Yazor (distrito sa Hiniusang Gingharian)|Yazor]] * [[Llanwarne]] Mga lungsod sa Herefordshire: * [[Hereford (kapital sa kondado sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 52,06, long -2,71)|Hereford]] * [[Leominster (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire, lat 52,23, long -2,74)|Leominster]] * [[Ross-on-Wye]] * [[Ledbury (kapital sa distrito)|Ledbury]] * [[Bromyard]] * [[Belmont (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Herefordshire)|Belmont]] * [[Kington (kapital sa distrito)|Kington]] * [[Longtown (kapital sa distrito)|Longtown]] * [[Credenhill (kapital sa distrito)|Credenhill]] * [[Withington (kapital sa distrito)|Withington]] * [[Much Birch (kapital sa distrito)|Much Birch]] * [[Much Marcle (lungsod)|Much Marcle]] * [[Abbey Dore (kapital sa distrito)|Abbey Dore]] * [[Kilpeck (lungsod)|Kilpeck]] * [[Adforton (lungsod)|Adforton]] * [[Llanveynoe (kapital sa distrito)|Llanveynoe]] Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Herefordshire: * [[Golden Valley (walog sa Hiniusang Gingharian)|Golden Valley]] (<!--T.VAL-->[[walog]]) * [[Hoar Wood]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) * [[Malvern Hills]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hunyo, sa {{formatnum:16}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Herefordshire sa Hiniusang Gingharian. | label = Herefordshire|position=right|background=white|lat=52.08333|long=-2.75}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2647071">[{{Geonameslink|gnid=2647071|name=herefordshire}} Herefordshire] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2015-06-19; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Herefordshire|Herefordshire}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] kghe6o7z2vvnnq7gwz2ypx15f8w3y0n 0 4731013 37021123 35085054 2026-05-16T11:39:30Z Qu0404 31119 High Roding 37021123 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Essex]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Essex | native_name = | other_name = | category = Kondado | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = Flag of Essex.svg | symbol = Arms of Essex.svg | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 3670.00 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 1670000 | population_date = 2011-12-09 | population_density = auto | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = County of Essex | lat_d = 51.83333 | long_d = 0.58333 | elevation = 51 | population_note = <ref name = "gn2649889"/> | timezone_label = Europe/London | map2 = Essex UK locator map 2010.svg | iso_code = {{#property:P300}} }} <!--A.ADM2-->[[Kondado]] ang '''Essex''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2649889"/> Nahimutang ni sa apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:60}} km sa amihanan-sidlakan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:1670000}} ka molupyo.<ref name = "gn2649889"/> Naglangkob kin og {{formatnum:3670}} ka kilometro kwadrado. Essex mopakigbahin sa usa ka utlanan sa [[Hertfordshire]], [[Cambridgeshire]], [[Suffolk (kondado)|Suffolk]], ug [[Kent (kondado)|Kent]]. Ang yuta sa Essex patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Essex may sa mosunod nga mga subdibisyon: * [[Rochford (distrito)|Rochford]] * [[Frinton and Walton]] * [[Ongar (parokya)|Ongar]] * [[Chelmsford District]] * [[Colchester District]] * [[Epping Forest District]] * [[Harlow District]] * [[Maldon District]] * [[Tendring District]] * [[Uttlesford District]] * [[Basildon District]] * [[Braintree District]] * [[Brentwood District]] * [[Castle Point District]] * [[Epping (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,70, long 0,11)|Epping]] * [[Dengie (parokya)|Dengie]] * [[Sible Hedingham (parokya)|Sible Hedingham]] * [[West Hanningfield]] * [[Virley]] * [[Cold Norton]] * [[Arkesden (parokya)|Arkesden]] * [[Henham (parokya)|Henham]] * [[Woodham Walter]] * [[Paglesham]] * [[Rochford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex, lat 51,58, long 0,68)|Rochford]] * [[Galleywood]] * [[Danbury (parokya)|Danbury]] * [[Strethall]] * [[Broxted (parokya)|Broxted]] * [[Elsenham (parokya)|Elsenham]] * [[Great Dunmow (parokya)|Great Dunmow]] * [[Great Sampford]] * [[Hatfield Broad Oak (parokya)|Hatfield Broad Oak]] * [[Hempstead (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 52,02, long 0,40)|Hempstead]] * [[High Easter]] * [[Leaden Roding]] * [[Little Canfield]] * [[Little Dunmow]] * [[Quendon and Rickling]] * [[Radwinter]] * [[Saffron Walden (parokya)|Saffron Walden]] * [[Stansted Mountfitchet (parokya)|Stansted Mountfitchet]] * [[Takeley (parokya)|Takeley]] * [[Thaxted (parokya)|Thaxted]] * [[Wenden Lofts]] * [[Wendens Ambo]] * [[Flitch Green]] * [[Billericay (parokya)|Billericay]] * [[Hatfield Peverel (parokya)|Hatfield Peverel]] * [[Bowers Gifford and North Benfleet]] * [[Ashen (parokya)|Ashen]] * [[Belchamp St. Paul]] * [[Belchamp Walter]] * [[Birdbrook (parokya)|Birdbrook]] * [[Borley (parokya)|Borley]] * [[Coggeshall (parokya)|Coggeshall]] * [[Cressing]] * [[Great Henny]] * [[Great Yeldham (parokya)|Great Yeldham]] * [[Greenstead Green and Halstead Rural]] * [[Halstead (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,95, long 0,64)|Halstead]] * [[Ridgewell (parokya)|Ridgewell]] * [[Sturmer]] * [[Toppesfield]] * [[Great Notley]] * [[Doddinghurst]] * [[Navestock]] * [[Stondon Massey]] * [[Canvey Island (parokya)|Canvey Island]] * [[Boreham (parokya)|Boreham]] * [[Great and Little Leighs]] * [[Great Baddow]] * [[Rettendon]] * [[South Woodham Ferrers]] * [[Stock (parokya)|Stock]] * [[Birch (parokya)|Birch]] * [[Chappel]] * [[Eight Ash Green (parokya)|Eight Ash Green]] * [[Fordham (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Fordham]] * [[Messing-cum-Inworth]] * [[Stanway (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Stanway]] * [[Myland]] * [[Bobbingworth (parokya)|Bobbingworth]] * [[Fyfield (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex, lat 51,74, long 0,27)|Fyfield]] * [[High Laver]] * [[High Ongar (parokya)|High Ongar]] * [[Nazeing]] * [[Willingale]] * [[Burnham-on-Crouch]] * [[Heybridge]] * [[Langford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|Langford]] * [[Little Braxted]] * [[Little Totham]] * [[Maldon (parokya)|Maldon]] * [[Purleigh]] * [[Steeple (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,70, long 0,80)|Steeple]] * [[Stow Maries]] * [[Tollesbury (parokya)|Tollesbury]] * [[Ashingdon]] * [[Barling Magna]] * [[Canewdon]] * [[Great Wakering]] * [[Hockley (parokya)|Hockley]] * [[Stambridge]] * [[Ardleigh]] * [[Beaumont-cum-Moze]] * [[Frating]] * [[Great Bromley]] * [[Harwich (parokya)|Harwich]] * [[Mistley (parokya)|Mistley]] * [[Thorpe-le-Soken]] * [[Thorrington]] * [[Weeley]] * [[Chickney]] * [[Chrishall]] * [[Farnham (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|Farnham]] * [[Felsted]] * [[Great Chesterford]] * [[Great Hallingbury]] * [[Hadstock]] * [[Hatfield Heath (parokya)|Hatfield Heath]] * [[Lindsell (parokya)|Lindsell]] * [[Little Sampford]] * [[Manuden (parokya)|Manuden]] * [[White Roding]] * [[Wicken Bonhunt (parokya)|Wicken Bonhunt]] * [[Widdington]] * [[Ramsden Crays]] * [[Liston]] * [[Shotgate]] * [[Bardfield Saling]] * [[Bradwell (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Bradwell]] * [[Castle Hedingham (parokya)|Castle Hedingham]] * [[Fairstead]] * [[Faulkbourne]] * [[Panfield]] * [[Shalford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Shalford]] * [[Stisted]] * [[Wickham St. Paul]] * [[Witham (parokya)|Witham]] * [[Kelvedon Hatch (parokya)|Kelvedon Hatch]] * [[Good Easter]] * [[Little Baddow]] * [[Little Waltham (parokya)|Little Waltham]] * [[Pleshey]] * [[Sandon (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|Sandon]] * [[South Hanningfield]] * [[Abberton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Abberton]] * [[Dedham (parokya)|Dedham]] * [[East Donyland]] * [[Great Horkesley (parokya)|Great Horkesley]] * [[Great Tey (parokya)|Great Tey]] * [[Layer Marney]] * [[Peldon]] * [[Salcott]] * [[Epping Upland]] * [[Lambourne]] * [[Roydon (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex, lat 51,76, long 0,04)|Roydon]] * [[Theydon Mount]] * [[Waltham Abbey (parokya)|Waltham Abbey]] * [[Asheldham (parokya)|Asheldham]] * [[Great Totham (parokya)|Great Totham]] * [[Southminster (parokya)|Southminster]] * [[Tolleshunt D'arcy]] * [[Woodham Mortimer (parokya)|Woodham Mortimer]] * [[Hawkwell]] * [[Rawreth]] * [[Bradfield (parokya)|Bradfield]] * [[Great Oakley]] * [[Wix]] * [[Berden]] * [[Birchanger]] * [[Clavering]] * [[Elmdon]] * [[Great Canfield (parokya)|Great Canfield]] * [[Great Easton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Great Easton]] * [[Little Bardfield]] * [[Little Chesterford (parokya)|Little Chesterford]] * [[Margaret Roding]] * [[Tilty]] * [[Ugley (parokya)|Ugley]] * [[Wimbish]] * [[Newport (parokya)|Newport]] * [[Roxwell]] * [[Foxearth]] * [[Bures Hamlet]] * [[Great Bardfield]] * [[Great Maplestead (parokya)|Great Maplestead]] * [[Margaretting]] * [[Mashbury]] * [[Runwell]] * [[Tolleshunt Major]] * [[Rayleigh (parokya)|Rayleigh]] * [[Alresford (parokya)|Alresford]] * [[Brightlingsea (parokya)|Brightlingsea]] * [[Great Bentley (parokya)|Great Bentley]] * [[Little Bentley]] * [[Little Bromley]] * [[Manningtree (parokya)|Manningtree]] * [[Wakes Colne]] * [[North Fambridge]] * [[Little Clacton (parokya)|Little Clacton]] * [[Stebbing]] * [[Great Burstead and South Green]] * [[Little Burstead]] * [[Ramsden Bellhouse]] * [[Alphamstone]] * [[Belchamp Otten (parokya)|Belchamp Otten]] * [[Bulmer (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Bulmer]] * [[Colne Engaine]] * [[Finchingfield]] * [[Gosfield]] * [[Little Henny]] * [[Little Yeldham]] * [[Ovington (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Ovington]] * [[Pentlow]] * [[Rivenhall]] * [[Stambourne]] * [[Steeple Bumpstead]] * [[Twinstead]] * [[Wethersfield (parokya)|Wethersfield]] * [[White Colne]] * [[White Notley]] * [[Ingatestone and Fryerning]] * [[Mountnessing]] * [[West Horndon]] * [[Chignall]] * [[Aldham (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Aldham]] * [[Boxted (parokya sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Boxted]] * [[East Mersea]] * [[Great and Little Wigborough]] * [[Little Horkesley]] * [[Marks Tey (parokya)|Marks Tey]] * [[Tiptree (parokya)|Tiptree]] * [[Abbess Beauchamp and Berners Roding]] * [[Little Laver]] * [[Magdalen Laver]] * [[Moreton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,74, long 0,23)|Moreton]] * [[North Weald Bassett]] * [[Sheering]] * [[Stapleford Tawney (parokya)|Stapleford Tawney]] * [[Loughton (parokya)|Loughton]] * [[Hazeleigh]] * [[Latchingdon]] * [[St. Lawrence (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|St. Lawrence]] * [[Tolleshunt Knights]] * [[Ulting]] * [[Wickham Bishops]] * [[Foulness (parokya sa Hiniusang Gingharian)|Foulness]] * [[Hullbridge]] * [[Elmstead]] * [[Lawford]] * [[Little Oakley]] * [[Ramsey and Parkeston]] * [[Ashdon]] * [[Barnston (parokya)|Barnston]] * [[Debden]] * [[High Roding]] * [[Langley (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|Langley]] * [[Little Easton]] * [[Littlebury]] * [[Sewards End]] * [[Gestingthorpe]] * [[Blackmore, Hook End and Wyatts Green]] * [[Wormingford]] * [[Aythorpe Roding]] * [[Little Hallingbury (parokya)|Little Hallingbury]] * [[Helions Bumpstead]] * [[Kelvedon (parokya)|Kelvedon]] * [[Lamarsh (parokya)|Lamarsh]] * [[Noak Bridge]] * [[Black Notley]] * [[Earls Colne (parokya)|Earls Colne]] * [[Feering]] * [[Great Saling]] * [[Little Maplestead]] * [[Middleton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|Middleton]] * [[Pebmarsh]] * [[Rayne (parokya)|Rayne]] * [[Silver End]] * [[Terling (parokya)|Terling]] * [[Tilbury Juxta Clare]] * [[Herongate and Ingrave]] * [[Broomfield (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,77, long 0,47)|Broomfield]] * [[East Hanningfield]] * [[Great Waltham]] * [[Highwood (parokya)|Highwood]] * [[Springfield (parokya)|Springfield]] * [[Woodham Ferrers and Bicknacre]] * [[Writtle (parokya)|Writtle]] * [[Copford]] * [[Fingringhoe (parokya)|Fingringhoe]] * [[Langenhoe]] * [[Langham (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex)|Langham]] * [[Layer Breton]] * [[Layer-de-la-Haye]] * [[Mount Bures (parokya)|Mount Bures]] * [[West Bergholt (parokya)|West Bergholt]] * [[West Mersea (parokya)|West Mersea]] * [[Wivenhoe (parokya)|Wivenhoe]] * [[Matching (parokya)|Matching]] * [[Stanford Rivers (parokya)|Stanford Rivers]] * [[Stapleford Abbotts]] * [[Theydon Bois (parokya)|Theydon Bois]] * [[Theydon Garnon]] * [[Buckhurst Hill (parokya)|Buckhurst Hill]] * [[Chigwell (parokya)|Chigwell]] * [[Althorne]] * [[Bradwell-on-Sea]] * [[Goldhanger]] * [[Great Braxted]] * [[Mayland]] * [[Mundon]] * [[St. Osyth]] * [[Tendring]] * [[Wrabness (parokya)|Wrabness]] * [[Sutton (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,57, long 0,73)|Sutton]] * [[Tillingham]] * [[The Salings]] * [[Heybridge Basin]] * [[Wickford]] * [[Chelmsford Garden]] * [[Chelmer, Inglatera|Chelmer]] Mga lungsod sa Essex: * [[Colchester (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Colchester]] * [[Chelmsford (kapital sa kondado)|Chelmsford]] * [[Basildon (lungsod)|Basildon]] * [[Harlow]] * [[Clacton-on-Sea]] * [[South Benfleet]] * [[Brentwood (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Brentwood]] * [[Braintree (lungsod sa Hiniusang Gingharian)|Braintree]] * [[Billericay (lungsod)|Billericay]] * [[Wickford]] * [[Loughton (lungsod)|Loughton]] * [[Rayleigh (lungsod)|Rayleigh]] * [[Pitsea]] * [[Witham (lungsod)|Witham]] * [[Maldon (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,73, long 0,67)|Maldon]] * [[Harwich (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,94, long 1,28)|Harwich]] * [[Hadleigh (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Essex)|Hadleigh]] * [[South Ockendon]] * [[Waltham Abbey (lungsod)|Waltham Abbey]] * [[Frinton-on-Sea]] * [[Rochford (lungsod)|Rochford]] * [[Saffron Walden (lungsod)|Saffron Walden]] * [[Grange Hill (lungsod)|Grange Hill]] * [[Purfleet]] * [[Halstead (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,95, long 0,64)|Halstead]] * [[Buckhurst Hill (lungsod)|Buckhurst Hill]] * [[Chigwell (lungsod)|Chigwell]] * [[Epping (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,70, long 0,11)|Epping]] * [[Tiptree (kapital sa parokya)|Tiptree]] * [[Brightlingsea (lungsod)|Brightlingsea]] * [[Burnham-on-Crouch]] * [[West Thurrock]] * [[Aveley]] * [[Wivenhoe (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,86, long 0,96)|Wivenhoe]] * [[West Mersea (lungsod)|West Mersea]] * [[Stanford-le-Hope]] * [[Danbury (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,72, long 0,58)|Danbury]] * [[Great Dunmow (lungsod)|Great Dunmow]] * [[Chipping Ongar]] * [[Walton-on-the-Naze]] * [[Manningtree (lungsod)|Manningtree]] * [[Stansted Mountfitchet]] * [[Alresford (lungsod)|Alresford]] * [[Hempstead (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 52,02, long 0,38)|Hempstead]] * [[Writtle (lungsod)|Writtle]] * [[Kelvedon (lungsod)|Kelvedon]] * [[Ingatestone]] * [[Coggeshall (lungsod)|Coggeshall]] * [[Boreham (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Essex, lat 51,76, long 0,54)|Boreham]] * [[Broomfield (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,77, long 0,47)|Broomfield]] * [[Southminster (lungsod)|Southminster]] * [[Theydon Bois (lungsod)|Theydon Bois]] * [[Marks Tey (lungsod)|Marks Tey]] * [[Great Totham (lungsod)|Great Totham]] * [[Earls Colne (lungsod)|Earls Colne]] * [[Hatfield Peverel (lungsod)|Hatfield Peverel]] * [[Sible Hedingham (lungsod)|Sible Hedingham]] * [[West Bergholt (lungsod)|West Bergholt]] * [[Little Clacton (lungsod)|Little Clacton]] * [[Tollesbury (lungsod)|Tollesbury]] * [[Kelvedon Hatch (lungsod)|Kelvedon Hatch]] * [[Bicknacre]] * [[Elsenham (lungsod)|Elsenham]] * [[Thaxted (lungsod)|Thaxted]] * [[Saint Osyth]] * [[Rayne (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,87, long 0,58)|Rayne]] * [[Newport (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,98, long 0,21)|Newport]] * [[Takeley (lungsod)|Takeley]] * [[Great Horkesley (lungsod)|Great Horkesley]] * [[Layer de la Haye]] * [[Mistley (lungsod)|Mistley]] * [[Great Bentley (lungsod)|Great Bentley]] * [[Horndon on the Hill]] * [[Great Yeldham (lungsod)|Great Yeldham]] * [[Rowhedge]] * [[Roydon (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Essex, lat 51,77, long 0,04)|Roydon]] * [[Stock (lungsod)|Stock]] * [[Hatfield Heath (lungsod)|Hatfield Heath]] * [[Little Hallingbury (lungsod)|Little Hallingbury]] * [[Little Waltham (lungsod)|Little Waltham]] * [[Henham (lungsod)|Henham]] * [[High Ongar (lungsod)|High Ongar]] * [[Eight Ash Green (lungsod)|Eight Ash Green]] * [[Bradfield (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Essex, lat 51,93, long 1,12)|Bradfield]] * [[Castle Hedingham (lungsod)|Castle Hedingham]] * [[Dovercourt]] * [[Steeple (lungsod)|Steeple]] * [[Hatfield Broad Oak (lungsod)|Hatfield Broad Oak]] * [[Great Tey (lungsod)|Great Tey]] * [[Bradwell on Sea]] * [[Barnston (lungsod)|Barnston]] * [[Birch (lungsod)|Birch]] * [[Fingringhoe (lungsod)|Fingringhoe]] * [[Terling (lungsod)|Terling]] * [[Stanford Rivers (lungsod)|Stanford Rivers]] * [[Fyfield (kapital sa parokya)|Fyfield]] * [[Manuden (lungsod)|Manuden]] * [[Hastingwood]] * [[Matching (lungsod)|Matching]] * [[Broxted (lungsod)|Broxted]] * [[Ridgewell (lungsod)|Ridgewell]] * [[Woodham Mortimer (lungsod)|Woodham Mortimer]] * [[Ugley (lungsod)|Ugley]] * [[Great Canfield (lungsod)|Great Canfield]] * [[Wrabness (lungsod)|Wrabness]] * [[Birdbrook (lungsod)|Birdbrook]] * [[Moreton (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,74, long 0,22)|Moreton]] * [[Arkesden (lungsod)|Arkesden]] * [[Great Maplestead (lungsod)|Great Maplestead]] * [[Ashen (lungsod)|Ashen]] * [[Bobbingworth (lungsod)|Bobbingworth]] * [[Lindsell (lungsod)|Lindsell]] * [[Wicken Bonhunt (lungsod)|Wicken Bonhunt]] * [[Little Chesterford (lungsod)|Little Chesterford]] * [[Lamarsh (lungsod)|Lamarsh]] * [[Belchamp Otten (lungsod)|Belchamp Otten]] * [[Asheldham (lungsod)|Asheldham]] * [[Dengie (lungsod)|Dengie]] * [[Sutton (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Essex, lat 51,57, long 0,72)|Sutton]] * [[Stapleford Tawney (lungsod)|Stapleford Tawney]] * [[Bures, Inglatera|Bures]] * [[Jaywick]] Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Essex: * Mga kalapukan: :* [[Turnershill Marsh]] (<!--H.MRSH-->[[kalapukan]]) * Mga suba: :* [[River Lea (suba)|River Lea]] (<!--H.WTRC-->[[suba]]) :* [[River Lee Flood Relief Channel]] (<!--H.CHN-->[[agianan]]) :* [[River Roding (suba sa Hiniusang Gingharian, Essex)|River Roding]] (<!--H.STM-->[[suba]]) * Mga tubud: :* [[Round Spring (tubud sa Hiniusang Gingharian)|Round Spring]] (<!--H.SPNG-->[[tubud]]) * Mga lawis: :* [[Eastwick Head]] (<!--T.PT-->[[punta]]) :* [[Foulness Point]] (<!--T.PT-->[[punta]]) :* [[Holliwell Point]] (<!--T.PT-->[[punta]]) :* [[Wallasea Ness]] (<!--T.PT-->[[punta]]) * Mga lasang: :* [[Furze Woods]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) :* [[Pedlars Wood]] (<!--V.FRST-->[[lasang]]) Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:19}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Essex sa Hiniusang Gingharian. | label = Essex|position=left|background=white|lat=51.83333|long=0.58333}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2649889">[{{Geonameslink|gnid=2649889|name=essex}} Essex] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-12-09; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Essex|Essex}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 9w8qi0hjhwh7134sdke4gd6fi2smihn 0 4734350 37021103 31522127 2026-05-16T11:08:22Z Qu0404 31119 /* Gikan sa gawas nga tinubdan */ [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 37021103 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Broadstone | native_name = | other_name = | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Dorset (kondado sa Hiniusang Gingharian)|Dorset]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 47 | lat_d = 50.75773 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -1.99215 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 10256 | population_date = 2015-02-14 | population_note = <ref name = "gn2654634"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Europe/London }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Broadstone''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2654634"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Dorset (kondado sa Hiniusang Gingharian)|Dorset]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:160}} km sa habagatan-kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:47}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Broadstone<ref name = "gn2654634"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:10256}} ka molupyo.<ref name = "gn2654634"/> Ang yuta palibot sa Broadstone patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:78}} ka metro ug {{formatnum:1.0 }} km sa amihanan-sidlakan sa Broadstone.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:1886}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Broadstone may kaayo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Poole (kapital sa kondado)|Poole]], {{formatnum:4.8}} km sa habagatan sa Broadstone. Hapit nalukop sa [[kaumahan]] ang palibot sa Broadstone.<ref name = "nasalandcover"/> Sa rehiyon palibot sa Broadstone, mga lawis, ug mga luuk talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn2654634"/>}} Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:10}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:18}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | Broadstone | 1| 4| 0 | 0| 6| 0 | 1| 10| 0 | 5| 16| 0 | 5| 19| 0 | 11| 20| 0 | 13| 24| 0 | 14| 21| 0 | 9| 19| 0 | 8| 11| 0 | 3| 9| 0 | -1| 2| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Broadstone sa Hiniusang Gingharian. | label = Broadstone|position=right|background=white|lat=50.75773|long=-1.99215}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2654634">[{{Geonameslink|gnid=2654634|name=broadstone}} Broadstone] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2015-02-14; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Broadstone, Dorset|Broadstone}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Hiniusang Gingharian nga mas dako pa kay sa 10,000 ka mga tawo]] [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 4xgxnypmkmmrvsjwbo2ev77ot8fqjx8 0 4734647 37021102 31521421 2026-05-16T11:07:55Z Qu0404 31119 /* Ang mga gi basihan niini */ [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 37021102 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Bournemouth]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Bournemouth | native_name = | other_name = | category = Kapital sa kondado | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Bournemouth (kondado)|Bournemouth]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 19 | lat_d = 50.72048 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -1.8795 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 163600 | population_date = 2011-03-03 | population_note = <ref name = "gn2655095"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = BOH | free_type = [[IATA]] | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Europe/London | geonames = 2655095 }} <!--P.PPLA2-->[[Kapital sa kondado]] ang '''Bournemouth''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn2655095"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Bournemouth (kondado)|Bournemouth]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:150}} km sa habagatan-kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:19}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Bournemouth<ref name = "gn2655095"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:163600}} ka molupyo.<ref name = "gn2655095"/> Ang yuta palibot sa Bournemouth patag. Sa habagatan, dagat ang pinakaduol sa Bournemouth.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:47}} ka metro ug {{formatnum:1.2 }} km sa amihanan-kasadpan sa Bournemouth.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Bournemouth ang kinadak-ang lungsod sa maong dapit. Sa rehiyon palibot sa Bournemouth, mga lawis talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn2655095"/>}} Ang klima [[kasarangan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:16}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Pebrero, sa {{formatnum:2}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Bournemouth sa Hiniusang Gingharian. | label = Bournemouth|position=right|background=white|lat=50.72048|long=-1.8795}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2655095">[{{Geonameslink|gnid=2655095|name=bournemouth}} Bournemouth] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-03-03; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lungsod sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Hiniusang Gingharian nga mas dako pa kay sa 100,000 ka mga tawo]] [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 4k2iq65jvf35t215r4mir5b7njf5lwj 0 4741483 37021124 21519933 2026-05-16T11:41:12Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Laysters]] to [[Leysters]]: https://mapit.mysociety.org/area/53658.html 21519933 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Laysters | native_name = | other_name = | category = Distrito | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Herefordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 52.267 | long_d = -2.63417 | elevation = 193 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7291435 }} <!--A.ADM3-->[[Distrito]] ang '''Laysters''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7291435"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Herefordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:190}} km sa kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:15}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | Laysters | -1| 3| 0 | -1| 5| 0 | 0| 9| 0 | 3| 13| 0 | 5| 15| 0 | 9| 17| 0 | 11| 19| 0 | 10| 20| 0 | 7| 17| 0 | 5| 12| 0 | 1| 7| 0 | -3| 3| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Laysters sa Hiniusang Gingharian. | label = Laysters|position=right|background=white|lat=52.267|long=-2.63417}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7291435">[{{Geonameslink|gnid=7291435|name=laysters}} Laysters] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] 5dwws3w4zzj3yt97hwoh4rqgvd1udw8 37021126 37021124 2026-05-16T11:42:35Z Qu0404 31119 Leysters 37021126 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Leysters | native_name = | other_name = Laysters | category = Distrito | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Herefordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 52.267 | long_d = -2.63417 | elevation = 193 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7291435 }} <!--A.ADM3-->[[Distrito]] ang '''Leysters'''<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/53658.html|title=Leysters|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7291435"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Herefordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:190}} km sa kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:15}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | Leysters | -1| 3| 0 | -1| 5| 0 | 0| 9| 0 | 3| 13| 0 | 5| 15| 0 | 9| 17| 0 | 11| 19| 0 | 10| 20| 0 | 7| 17| 0 | 5| 12| 0 | 1| 7| 0 | -3| 3| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Leysters sa Hiniusang Gingharian. | label = Leysters|position=right|background=white|lat=52.267|long=-2.63417}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7291435">[{{Geonameslink|gnid=7291435|name=laysters}} Laysters] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] axoj17sa3t9ykyqd1tlpkvg8iiwwfu6 0 4743598 37021120 34282729 2026-05-16T11:36:59Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[White Roothing]] to [[White Roding]]: https://mapit.mysociety.org/area/54320.html 34282729 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = White Roothing | native_name = | other_name = | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Essex (kondado)|Essex]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.79962 | long_d = 0.26114 | elevation = 76 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7293560 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''White Roothing''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7293560"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Essex (kondado)|Essex]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:40}} km sa amihanan-sidlakan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa White Roothing sa Hiniusang Gingharian. | label = White Roothing|position=left|background=white|lat=51.79962|long=0.26114}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7293560">[{{Geonameslink|gnid=7293560|name=white%20roothing}} White Roothing] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] fw2valy0usr46uz69rdyd4ozegzar3n 37021122 37021120 2026-05-16T11:38:40Z Qu0404 31119 White Roding 37021122 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = White Roding | native_name = | other_name = White Roothing | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Essex (kondado)|Essex]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.79962 | long_d = 0.26114 | elevation = 76 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7293560 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''White Roding'''<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/54320.html|title=White Roding|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7293560"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Essex (kondado)|Essex]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:40}} km sa amihanan-sidlakan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa White Roding sa Hiniusang Gingharian. | label = White Roding|position=left|background=white|lat=51.79962|long=0.26114}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7293560">[{{Geonameslink|gnid=7293560|name=white%20roothing}} White Roothing] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] lu5tt8wuf8ofesx690pylf1zal6n225 0 4743736 37021108 34282760 2026-05-16T11:22:47Z Qu0404 31119 Buckland and Chipping 37021108 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Buckland]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Buckland and Chipping | native_name = | other_name = Buckland | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Hertfordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.98168 | long_d = -0.01937 | elevation = 126 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7293698 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''Buckland and Chipping'''<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/61733.html|title=Buckland and Chipping|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7293698"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Hertfordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:50}} km sa amihanan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:16}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-1}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | Buckland and Chipping | -3| 1| 0 | -2| 4| 0 | 0| 10| 0 | 2| 14| 0 | 7| 16| 0 | 9| 21| 0 | 12| 21| 0 | 12| 21| 0 | 8| 21| 0 | 5| 13| 0 | 1| 7| 0 | -1| 3| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Buckland and Chipping sa Hiniusang Gingharian. | label = Buckland and Chipping|position=left|background=white|lat=51.98168|long=-0.01937}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7293698">[{{Geonameslink|gnid=7293698|name=buckland}} Buckland] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] a2646d05nmml4xwk6j8themo08d8sh0 37021109 37021108 2026-05-16T11:23:03Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,98, long -0,02)]] to [[Buckland and Chipping]]: https://mapit.mysociety.org/area/61733.html 37021108 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Buckland]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Buckland and Chipping | native_name = | other_name = Buckland | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Hertfordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.98168 | long_d = -0.01937 | elevation = 126 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7293698 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''Buckland and Chipping'''<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/61733.html|title=Buckland and Chipping|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7293698"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Hertfordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:50}} km sa amihanan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:16}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-1}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {| |- |{{climate chart | Buckland and Chipping | -3| 1| 0 | -2| 4| 0 | 0| 10| 0 | 2| 14| 0 | 7| 16| 0 | 9| 21| 0 | 12| 21| 0 | 12| 21| 0 | 8| 21| 0 | 5| 13| 0 | 1| 7| 0 | -1| 3| 0 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Buckland and Chipping sa Hiniusang Gingharian. | label = Buckland and Chipping|position=left|background=white|lat=51.98168|long=-0.01937}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7293698">[{{Geonameslink|gnid=7293698|name=buckland}} Buckland] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] a2646d05nmml4xwk6j8themo08d8sh0 0 4744563 37021127 21529634 2026-05-16T11:44:05Z Qu0404 31119 Middleton-on-the-Hill 37021127 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Middleton on the Hill | native_name = | other_name = Middleton-on-the-Hill | category = Distrito | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Middleton on the Hill Church - geograph.org.uk - 454690.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Herefordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 52.27539 | long_d = -2.65803 | elevation = 142 | timezone_label = Europe/London }} <!--A.ADM3-->[[Distrito]] ang '''Middleton on the Hill''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7294521"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Herefordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:190}} km sa kasadpan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:16}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Middleton on the Hill sa Hiniusang Gingharian. | label = Middleton on the Hill|position=right|background=white|lat=52.27539|long=-2.65803}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7294521">[{{Geonameslink|gnid=7294521|name=middleton%20on%20the%20hill}} Middleton on the Hill] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Middleton on the Hill|Middleton on the Hill}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] namncn8tdgsaij1sdcgx5m8n4d5qfwk 0 4745306 37021112 34283420 2026-05-16T11:25:37Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)]] to [[Stapleford and Waterford]]: https://mapit.mysociety.org/area/63565.html 34283420 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Stapleford]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Stapleford | native_name = | other_name = | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Hertfordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.82922 | long_d = -0.10719 | elevation = 72 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7295260 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''Stapleford''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7295260"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Hertfordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:40}} km sa amihanan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Stapleford sa Hiniusang Gingharian. | label = Stapleford|position=left|background=white|lat=51.82922|long=-0.10719}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7295260">[{{Geonameslink|gnid=7295260|name=stapleford}} Stapleford] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] g5liy6q5v7xoh22pkw3qfy3xtbtz8vl 37021114 37021112 2026-05-16T11:26:56Z Qu0404 31119 Stapleford and Waterford 37021114 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Stapleford]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Stapleford and Waterford | native_name = | other_name = Stapleford | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Hertfordshire]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.82922 | long_d = -0.10719 | elevation = 72 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7295260 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''Stapleford and Waterford'''<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/63565.html|title=Stapleford and Waterford|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7295260"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Hertfordshire]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:40}} km sa amihanan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Stapleford and Waterford sa Hiniusang Gingharian. | label = Stapleford and Waterford|position=left|background=white|lat=51.82922|long=-0.10719}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7295260">[{{Geonameslink|gnid=7295260|name=stapleford}} Stapleford] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] fdqn1635qz6rx6s6iy8utwlo4u0wgmr 0 4748627 37021117 34285508 2026-05-16T11:33:24Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[High Roothing]] to [[High Roding]]: https://mapit.mysociety.org/area/60395.html 34285508 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = High Roothing | native_name = | other_name = | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Essex (kondado)|Essex]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.82791 | long_d = 0.32522 | elevation = 81 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7298553 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''High Roothing''' sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7298553"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Essex (kondado)|Essex]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:50}} km sa amihanan-sidlakan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa High Roothing sa Hiniusang Gingharian. | label = High Roothing|position=left|background=white|lat=51.82791|long=0.32522}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7298553">[{{Geonameslink|gnid=7298553|name=high%20roothing}} High Roothing] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] e8erydhfy9l2c53ssgpimosakah4n21 37021119 37021117 2026-05-16T11:34:47Z Qu0404 31119 High Roding 37021119 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Hiniusang Gingharian|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = High Roding | native_name = | other_name = High Roothing | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Essex (kondado)|Essex]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 51.82791 | long_d = 0.32522 | elevation = 81 | timezone_label = Europe/London | geonames = 7298553 }} <!--A.ADM4-->[[Parokya]] ang '''High Roding'''<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/60395.html|title=High Roding|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa [[Hiniusang Gingharian]].<ref name = "gn7298553"/> Nahimutang ni sa kondado sa <!--ADM2-->[[Essex (kondado)|Essex]] ug apil sa nasod sa <!--ADM1-->[[Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)|Inglatera]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:50}} km sa amihanan-sidlakan sa [[London (ulohang dakbayan)|London]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:9}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:0}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> {{Location map|United Kingdom |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa High Roding sa Hiniusang Gingharian. | label = High Roding|position=left|background=white|lat=51.82791|long=0.32522}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7298553">[{{Geonameslink|gnid=7298553|name=high%20roothing}} High Roothing] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2010-05-25; database download sa 2016-05-06</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] p2so5d15sttftmgo3ve3lv2w7vv9v15 0 5935925 37021090 11345520 2026-05-16T07:59:51Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Indre Torungen]] 37021090 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Indre Torungen]] i69fedqltj0el6rus8l0ec5qqgfbpt9 14 6363525 37020984 12619517 2026-05-15T16:02:39Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor]]; added [[Category:Mga aktor sa nasud]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020984 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud]] [[Kategoriya:Mga tawo sa Tayland]] 1ink2mlyqzxrmchzhl2djab6ep6g3rr 37020986 37020984 2026-05-15T16:04:35Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga aktor sa nasud]]: "Tayland" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020986 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Tayland]] [[Kategoriya:Mga tawo sa Tayland]] 29cwzanf77g5z2t31lsiw6vdwiq909d 14 6550102 37020978 12088785 2026-05-15T15:56:59Z Mutark2026 142843 Redirected page to [[Kategoriya:Mga Pilipinong aktor]] 37020978 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kategoriya:Mga Pilipinong aktor]] 77debuw6tzdcusn0j7blugfdqhpjbzx 14 6568670 37020980 12349175 2026-05-15T15:58:57Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga aktor sa nasud]]: "Hong Kong" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020980 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Hong Kong]] [[Kategoriya:Hong Kong]] 7n0rozi9q7n66w10kjtnpokkpahd0zd 37020988 37020980 2026-05-15T16:05:09Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor sa nasud]]; added [[Category:Mga aktor sa Tsina]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020988 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa Tsina|Hong Kong]] [[Kategoriya:Hong Kong]] ikoepyrmbvuk995lqdqx23i595sw77m 14 6657544 37020985 12235173 2026-05-15T16:04:14Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor]]; added [[Category:Mga aktor sa nasud]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020985 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud]] [[Kategoriya:Mga Intsik]] b7r4n7mlph213vv1ba15bxidb743un6 37020987 37020985 2026-05-15T16:04:52Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga aktor sa nasud]]: "Tsina" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020987 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Tsina]] [[Kategoriya:Mga Intsik]] r7eacoap3h05qkd323axg030ajj3t7f 0 7531248 37021062 34903878 2026-05-15T23:40:00Z Mutark2026 142843 − 3 categories; ±[[Kategoriya:Mga Amerikano]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021062 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Michaela Dietz''' mao ang usa ka [[Amerikano]] aktres ug tingog aktres nga nailhan tungod sa pagdula sa papel sa Riff sa Barney and Friends ug Amethyst sa [[Steven Universe]]. ==Mga sumpay sa gawas== * {{IMDb name|id=2007163|name=Michaela Dietz}} [[Kategoriya:Mga saha]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1982]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Nobiyembre 1]] ip17jx5z16x5x7mkg8pkyqc7aa4x1jt 37021063 37021062 2026-05-15T23:40:33Z Mutark2026 142843 37021063 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Michaela Dietz''' mao ang usa ka [[Amerikano]] aktres ug tingog aktres nga nailhan tungod sa pagdula sa papel sa Riff sa ''[[Barney & Friends]]'' ug Amethyst sa ''[[Steven Universe]]''. ==Mga sumpay sa gawas== * {{IMDb name|id=2007163|name=Michaela Dietz}} [[Kategoriya:Mga saha]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1982]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Nobiyembre 1]] 1eit1a396bp7crh7q5ja5rlxu0396oq 0 7531273 37021020 13733390 2026-05-15T19:53:49Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Sesame Street]]; +[[Kategoriya:Mga natawo sa Abril 6]]; ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021020 wikitext text/x-wiki '''Gabriela Rose Reagan''' (Natawo Abril 6, 1988) mao ang anak nga babaye sa aktres [[Sonia Manzano]] nga pasundayag Maria sa [[Sesame Street]] nailhan alang sa iyang tahas isip bata Gabi sa Season 21 ug Season 22. [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1988]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Abril 6]] is7d3w98i4xp58z3yl1z02fbarupkl7 0 7531315 37021022 13780645 2026-05-15T19:56:10Z Mutark2026 142843 ± 3 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021022 wikitext text/x-wiki '''Haley Jenkins''' (natawo sa Enero 27, 1987) mao ang usa ka Amerikano puppeteer ug Muppet performer labing maayo nga nailhan alang sa lead performer sa Marvie sa channel Sesame Studios [[YouTube]]. [[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1987]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Enero 27]] i89ussuk5nu67jz8n0kzya3qv2bnkq7 0 7531342 37021065 13476207 2026-05-15T23:44:10Z Mutark2026 142843 + 4 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021065 wikitext text/x-wiki '''Tomorrow's Pioneers''' mao ang usa ka anak sa programa, nga gisibya sa 2007-09 sa Palestinian Hamas-kaubanan nga sa telebisyon station, Al-Aqsa TV. Ang show nga mga bahin sa batan-ong panon Saraa Barhoum ug sa iyang mga co-host, usa ka dakong costumed mga mananap ingon nga sila sa pagbuhat sa mga drama-drama (o "talan-awon") ug hisguti ang kinabuhi sa Palestina sa usa ka talk show nga fashion uban sa tawag nga-ins gikan sa mga bata (kasagaran sa sa edad 9-13 uban sa ingon nga sa pipila ka mga batan-on ingon nga 3).<ref name="edwards">Edwards, David and Keshawi, Azmi. </ref><ref name="ramadan">Ramadan, Mohammed. </ref> Gipresentar sa usa ka anak sa edukasyon nga mga format susama sa maong mga pasundayag sama sa ''[[Sesame Street]]'' o ''[[Barney & Friends]]'', ang ''Ugma sa mga Pioneer'' mao ang kaayo kontrobersyal ingon nga kini naglangkob sa [[Antisemitismo|antisemitism]], [[Islamismo|Islamism]], anti-Americanism, ug uban pang mga anti-Western tema. == References == {{Reflist|45em}} [[Kategoriya:Kultura sa Palestina]] [[Kategoriya:2007 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2022 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Barney (franchise)]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] 9dt0vpibonw3xx6j2pbazy637wl76yk 37021066 37021065 2026-05-15T23:44:18Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga bata seryeng pantelebisyon]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021066 wikitext text/x-wiki '''Tomorrow's Pioneers''' mao ang usa ka anak sa programa, nga gisibya sa 2007-09 sa Palestinian Hamas-kaubanan nga sa telebisyon station, Al-Aqsa TV. Ang show nga mga bahin sa batan-ong panon Saraa Barhoum ug sa iyang mga co-host, usa ka dakong costumed mga mananap ingon nga sila sa pagbuhat sa mga drama-drama (o "talan-awon") ug hisguti ang kinabuhi sa Palestina sa usa ka talk show nga fashion uban sa tawag nga-ins gikan sa mga bata (kasagaran sa sa edad 9-13 uban sa ingon nga sa pipila ka mga batan-on ingon nga 3).<ref name="edwards">Edwards, David and Keshawi, Azmi. </ref><ref name="ramadan">Ramadan, Mohammed. </ref> Gipresentar sa usa ka anak sa edukasyon nga mga format susama sa maong mga pasundayag sama sa ''[[Sesame Street]]'' o ''[[Barney & Friends]]'', ang ''Ugma sa mga Pioneer'' mao ang kaayo kontrobersyal ingon nga kini naglangkob sa [[Antisemitismo|antisemitism]], [[Islamismo|Islamism]], anti-Americanism, ug uban pang mga anti-Western tema. == References == {{Reflist|45em}} [[Kategoriya:Kultura sa Palestina]] [[Kategoriya:2007 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2022 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Barney (franchise)]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga bata seryeng pantelebisyon]] jikzv7xzgsea9cu6ozfdie9gygxbit4 0 7531354 37020965 35026917 2026-05-15T14:17:30Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:1998 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]]; +[[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020965 wikitext text/x-wiki '''Elmo's World''' mao ang usa ka bahin nga gipakita sa katapusan sa mga anak ni telebisyon nga programa [[Sesame Street]] premiered sa Nobyembre 16, 1998 starring Kevin Clash ingon Elmo ug karon si [[Ryan Dillon]]. Elmo binuhi nga goldfish [[Dorothy (isda)|Dorothy]] ug sa mga sakop sa pamilya noodle nangahilum aron sa pagtugot Elmo sa pagbuhat sa tanan nga mga istorya, ug sa paghatag sa mga anak sa oportunidad sa pagtubag sa ilang nakita sa screen. Sa rebot, ang usa ka bag-o nga kinaiya nga si Smartie gipaila sa Season 47 uban Elmo ug Mr. Noodle. [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa telebisyon]] [[Kategoriya:Sesame Street]] [[Kategoriya:1998 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] g2qf40nzbqk6jst7watnlgp548h7azp 37021018 37020965 2026-05-15T19:49:35Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021018 wikitext text/x-wiki '''Elmo's World''' mao ang usa ka bahin nga gipakita sa katapusan sa mga anak ni telebisyon nga programa [[Sesame Street]] premiered sa Nobyembre 16, 1998 starring Kevin Clash ingon Elmo ug karon si [[Ryan Dillon]]. Elmo binuhi nga goldfish [[Dorothy (isda)|Dorothy]] ug sa mga sakop sa pamilya noodle nangahilum aron sa pagtugot Elmo sa pagbuhat sa tanan nga mga istorya, ug sa paghatag sa mga anak sa oportunidad sa pagtubag sa ilang nakita sa screen. Sa rebot, ang usa ka bag-o nga kinaiya nga si Smartie gipaila sa Season 47 uban Elmo ug Mr. Noodle. [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa telebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] [[Kategoriya:1998 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] bd5en86psj767u6u7ym5ilq611u6umh 37021019 37021018 2026-05-15T19:52:15Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]]; +[[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa HBO]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021019 wikitext text/x-wiki '''Elmo's World''' mao ang usa ka bahin nga gipakita sa katapusan sa mga anak ni telebisyon nga programa [[Sesame Street]] premiered sa Nobyembre 16, 1998 starring Kevin Clash ingon Elmo ug karon si [[Ryan Dillon]]. Elmo binuhi nga goldfish [[Dorothy (isda)|Dorothy]] ug sa mga sakop sa pamilya noodle nangahilum aron sa pagtugot Elmo sa pagbuhat sa tanan nga mga istorya, ug sa paghatag sa mga anak sa oportunidad sa pagtubag sa ilang nakita sa screen. Sa rebot, ang usa ka bag-o nga kinaiya nga si Smartie gipaila sa Season 47 uban Elmo ug Mr. Noodle. [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa telebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] [[Kategoriya:1998 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa HBO]] gcp6i6ruh2xvwrce8qt8bk7jre70kcm 0 7531379 37020967 35038050 2026-05-15T14:30:20Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Sesame Street mga karakter]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020967 wikitext text/x-wiki '''Si Abby Cadabby''' mao ang usa ka tinuod nga 4-ka-tuig-ang panuigon nga kinaiya sa PBS mga anak sa TV series nga ''[[Sesame Street]]''. Siya mao ang usa ka [[The Muppets|Muppet]]. Sa 2006, si Abby nga gihimo sa iyang debut sa unang episode sa ''Sesame Street''<nowiki/>'s 37th nga panahon, sa diha nga siya mibalhin ngadto sa kasilinganan ug nahimamat sa pipila sa mga Dalan sa mga residente. Sa adlaw sa iyang debut, sa iyang wand gibuak; Dako nga Langgam nga misulti kaniya sa pagdala sa iyang wand sa Ayo-nga Kini nga Shop diin Maria (nanaghoni sa [[Sonia Manzano]]) nga ayuhon kini. Panahon sa 40 ka mga bahin sa iyang CGI-animated bahin sa "Abby Flying Fairy School". Ang iyang ngalan mao ang usa ka pun sa magic pulong Abracadabra. Si Abby sa mga kalaki nga mga gahum sa limitado nga gidisenyo sa ug gikan sa manipis nga hangin, nga naglutaw sa diha nga siya malipayon, ug pagpabalik sa mga butang ngadto sa mga pumpkins. Bisan tuod pamilyar sa sa kalibutan sa fairy sugilanon, si Abby daw dili makatuo sa maong mga nag-unang mga sa pagkat-on sa mga kahanas sama sa sa drowing mga sulat o sa pag-ihap, pag-aghat sa iyang catchphrase "Nga mao nga mga kalaki!" Kanunay siya naggamit sa iyang wand nga mga cell phone sa mga tawag ang iyang mama. Sa diha nga siya nangutana sa pagbalik sa balay, siya nag-ingon nga siya "gotta poof." Siya makahimo sa pagsulti sa usa ka pinulongan nga gitawag Alindanaw ug sa pagtudlo sa Rosita mga pinulongan, samtang Rosita nagtudlo sa iyang [[kinatsila]]. Uban sa Bata Oso, si Abby nagsugod sa pag-eskwela sa usa ka 2006 episode sa Nobela sa Komunidad sa Eskwelahan, diin si Mrs. Goose mao ang magtutudlo ug sa uban nga fairy tale mga karakter nga sama sa Hansel ug Gretel ang iyang mga kauban sa klase. Sa 2008, si Abby gidugang ngadto sa mga cast sa ''Plaza Sésamo'', ang Mexican co-production sa ''Sesame Street'', sa pagpakita sa bag-ong mga bahin diin siya naningkamot sa pagbuhat sa salamangka limbong uban sa mga nagkalain-laing mga ordinaryo nga mga butang. Sa 2009, siya nahimo nga ang panon sa ''3, 2, 1 Vamos!'', usa ka Latin American pre-school nga programming nga hut-ong, nga unang gisibya sa iningles niadtong 2010, sa Canadian telebisyon. == Galeriya sa hulagway == <gallery> </gallery> [[Kategoriya:Sesame Street mga karakter]] ephqjklal78zb9ubaodveq49352xogj 37020968 37020967 2026-05-15T14:31:42Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street mga karakter]]; added [[Category:Mga karakter sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020968 wikitext text/x-wiki '''Si Abby Cadabby''' mao ang usa ka tinuod nga 4-ka-tuig-ang panuigon nga kinaiya sa PBS mga anak sa TV series nga ''[[Sesame Street]]''. Siya mao ang usa ka [[The Muppets|Muppet]]. Sa 2006, si Abby nga gihimo sa iyang debut sa unang episode sa ''Sesame Street''<nowiki/>'s 37th nga panahon, sa diha nga siya mibalhin ngadto sa kasilinganan ug nahimamat sa pipila sa mga Dalan sa mga residente. Sa adlaw sa iyang debut, sa iyang wand gibuak; Dako nga Langgam nga misulti kaniya sa pagdala sa iyang wand sa Ayo-nga Kini nga Shop diin Maria (nanaghoni sa [[Sonia Manzano]]) nga ayuhon kini. Panahon sa 40 ka mga bahin sa iyang CGI-animated bahin sa "Abby Flying Fairy School". Ang iyang ngalan mao ang usa ka pun sa magic pulong Abracadabra. Si Abby sa mga kalaki nga mga gahum sa limitado nga gidisenyo sa ug gikan sa manipis nga hangin, nga naglutaw sa diha nga siya malipayon, ug pagpabalik sa mga butang ngadto sa mga pumpkins. Bisan tuod pamilyar sa sa kalibutan sa fairy sugilanon, si Abby daw dili makatuo sa maong mga nag-unang mga sa pagkat-on sa mga kahanas sama sa sa drowing mga sulat o sa pag-ihap, pag-aghat sa iyang catchphrase "Nga mao nga mga kalaki!" Kanunay siya naggamit sa iyang wand nga mga cell phone sa mga tawag ang iyang mama. Sa diha nga siya nangutana sa pagbalik sa balay, siya nag-ingon nga siya "gotta poof." Siya makahimo sa pagsulti sa usa ka pinulongan nga gitawag Alindanaw ug sa pagtudlo sa Rosita mga pinulongan, samtang Rosita nagtudlo sa iyang [[kinatsila]]. Uban sa Bata Oso, si Abby nagsugod sa pag-eskwela sa usa ka 2006 episode sa Nobela sa Komunidad sa Eskwelahan, diin si Mrs. Goose mao ang magtutudlo ug sa uban nga fairy tale mga karakter nga sama sa Hansel ug Gretel ang iyang mga kauban sa klase. Sa 2008, si Abby gidugang ngadto sa mga cast sa ''Plaza Sésamo'', ang Mexican co-production sa ''Sesame Street'', sa pagpakita sa bag-ong mga bahin diin siya naningkamot sa pagbuhat sa salamangka limbong uban sa mga nagkalain-laing mga ordinaryo nga mga butang. Sa 2009, siya nahimo nga ang panon sa ''3, 2, 1 Vamos!'', usa ka Latin American pre-school nga programming nga hut-ong, nga unang gisibya sa iningles niadtong 2010, sa Canadian telebisyon. == Galeriya sa hulagway == <gallery> </gallery> [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] jsmr38o73nq6kqjw7xxvld69cxahddg 0 7531382 37021064 33626647 2026-05-15T23:41:39Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga aktor]]; ±[[Kategoriya:Mga Amerikano]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021064 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Erica Danielle Rhodes''' (natawo pebrero 4, 1986)<ref>{{cite web|title=Vega|url=https://twitter.com/TheMsDaniV/statuses/430860736769056768}}</ref> propesyonal nga nailhan nga '''Danielle Vega''', mao ang usa ka [[Tinipong Bansa|American]] actress. Vega mao ang labing maayo nga nailhan alang sa iyang papel ingon si Kim sa ''[[Barney & Friends]]'';<ref>{{cite web|title=Hulu’s ‘East Los High’ with Dallas actress Danielle Vega is more than a teen soap opera|work=dallasnews.com|url=http://www.dallasnews.com/entertainment/television/headlines/20140708-hulus-east-los-high-is-more-than-a-teen-soap-opera.ece|accessdate=2014}}</ref> ug sa ingon Ceci sa Hulu sa drama series ''East Los High''.<ref>{{cite web|title=East Los High: An EXCLUSIVE Interview with Danielle Vega|work=stayteen.org|url=http://stayteen.org/article/east-los-high-exclusive-interview-danielle-vega|accessdate=|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140705164430/http://stayteen.org/article/east-los-high-exclusive-interview-danielle-vega|archivedate=2014-07-05|df=}}</ref> == Sayong kinabuhi == '''Erica Danielle Rhodes''' natawo sa [[Atlanta|Atlanta, Georgia]] apan gibanhaw diha sa Dallas, Texas.<ref name="vega">{{cite web|title=Profile|work=eastloshigh.com|url=http://eastloshigh.com/danielle-vega/|accessdate=|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140304100925/http://eastloshigh.com/danielle-vega/|archivedate=2014-03-04|df=}}</ref><ref name="TTB">{{cite web|title=Bio|work=teethandblood.com|url=http://www.teethandblood.com/index.php/bios/cast-bios/42-danielle-vega|accessdate=}}</ref> Vega mao ang sa kinatsila, African-American, British, Cherokee, ug Ireland kaliwat.<ref name="UNIQUE">{{cite web|title=Danielle Vega Profile|work=uniquecelebrity.com|url=http://www.uniquecelebrity.com/4868374.html|accessdate=}}</ref> Vega mitambong sa Habagatang bahin sa Methodist University, diin siya migradwar sa uban sa usa ka degree sa journalism.<ref>{{cite web|title=Meet Erica Rhodes, Idol's girl with a whip|work=idolchatteryd.com|url=http://idolchatteryd.com/meet-erica-rhodes-idols-girl-with-a-whip/|accessdate=2010}}</ref> Vega mao ang usa ka sakop sa Alpha Kappa Alpha uh. == Career == Sa edad nga nuybe, Vega mipakita diha sa mga anak sa telebisyon show ''Barney & Friends''. Niadtong 2009, siya sa audition alang sa ikasiyam nga panahon sa ''Amerikano dios-Dios'', apan wala madugay giputol sa ''Hollywood Semana'' sa audition.<ref>[http://www.billboard.com/articles/news/959572/erica-rhodes-whips-american-idol-into-a-frenzy Erica Rhodes Whips 'American Idol' Into A Frenzy], Monica Herrera, ''[//en.wikipedia.org/wiki/Billboard_(magazine) Billboard]'', 28 January 2010.</ref><ref>[http://voices.yahoo.com/american-idol-season-9-hollywood-week-made-it-5447182.html?cat=9 'American Idol' Season 9 Hollywood Week: Who Made it to the Next Round and How Did Ellen DeGeneres Do on Her First Night?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140506203032/http://voices.yahoo.com/american-idol-season-9-hollywood-week-made-it-5447182.html?cat=9 |date=2014-05-06 }}, Victoria Leigh Miller, ''[//en.wikipedia.org/wiki/Yahoo! Yahoo!] ''</ref> Sukad niadto, siya gihulagway sa daghan nga mga papel sa iyang career lakip sa mga pelikula ''mao nga Kini Mao ang Pasko'', ''Nagbudhi sa 17'', ''Ngipon ug Dugo''. Niadtong 1994, siya nakighilawas sa iyang kaugalingon sa ibabaw sa ''Psalty sa mga Awit alang sa Gagmay nga mga Praisers'' sa Bibliya serye sa gidaghanon 1-3. == Ang mga pakisayran == {{reflist}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Photo_of_Erica_Rhodes_by_The_Bui_Brothers_-_April_2012.jpg Erica_Rhodes_Magic_Shoot_Group_-_April_2012.jpg Photo_of_Erica_Rhodes_by_The_Bui_Brothers_-_April_2012_-_(1).jpg Photo_of_Erica_Rhodes_by_The_Bui_Brothers_-_April_2012_-_(2).jpg </gallery> [[Kategoriya:Mga saha]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1986]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Pebrero 4]] pjpkhd6onxurlvpdsakddouzctnsjze 0 7533148 37021014 13726493 2026-05-15T19:42:27Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Sesame Street]]; ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021014 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Desiree Casado''' mao ang usa ka gatus ka labing inila nga mga alang sa mga tahas sa Gabriela Rodriguez sa ''[[Sesame Street]]'', ang anak nga babaye sa dugay nag-unang karakter Luis ug Maria. Casado gikuha sa ibabaw sa papel sa 1993 sa dihang ang kanhing aktres, [[Gabriela Reagan]] (sa tinuod-kinabuhi nga mga anak nga babaye sa aktres nga sa pagdula Maria, [[Sonia Manzano]]), misulti sa iyang inahan nga siya wala makatagamtam sa ingon nga sa telebisyon. Ang kinaiya sa Gabi nga mahimo nga usa ka labaw pa ka bahin sa mga show sa isalikway sa katapusan nga magtiayon nga sa mga tuig, tingali kasagaran sa pagtuman sa Sesame Workshop ang gikinahanglan aron sa pagpatunhay sa kabatan-onan sa taliwala sa mga cast, ingon nga ang daan nga mga magbalantay sa mga show nga panahon. Siya mao ang usa ka kanhi magtutudlo sa makausa sa 2012. [[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1985]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Agosto 18]] n1tyho98rv74j4vr9qcfcgre4i944xm 0 7533149 37020972 30190162 2026-05-15T15:44:32Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Sesame Street]]; ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020972 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Alison Barlett-O'Reilly''' mao ang usa ka American actress labing maayo nga nailhan alang sa gihulagway Gina Jefferson sa ''[[Sesame Street]]''. Siya nakighilawas sa kinaiya sa usa ka sa ibabaw sa-ug-sa basehan sa 1985, ug nahimo nga usa ka regular sa nobyembre 1987, bisan tuod nga siya dili na nakita sa show sukad sa 2015. Barlett-O'Reilly nagbuhat sa Broadway, labing makita diha sa orihinal nga Broadway sa produksyon sa ''Hurlyburly''.<ref>[http://www.ibdb.com/person.php?id=86323 Profile], ibdb.com; accessed November 30, 2014.</ref> == Ang mga pakisayran == {{Reflist}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1971]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Hulyo 14]] 571hpefjiv023xe7hcu77fqsmiw0yfm 0 7533151 37020999 13577952 2026-05-15T16:21:25Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Mga libro sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020999 wikitext text/x-wiki '''Sa palibot sa mga Pamag-ang''' usa ka [[Sesame Street]] set/ambak sa pagpalapad sa Panahon 25 (episode 3136, [1993-1994]), hangtud nga kini gikuha human sa Panahon 29 (1997-1998). '''Sa palibot sa mga Pamag-ang sa Sesame Street''' sa basahon mao usab nga gipagawas sa 1994 sa promosyon sa bag-o nga pagpalapad sa [[Sesame Street]]. Ang istorya mahitabo sa 456 [[Sesame Street]], diin ang mga karakter sa pagsumpo sa mga kalihokan sa bag-ong mga Day Care Center. Ang mga bola nga sila sa pagdula uban sa dayon miuntol pinaagi [[Sesame Street|Sa mga binuhi nga balhiboong mga Bukton Hotel]], ug unya pagbalik gikan sa dalan. Elmo hits kini pag-usab, sa 10 nga Sesame Street, ug sa mga hagdan ngadto sa Celina Dance Studio. Gikan sa tamboanan, mga pagbiyahe ngadto sa Finders Magbalantay, ug unya ngadto sa Park, diin ang mga Dagko nga Langgam nga makadani kini ug matapos sa duwa. Sa daplin sa dalan, ang mga basahon nga nagpaila sa bag-ong mga karakter nga debuted sa Panahon 25—Jamal ug Angela sa mga Day Care Center, Sherry Samoa ug Benny Koneho sa [[Sesame Street|Sa mga binuhi nga balhiboong mga Bukton Hotel]], Celina sa Sayaw Studio, ug si ruthie sa "Tigpangita sa mga Magbalantay". Zoe usab gipaila-ila sa Panahon nga 25, ug siya gihulagway dayag sa hapin. Sumala ni Martin P. Robinson (Puppeteer nga gipahigayon sa [[Sesame Street]] sukad sa 1981) miingon: "In Season 25, we opened up the whole "Around the Corner" set filled with new humans and dozens of new puppets. Remember The Furry Arms Hotel? It was a great cast and the plot lines were hilarious, but research discovered that kids couldn't keep track of all these people and puppets, making the shows visually exciting and entertaining for adults, but confusing for kids." Pinaagi sa katapusan sa panahon 29 (1997-1998) sa Palibot sa mga Pamag-ang pagpalapad sa mga usa nga gikuha. [[Kategoriya:Mga libro sa Sesame Street]] n6httxwsfzmr7uie9rjx0jlxhcbvdwl 0 7533165 37021015 13580024 2026-05-15T19:43:36Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Mga karakter sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021015 wikitext text/x-wiki '''Dorothy''' mao ang binuhi goldfish ni Elmo nga unang mipakita sa bahin "[[Elmo's World]]" sa [[Sesame Street]]. Kini mao ang nanaghoni sa usa ka goldfish. [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] cw6kfais59a0gk8znc91es0lbudegd1 0 7533167 37021036 35075653 2026-05-15T22:27:54Z Mutark2026 142843 + 3 categories; ±[[Kategoriya:Sesame Street]]→[[Kategoriya:Mga kompositor sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021036 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Si Joseph Guilherme Raposo''', (pebrero 8, 1937 – pebrero 5, 1989) mao ang usa ka portuges-American kompositor, songwriter, nga piyanista, telebisyon magsusulat ug ang lyricist nga, labing maayo nga nailhan alang sa iyang buhat ibabaw sa mga anak sa telebisyon sunod-sunod nga ''[[Sesame Street]]'', diin siya misulat sa tema song, ingon man usab sa classic mga awit sama sa "Bein' Green" ug "C is for Cookie".   Joe namatay sa 1988. [[Kategoriya:Mga Amerikano]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong maghuhuni]] [[Kategoriya:Mga kompositor]] [[Kategoriya:Mga kompositor sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga maghuhuni sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1937]] [[Kategoriya:Mga namatay sa 1989]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Pebrero 8]] [[Kategoriya:Mga namatay sa Pebrero 5]] [[Kategoriya:Mga Portuges]] n3bbjs6soz5etkoxg4fk1jszlpue46q 0 7533168 37020992 35053320 2026-05-15T16:09:03Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Mga karakter sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020992 wikitext text/x-wiki '''Big Bird''' mao ang usa ka kinaiya sa mga anak sa telebisyon show ''[[Sesame Street]]''. Opisyal nga gihimo pinaagi sa Caroll Spinney sukad sa 1969 ug Mat vogel sukad unddrstudy, siya mao ang usa ka walo-ka-tiil nga duha-ka-pulgada (249&#x20;cm) ang gitas-on sa mahayag nga yellow nga kanaryo.<ref>{{Cite news|title=Cookie Monster Finally Tells Us How To Get To ‘Sesame Street’|last=Bradley|first=Bill|date=2 November 2016|url=http://www.huffingtonpost.com/entry/cookie-monster-finally-answers-the-biggest-sesame-street-mystery_us_581a304ae4b01a82df6448fa|work=Huffington Post|accessdate=3 November 2016}}</ref><ref>Shalom M. Fisch, Lewis Bernstein, [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=scxShJGafQEC&oi=fnd&pg=PA39&dq=%22Big+Bird%22+canary&ots=1Mj1R0MXnS&sig=B6eGUfRc-bQMt6fb4woS-ESKtW8#PPA39,M1 "Formative Research Revealed: Methodological and Process Issues in Formative Research"]. </ref> Siya mahimo nga roller skate, ice skate, [[sayaw]], sa paglangoy, pagkanta, pagsulat og [[balak]], drawing, ug bisan sa ride sa usa ka unicycle. Bisan pa niini nga mga halapad nga gubat sa mga talento, siya mao ang prone sa kanunay dili pagsinabtanay, sa usa ka okasyon bisan sa pag-awit sa alpabeto nga ingon sa usa ka dako nga taas nga mga pulong (gikan sa mga awit nga gitawag "sa ABC-DEF-GHI," gisulti /æbkədefgi:dʒekəlmɪnɒpkɔ:rstu:vwɪksɪz/), pagpamalandong kon unsa kini mahimo sa walay katapusan nga kahulogan. Siya nagpuyo sa usa ka dako nga salag sa luyo sa mga 123 Sesame Street brownstone ug adunay usa ka teddy oso nga ginganlan og Radar. == Sakop sa henero nga == Ang basahon ''"G" mao ang alang sa Nagtubo: Katloan ka mga Tuig sa Research sa mga Anak ug Sesame Street'' nagtumong ngadto sa Dagko nga mga Langgam ingon sa usa ka kanaryo.<ref>{{citation|url=https://books.google.com/books?id=scxShJGafQEC&pg=PA39&dq=%22Big+Bird%22+canary#v=onepage&q&f=false|title="G" is for growing: thirty years of research on children and Sesame Street Page 39|author=Shalom M. Fisch|year=2001}}</ref> Sa usa ka episode sa ''[[Sesame Street]]'', Dako nga Langgam nga nangutana kon siya nga may kalabutan sa mga [[Casuarius|cassowary]]; siya mitubag, "ako labaw pa sa usa ka condor." Sa enero 23, 1976 episode sa ''Hollywood Plasa'', Dako nga Langgam nga nangutana kon unsa nga matang sa langgam siya ug miingon nga siya usa ka [[Alaudidae|lark]], hinungdan sa panon Pedro Marshall sa lutak.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=tCIeAJ5hRfE Big Bird on Hollywood Squares 1976]. </ref> diha Sa mga pelikula ''dili pagakan-on ang mga Hulagway'', Osiris mga tawag sa Dako nga sa usa ka Langgam nga ibis. Dako nga Langgam nga nagpakita diha sa usa ka sunod-sunod 11 episode sa ''Mister Rogers' Kasilinganan'', sa diha nga siya mipahayag nga siya mao ang usa ka "bulawan nga condor". Zoologist Mike Dickison misugyot diha sa iyang popular nga Pechakucha pakigpulong nga Dako nga Langgam nagrepresentar sa usa ka talagsaon nga matang nga mitungha gikan sa mga [[Grus americana|whooping crane]].<ref name="Dickison">{{cite web|last1=Dickison|first1=Michael|title=What, if anything, is Big Bird?|url=http://www.pechakucha.org/presentations/what-if-anything-is-big-bird|website=PechaKucha|accessdate=17 June 2015}}</ref> Dagko nga Langgam nga mao ang kanunay nga gihulagway ingon nga flightless. == Ang mga pakisayran == {{Reflist|30em}} [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] egh98em7iv1hycxv25ura4n2ypecg0p 0 7533172 37021030 23537983 2026-05-15T21:59:06Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga magsusulat sa telebisyon]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021030 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Joan Ganz Cooney''' (natawo '''Joan Ganz'''; nobyembre 30, 1929) mao ang usa ka American telebisyon producer. Siya mao ang usa sa mga magtutukod sa Sesame Workshop (orihinal nga ''mga Anak sa Telebisyon Workshop'' o CTW), organisasyon nga bantog nga alang sa mga paglalang sa mga anak sa telebisyon show ''[[Sesame Street]]'', diin mao usab ang co-gibuhat pinaagi kaniya. Tabang nagdako sa Phoenix, Arizona, ug nakaangkon og usa ka B. A. degree sa edukasyon gikan University of Arizona niadtong 1951. Human sa pagtrabaho alang sa State Department sa Washington, d. c., ug ingon sa usa ka journalist didto na sa Phoenix, siya nagtrabaho isip usa ka publicist alang sa telebisyon ug sa produksyon sa mga kompaniya sa New York City. Niadtong 1961, siya nahimong interesado sa pagtrabaho alang sa edukasyon sa telebisyon, ug nahimo nga usa ka documentary producer alang sa bag-Ong York sa unang mga edukasyon nga TV station WNET (Channel 13). Daghan sa mga programa nga siya sang midaog sa lokal nga Emmys. Sa 2007, Sesame mga Buhatan nga gitukod Sa Joan Ganz Cooney Center, usa ka independente nga, non - profit nga organisasyon nga mga pagtuon kon unsaon sa pagpalambo sa mga anak sa literacy pinaagi sa paggamit sa ug sa pagpalambo sa digital nga teknolohiya sa "nga mga tinukod diha sa detalyado nga nga edukasyon nga kurikulum", sama sa gibuhat sa panahon sa kalamboan sa ''Sesame Street''. Sa 2014, sa Publiko nga sa Bi nga gilunsad sa usa ka bug-os nga adlaw nga pre-kindergarten program alang sa mga ubos nga-income 4 anyos nga nagpuyo sa Habagatan Bronx NYC Housing Authority sa mga proyekto, nga gitawag sa mga Joan Ganz Cooney sa Sayo nga Programa sa Pagkat-on. == Mga reperensiya == {{reflist}} [[Kategoriya:Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong Hudeyo]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1929]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Nobiyembre 30]] [[Kategoriya:Mga magsusulat sa telebisyon]] tcxosxu2ukiehh0m62oqolg4yvupqoy 37021031 37021030 2026-05-15T22:07:01Z Mutark2026 142843 + 3 categories; ±[[Kategoriya:Sesame Street]]→[[Kategoriya:Mga prodyuser sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021031 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Joan Ganz Cooney''' (natawo '''Joan Ganz'''; nobyembre 30, 1929) mao ang usa ka American telebisyon producer. Siya mao ang usa sa mga magtutukod sa Sesame Workshop (orihinal nga ''mga Anak sa Telebisyon Workshop'' o CTW), organisasyon nga bantog nga alang sa mga paglalang sa mga anak sa telebisyon show ''[[Sesame Street]]'', diin mao usab ang co-gibuhat pinaagi kaniya. Tabang nagdako sa Phoenix, Arizona, ug nakaangkon og usa ka B. A. degree sa edukasyon gikan University of Arizona niadtong 1951. Human sa pagtrabaho alang sa State Department sa Washington, d. c., ug ingon sa usa ka journalist didto na sa Phoenix, siya nagtrabaho isip usa ka publicist alang sa telebisyon ug sa produksyon sa mga kompaniya sa New York City. Niadtong 1961, siya nahimong interesado sa pagtrabaho alang sa edukasyon sa telebisyon, ug nahimo nga usa ka documentary producer alang sa bag-Ong York sa unang mga edukasyon nga TV station WNET (Channel 13). Daghan sa mga programa nga siya sang midaog sa lokal nga Emmys. Sa 2007, Sesame mga Buhatan nga gitukod Sa Joan Ganz Cooney Center, usa ka independente nga, non - profit nga organisasyon nga mga pagtuon kon unsaon sa pagpalambo sa mga anak sa literacy pinaagi sa paggamit sa ug sa pagpalambo sa digital nga teknolohiya sa "nga mga tinukod diha sa detalyado nga nga edukasyon nga kurikulum", sama sa gibuhat sa panahon sa kalamboan sa ''Sesame Street''. Sa 2014, sa Publiko nga sa Bi nga gilunsad sa usa ka bug-os nga adlaw nga pre-kindergarten program alang sa mga ubos nga-income 4 anyos nga nagpuyo sa Habagatan Bronx NYC Housing Authority sa mga proyekto, nga gitawag sa mga Joan Ganz Cooney sa Sayo nga Programa sa Pagkat-on. == Mga reperensiya == {{reflist}} [[Kategoriya:Mga Amerikanong Hudeyo]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong magsusulat]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong prodyuser]] [[Kategoriya:Mga magsusulat sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga magsusulat sa telebisyon]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1929]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Nobiyembre 30]] [[Kategoriya:Mga prodyuser sa Sesame Street]] owrl8qwpfycvx9774180fc9h76npre0 0 7534373 37021043 13613664 2026-05-15T22:49:04Z Mutark2026 142843 + 5 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021043 wikitext text/x-wiki '''''Wishbone''''' mao ang usa ka tunga sa oras nga live-aksyon sa mga bata sa telebisyon nga gihimo gikan 1995 hangtud 1998 ug gisibya sa PBS Kids. Ang show sa titulo nga kinaiya mao ang usa ka Jack Russell Terrier. Wishbone mga kinabuhi uban sa iyang tag-iya Joe Talbot sa tinuod nga lungsod sa Oakdale, [[Texas]]. Siya daydreams mahitungod sa nga sa paggiya nga kinaiya sa mga istorya gikan sa mga classic nga literatura. Siya nailhan ingon nga "ang gagmay nga mga iro uban sa usa ka dako nga hunahuna". Lamang sa mga manan-away ug mga karakter diha sa iyang daydreams mahimo sa makadungog Wishbone pagsulti. Ang mga karakter gikan sa iyang mga daydreams tan-awa Wishbone sama sa bisan unsa nga bantog nga kinaiya siya mao ang karon sa nagpakita ug dili ingon nga sa usa ka iro. Sa ipakita midaog sa upat ka mga Adlaw Emmys, usa ka Peabody Award, ug sa pasidungog gikan sa Telebisyon sa mga Kritiko Association. ''Wishbone'''s gawas sa mga buto nga filmed sa backlot sa Lyrick Studios's tin-edyer division Dako nga Feats! Kalingawan sa [[Allen, Texas]], ug sa iyang sulod nga mga buto nga filmed sa usa ka tingog nga yugto sa usa ka 50,000 square tiil bodega sa Plano, [[Texas]]. Dugang nga mga talan-awon mao filmed sa Grapevine, [[Texas]]. Kini ipakita nakakuha sa partikular nga sa pagdayeg alang sa pagdumili sa bowdlerize sa daghan nga mga sa sadder o labaw pa nga mga dili maayo nga mga bahin sa tinubdan nga mga buhat, nga sa kasagaran nga nalingaw sa usa ka minatarong, sa maayohon matinud-anon retelling sa pantasya han-ay. Ang show usab sa dinasig sa pipila ka mga libro nga sunod-sunod nga. Ang tanan, adunay labaw pa kay sa kalim-an nga mga libro nagpakita sa Wishbone, nga gipatik sa bisan human sa TV series nga gitapos ang sa produksyon. [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa telebisyon]] [[Kategoriya:1995 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1997 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]] him16cq30uh5fj9b34tu544ul0x5157 0 7534597 37021059 34269294 2026-05-15T23:30:26Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:HIT Entertainment]]; +[[Kategoriya:Mga kompaniya]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021059 wikitext text/x-wiki [[Payl:ImageConverterLyrick_Studios_logo_(HiT_Entertainment_byline).png|right|thumb]] '''Lyrick Studios,''' mao ang usa ka American nga video sa produksyon ug - apod-apod sa kompanya nga nakabase sa [[Allen, Texas|Allen]], usa ka [[Dallas]] suburb. Ang kompaniya mao ang labing maayo nga nailhan alang sa iyang apod-apod sa home video, audio nga mga produkto, nga mga bata sa mga libro ug mga dulaan alang sa mga bata sa telebisyon sunod-sunod nga ''[[Barney & Friends]]'' ug ''[[Wishbone]]''. Kini nga kompanya nailhan usab alang sa iyang produksyon ug-apod-apod sa home video, audio nga mga produkto, nga mga basahon sa mga bata, mga dulaan, mga dula sa video, 2D ug CGI animation, mga biswal nga mga epekto, nga bahin-gitas-on motion hulagway, ug telebisyon shows. Sa 2002, ang Lyrick brand mao nga masuhop sa HIT sa mga brand ug sa tanan nga Lyrick logo sa DVD ug VHS tapes gipulihan pinaagi sa HIT sa logo. Sa Estados Unidos, giapod-apod ang serye sa ''[[Bob the Builder]]'', ''[[Kipper (TV serye)|Kipper]]'', ''[[The Wiggles]]'', ug ''VeggieTales''. {{Saha}} [[Kategoriya:HIT Entertainment]] [[Kategoriya:Mga kompaniya]] a91al6gtq18phwlz0w421nx7taxb2gt 0 7547136 37021004 37020303 2026-05-15T19:11:47Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:Pilipinong mga bata seryeng pantelebisyon]]; ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021004 wikitext text/x-wiki '''''Batibot''''' mao ang usa ka Bahin sa mga anak sa telebisyon sunod-sunod nga nga gihimo pinaagi sa PCTV ug base sa ''[[Sesame Street]]''. Kini mao ang una nga gisibya sa 1984 sa RPN ingon sa ''Sesame!'' ug co-nga gihimo sa mga Anak sa Telebisyon Workshop (''nga karon nailhan nga'' Sesame Workshop) apan ang partnership nga gibungkag. ''Sesame!'' sa ulahi mabati ingon nga ''Batibot'' sa 1985, sa usa ka bug-os nga Filipino nga pinulongan sunod-sunod nga. Kini nga gisibya hangtud sa 1998 ug gisibya sa sa labing menos upat ka telebisyon network. TV5 ulahi nabuhi sa pagpakita ug mabati nga kini gikan sa 2010-2013. Usa ka mobile app nga base sa mga sunod-sunod nga gipagawas sa 2015. == Mobile app == Niadtong agosto 14, 2015, ang [[Smart Communications]] nga gilunsad sa usa ka mobile app alang sa Android mga lalang base gikan sa mga anak sa pagpakita sa sunod-sunod nga. Smart uban sa Komunidad sa mga Tigkat-on sa Pundasyon sa gisugo OrangeFix sa pag-ugmad sa mga app. Ang kalamboan sa app sulod costed sa palibot ₱1 milyon. Ang app ni nga gipatungha sa Sesame Workshop ni sa uban nga mga lokal nga channel sa Pilipinas. [[Kategoriya:1985 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2002 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:2010 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2013 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Pilipinong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Pilipinong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa ABS-CBN]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa GMA Network]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa People's Television Network]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] kg0t61985y8w40bke37ybc3888hpioz 0 7594865 37021010 13838217 2026-05-15T19:27:45Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga Mehikano]]; ±[[Kategoriya:Mga aktor]]→[[Kategoriya:Mga Mehikanong aktor]]; ±[[Kategoriya:Sesame Street]]→[[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021010 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Carmen Osbahr-Vertiz''' (natawo niadtong abril 21, 1962) mao ang usa ka Mexican-natawo [[Estados Unidos|American]] puppeteer nga puppeteered [[Rosita (Sesame Street)|Rosita]] sa mga popular nga KAMI mga anak sa sunod-sunod nga ''[[Sesame Street]]'', sukad sa 1991. Osbahr usab puppeteered Kiki Flores sa ''Mga Puzzle nga Dapit'' ug ang mga Lirio sa ''[[Johnny and the Sprites]]''. == Gikan sa gawas nga tinubdan == * {{IMDb name|id=0651540|name=Carmen Osbahr-Vertiz}} [[Kategoriya:Mga Mehikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1962]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Abril 21]] [[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] cg35if7omlccoy71t0tnolapog2uv58 0 7631288 37020996 35030980 2026-05-15T16:15:41Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga aktor]]; ±[[Kategoriya:Mga Amerikano]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020996 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Albert Lawrence Brooks''' (natawo '''Albert Lawrence Einstein'''; hulyo 22, 1947) mao ang usa ka American actor, adult nga tighimo og pelikula, tagsulat ug comedian. Siya nakadawat sa usa ka Academy Award nomination alang sa Labing maayo nga Pagsuporta sa Actor alang sa 1987 sa ''Sibya sa Balita'' ug kaylap nga gidayeg tungod sa iyang performance sa 2011 nga pelikula ''nga Drive''. Sa Iyang tingog acting credits naglakip sa Marlin sa ''[[Finding Nemo]]'' (2003) ug ''[[Finding Dory]]'' (2016), ug nagbalik-balik nga sa guest nga tingog sa ''[[The Simpsons]]'', lakip na ang Russ Cargill sa ''[[The Simpsons Movie]]'' (2007). Siya mimando, nga gisulat, ug bida sa pipila ka comedy nga salida, sama sa ''Moderno nga Gugma'' (1981), ''Nawad-an sa America'' (1985), ug ''sa Pagpanalipod sa Inyong mga Kinabuhi'' (1991). Siya mao usab ang tagsulat sa ''2030: Ang Tinuod nga Istorya sa Unsa ang Mahitabo ngadto sa Amerika'' (2011). == Personal nga kinabuhi == Sa 1997, Brooks minyo nga mga website designer Kimberly Shlain, anak nga babaye sa surgeon ug magsusulat Leonard Shlain.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1999/08/22/movies/film-a-funnyman-whose-muse-is-in-the-mirror.html|work=The New York Times|date=August 22, 1999|title=A Funnyman Whose Muse is in the Mirror|first=Margy|last=Rochlin}}</ref> Sila adunay duha ka mga anak, si Jacob ug si Claire,<ref>{{cite magazine|url=http://www.vanityfair.com/hollywood/2013/01/albert-brooks-this-is-40|last=Apatow|first=Judd|title=Our Mr. Brooks|website=Vanity Fair|date=January 2013|access-date=June 22, 2016}}</ref> ug nagpuyo sa Santa Monica, California. == Ang mga pakisayran == {{reflist|30em}} == Gikan sa gawas nga tinubdan == * <span class="url">[http://www.albertbrooks.com/ Opisyal nga website]</span>{{Official website|http://www.albertbrooks.com/}} * {{IMDb name|983|id=983}} * Sa Interbyu Sa: [http://onpoint.wbur.org/2011/05/23/albert-brooks-2030 Albert Brooks: Comedy Ug Dystopia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513043645/http://onpoint.wbur.org/2011/05/23/albert-brooks-2030 |date=2016-05-13 }} – On Nga Punto. * [http://www.hellisforhyphenates.com/blog/2014/01/31/january-2014/ Ang pelikula ni Albert Brooks], ''sa Impyerno nga Alang sa Hyphenates'', enero 31, 2014 [[Kategoriya:Mga natawo sa 1947]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Hulyo 22]] tvvxj28yw9y2aug4ci8hyza3qcl32na 0 7632684 37020976 31265235 2026-05-15T15:56:01Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga aktor]]; −[[Kategoriya:Mga natawo sa 1986]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020976 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Denise Maria Sanz Laurel''' (natawo sa 30 sa septyembre 1987), mas maayo nga nailhan nga '''Denise Laurel''', mao ang usa ka [[Pilipino|Filipina]] actress ug singer. Siya ang apo nga babaye ni kanhi Bise Presidente Salvador Laurel ug dako-apo ni kanhi Presidente Jose P. Laurel sa iyang amahan nga bahin, samtang sa iyang inahan nga kiliran, siya mao ang mga dako-apo ni Don Francisco "Paco" Sanz, kanhi gobernador sa Karon, ug Mananom ug sa dakong hamili nga pag-umangkon ni kanhi presidente Manuel Roxas ..Siya mao ang labing maayo nga nailhan sa sa pagdula sa papel sa mga nagkalain-laing ABS-CBN sa mga drama, sama sa Bililhon nga Kasingkasing Romances sunod-sunod nga' ''tungang gabii Phantom''<ref>http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/8185/Denise-Laurel-considers-Precious-Hearts-Romances-presents-Midnight-Phantom-worth-the-wait.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120129155724/http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/8185/Denise-Laurel-considers-Precious-Hearts-Romances-presents-Midnight-Phantom-worth-the-wait.aspx |date=2012-01-29 }}</ref> ug ''[[Kristine (TV series)|Kristine]]'',<ref>http://www.abs-cbn.com/Celebrity/Article/7355/Denise-Laurel-is-keeping-herself-busy-with-two-TV-series.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130235056/http://www.abs-cbn.com/Celebrity/Article/7355/Denise-Laurel-is-keeping-herself-busy-with-two-TV-series.aspx |date=2012-01-30 }}</ref> ''Dahil Sa Pag-ibig'',<ref>{{cite web|url=http://tvseriescraze.blogspot.com/2012/03/rafael-rosell-and-denise-laurel-love.html|title=Rafael Rosell and Denise Laurel Love Team Returns in 'Dahil Sa Pag-Ibig!'|date=4 March 2012|accessdate=24 March 2014}}</ref> ''[[Annaliza]]'' ug sa labing bag-o lang ''[[Nasaan Ka Nang Kailangan Kita]]''. Siya mao usab ang Grand Winner sa ikaduhang season sa Philippine edisyon sa Imong Nawong nga Paminawon nga Pamilyar. Laurel mao ang karon sa usa ka sakop sa Star Magic. == Ang mga pakisayran == {{reflist}} == Gikan sa gawas nga tinubdan == * {{IMDb name|1779422|id=1779422}} [[Kategoriya:Mga Pilipinong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1987]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Septiyembre 5]] 6e405rrsys8gso3zdeznudaa2ijx6zl 0 7645160 37021016 34922188 2026-05-15T19:47:14Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:Mga pelikula sa Columbia Pictures]]; ±[[Kategoriya:Sesame Street]]→[[Kategoriya:Mga pelikula sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021016 wikitext text/x-wiki '''''Ang mga Panimpalad ni Elmo sa Grouchland''''' mao ang usa ka 1999 American-German<ref name="AFI">{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=60874|title=Detail view of Movies Page|work=afi.com|accessdate=11 May 2015}}</ref> musika nga pantasya-comedy film sa direksyon ni [[Gary Halvorson]]. Kini mao ang ikaduha nga teatro bahin-gitas-on film base sa popular nga mga US mga anak sa sunod-sunod nga ''[[Sesame Street]]'', ang una nga ''[[Sesame Street Presents Follow That Bird]]'' sa 1985. Produced by Jim Henson mga Hulagway sa pagpakig-uban sa mga Anak sa Telebisyon Workshop (karon Sesame Workshop) ug gipagawas sa Columbia Pictures sa oktubre 1, 1999, ang pelikula co-stars Mandy Patinkin ug [[Vanessa Williams]]. Ang pelikula shot sa Wilmington, North Carolina, sa EUE/Screen sa mga Mutya diha sa 1998. Kini mao ang usa sa mga pipila ka mga ''Sesame Street'' productions direkta nga gihimo pinaagi Sa mga Jim Henson Panon, ug usab, uban sa ''[[Muppets from Space]]'', ang katapusan nga Muppet-ebidensiya bahin sa mga pelikula alang sa mga [[Frank Oz]], kinsa miadto gikan sa usa ka full-time nga mga puppeteer sa mosunod nga mga tuig. == Itambug == * [[Kevin Clash]] samtang Elmo, Pestie * Mandy Patinkin ingon Huxley * [[Vanessa Williams]] sa ingon nga ang Rayna sa Basura * [[Caroll Spinney]] ingon nga [[Big Bird]], Oscar ang Grouch * [[Jerry Nelson]] isip Pestie * [[Frank Oz]] ingon Cookie Monster, si bert * [[Steve Whitmire]] ingon nga Ernie, Football Stenchman * [[Martin P. Robinson|Si Martin P. Robinson]] ingon [[Telly]], Pestie * [[Fran Brill]] ingon Zoe, Pestie * [[Joey Mazzarino]] ingon nga Bug * [[Stephanie D'Abruzzo]] ingon Grizzy, Pestie * [[Sonia Manzano]] isip Maria * [[Roscoe Orman]] ingon Gordon * [[Dave Goelz]] ingon Humongous Manok * [[David Rudman|David Rudman]] ingon sa Ulod, Pestie, Collander Stenchman == Ang mga pakisayran == {{reflist}} == Gikan sa gawas nga tinubdan == * <span class="url">[http://www.sonypictures.com/movies/theadventuresofelmoingrouchland/ Opisyal nga website]</span>{{official website|http://www.sonypictures.com/movies/theadventuresofelmoingrouchland/}} * {{IMDb title|0159421|id=0159421}} [[Kategoriya:1999 nga mga pelikula]] [[Kategoriya:Amerikanong pelikula]] [[Kategoriya:Mga pelikula sa Columbia Pictures]] [[Kategoriya:Mga pelikula sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga pelikula sa The Jim Henson Company]] nr9lrylqs5tb0na76tfyvth2pe2m8yb 0 7645318 37021013 13838229 2026-05-15T19:41:05Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Sesame Street]]; ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021013 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Si David Rudman''' (natawo sa hunyo 1, 1963) mao ang usa ka American puppeteer, magsusulat, direktor, producer ug mga musikero, labing maayo nga nailhan ingon nga usa ka performer sa daghan nga mga sa ''[[Sesame Street]]''<nowiki/>'s [[The Muppets|Muppets]]. Siya nagsugod sa papel sa [[The Bear family#Baby Bear|Baby Bear]] ug nga nominado alang sa upat ka [[Emmy Award|Emmy Awards]] alang sa iyang buhat sa pag-ilis [[Frank Oz]] sa sa papel sa [[Cookie Monster]]. Apan, sa Oz sa gihapon moabut sa sa sa record sa mga bag-ong materyal nga uban Cookie Monster usahay, ingon man usab sa Grover ug Bert. == Gikan sa gawas nga tinubdan == * {{IMDb name|0748843|id=0748843}} * [http://www.spiffypictures.com/ Spiffy Mga Hulagway] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1963]] [[Kategoriya:Mga aktor sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Hunyo 1]] ixp2gmtpq4c3jb8pi5eeac72v8va430 0 7648790 37021067 35085172 2026-05-15T23:45:32Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga Amerikano]]; ±[[Kategoriya:Mga aktor]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021067 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} [[Payl:Debby Ryan presenting at MTV EMAs 2018.png|thumb|Debby Ryan (2018)]] '''Si Deborah Ann''' "'''Debby'''" '''Ryan'''<ref name="Name">{{cite web|url=https://www.twitter.com/thedebbyryan|title=Debby Ryan (TheDebbyRyan) on Twitter|accessdate=2009-11-17|quote=it's Deborah; call me Debs.}}</ref><ref name="MiddleName">{{cite video|title=Fan's Dayyy!|url=https://www.youtube.com/watch?feature=endscreen&NR=1&v=_Ejzjfgtxyo|publisher=Debby Ryan's official YouTube channel|date=September 16, 2009|accessdate=2012-10-28|time=2:19|quote=My full name is Deborah Ann...}}</ref> (natawo sa Mayo 13, 1993) mao ang usa ka American actress ug singer.<ref name="emporium">{{cite web|url=http://www.cartoondollemporium.com/cdeblog/?p=1357|title=Debby Ryan – Made of Matches|publisher=Cartoon Doll|date=October 23, 2012|accessdate=2012-10-31}}</ref> Ryan nagsugod sa paglihok sa propesyonal nga mga pasundayag sa edad nga pito; sa 2007 siya mipakita sa ''[[Barney & Friends]]'' nga tul-id-sa-DVD pelikula ''Barney: Himoa nga ni-Adto ngadto sa Firehouse'' ug dayon nga nadiskobrehan diha sa usa ka sa tibuok nasud search sa Disney. Siya nailhan usab alang sa pagpadayag sa 2008 film bahin ''Sa Longshots'' ingon nga si Edith. Sa 2009, siya sa guest bida sa usa ka episode sa ''[[Wizards of Waverly Place]]'' sa "Wizards sa Deck sa Hannah Montana" ingon nga Bailey Pickett uban sa iyang uban nga isalikway kapikas gikan ''[[The Suite Life on Deck]]''. Dayon, niadtong 2010, siya nga bida sa pelikula ''16 Pangandoy'', nga mao ang labing nagtan-aw sa cable programa sa adlaw sa iyang premiere sa Disney Channel. ''16 Pangandoy'' gipaila-ila Ryan sa bag-o nga mga tumatan-aw; ang movie nakadawat sa hatag-as nga viewership sa mga hamtong nga demographic (18-34).<ref name="16wish">{{cite web|url=http://tvbythenumbers.com/2010/06/28/world-premiere-of-16-wishes-is-friday-cables-no-1-telecast-in-total-viewers/55568|title=World Premiere Of ’16 Wishes’ Is Friday Cable’s No. 1 Telecast In Total Viewers|accessdate=2010-06-22}}</ref><ref name="16wish2">{{cite web|url=http://tvbythenumbers.com/2010/06/28/friday-cable-ratings-16-wishes-premieres-big-party-down-gravity-finales-finish-small/55571|title=Friday Cable Ratings: 16 Wishes Premieres Big; Party Down, Gravity Finales Finish Small – Ratings|publisher=TVbytheNumbers|date=|accessdate=2012-04-04}}</ref><ref name="16wish3">{{cite web|url=http://tvbythenumbers.com/2010/06/29/cable-tv-top-25-bet-awards-16-wishes-usaalgeria-match-top-weeks-cable-shows/55627|title=Cable TV Top 25: BET Awards, 16 Wishes, USA/Algeria Match Top Week’s Cable Shows|accessdate=2010-06-22}}</ref> wala Madugay human niana, Ryan bida sa independente nga mga pelikula, ''Unsa kaha Kon...'', nga premiered niadtong agosto 20, 2010. Ryan usab bida sa 2012 Disney Channel Orihinal nga Movie ''[[Radio Rebel]]'', diin siya naghulagway Tara Adams, usa ka maulawon 17-ka-tuig-ang panuigon nga batang babaye kinsa misagop sa radyo nga personalidad sa Radyo nga Mosukol. Ryan gitumong sa usa ka episode sa iyang TV show, ''Jessie'',<ref>{{Cite news|title=Debby Ryan is directing an episode of Disney Channel hit 'Jessie'|last=Kaplan|first=Don|date=May 5, 2014|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/debby-ryan-directing-jessie-article-1.1777603|work=[[New York Daily News]]|accessdate=2015-05-15}}</ref> nga gisibya sa Mayo 15, 2015. Sa 2013, siya nag-umol sa panon sa mga sundalo [[The Never Ending]]. Sugod sa hulyo 2015, Ryan sa pagbuhat sa uban Sa walay Katapusan nga ingon nga usa ka pag-abli sa pagbuhat sa [[Fifth Harmony]]'s Relflection Tour.<ref>{{cite web|author1=BRIE HIRAMINE|title=Debby Ryan Is Going on Tour With Fifth Harmony|url=http://www.j-14.com/posts/debby-ryan-is-going-on-tour-with-fifth-harmony-56906|website=J-14|accessdate=12 June 2015|date=24 April 2015}}</ref> == Ang mga pakisayran == {{Reflist|3}} == Gikan sa gawas nga tinubdan == * <span class="url">[http://www.debbyryan.com/ Opisyal nga website]</span>{{official website|http://www.debbyryan.com/}} * {{IMDb name|2913275|id=2913275}} * [http://fansdryan.blogspot.com/ Fansdryan] [[Kategoriya:Mga Amerikanong Kristohanon]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1993]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Mayo 13]] fveuxraenzcphy1esazhbw1cftpoulh 0 7649210 37021061 13841756 2026-05-15T23:37:59Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga Pilipino]]; ±[[Kategoriya:Mga aktor]]→[[Kategoriya:Mga natawo sa Enero 1]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021061 wikitext text/x-wiki '''Pia Jasmine Manalo-Hamilton''' (natawo Enero 1, 1982) mao ang Filipina kanhi actress nga nagtugtog Min sa [[Barney & Friends]] gikan sa unang panahon sa ikatulong season. [[Kategoriya:Mga Pilipinong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1982]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Enero 1]] doxghity01ip8a7toq5fhkn4btqhtga 0 7736267 37021071 14027310 2026-05-16T00:05:58Z Mutark2026 142843 + 7 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021071 wikitext text/x-wiki '''''Kratts' Creatures''''' mao ang usa ka katunga-nga-oras nga mga anak sa telebisyon programa sa ibabaw sa [[PBS Kids]]. Ang show nga gidumala sa mga Kratt Igsoon nga mga lalaki, [[Chris Kratt|Chris]] ug [[Martin Kratt|Martin]]. Kini usab sa bahin Shannon Antarctica ingon Allison Baldwin ug Ron Rubin ingon sa tingog sa usa ka animated anthropomorphic [[Dinosawryo|dinosaur]]. Ang show nga gipaila-ila sa iyang mga tumatan-aw ngadto sa kalibutan sa mga mananap. Sa ipakita midagan alang sa usa ka panahon sa PBS gikan sa hunyo 3, 1996 ngadto sa agosto 9, 1996, uban sa 50 nga mga panghitabo nga gihimo sa kinatibuk-an. Reruns mipadayon hangtud agosto 17, 2001. Tungod sa iyang mga pagkapopular, ang show dinasig sa usa ka dili opisyal nga spinoff, ''[[Zoboomafoo]],'' usab nga gihimo pinaagi sa mga Kratts, nga premiered niadtong enero 25, 1999. == Gikan sa gawas nga tinubdan == * {{IMDb title|0159885|id=0159885}} [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa telebisyon]] [[Kategoriya:1996 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1996 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Kanadyanong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Kanadyanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]] nfoi7ibtv7tb924d4calikuqpr2edxl 0 8015154 37021008 37020452 2026-05-15T19:24:20Z Mutark2026 142843 ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021008 wikitext text/x-wiki '''Super Inggo sa ang Super Tropa''' mao ang unang 100% Pinoy Pilipino nga animated ''TV series'' gisibya sa [[ABS-CBN]]. Sa unang panahon sa Super Inggo sa ang Super Tropa, nga gilangkuban sa 14 nga yugto, nga natapos niadtong Pebrero 21, 2010 ug mipauli sa pagka-Mayo 3, 2010. Kini mao ang usa ka nanagkalinyas-sa sa telebisyon sunod-sunod nga ''[[Super Inggo]]''. [[Kategoriya:2009 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2010 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Anime]] [[Kategoriya:Pilipinong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Pilipinong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa ABS-CBN]] awku7zi20firkwhncz8l5f50z94101g 0 9027356 37020982 22385908 2026-05-15T16:00:20Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Team 10]]: " " using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020982 wikitext text/x-wiki '''Team 10''' mao ang usa ka American nga pagdumala sa mga kompanya nga gitukod pinaagi sa [[Disney Channel]] star [[Jake Paul]]. Ang grupo sa YouTube channel nakaangkon og labaw pa kay sa 2.3 milyon nga subscribers. Team 10 mao nga gipanag-iya sa [[Disney]] [[Lil Donny Red]] ang opisyal nga mascot sa Team 10. ==Rosters== ===Kasamtangan=== * [[Jake Paul]] * [[Erika Costell]] * [[Kade Speiser]] * [[Chance and Anthony|Anthony Trujillo]] * [[Justin Roberts]] * [[Chad Tepper]] * [[Ben Hampton]] ===Kanhi=== * [[Tessa Brooks]] * [[Tristan Tales]] * [[Martinez Twins]] * [[Nick Crompton]] * [[Alex Lange]] * [[Alissa Violet]] * [[Chance and Anthony|Chance Sutton]] * [[Neels Visser]] * [[Lucas and Marcus]] * [[AJ Mitchell]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Team 10| ]] 9ncimlqehtrh9842vuzrf79nyuyhufu 0 9027436 37020966 35430005 2026-05-15T14:21:20Z Mutark2026 142843 + 5 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020966 wikitext text/x-wiki '''''Iftah Ya Simsim''''' (nagpasabut nga "[[Open Sesame (phrase)|Open Sesame]]") mao ang unang [[Sesame Street international co-productions|internasyonal nga co-produksyon]] sa mga Amerikano nga mga anak sa telebisyon sunod-sunod nga ''[[Sesame Street|Sesame Street sa]]'' gibuhat sa mga [[Arab world|Arabo]]. Kini premiered sa [[Kuwait]] ug [[Maruwekos|Morocco]] sa 1979 ug gisibya sa 22 arabiko-sa pagsulti sa mga nasud, nga nagdagan hangtud 1990. Ang programa nga padayon nga mahimong pag-ayo-nga nailhan nga mga dekada human kini miadto sa sa hangin. Sa 1978, ang mga magtutudlo, masa media nga mga opisyal, ug sosyal nga mga planner sa mga misyonaryo nga miuyon sa pagsagop sa ''Sesame Street sa'' ingon nga ang usa ka mahimo ug ekonomikanhon nga solusyon alang sa mga ubos nga pagtambong sa una nga muslim nga terorista ug sa illiteracy nga gihampak sa rehiyon. Sila miduol ang [[Children's Television Workshop|mga Anak sa Telebisyon Workshop]] (CTW), ang mga producers sa mga Amerikano sa pagpakita sa, ug gipalit ang katungod sa paghimo sa usa ka Arabo nga mga bersyon sa US$2.5 milyon. [[Kategoriya:Sesame Street]] [[Kategoriya:1979 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1989 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:2015 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2019 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Spacetoon]] hlqjvt1drjxzq9e0jkam8bwoifn2s05 37021023 37020966 2026-05-15T19:59:50Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Sesame Street]]; +[[Kategoriya:Spacetoon]]; ±[[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Spacetoon]]→[[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021023 wikitext text/x-wiki '''''Iftah Ya Simsim''''' (nagpasabut nga "[[Open Sesame (phrase)|Open Sesame]]") mao ang unang [[Sesame Street international co-productions|internasyonal nga co-produksyon]] sa mga Amerikano nga mga anak sa telebisyon sunod-sunod nga ''[[Sesame Street|Sesame Street sa]]'' gibuhat sa mga [[Arab world|Arabo]]. Kini premiered sa [[Kuwait]] ug [[Maruwekos|Morocco]] sa 1979 ug gisibya sa 22 arabiko-sa pagsulti sa mga nasud, nga nagdagan hangtud 1990. Ang programa nga padayon nga mahimong pag-ayo-nga nailhan nga mga dekada human kini miadto sa sa hangin. Sa 1978, ang mga magtutudlo, masa media nga mga opisyal, ug sosyal nga mga planner sa mga misyonaryo nga miuyon sa pagsagop sa ''Sesame Street sa'' ingon nga ang usa ka mahimo ug ekonomikanhon nga solusyon alang sa mga ubos nga pagtambong sa una nga muslim nga terorista ug sa illiteracy nga gihampak sa rehiyon. Sila miduol ang [[Children's Television Workshop|mga Anak sa Telebisyon Workshop]] (CTW), ang mga producers sa mga Amerikano sa pagpakita sa, ug gipalit ang katungod sa paghimo sa usa ka Arabo nga mga bersyon sa US$2.5 milyon. [[Kategoriya:1979 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1989 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:2015 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2019 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Spacetoon]] dhfpsk5lpzdw2h8ugppvt4a10acdzp0 0 9027491 37020997 37020896 2026-05-15T16:17:55Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Mga dula sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020997 wikitext text/x-wiki '''''Alpha Beam with Ernie''''' mao ang usa ka edutainment video game nga gipagawas alang sa [[Atari 2600]] pinaagi sa Atari sa 1983. Kini naugmad sa inubanan sa mga sa [[Children's Computer Workshop]]. Ang duwa mao ang programmed ni Michael Callahan ug Preston Stuart. [[Kategoriya:Mga dula sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Software]] [[Kategoriya:1983 nga mga dula]] ov6flpfqk1gx7ft2t4rugl1ipqylz9s 0 9027517 37021060 34908532 2026-05-15T23:36:44Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:1991 nga mga pelikula]]; +[[Kategoriya:Barney (franchise)]]; +[[Kategoriya:HIT Entertainment]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021060 wikitext text/x-wiki '''''Barney in Concert''''' mao ang usa ka ''[[Barney and the Backyard Gang]]'' nga yugto sa pagpakita, nga gipapilit sa Halangdon nga Theatre sa [[Dallas (kapital sa kondado sa Tinipong Bansa, Texas)|Dallas, Texas]] niadtong Marso 14, 1991, ug gibuhian sa video sa upat ka bulan sa hulyo 1, 1991. Kini usab nagpakita sa mga TV show ''[[Barney & Friends]].'' [[Kategoriya:1991 nga mga pelikula]] [[Kategoriya:Amerikanong pelikula]] [[Kategoriya:Barney (franchise)]] [[Kategoriya:HIT Entertainment]] 1pijnxl3y07344dgdh3eeyib17sqd7q 0 9027568 37021021 32556453 2026-05-15T19:54:23Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Sesame Street]]; added [[Category:Mga karakter sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021021 wikitext text/x-wiki [[File:Frank Oz - 1984.jpg|thumb|alt=Si Frank Oz, nga naghimo sa daghang mga muppets sa tibuuk nga karera, gikan sa debut sa Sesame Street hangtod sa kadaghanan nga mga produkto sa Henson |Si Frank Oz, nga naghimo sa daghang mga muppets sa tibuuk nga karera, gikan sa debut sa Sesame Street hangtod sa kadaghanan nga mga produkto sa Henson]] '''Granny Bird''' mao ang [[Big Bird]]'s [[Apohan|lola]] ug sa iyang mga paborito nga mga paryente. Hapit na siya susama sa panagway sa iyang apo nga lalaki gawas alang sa iyang mga sinina, sa gray nga balhibo sa iyang agtang, faded mga tabon-tabon, ug antipara. [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] rk50k7ry4czz04fog0gg0mu5tujx6hs 0 9028405 37020939 35051003 2026-05-15T12:53:56Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37020939 wikitext text/x-wiki '''''Legend of the Three Caballeros''''' mao ang usa ka American animated telebisyon sunod-sunod nga naugmad sa Disney Digital Network. Ang sunod-sunod nga mao ang usa ka rebot sa ''[[The Three Caballeros|Tulo ka Mga Caballeros]]'' 1944 pelikula ug mga bahin sa mga karakter [[Donald Duck|nga si Donald Duck]] mag-uban uban sa Brazil parrot [[Jose Carioca|José Carioca]] ug Mexican manok [[Panchito Pistoles]]. Kini ang unang serye sa streaming sa Disney.<ref name="Nerdist">[https://nerdist.com/disney-donald-duck-tv-show-legend-of-the-three-caballeros/ Disney Made a Donald Duck Three Caballeros TV Show] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180705062846/https://nerdist.com/disney-donald-duck-tv-show-legend-of-the-three-caballeros/ |date=2018-07-05 }} – [//en.wikipedia.org/wiki/Nerdist Nerdist]</ref> Ang pasundayag gibag-o sa ikaduhang panahon pinaagi sa Change.org.<ref>https://www.change.org/p/the-walt-disney-company-legend-of-the-three-caballeros-must-continue-with-more-seasons-and-get-released-world-wide</ref> == Produksyon == Gamay kaayo nga nahibal-an nga ginama. Niadtong Mayo 25, 2018 ang Disney naglunsad og usa ka Philippine streaming nga bersyon sa U.K. streaming nga serbisyo nga gihatag sa Globe Telecom nga adunay usa ka sneak peek sa show. Dayon sa Hunyo 9, 2018 kini gibuhian nga nagpangita nga lisud makita. Sa social media fans sa tibuok kalibutan nakita ang show ug gikulbaan. Nakaangkon sila sa ilang mga kamot aron buhian ang KimCartoon. Gipakigbahin usab sa mga kanser ang usa ka boto sa Change.org diin ang maong pasundayag mabag-o alang sa ikaduhang panahon. == Pagdawat == [[Internet Movie Database|IMDb]] nakuha ang 77% nga pag-aprender nga grado ug ang [[Google]] nakakuha og 98% nga grado sa aberids nga adunay maayong mga reviews. == Mga pakisayran == {{reflist}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> La_Leyenda_de_los_tres_caballeros.png </gallery> [[Kategoriya:Mga saha kabahin sa telebisyon]] [[Kategoriya:Amerikanong karton nga seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa Disney]] [[Kategoriya:Programang Pantelebisyon]] ri6vmle43to7gdoaagrp3ahzothdsib 0 9375519 37021106 35074284 2026-05-16T11:15:32Z Qu0404 31119 + 37021106 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Bournemouth, Christchurch and Poole | native_name = | other_name = | category = Distrito | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Bournemouth town hall.jpg | image_caption = [[Bournemouth (kapital sa kondado)|Bournemouth]] <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[Dorset (kondado sa Hiniusang Gingharian)|Dorset]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 161.3217 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 378888 | population_date = 2011 | population_density = auto <!-- *** History and politics *** --> | established = 2019 | date = 1 Abril | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = | map2 = Bournemouth, Christchurch and Poole UK locator map.svg <!-- *** Website *** --> | website = https://www.bournemouth.gov.uk/Home.aspx <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 50.720972 | long_d = -1.8766897 | elevation = | population_note = | timezone_label = Europe/London }} [[Distrito]] ang '''Bournemouth, Christchurch and Poole''' sa [[Dorset (kondado sa Hiniusang Gingharian)|Dorset]], [[Inglatera]], [[Hiniusang Gingharian]].<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://www.legislation.gov.uk/uksi/2018/648/made|title=The Bournemouth, Dorset and Poole (Structural Changes) Order 2018|website=Legislation.gov.uk| last=|accessdate=2024-10-26}}</ref> Adunay {{formatnum:378888}} ka molupyo (2011).<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://www.nomisweb.co.uk/reports/localarea?compare=E06000028|title=Bournemouth Local Authority|website=Nomis| last=|accessdate=2019-06-09}}</ref><ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://www.nomisweb.co.uk/reports/localarea?compare=E07000048|title=Christchurch Local Authority|website=Nomis| last=|accessdate=2019-06-09}}</ref><ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://www.nomisweb.co.uk/reports/localarea?compare=E06000029|title=Poole Local Authority|website=Nomis| last=|accessdate=2019-06-09}}</ref> Bournemouth, Christchurch and Poole may sa mosunod nga mga subdibisyon: * [[Bournemouth (kapital sa kondado)|Bournemouth]] * [[Broadstone]] * [[Burton and Winkton]] * [[Christchurch (lungsod sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Dorset)|Christchurch]] * [[Highcliffe and Walkford]] * [[Hurn (parokya)|Hurn]] * [[Poole (kapital sa kondado)|Poole]] * [[Throop and Holdenhurst]]<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/152188/children.html|title=Children of Bournemouth, Christchurch and Poole Council|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> == Ang mga gi basihan niini == <references /> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Bournemouth, Christchurch and Poole}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] cs46rmu2hq8bqimhdugdyun2s5bnbd6 0 9820456 37020994 34902434 2026-05-15T16:11:52Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga aktor]]; ±[[Kategoriya:Mga Amerikano]]→[[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020994 wikitext text/x-wiki {{Infobox tawo | name = Amy Adams | image = Amy Adams in St Helier, Jersey.JPG | imagesize = 230px | caption =Si Adams niadtong June 14, 2013 | birth_name = Amy Lou Adams | birth_date = {{Birth date and age|1974|8|20}} | birth_place = {{flagicon|Italy}} Vicenza, Italya | nationality = [[Tinipong|Amerikan]] | religion = | occupation = Aktres, mag-aawit, magsasayaw | height = 1.63 m. | years_active = 1995-karon | parents = Richard Adams<br>Kathryn Adams (Hicken) | spouse = | partner = Darren Le Gallo<br><small>(d.2002-karon; 1 ka anak)</small> | children = Aviana Olea Le Gallo<br><small>{{Birth date and age|2010|5|15}}</small> | website = }} Si '''Amy Lou Adams''' (natawo niadtong Agosto 20, 1974)<ref name=bio/> mao ang aktres ug mag-aawit ug kanhi magsasayaw gikan didto sa [[Tinipong Bansa| Amerika]]. == Sugibuhi == === Sayo'ng Kinabuhi === Natawo si Adams natawo sa Vicenza, Italya ngadto kang Richard ug Kathryn (née Hicken) Adams.<ref name=bio/> Siya aduna'y upat ka igsoong lalaki ug duha ka igsoong babaye. === Buhat === Nagsugod siya sa iyang binuhat isip usa ka mananayaw niadtong 1995. Niadtong 1999, nagsugod siya sa pag-arte. Ang una niyang bahin nga Leslie Miller sa ''Drop Dead Gorgeous'' Niadtong 2005 gidula niya ang Ashley Johnsten sa ''Junebug'' ug gipili nga "Best Actress in a Supporting Role" alang sa usa ka [[Oscar Awards|Oscar]] apan napildi ni Rachel Weisz. Niadtong 2008, gidula niya ang Sister James sa ''Doubt'' ug napili nga "Best Actress in a Supporting Role" alang sa usa ka [[Golden Globe]] ug Oscar, apan napildi ni kate Winslet. Niadtong 2010, gidula niya ang Charlene Fleming sa ''The Fighter''. Gipili na pud siya isip "Best Actress in a Supporting Role" alang sa Golden Globe ug Oscar apan napildi ni Melissa Leo. Gidula usab niya ang Lois Lane sa ''Man of Steel'' (2013) ug ang ''Batman v Superman: Dawn of Justice'' (2016). Ibalik niya ang iyang bahin isip Lois Lane sa ''Justice League''. === Kaugalingong Kinabuhi === Niadtong 2002, nagsugod si Adams og relasyon uban kang Darren Le Gallo. Naminyo sila niadtong 2008.<ref name=bio/> Ang ilahang anak-baye nga si Aviana Olea Le Gallo, natawo niadtong Mayo 15, 2010. Siya karon nagpuyo kauban ang iyahang bánay sa Los Angeles, California. == Mga pakisayran == {{reflist|refs= <ref name=bio>{{cite web|url=http://www.biography.com/people/amy-adams-20883223|title=Amy Adams Biography|publisher=Biography.com|access-date=January 8, 2013}}</ref> }} ==Mga sumpay sa gawas== {{commons|Amy Adams}} * {{IMDb name|10736}} {{DEFAULTSORT:Adams, Amy}} [[Kategoriya:Mga Amerikanong aktor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1974]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Agosto 20]] bcun518f57dohzyyjsopc6kow4byrq0 14 9820640 37020979 29582769 2026-05-15T15:58:39Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor]]; added [[Category:Mga aktor sa nasud]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020979 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud]] [[kategoriya:Mga Amerikano]] i860khvsgk4ck0q37tnbgprm7paa200 37020981 37020979 2026-05-15T15:59:24Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga aktor sa nasud]]: "Amerikanong" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020981 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Amerikanong]] [[kategoriya:Mga Amerikano]] hn64ocz3vf4078fwqarjln5tc3hf0r0 14 9820641 37020989 29582774 2026-05-15T16:06:55Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga aktor]]; added [[Category:Mga aktor sa nasud]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020989 wikitext text/x-wiki [[kategoriya:Mga Britaniko]] [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Britanikong]] pjtpqd2lr60uo29baq3mpt8qeuxunwz 0 10078692 37021080 35256787 2026-05-16T06:57:23Z Llez 11905 37021080 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|ukab-ukab|date=2020-12}} {{Taxobox | name = ''Mesodesma donacium'' | status = | image = Machas.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Mollusca]] | classis = [[Ukab-ukab|Bivalvia]] | ordo = [[Venerida]] | familia = [[Mesodesmatidae]] | genus = [[Mesodesma]] | species = '''Mesodesma donacium''' | binomial = Mesodesma donacium | binomial_authority = ([[Jean-Baptiste Lamarck|Lamarck]], 1818) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | superfamilia = [[Mactroidea]] | synonyms = ''Mesodesma chilensis'' <small>d'Orbigny, 1845</small><br>''Mesodesma cuneata'' <small>[[Valéry Louis Victor Potiez|Potiez]] & [[Gaspard Louis André Michaud|Michaud]], 1844</small><br>''Mesodesma donacia'' <small>[[Jean-Baptiste Lamarck|Lamarck]], 1818</small> }} Kaliwatan sa [[ukab-ukab]] ang '''''Mesodesma donacium'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Jean-Baptiste Lamarck]] ni adtong 1818.<ref name = "col54441765"/> Ang ''Mesodesma donacium'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Mesodesma]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Mesodesmatidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <div align=center> Tuo ug wala nga flap sa parehas nga ispesimen: <gallery mode="packed" length="400"> Mesodesma donacium 01.jpg|Tuo nga flap Mesodesma donacium 02.jpg|Wala nga flap </gallery> </div align=center> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54441765|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col54441765">Huber, M. (2010) ''Compendium of bivalves. A full-color guide to 3,300 of the world's marine bivalves. A status on Bivalvia after 250 years of research'' , Hackenheim: ConchBooks. 901 pp., 1 CD-ROM</ref> <ref name = "source">MolluscaBase (2019). WoRMS Mollusca: MolluscaBase (version 2019-03-06). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Ukab-ukab]] [[Kategoriya:Mesodesma]] 1xvhotn56z8ppnyqze3wzks2rpakv6e 14 10087727 37020947 30292316 2026-05-15T13:28:16Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020947 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2013|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] o5d4tofb9y1wz43fri0nlx6azmwm2ob 14 10087732 37020945 30292326 2026-05-15T13:27:49Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020945 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2011|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] qdon0ahokydagalazgjftwxdyt829ge 14 10090755 37020941 30304469 2026-05-15T13:24:48Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020941 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2007|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 75vebciyvr9w976qk7au45y1jskp6xk 14 10090762 37020942 30304485 2026-05-15T13:25:21Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020942 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2008|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 4kl42l1qeudysfwwo08qhy1welesm9m 14 10090767 37020943 30304499 2026-05-15T13:25:37Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020943 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2009|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] n99l1jvlumzaiyqrftv6ty2vg57nn42 14 10092783 37020946 30309406 2026-05-15T13:28:04Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020946 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2012|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 92k23hq80d9amn6popfcphntt6s8juk 14 10092787 37020948 30309412 2026-05-15T13:28:30Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020948 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2014|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 19hv3tp7eztvv55djr5mvelamnkzo22 14 10092789 37020951 30309417 2026-05-15T13:29:36Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020951 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2017|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 7flduz5hpjsi0x99kzsarcvdhe5ueyx 14 10095356 37020944 30315618 2026-05-15T13:26:03Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020944 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2010|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 5t9232wnn7ierg6oeq8unjjc7wscury 14 10095393 37020949 30315720 2026-05-15T13:28:42Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020949 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2015|mga dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] fq7kuuvoeju4up9eee6bop49yohuukg 14 10109422 37020952 30334984 2026-05-15T13:29:49Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020952 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2018|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 4vi2dad62n15xxbwyx8x64f2ys30yhu 14 10109465 37020954 30335040 2026-05-15T13:30:16Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020954 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2020|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] bs6w2zp39z9uf0flbwz15lhysnzfy2d 14 10109468 37020953 30335046 2026-05-15T13:30:01Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020953 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2019|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] jycgazqh1wb0604kf5b4n6amp2u43qc 14 10212231 37020950 30602476 2026-05-15T13:29:22Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020950 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2016|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] srfz8lf9ofzvp9bxqnltve74c2fw8x2 0 11165969 37021042 33746658 2026-05-15T22:41:57Z Mutark2026 142843 − 2 categories; + 2 categories; ± 4 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021042 wikitext text/x-wiki [[File:FranzR.Friedl.jpg|thumb|Friedl, 2011]] '' 'Franz R. Friedl' '', ubos usab sa pseudonym '' Jacques Renée '' (* [[Mayo 30]] [[1892]] sa [[Oberkappel]], [[Upper Austria]], [[ Austria-Hungary]]; † [[Disyembre 5]] [[1977]] sa [[Essen]] <ref>[https://kipdf.com/regionalinformation-rund-um-oberkappel_5ab8059e1723dd379cc4706e.html Oberkappler Zeitung - Regional Information sa palibot sa Oberkappel, Septiyembre 2013, p. 17.]</ref>), maoy usa ka Austrian [[viola | violist]], [[komposer]] ug [[komposer sa pelikula]]. == Kinabuhi ug trabaho == Ang anak nga lalaki sa usa ka [[Küfer]] nagtungha sa hayskul ug dayon nakadawat ug artistikong pagbansay gikan kang Rosé, [[Carl Flesch]] ug [[Hugo Kaun]]. Si Friedl dayon nagtrabaho isip concertmaster sa Dortmund ug Dresden. Gikan sa 1923 hangtod sa 1926 si Franz Friedl maoy prinsipal nga violist sa [[Teatro Colón]] sa [[Buenos Aires]], sukad 1927 ang Upper Austrian, kinsa migamit usab sa pseudonym nga Jacques Renée sa makadaghang higayon, nagtrabaho isip freelance composer ug nag-compose sa chamber music. , mga overture, ug kalingawan sukad sa 1933 usab sa musika sa pelikula. Sa Third Reich Friedl mao ang usa sa labing maayo nga nagtrabaho nga mga kompositor sa sinehan sa Germany ug naghimo usab og ubay-ubay nga propagandistic ug [[anti-Semitism (hangtod 1945) | anti-Semitiko]] nga makapahubag nga mga pelikula sama sa pseudo-documentation '' [[The Walay Katapusan nga Hudyo]] '' anaa.<Ref>[https://books.google.de/books?id=f-Hnip07IE8C&pg=PA301&dq=franz+r.+friedl&hl=de&sa=X&ved=0CB8Q6AEwAGoVChMIkNSRiP6NyQIVBycOCh0shwVR#v=onepage&q=franz%20r.%20friedl&f=false |]</ref><ref>[https://books.google.de/books?id=oSp1BgAAQBAJ&pg=PA110&dq=franz+r.+friedl&hl=de&sa=X&ved=0CEQQ6AEwBmoVChMIkNSRivshcNyC#edad&q=franz%20r.%20friedl&f=bakak | ]</ref> Tali sa 1942 ug 1945, gihatag usab ni Friedl ang background alang sa propagandista nga mga kontribusyon sa [[Die Deutsche Wochenschau | German Wochenschau]]. Gisulat usab ni Friedl ang daghang mga marka alang sa mga pelikula sa kultura ug dokumentaryo. Sa unang mga tuig sa [[DEFA]] Friedl nagtrabaho usab sa komunistang kompanya sa estado. Sa 1951 ang kompositor kadaghanan nahuman sa iyang trabaho alang sa feature film. Si [[Björn Stenvers]] mao ang apo sa iyang bugtong anak nga babaye.<ref>[https://kipdf.com/regionalinformation-rund-um-oberkappel_5ab8059e1723dd379cc4706e.html Oberkappler Zeitung - rehiyonal nga impormasyon sa palibot sa Oberkappel , Septiyembre 2013, p. 17.]</ref> == Filmography == <div style = "kolum-lapad: 30em; kolum-ihap: 2;"> * 1932: [[Ang kabubut-on ni Dr. Mabuse (1933) | Ang kabubut-on ni Dr. Mabuse]] * 1933: Sa chamois ug ibex * 1933: Mga prank sa unggoy * 1933: [[mga karibal sa kahanginan]] * 1934: Gikan sa Königsberg hangtod sa Berchtesgaden * 1934: Pagduaw sa sentro sa detensyon * 1934: [[Wilhelm Tell]] * 1934: Nindot nga mga bilding gikan sa panahon sa imperyo sa China. Mga litrato gikan sa Beijing * 1934: [[Hubertus Castle (1934) | Hubertus Castle]] * 1934: Mahitungod sa itom nga mga coat ug scoops * 1935: [[Presko nga hangin gikan sa Canada]] * 1935: Abyssinia karon - ang pokus sa kalibutan (dokumentaryo) * 1935: [[Pagsuporta sa katilingban]] * 1935: Sa nasod sa Widukind * 1935: Ang santos ug ang iyang buang * 1935: Hangover nga lampara * 1935: Jonny, haute-couture * 1936: [[Honeymoon (1936) | Honeymoon]] * 1936: Annemarie * 1937: Spreehafen Berlin (dokumentaryo nga pelikula) * 1937: Gipangita sa camera ang mga selyo * 1938: [[Nagsidlak ang mga bituon]] * 1938: Ang sanatorium sa kaminyoon * 1938: pagbirigbirig ug gugma * 1938: Ang Daang Kasingkasing nagpadayon sa usa ka panaw * 1938: [[Timokon sa karaang kalasangan impyerno]] (dokumentaryo nga pelikula) * 1938: Gikan sa tag-iya ug saop sa salog sa dagat * 1938: [[Ang Edelweiss King (1939) | Ang Edelweiss King]] * 1939: Balaan nga kaluwasan! Ang kinabuhi sa mga mangingisda sa mga distrito sa Alemanya * 1939: Arinka (USSR, Lenfilm) * 1939: [[Ang kasuko (1939) | Ang kasuko]] * 1940: [[Gubat para sa Norway]] * 1940: [[The Eternal Jew]] (bug-os nga propaganda nga "dokumentaryo" nga pelikula) * 1941: Lake Neusiedl (mubo nga dokumentaryo nga pelikula) * 1942: Moadto mi sa Germany * 1942: Mysterious Moor World (mubo nga dokumentaryo nga pelikula) * 1943: Kinabuhi sa mga tawo sa daplin sa Sahara (mubo nga dokumentaryo nga pelikula) * 1943: Welt im Kleinsten (mubo nga dokumentaryo nga pelikula) * 1944: Ang dili makita nga turnpike * 1944: [[Tawag sa tanlag]] (WP: 1949) * 1949: [[Kuwarte sa lima]] * 1950: Mayor Anna * 1950: Kinabuhi gikan sa lim-aw * 1951: Ang Berlin moabot na usab * 1951: Ang mga tuburan sa Berlin * 1951: [[trapik sa tren dili regular]] * 1951: [[Dili kini molihok kung wala si Gisela]] * 1958: [[mga kanal]] </div> == Literatura == * [[Herbert A. Frenzel]], [[Hans Joachim Moser]] (Ed.): '' Manwal sa teatro sa biograpiya ni Kürschner. Drama, opera, pelikula, radyo. Germany, Austria, Switzerland. '' De Gruyter, Berlin 1956, {{DNB | 010075518}}, p. 188. * Johann Caspar Glenzdorf: '' Ang internasyonal nga leksikon sa pelikula ni Glenzdorf. Biyograpikal nga manwal para sa tibuok industriya sa pelikula. '' Tomo 1: '' A – Heck. '' Prominent-Filmverlag, Bad Münder 1960, {{DNB | 451560736}}, p. 447. * Jürgen Wölfer, Roland Löper: Ang talagsaong leksikon sa mga kompositor sa pelikula, Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2003, p. 175 * [[Das Deutsche Führerlexikon]], Verlaganstalt Otto Stollberg, GmbH., Berlin 1934, p. 134. * Konrad Vogelsang: Musika sa pelikula sa Third Reich: Documentation (serye sa Musicology). FACTA Oblita Verlag GmbH, Hamburg 1990, pp. 267, 313, 253, 163, 157, 154, 150, 144, 145, 113, 111, 99, 96, 89, 85, 82, 76. * Flachowsky, S., Stoecker, H. Gikan sa Amazon hangtod sa Sidlakang Sidlakan. Ang ekspedisyon nga magpapanaw ug geograpo [[Otto Schulz-Kampfhenkel]] (1910–1989). Vienna: Böhlau Verlag: 2011, p. 51. ISBN 978-3-412-20765-6 (Franz R. Friedl, nagpuyo sa South America sa dugay nga panahon, gikomposo sa UFA recording studio para sa [[Rätsel der Urwaldhölle]] 1938) == Mga link sa web == * [https://oberkappel.topothek.at/?doc=168255 Franz René Friedl] (ang parehas nga teksto nagpakita usab sa [https://kipdf.com/regionalinformation-rund-um-oberkappel_5ab8059e1723dd379cc4706e.html Oberkappler Zeitung - regional information palibot sa Oberkappel (Edisyon sa Septiyembre 2013) panid 17]) * {{IMDb|nm0295066}} * {{Portalsa pelikula|b57ba2cde4c4413084d7796b7d4181b6}} == Indibidwal nga ebidensya == [[Kategoriya:Mga kompositor]] [[Kategoriya:Mga Awstriyako]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1892]] [[Kategoriya:Mga namatay sa 1977]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Mayo 30]] [[Kategoriya:Mga namatay sa Disyembre 5]] quxxpftey6hjw4e7a8gz4u0hcpu8ylu 0 11170358 37021097 35885193 2026-05-16T10:00:37Z P.Nedelkovski 87044 image 37021097 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|tanom nga bulak|date=2022-01}} {{Taxobox | name = ''Thymus skopjensis'' | status = | image = Thymus Skopjensis 03 - Flora Exsiccata Macedonica.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Tanom nga bulak (tanom)|Magnoliopsida]] | ordo = [[Lamiales]] | familia = [[Lamiaceae]] | genus = ''[[Thymus (tanom nga bulak)|Thymus]]'' | species = '''''Thymus skopjensis''''' | binomial = ''Thymus skopjensis'' | binomial_authority = [[Kiril Micevski|Micevski]] & Matevski | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Thymus skopjensis longipilus'' <small>[[Kiril Micevski|Micevski]]</small><br>''Thymus skopjensis drosocalyx'' <small>([[Karl Carl Ronniger|Ronniger]]) [[Kiril Micevski|Micevski]]</small><br>''Thymus hirsutus drosocalyx'' <small>[[Karl Carl Ronniger|Ronniger]]</small> }} Kaliwatan sa [[tanom nga bulak]] ang '''''Thymus skopjensis'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Kiril Micevski]] ug Matevski.<ref name = "col43149804"/> Ang ''Thymus skopjensis'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Thymus (tanom nga bulak)|Thymus]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Lamiaceae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Yugoslavia]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 43149804|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col43149804">Micevski & Matevski (1980) , In: Makedonska Akad. Nauk. Umet. Oddel. Biol. Med. Nauki Prilozi 1(2): 35</ref> <ref name = "source">Govaerts R. (ed). For a full list of reviewers see: http://apps.kew.org/wcsp/compilersReviewers.do (2019). WCSP: World Checklist of Selected Plant Families (version Aug 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Tanom]] [[Kategoriya:Tanom sa Yugoslavia]] [[Kategoriya:Thymus (Lamiaceae)]] fq2itagn16bnb1xu5rhkb1nsmkt6pu7 14 11237954 37020955 33996668 2026-05-15T13:30:31Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020955 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2021|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] khqm8jpc6psr3lq7ieeend9kxm5dv2l 0 11300560 37020956 35582948 2026-05-15T13:31:13Z Mutark2026 142843 removed [[Category:2021 nga mga dula]]; added [[Category:2021 nga mga dagitabnong dula]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020956 wikitext text/x-wiki Ang '''''Angry Birds: Bird Island''''' (nailhan usab nga '''''Angry Birds: Mayhem Simulator''''' & '''''Angry Birds: Destruction Simulator''''') mao ang usa ka dagitabnong dula nga gimugna sa Rovio Entertainment alang. [[Kategoriya:2021 nga mga dagitabnong dula]] [[Kategoriya:Angry Birds]] pf7i96x935yxcnsewqa59wfsva9eyr2 0 11331504 37020983 34755164 2026-05-15T16:00:50Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Telebisyon]]: " " using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020983 wikitext text/x-wiki [[Payl:Cptvdisplay.jpg|thumb|Mga flat-screen TV nga ginabaligya sa usa ka tindahan sa elektronikong konsumidor niadtong 2008.]] Ang '''telebisyon''' (gikan sa [[kinatsila]] ''Televisión'') alang sa pagpahayag ug pagdawat sa mga hulagway'ng nagalihok ug mga tingog sa layo. Kining lugpong nagatumbok sa tanang mga aspeto sa tulumanon/programa ug pagpadala sa telebisyon. Usa kini ka pamaagi sa telekomunikasyon nga ginagamit sa pagpasa sa tingog ug hulagway'ng nagalihok nga may usa ka paleta sa [[kolor]], nga adunay lain-laing mga kolor, o aduna'y tulo ka dimensyon. Mahimo 'sab kini magtumbok sa usa ka butang sa telebisyon, usa ka tulumanon/programa sa telebisyon, o ang paagi sa pagpadala sa telebisyon. Ang telebisyon kay ''mass transmission'', sa [[kalingawan]], [[edukasyon|bangkaagan]], [[balita]] o pag-tanyag. {{Saha-TV}} [[Kategoriya:Telebisyon| ]] bjkddf38qyt8uki9m337sp8zv37dfkh 14 11340105 37020957 35081060 2026-05-15T13:33:37Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Mga dula]]; added [[Category:Mga dula matag tuig]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020957 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2022]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] g0eg10crszrfslizc2u3rj3mv6h8ta0 37020958 37020957 2026-05-15T13:35:00Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:2022]]: "dula" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020958 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2022|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] 1a9me1xunifowgy1vyhksjv62c680gs 0 11353384 37021077 37015957 2026-05-16T04:26:20Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37021077 wikitext text/x-wiki   '''Ang Stickmen Studios''' (ginatawag sad na '''Stickmen Limited''') kay nahimo niadtong 2006 ug naghimo ug mga dula para sa uban na computer platforms. Ang iyang sister company na '''CerebralFix Limited''', isa ka [[:en:Social_media|social media network]] game development studio nahimo niadtong 2009. Ang duha ka kompyana kay nakabase sa [[:en:Christchurch|Christchurch]], New Zealand, ang ilang gina target na produkto ay ang internet download market.<ref>[http://www.stuff.co.nz/technology/games/2821168/iPhone-games-from-Christchurch Fairfax NZ News]</ref> Ang mga direktor sa CerebralFix kay sila Jeremy Cadillac ug si Benjamin Dellaca sa Christchurch.<ref>{{cite web|url=http://www.business.govt.nz/companies/app/ui/pages/companies/2209037|title=View All Details|publisher=Business.govt.nz|date=|accessdate=25 May 2012}}</ref> Si Cadillac ug Dellaca kay direktor sa Stickmen Limited. Si Dellaca kay CEO sa CerebralFix. Ang duha ka business kay ga employ ug halos 35 ka staff, nitaas gikan sa 6 niadtong 2008. == Gipondohan sa gobyerno == Ang unang dula sa Stickmen Studios niadtong 2009, ang Dragon Master Spell Caster, kay gisaway sa mga nagadula. <ref>http://au.wii.ign.com/articles/104/1044251p1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091116230334/http://au.wii.ign.com/articles/104/1044251p1.html |date=2009-11-16 }} Dragon Master Spell Caster Review Dead on arrival, 13 November 2009</ref> Apan, ang kompanya nakakuha ug $300,000 gikan sa New Zealand Government [[:en:Ministry_of_Science_and_Innovation_(New_Zealand)|Ministry of Science and Innovation]] [[:en:Research_and_development|research and development]] funding para makahimo ug internasyonal nga merkado para sa ilang mga dula ug sa mga bag-ong teknolohiya para matabangan ang mga bata na autistic.<ref>{{cite web|url=http://www.msi.govt.nz/update-me/success-stories/business-2/playing-the-game/|title=Ministry of Science and Innovation &#124; Playing the game|publisher=Msi.govt.nz|date=11 January 2012|accessdate=25 May 2012}}</ref> Para matabangan ang mga batang autistic, ang Ministry nag invest ug partnership sa Stickmen ug Crown research institute, [[:en:Industrial_Research_Limited|Industrial Research Limited]] (IRL), para i-develop ang Wii game na Kung Fu Funk, isa ka console na dula na nigawas niadtong May 2010 na nagagamit ug motion sensing controls para ma tabangan ang lihok sa taas sa lawas. Ang mga review sa mga nagagamit sa dula sa mga gaming website kay negatibo. <ref>{{cite web|url=http://www.nintendolife.com/games/wiiware/kung_fu_funk|title=Kung Fu Funk (WiiWare) News, Reviews, Trailer & Screenshots|publisher=Nintendolife.com|date=4 May 2010|accessdate=25 May 2012}}</ref> Gipakita sa proyekto ang gahum sa pag-apil sa siyensya sa paglihok sa mga interactive nga dula, nga miresulta sa 2011 nga paglansad sa Stickmen sa i-Ora Limited, usa ka kompanya nga naka-focus sa interactive media alang sa edukasyon ug rehabilitasyon. Ang i-Ora karon nagtrabaho kauban ang IRL, [[:en:University_of_Auckland#Auckland_UniServices|University of Auckland’s UniServices]], ug kompanya sa Korea nga Yujin Robotics Co aron makahimo og mga aparato aron matabangan sa edukasyon ang mga bata nga autistic.<ref>{{cite web|url=http://www.irl.cri.nz/newsroom/news/social-science|title=Social science &#124; Industrial Research Ltd|publisher=Irl.cri.nz|date=18 October 2011|accessdate=25 May 2012}}</ref> Nakatabang usab sila sa paghimo sa usa ka dula nga gibase sa rehabilitasyon nga aparato alang sa mga tawo nga naayo gikan sa mga stroke, nga nagsunod sa usa ka format sa rehabilitasyon nga nailhan nga [[:en:Gaming_rehabilitation|gaming rehabilitation]]. Ang opisina sa kompanya naguba sa linog sa <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/2011_Christchurch_earthquake" rel="mw:ExtLink" title="2011 Christchurch earthquake" class="cx-link" data-linkid="44">2011 Christchurch earthquake</a>. Niadtong 2012, si William McLellan ug ang iyang higala ug kauban sa negosyo nga si Colin Anderson mao usab ang responsable sa pag-apruba, pagdesinyo, ug pagtukod sa usa ka Government Funded IT business hub (Gitawag nga EPIC IT Hub – Enterprise Precinct and Innovation Campus) sa Manchester Street sa Central Christchurch. Ang CerebralFix ug Stickmen Studios parehong mopuyo niining bildinga sa Agosto 2012 uban sa uban pang mga negosyo sa Christchurch nga naapektuhan sa linog.<ref>{{cite web|url=http://tvnz.co.nz/national-news/businesses-head-back-into-christchurch-red-zone-4814864|title=Businesses head back into Christchurch red zone &#124; NATIONAL News|publisher=Tvnz.co.nz|date=3 April 2012|accessdate=25 May 2012}}</ref> == CerebralFix limited == Ang CerebralFix usa ka kompanya sa game developer [[Nuzeland|sa New Zealand]] nga nakabase sa [[Christchurch]], New Zealand. Gitukod kini niadtong Marso 2009 nila ni Ben Dellaca ug Jeremy Cadillac isip spin-off gikan sa sister-company nga Stickmen Studios. Ang Stickmen Studios sa ulahi gisuhop sa CerebralFix. Sa sayong bahin sa 2016, nagbukas sila og ikaduhang opisina sa Westport, New Zealand. Ang CerebralFix espesyalista sa pagpalambo sa social, casual ug mobile nga mga dula para sa mga internasyonal nga brand sama sa [[The Walt Disney Company|Disney]], Lionsgate, DreamWorks ug BBC . Ang kompanya nagpalambo og mga dula ubos sa 'work for hire' nga modelo apan misulay usab sa pagpalambo og mga dula ubos sa kaugalingon niining brand gamit ang Freemium nga modelo. Sukad sa 2015, ang CerebralFix adunay 54 ka kawani. == Mga oportunidad sa trabaho == Ang duha ka kompanya nakigtambayayong usab sa Ministry of Social Development pinaagi sa paghatag og mga oportunidad sa trabaho para sa mga batan-on nga hanas sa kompyuter nga walay magamit nga talento. Tali sa 2008 ug 2011, ang Stickmen Studios midawat og 21 ka mga batan-on nga walay trabaho pinaagi sa Work and Income's Skills Investment Subsidy ug Job Ops ug gibansay sila para sa usa ka karera sa game development. Niadtong 2011, ang Stickmen Studios misulod sa usa ka pormal nga kasabutan sa Industry Partnership uban sa Work and Income nga nagtanyag og on-job training para sa 15 ka mga batan-on nga walay trabaho matag tuig. Ang pilosopiya sa kompanya mao ang pagsuporta sa Work and Income tungod kay gisuportahan nila sila. == Paghimo sa dula == Ang Stickmen nakigsabot sa mga internasyonal nga developer sa console sama sa Nintendo ug PlayStation isip kabahin sa ilang pagpalambo sa produkto. Gipalambo nila ang dula nga Doc Clock, nga nakabaligya og liboan ka mga yunit sa tibuok kalibutan ug gipagawas sa [[PlayStation Network]] sa Amerika, Asya ug Europa niadtong 2011. Nagtrabaho sila sa usa ka sequel nga ipagawas sa sayong bahin sa 2012. Ang CerebralFix nakigtambayayong sa GSN ug EA Games aron maghatud og mga dula sa online ug mobile market. Ang CerebralFix nakigtambayayong usab sa Hasbro aron paghimo sa online game nga Transformers Prime: Terracon Defence, ug pagpalambo sa Haunted Suburb, usa ka dula nga gihimo sulod sa game portal sa GSN sa [[Facebook]] . == Mga Reperensya == bykkohc1tgel19s4hfn8w9xn1yqeef3 0 11354013 37021050 37020769 2026-05-15T23:09:28Z Mutark2026 142843 nagsumpay sa "Barney & Friends" 37021050 wikitext text/x-wiki [[Payl:HIT Entertainment Logo (2001-2007).webp|thumb]] Ang '''HIT Entertainment''' Limited (gi-istilo ingon '''HiT''') usa ka kompanya sa kalingawan sa Britanya-Amerikano nga gitukod kaniadtong 1982 ingon '''Henson International Television''', ang internasyonal nga bukton sa pag-apod-apod sa The Jim Henson Company, ni Jim Henson, Peter Orton, ug Sophie Turner Laing. Si Orton ra ang mipuli sa kompanya kaniadtong 1989 pagkahuman nahibal-an nga gituyo ni Henson nga ibaligya ang kompanya sa [[The Walt Disney Company]]. Ang HIT nanag-iya ug nag-apod-apod sa mga serye sa telebisyon sa mga bata sama sa ''[[Thomas & Friends]]'', ''Fireman Sam'', ''[[Bob the Builder]]'', ''Pingu'', ''[[Barney & Friends]]'', ug ''[[Angelina Ballerina]]''. Ang HIT Entertainment usa sa daghang mga kompanya nga kauban kauban ang Comcast, [[PBS]], ug Sesame Workshop nga nagtukod sa [[PBS Kids Sprout]]; daghan sa mga salida sa HIT nga gipasalida sa channel isip resulta. Niadtong Pebrero 1, 2012, ang HIT Entertainment nakuha ni Mattel, tungod kay si Mattel sa sinugdan interesado lang sa ''Thomas & Friends'' brand sa pag-angkon niini, sumala sa ''Deadline Hollywood''. Gisuhop ni Mattel ang kompanya kaniadtong Marso 31, 2016 sa bag-ong nahimo nga dibisyon niini, ang Mattel Creations. Ang HIT adunay inisyatiba sa brand nga gitawag og The Little Big Club, aron ipakita ang pipila sa mga karakter sa kompanya sa mga live event nga gihimo sa mga shopping mall ingon man sa mga kids zone area (adunay live show) sa all-inclusive Hard Rock Hotels sa [[Mehiko]] ug [[Dominikanhong Republika]]. [[Kategoriya:HIT Entertainment| ]] kwj5046y5die8a69n6osmlkyoq5u9mu 0 11354105 37021037 37020560 2026-05-15T22:29:16Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Kompositor]]; added [[Category:Mga kompositor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021037 wikitext text/x-wiki [[Payl:Alan Menken 2013 (cropped).jpg|thumb]] Si '''Alan Menken''' (natawo sa Hulyo 22, 1949) usa ka [[Tinípong Bánsà|Amerikanong]] [[kompositor]] nga nagsulat og musika alang sa daghang mga pelikula sa [[The Walt Disney Company|Disney]] lakip na ang [[Aladdin (pelikula nga 1992)|''Aladdin'']], ''[[Beauty and the Beast (pelikula nga 1991)|Beauty and the Beast]]'', ''[[Pocahontas (pelikula nga 1995)|Pocahontas]]'' ug ''[[The Little Mermaid (pelikula nga 1989)|The Little Mermaid]]''. [[Kategoriya:Mga kompositor]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1949]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Hulyo 22]] [[Kategoriya:Disney]] 0lk7k1htnat9xer1edajy07s7qsduw4 0 11354248 37020932 2026-05-15T12:15:25Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020932 wikitext text/x-wiki Ang '''Pagpananom og olibo sa Italya''' usa sa mga nag-unang haligi sa agrikultura sa nasod. Kini gibase sa milenaryong kabilin ug sa dako nga pagkadaiya sa mga matang sa olibo. Importante kini nga sektor sa ekonomiya sa kabanikanhan, gawas pa sa pagpasiugda sa agroturismo ug turismo sa pagkaon.<ref name="Accademia Agricoltura">{{cite web |url=https://www.accademia-agricoltura.it/lolivocultura-in-italia/ |title=L’olivocultura in Italia |author=Accademia Nazionale di Agricoltura |date=Abril 28, 2025 |access-date=Marso 29, 2026 |website=accademia-agricoltura.it |language=it}}</ref><ref name="Georgofili">{{cite web |url=https://www.georgofili.info/contenuti/per-un-vero-rilancio-dellolivicoltura-italiana-strategie-e-prospettive/31027 |title=Per un (vero) rilancio dell’olivicoltura italiana: strategie e prospettive |author=Gennaro Giliberti |date=Pebrero 5, 2025 |access-date=Marso 29, 2026 |website=georgofili.info |language=it}}</ref><ref name="Sole24Turismo">{{cite web |url=https://www.ilsole24ore.com/art/dalle-passeggiate-uliveti-degustazioni-turismo-dell-olio-segna-italia-37percento-AIF7NycB?refresh_ce&nof |title=Dalle passeggiate negli uliveti alle degustazioni: il turismo dell’olio segna in Italia +37% |author=Giorgio dell'Orefice |date=Pebrero 26, 2026 |access-date=Marso 29, 2026 |website=ilsole24ore.com |language=it}}</ref> Bisan pa sa kabantog sa ilang lana nga ''extra virgin'' (AOVE) sa tibuok kalibotan, nag-atubang ang industriya og mga hagit sama sa pagkabahin-bahin sa mga yuta, epekto sa kausaban sa klima, ug grabeng kompetisyon sa merkado.<ref name="BSNess">{{cite web |url=https://www.bsness.com/analisi-di-mercato/analisi-mercato-olivicoltura/ |title=Analisi di mercado per il settore Olivicoltura nel 2026 in Italia |author=Stefano Ventura |date=Marso 27, 2026 |access-date=Marso 29, 2026 |website=bsness.com |language=it}}</ref><ref name="BPER">{{cite web |url=https://www.bper.it/perche-sceglierci/magazine/articoli-guide/rapporto-sulla-filiera-olivicola |title=Rapporto sulla filiera Olivicola |author=Il Sole 24ORE Radiocor |date=Nobiyembre 14, 2024 |access-date=Marso 29, 2026 |website=bper.it |language=it}}</ref><ref name="TeatroNaturale">{{cite web |url=https://www.teatronaturale.it/strettamente-tecnico/l-arca-olearia/46567-l-olivicoltura-e-l-olio-extravergine-di-oliva-italiani-speculazione-resilienza-ed-opportunit-di-crescita.htm |title=L'olivicoltura e l'olio extravergine di oliva Italiani: speculazione, resilienza ed opportunità di crescita |author=Maurizio Servili |date=Nobiyembre 28, 2025 |access-date=Marso 29, 2026 |website=teatronaturale.it |language=it}}</ref> == Kasaysayan == Ang kahoyng olibo (''Olea europaea'') usa ka lig-ong pundasyon sa ekonomiya ug kultura sa peninsula sa Italya. Sukad sa karaan, kini gigamit isip tinubdan sa pagkaon, tambal, sugnod, ug sa mga ritwal.<ref name="ref_auto_5">Dodd p. 115</ref> === Prehistoriya === Ang ihalas nga olibo nakaplagan na sa Italya sukad pa sa panahon sa [[Pleistoceno]].<ref name="ref_auto_4">Dodd p. 117</ref> Sumala sa mga nakubkob nga uling sa langub sa l'Uzzo sa [[Sicilia]] ug sa Terragne sa [[Apulia]], ang tawo nagsugod na sa paggamit niini niadtong panahon sa [[Mesolítico]] (mga 6600-6100 BC).<ref name="ref_auto_4" /> Sa panahon sa [[Neolítico]], ang kahoy niini gigamit sa pagtukod ug isip sugnod.<ref name="ref_auto_3">Dodd p. 119</ref> Ang unang mga liso sa olibo nga nakit-an gikan sa tunga-tungang Neolítico didto sa Carpignano Salentino.<ref name="ref_auto_3" /> Niining panahona, nagsugod ang usa ka matang sa pag-atiman diin ang mga ihalas nga kahoy gi-monitor ug gipul-ong aron mas maayo ang pagpupo.<ref name="ref_auto_3" /> Adunay ebidensya sa sistematikong pagpananom og olibo sukad sa [[Panahon sa Bronse]].<ref name="ref_auto_3" /> Ang daghang pundok sa liso ug uling sa [[Coppa Nevigata]] (Apulia) ug Punta di Zambrone (Calabria) nagpakita nga gipul-ong na ang mga kahoy aron mapataas ang abot.<ref name="ref_auto_1">Dodd p. 120</ref> Ang pagpananom mikaylap usab sa mga dapit nga layo sa dagat ug sa mas tag-as nga dapit.<ref name="ref_auto_1" /> Sa [[Sardinia]], nakaplagan usab ang mga liso sa olibo gikan sa 1800 hangtod 1300 BC didto sa Duos Nuraghes.<ref name="ref_auto_1" /> Bisan tuod giingon kaniadto nga ang mga [[Griyego]] o [[Penisyanhon]] ang nagdala sa olibo sa Italya, ang bag-ong mga pagtuon nagpakita nga duna nay kaugalingong pagpananom nga nahitabo sa peninsula.<ref name="ref_auto_2">Dodd p. 115, 121</ref> Apan ang kontak sa mga Griyego nakatabang sa pagpalambo sa teknolohiya ug pagpaila sa bag-ong mga matang.<ref name="ref_auto_2" /> === Panahon sa Romano === Sa panahon sa [[Karaang Roma]], ang paghimo og lana nahimong usa ka dako nga industriya. Gikan sa habagatan, ang pagpananom mikaylap hangtod sa amihanan, sama sa daplin sa [[Lanaw sa Garda]].<ref>Dodd pp. 115, 120</ref> Ang produksyon gihimo sa mga dagkong farm nga gitawag og ''[[Villa romana|villae]]'' ug sa mga gagmayng umahan. Usa sa mga teknolohiya nga naugmad niini nga panahon mao ang ''[[trapetum]]'' o galingan nga tuyok.<ref name="ref_auto_5" /> Ang paggamit sa lana sa olibo kaylap kaayo, ilabi na sa [[Roma]], diin gibanabana nga ang rehiyon naggama og mga 9.7 ka milyon ka litro matag tuig.<ref name="ref_auto_2" /> == Mga dapit sa pagpananom == Hapit tibuok Italya nagtanom og olibo, apan ang kadaghanan sa abot gikan sa habagatan.<ref name="dup-0-42">{{cite web |url=https://www.storiaagricoltura.it/File/Get?code=a5e7bc71-5fab-461d-890c-ed9929c07a08 |title=L'olivo e l'uomo attraverso i secoli |website=storiaagricoltura.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Ang mga rehiyon sa [[Apulia]], [[Calabria]], ug [[Sicilia]] naglangkob sa halos 80% sa tibuok produksyon sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://codipacal.it/le-varieta-di-olive-da-olio-in-italia/ |title=Le varietà di olive da olio in Italia |website=codipacal.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Ang Apulia mao ang nag-una nga adunay sobra sa 330,000 ka hektarya nga tamnanan.<ref>{{cite web |url=https://press.regione.puglia.it/-/dalla-cultura-italiana-dell-olio-d-oliva-nasce-evolio-expo-la-fiera-internazionale-dedicata-ai-produttori-di-olio-evo-di-tutto-il-mediterraneo |title=Superficie in produzione Olive da Olio 2023 |website=regione.puglia.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Sa tunga-tunga ug amihanang bahin sa nasod, naila ang [[Toscana]] ug [[Umbria]] sa taas nga kalidad sa ilang lana.<ref name="dup-0-42" /> == Klima ug Yuta == Ang olibo mabuhi sa klima nga Mediteranyo, diin dili kaayo tugnaw ang tingtugnaw ug init ang ting-init.<ref name="dup-1-100">{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/olivo_%28Enciclopedia-Italiana%29/ |title=Olivo |website=treccani.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Sensitibo kini sa grabeng katugnaw; kon moubos ang temperatura sa -6 °C o -8 °C, madaot ang estruktura sa kahoy. Niadtong 1985, minilyon nga kahoy ang nangamatay tungod sa grabeng bugnaw.<ref>{{cite web |url=https://www.coldiretti.it/ambiente-e-sviluppo-sostenibile/maltempo-con-gelate-nel-1985-strage-of-30-mln-di-ulivi |title=Con le gelate del 1985 strage di 30 mln di ulivi |author=Coldiretti |website=coldiretti.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Sa bahin sa yuta, ang olibo makasugakod bisan sa batoon nga yuta.<ref>{{cite web |url=https://www.agroanalisi.it/esposizione-del-claim-salutistico-efsa-sulle-etichette-degli-oli-extra-vergine-di-oliva/ |title=Parametri pedologici per l'olivicoltura |website=agroanalisi.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Apan kinahanglan niini ang yuta nga daling maughat sa tubig aron dili madunot ang gamot.<ref name="dup-2-53">{{cite web |url=https://www.accademiaolivoeolio.com/img2/file/famiani-f-et-al-progettazione-e-impianto_201804161125928_8q7inekroi7lxq1et4uxzbbss.pdf |title=Progettazione e impianto dell'oliveto |author=Famiani F. et al. |website=accademiaolivoeolio.com |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Ang sulundon nga pH sa yuta anaa sa 6.5 hangtod 7.5, apan mabuhi gihapon kini sa pH nga 5.5 hangtod 8.5.<ref>{{cite web |url=https://www.mam-srl.it/news_giardinaggio/orticoltura/286-il-ph-del-terreno.html |title=Il PH del terreno nell'oliveto |website=mam-srl.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> == Mga Matang sa Olibo == Ang Italya mao ang adunay pinakadaghang matang sa olibo sa tibuok kalibotan, nga moabot og kapin sa 700 ka matang. Kini nga kabilin importante aron makasugakod ang sektor sa kausaban sa klima.<ref name="AcliTerra">{{cite web |author=Thomas Vatrano |title=Radici antiche, futuro sostenibile: l’olivicoltura italiana verso una nuova stagione |url=https://acliterra.it/radici-antiche-futuro-sostenibile-lolivicoltura-italiana-verso-una-nuova-stagione/ |website=acliterra.it |date=2026 |access-date=Marso 29, 2026 |language=it}}</ref> Ang matang nga ''Coratina'' mao ang labing kaylap sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://www.accademiaolivoeolio.com/img2/file/pannelli-e-perri-scelte-varietali-in-olivicoltura_201804051202625_3crrwlkgeekytbo8562zybr5f.pdf |title=Scelte varietali in olivicoltura |website=accademiaolivoeolio.com |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Para sa paghimo og lana, sikat usab ang ''Frantoio'', ''Leccino'', ug ''Moraiolo''.<ref>{{cite web |url=https://www.marchesicavalletti.com/le-cultivar-italiane/ |title=Le cultivar italiane e le loro caratteristiche |website=marchesicavalletti.com |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Sa mga olibo nga ginakaon, ang labing ilado mao ang ''Bella di Cerignola'', ''Ascolana tenera'', ug ang ''Nocellara del Belice''.<ref>{{cite web |url=https://www.oliodeandreis.com/post/tutte-le-varieta-di-olive-da-tavola-italiane |title=Varietà di olive da tavola italiane |website=oliodeandreis.com |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> == Lana sa Olibo == Ang Italya ang nag-una sa Uropa sa gidaghanon sa mga sertipikadong lana, nga adunay 42 ka DOP ug 8 ka IGP.<ref>{{cite web |url=https://www.extraverginiditalia.it/ |title=Rapporto Ismea-Qualivita sui prodotti italiani DOP-IGP |website=extraverginiditalia.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Ang lana nga ''extra virgin'' kinahanglan nga dili molapas sa 0.8% ang asiditi.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/olivicoltura_%28Enciclopedia-Italiana%29/ |title=Olivicoltura e classificazione oli |website=treccani.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> Kini ang pipila sa mga lana nga adunay sertipikasyon sa DOP (Denominasyon sa Gigikanan nga Gipanalipdan): {| class="wikitable sortable" ! Rehiyon !! Denominasyon |- | [[Abruzzo]] || [[Aprutino Pescarese (lana)|Aprutino Pescarese]] |- | [[Abruzzo]] || [[Colline Teatine (lana)|Colline Teatine]] |- | [[Calabria]] || [[Alto Crotonese (lana)|Alto Crotonese]] |- | [[Calabria]] || [[Bruzio (lana)|Bruzio]] |- | [[Campania]] || [[Cilento (lana)|Cilento]] |- | [[Campania]] || [[Colline Salernitane (lana)|Colline Salernitane]] |- | [[Lazio]] || [[Canino (lana)|Canino]] |- | [[Lazio]] || [[Sabina (lana)|Sabina]] |- | [[Liguria]] || [[Riviera Ligure (lana)|Riviera Ligure]] |- | [[Lombardia]] || [[Laghi Lombardi (lana)|Laghi Lombardi]] |- | [[Apulia]] || [[Dauno (lana)|Dauno]] |- | [[Apulia]] || [[Terra di Bari (lana)|Terra di Bari]] |- | [[Sicilia]] || [[Valli Trapanesi (lana)|Valli Trapanesi]] |- | [[Sicilia]] || [[Monti Iblei (lana)|Monti Iblei]] |- | [[Toscana]] || [[Chianti Classico (lana)|Chianti Classico]] |- | [[Umbria]] || [[Umbria (lana)|Umbria]] |} Ug ang mga lana nga adunay sertipikasyon sa IGP (Indikasyon sa Geograpiya nga Gipanalipdan): {| class="wikitable sortable" ! Rehiyon !! Denominasyon |- | [[Calabria]] || [[Olio di Calabria]] |- | [[Marche]] || [[Marche (lana)|Marche]] |- | [[Apulia]] || [[Olio di Puglia]] |- | [[Sicilia]] || [[Sicilia (lana)|Sicilia]] |- | [[Toscana]] || [[Toscano (lana)|Toscano]] |} === Estruktura sa Sektor === Ang industriya sa olibo sa Italya gilangkuban sa daghang gagmayng umahan. Adunay mga 620,000 ka umahan sa tibuok nasod, diin ang matag usa adunay aberids nga 1.6 ka hektarya lamang.<ref name="BPER" /> Adunay kapin sa 4,300 ka galingan (almazara) nga nagproseso sa abot.<ref name="BPER" /> === Ekonomiya === Niadtong 2026, ang bili sa tibuok kalibotang merkado sa olibo niabot sa 22.8 ka bilyon dolyares.<ref name="BSNess" /> Ang mga nag-unang merkado sa Italya mao ang [[Estados Unidos]] ug [[Alemanya]]. Bisan tuod dako ang ilang export, ang Italya mao usab ang kinadak-ang tig-import og lana sa olibo tungod kay ang lokal nga produksyon dili pa igo sa panginahanglan sa nasod.<ref name="BPER" /> == Oleoturismo == Ang turismo sa lana (oleoturismo) misaka og 37.1% gikan sa 2021 hangtod 2024.<ref name="Sole24Turismo" /> Ang mga rehiyon sa Toscana ug Apulia ang labing dagsangon sa mga turista. Ang mga kalihokan naglakip sa pagbisita sa mga galingan, pagtilaw sa lana, ug mga tour sa karaang mga tamnanan.<ref name="dup-3-82">{{cite web |url=https://www.gazzettaufficiale.it/eli/id/2022/02/14/22A01009/sg |title=DECRETO 26 gennaio 2022: Linee guida per l'oleoturismo |website=gazzettaufficiale.it |language=it |access-date=Mayo 3, 2026}}</ref> == Referencias == {{reflist}} == Bibliograpiya == * {{cite journal |last=Dodd |first=Emlyn |title=The Archaeology of Olive Oil Production in Roman and Pre-Roman Italy |journal=American Journal of Archaeology |volume=130 |issue=1 |pages=115-151 |date=Enero 2026 |doi=10.1086/737823 |url=http://www.ajaonline.org |language=en}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 913d9tx8cyms6s833u2d0ktqki0gwnq 0 11354249 37020933 2026-05-15T12:18:49Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020933 wikitext text/x-wiki '''Pagpananom og olibo sa [[Arhelya]]''' usa sa mga labing importanteng sektor sa [[Agrikultura sa Arhelya|agrikultura sa nasod]]. Mikabat sa 40% sa kinatibuk-ang dapit nga gitamnan og mga kahoy sa nasod ang gigahin alang sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.sfer.asso.fr/source/coll-competitivite2017/compet%202017-article-amrouni.pdf |title=Performance technico-économique et compétitivité della filiera olio d'oliva in Algeria |website=SFER |language=fr}}</ref> Sa tuig 2024, adunay gibanabana nga 70 ka milyon ka kahoyng olibo nga natanom sa 450,000 ka hektarya nga yuta.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/393698448_Olive_cultivation_in_Algeria's_arid_areas_a_strategic_sector_to_stimulate |title=Olive cultivation in Algeria's arid areas: a strategic sector to stimulate |website=ResearchGate |language=en}}</ref> Importante kini nga industriya alang sa seguridad sa pagkaon ug kalig-on sa ekonomiya sa mga probinsya, sanglit naghatag kini og trabaho sa 2.6 ka milyon ka tawo, o 24% sa mga mamumuo sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://asjp.cerist.dz/en/downArticle/417/19/3/276935 |title=Analysis of the competitiveness of the agricultural sector in Algeria (2000-2024) |website=ASJP |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang [[Olea europaea|olibo]] usa ka lumad nga tanom sa [[Amihanang Aprika]]. Adunay mga ebidensya sa arkeolohiya nga nagpamatuod sa presensya niini sukad pa sa [[Antikwedad]].<ref name="dup-0-25">{{cite web |url=https://journals.openedition.org/encyclopedieberbere/2812?lang=en |title=L’olivier en Afrique du Nord : de l'Antiquité à nos jours |website=Encyclopédie Berbère |language=fr}}</ref> Nagsugod ang komersyal nga pagpananom niini sa impluwensya sa mga [[Penisyano]] ug [[Cartago|Cartagines]] sugod sa ika-5 nga siglo B.K., ug miabot sa kinatas-ang ang-ang sa panahon sa mga Romano.<ref>{{cite web |url=https://www.archetravel.com/blog/storia-algeria/ |title=Storia dell'Algeria |website=ArcheTravel |language=it}}</ref> Sa modernong panahon, dako ang kausaban sa sektor sugod niadtong tuig 2000 tungod sa Plan Nacional de Desarrollo Agrícola (PNDA), diin gipakaylap ang pagpananom gikan sa amihanang kabukiran padulong sa mga dapit sa [[estepa]] ug [[Sahara]].<ref>{{cite web |url=https://newmedit.ciheam.org/wp-content/uploads/2024/04/08-Technical-and-economic.pdf |title=Technical and evaluation of the olive oil value chain in Algeria |website=New Medit |language=en}}</ref> == Mga rehiyon == Ang pagpananom og olibo sa Arhelya tradisyonal nga nasentro sa amihanang dapit, ilabi na sa [[Kabilia]] (mga lalawigan sa [[Lalawigan sa Tizi Ouzou|Tizi Ouzou]] ug [[Lalawigan sa Bejaia|Bejaia]]), nga nagprodyus og kapin sa 50% sa olibo sa nasod.<ref name="dup-1-29">{{cite web |url=https://dspace.univ-tiaret.dz/bitstream/123456789/9378/1/TH.M.SNV.FR.2022.27.pdf |title=L'oléiculture en Algérie : statistiques et répartition |website=Université de Tiaret |language=fr}}</ref> Sa pagkakaron, 57.5% sa dapit nga gitamnan anaa sa sentral nga rehiyon, 26.1% sa sidlakan, ug 16.4% sa kasadpan.<ref name="dup-1-29" /> Sa bag-ohay nga katuigan, gipalapad ang mga tamnanan ngadto sa habagatan sa mga dapit sa [[Lalawigan sa Biskra|Biskra]], [[Lalawigan sa El Oued|El Oued]], ug [[Lalawigan sa Laghouat|Laghouat]]. Kining mga dapitaha naghatag na karon og 37% sa lana sa olibo ug 63% sa mga olibo nga pang-lamesa sa tibuok nasod.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/393698448_Olive_cultivation_in_Algeria's_arid_areas_a_strategic_sector_to_stimulate |title=Olive cultivation in Algeria's arid areas: a strategic sector to stimulate |website=ResearchGate |language=en}}</ref> == Klima == Ang olibo mabuhi sa nagkalain-laing klima, gikan sa umog nga Mediteranyo hangtod sa uga nga mga dapit duol sa Sahara.<ref name="dup-2-17">{{cite web |url=http://dspace.univ-djelfa.dz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/4804/Contribution%20%C3%A0%20la%20caract%C3%A9risation%20morphologique.pdf |title=Contribution à la caractérisation morphologique de l'olivier |website=Université de Djelfa |language=fr}}</ref> Makasugakod ang kahoy sa taas nga temperatura ug hulaw, ug mabuhi kini sa mga dapit nga adunay ulan nga 220 mm matag tuig, bisan kon delikado kini sa katugnaw panahon sa pagpamulak.<ref name="dup-2-17" /> Sa habagatang rehiyon, gikinahanglan ang mga sistema sa irigasyon aron mabuhi ang mga tanom tungod sa kuga sa yuta.<ref>{{cite web |url=http://thesis.univ-biskra.dz/6791/1/Samira%20KHAMKHOUM%20Thesis.pdf |title=Agronomic potentialities of olive varieties facing water stress |website=Université de Biskra |language=en}}</ref> == Yuta == Ang mga olibo sa Arhelya daling makapahiuyon sa nagkalain-laing matang sa yuta, lakip na ang mga dapit nga batoon ug uga.<ref>{{cite web |url=https://fr.scribd.com/document/477654391/FICHE-TECHNIQUE-chemlal |title=Fiche Technique de l'Olivier Chemlal |website=Scribd |language=fr}}</ref> Ang haom nga pH sa yuta anaa sa tunga-tunga sa 7 ug 8, apan mahimo kining motubo sa pH nga 5.5 hangtod 8.5.<ref name="djelfa">{{cite web |url=http://dspace.univ-djelfa.dz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/4804/Contribution%20%C3%A0%20la%20caract%C3%A9risation%20morphologique.pdf |title=Caractérisation de l'olivier en milieu aride |website=Université de Djelfa |language=fr}}</ref> Apan ang gahi kaayo nga yuta ug ang mga dapit nga pundohanan og tubig dili maayo alang sa gamot sa olibo.<ref name="djelfa" /> == Mga matang sa olibo == Adunay duha ka nag-unang matang sa olibo nga gitanom sa nasod:<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/393698448_Olive_cultivation_in_Algeria's_arid_areas_a_strategic_sector_to_stimulate |title=Olive cultivation in Algeria's arid areas: a strategic sector to stimulate |website=ResearchGate |language=en}}</ref> * ''Chemlal'': Kini ang labing komon nga matang ug naglangkob sa 40% sa tanang olibo. Gigamit kini sa paghimo og lana, ug makasugakod kaayo kini sa katugnaw.<ref>{{cite web |url=https://fr.scribd.com/document/477654391/FICHE-TECHNIQUE-chemlal |title=Fiche Technique de l'Olivier Chemlal |website=Scribd |language=fr}}</ref> * ''Sigoise'': Gikan sa lungsod sa [[Sig (Arhelya)|Sig]], kini nga matang gigamit alang sa lana ug alang usab sa pagkaon (table olives). Aduna pay ubang lokal nga matang sama sa ''Blanquette de Guelma'', ''Bouchouk'', ug ''Azeradj''.<ref>{{cite web |url=https://frantoio-bo.it/catalogo-mondiale-delle-cultivar/blanquette-de-guelma/ |title=Catalogo mondiale delle cultivar: Blanquette de Guelma |website=Frantoio-Bo |language=it}}</ref> == Lana sa olibo == Ang Arhelya usa sa napulo ka kinadak-ang magproprodyus og lana sa olibo sa tibuok kalibutan, nga adunay aberids nga 100,000 ka tonelada matag tuig.<ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/nmx/ranking/olive-oil-production-fao |title=Olive Oil Production Ranking |website=NationMaster |language=en}}</ref> Kadaghanan sa produkto gigamit sa lokal nga merkado.<ref>{{cite web |url=https://www.sfer.asso.fr/source/coll-competitivite2017/compet%202017-article-amrouni.pdf |title=Consommation d'huile d'olive en Algérie |website=SFER |language=fr}}</ref> Alang sa panahon sa 2025/2026, gilauman nga molapas sa 150,000 ka tonelada ang produksyon, diin 60,000 ka tonelada niini ang mahimong i-eksport sa gawas sa nasod.<ref>{{cite web |url=http://news.radioalgerie.dz/fr/node/77170 |title=La production d'huile d'olive devrait dépasser les 150 000 tonnes |website=Radio Algérienne |language=fr}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ecofinagency.com/news-agriculture/1301-51887-algeria-expects-record-olive-oil-output-in-2025/2026-season |title=Algeria expects record olive oil output in 2025/2026 season |website=Ecofin Agency |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] gi51iv4jg9ihkl815b1t9zjisy4x6rz 0 11354250 37020934 2026-05-15T12:24:49Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020934 wikitext text/x-wiki '''Pagpananom og olibo sa Espanya''' ang nag-unang sektor sa agrikultura sa nasod, diin moabot sa kapin 2.5 ka milyon ka hektarya ang gidak-on sa kayutaan nga gitamnan niini.<ref>{{cite web |url=https://www.aceitedelasvaldesas.com/faq/varios/aceite-oliva-espana-andalucia/ |title=Aceite de oliva en España y Andalucía |author=Aceite de las Valdesas |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Ang Espanya ang nag-una sa tibuok kalibotan sa produksiyon ug pag-eksport og lana sa olibo, ug makit-an ang maong kalihokan sa 15 ka komunidad nga awtonomiya.<ref name="dup-0-4">{{cite web |url=https://oriva.es/origen-del-olivo-la-historia-de-un-arbol-milenario/ |title=Origen del olivo: la historia de un árbol milenario |author=Oriva |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Gawas sa ekonomikanhong bili niini, ang kaumahan sa olibo mahinungdanon usab sa talan-awon ug sa pagpreserba sa biodiversity sa Mediteranyo sa Peninsulang Iberika.<ref name="dup-1-73">{{cite web |url=https://www.aceitunastorrent.com/blog/todo-sobre-el-olivo-historia-variedades-desarrollo-en-espana/ |title=Todo sobre el olivo: historia, variedades y desarrollo en España |author=Aceitunas Torrent |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> == Kasaysayan == Bisan tuod ang ihalas nga olibo lumad na sa flora sa Iberia sukad pa sa Panahon sa Neolitiko, ang sistematikong pagpananom niini nagsugod pinaagi sa mga Phoenicianhon ug mga Grego.<ref name="dup-2-14">{{cite web |url=https://www.aceitedeoliva.com/origen-olivo-espana/ |title=Origen del olivo en España |author=Aceite de Oliva |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Gipaila sa mga Phoenicianhon ang mga pamaagi sa pag-umbay (grafting) ug pagpuga sa lana niadtong 1050 BC.<ref name="dup-0-4" /> Sa panahon sa Imperyong Romano, ang probinsya sa Baetica nahimong sentro sa produksiyon sa lana, diin dagkong bulto ang gipadala ngadto sa Roma gamit ang mga banga o amphora.<ref name="dup-1-73" /> Ang yugto sa Al-Andalus (ika-8 hangtod ika-15 nga siglo) nagdala og mga pag-uswag sa sistema sa patubig ug bag-ong matang sa olibo; gikan niining panahona ang pulong nga "aceite" (gikan sa Arabiko nga ''az-zayt'').<ref name="dup-2-14" /> Sa ika-16 nga siglo, ang olibo gikan sa Espanya nadala ngadto sa Amerika pinaagi sa mga ekspedisyon gikan sa Sevilla, ug mikaylap gikan sa Antilles paingon sa Mexico, Peru, ug Argentina.<ref name="dup-0-4" /> == Mga dapit nga tanmanan == Ang [[Andalucía]] mao ang nag-unang rehiyon sa produksiyon, diin gikan ang halos 80% sa kinatibuk-ang ani sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://www.aceitedelasvaldesas.com/faq/varios/aceite-oliva-espana-andalucia/ |title=Aceite de oliva en España y Andalucía |website=aceitedelasvaldesas.com |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Ang lalawigan sa Jaén ang nag-una sa produksiyon sa tibuok kalibotan nga dunay 41.3% sa bahin sa Andalucia, gisundan sa Córdoba (19.2%) ug Granada (16.1%).<ref>{{cite web |url=https://www.aceitedelasvaldesas.com/faq/varios/aceite-oliva-espana-andalucia/ |title=Datos de production por provincias |website=aceitedelasvaldesas.com |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Ang [[Castilla-La Mancha]] mao ang ikaduhang dapit sa produksiyon (6.8%), ilabina sa mga lalawigan sa Toledo ug Ciudad Real.<ref>{{cite web |url=https://www.aceitedelasvaldesas.com/faq/varios/aceite-oliva-espana-andalucia/ |title=El sector olivarero en Castilla-La Mancha |website=aceitedelasvaldesas.com |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Samtang ang Extremadura adunay 6.9%, ug ang Cataluña (2.7%) nailhan sa pag-amping sa ilang kabilin nga mga karaan nga kahoyng olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.aceitedelasvaldesas.com/faq/varios/aceite-oliva-espana-andalucia/ |title=Olivos milenarios en Cataluña |website=aceitedelasvaldesas.com |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> == Klima == Ang olibo sa Espanya motubo ilawom sa klimang Mediteranyo, nga gihulagway sa malinawon nga tingtugnaw, hayag nga tingpamulak, ug init nga ting-init.<ref>{{cite web |url=https://agriculture.ec.europa.eu/farming/crop-productions-and-plant-based-products/olive-oil_es |title=Aceite de oliva |publisher=European Commission |language=es}}</ref> Ang maayong temperatura alang sa komersyal nga pagpananom anaa sa tunga-tunga sa 15 °C ug 20 °C.<ref>{{cite web |url=https://wikifarmer.com/library/es/article/requisitos-de-clima-y-temperatura-del-olivo/ |title=Requisitos de clima y temperatura del olivo |website=Wikifarmer |language=es}}</ref> Bisan tuod kinahanglan ang katugnaw aron mamulak ang kahoy, dili kini makaantos sa dugay nga pagyelo nga ubos pa sa -7 °C.<ref>{{cite web |url=https://wikifarmer.com/library/es/article/requisitos-de-clima-y-temperatura-del-olivo/ |title=Condiciones climáticas para el cultivo del olivo |website=Wikifarmer |language=es}}</ref> Sa mga dapit sa Andalucia, ang ulan moabot sa 500 mm kada tuig, kasagaran sa tinglarag ug tingtugnaw.<ref>{{cite web |url=https://www.capi-ecija.es/precipitaciones-andalucia-cereales-olivar/ |title=Precipitationes en Andalucía |publisher=CAPI Écija |language=es}}</ref> == Yuta == Nagkinahanglan ang olibo og lawom nga yuta (kapin sa 1.2 metros) ug maayong bentilasyon aron dili malata ang mga gamot.<ref name="dup-3-46">{{cite web |url=https://www.viveroscriado.es/el-suelo-ideal-para-los-olivos/ |title=El suelo ideal para los olivos |website=Viveros Criado |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Ang labing maayo nga pH anaa sa 7 (neyutral), apan ang maong tanom makaagwanta sa anapogon nga yuta nga komon sa Mediteranyo nga moabot og pH nga 8.5.<ref name="dup-3-46" /> Ang mga yuta sa olibohan sa Espanya kasagarang nakapailalom sa mga matang nga Entisol ug Inceptisol, lakip ang Luvisol sa mga walog sa suba sa Guadalquivir ug Ebro.<ref>{{cite web |url=https://www.ayto-villacanada.es/wp-content/uploads/2019/11/3_Descripcion_5_a_7.pdf |title=Descripción del medio físico |website=Ayuntamiento de Villanueva de la Cañada |access-date=2024-05-22 |language=es}}</ref> Ang parat nga yuta makababag sa pagtubo; kon ang electrical conductivity mosaka sa 2.7 dS/m, moubos pag-ayo ang ani.<ref name="dup-3-46" /> == Mga klase sa olibo == Ang Espanya adunay kapin sa 200 ka matang sa olibo nga narekord.<ref>{{cite web |url=https://www.aceitunastorrent.com/blog/todo-sobre-el-olivo-historia-variedades-desarrollo-en-espana/ |title=Todo sobre el olivo: historia, variedades y desarrollo en España |website=Aceitunas Torrent |language=es}}</ref> Ang matang nga Picual mao ang labing kaylap sa tibuok kalibotan ug nailhan sa paghimo og lig-on nga lana tungod sa taas nga oleic acid niini.<ref>{{cite web |url=https://innovatione.eu/2023/08/10/olivos/ |title=Variedades de olivos |website=Innovatione |language=es}}</ref> Ang Arbequina, nga mas gamay nga kahoy, maoy paborito alang sa super-intensive nga pagpananom ug naghatag og tam-is nga lami nga morag mansanas o saging.<ref>{{cite web |url=https://reces.es/diferencia-entre-arbequina-picual-hojiblanca-cornicabra/ |title=Diferencia entre Arbequina, Picual, Hojiblanca y Cornicabra |website=Reces |language=es}}</ref> Ang Hojiblanca, nga makit-an sa sentral nga Andalucia, gigamit alang sa lana ug ingon man makaon nga bunga, ug makalahutay sa hulaw.<ref>{{cite web |url=https://balam.es/principales-variedades-de-olivos/hojiblanca/ |title=Principales variedades de olivos: Hojiblanca |website=Balam Agriculture |language=es}}</ref> Samtang ang Cornicabra, komon sa sentro nga bahin sa nasod, nailhan sa pagka-lig-on niini batok sa katugnaw sa tingtugnaw.<ref>{{cite web |url=https://oriva.es/variedades-de-olivo/ |title=Variedades de olivo |website=Oriva |language=es}}</ref> * [[Aceituna Aloreña de Málaga]] * [[Alfafarenca (olibo)]] * [[Arbequina]] * [[Arróniz (olibo)]] * [[Blanqueta (olibo)]] * [[Cornezuelo de Jaén]] * [[Cornicabra (olibo)]] * [[Empeltre]] * [[Gordal]] * [[Hojiblanca]] * [[Lechín (olibo)]] * [[Manzanilla (olibo)]] * [[Manzanillo de Jaén]] * [[Picual]] * [[Royal (olibo)]] * [[Verdial (olibo)]] == Mga kategoriya sa lana sa olibo == Ang lana sa olibo gibahin sa mga kategoriya sumala sa mga balaod sa Unyon Europeyo base sa ilang pisikal, kemikal, ug lami nga kalidad.<ref>{{cite web |url=https://agriculture.ec.europa.eu/farming/crop-productions-and-plant-based-products/olive-oil_es |title=Aceite de oliva |website=European Commission |access-date=2026-05-01 |language=es}}</ref> * ''Aceite de oliva virgen extra'' (AOVE): kinahanglan nga dili molapas sa 0.8% ang asiditi niini ug walay bisan unsang depekto sa lami o baho sa pagsusi sa mga eksperto.<ref>{{cite web |url=https://jlcasajuanaabogados.com/norma-de-calidad-del-aceite-of-oliva-2025/ |title=Norma de calidad del aceite de oliva 2025 |website=JL Casajuana Abogados |access-date=2026-05-01 |language=es}}</ref> * ''Aceite de oliva virgen'': mahimong adunay gamay nga depekto sa lami ug asiditi nga moabot hangtod sa 2%. * ''Aceite de oliva'': sagol kini sa mga refined nga lana ug virgen nga lana.<ref>{{cite web |url=https://agriculture.ec.europa.eu/farming/crop-productions-and-plant-based-products/olive-oil_es |title=Categorías de aceites de oliva |website=European Commission |access-date=2026-05-01 |language=es}}</ref> * ''Aceite de orujo de oliva'': gikuha gikan sa mga salin sa napuga na nga olibo (orujo) ug gi-refine human niana.<ref>{{cite web |url=https://jlcasajuanaabogados.com/norma-de-calidad-del-aceite-of-oliva-2025/ |title=Regulación del aceite de orujo |website=JL Casajuana Abogados |access-date=2026-05-01 |language=es}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] mp4q0rmqkh3c8hr1esau9wpgsb70ns5 0 11354251 37020935 2026-05-15T12:28:51Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020935 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Turkiya''' usa sa mga nag-unang kalihokang ekonomikanhon ug makasaysayanon sa nasod. Ang [[Anatolia]] giila nga usa sa mga dapit diin naggikan ang [[Olea europaea|olibo]].<ref>{{cite web |url=https://www.lifegate.it/civilta-olio-come-olivo-ha-modellato-cultura |title=Civiltà dell'olio, come l'olivo ha modellato la nostra cultura |website=LifeGate |language=it}}</ref> Sa pagkakaron, adunay kapin sa 200 ka milyon nga punoan sa olibo sa maong nasod. Sa ting-ani sa 2024-2025, ang Turkiya nahimong ikaduhang kinadak-ang tiggama sa lana sa olibo sa kalibotan ug nag-una sa paggama og mga olibo nga makaon.<ref>{{cite web |url=https://www.aa.com.tr/en/turkiye/turkiye-becomes-global-key-player-in-table-olive-olive-oil-production/3809393 |title=Türkiye becomes global key player in table olive, olive oil production |website=Anadolu Agency |language=en}}</ref> Gisagol sa sektor ang modernong pamaagi sa pag-extract ug ang mga tradisyonal nga buhat nga giila isip [[Patrimonio Cultural Inmaterial de la Humanidad]].<ref>{{cite web |url=https://yakegm.ktb.gov.tr/TR-359132/traditional-knowledge-methods-and-practices-concerning-olive-cultivation.html |title=Traditional Knowledge, Methods and Practices Concerning Olive Cultivation |website=Ministerio de Cultura y Turismo de Turquía |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang habagatan-sidlakang Anatolia, sa dapit sa [[Hatay]], [[Kahramanmaraş]], ug [[Mardin]], mao ang sentro sa gigikanan niining tanoma.<ref>{{cite web |url=https://www.mdpi.com/2311-7524/8/5/416 |title=Bioactive Compounds in Traditional Turkish Olive Cultivars |website=MDPI Horticulturae |language=en}}</ref> Ang pagpamuhi og olibo niining lugara nagsugod pa mga 6,000 hangtod 8,000 ka tuig na ang milabay.<ref>{{cite web |url=https://artemoliva.com/the-history-of-the-olive-tree/ |title=The History of the Olive Tree |website=Artem Oliva |language=en}}</ref> Adunay mga dokumento gikan sa mga [[Hitita]] niadtong 3000 BC nga nagpamatuod sa dako nga produksiyon sa lana sa rehiyon sa [[Cilicia]]. Sa [[Clazómenas]], duol sa [[Urla]], makit-an ang labing karaan nga mekanismo sa pagpuga og lana gikan pa niadtong 600 BC. Sa panahon sa [[Imperyong Otomano]], ang distrito sa [[Ayvalık]] nahimong sentro sa suplay sa lana ug sabon alang sa [[Istanbul]].<ref>{{cite web |url=https://blog.turkishairlines.com/en/aegean-olive-harvest-guide-november/ |title=Aegean olive harvest guide: November |website=Turkish Airlines Blog |language=en}}</ref> == Mga rehiyon sa olibo == Ang pagpananom og olibo nabahin sa upat ka dagkong dapit sa Turkiya.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/349311539_An_Overview_of_Olive_Cultivation_in_Turkey_Botanical_Features_Eco-Physiology_and_Phytochemical_Aspects |title=An Overview of Olive Cultivation in Turkey |website=ResearchGate |language=en}}</ref> Ang [[Rehiyon sa Egeo]] mao ang labing importante diin gikan ang kadaghanan sa lana sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/turchia/ |title=Turchia |website=Treccani |language=it}}</ref> Ang [[Rehiyon sa Mármara]] naila sa mga olibo nga makaon, ilabina sa [[Gemlik]] ug [[Bursa]].<ref>{{cite web |url=https://hillgida.com/en/urun/olive/ |title=Olive Varieties |website=Hill Gıda |language=en}}</ref> Sa baybayon sa Mediteranyo, mas sayo ang ting-ani tungod sa kainit, samtang sa habagatan-sidlakang Anatolia, ang mga klase sa olibo makaagwanta sa uga nga klima. Sa kinatibuk-an, ang olibo gitanom sa 29 ka probinsya sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://www.teatronaturale.it/tracce/mondo/45429-la-turchia-dell-olivo-e-dell-olio-di-oliva-meno-innovazione-di-quanto-si-pensi.htm |title=La Turchia dell’olivo e dell’olio di oliva: meno innovazione di quanto si pensi |website=Teatro Naturale |language=it}}</ref> == Yuta == Maayo ang tubo sa olibo sa lawom ug dili malumoy nga yuta, nga adunay pH tali sa 6.5 ug 8.5.<ref>{{cite web |url=https://www.haifa-group.com/olives-fertilizer/crop-guide-growing-olives |title=Crop Guide: Growing Olives |website=Haifa Group |language=en}}</ref> Duolan sa 75% sa mga kaumahan sa olibo anaa sa mga bakilid ug bungtod.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/349311539_An_Overview_of_Olive_Cultivation_in_Turkey_Botanical_Features_Eco-Physiology_and_Phytochemical_Aspects |title=An Overview of Olive Cultivation in Turkey |website=ResearchGate |language=en}}</ref> Ang tanom daling mamatay kon mapuno sa tubig ang gamot. Sa pipila ka dapit, ginaampingan ang lebel sa boron sa yuta aron maseguro ang maayong ani.<ref>{{cite web |url=https://dergipark.org.tr/en/pub/zbs/article/1672530 |title=Characterization of aroma... Nizip Yağlık oils |website=DergiPark |language=en}}</ref> == Mga klase sa olibo == Adunay kapin sa 100 ka rehistradong klase sa olibo sa Turkiya.<ref>{{cite web |url=https://www.mdpi.com/2311-7524/8/5/416 |title=Bioactive Compounds in Traditional Turkish Olive Cultivars |website=MDPI Horticulturae |language=en}}</ref> Ang '''Memecik''' komon sa habagatang Egeo ug naila sa daghang polyphenol.<ref>{{cite web |url=https://mjoraolives.com/en/what-are-the-different-types-of-olives/ |title=What are the different types of olives? |website=Mjora Olives |language=en}}</ref> Ang '''Ayvalık''' gigamit alang sa mahumot ug hamis nga lana.<ref>{{cite web |url=https://aureaolea.com/en/blogs/aurea-olea/ayvalik-zeytinyaginin-tarihi-doganin-ve-gelenegin-lezzeti |title=History of Ayvalık Olive Oil |website=Aurea Olea |language=en}}</ref> Ang '''Gemlik''' mao ang labing kaylap nga klase, kasagaran gihimong itom nga olibo nga makaon tungod sa kalami sa unod niini.<ref>{{cite web |url=https://en.marmarabirlik.com.tr/questions/about-olive |title=About Olive |website=Marmarabirlik |language=en}}</ref> Sa habagatan-sidlakan, ang mga klase sama sa '''Kilis Yağlık''' ug '''Nizip Yağlık''' adunay taas kaayong lana, nga moabot og kapin sa 31%.<ref>{{cite web |url=https://hillgida.com/en/urun/olive/ |title=Olive Varieties |website=Hill Gıda |language=en}}</ref> == Lana == Ang lana sa olibo sa Turkiya gisubay sa internasyonal nga sukdanan. Ang extra virgin olive oil (''Naturel Sızma'') kinahanglan adunay asidong dili molapas sa 0.8%.<ref>{{cite web |url=https://goturkiye.com/blog/turkish-olives-and-olive-oils |title=Turkish Olives and Olive Oils |website=Go Türkiye |language=en}}</ref> Gawas sa modernong mga makina, gigamit gihapon ang tradisyonal nga pagpuga gamit ang bato (''Taş Baskı'').<ref>{{cite web |url=https://yakegm.ktb.gov.tr/TR-359132/traditional-knowledge-methods-and-practices-concerning-olive-cultivation.html |title=Traditional Knowledge, Methods and Practices Concerning Olive Cultivation |website=Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism |language=en}}</ref> Ang pipila ka lana gikan sa [[Aydın]], [[Milas]], ug [[Edremit]] giila sa [[Unyong Uropeyo]] ubos sa [[Denominación de origen protegida]].<ref>{{cite web |url=https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/ayd%C4%B1n-memecik-zeytinya%C4%9F%C4%B1-olive-oil-wins-eu-recognition_en |title=Aydın Memecik Zeytinyağı olive oil wins EU recognition |website=European Union External Action |language=en}}</ref> == Oleoturismo == Ang turismo sa olibo makit-an sa "Dalan sa Olibo" (''Zeytin Yolu'') sa [[Izmir]], diin maduaw ang mga karaan nga punoan sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://goyagaleotta.com/explore-turkeys-olive-tree-routes/ |title=Explore Turkey's Beautiful Olive Tree Routes |website=Goya Galeotta |language=en}}</ref> Sa [[Urla]], makit-an ang Köstem Olive Oil Museum, ang kinadak-ang museyo sa olibo sa kalibotan.<ref>{{cite web |url=https://likecesme.com/kostem-olive-oil-museum/ |title=Köstem Olive Oil Museum |website=Like Çeşme |language=en}}</ref> Adunay usab mga museyo sa [[Kuşadası]] (Oleatrium) ug Adatepe. Kada tuig, ang [[Ayvalık]] ug [[Milas]] nagpahigayon og mga festival sa ting-ani.<ref>{{cite web |url=https://blog.turkishairlines.com/en/aegean-olive-harvest-guide-november/ |title=Aegean olive harvest guide: November |website=Turkish Airlines Blog |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] hzd1v4i29d4poax54u7pebm8ficoca4 0 11354252 37020936 2026-05-15T12:38:58Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020936 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Gresya''' usa ka mahinungdanong bahin sa sektor sa agrikultura sa nasod. Adunay gibantayang 120 hangtod 170 ka milyon ka punoan sa olibo sa tibuok nasod, ug kining pananoma naglangkob sa hapit 60 % sa yutang kahanas sa Gresya.<ref>{{cite web |url=https://greekliquidgold.com/greek-olive-oil-today/ |title=Greek Olive Oil Today |website=Greek Liquid Gold |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang Gresya mao ang ikatulo nga kinadak-ang magbubuhat sa lana sa olibo sa kalibutan, nga nag-amot og 8.6 % sa kinatibuk-ang suplay sa kalibutan.<ref>{{cite web |url=https://www.irvos.it/wp-content/uploads/2025/06/OLIO-MONDO-2025.pdf |title=El aceite en el mundo 2025 |publisher=IRVOS |format=PDF |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref> Nailhan ang ilang produksyon sa taas nga kalidad, tungod kay hapit 80 % niini giila nga extra virgin olive oil.<ref>{{cite web |url=https://www.enterprisegreece.gov.gr/en/invest-in-greece/sectors-for-growth/food-agriculture |title=Food & Agriculture |website=Enterprise Greece |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> Dugang pa, ang sektor sa olibo nag-amot og 0.4 % sa GDP sa nasod, nga mas taas itandi sa kasarangang 0.03 % sa Unyon sa Yuropa.<ref>{{cite web |url=https://www.nbg.gr/-/jssmedia/Files/nbgportal/reports/migrated-data/files/greek/the-group/press-office/e-spot/reports/documents/olive-oil_2015.pdf |title=The Greek Olive Oil Sector |publisher=National Bank of Greece |format=PDF |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang sistematikong pagpananom og olibo nagsugod sa [[Creta]] niadtong 3500 a.C., sa panahon sa Minoan.<ref>{{cite web |url=https://critida.com/it/history-of-the-olive-tree-and-olive-oil/ |title=Historia del olivo |website=Critida |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref> Sa ika-16 nga siglo a.C., ang mga [[Peniko]] nagpakaylap niini sa mga isla sa Dagat Egeo, hangtod nga niabot kini sa mainland sa Gresya taliwala sa ika-14 ug ika-12 nga siglo a.C.<ref>{{cite web |url=https://www.internationaloliveoil.org/il-mondo-dellolivo/lolivo/?lang=it |title=El mundo del olivo |publisher=Consejo Oleícola Internacional |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref>Sumala sa [[Mitolohiyang Grego]], ang diyosang si [[Athena]] maoy naghimo sa unang punoan sa olibo sa [[Acropolis sa Atenas]] isip gasa sa kalinaw ug kauswagan.<ref>{{cite web |url=https://www.tavernadelpecorino.it/it/blog/lolio-di-oliva-nella-storia-dai-greci-ai-giorni-nostri-302 |title=El aceite de oliva en la historia |website=Taverna del Pecorino |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref> Sa ika-6 nga siglo a.C., ang magbabalaod nga si [[Solon]] nagpasa og mga balaod aron mapanalipdan ang mga kaoliobhan, nga nagdili sa walay pulos nga pagpamutol niini.<ref>{{cite web |url=https://becchisapori.it/la-storia-dellolio-doliva/ |title=Historia del aceite |website=Becchi Sapori |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref> Sa karaan nga panahon, ang lana dili lang pagkaon, kundi gigamit usab sa suga, medisina, ug pangpatahom.<ref>{{cite web |url=https://www.moom.bio/language/it/nellantichita/ |title=El aceite en la antigüedad |website=MOOM |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref> == Mga dapit sa pagpananom == Ang pagpananom og olibo makit-an sa dakong bahin sa Gresya, ilabi na sa isla sa [[Creta]], nga nagprodyus og 30 % sa kinatibuk-ang lana.<ref>{{cite web |url=https://ucanr.edu/sites/default/files/2010-07/27225.pdf |title=Olive Production Manual |publisher=University of California |language=en}}</ref> Ang [[Peloponnese]] mao ang ikaduhang sentro nga adunay 26 %, diin ang rehiyon sa [[Messenia]] adunay gibana-bana nga 15 ka milyon ka punoan. Ang uban pang mahinungdanong dapit mao ang [[Lesbos]], ang [[Isla sa Ionia]], ug ang Central Greece.<ref>{{cite web |url=https://tripreads.com/blog/guide-greek-olives-olive-oil/ |title=Guide to Greek Olives and Olive Oil |website=TripReads |language=en}}</ref> == Klima == Ang olibo sa Gresya nagtubo sa klima nga adunay kasarangang temperatura nga 16 °C.<ref>{{cite web |url=https://critida.com/it/olive-tree-species-and-varieties/ |title=Olive tree species and varieties |work=Critida |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang kusog nga sidlak sa adlaw makatabang sa paghimo og mga polyphenols ug bitamina sa bunga.<ref>{{cite web |url=https://www.enterprisegreece.gov.gr/en/invest-in-greece/sectors-for-growth/food-agriculture |title=Food & Agriculture |work=Enterprise Greece |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> Bisan pa niini, ang mga matang sama sa Koroneiki daling madaot sa katugnaw kon moabot ang temperatura sa ubos sa −5 °C.<ref>{{cite web |url=https://www.piantedafrutto.com/olivo-koroneiki-caratteristiche-e-proprieta/ |title=Olivo Koroneiki: caratteristiche e proprietà |work=Piante da Frutto |accessdate=May 3, 2026 |language=it}}</ref> Karon, ang produksyon naapektuhan usab sa kanunay nga hulaw ug grabeng kainit tungod sa pagbag-o sa klima.<ref>{{cite web |url=https://climate.ec.europa.eu/climate-change/consequences-climate-change_it |title=Consecuencias del cambio climático |work=European Commission |accessdate=May 3, 2026 |language=es}}</ref> == Yuta == Kadaghanan sa mga kaoliobhan anaa sa kabukiran o bakilid nga mga bungtod.<ref>{{cite web |url=https://www.livingagrolab.eu/wp-content/uploads/2023/05/3.1_Activity-3.1.8_E-learning-Modules--Module-1-Course-1-Chapter-3--Olive-Agroforestry-as-a-Traditional-Land-Use-_Italiano.pdf |title=Olive Agroforestry as a Traditional Land Use |website=Livingagrolab |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang yuta sagad batoon ug gikan sa apog (limestone). Ang olibo maayo sa mga yuta nga daling mamad-an kay dili kini ganahan og nagpundo nga tubig.<ref>{{cite web |url=https://www.piantedafrutto.com/olivo-koroneiki-caratteristiche-e-proprieta/ |title=Olivo Koroneiki: características e propiedades |website=Piantedafrutto |language=it}}</ref> Sa mga bakilid, gigamit ang mga "terrace" o hagdan-hagdan nga paril nga ginama sa bato aron dili maanod ang tabunok nga yuta.<ref>{{cite web |url=https://www.livingagrolab.eu/wp-content/uploads/2023/05/3.1_Activity-3.1.8_E-learning-Modules--Module-1-Course-1-Chapter-3--Olive-Agroforestry-as-a-Traditional-Land-Use-_Italiano.pdf |title=Prácticas contra la erosión |website=Livingagrolab |language=es}}</ref> == Mga Matang == Ang Koroneiki mao ang labing komon nga matang, nga naglangkob sa 50 % hangtod 60 % sa tanang tanom sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://vivaionavarropiras.com/pianta-olivo-koroneiki/ |title=Variedad de olivo Koroneiki |website=Viveros Navarro Piras |language=es}}</ref> Kini nailhan sa taas nga sulod sa lana.<ref>{{cite web |url=https://www.piantedafrutto.com/olivo-koroneiki-caratteristiche-e-proprieta/ |title=Olivo Koroneiki: características e propiedades |website=Piante da Frutto |language=it}}</ref>Alang sa mga olibo nga makaon, ang Kalamon (o Kalamata) ang labing sikat, nga mailhan sa iyang pormang almendras ug itom nga ube nga kolor.<ref>{{cite web |url=https://www.greekflavours.com/it/blogs/news/oliva-di-kalamata |title=La aceituna de Kalamata |website=Greek Flavours |language=es}}</ref> Ang matang nga Konservolia naglangkob usab sa 80 % sa mga makaon nga olibo sa merkado. Ang uban pang lokal nga matang mao ang Tsounati sa Creta, Valanolia sa Lesbos, ug Manaki sa Peloponnese. == Lana == Ang Gresya adunay hapit 30 ka mga lana sa olibo nga giila sa Unyon sa Yuropa pinaagi sa DOP (Denominasyon sa Gigikanan) o IGP (Indikasyon sa Geograpiya).<ref>{{cite web |url=https://critida.com/it/greek-pdo-and-pgi-olive-oil-products-list-specifications-and-info/ |title=Greek PDO and PGI Olive Oil Products List |author=Critida |accessdate=May 3, 2026 |language=it}}</ref> Apil niini ang Kalamata DOP ug Sitia Lasithiou Kritis DOP.<ref>{{cite web |url=https://pdo-pgi.oliveoiltimes.com/ |title=Greek PDO/PGI Olive Oils |website=Olive Oil Times |accessdate=May 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang ''Agourelaio'' usa ka de-kalidad nga lana nga gikan sa hilaw pa nga olibo. Daghan sa ilang produksyon ang gieksport sa gawas, ilabi na sa Italya.<ref>{{cite web |url=https://www.nbg.gr/-/jssmedia/Files/nbgportal/reports/migrated-data/files/greek/the-group/press-office/e-spot/reports/documents/olive-oil_2015.pdf |title=El aceite de oliva griego |publisher=National Bank of Greece |year=2015 |accessdate=May 3, 2026 |language=el}}</ref>{| class="wikitable sortable"+ Lista sa mga lana sa olibo sa Gresya (DOP ug IGP)! Produkto !! Rehiyon !! Matang-Apokoronas Hanion Kritis-Archanes Iraklio Kritis-Exeretiko Partheno Eleolado Selino Kritis-Finiki Lakonias-Kalamata-Kolymvari Hanion Kritis-Kranidi Argolidas-Kriti-Krokees Lakonias-Lakonia-Lesvos (Mytilene)-Lygourio Asklipiou-Olympia-Petrina Lakonias-Peza Iraklio Kritis-Preveza-Rodos-Sami-Sitia Lasithiou Kritis-Thrapsano-Thassos-Vorios Mylopotamos Rethymnis Kritis-Viannos Iraklio Kritis-Zakynthos-Aghios Matheos Kerkyras-Chania Kritis-Kefalonia-Messara-Trizinia-Troizinia} == Oleoturismo == Ang turismo sa olibo gipakaylap pinaagi sa "Itineraries of the Olive Tree", usa ka ruta sa kultura nga giila sa Konseho sa Yuropa.<ref>{{cite web |url=https://www.coe.int/es/web/cultural-routes/the-routes-of-the-olive-tree |title=Las Rutas del Olivo |website=Council of Europe |language=es}}</ref>Sa Gresya, adunay mga museyo nga gipahinungod niini. Sa [[Sparta]], ang Museum of the Olive and Greek Olive Oil nagpakita sa kasaysayan sa pagkuha og lana sukad sa una.<ref>{{cite web |url=https://www.getyourguide.es/esparta-l1122/museo-del-olivo-y-del-aceite-of-oliva-griego-t194525/ |title=Museo del Olivo y del Aceite de Oliva Griego |website=GetYourGuide |language=es}}</ref> Sa Lesbos, ang Museum of Industrial Olive Oil Production nagpakita sa pag-uswag ngadto sa paggamit og makina.<ref>{{cite web |url=https://www.puntogrecia.gr/lolio-doliva-ha-il-proprio-museo-lesbo/ |title=El aceite de oliva tiene su propio museo en Lesbos |website=Punto Grecia |language=it}}</ref> Sa Creta, ang Olive Tree Museum of Vouves makit-an tupad sa usa ka karaan ug dako kaayong punoan sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.frantoionline.it/elenco/category/museo/greece/creta/ |title=Museo del Olivo de Vouves |website=Frantoio Online |language=it}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 8al7dvmj83blub2jl20boytmyrkgch1 37020937 37020936 2026-05-15T12:40:59Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020937 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Gresya''' usa ka mahinungdanong bahin sa sektor sa agrikultura sa nasod. Adunay gibantabanta nga 120 hangtod 170 ka milyon ka punoan sa olibo sa tibuok nasod, diin ang maong tanom nag-okupar sa hapit 60 % sa yutang kumpay.<ref>{{cite web |url=https://greekliquidgold.com/greek-olive-oil-today/ |title=Greek Olive Oil Today |website=Greek Liquid Gold |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang Gresya mao ang ikatulo nga kinadak-ang magbubuhat og lana sa olibo sa kalibotan, nga nag-amot og 8.6 % sa kinatibuk-ang produksiyon sa tibuok kalibotan.<ref>{{cite web |url=https://www.irvos.it/wp-content/uploads/2025/06/OLIO-MONDO-2025.pdf |title=El aceite en el mundo 2025 |publisher=IRVOS |format=PDF |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=es}}</ref> Nailhan ang produksiyon sa nasod sa taas nga kalidad niini, sanglit 80 % sa lana nga makuha giklasipikar ingon og ''extra virgin olive oil''.<ref>{{cite web |url=https://www.enterprisegreece.gov.gr/en/invest-in-greece/sectors-for-growth/food-agriculture |title=Food & Agriculture |website=Enterprise Greece |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=en}}</ref> Dugang pa, ang industriya sa olibo nag-amot og 0.4 % sa GDP sa nasod, nga mas taas itandi sa kasagarang gidaghanon sa Unyon sa Europa (0.03 %).<ref>{{cite web |url=https://www.nbg.gr/-/jssmedia/Files/nbgportal/reports/migrated-data/files/greek/the-group/press-office/e-spot/reports/documents/olive-oil_2015.pdf |title=The Greek Olive Oil Sector |publisher=National Bank of Greece |format=PDF |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang sistematikong pagpananom og olibo nagsugod sa [[Creta]] niadtong 3500 a.C., sa panahon sa mga Minoan.<ref>{{cite web |url=https://critida.com/it/history-of-the-olive-tree-and-olive-oil/ |title=Historia del olivo |website=Critida |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=es}}</ref> Sa ika-16 nga siglo a.C., ang mga [[Penisyano]] nagpakaylap niini sa mga isla sa [[Dagat Egeo]], hangtod nga niabot kini sa mainland sa Gresya tali sa ika-14 ug ika-12 nga siglo a.C..<ref>{{cite web |url=https://www.internationaloliveoil.org/il-mondo-dellolivo/lolivo/?lang=it |title=El mundo del olivo |publisher=Consejo Oleícola Internacional |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=es}}</ref> Sumala sa [[mitolohiyang Grego]], ang deang [[Athena]] maoy naghimo sa unang punoan sa olibo sa [[Acropolis sa Atenas]] isip gasa sa kalinaw. Sa kasaysayan, ang magbabalaod nga si [[Solon]] nagpasa og mga balaod sa ika-6 nga siglo a.C. aron panalipdan ang mga kaoliboan ug gidid-an ang pataka nga pagpamutol niini.<ref>{{cite web |url=https://becchisapori.it/la-storia-dellolio-doliva/ |title=Historia del aceite |website=Becchi Sapori |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=es}}</ref> Sa karaan nga panahon, ang lana dili lang pagkaon kon dili gigamit usab sa suga, medisina, ug kosmetiko.<ref>{{cite web |url=https://www.moom.bio/language/it/nellantichita/ |title=El aceite en la antigüedad |website=MOOM |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=es}}</ref> == Mga dapit nga tanoman == Ang pagpananom og olibo kaylap sa tibuok nasod, apan ang kinadak-ang produksiyon naa sa isla sa [[Creta]], nga naghimo sa hapit 30 % sa kinatibuk-ang lana.<ref name="dup-0-42">{{cite web |url=https://ucanr.edu/sites/default/files/2010-07/27225.pdf |title=Olive Production Manual |publisher=University of California |language=en}}</ref> Ang [[Peloponnese]] mao ang ikaduhang sentro nga naghimo og 26 %, diin ang rehiyon sa [[Messenia]] adunay mga 15 ka milyon ka punoan.<ref name="dup-0-42" /> Ang uban pang mahinungdanong dapit mao ang isla sa [[Lesbos]], ang [[Isla sa Ionian]], ug ang Sentral nga Gresya.<ref>{{cite web |url=https://tripreads.com/blog/guide-greek-olives-olive-oil/ |title=Guide to Greek Olives and Olive Oil |website=TripReads |language=en}}</ref> == Klima == Ang punoan sa olibo sa Gresya nagkinahanglan og kasarangan nga klima nga adunay average nga temperatura nga 16 °C.<ref>{{cite web |url=https://critida.com/it/olive-tree-species-and-varieties/ |title=Olive tree species and varieties |work=Critida |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang kusog nga sidlak sa adlaw makatabang sa pagmugna og mga bitamina sa bunga. Bisan pa niana, ang mga matang sama sa Koroneiki daling madaot sa katugnaw kon ang temperatura moubos sa −5 °C.<ref>{{cite web |url=https://www.piantedafrutto.com/olivo-koroneiki-caratteristiche-e-proprieta/ |title=Olivo Koroneiki: caratteristiche e proprietà |work=Piante da Frutto |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=it}}</ref> Sa pagkakaron, ang hulaw ug ang pag-init sa panahon usa sa mga hagit sa maayong pagtubo sa mga tanom.<ref>{{cite web |url=https://climate.ec.europa.eu/climate-change/consequences-climate-change_it |title=Consecuencias del cambio climático |work=Comisión Europea |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=es}}</ref> == Yuta == Ang mga kaoliboan sa Gresya kasagarang makita sa kabukiran o bakilid nga mga bungtod.<ref name="living">{{cite web |url=https://www.livingagrolab.eu/wp-content/uploads/2023/05/3.1_Activity-3.1.8_E-learning-Modules--Module-1-Course-1-Chapter-3--Olive-Agroforestry-as-a-Traditional-Land-Use-_Italiano.pdf |title=Olive Agroforestry as a Traditional Land Use |website=Livingagrolab |accessdate=Mayo 3, 2026 |language=en}}</ref> Ang yuta sagad batoon ug gikan sa anapog. Ang olibo maayong itanom sa yuta nga dali daganon sa tubig. Aron malikayan ang pagdahili sa yuta sa mga bakilid, ang mga mag-uuma naggamit og mga paril nga bato o ''terraces''.<ref name="living" /> == Mga matang sa olibo == Ang matang nga Koroneiki mao ang labing kaylap, nga naglangkob sa 50 % hangtod 60 % sa tanang tanom sa Gresya.<ref>{{cite web |url=https://vivaionavarropiras.com/pianta-olivo-koroneiki/ |title=Variedad de olivo Koroneiki |website=Viveros Navarro Piras |language=es}}</ref> Nailhan kini tungod sa taas nga lana niini. Alang sa olibo nga pang-lamesa, ang Kalamon (o Kalamata) mao ang labing sikat, nailhan sa iyang porma nga sama sa almendras ug kolor nga ube.<ref>{{cite web |url=https://www.greekflavours.com/it/blogs/news/oliva-di-kalamata |title=La aceituna de Kalamata |website=Greek Flavours |language=es}}</ref> Ang Konservolia usab naglangkob sa 80 % sa produksiyon sa olibo nga makaon sa nasod. Ang ubang lokal nga matang mao ang Tsounati sa Creta, Valanolia sa Lesbos, ug Manaki sa Peloponnese.<ref name="dup-1-53">{{cite web |url=https://tripreads.com/blog/guide-greek-olives-olive-oil/ |title=Guía de aceitunas ug aceite de Grecia |website=TripReads |language=es}}</ref> == Lana == Ang Gresya adunay hapit 30 ka matang sa lana sa olibo nga giila sa Unyon sa Europa ubos sa DOP o IGP.<ref>{{cite web |url=https://critida.com/it/greek-pdo-and-pgi-olive-oil-products-list-specifications-and-info/ |title=Greek PDO and PGI Olive Oil Products List |author=Critida |language=it |accessdate=Mayo 3, 2026}}</ref> Lakip niini ang Kalamata DOP ug Sitia Lasithiou Kritis DOP. Ang ''Agourelaio'' usa ka de-kalidad nga lana nga gikan sa hilaw pa nga olibo. Daghan sa produksiyon ang gieksportar ngadto sa Italya sa kinatibuk-ang bulto.<ref>{{cite web |url=https://www.nbg.gr/-/jssmedia/Files/nbgportal/reports/migrated-data/files/greek/the-group/press-office/e-spot/reports/documents/olive-oil_2015.pdf |title=El aceite de oliva griego |publisher=National Bank of Greece |year=2015 |language=el |accessdate=Mayo 3, 2026}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ Lista sa mga lana sa olibo sa Gresya (DOP ug IGP) |- ! Produkto !! Rehiyon !! Matang |- | Apokoronas Hanion Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Archanes Iraklio Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Exeretiko Partheno Eleolado Selino Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Finiki Lakonias || [[Peloponnese]] || DOP |- | Kalamata || [[Messenia]] || DOP |- | Kolymvari Hanion Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Kranidi Argolidas || [[Argolida]] || DOP |- | Kriti || [[Creta]] || IGP |- | Krokees Lakonias || [[Laconia]] || DOP |- | Lakonia || [[Laconia]] || IGP |- | Lesvos (Mytilene) || [[Isla sa Egeo]] || IGP |- | Lygourio Asklipiou || [[Peloponnese]] || DOP |- | Olympia || [[Peloponnese]] || IGP |- | Petrina Lakonias || [[Laconia]] || DOP |- | Peza Iraklio Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Preveza || [[Epirus]] || DOP |- | Rodos || [[Rhodes]] || IGP |- | Sami || [[Cephalonia]] || IGP |- | Sitia Lasithiou Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Thrapsano || [[Creta]] || DOP |- | Thassos || [[Thasos]] || IGP |- | Vorios Mylopotamos Rethymnis Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Viannos Iraklio Kritis || [[Creta]] || DOP |- | Zakynthos || [[Zante]] || IGP |- | Aghios Matheos Kerkyras || [[Corfu]] || IGP |- | Chania Kritis || [[Creta]] || IGP |- | Kefalonia || [[Cephalonia]] || IGP |- | Messara || [[Creta]] || DOP |- | Trizinia || [[Trezene]] || DOP |- | Troizinia || [[Trezene]] || DOP |} == Turismo sa olibo == Adunay mga ruta sa turismo sama sa "Itineraries of the Olive Tree" nga giila sa Konseho sa Europa.<ref>{{cite web |url=https://www.coe.int/es/web/cultural-routes/the-routes-of-the-olive-tree |title=Las Rutas del Olivo |website=Consejo de Europa |language=es}}</ref> Sa Gresya, makita ang mga museyo sama sa Museyo sa Olibo ug Grego nga Lana sa Olibo sa [[Sparta]]. Sa isla sa [[Lesbos]], ang Museyo sa Industriyal nga Produksiyon sa Lana sa Olibo nagpakita sa modernong paagi sa paghimo niini.<ref>{{cite web |url=https://www.getyourguide.es/esparta-l1122/museo-del-olivo-y-del-aceite-of-oliva-griego-t194525/ |title=Museo del Olivo y del Aceite de Oliva Griego |website=GetYourGuide |language=es}}</ref> Sa Creta, ang Museyo sa Olibo sa Vouves nabantog tungod sa usa ka karaan kaayo nga punoan sa olibo nga anaa sa tupad niini.<ref>{{cite web |url=https://www.frantoionline.it/elenco/category/museo/greece/creta/ |title=Museo del Olivo de Vouves |website=Frantoio Online |language=it}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] mb3ilmxhrem7yobezyfoclln5h9vb9v 0 11354253 37020938 2026-05-15T12:42:33Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020938 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Pransiya''' usa ka kalihokang agrikultural nga nasentro sa habagatang bahin sa nasod.<ref name="dup-0-19">{{cite web |url=https://www.domaineplainesmarguerite.com/details-l+oleiculture+dans+l+agriculture+francaise+une+production+de+niche+et+de+qualite-531 |title=L'Oléiculture dans l'Agriculture Française : Une Production de Niche et de Qualité |website=Earl Domaine Plaines Marguerite |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang nasod naa sa ika-24 nga dapit sa produksiyon sa tibuok kalibotan ug ika-lima sulod sa [[Unyon sa Europa]].<ref name="dup-1-84">{{cite web |url=https://www.franceagrimer.fr/sites/default/files/2025-10/Bilan_2023_2024_HO.pdf |title=Le marché de l'huile d'olive - Campagne 2023-2024 |author=FranceAgriMer |language=fr |date=Oktubre 2025 |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang gilapdon sa kaoliboan sa nasod moabot sa 50,000 ka [[Hektarya|hektarya]], nga adunay gibantabanta nga 5 ka milyon ka punoan.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=8RiDsTB74p8 |title=France Olive : chiffres clés production huile d'olive 2023/2024 |website=YouTube |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang sektor gilangkuban sa mga 40,000 ka mag-uuma ug 305 ka galamitan sa pagpuga og lana.<ref name="dup-0-19" /> Sa panahon sa 2023/24, ang produksiyon niabot og 3,531 ka tonelada.<ref>{{cite web |url=https://agriculture.gouv.fr/la-filiere-oleicole-francaise |title=La filière oléicole française |website=Ministère de l'Agriculture et de la Souveraineté alimentaire |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang konsumo sa nasod naa sa tunga sa 100,000 ug 110,000 ka tonelada, diin ang lokal nga produksiyon nagtabon lamang sa 4% hangtod 5% niini.<ref name="dup-1-84" /><ref>{{cite web |url=https://www.domaineplainesmarguerite.com/details-l+oleiculture+dans+l+agriculture+francaise+une+production+de+niche+et+de+qualite-531 |title=L'Oléiculture dans l'Agriculture Française : Una Production de Niche et de Qualité |website=Earl Domaine Plaines Marguerite |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagpaanad sa olibo sa planggana sa [[Dagat Mediteranyo]] nagsugod tali sa mga tuig 3800 ug 3200 a.C.<ref name="dup-2-62">{{cite web |url=https://www.huiles-olives-bauxdeprovence.com/une-histoire-ancestrale/ |title=Une history ancestral |website=Huiles & Olives de la Vallée des Baux-de-Provence |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang pagkakaplag sa mga karaan nga banga (''amphora'') sa lana niadtong tuig 300 d.C. nagpamatuod sa kaimportante sa pamatigayon niini sa panahon sa mga Romano.<ref name="dup-2-62" /> Sa tuig 1840, ang pagpananom og olibo sa Pransiya adunay gilapdon nga 168,000 ka hektarya ug 26 ka milyon ka punoan.<ref name="dup-2-62" /> Sa katapusan sa ika-19 nga siglo, nagsugod ang pagkunhod niini tungod sa kompetisyon sa lana gikan sa mga liso ug ang pag-ilis sa suga nga lana og petrolyo ug kuryente.<ref>{{cite web |url=https://huiles-et-olives.fr/wp-content/uploads/depliants/Histoire.pdf |title=L’Olivier dans l’Antiquité |website=France Olive |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Niadtong Pebrero 1956, usa ka grabeng katugnaw nga niabot og -20 °C ang hinungdan sa pagkamatay sa hapit dos tersiya sa mga punoan sa olibo sa Pransiya.<ref name="dup-2-62" /> Nagsugod ang pagbangon sa sektor sa katapusan sa dekada 1980.<ref>{{cite journal |last=Angles |first=Stéphane |title=L’essor récent de l’oléiculture en France |journal=Projets de paysage |issue=7 |year=2012 |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> == Mga dapit nga tanoman == Ang rehiyon sa [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] nagrepresentar sa 49% sa tanang halin sa sektor.<ref>{{cite web |url=https://www.franceagrimer.fr/sites/default/files/2025-10/Bilan_2023_2024_HO.pdf |title=Le marché de l'huile d'olive - Campagne 2023-2024 |author=FranceAgriMer |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang departamento sa [[Bouches-du-Rhône]] maoy sentro sa 24% sa produksiyon sa nasod.<ref name="FAM2025">{{cite web |url=https://www.franceagrimer.fr/sites/default/files/rdd/documents/Note_de_Conjoncture_HO_Janv_2025_2.pdf |title=Note de Conjoncture HO Janv 2025 |author=FranceAgriMer |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang [[Occitanie (rehiyon sa Pransiya)|Occitanie]] mao ang ikaduhang sentro sa produksiyon, uban sa mga tanom sa [[Gard]], [[Hérault]], [[Aude]], ug [[Pyrénées-Orientales]].<ref name="FAM2025" /> Adunay dugang mga dapit sa [[Corsica]] ug sa rehiyon sa [[Auvergne-Rhône-Alpes]], ilabi na sa [[Drôme]] ug [[Ardèche]].<ref name="FAM2025" /> Sa pikas bahin, ang rehiyon sa [[Nouvelle-Aquitaine]] nakakita og mga bag-ong tanom sukad sa dekada 2000.<ref>{{cite web |url=https://www.franceagrimer.fr/sites/default/files/rdd/documents/FICHE%20FILIERE%20OL%C3%89ICULTURE%202022_2.pdf |title=FICHE FILIERE OLÉICULTURE 2022 |author=FranceAgriMer |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> == Klima == Ang olibo gitanom sa mga dapit nga adunay [[klimang Mediteranyo]], nga adunay kasarangan nga tingtugnaw ug init nga ting-init.<ref>{{cite web |url=https://www.huiles-olives-bauxdeprovence.com/une-histoire-ancestrale/ |title=Une history ancestral |website=Huiles & Olives de la Vallée des Baux-de-Provence |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Sa [[Provence]], ang sidlak sa adlaw moabot og 2,800 ka oras matag tuig.<ref name="dup-3-80">{{cite web |url=https://cuvee-privee.com/blog/tout-savoir-sur-laop-huile-dolive-de-provence |title=Tout savoir sur l'AOP Huile d'olive de Provence |website=Cuvée Privée |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Tungod sa pagbag-o sa klima, ang average nga temperatura panahon sa pagkahinog sa bunga misaka og 2.4 °C sa miaging 30 ka tuig sa dapit sa [[Avignon]].<ref name="dup-4-75">{{cite web |url=https://franceolive.fr/wp-content/uploads/2021/10/SITEVI-2021-Olivier-changement-climatique-.pdf |title=Olivier et changement climatique |author=France Olive |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Kini nga panghitabo nakapaabante sa panahon sa pag-ani og mga 15 ka adlaw.<ref name="dup-4-75" /> == Yuta == Ang pagpananom og olibo kasagaran sa mga bakilid nga yuta aron dali daganon ang tubig.<ref>{{cite web |url=https://delicesolivier.com/olives-francaises-varietes/ |title=Olives françaises : variety |website=Délices d'Olivier |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang mga lagda sa produksiyon sagad nagdili sa pagpananom sa mga patag nga dapit nga daling mapundohan og tubig aron malikayan ang pagkalata sa gamot.<ref name="dup-3-80" /> Ang olibo maayo sa yuta nga anapog, batoon, ug dili lawom.<ref>{{cite web |url=https://www.pommiers.com/olive/olivier.htm |title=Olivier : variety y culture |website=Pommiers.com |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.lesopies.com/olive-oil-estate/varieties-of-olives/ |title=Varieties of Olives |website=Les Opies |language=en |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Sa mga dapit nga titip kaayo, gigamit ang teknik sa mga ''terraces'' o paril nga bato.<ref>{{cite web |url=https://cotedazurfrance.it/per-fare/agriturismo/les-routes-des-saveurs-scoprite-gli-itinerari-gastronomici-della-costa-azzurra/les-routes-des-saveurs-alla-scoperta-dei-produttori-di-olive-in-costa-azzurra/ |title=Les Routes des Saveurs: alla scoperta dei produttori di olive in Costa Azzurra |website=Côte d'Azur France |language=it |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang Pransiya adunay kapin sa 100 ka lokal nga matang sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=8RiDsTB74p8 |title=France Olive : chiffres clés production huile d'olive 2023/2024 |website=YouTube |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang [[Aglandau]] mao ang labing daghan sa habagatan-sidlakan tungod sa kaisog niini sa katugnaw.<ref name="dup-5-89">{{cite web |url=https://delicesolivier.com/olives-francaises-varietes/ |title=Olives françaises : variedades |website=Délices d'Olivier |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref><ref name="dup-6-21">{{cite web |url=https://www.aujardin.info/fiches/10-varietes-oliviers.php |title=10 variedades de olivo por conocer |website=Au Jardin |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang [[Picholine]] mao ang matang nga adunay labing lapad nga distribution sa nasod,<ref>{{cite web |url=https://www.pommiers.com/olive/olivier.htm |title=Olivier : variedades y culture |website=Pommiers.com |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> samtang ang [[Tanche]] makita lang sa dapit sa Nyons.<ref name="dup-5-89" /> Ang [[Lucques]], nga gitanom sa Occitanie, gigamit isip olibo nga makaon. Ang [[Cailletier]] mao ang matang nga sagad sa [[Alpes-Maritimes]].<ref name="dup-6-21" /> == Lana sa olibo == Adunay siyam ka ''Protected Designation of Origin'' (DOP/AOP) alang sa lana sa olibo sa Pransiya: Nyons, Vallée des Baux-de-Provence, Aix-en-Provence, Haute-Provence, Nice, Nîmes, Corse, Provence, ug Languedoc.<ref>{{cite web |url=https://afidol.org/oleiculteur/aoc/ |title=Liste des AOP Huile d'olive en France |author=France Olive |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang [[organikong agrikultura]] kaylap usab sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://journeesagriculture.fr/actus/lolive-francaise-une-petite-production-de-grande-qualite/ |title=L'olive française, une production de qualité |website=Journées Nationales de l'Agriculture |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Ang mga lagda nagmando sa mekanikal nga pagpuga sa temperatura nga ubos sa 30 °C aron mapabilin ang kalidad sa lana.<ref>{{cite web |url=https://extranet.inao.gouv.fr/fichier/PNOCDCHOAixEnProvence.pdf |title=Cahier des charges de l'appellation d'origine contrôlée Huile d'olive d'Aix-en-Provence |author=INAO |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> === Mga bansagon sa gigikanan === * '''Lana sa olibo sa Nyons DOP''': Ang unang nakadawat og sertipikasyon (1994). Nailhan sa baho nga sama sa mansanas ug hazelnut. * '''Lana sa olibo sa Vallée des Baux-de-Provence DOP''': Sagad gikan sa mga matang sama sa Salonenque ug Beruguette. * '''Lana sa olibo sa Aix-en-Provence DOP''': Balanse ang kaisog ug katam-is niini. * '''Lana sa olibo sa Haute-Provence DOP''': Adunay timaan sa baho sa bag-ong pinutol nga sagbot. * '''Lana sa olibo sa Nice DOP''': Gihimo gikan sa matang nga Cailletier; humok ang lami niini. * '''Lana sa olibo sa Nîmes DOP''': Kasagaran gikan sa Picholine, adunay timaan sa mga pulang bunga. * '''Lana sa olibo sa Corse DOP (Oliu di Corsica)''': Gikan sa hinog kaayo nga bunga, tam-is ug dili pait. * '''Lana sa olibo sa Provence DOP''': Adunay duha ka klase: "lunhaw nga prutas" o "hinog nga olibo". * '''Lana sa olibo sa Languedoc DOP''': Ang labing bag-o nga giila (2020), kasagaran gikan sa matang nga Lucques ug Olivière. == Turismo sa olibo == Ang Pransiya adunay mga museyo alang sa olibo sama sa Museyo sa Olibo sa Nyons, ang Ecomuseo sa Volx, ug ang Museyo sa Les Mées.<ref>{{cite web |url=https://huiles-et-olives.fr/oleotourisme/se-divertir-se-cultiver/musees/ |title=Visite de musées dédiés à l'olivier |website=Huiles & Olives |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tourisme-alpes-haute-provence.com/visites-et-musees/795406_musee-les-mees-musee-de-lolivier/ |title=Musée de l'Olivier, Musée à Les Mées |website=Alpes de Haute Provence Tourisme |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Adunay usab mga ruta sa turismo sama sa "Route de l'Olivier" sa Baronnies.<ref>{{cite web |url=https://cotedazurfrance.it/per-fare/agriturismo/les-routes-des-saveurs-scoprite-gli-itinerari-gastronomici-della-costa-azzurra/les-routes-des-saveurs-alla-scoperta-dei-produttori-di-olive-in-costa-azzurra/ |title=Les Routes des Saveurs |website=Côte d'Azur France |language=it |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nyons-aoc.com/decouverte-route-olivier-syndicat-olive-nyons/ |title=La route de l'Olivier |website=Syndicat de l'Olive de Nyons |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> Adunay usab mga tinuig nga pista sa olibo sa mga lungsod sama sa Ollioules ug Pignan.<ref>{{cite web |url=https://www.ollioules.fr/34ème-fete-de-lolivier-4-et-5-ottobre-2025/ |title=34ème Fête de l'Olivier |website=Ville d'Ollioules |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pignan.fr/agenda/11116/ |title=Fête de l'olive à Pignan |website=Ville de Pignan |language=fr |accessdate=Abril 25, 2026}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] jwtf8va0fslhsw1xxmc4sredli3c1ib 14 11354254 37020959 2026-05-15T13:35:32Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:2023|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]]" 37020959 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2023|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] csvhrsu8jbeluuij711pwzce4xllp2g 14 11354255 37020960 2026-05-15T13:36:44Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:2024|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]]" 37020960 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:2024|dula]] [[Kategoriya:Mga dula matag tuig]] sjqfdezfnxl498irgws88tx5githkhn 0 11354256 37020961 2026-05-15T14:08:05Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020961 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Eslobenya''' mao ang pinakaamihanang utlanan sa pagpananom og olibo sa rehiyon sa Mediteranyo.<ref>{{cite web |url=https://www.internationaloliveoil.org/olive-sector-statistics-december-2025-and-forecasts/ |title=Olive sector statistics - December 2025 and forecasts |website=internationaloliveoil.org |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Ang produksiyon nasentro sa daplin sa dagat, diin ang klase sa yuta ug klima nagtugot sa paghimo og lana nga adunay talagsaong kalidad.<ref>{{cite web |url=https://arhiv.zrs-kp.si/wp-content/uploads/2020/12/ABC-PDO-2015.pdf |title=ABC of the Protected Designation of Origin |website=zrs-kp.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Bisan tuod gamay ra ang luna nga gigahin niini, ang mga kaoliboan nagpadayon sa pagdako ug niabot na karon sa hapit 1,700 ka hektarya.<ref>{{cite web |url=https://www.stat.si/statweb/en/News/Index/13529 |title=A favourable year for almost all cereals, a very poor one for vineyards |website=stat.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagpananom og olibo sa Eslobenya nagsugod pa sa panahon sa mga Romano, sumala sa mga sinulat ni Pliny nga Maguwang nga nagdayeg sa kalidad sa lana gikan sa Istria.<ref name="abc" /> Sa panahon sa Republika sa Venecia ug sa pagdumala sa mga Pranses (ika-18 hangtod ika-19 nga siglo), gidasig ang pagpauswag sa sektor pinaagi sa paghimo og dagkong mga terasa.<ref>{{cite web |url=https://www.dosi.si/o-drustvu-dosi/zgodovina-oljkarstva-v-istri |title=Zgodovina oljkarstva v Istri |website=dosi.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> Naigo og dakong krisis ang industriya tungod sa grabeng katugnaw niadtong 1929 nga napatay sa kadaghanan sa mga punoan.<ref>{{cite web |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11281259/ |title=Bioactive Compounds in the Oils of the Autochthonous Slovenian |website=nih.gov |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Human sa Ikaduhang Gubat sa Kalibotan, nabuhi og balik ang produksiyon pinaagi sa pagpili og mga matang sa olibo nga makasugakod sa katugnaw.<ref>{{cite web |url=https://sl.wikipedia.org/wiki/Oljkarstvo |title=Oljkarstvo |website=sl.wikipedia.org |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> == Mga dapit nga tanoman == Ang nag-unang dapit sa produksiyon mao ang Istria sa Eslobenya, ilabi na sa mga lungsod sa Koper, Izola, ug Piran.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.si/assets/ministrstva/MKGP/DOKUMENTI/HRANA/SHEME-KAKOVOSTI/SPECIFIKACIJE-EVROPSKA-KOMISIJA/EDOOSIoljcno-olje.pdf |title=Specifikacija: Ekstra deviško oljčno olje Slovenske Istre |website=gov.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> Aduna usab mga gagmay apan nagtubo nga tanoman sa Goriška Brda (Collio), sa Walog sa Vipava, ug sa Carso.<ref>{{cite web |url=https://www.slovenia.info/it/le-storie/scoprite-la-storia-dell-olio-d-oliva-sloveno |title=Scoprite la storia dell’olio d’oliva sloveno |website=slovenia.info |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Dinhi, ang mga olibo sagad itanom sa mga bakilid isip bahin sa nagkalain-laing klase sa agrikultura.<ref>{{cite web |url=https://zgs.zrc-sazu.si/portals/8/geografski_obzornik/go_2004_2.pdf |title=Oljkarstvo v Sloveniji |website=zrc-sazu.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> == Klima == Ang klima sa Eslobenya kay sub-mediteranyo, diin adunay risgo sa matag karon ug unya nga grabeng katugnaw. Ang ulan moabot og sobra sa 1,000 mm matag tuig, mas taas itandi sa ubang dapit sa Mediteranyo. Ang kaduol sa Dagat Adriatiko makatabang sa pagbalanse sa temperatura, nga nagtugot sa pagpananom hangtod sa 300 ka metros ibabaw sa lebel sa dagat.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/282543398_Olive_growing_in_Slovenian_Istria_and_climatic_limitations_to_its_development |title=Olive growing in Slovenian Istria and climatic limitations to its development |website=researchgate.net |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang yuta sa daplin sa dagat gikan sa sedimentaryong bato ug flysch, nga nagmugna og mga "brown soil".<ref>{{cite web |url=https://www.qualigeo.eu/en/product/ekstra-devisko-oljcno-olje-slovenske-istre-pdo/ |title=Ekstra deviško oljčno olje Slovenske Istre PDO |website=qualigeo.eu |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Kini nga mga yuta batoon ug dali daganon sa tubig (well-drained), nga makatabang sa pagpuno sa mga sustansya ug "phenolic compounds" sa bunga sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.mdpi.com/2073-4395/12/7/1621 |title=Chemical Characteristics of Two-Phase Olive-Mill Waste |website=mdpi.com |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang labing importante nga matang mao ang '''Istrska belica''' (Bianchera istriana), tungod sa abilidad niini nga makasugakod sa bugnaw nga panahon ug sa kalig-on sa lana nga makuha gikan niini. Ang ubang lokal nga matang mao ang Buga, Črnica, ug Drobnica. Sa mga modernong tanoman, gigamit usab ang mga langyaw nga matang sama sa Leccino ug Pendolino.<ref name="abc" /> == Lana == Ang lana gikan sa Istria sa Eslobenya protektado ubos sa ''Protected Designation of Origin'' (ZOP sa pinulongang Eslobeno). Kinahanglan kini adunay labing menos 30% nga Istrska belica. Ang mga lana sa Eslobenya nailhan sa ubos nga asididad ug taas nga sulod sa "bio-phenols". Ang lami niini sagad pait ug halang-halang nga adunay humot nga sama sa bag-ong pinutol nga sagbot ug hilaw nga almendras.<ref>{{cite web |url=https://www.tasteatlas.com/ekstra-devisko-oljcno-olje-slovenske-istre |title=Ekstra Deviško Oljčno Olje Slovenske Istre |website=tasteatlas.com |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 963porz8naxi6fejaka4n06oz6ubg18 37020962 37020961 2026-05-15T14:13:12Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020962 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Eslobenya''' mao ang pinakaamihanang utlanan sa pagpananom og olibo sa rehiyon sa Mediteranyo.<ref>{{cite web |url=https://www.internationaloliveoil.org/olive-sector-statistics-december-2025-and-forecasts/ |title=Olive sector statistics - December 2025 and forecasts |website=internationaloliveoil.org |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Ang produksiyon nasentro sa daplin sa dagat, diin ang klase sa yuta ug klima nagtugot sa paghimo og lana nga adunay talagsaong kalidad.<ref>{{cite web |url=https://arhiv.zrs-kp.si/wp-content/uploads/2020/12/ABC-PDO-2015.pdf |title=ABC of the Protected Designation of Origin |website=zrs-kp.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Bisan tuod gamay ra ang luna nga gigahin niini, ang mga kaoliboan nagpadayon sa pagdako ug niabot na karon sa hapit 1,700 ka hektarya.<ref>{{cite web |url=https://www.stat.si/statweb/en/News/Index/13529 |title=A favourable year for almost all cereals, a very poor one for vineyards |website=stat.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagpananom og olibo sa Eslobenya nagsugod pa sa panahon sa mga Romano, sumala sa mga sinulat ni Pliny nga Maguwang nga nagdayeg sa kalidad sa lana gikan sa Istria.<ref>{{cite web |url=[https://opgbrankomarinov.com/olive-oil-history-in-dalmatia/](https://opgbrankomarinov.com/olive-oil-history-in-dalmatia/) |title=Olive oil history in Dalmatia |website=OPG Branko Marinov |language=en |access-date=May 15, 2026}}</ref> Sa panahon sa Republika sa Venecia ug sa pagdumala sa mga Pranses (ika-18 hangtod ika-19 nga siglo), gidasig ang pagpauswag sa sektor pinaagi sa paghimo og dagkong mga terasa.<ref>{{cite web |url=https://www.dosi.si/o-drustvu-dosi/zgodovina-oljkarstva-v-istri |title=Zgodovina oljkarstva v Istri |website=dosi.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> Naigo og dakong krisis ang industriya tungod sa grabeng katugnaw niadtong 1929 nga napatay sa kadaghanan sa mga punoan.<ref>{{cite web |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11281259/ |title=Bioactive Compounds in the Oils of the Autochthonous Slovenian |website=nih.gov |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Human sa Ikaduhang Gubat sa Kalibotan, nabuhi og balik ang produksiyon pinaagi sa pagpili og mga matang sa olibo nga makasugakod sa katugnaw.<ref>{{cite web |url=https://sl.wikipedia.org/wiki/Oljkarstvo |title=Oljkarstvo |website=sl.wikipedia.org |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> == Mga dapit nga tanoman == Ang nag-unang dapit sa produksiyon mao ang Istria sa Eslobenya, ilabi na sa mga lungsod sa Koper, Izola, ug Piran.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.si/assets/ministrstva/MKGP/DOKUMENTI/HRANA/SHEME-KAKOVOSTI/SPECIFIKACIJE-EVROPSKA-KOMISIJA/EDOOSIoljcno-olje.pdf |title=Specifikacija: Ekstra deviško oljčno olje Slovenske Istre |website=gov.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> Aduna usab mga gagmay apan nagtubo nga tanoman sa Goriška Brda (Collio), sa Walog sa Vipava, ug sa Carso.<ref>{{cite web |url=https://www.slovenia.info/it/le-storie/scoprite-la-storia-dell-olio-d-oliva-sloveno |title=Scoprite la storia dell’olio d’oliva sloveno |website=slovenia.info |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Dinhi, ang mga olibo sagad itanom sa mga bakilid isip bahin sa nagkalain-laing klase sa agrikultura.<ref>{{cite web |url=https://zgs.zrc-sazu.si/portals/8/geografski_obzornik/go_2004_2.pdf |title=Oljkarstvo v Sloveniji |website=zrc-sazu.si |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=sl}}</ref> == Klima == Ang klima sa Eslobenya kay sub-mediteranyo, diin adunay risgo sa matag karon ug unya nga grabeng katugnaw. Ang ulan moabot og sobra sa 1,000 mm matag tuig, mas taas itandi sa ubang dapit sa Mediteranyo. Ang kaduol sa Dagat Adriatiko makatabang sa pagbalanse sa temperatura, nga nagtugot sa pagpananom hangtod sa 300 ka metros ibabaw sa lebel sa dagat.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/282543398_Olive_growing_in_Slovenian_Istria_and_climatic_limitations_to_its_development |title=Olive growing in Slovenian Istria and climatic limitations to its development |website=researchgate.net |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang yuta sa daplin sa dagat gikan sa sedimentaryong bato ug flysch, nga nagmugna og mga "brown soil".<ref>{{cite web |url=https://www.qualigeo.eu/en/product/ekstra-devisko-oljcno-olje-slovenske-istre-pdo/ |title=Ekstra deviško oljčno olje Slovenske Istre PDO |website=qualigeo.eu |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Kini nga mga yuta batoon ug dali daganon sa tubig (well-drained), nga makatabang sa pagpuno sa mga sustansya ug "phenolic compounds" sa bunga sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://www.mdpi.com/2073-4395/12/7/1621 |title=Chemical Characteristics of Two-Phase Olive-Mill Waste |website=mdpi.com |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang labing importante nga matang mao ang '''Istrska belica''' (Bianchera istriana), tungod sa abilidad niini nga makasugakod sa bugnaw nga panahon ug sa kalig-on sa lana nga makuha gikan niini. Ang ubang lokal nga matang mao ang Buga, Črnica, ug Drobnica. Sa mga modernong tanoman, gigamit usab ang mga langyaw nga matang sama sa Leccino ug Pendolino.<ref>{{cite web |url=[https://opgbrankomarinov.com/olive-oil-history-in-dalmatia/](https://opgbrankomarinov.com/olive-oil-history-in-dalmatia/) |title=Olive oil history in Dalmatia |website=OPG Branko Marinov |language=en |access-date=May 15, 2026}}</ref> == Lana == Ang lana gikan sa Istria sa Eslobenya protektado ubos sa ''Protected Designation of Origin'' (ZOP sa pinulongang Eslobeno). Kinahanglan kini adunay labing menos 30% nga Istrska belica. Ang mga lana sa Eslobenya nailhan sa ubos nga asididad ug taas nga sulod sa "bio-phenols". Ang lami niini sagad pait ug halang-halang nga adunay humot nga sama sa bag-ong pinutol nga sagbot ug hilaw nga almendras.<ref>{{cite web |url=https://www.tasteatlas.com/ekstra-devisko-oljcno-olje-slovenske-istre |title=Ekstra Deviško Oljčno Olje Slovenske Istre |website=tasteatlas.com |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 0hr5r5bcp9szs8wplwiri6ieixboct6 0 11354257 37020963 2026-05-15T14:16:04Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020963 wikitext text/x-wiki '''Pagpananom og olibo sa Kroasya''' Ang '''pagpananom og olibo sa Kroasya''' usa ka mahinungdanong sektor sa agrikultura nga makita sa kabaybayonan sa Dagat Adriatiko ug sa mga isla sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://visitteo.com/it/olive-e-olio-doliva-in-croazia/ |title=Olive e olio d'oliva in Croazia |website=Visitteo |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang gidak-on sa kayutaan nga gitamnan og olibo gibantabanta nga moabot sa 19,000 ka hektarya, diin ang pag-apud-apod niini nagsunod sa klima sa mga rehiyon sa Mediteraneo.<ref>{{cite web |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_CROATIA-2012_OK.pdf |title=Olive Oil Policy: Croatia |publisher=International Olive Council |year=2012 |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Sukad niadtong 2004, ang sektor nakadawat og tabang gikan sa kagamhanan aron modernisahon ang mga pasilidad ug madugangan ang lokal nga produksiyon.<ref>{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=Overview of olive growing and oil production status in Croatia |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagpananom og olibo sa Kroasya nagsugod mga 2,500 ka tuig na ang milabay. Gidala kini sa mga Gregong lalin sa mga isla sa [[Lissa (isla)|Issa]] (Vis) ug [[Lesina (isla)|Pharos]] (Hvar) sa ika-4 nga siglo a.C.<ref>{{cite web |url=https://opgbrankomarinov.com/olive-oil-history-in-dalmatia/ |title=Olive oil history in Dalmatia |website=OPG Branko Marinov |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Sa panahon sa mga Romano, ang paghimo og lana midako pag-ayo, sumala sa mga karaan nga galingan nga nakit-an sa Split ug sa palasyo ni Diocletian.<ref>{{cite web |url=https://visitteo.com/it/olive-e-olio-doliva-in-croazia/ |title=Olive e olio d'oliva in Croazia |website=Visitteo |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Sa panahon sa pagmando sa mga [[Republika sa Benisya|Benisyanon]], ang olibo nahimong usa ka estratehikong produkto nga gigamit bisan sa pagbayad og buhis. Apan sa ika-20 nga siglo, miubos ang gidaghanon sa mga punoan gikan sa 30 ka milyon ngadto sa mga 5 ka milyon tungod sa pagbiya sa mga tawo sa banika.<ref>{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=Overview of olive growing and oil production status in Croatia |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> == Mga dapit nga tanoman == Ang produksiyon nabahin sa unom ka dapit: [[Istria]], [[Quarnaro]], Amihanang Dalmatia, Sentral nga Dalmatia, Habagatang Dalmatia, ug ang Hinterland sa Dalmatia.<ref>{{cite web |url=https://www.jacobsolive.com/history/ |title=History of Croatian Olive Oil |website=Jacob's Olive |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Ang Dalmatia maoy nag-una sa gidaghanon nga adunay 1.75 ka milyon ka punoan. Ang Istria nailhan sa modernong pagpananom ug taas nga kalidad sa lana sa kapin 3,600 ka hektarya.<ref>{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=DZS statistics on olive production |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> Ang mga isla sa Dalmatia sama sa Brač, Hvar, ug [[Curzola (isla)|Korčula]] naggamit gihapon og tradisyonal nga pamaagi sa pag-atiman sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://tastedalmatia.com/component/content/article/10-blog-taste-dalmatia/7-the-most-popular-croatian-olive-oil-regions |title=The most popular Croatian olive oil regions |website=Taste Dalmatia |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Klima == Ang klima sa mga dapit nga adunay olibo kay Mediteraneo, diin uga ang ting-init ug kasarangan ang ting-ulan.<ref name="adria">{{cite web |url=https://www.adriagate.com/Croazia-it/Aiuto/Clima-Croazia |title=Clima in Croazia |website=Adriagate |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang kabaybayonan makadawat og mga 2,600 ka oras nga silak sa adlaw matag tuig, nga makatabang sa pagkahinog sa bunga.<ref name="adria" /> Ang hangin nga Bura (bugnaw ug uga) makatabang sa pagpugong sa mga peste, samtang ang Maestrale makapabugnaw sa grabeng init sa ting-init.<ref>{{cite web |url=https://www.gorgonia.hr/it/croazia-informazioni-utili-per-vacanze-in-barca/ |title=Venti e clima in Croazia |website=Gorgonia |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Tungod sa pagbag-o sa klima, namatikdan ang mas sayo nga pagpamulak sa mga olibo sa amihanang bahin sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/397823381_Assessing_the_Interplay_Between_Climatic_Conditions_and_Olive_Phenology_Using_the_Growing_Degree_Day_Model |title=Assessing the Interplay Between Climatic Conditions and Olive Phenology |website=ResearchGate |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Yuta == Kasagaran sa yuta kay anapog ug batoon (karst). Sa mga walog o ''dolina'', makit-an ang "terra rossa" (kremenica) nga dato sa iron oxide ug makakupot og tubig panahon sa hulaw.<ref>{{cite web |url=https://terraneamagazine.it/focus/dentro-il-suolo-alla-scoperta-dei-suoi-colori-e-dei-mille-significati-che-possiedono/ |title=Dentro il suolo: alla scoperta dei suoi colori |website=Terranea Magazine |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Sa Istria, adunay mga pormasyon sa Flysch nga maayong daganon sa tubig.<ref>{{cite web |url=https://travelwinemagazine.com/flysch-o-ponca/ |title=Flysch o Ponca? |website=Travel Wine Magazine |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang talan-awon sa agrikultura gihulagway pinaagi sa mga paril nga bato o ''suhozid'' aron mapugngan ang pagdahili sa yuta.<ref>{{cite web |url=http://suhozid.giscloud.com/ |title=Mappa dei muretti a secco |website=Suhozid.hr |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang labing popular nga matang sa Kroasya mao ang '''Oblica''', nga naglangkob sa 61 % sa tanang punoan tungod kay kini mabuhi bisan sa batoon nga yuta.<ref name="hrcak">{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=Overview of olive growing and oil production status in Croatia |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> Ang ubang lokal nga matang mao ang '''Lastovka''' sa habagatan ug ang '''Levantinka'''. Sa Istria, kasagarang itanom ang '''Istarska Bjelica''' ug ang karaan nga '''Buža'''.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/397823381_Assessing_the_Interplay_Between_Climatic_Conditions_and_Olive_Phenology_Using_the_Growing_Degree_Day_Model |title=Interplay Between Climate and Olive Phenology |website=ResearchGate |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Gigamit usab ang mga matang gikan sa gawas sama sa Leccino ug Pendolino sa mga modernong plantasyon.<ref name="hrcak" /> == Lana == Ang mga lana sa Kroasya kasagarang giklasipikar nga ''extra virgin'' (EVOO) ug nailhan sa ilang kahumot ug sustansya.<ref>{{cite web |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6272702/ |title=Phytochemicals of Croatian Monovarietal Extra Virgin Olive Oils |website=PubMed Central |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Nakab-ot sa nasod ang mga sertipikasyon sa DOP sa Europa alang sa mga lana gikan sa Cres, Krk, Šolta, Brač, Korčula, ug Istria.<ref>{{cite web |url=https://www.qualivita.it/news/registrati-due-prodotti-dop-in-croazia-salgono-a-1-345-le-ig-food-eu/ |title=Registrati due prodotti DOP in Croazia |website=Qualivita |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang kalidad sa lana ginasusi sa mga laboratoryo sa Split ug Parenzo.<ref>{{cite web |url=https://www.krs.hr/en/expert-services/laboratory-services/laboratory-for-food-technology-and-olive-oil-analytics |title=Laboratory for Olive Oil Analytics |website=KRS Split |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] o4p1fghiq6p4o4ads1hqo60biaemuzl 37020964 37020963 2026-05-15T14:16:20Z ~2026-29265-06 143224 bag-ong panid 37020964 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Kroasya''' usa ka mahinungdanong sektor sa agrikultura nga makita sa kabaybayonan sa Dagat Adriatiko ug sa mga isla sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://visitteo.com/it/olive-e-olio-doliva-in-croazia/ |title=Olive e olio d'oliva in Croazia |website=Visitteo |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang gidak-on sa kayutaan nga gitamnan og olibo gibantabanta nga moabot sa 19,000 ka hektarya, diin ang pag-apud-apod niini nagsunod sa klima sa mga rehiyon sa Mediteraneo.<ref>{{cite web |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_CROATIA-2012_OK.pdf |title=Olive Oil Policy: Croatia |publisher=International Olive Council |year=2012 |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Sukad niadtong 2004, ang sektor nakadawat og tabang gikan sa kagamhanan aron modernisahon ang mga pasilidad ug madugangan ang lokal nga produksiyon.<ref>{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=Overview of olive growing and oil production status in Croatia |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagpananom og olibo sa Kroasya nagsugod mga 2,500 ka tuig na ang milabay. Gidala kini sa mga Gregong lalin sa mga isla sa [[Lissa (isla)|Issa]] (Vis) ug [[Lesina (isla)|Pharos]] (Hvar) sa ika-4 nga siglo a.C.<ref>{{cite web |url=https://opgbrankomarinov.com/olive-oil-history-in-dalmatia/ |title=Olive oil history in Dalmatia |website=OPG Branko Marinov |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Sa panahon sa mga Romano, ang paghimo og lana midako pag-ayo, sumala sa mga karaan nga galingan nga nakit-an sa Split ug sa palasyo ni Diocletian.<ref>{{cite web |url=https://visitteo.com/it/olive-e-olio-doliva-in-croazia/ |title=Olive e olio d'oliva in Croazia |website=Visitteo |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Sa panahon sa pagmando sa mga [[Republika sa Benisya|Benisyanon]], ang olibo nahimong usa ka estratehikong produkto nga gigamit bisan sa pagbayad og buhis. Apan sa ika-20 nga siglo, miubos ang gidaghanon sa mga punoan gikan sa 30 ka milyon ngadto sa mga 5 ka milyon tungod sa pagbiya sa mga tawo sa banika.<ref>{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=Overview of olive growing and oil production status in Croatia |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> == Mga dapit nga tanoman == Ang produksiyon nabahin sa unom ka dapit: [[Istria]], [[Quarnaro]], Amihanang Dalmatia, Sentral nga Dalmatia, Habagatang Dalmatia, ug ang Hinterland sa Dalmatia.<ref>{{cite web |url=https://www.jacobsolive.com/history/ |title=History of Croatian Olive Oil |website=Jacob's Olive |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Ang Dalmatia maoy nag-una sa gidaghanon nga adunay 1.75 ka milyon ka punoan. Ang Istria nailhan sa modernong pagpananom ug taas nga kalidad sa lana sa kapin 3,600 ka hektarya.<ref>{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=DZS statistics on olive production |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> Ang mga isla sa Dalmatia sama sa Brač, Hvar, ug [[Curzola (isla)|Korčula]] naggamit gihapon og tradisyonal nga pamaagi sa pag-atiman sa olibo.<ref>{{cite web |url=https://tastedalmatia.com/component/content/article/10-blog-taste-dalmatia/7-the-most-popular-croatian-olive-oil-regions |title=The most popular Croatian olive oil regions |website=Taste Dalmatia |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Klima == Ang klima sa mga dapit nga adunay olibo kay Mediteraneo, diin uga ang ting-init ug kasarangan ang ting-ulan.<ref name="adria">{{cite web |url=https://www.adriagate.com/Croazia-it/Aiuto/Clima-Croazia |title=Clima in Croazia |website=Adriagate |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang kabaybayonan makadawat og mga 2,600 ka oras nga silak sa adlaw matag tuig, nga makatabang sa pagkahinog sa bunga.<ref name="adria" /> Ang hangin nga Bura (bugnaw ug uga) makatabang sa pagpugong sa mga peste, samtang ang Maestrale makapabugnaw sa grabeng init sa ting-init.<ref>{{cite web |url=https://www.gorgonia.hr/it/croazia-informazioni-utili-per-vacanze-in-barca/ |title=Venti e clima in Croazia |website=Gorgonia |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Tungod sa pagbag-o sa klima, namatikdan ang mas sayo nga pagpamulak sa mga olibo sa amihanang bahin sa nasod.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/397823381_Assessing_the_Interplay_Between_Climatic_Conditions_and_Olive_Phenology_Using_the_Growing_Degree_Day_Model |title=Assessing the Interplay Between Climatic Conditions and Olive Phenology |website=ResearchGate |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Yuta == Kasagaran sa yuta kay anapog ug batoon (karst). Sa mga walog o ''dolina'', makit-an ang "terra rossa" (kremenica) nga dato sa iron oxide ug makakupot og tubig panahon sa hulaw.<ref>{{cite web |url=https://terraneamagazine.it/focus/dentro-il-suolo-alla-scoperta-dei-suoi-colori-e-dei-mille-significati-che-possiedono/ |title=Dentro il suolo: alla scoperta dei suoi colori |website=Terranea Magazine |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Sa Istria, adunay mga pormasyon sa Flysch nga maayong daganon sa tubig.<ref>{{cite web |url=https://travelwinemagazine.com/flysch-o-ponca/ |title=Flysch o Ponca? |website=Travel Wine Magazine |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang talan-awon sa agrikultura gihulagway pinaagi sa mga paril nga bato o ''suhozid'' aron mapugngan ang pagdahili sa yuta.<ref>{{cite web |url=http://suhozid.giscloud.com/ |title=Mappa dei muretti a secco |website=Suhozid.hr |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang labing popular nga matang sa Kroasya mao ang '''Oblica''', nga naglangkob sa 61 % sa tanang punoan tungod kay kini mabuhi bisan sa batoon nga yuta.<ref name="hrcak">{{cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/2995 |title=Overview of olive growing and oil production status in Croatia |website=Hrčak |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=hr}}</ref> Ang ubang lokal nga matang mao ang '''Lastovka''' sa habagatan ug ang '''Levantinka'''. Sa Istria, kasagarang itanom ang '''Istarska Bjelica''' ug ang karaan nga '''Buža'''.<ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/397823381_Assessing_the_Interplay_Between_Climatic_Conditions_and_Olive_Phenology_Using_the_Growing_Degree_Day_Model |title=Interplay Between Climate and Olive Phenology |website=ResearchGate |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Gigamit usab ang mga matang gikan sa gawas sama sa Leccino ug Pendolino sa mga modernong plantasyon.<ref name="hrcak" /> == Lana == Ang mga lana sa Kroasya kasagarang giklasipikar nga ''extra virgin'' (EVOO) ug nailhan sa ilang kahumot ug sustansya.<ref>{{cite web |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6272702/ |title=Phytochemicals of Croatian Monovarietal Extra Virgin Olive Oils |website=PubMed Central |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> Nakab-ot sa nasod ang mga sertipikasyon sa DOP sa Europa alang sa mga lana gikan sa Cres, Krk, Šolta, Brač, Korčula, ug Istria.<ref>{{cite web |url=https://www.qualivita.it/news/registrati-due-prodotti-dop-in-croazia-salgono-a-1-345-le-ig-food-eu/ |title=Registrati due prodotti DOP in Croazia |website=Qualivita |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=it}}</ref> Ang kalidad sa lana ginasusi sa mga laboratoryo sa Split ug Parenzo.<ref>{{cite web |url=https://www.krs.hr/en/expert-services/laboratory-services/laboratory-for-food-technology-and-olive-oil-analytics |title=Laboratory for Olive Oil Analytics |website=KRS Split |accessdate=Mayo 15, 2026 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 94rideed9o0c8rcv4m4nxnwajqda3af 14 11354258 37020969 2026-05-15T14:32:27Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga karakter nga fictional]] [[Kategoriya:Sesame Street]]" 37020969 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter nga fictional]] [[Kategoriya:Sesame Street]] mrw2oz9hhh0fq3jq3t8sqsqqmurgtlx 14 11354259 37020973 2026-05-15T15:45:03Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga aktor]] [[Kategoriya:Sesame Street]]" 37020973 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga aktor]] [[Kategoriya:Sesame Street]] 1cak66e2gos57tth7l9pdty6g0l3hgz 37020974 37020973 2026-05-15T15:48:01Z Mutark2026 142843 −[[Kategoriya:Mga aktor]]; ±[[Kategoriya:Sesame Street]]→[[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020974 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] ac2591tlo3p1fvx5cetev5nd8gofd29 37020975 37020974 2026-05-15T15:48:24Z Mutark2026 142843 added [[Category:Mga aktor]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020975 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga aktor]] 7lmc84xhc7u5ik7n4cdafh68mnd0m4t 37020991 37020975 2026-05-15T16:07:40Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga aktor]]: "Sesame Street" using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37020991 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga aktor|Sesame Street]] d0jth9vwjydt5eb19b7ogdixxllr1wo 14 11354260 37020998 2026-05-15T16:18:26Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga dula]] [[Kategoriya:Sesame Street]]" 37020998 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga dula]] [[Kategoriya:Sesame Street]] i9pxjumci3i9v7rg1grrvl2wq1dir0x 14 11354261 37021000 2026-05-15T16:21:56Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga libro|Sesame Street]] [[Kategoriya:Sesame Street]]" 37021000 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga libro|Sesame Street]] [[Kategoriya:Sesame Street]] 1kz843y4ef4t9cpnut1u3sy85qrgcbn 14 11354262 37021001 2026-05-15T16:25:01Z Mutark2026 142843 Created page with "''Tan-awa usab: [[Libro]]'' [[Kategoriya:Katitikan]]" 37021001 wikitext text/x-wiki ''Tan-awa usab: [[Libro]]'' [[Kategoriya:Katitikan]] n78vzrhzk65uuh4v32ec454p44lys3y 0 11354263 37021002 2026-05-15T16:32:50Z Mutark2026 142843 Created by translating the page "[[:es:Special:Redirect/revision/173447386|Libro]]" 37021002 wikitext text/x-wiki [[Payl:The_Book_Hunters_by_Gordon_Grant.jpg|thumb|Ang ''mga Mangangayam'' og Libro, 1909.]] [[Payl:L_Block_Still_life_with_books.jpg|thumb|''Sa usa ka librarya gilibutan kami sa mga higala (En una biblioteca estamos alrededor'' de amigos), L. Block, 1901.]] Ang '''libro''' (gikan sa [[Linatin|Latin nga]] ''liber'', ''libri'') usa ka giimprinta, sinulat sa kamot, o [[Pamintal|gipintalan]] nga buhat sa usa ka serye sa mga panid sa papel, pergamino, vellum, o uban pang materyal, nga gibugkos sa usa ka kilid (i.e., gibugkos) ug gipanalipdan sa mga hapin. Ang usa ka libro mahimong bahin sa bisan unsang hilisgutan. Sumala sa kahulugan sa UNESCO,<ref>"Se entiende por libro una publicación impresa no periódica que consta como mínimo de 49 páginas, sin contar las de cubierta, editada en el país y puesta a disposición del público". (Unesco, 1964).</ref> <ref name=":0">{{Cite web}}</ref> ang usa ka libro kinahanglan adunay labing menos baynte singko ka mga dahon (49&nbsp;mga panid), sanglit baynte-kwatro ka panid o ubos pa ang usa ka pamphlet; ug gikan sa usa ngadto sa upat ka panid giisip nga luag nga mga panid (sa usa o duha ka panid). <ref name=":0" /> Ang terminong "libro" gigamit usab sa pagtumong sa usa ka taas nga buhat nga gipatik sa daghang managlahing yunit, nga gitawag og ''mga tomo'' o ''tomo''. Usahay, ang terminong "libro" nagtumong sa matag usa sa mga bahin sa usa ka buhat, bisan kung kini tanan pisikal nga gipatik sa usa ka tomo (pananglitan, ang mga Libro sa Bibliya). [[Payl:Woman_reading_a_book_on_an_eReader.JPG|thumb|Tawo nga nagbasa og e-book sa digital reader.]] Apan, kini nga kahulugan dili limitado sa kalibutan sa print o pisikal nga media, tungod sa pagtungha ug pag-usbong sa mga bag-ong format sa dokumento, labi na ang World Wide Web. Ang digital book, o electronic book, nga nailhan nga ''e-book'', nakakita og dugang nga paggamit sa kalibutan sa pagmantala ug sa propesyonal, librarya, ug mga praktis sa impormasyon. Dugang pa, ang mga libro makita usab sa audio format, diin kini gitawag nga mga audiobook. == Mga pakisayran == {{Reflist}} [[Kategoriya:Mga libro]] kiqwmf9cqpvertx7233uxowa3dnb9gp 37021003 37021002 2026-05-15T16:33:37Z Mutark2026 142843 new key for [[Category:Mga libro]]: " " using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021003 wikitext text/x-wiki [[Payl:The_Book_Hunters_by_Gordon_Grant.jpg|thumb|Ang ''mga Mangangayam'' og Libro, 1909.]] [[Payl:L_Block_Still_life_with_books.jpg|thumb|''Sa usa ka librarya gilibutan kami sa mga higala (En una biblioteca estamos alrededor'' de amigos), L. Block, 1901.]] Ang '''libro''' (gikan sa [[Linatin|Latin nga]] ''liber'', ''libri'') usa ka giimprinta, sinulat sa kamot, o [[Pamintal|gipintalan]] nga buhat sa usa ka serye sa mga panid sa papel, pergamino, vellum, o uban pang materyal, nga gibugkos sa usa ka kilid (i.e., gibugkos) ug gipanalipdan sa mga hapin. Ang usa ka libro mahimong bahin sa bisan unsang hilisgutan. Sumala sa kahulugan sa UNESCO,<ref>"Se entiende por libro una publicación impresa no periódica que consta como mínimo de 49 páginas, sin contar las de cubierta, editada en el país y puesta a disposición del público". (Unesco, 1964).</ref> <ref name=":0">{{Cite web}}</ref> ang usa ka libro kinahanglan adunay labing menos baynte singko ka mga dahon (49&nbsp;mga panid), sanglit baynte-kwatro ka panid o ubos pa ang usa ka pamphlet; ug gikan sa usa ngadto sa upat ka panid giisip nga luag nga mga panid (sa usa o duha ka panid). <ref name=":0" /> Ang terminong "libro" gigamit usab sa pagtumong sa usa ka taas nga buhat nga gipatik sa daghang managlahing yunit, nga gitawag og ''mga tomo'' o ''tomo''. Usahay, ang terminong "libro" nagtumong sa matag usa sa mga bahin sa usa ka buhat, bisan kung kini tanan pisikal nga gipatik sa usa ka tomo (pananglitan, ang mga Libro sa Bibliya). [[Payl:Woman_reading_a_book_on_an_eReader.JPG|thumb|Tawo nga nagbasa og e-book sa digital reader.]] Apan, kini nga kahulugan dili limitado sa kalibutan sa print o pisikal nga media, tungod sa pagtungha ug pag-usbong sa mga bag-ong format sa dokumento, labi na ang World Wide Web. Ang digital book, o electronic book, nga nailhan nga ''e-book'', nakakita og dugang nga paggamit sa kalibutan sa pagmantala ug sa propesyonal, librarya, ug mga praktis sa impormasyon. Dugang pa, ang mga libro makita usab sa audio format, diin kini gitawag nga mga audiobook. == Mga pakisayran == {{Reflist}} [[Kategoriya:Mga libro| ]] fm32bms5ose2mplcrde5h9tc5xw5gjf 14 11354264 37021005 2026-05-15T19:14:56Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon|Sesame Street]] [[Kategoriya:Sesame Street]]" 37021005 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon|Sesame Street]] [[Kategoriya:Sesame Street]] ewowhbk27nstht4yqgldk9jn5uksvy6 37021009 37021005 2026-05-15T19:25:26Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Seryeng pantelebisyon]]; added [[Category:Mga bata seryeng pantelebisyon]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021009 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga bata seryeng pantelebisyon|Sesame Street]] [[Kategoriya:Sesame Street]] qc3pg1pmregzkige34tumxuhll8bi6m 14 11354265 37021006 2026-05-15T19:18:12Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Pilipinas seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Karton nga seryeng pantelebisyon]]" 37021006 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Pilipinas seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Karton nga seryeng pantelebisyon]] 91tsoip8v2y9oyrmvrsv03oe1bfpuk9 14 11354266 37021007 2026-05-15T19:22:15Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Pilipinas seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga bata seryeng pantelebisyon]]" 37021007 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Pilipinas seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga bata seryeng pantelebisyon]] aoqocml2167ccsdwm3da3so7burmzpf 14 11354267 37021012 2026-05-15T19:29:43Z Mutark2026 142843 Created page with "[[kategoriya:Mga Mehikano]] [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Mehikanong]]" 37021012 wikitext text/x-wiki [[kategoriya:Mga Mehikano]] [[Kategoriya:Mga aktor sa nasud|Mehikanong]] 9on485ynwh55pif12dg18p7qvsyqigv 14 11354268 37021017 2026-05-15T19:48:17Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga pelikula sa The Jim Henson Company]] [[Kategoriya:Sesame Street]]" 37021017 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga pelikula sa The Jim Henson Company]] [[Kategoriya:Sesame Street]] krx1ljydjtkesy8mf3fytukooegyw7g 0 11354269 37021024 2026-05-15T20:06:56Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Payl:Spacetoon logo.png|thumb]] Ang '''Spacetoon''' usa ka channel sa telebisyon sa [[Siria]] ug [[Bareyn]]. {{Saha-telebisyon}} [[Kategoriya:Spacetoon| ]]" 37021024 wikitext text/x-wiki [[Payl:Spacetoon logo.png|thumb]] Ang '''Spacetoon''' usa ka channel sa telebisyon sa [[Siria]] ug [[Bareyn]]. {{Saha-telebisyon}} [[Kategoriya:Spacetoon| ]] e37a8t4uf77u6gu8mpovzu0zrltg2k6 14 11354270 37021027 2026-05-15T21:44:58Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Telebisyon sa Barheyn]] [[Kategoriya:Telebisyon sa Sirya]]" 37021027 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Telebisyon sa Barheyn]] [[Kategoriya:Telebisyon sa Sirya]] fq2ifa4bnisbp73xd084hxjxv6j9u5m 14 11354271 37021028 2026-05-15T21:48:06Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Barheyn]] [[Kategoriya:Telebisyon]]" 37021028 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Barheyn]] [[Kategoriya:Telebisyon]] exayczahzc0z582n035r25i15qtgzs5 14 11354272 37021029 2026-05-15T21:50:12Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Kultura sa Sirya]] [[Kategoriya:Telebisyon]]" 37021029 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Kultura sa Sirya]] [[Kategoriya:Telebisyon]] f2hhpjyflio9wce3qa3igoehvfa25bu 14 11354273 37021032 2026-05-15T22:13:05Z Mutark2026 142843 Created page with "{{Commons|Category:Producers from the United States|Mga Amerikanong prodyuser}} [[Kategoriya:Mga prodyuser|Amerikano]] [[Kategoriya:Mga Amerikano|Prodyuser]]" 37021032 wikitext text/x-wiki {{Commons|Category:Producers from the United States|Mga Amerikanong prodyuser}} [[Kategoriya:Mga prodyuser|Amerikano]] [[Kategoriya:Mga Amerikano|Prodyuser]] e7narb97xt9sa880vvt7h7wm1boldi0 14 11354274 37021033 2026-05-15T22:15:43Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga magsusulat|Sesame Street]]" 37021033 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga magsusulat|Sesame Street]] ibljo5sr29tzo9cmk9mum48o1ga4g4z 14 11354275 37021034 2026-05-15T22:15:53Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga prodyuser|Sesame Street]]" 37021034 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga prodyuser|Sesame Street]] jjqql7oarkkkzj2ts5o4ggnp1k22ty7 14 11354276 37021035 2026-05-15T22:17:46Z Mutark2026 142843 Created page with "{{DEFAULTSORT:Prodyuser}} [[Kategoriya:Katitikan]] [[Kategoriya:Mga tawo]]" 37021035 wikitext text/x-wiki {{DEFAULTSORT:Prodyuser}} [[Kategoriya:Katitikan]] [[Kategoriya:Mga tawo]] 72rbjjtsgf8vfb8tnwzgudsi8wuokpq 14 11354277 37021039 2026-05-15T22:34:11Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:1756]] [[Kategoriya:Mga natawo sa tuig|1756]]" 37021039 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:1756]] [[Kategoriya:Mga natawo sa tuig|1756]] kx0v3ukk1cqdi1jgblhj4pqojye5bok 14 11354278 37021040 2026-05-15T22:36:03Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga namatay sa petsa|Disyembre 5]]" 37021040 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga namatay sa petsa|Disyembre 5]] 3tishd4yjhteb6z4uyfc5f29vkpk9db 14 11354279 37021041 2026-05-15T22:37:33Z Mutark2026 142843 Created page with " [[Kategoriya:Mga namatay sa tuig|1791]] [[Kategoriya:1791]]" 37021041 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga namatay sa tuig|1791]] [[Kategoriya:1791]] bzlwzvtlrk8d0xpsqpbkhdraswnq9jz 14 11354280 37021044 2026-05-15T22:50:18Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga kompositor|Sesame Street]]" 37021044 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga kompositor|Sesame Street]] q78j9fefkgcfje2ha04s8tcmorjsg8o 14 11354281 37021045 2026-05-15T22:50:31Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga maghuhuni|Sesame Street]]" 37021045 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga karakter sa Sesame Street]] [[Kategoriya:Mga maghuhuni|Sesame Street]] k3ncx2sm4o4on0c3yunck89eq13kfu9 3 11354282 37021046 2026-05-15T22:57:23Z Mutark2026 142843 Created page with "Por favor, no crees páginas inapropiadas sobre Barney. Nos vemos, [https://ceb.wikipedia.org/wiki/Espesyal:Log/2603:7000:A300:D4D1:91FD:7DFB:4317:F422 haciendo esto] no está haciendo lo correcto. Necesitas oraciones más largas, no un cambio de número. Mira esto. – Mutark2026, 15 de mayo de 2026, 3:57 p.m." 37021046 wikitext text/x-wiki Por favor, no crees páginas inapropiadas sobre Barney. Nos vemos, [https://ceb.wikipedia.org/wiki/Espesyal:Log/2603:7000:A300:D4D1:91FD:7DFB:4317:F422 haciendo esto] no está haciendo lo correcto. Necesitas oraciones más largas, no un cambio de número. Mira esto. – Mutark2026, 15 de mayo de 2026, 3:57 p.m. 917xm8b19c688dsw1awvnmy5odjz2tp 0 11354283 37021047 2026-05-15T23:07:00Z Mutark2026 142843 Created page with "Ang '''''Barney and the Backyard Gang''''' usa ka miniserye sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa The Lyons Group para sa syndication. Samtang, misangpot kini sa paglusad sa serye sa telebisyon nga ''[[Barney & Friends]]''. [[Kategoriya:Barney & Friends]] [[Kategoriya:1988 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1990 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] Kategoriya:Mga serye sa telebisyon p..." 37021047 wikitext text/x-wiki Ang '''''Barney and the Backyard Gang''''' usa ka miniserye sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa The Lyons Group para sa syndication. Samtang, misangpot kini sa paglusad sa serye sa telebisyon nga ''[[Barney & Friends]]''. [[Kategoriya:Barney & Friends]] [[Kategoriya:1988 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1990 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] qyvib33213k8hrvs9f0hr25n8wgxc4j 37021049 37021047 2026-05-15T23:07:53Z Mutark2026 142843 removed [[Category:1990 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]]; added [[Category:1991 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021049 wikitext text/x-wiki Ang '''''Barney and the Backyard Gang''''' usa ka miniserye sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa The Lyons Group para sa syndication. Samtang, misangpot kini sa paglusad sa serye sa telebisyon nga ''[[Barney & Friends]]''. [[Kategoriya:Barney & Friends]] [[Kategoriya:1988 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1991 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] qimqlsn2toro0m6oxovy2jdj7h4gutl 37021052 37021049 2026-05-15T23:17:00Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Barney & Friends]]; added [[Category:Barney (franchise)]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021052 wikitext text/x-wiki Ang '''''Barney and the Backyard Gang''''' usa ka miniserye sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa The Lyons Group para sa syndication. Samtang, misangpot kini sa paglusad sa serye sa telebisyon nga ''[[Barney & Friends]]''. [[Kategoriya:Barney (franchise)]] [[Kategoriya:1988 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:1991 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] hyxadu4grjcip7nba525ljdbj5q10uc 0 11354284 37021048 2026-05-15T23:07:47Z Mutark2026 142843 Created page with "Ang '''''Barney & Friends''''' usa ka serye sa telebisyon sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa [[Lyrick Studios]] ug [[HIT Entertainment]] para sa [[PBS Kids]]. [[Kategoriya:Barney & Friends| ]] [[Kategoriya:1992 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2010 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] Kategoriya:Seryeng pantelebi..." 37021048 wikitext text/x-wiki Ang '''''Barney & Friends''''' usa ka serye sa telebisyon sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa [[Lyrick Studios]] ug [[HIT Entertainment]] para sa [[PBS Kids]]. [[Kategoriya:Barney & Friends| ]] [[Kategoriya:1992 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2010 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]] 6ypiialzk28kuneokbz02j0g396ed4k 37021053 37021048 2026-05-15T23:17:30Z Mutark2026 142843 removed [[Category:Barney & Friends]]; added [[Category:Barney (franchise)]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021053 wikitext text/x-wiki Ang '''''Barney & Friends''''' usa ka serye sa telebisyon sa mga bata sa Amerika nga gihimo sa [[Lyrick Studios]] ug [[HIT Entertainment]] para sa [[PBS Kids]]. [[Kategoriya:Barney (franchise)| ]] [[Kategoriya:1992 nga mga seryeng pantelebisyon mga debut]] [[Kategoriya:2010 nga mga seryeng pantelebisyon mga katapusan]] [[Kategoriya:Amerikanong mga bata seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]] 7qb5x5lqa4xupafiwgi2m36dtaje1ok 14 11354285 37021051 2026-05-15T23:10:53Z Mutark2026 142843 Created page with " [[Kategoriya:Mga namatay sa tuig|1977]] [[Kategoriya:1977]]" 37021051 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga namatay sa tuig|1977]] [[Kategoriya:1977]] p0flrpue7r5ph8lmv1p308a7erznq92 14 11354286 37021054 2026-05-15T23:18:46Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]]" 37021054 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Mga serye sa telebisyon pinaagi sa HIT Entertainment]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon sa PBS]] gvpyec0hbvwieg4g37ck4bagzutbtrk 37021058 37021054 2026-05-15T23:26:57Z Mutark2026 142843 ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021058 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:HIT Entertainment]] [[Kategoriya:PBS]] fyk0prhislfdpx31oz5li7bkgx5rucj 14 11354287 37021055 2026-05-15T23:20:35Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:1991|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga katapusan matag tuig]]" 37021055 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:1991|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga katapusan matag tuig]] gxi2l88w0z8fils45mwdylhwbh2gxcg 14 11354288 37021056 2026-05-15T23:24:13Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:1995|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga debut matag tuig]]" 37021056 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:1995|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga debut matag tuig]] rzlw3d86vi07brtcjq33m73bl42r9dd 14 11354289 37021057 2026-05-15T23:26:02Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:1997|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga katapusan matag tuig]]" 37021057 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:1997|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga katapusan matag tuig]] ahsnbnfp6ww8sx2qnvv07ziyhm0j981 14 11354290 37021072 2026-05-16T00:06:47Z Mutark2026 142843 Created page with "[[Kategoriya:1996|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga katapusan matag tuig]]" 37021072 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:1996|seryeng pantelebisyon]] [[Kategoriya:Seryeng pantelebisyon mga katapusan matag tuig]] 5046perdlaw6ge5t1uyqrvw8ltavx7o 0 11354291 37021073 2026-05-16T00:22:28Z Mutark2026 142843 Created page with "{{infobox tawo WD}} '''Shiba Hansdah''' (natawo sa Hunyo 26, 2006, Palasbani, [[Mayūrbhanj]], [[State of Odisha|Odisha]]) usa ka Santali nga magbabalak. [[Kategoriya:Mga magbabalak]] [[Kategoriya:Mga tawo sa Indiya]]" 37021073 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Shiba Hansdah''' (natawo sa Hunyo 26, 2006, Palasbani, [[Mayūrbhanj]], [[State of Odisha|Odisha]]) usa ka Santali nga magbabalak. [[Kategoriya:Mga magbabalak]] [[Kategoriya:Mga tawo sa Indiya]] 96e4z8aluf2tyhbw3fgovkjeel35qdg 37021074 37021073 2026-05-16T01:31:55Z Mutark2026 142843 +[[Kategoriya:Mga natawo sa 2006]]; +[[Kategoriya:Mga natawo sa Hunyo 26]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 37021074 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} '''Shiba Hansdah''' (natawo sa Hunyo 26, 2006, Palasbani, [[Mayūrbhanj]], [[State of Odisha|Odisha]]) usa ka Santali nga magbabalak. [[Kategoriya:Mga magbabalak]] [[Kategoriya:Mga tawo sa Indiya]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 2006]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Hunyo 26]] snu5drdtr4d8164vyphs7mxcfpdnokh 828 11354292 37021082 2026-05-16T07:23:15Z ~2026-29401-97 143276 Created page with "return { name = 'Australia', top = -9, bottom = -44.5, left = 111.5, right = 155, image = 'Australia location map.svg', image1 = 'Australia relief map.jpg', image2 = 'Australia location map grey.svg', }" 37021082 Scribunto text/plain return { name = 'Australia', top = -9, bottom = -44.5, left = 111.5, right = 155, image = 'Australia location map.svg', image1 = 'Australia relief map.jpg', image2 = 'Australia location map grey.svg', } 768s4xmgc8tlyys5gz6nzv4ciq0ri2b 828 11354293 37021083 2026-05-16T07:27:36Z ~2026-29401-97 143276 Created page with "return { name = 'Rwanda', top = -0.9, bottom = -3.0, left = 28.7, right = 31.1, image = 'Rwanda adm location map.svg', image1 = 'Rwanda relief location map.jpg' }" 37021083 Scribunto text/plain return { name = 'Rwanda', top = -0.9, bottom = -3.0, left = 28.7, right = 31.1, image = 'Rwanda adm location map.svg', image1 = 'Rwanda relief location map.jpg' } hku4q6dj6jd2ahpnk7xau2lwebomyyv 0 11354294 37021084 2026-05-16T07:47:43Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021084 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Montenegro''' usa ka karaan nga tradisyon sa agrikultura nga milungtad na og kapin sa tulo ka milenyo. <ref>{{cite web|title=Studija: Život među maslinama|url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf}}</ref> Kini nga sektor naglangkob sa gibanabana nga 450,000 ka mamunga nga mga punoan sa olibo nga gitanom sa luna nga moabot og 3,200 ka ektarya. <ref>{{cite web|title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives|url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives}}</ref> Ang industriya sa olibo gikonsiderar nga usa sa labing importante nga bahin sa ekonomiya ug kultura sa rehiyon sa daplin sa dagat. <ref>{{cite web|title=Montenegrin Producers Push to Boost Consumption as Ancient Groves Face Threats|url=https://www.oliveoiltimes.com/business/europe/montenegrin-producers-push-to-boost-consumption-as-ancient-groves-face-threats/142658}}</ref> === Kasaysayan === Ang kasaysayan sa olibo sa Montenegro nalambigit sa mga karaan nga sibilisasyon sa Mediteranyo nga nagpaila sa pagpananom niini sa baybayon sa Adriatiko. <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> Ang labing inila nga simbolo niini nga kabilin mao ang "Stara Maslina" sa lungsod sa Bar, nga giila nga usa sa labing karaan nga punoan sa olibo sa kalibutan nga adunay edad nga kapin sa 2,240 ka tuig. <ref>{{cite web|title=Ancient Olive Tree in Bar - Stara Maslina|url=https://montenegrohiking.com/stara-maslina/}}</ref> Sukad sa tuig 1957, ang gobyerno nagpatuman og mga balaod aron mapanalipdan ang karaan nga mga punoan sa olibo isip mga monumento sa kinaiyahan. <ref>{{cite web|title=Studija: Život među maslinama|url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf}}</ref> Ang tradisyon sa pagpananom gipasa sa mga henerasyon sa mga pamilyang Montenegrin, ilabi na sa habagatang bahin sa nasod. <ref>{{cite web|title=Characterization of the ancient Montenegrin olive variety 'Zutica'|url=https://www.scielo.br/j/babt/a/N6PL5n3X7RbqC4VSqTQmMyS/}}</ref> === Mga Dapit sa Pagpananom === Ang produksyon sa olibo sentro sa rehiyon sa baybayon, partikular sa mga dapit sa Bar, Ulcinj, Budva, ug sa Boka Kotorska. <ref>{{cite web|title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives|url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives}}</ref> Gibanabana nga 85% sa mga plantasyon sa olibo nahimutang sa mga bakilid nga yuta o sa tiilan sa mga bukid sa Orjen, Lovćen, ug Rumija. <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> Ang kadaghanan sa mga umahan sa olibo mga gagmay ug gidumala sa mga pamilya, nga adunay gidak-on gikan sa 0.2 hangtod 2 ka ektarya. <ref>{{cite web|title=Olive oil production in Montenegro presentation|url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx}}</ref> Ang dapit sa Bar ug Ulcinj maoy naghupot sa kinadak-ang pundok sa mga punoan sa olibo sa nasod. <ref>{{cite web|title=Studija: Život među maslinama|url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf}}</ref> === Klima === Ang mga dapit nga gitamnan og olibo sa Montenegro adunay klima nga Mediteranyo nga gihulagway sa init ug uga nga ting-init. <ref>{{cite web|title=The Soils of Montenegro|url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964}}</ref> Ang tingtugnaw niini nga rehiyon kasagaran umog ug dili kaayo tugnaw, nga paborable alang sa pagtubo sa kahoyng olibo. <ref>{{cite web|title=The Soils of Montenegro|url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964}}</ref> Hinuon, gibanabana nga 88% sa mga mag-uuma nagsalig lamang sa ulan alang sa tubig, nga mahimong problema kung adunay hulaw sa panahon sa ting-init. <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> Ang kausaban sa klima hinay-hinay usab nga nagbalhin sa mga dapit nga mahimong tamnan og olibo paingon sa amihanang bahin sa nasod. <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> === Yuta === Ang yuta sa mga rehiyon sa olibohan sa Montenegro kasagaran mabaw ug adunay ubos nga lebel sa sustansya. <ref>{{cite web|title=Pedological Characteristics of Montenegro|url=https://www.researchgate.net/publication/378794281_Pedological_Characteristics_of_Montenegro}}</ref> Ang labing komon nga matang sa yuta sa baybayon mao ang Terra Rossa, Litosol, ug Regosol. <ref>{{cite web|title=Pedological characteristics of Montenegro report|url=https://www.geasci.org/userfiles/Pedological%20characteristics%20of%20Montenegro.pdf}}</ref> Kini nga mga yuta naporma gikan sa mga bato nga anapog (limestone) ug mga flysch sediment. <ref>{{cite web|title=The Soils of Montenegro|url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964}}</ref> Ang pagdumala sa yuta nag-atubang og mga hagit tungod sa pagkabakilid niini ug sa paspas nga pagkauga sa tubig. <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> === Mga Cultivar === Ang "Žutica" mao ang labing dominante nga lokal nga matang sa olibo sa Montenegro, nga naglangkob sa 65% sa tanang punoan sa nasod. <ref>{{cite web|title=Studija: Život među maslinama|url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf}}</ref> Kini nga matang nailhan tungod sa taas nga sulod sa lana ug sa katakos niini nga mopahiangay sa lokal nga palibot. <ref>{{cite web|title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives|url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives}}</ref> Ang uban pang lokal nga matang naglakip sa Crnica, Fran, Drobnica, ug Šarulja. <ref>{{cite web|title=Studija: Život među maslinama|url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf}}</ref> Adunay usab mga langyaw nga matang nga gipaila sa mga bag-ong plantasyon sama sa Arbequina, Leccino, ug Coratina. <ref>{{cite web|title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives|url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives}}</ref> === Mga Lana === Ang lana sa olibo sa Montenegro gihimo pinaagi sa pagpuga sa bunga, ug ang kadaghanan niini giproproseso sulod sa 48 ka oras human sa pag-ani. <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> Kapin sa 73% sa mga mag-uuma naggamit na og modernong mekanikal nga mga sistema alang sa pagpuga sa bugnaw nga paagi (cold extraction). <ref>{{cite web|title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture|url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf}}</ref> Adunay gibanabana nga 25 ka mga aktibong galingan sa lana sa nasod, diin ang pipila naggamit pa gihapon sa tradisyonal nga mga press. <ref>{{cite web|title=Olive oil production in Montenegro presentation|url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx}}</ref> Ang kalidad sa lana gimonitor pinaagi sa mga pagsusi sa kemikal ug sensory sa mga laboratoryo sa University of Montenegro. <ref>{{cite web|title=Univerzitet Crne Gore Biotehnički fakultet|url=https://www.ucg.ac.me/stampa/ects.php?oz_del=17&sif_del=9&sif_mat=1&oz_pred=13085}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 0ebe2w3u7kb81nhytb3r1dlkhg7t9kp 37021085 37021084 2026-05-16T07:50:52Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021085 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Montenegro''' usa ka karaan nga tradisyon sa agrikultura nga milungtad na og kapin sa tulo ka milenyo. <ref>{{cite web |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16}}</ref> Kini nga sektor naglangkob sa gibanabana nga 450,000 ka mamunga nga mga punoan sa olibo nga gitanom sa luna nga moabot og 3,200 ka ektarya. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang industriya sa olibo gikonsiderar nga usa sa labing importante nga bahin sa ekonomiya ug kultura sa rehiyon sa daplin sa dagat. <ref>{{cite web |last=Jusup |first=Nedjeljko |date=2025-12-01 |title=Montenegrin Producers Push to Boost Consumption as Ancient Groves Face Threats |url=https://www.oliveoiltimes.com/business/europe/montenegrin-producers-push-to-boost-consumption-as-ancient-groves-face-threats/142658 |website=Olive Oil Times |access-date=2026-05-16}}</ref> === Kasaysayan === Ang kasaysayan sa olibo sa Montenegro nalambigit sa mga karaan nga sibilisasyon sa Mediteranyo nga nagpaila sa pagpananom niini sa baybayon sa Adriatiko. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang labing inila nga simbolo niini nga kabilin mao ang "Stara Maslina" sa lungsod sa Bar, nga giila nga usa sa labing karaan nga punoan sa olibo sa kalibutan nga adunay edad nga kapin sa 2,240 ka tuig. <ref>{{cite web |title=Ancient Olive Tree in Bar - Stara Maslina |url=https://montenegrohiking.com/stara-maslina/ |website=montenegrohiking.com |access-date=2026-05-16}}</ref> Sukad sa tuig 1957, ang gobyerno nagpatuman og mga balaod aron mapanalipdan ang karaan nga mga punoan sa olibo isip mga monumento sa kinaiyahan. <ref>{{cite web |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang tradisyon sa pagpananom gipasa sa mga henerasyon sa mga pamilyang Montenegrin, ilabi na sa habagatang bahin sa nasod. <ref>{{cite web |title=Characterization of the ancient Montenegrin olive variety 'Zutica' |url=https://www.scielo.br/j/babt/a/N6PL5n3X7RbqC4VSqTQmMyS/ |website=SciELO |access-date=2026-05-16}}</ref> === Mga Dapit sa Pagpananom === Ang produksyon sa olibo sentro sa rehiyon sa baybayon, partikular sa mga dapit sa Bar, Ulcinj, Budva, ug sa Boka Kotorska. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16}}</ref> Gibanabana nga 85% sa mga plantasyon sa olibo nahimutang sa mga bakilid nga yuta o sa tiilan sa mga bukid sa Orjen, Lovćen, ug Rumija. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang kadaghanan sa mga umahan sa olibo mga gagmay ug gidumala sa mga pamilya, nga adunay gidak-on gikan sa 0.2 hangtod 2 ka ektarya. <ref>{{cite web |title=Olive oil production in Montenegro presentation |url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx |website=eu.me |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang dapit sa Bar ug Ulcinj maoy naghupot sa kinadak-ang pundok sa mga punoan sa olibo sa nasod. <ref>{{cite web |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16}}</ref> === Klima === Ang mga dapit nga gitamnan og olibo sa Montenegro adunay klima nga Mediteranyo nga gihulagway sa init ug uga nga ting-init. <ref>{{cite web |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |website=Springer Professional |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang tingtugnaw niini nga rehiyon kasagaran umog ug dili kaayo tugnaw, nga paborable alang sa pagtubo sa kahoyng olibo. <ref>{{cite web |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |website=Springer Professional |access-date=2026-05-16}}</ref> Hinuon, gibanabana nga 88% sa mga mag-uuma nagsalig lamang sa ulan alang sa tubig, nga mahimong problema kung adunay hulaw sa panahon sa ting-init. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang kausaban sa klima hinay-hinay usab nga nagbalhin sa mga dapit nga mahimong tamnan og olibo paingon sa amihanang bahin sa nasod. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> === Yuta === Ang yuta sa mga rehiyon sa olibohan sa Montenegro kasagaran mabaw ug adunay ubos nga lebel sa sustansya. <ref>{{cite web |title=Pedological Characteristics of Montenegro |url=https://www.researchgate.net/publication/378794281_Pedological_Characteristics_of_Montenegro |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang labing komon nga matang sa yuta sa baybayon mao ang Terra Rossa, Litosol, ug Regosol. <ref>{{cite web |title=Pedological characteristics of Montenegro report |url=https://www.geasci.org/userfiles/Pedological%20characteristics%20of%20Montenegro.pdf |website=geasci.org |access-date=2026-05-16}}</ref> Kini nga mga yuta naporma gikan sa mga bato nga anapog (limestone) ug mga flysch sediment. <ref>{{cite web |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |website=Springer Professional |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang pagdumala sa yuta nag-atubang og mga hagit tungod sa pagkabakilid niini ug sa paspas nga pagkauga sa tubig. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> === Mga Cultivar === Ang "Žutica" mao ang labing dominante nga lokal nga matang sa olibo sa Montenegro, nga naglangkob sa 65% sa tanang punoan sa nasod. <ref>{{cite web |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16}}</ref> Kini nga matang nailhan tungod sa taas nga sulod sa lana ug sa katakos niini nga mopahiangay sa lokal nga palibot. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang uban pang lokal nga matang naglakip sa Crnica, Fran, Drobnica, ug Šarulja. <ref>{{cite web |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16}}</ref> Adunay usab mga langyaw nga matang nga gipaila sa mga bag-ong plantasyon sama sa Arbequina, Leccino, ug Coratina. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16}}</ref> === Mga Lana === Ang lana sa olibo sa Montenegro gihimo pinaagi sa pagpuga sa bunga, ug ang kadaghanan niini giproproseso sulod sa 48 ka oras human sa pag-ani. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> Kapin sa 73% sa mga mag-uuma naggamit na og modernong mekanikal nga mga sistema alang sa pagpuga sa bugnaw nga paagi (cold extraction). <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture & Forestry |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> Adunay gibanabana nga 25 ka mga aktibong galingan sa lana sa nasod, diin ang pipila naggamit pa gihapon sa tradisyonal nga mga press. <ref>{{cite web |title=Olive oil production in Montenegro presentation |url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx |website=eu.me |access-date=2026-05-16}}</ref> Ang kalidad sa lana gimonitor pinaagi sa mga pagsusi sa kemikal ug sensory sa mga laboratoryo sa University of Montenegro. <ref>{{cite web |title=Univerzitet Crne Gore Biotehnički fakultet - Savremeno Maslinarstvo |url=https://www.ucg.ac.me/stampa/ects.php?oz_del=17&sif_del=9&sif_mat=1&oz_pred=13085 |website=ucg.ac.me |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] sub8gtgr5zmrwqofomeqtf2he1dwgwj 37021086 37021085 2026-05-16T07:53:18Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021086 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa Montenegro''' usa ka karaan nga tradisyon sa agrikultura nga milungtad na og kapin sa tulo ka milenyo sa dapit sa baybayon sa Adriatiko. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |location=Bar |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16 |language=sr}}</ref> Kini nga sektor naglangkob sa gibanabana nga 450,000 ka mamunga nga mga punoan sa olibo nga gitanom sa luna nga moabot og 3,200 ka ektarya. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date= |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |location=Podgorica |publisher=Biotechnical Faculty, University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang industriya sa olibo gikonsiderar nga usa sa labing importante nga bahin sa ekonomiya ug kultura sa rehiyon sa daplin sa dagat. <ref>{{cite web |last=Jusup |first=Nedjeljko |date=2025-12-01 |title=Montenegrin Producers Push to Boost Consumption as Ancient Groves Face Threats |url=https://www.oliveoiltimes.com/business/europe/montenegrin-producers-push-to-boost-consumption-as-ancient-groves-face-threats/142658 |website=Olive Oil Times |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang kasaysayan sa olibo sa Montenegro nalambigit sa mga karaan nga sibilisasyon sa Mediteranyo nga nagpaila sa pagpananom niini sa habagatang baybayon. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |location=Podgorica |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang labing inila nga simbolo niini nga kabilin mao ang "Stara Maslina" sa lungsod sa Bar, nga giila nga usa sa labing karaan nga punoan sa olibo sa kalibutan nga adunay edad nga 2,240 ka tuig sumala sa siyentipikanhong pagsusi sa tisyu niini. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Ancient Olive Tree in Bar - Stara Maslina |url=https://montenegrohiking.com/stara-maslina/ |website=montenegrohiking.com |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sukad sa tuig 1957, ang gobyerno nagpatuman og mga balaod aron mapanalipdan ang karaan nga mga punoan sa olibo isip mga monumento sa kinaiyahan. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date=2020 |title=Morphological and microsatellite analysis of the ancient Montenegrin olive variety 'Žutica' revealed different clones |url=https://www.scielo.br/j/babt/a/N6PL5n3X7RbqC4VSqTQmMyS/ |website=SciELO |location= |publisher=Brazilian Archives of Biology and Technology |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang tradisyon sa pagpananom gipasa sa mga henerasyon, ug kaniadto ang mga batan-ong lalaki dili tugotan nga magminyo hangtod nga sila makatanom og igo nga gidaghanon sa punoan sa olibo. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |location=Bar |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16 |language=sr}}</ref> == Mga Dapit sa Pagpananom == Ang produksyon sa olibo sentro sa rehiyon sa baybayon, partikular sa mga dapit sa Bar, Ulcinj, Budva, Tivat, Kotor, ug Herceg Novi. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date= |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |location=Podgorica |publisher=Biotechnical Faculty, University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Gibanabana nga 85% sa mga plantasyon sa olibo nahimutang sa mga bakilid nga yuta o sa tiilan sa mga bukid sa Orjen, Lovćen, ug Rumija, hangtod sa 500 metros ibabaw sa dagat. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |location=Podgorica |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kadaghanan sa mga umahan sa olibo mga gagmay nga gidumala sa mga pamilya, nga adunay gidak-on gikan sa 0.2 hangtod 2 ka ektarya. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Olive oil production in Montenegro |url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx |website=eu.me |location= |publisher=Ministry of Agriculture |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Klima == Ang mga dapit nga gitamnan og olibo sa Montenegro adunay klima nga Mediteranyo nga gihulagway sa init ug uga nga ting-init ug humid nga tingtugnaw. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |website=Springer |location= |publisher=Springer |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Bisan pa niini, gibanabana nga 88% sa mga mag-uuma nagsalig lamang sa ulan alang sa tubig (rainfed agriculture), nga miresulta sa water stress panahon sa ting-init kon kanus-a dako ang panginahanglan sa punoan sa tubig. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |location=Podgorica |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kausaban sa klima gilauman nga mobalhin sa mga dapit nga mahimong tamnan og olibo paingon sa amihanang bahin ug sa mas habog nga mga dapit sa nasod. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date= |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |location=Podgorica |publisher=Biotechnical Faculty, University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang yuta sa mga rehiyon sa olibohan sa Montenegro kasagaran mabaw ug adunay ubos nga nutritional potential alang sa mga tanom. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Pedological Characteristics of Montenegro |url=https://www.geasci.org/userfiles/Pedological%20characteristics%20of%20Montenegro.pdf |website=GeaSci |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang labing komon nga matang sa yuta sa baybayon mao ang Terra Rossa, Litosol, ug Regosol nga naporma gikan sa anapog (limestone) ug flysch sediment. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |website=Springer |location= |publisher=Springer |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang pagdumala sa yuta nag-atubang og hagit tungod sa pagkabakilid ug sa kakuwang sa mekanisasyon sa pagproseso sa yuta sa mga bakilid. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |location=Podgorica |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga Cultivar == Ang "Žutica" mao ang labing dominante nga lokal nga matang sa olibo sa Montenegro, nga naglangkob sa 65% sa tanang punoan sa nasod ug moabot sa 98% sa dapit sa Bar. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |location=Bar |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16 |language=sr}}</ref> Kini nga matang nailhan tungod sa taas nga sulod sa lana (aberids nga 21.2%) ug sa maayong pagpahiangay sa lokal nga palibot. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date=2020 |title=Morphological and microsatellite analysis of the ancient Montenegrin olive variety 'Žutica' revealed different clones |url=https://www.scielo.br/j/babt/a/N6PL5n3X7RbqC4VSqTQmMyS/ |website=SciELO |location= |publisher=Brazilian Archives of Biology and Technology |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang uban pang lokal nga matang naglakip sa Crnica, Fran, Drobnica, ug Šarulja. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Studija: Život među maslinama |url=https://www.maslinaribar.org/bro%C5%A1ure/STUDIJA%20Zivot%20medju%20maslinama.pdf |website=maslinaribar.org |location=Bar |publisher=Društvo maslinara Bar |access-date=2026-05-16 |language=sr}}</ref> Adunay usab pipila ka langyaw nga matang sa mga bag-ong plantasyon sama sa Arbequina, Leccino, ug Coratina. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date= |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |location=Podgorica |publisher=Biotechnical Faculty, University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga Lana == Ang lana sa olibo gihimo pinaagi sa pagpuga sa bunga, diin ang tanang mag-uuma nagproseso sa ilang abot sulod sa 48 ka oras human sa pag-ani aron maseguro ang kalidad. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |location=Podgorica |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kapin sa 73% sa mga producer naggamit na og modernong mechanical cold extraction sa duha ka hugna nga decanter. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date= |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |location=Podgorica |publisher=Biotechnical Faculty, University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Adunay gibanabana nga 25 ka mga aktibong galingan sa lana sa nasod, diin ang mga modernong planta nagpuli na sa tradisyonal nga mga press. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Olive oil production in Montenegro |url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx |website=eu.me |location= |publisher=Ministry of Agriculture |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kalidad sa lana gimonitor sa mga laboratoryo sa Biotechnical Faculty nga adunay GS ug HPLC nga kagamitan alang sa siyentipikanhong pagsusi. <ref>{{cite web |last= |first= |date= |title=Univerzitet Crne Gore Biotehnički fakultet - Savremeno maslinarstvo |url=https://www.ucg.ac.me/stampa/ects.php?oz_del=17&sif_del=9&sif_mat=1&oz_pred=13085 |website=ucg.ac.me |location=Podgorica |publisher=Univerzitet Crne Gore |access-date=2026-05-16 |language=cnr}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] bp1j9klut06brnmaf36lb5t4adv110q 37021087 37021086 2026-05-16T07:55:21Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021087 wikitext text/x-wiki Ang '''Pagpananom og Olibo sa Montenegro''' usa ka karaan nga tradisyon sa [[agrikultura]] nga milungtad na og kapin sa tulo ka milenyo. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024-06-30 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture: Relying on tradition heading towards an innovative future |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |location=Podgorica |publisher=University of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga sektor naglangkob sa gibanabana nga 450,000 ka mamunga nga mga punoan sa olibo nga gitanom sa luna nga moabot og 3,200 ka [[ektarya]]. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date=2014 |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang industriya sa olibo gikonsiderar nga usa sa labing importante nga bahin sa ekonomiya ug kultura sa rehiyon sa daplin sa]. <ref>{{cite web |last=Jusup |first=Nedjeljko |date=2025-12-01 |title=Montenegrin Producers Push to Boost Consumption as Ancient Groves Face Threats |url=https://www.oliveoiltimes.com/business/europe/montenegrin-producers-push-to-boost-consumption-as-ancient-groves-face-threats/142658 |website=Olive Oil Times |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang kasaysayan sa olibo sa nasod nalambigit sa mga karaan nga sibilisasyon sa [[Mediteranyo]] nga nagpaila sa pagpananom niini sa baybayon sa Adriatiko. <ref>{{cite web |last=Adakalić |first=Mirjana |date=2018 |title=Morphological, Chemical and Molecular Characterization of 'Old olive' (Olea europaea L.) from Montenegro |url=https://www.scielo.br/j/babt/a/N6PL5n3X7RbqC4VSqTQmMyS/ |website=Brazilian Archives of Biology and Technology |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang labing inila nga simbolo niini nga kabilin mao ang "Stara Maslina" sa lungsod sa], nga giila nga usa sa labing karaan nga punoan sa olibo sa kalibutan nga adunay edad nga kapin sa 2,240 ka tuig. <ref>{{cite web |title=Ancient Olive Tree in Bar - Stara Maslina |url=https://montenegrohiking.com/stara-maslina/ |website=Montenegro Hiking |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sukad sa tuig 1957, ang gobyerno nagpatuman og mga balaod aron mapanalipdan ang karaan nga mga punoan sa olibo isip mga monumento sa kinaiyahan. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024-06-30 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang tradisyon sa pagpananom gipasa sa mga henerasyon sa mga pamilyang Montenegrin, ilabi na sa habagatang bahin sa nasod. == Mga Dapit sa Pagpananom == Ang produksyon sa olibo sentro sa rehiyon sa baybayon, partikular sa mga dapit sa], [[Ulcinj]],], ug sa]. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date=2014 |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Gibanabana nga 85% sa mga plantasyon sa olibo nahimutang sa mga bakilid nga yuta o sa tiilan sa mga bukid sa Orjen, Lovćen, ug Rumija. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024-06-30 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kadaghanan sa mga umahan sa olibo mga gagmay, nga adunay gidak-on gikan sa 0.2 hangtod 2 ka ektarya. <ref>{{cite web |title=Olive oil production in Montenegro presentation |url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx |publisher=Government of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang dapit sa Bar ug Ulcinj maoy naghupot sa kinadak-ang pundok sa mga punoan sa olibo sa nasod. == Klima == Ang mga dapit nga gitamnan og olibo sa Montenegro adunay [[Klima nga Mediteranyo]] nga gihulagway sa init ug uga nga ting-init. <ref>{{cite web |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |publisher=Springer Professional |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang tingtugnaw niini nga rehiyon kasagaran umog, nga paborable alang sa pagtubo sa kahoyng olibo. Hinuon, gibanabana nga 88.33% sa mga mag-uuma nagsalig lamang sa ulan alang sa tubig, nga mahimong problema sa panahon sa hulaw. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024-06-30 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kausaban sa klima gilauman nga magbalhin sa mga dapit nga mahimong tamnan og olibo paingon sa amihanang bahin ug sa mas taas nga dapit sa nasod. == Yuta == Ang yuta sa mga rehiyon sa olibohan sa Montenegro kasagaran mabaw ug adunay ubos nga lebel sa sustansya. <ref>{{cite web |last=Zivaljevic |first=R. |title=Pedological characteristics of Montenegro |url=https://www.geasci.org/userfiles/Pedological%20characteristics%20of%20Montenegro.pdf |website=GEA (Geo Eco-Eco Agro) |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang labing komon nga matang sa yuta sa baybayon mao ang], Litosol, ug Regosol. Kini nga mga yuta naporma gikan sa mga bato nga [[anapog]] (limestone) ug mga flysch sediment. <ref>{{cite web |title=The Soils of Montenegro |url=https://www.springerprofessional.de/en/the-soils-of-montenegro/51062964 |publisher=Springer Professional |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang pagdumala sa yuta nag-atubang og mga hagit tungod sa pagkabakilid niini nga makaapekto sa rehimeng tubig sa yuta. == Mga Cultivar == Ang "Žutica" mao ang labing dominante nga lokal nga matang sa olibo sa Montenegro, nga naglangkob sa 65% sa tanang punoan sa nasod ug moabot sa 98% sa dapit sa Bar. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024-06-30 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga matang nailhan tungod sa taas nga sulod sa lana (mga 21.2%) ug sa katakos niini nga mopahiangay sa lokal nga palibot. <ref>{{cite web |last=Lazović |first=Biljana |date=2014 |title=Olive growing in Montenegro – current state and perspectives |url=https://www.researchgate.net/publication/323942709_Olive_growing_in_Montenegro_-_current_state_and_perspectives |website=ResearchGate |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang uban pang lokal nga matang naglakip sa Crnica, Fran, Drobnica, ug Šarulja. Adunay usab mga langyaw nga matang nga gipaila sa mga bag-ong plantasyon sama sa Arbequina, Leccino, ug Coratina. == Mga Lana == Ang [[lana sa olibo]] sa Montenegro gihimo pinaagi sa pagpuga sa bunga, ug ang tanang mag-uuma nagproseso sa ilang mga olibo sulod sa 48 ka oras human sa pag-ani. <ref>{{cite web |last=Markoč |first=Marija |date=2024-06-30 |title=Conventional and contemporary practices in Montenegrin oliviculture |url=https://www.agricultforest.ac.me/data/20241023-3%20Markoc%20et%20al.pdf |website=Agriculture and Forestry |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kapin sa 73% sa mga produktor naggamit na og modernong mekanikal nga mga sistema alang sa pagpuga sa bugnaw nga paagi (cold extraction) gamit ang 2-phase decanters. Adunay gibanabana nga 25 ka mga aktibong galingan sa lana sa nasod. <ref>{{cite web |title=Olive oil production in Montenegro presentation |url=https://www.eu.me/download/1882/11-bilateral-screening-presentations/22456/20-olive-oil-1.pptx |publisher=Government of Montenegro |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kalidad sa lana gimonitor pinaagi sa mga pagsusi sa kemikal sa mga laboratoryo sa University of Montenegro. == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] ejczkud67qcy26pubi8cvpb7fqsorjh 0 11354295 37021091 2026-05-16T08:08:26Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021091 wikitext text/x-wiki Ang '''Pagpananom og Olibo sa Chile''' nagtumong sa pagpananom og mga kahoyng [[olibo]] ug paghimo og [[lana sa olibo]] sa nasod sa Chile.<ref>{{cite web |last=ODEPA |first= |date=2002 |title=Olivicultura chilena |url=https://www.odepa.gob.cl/publicaciones/articulos/olivicultura-chilena-2002 |website=Oficina de Estudios y Políticas Agrarias |location=Santiago |publisher=Ministerio de Agricultura |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga nasod mao ang ikaduhang labing dako nga tighimo og lana sa olibo sa [[Amerika]].<ref>{{cite web |last=Dawson |first=Daniel |date=2024-03-27 |title=In Chile, Mixed Expectations Replace High Hopes |url=https://www.oliveoiltimes.com/production/in-chile-mixed-expectations-replace-high-hopes/129836 |website=Olive Oil Times |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa pagkakaron, ang Chile adunay kapin sa 20,000 ka hektarya nga gitanoman og olibo alang sa komersyal nga katuyoan.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2024 |title=Informe Anual Mercado Nacional ChileOliva 2024 |url=https://chileoliva.cl/wp-content/uploads/2025/Informe_Anual_Mercado_Nacional_ChileOliva_2024.pdf |website=ChileOliva |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga [[Espanya|Katsila]] nagdala sa unang mga olibo sa Chile kaniadtong ika-16 nga siglo ngadto sa mga walog sa Azapa ug Huasco.<ref>{{cite web |last=Slow Food |first= |date=2016 |title=Oliva di Azapa |url=https://www.fondazioneslowfood.com/it/arca-del-gusto-slow-food/oliva-di-azapa/ |website=Fondazione Slow Food per la Biodiversità Onlus |location=Italy |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang magbabalak nga si [[Garcilaso de la Vega]] naghisgot kaniadtong 1609 nga ang mga olibo giisip nga usa ka mahal nga pagkaon sa maong panahon.<ref>{{cite web |last=Slow Food |first= |date=2016 |title=Oliva di Azapa |url=https://www.fondazioneslowfood.com/it/arca-del-gusto-slow-food/oliva-di-azapa/ |website=Fondazione Slow Food per la Biodiversità Onlus |location=Italy |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Adunay usab mga rekord sa mga kahoyng olibo sa mga misyon sa [[Hesuita]] sa "Santo Tomas de Colhue" sa rehiyon sa] kaniadtong 1695.<ref>{{cite web |last=INIA |first= |date=2024 |title=Olivicultura en La Araucanía: estudio del cultivo ug producción de aceite de oliva |url=https://repositorio.uchile.cl/bitstream/handle/2250/205235/Olivicultura-en-La-Araucania.pdf |website=Repositorio Universidad de Chile |location=Santiago |publisher=Instituto de Investigaciones Agropecuarias |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang modernong industriya sa lana sa olibo sa Chile nagsugod og kusog nga paglambo sukad kaniadtong 1995 pinaagi sa pag-adoptar og bag-ong mga teknolohiya sa pagproseso.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2022 |title=Chilean Olive Oil Industry |url=https://www.youtube.com/watch?v=Nw-wSdiU08Q |website=YouTube |location= |publisher=ChileOliva |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga dapit sa olivikultura == Ang pagpananom og olibo sa nasod nagsugod gikan sa rehiyon sa] sa amihanan hangtod sa rehiyon sa La Araucanía sa habagatan.<ref>{{cite web |last=ODEPA |first= |date=2024 |title=Producción de olivos en Chile |url=https://bibliotecadigital.odepa.gob.cl/bitstreams/d299b7e4-e932-4cc3-ac42-aca9ded067c5/download |website=Oficina de Estudios y Políticas Agrarias |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang sentral nga dapit sa Chile, ilabina ang mga rehiyon sa],], ug], naglangkob sa 71 porsiyento sa tibuok gitanoman nga dapit sa nasod.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2024 |title=Informe Anual Mercado Nacional ChileOliva 2024 |url=https://chileoliva.cl/wp-content/uploads/2025/Informe_Anual_Mercado_Nacional_ChileOliva_2024.pdf |website=ChileOliva |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang rehiyon sa] mao usab ang usa ka importante nga dapit nga naglangkob sa 16 porsiyento sa produksiyon.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2024 |title=Informe Anual Mercado Nacional ChileOliva 2024 |url=https://chileoliva.cl/wp-content/uploads/2025/Informe_Anual_Mercado_Nacional_ChileOliva_2024.pdf |website=ChileOliva |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang Walog sa] nakadawat og opisyal nga] alang sa iyang lana sa olibo kaniadtong 2020.<ref>{{cite web |last=INAPI |first= |date= |title=Aceite de Oliva del Valle del Huasco Denominación de Origen |url=https://aceitesdo.cl/nuestra-historia/ |website=Aceites DO |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Klima == Ang mga olibo sa Chile kasagarang gitanom sa mga dapit nga adunay [[klima nga Mediteraneo]] nga gihulagway pinaagi sa init ug uga nga ting-init ug malumo nga tingtugnaw.<ref>{{cite web |last=Ramírez Orellana |first=Katherine |date=2010 |title=Estudio exploratorio de determinación de vigor en olivos |url=https://repositorio.uchile.cl/bitstream/2250/101881/4/ramirez_k.pdf |website=Repositorio Universidad de Chile |location=Santiago |publisher=Facultad de Ciencias Agronómicas |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga kahoyng olibo gikinahanglan nga makatigum og mga takna sa katugnaw panahon sa tingtugnaw aron masiguro ang maayong pagpamulak.<ref>{{cite web |last=Vilab |first= |date= |title=Clima y Olivos |url=https://www.vilab.cl/c/clima-olivos |website=Vilab |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang temperatura tali sa 10 ug 30 [[Celsius]] mao ang labing maayo alang sa pagtubo sa tanom.<ref>{{cite web |last=Vilab |first= |date= |title=Clima y Olivos |url=https://www.vilab.cl/c/clima-olivos |website=Vilab |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa amihanang bahin sa nasod, sama sa Walog sa Azapa, ang klima kay disyerto apan kasarangan tungod sa impluwensya sa kadagatan.<ref>{{cite web |last=Sepúlveda Chavera |first=Germán |date=2016 |title=Estudio técnico Aceituna de Azapa |url=https://gorearicayparinacota.gov.cl/Transparencia20285/archiv_PDF/P58_ET.pdf |website=Gobierno Regional de Arica y Parinacota |location=Arica |publisher=Universidad de Tarapacá |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang olibo makalahutay sa lain-laing klase sa yuta, apan mas maayo ang pagtubo niini sa mga yuta nga balason-lapok o lapok-balason.<ref>{{cite web |last=Vilab |first= |date= |title=Clima y Olivos |url=https://www.vilab.cl/c/clima-olivos |website=Vilab |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang yuta kinahanglan nga adunay giladmon nga labing menos 80 sentimetro alang sa husto nga paglambo sa mga gamot.<ref>{{cite web |last=Vilab |first= |date= |title=Clima y Olivos |url=https://www.vilab.cl/c/clima-olivos |website=Vilab |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang tanom nailhan usab nga adunay taas nga tolerance sa parat nga yuta, nga komon sa sentral nga dapit sa Chile.<ref>{{cite web |last=Vilab |first= |date= |title=Clima y Olivos |url=https://www.vilab.cl/c/clima-olivos |website=Vilab |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang yuta sa Walog sa Azapa gihulagway pinaagi sa mga sapaw sa materyal nga edahiko nga adunay taas nga lebel sa sodium ug chloride.<ref>{{cite web |last=Sepúlveda Chavera |first=Germán |date= |title=Libro Aceitunas de Azapa |url=http://sb.uta.cl/libros/39298%20Libro_Aceitunas%20de%20Azapa.pdf |website=Universidad de Tarapacá |location=Arica |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga cultivar == Ang [[Arbequina]] mao ang labing dominante nga [[cultivar]] sa Chile nga naglangkob sa 61 porsiyento sa gitanoman nga dapit.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2024 |title=Informe Anual Mercado Nacional ChileOliva 2024 |url=https://chileoliva.cl/wp-content/uploads/2025/Informe_Anual_Mercado_Nacional_ChileOliva_2024.pdf |website=ChileOliva |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang [[Arbosana]] mao ang ikaduha nga labing gitanom nga barayti nga adunay 23 porsiyento nga bahin tungod sa kaangayan niini sa super-intensive nga sistema.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2024 |title=Informe Anual Mercado Nacional ChileOliva 2024 |url=https://chileoliva.cl/wp-content/uploads/2025/Informe_Anual_Mercado_Nacional_ChileOliva_2024.pdf |website=ChileOliva |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang uban pang mga cultivar nga gikan sa [[Italya]] ug Espanya naglakip sa [[Frantoio]], [[Leccino]], [[Coratina]], ug [[Picual]].<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date=2024 |title=Informe Anual Mercado Nacional ChileOliva 2024 |url=https://chileoliva.cl/wp-content/uploads/2025/Informe_Anual_Mercado_Nacional_ChileOliva_2024.pdf |website=ChileOliva |location=Santiago |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang cultivar nga Azapa mao ang tradisyonal nga barayti nga gigamit alang sa mga olibo sa lamesa sa amihanang Chile.<ref>{{cite web |last=Slow Food |first= |date=2016 |title=Oliva di Azapa |url=https://www.fondazioneslowfood.com/it/arca-del-gusto-slow-food/oliva-di-azapa/ |website=Fondazione Slow Food per la Biodiversità Onlus |location=Italy |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga lana == Hapit 90 porsiyento sa lana sa olibo nga gihimo sa Chile kay sakop sa kategorya nga [[Lana sa olibo#Lana sa olibo nga extra virgin|Extra Virgin]].<ref>{{cite web |last=Mora González |first= |date=2022 |title=International competitiveness of olive oil: Spain and Chile |url=https://brill.com/view/journals/ifam/27/1/article-p56_4.xml |website=Brill |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga lana sa Chile nailhan tungod sa ilang lab-as nga kahumot, berdeng prutas, ug balanse nga lami.<ref>{{cite web |last=ChileOliva |first= |date= |title=Origin Chile |url=https://chileoliva.cl/origen-chile/ |website=ChileOliva |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga pagtuon nagpakita nga ang lana sa olibo gikan sa habagatang Chile adunay taas nga lebel sa [[oleic acid]] ug [[polyphenols]] tungod sa mga pag-usab-usab sa temperatura.<ref>{{cite web |last=Araniti |first=F. |date=2015 |title=Influence of agroclimatic parameters on phenolic compounds of Chilean olive oils |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25655098/ |website=PubMed |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kalidad sa lana sa Chile giila usab pinaagi sa mga awards sa mga internasyonal nga kompetisyon sama sa Sol d'Oro.<ref>{{cite web |last=Geisha Gourmet |first= |date= |title=Cile, Slovenia, Campania: ecco i migliori oli secondo Sol d’Oro |url=https://geishagourmet.com/cile-slovenia-campania-ecco-i-migliori-oli-secondo-sol-dor/ |website=Geisha Gourmet |location= |publisher= |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 5fiew8gqwz2bmyco6a3n4y9f6sh92a3 828 11354296 37021092 2026-05-16T08:08:32Z DinkaLWP 142109 Created page with "return { name = 'Democratic Republic of the Congo', top = 6, bottom = -14, left = 11, right = 32, image = 'Democratic Republic of the Congo adm location map.svg', image1 = 'Democratic Republic of the Congo relief location map.jpg' }" 37021092 Scribunto text/plain return { name = 'Democratic Republic of the Congo', top = 6, bottom = -14, left = 11, right = 32, image = 'Democratic Republic of the Congo adm location map.svg', image1 = 'Democratic Republic of the Congo relief location map.jpg' } 9iftiq3ptnv8hqmxdk815mippedxvwt 0 11354297 37021093 2026-05-16T08:25:08Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021093 wikitext text/x-wiki Ang '''Pagpananom og Olibo sa Argentina''' mao ang usa sa labing importante nga sektor sa agrikultura sa [[Amerika]].<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga nasod nahimutang sa ikawalo nga dapit sa produksyon sa [[olibo]] alang sa lamesa ug sa ikanapulo nga dapit sa produksyon sa [[lana sa olibo]] sa tibuok kalibotan.<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang Argentina mao usab ang panguna nga tiggama ug tigtuod (exporter) sa mga produkto sa olibo sa rehiyon sa [[Latin Amerika]].<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2018 |title=IOC welcomed by Argentina, the southernmost producer of olive oil |url=https://www.internationaloliveoil.org/1117-ioc-welcomed-by-argentina-the-southernmost-producer-of-olive-oil/ |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang sektor naggama og trabaho alang sa gibana-bana nga 45,000 ka mga tawo, lakip ang mga seasonal nga trabahante panahon sa ting-ani.<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang pagpananom og olibo sa Argentina nagsugod sa panahon sa kolonisasyon sa mga [[Espanya|Katsila]] sa rehiyon sa [[Arauco]], sa probinsya sa].<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa katapusan sa ika-19 nga siglo, ang pag-abot sa mga imigrante gikan sa [[Italya]] ug [[Espanya]] nagpadako sa panginahanglan alang sa lana ug olibo sa lokal nga merkado.<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Niadtong dekada 1990, ang industriya nakaagi og dako nga pagbag-o pinaagi sa balaod nga Ley 22.021, nga naghatag og mga insentibo sa buhis alang sa mga bag-ong plantasyon.<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Tungod niini, ang dapit nga gitamnan og olibo misaka gikan sa 29,600 ka ektarya niadtong sayo sa 1990 ngadto sa 100,000 ka ektarya niadtong 2010.<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa bag-ong mga tuig, ang pipila ka mga dapit gihunong o gihimo nga laing matang sa tanom tungod sa mga isyu sa klima ug ganansya.<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> == Mga dapit sa produksyon == Ang produksyon sa olibo sa nasod nasentro sa upat ka panguna nga mga probinsya: La Rioja,], [[Catamarca (probinsya sa Argentina)|Catamarca]], ug [[Mendoza (probinsya sa Argentina)|Mendoza]].<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang La Rioja adunay kinadak-ang dapit nga adunay 26,000 ka ektarya, diin ang 54% niini gigamit alang sa paghimo og lana.<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang San Juan adunay 15,000 ka ektarya ug ang 90% sa ani niini moadto sa industriya sa lana.<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang Catamarca nagdumala sa 13,000 ka ektarya ug giila nga usa sa mga nag-unang tiggama og olibo alang sa lana sa nasod.<ref>{{cite web |last=Gobierno de Catamarca |title=Producción Olivícola |url=https://atlas.catamarca.gob.ar/poli/ |website=atlas.catamarca.gob.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang Mendoza nailhan sa iyang de-kalidad nga lana ug sa iyang ruta sa turismo sa olibo.<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Adunay usab mga bag-ong dapit sa produksyon sa] ug sa rehiyon sa [[Patagonia]].<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Klima == Ang mga rehiyon sa produksyon sa Argentina nahimutang sa mga uga ug semi-uga nga mga dapit sa kasadpan.<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga mga dapit adunay ubos nga ulan, kasagaran dili moabot sa 200 mm matag tuig, nga naghimo sa [[irigasyon]] nga kinahanglanon.<ref>{{cite web |last=Consejo Federal de Inversiones |date=2019 |title=Manual de protocolos de manejo de plagas y patologías del olivo |url=http://biblioteca.cfi.org.ar/wp-content/uploads/sites/2/2019/10/informe-final-20190801.pdf |website=biblioteca.cfi.org.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang evapotranspiration sa mga lugar sama sa [[Chilecito]] moabot sa 6.12 mm matag adlaw sa panahon sa ting-init.<ref>{{cite web |last=Consejo Federal de Inversiones |date=2019 |title=Manual de protocolos de manejo de plagas y patologías del olivo |url=http://biblioteca.cfi.org.ar/wp-content/uploads/sites/2/2019/10/informe-final-20190801.pdf |website=biblioteca.cfi.org.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Adunay mga risgo sa frost sa Mendoza nga makaapekto sa pipila ka barayti.<ref>{{cite web |last=INTA |date=2022 |title=Colección de Olivos en Mendoza |url=https://repositorio.inta.gob.ar/xmlui/bitstream/handle/20.500.12123/11994/INTA_CRMendoza-SanJuan_EEAJunin_Banco_AP_Coleccion_de_olivos_en_mendoza_inta.pdf?sequence=1&isAllowed=y |website=repositorio.inta.gob.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> == Yuta == Ang yuta sa mga rehiyon sa olibo sa Argentina kasagaran uga ug nagkinahanglan og artipisyal nga mga sistema sa irigasyon.<ref>{{cite web |last=Consejo Federal de Inversiones |date=2022 |title=Estrategias Logísticas: Cuyo Olivo |url=https://cfi.org.ar/assets/docs/estrategias_logisticas/CUY-Olivo-CFI.pdf |website=cfi.org.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang tradisyonal nga mga plantasyon naggamit sa baha (inundation) nga paagi sa pagbisibis sa mga yuta sa Catamarca.<ref>{{cite web |last=Gobierno de Catamarca |title=Producción Olivícola |url=https://atlas.catamarca.gob.ar/poli/ |website=atlas.catamarca.gob.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang mga moderno nga plantasyon naggamit sa drip irrigation aron mahimong episyente ang paggamit sa tubig sa uga nga yuta.<ref>{{cite web |last=Consejo Federal de Inversiones |date=2019 |title=Manual de protocolos de manejo de plagas y patologías del olivo |url=http://biblioteca.cfi.org.ar/wp-content/uploads/sites/2/2019/10/informe-final-20190801.pdf |website=biblioteca.cfi.org.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> == Mga kultibar == Ang [[Arauco (olibo)|Arauco]] mao ang labing importante nga kultibar sa Argentina ug giila kini nga bugtong lumad (autochthonous) nga barayti sa nasod.<ref>{{cite web |last=García-Cascales |first=M. S. |date=2024 |title=Strategic Pathways for the Olive Oil Chain in Argentina |url=https://www.scielo.org.ar/pdf/refca/v57n2/1853-8665-refca-57-02-87.pdf |website=scielo.org.ar |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga barayti gigamit alang sa lamesa ug alang sa paghimo og lana.<ref>{{cite web |last=INTA |date=2022 |title=Colección de Olivos en Mendoza |url=https://repositorio.inta.gob.ar/xmlui/bitstream/handle/20.500.12123/11994/INTA_CRMendoza-SanJuan_EEAJunin_Banco_AP_Coleccion_de_olivos_en_mendoza_inta.pdf?sequence=1&isAllowed=y |website=repositorio.inta.gob.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang uban pang mga barayti nga gitanom mao ang [[Arbequina]], [[Coratina]], ug [[Frantoio]].<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang Arbequina mao ang nag-una nga barayti sa mga moderno nga super-intensive nga plantasyon tungod sa kasayon sa pag-ani gamit ang makina.<ref>{{cite web |last=Gobierno de Catamarca |title=Producción Olivícola |url=https://atlas.catamarca.gob.ar/poli/ |website=atlas.catamarca.gob.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> == Mga lana == Ang Argentina naggama og taas nga kalidad nga mga lana, diin ang 96% sa mga gi-eksport mao ang mga Virgin ug Extra Virgin Olive Oil.<ref>{{cite web |last=International Olive Council |date=2012 |title=Argentina Olive Sector Profile |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/11/ENGLISH_POLICY_ARGENTINA-2012_OK.pdf |website=internationaloliveoil.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang lana gikan sa barayti nga Arauco adunay talagsaon nga lami sa kamatis ug taas nga sulod sa polifenoles.<ref>{{cite web |last=INTA |date=2022 |title=Colección de Olivos en Mendoza |url=https://repositorio.inta.gob.ar/xmlui/bitstream/handle/20.500.12123/11994/INTA_CRMendoza-SanJuan_EEAJunin_Banco_AP_Coleccion_de_olivos_en_mendoza_inta.pdf?sequence=1&isAllowed=y |website=repositorio.inta.gob.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Niadtong 2024, ang nasod nakakuha og 186 ka mga awards sa "EVOO World Ranking", nga nagbutang sa Argentina sa ikawalo nga dapit sa tibuok kalibotan.<ref>{{cite web |last=Federación Olivícola Argentina |date=2025 |title=Informe Olivicola 2024 |url=https://federacionolivicolaargentina.com.ar/wp-content/uploads/2025/12/Informe-Olivicola-2024.pdf |website=federacionolivicolaargentina.com.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> Ang konsumo sa lana sa olibo sa lokal nga populasyon nagpabilin nga ubos, mga 160 gramo matag tawo matag tuig.<ref>{{cite web |last=Consejo Federal de Inversiones |date=2022 |title=Estrategias Logísticas: Cuyo Olivo |url=https://cfi.org.ar/assets/docs/estrategias_logisticas/CUY-Olivo-CFI.pdf |website=cfi.org.ar |access-date=2026-05-16 |language=es}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] m69xd6hjnnxyt7apg148b0agw4d7knk 0 11354298 37021094 2026-05-16T09:12:14Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021094 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa [[Cipro]]''' usa ka mahinungdanong buluhaton sa [[agrikultura]] nga adunay lawom nga gamot sa kasaysayan sa isla.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |publisher=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa pagkakaron, ang mga tamnanan sa olibo naglangkob sa kapin sa 13,000 ka hektarya nga adunay kapin sa tulo ka milyon ka mga punoan.<ref>{{cite web |title=Cyprus - Statistics |url=https://www.thegardenofpeace.org/thegarden/cyprus-statistics/ |website=The Garden of Peace |publisher=The Garden of Peace Cultural Association |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Bisan tuod ang bahin sa agrikultura sa tibuok nga kita sa nasod (]) miubos ngadto sa 2.3% sa miaging katuigan, ang [[lana sa olibo]] nagpabilin nga usa ka estratehikong produkto alang sa lokal nga ekonomiya ug komunidad.<ref>{{cite web |title=National Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Cyprus |url=https://www.fao.org/4/i1500e/Cyprus.pdf |website=fao.org |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang sektor naggamit sa gibanabana nga 8.2% sa kinatibuk-ang trabahante sa isla.<ref>{{cite web |title=National Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Cyprus |url=https://www.fao.org/4/i1500e/Cyprus.pdf |website=fao.org |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga ebidensya sa [[arkeolohiya]] nagpakita nga ang olibo naa na sa Cipro sukad pa sa ika-6 nga milenyo a.K. sa panahon sa [[Neolitiko]].<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang sistematikong paghimo og lana nagsugod sa ika-2 nga milenyo a.K., diin ang mga karaan nga [[galingan]] gikan sa ika-13 nga siglo a.K. nakaplagan sa mga balay ug mga templo.<ref>{{cite web |title=Olive Oil Trading in Ancient Times |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/en/sylloges/trofima/olive-oil-trading-ancient-times |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa karaan nga panahon, gihulagway ni] ang isla isip ''evelaios'' tungod sa kadaghan sa mga olibo nga naghimo og lana nga daling hilisun.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Atol sa pagmando sa mga] tali sa 1489 ug 1571, ang mga kahoy sa olibo kaylap na sa tibuok isla, bisan tuod daghan niini ang nagpabiling ihalas.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang produksyon nagpadayon gamit ang tradisyonal nga mga pamaagi hangtod sa tunga-tunga sa ika-20 nga siglo.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga dapit sa pagpananom og olibo == Ang pagpananom og olibo makit-an sa tanang unom ka] sa isla:],],],],], ug].<ref>{{cite web |title=Cipro |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Cipro |website=it.wikipedia.org |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Ang kadaghanan sa mga tamnanan nahimutang sa patag nga bahin sa [[Messaria]] ug sa mga dapit duol sa dagat.<ref>{{cite web |title=National Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Cyprus |url=https://www.fao.org/4/i1500e/Cyprus.pdf |website=fao.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga bakilid sa kabukiran sa] adunay mga karaan nga punoan nga giprotektahan isip mga monumentong kahoy.<ref>{{cite web |last=Kandylis |first=P. |date=2017-11-08 |title=Genetic rareness of centennial olive trees in Cyprus |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5675381/ |website=NCBI |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa bag-ohay nga katuigan, adunay pagbalhin sa produksyon ngadto sa mga dapit diin mahimo ang kontroladong [[irigasyon]].<ref>{{cite web |title=The Olive Production in Northern Cyprus |url=https://ishs.org/ishs-article/924_59 |website=ishs.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Klima == Ang [[klima]] sa Cipro kay [[clima mediterraneo|mediteranyo]] nga adunay init ug uga nga ting-init ug bugnaw nga tingtugnaw.<ref>{{cite web |title=Cipro |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Cipro |website=it.wikipedia.org |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Kini nga mga kondisyon paborable alang sa olibo, usa ka tanom nga daling maka-adjust sa kakuwang sa tubig.<ref>{{cite web |last=Zachariadis |first=T. |date=2020-06-01 |title=Climate Change Impacts on Agriculture in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/608 |website=MDPI |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Bisan pa, ang isla giisip nga dali rang maapektuhan sa [[pagbag-o sa klima]], diin ang mga pagbanabana nagpakita og pagkunhod sa ulan sa ting-init hangtod sa 50%.<ref>{{cite web |last=Zachariadis |first=T. |date=2020-06-01 |title=Climate Change Impacts on Agriculture in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/608 |website=MDPI |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang grabeng kainit mahimong hinungdan sa [[stress idrico|stress sa tubig]] ug makaapekto sa pagkahamtong sa bunga.<ref>{{cite web |last=Zachariadis |first=T. |date=2020-06-01 |title=Climate Change Impacts on Agriculture in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/608 |website=MDPI |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang mga yuta sa olibohan sa Cipro kasagaran [[calcare|anapogon]], kabos sa sustansya, ug batoon.<ref>{{cite web |title=Sustainable Management of Olive Cultivation |url=https://www.intechopen.com/chapters/1206905 |website=IntechOpen |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga matang sa yuta naglakip sa [[Leptosol]] sa mga bukid ug [[Cambisol]] sa mga patag.<ref>{{cite web |title=Relazione Suolo-Vegetazione |url=https://pascolando.crea.gov.it/images/Documenti/schede_informative-suolo-vegetazione.pdf |website=crea.gov.it |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Ang grano sa yuta kasagaran gikan sa loamy-clayey hangtod sa loamy-silty.<ref>{{cite web |last=Famiani |first=F. |title=Progettazione e Impianto dell'Oliveto |url=https://www.accademiaolivoeolio.com/img2/file/famiani-f-et-al-progettazione-e-impianto_201804161125928_8q7inekroi7lxq1et4uxzbbss.pdf |website=accademiaolivoeolio.com |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Sa pipila ka mga dapit sa baybayon, ang yuta daling maasin tungod sa pagsulod sa tubig dagat sa mga underground [[aquifer]].<ref>{{cite web |title=Agricultural Water Vulnerability in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/648 |website=mdpi.com |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang nag-unang lokal nga matang sa olibo mao ang "Ladoelia" o "Kypriaki", nga gigamit alang sa lana ug ingon man alang sa pagkaon.<ref>{{cite web |title=Sustainable Management of Olive Cultivation |url=https://www.intechopen.com/chapters/1206905 |website=IntechOpen |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga matang nailhan tungod sa pagka-lig-on niini batok sa [[hulaw]] ug sa parat nga tubig.<ref>{{cite web |title=The Olive Production in Northern Cyprus |url=https://ishs.org/ishs-article/924_59 |website=ishs.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Gidugangan usab kini og mga langyaw nga matang sama sa [[Koroneiki]], [[Picual]], ug [[Kalamon]] aron mapalambo ang komersyal nga produksyon.<ref>{{cite web |title=Sustainable Management of Olive Cultivation |url=https://www.intechopen.com/chapters/1206905 |website=IntechOpen |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa amihanang bahin sa isla, ang matang nga [[Gemlik]] gikan sa] kay komon usab.<ref>{{cite web |title=The Olive Production in Northern Cyprus |url=https://ishs.org/ishs-article/924_59 |website=ishs.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga lana sa olibo == Ang produksyon sa lana sa olibo sa Cipro moabot sa aberids nga 5,220 ka tonelada kada tuig, samtang ang konsumo moabot sa mga 6,130 ka tonelada.<ref>{{cite web |title=Cyprus - Statistics |url=https://www.thegardenofpeace.org/thegarden/cyprus-statistics/ |website=The Garden of Peace |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang lana nga *extra virgin* sa Cipro adunay kinaiya nga bulawanon nga kolor ug talagsaon nga kahumot.<ref>{{cite web |title=Cyprus - Statistics |url=https://www.thegardenofpeace.org/thegarden/cyprus-statistics/ |website=The Garden of Peace |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang konsumo sa lana sa olibo matag tawo sa isla giisip nga usa sa labing taas sa tibuok kalibutan, nga moabot sa 3.8 kg matag tawo.<ref>{{cite web |title=Per capita olive oil consumption |url=https://www.internationaloliveoil.org/olive-sector-statistics-march-2025/ |website=International Olive Council |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Usa ka bahin sa produksyon gipadala sa gawas ngadto sa [[Italya]] aron isagol sa ubang mga lana.<ref>{{cite web |last=Netien |first=Nicolas |date=2026-01-25 |title=Cyprus olive oil losing out to patchy EU regulations |url=https://cyprus-mail.com/2026/01/25/cyprus-olive-oil-losing-out-to-patchy-eu-regulations |website=Cyprus Mail |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 39j5g5r5pgbu2cioykcmgj209tgxpvi 37021096 37021094 2026-05-16T09:15:10Z ~2026-29434-92 143279 bag-ong panid 37021096 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpananom og olibo sa [[Cipro]]''' usa ka mahinungdanong buluhaton sa [[agrikultura]] nga adunay karaan nga gamot sa kasaysayan sa isla.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |publisher=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga tamnanan sa olibo sa pagkakaron naglangkob sa 13,000 ka hektarya nga adunay kapin sa tulo ka milyon ka mga punoan.<ref>{{cite web |title=Cyprus - Statistics |url=https://www.thegardenofpeace.org/thegarden/cyprus-statistics/ |website=The Garden of Peace |publisher=The Garden of Peace Cultural Association |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Bisan tuod ang bahin sa agrikultura sa] sa nasod miubos ngadto sa 2.3%, ang [[lana sa olibo]] nagpabilin nga usa ka estratehikong produkto.<ref>{{cite web |title=National Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Cyprus |url=https://www.fao.org/4/i1500e/Cyprus.pdf |website=fao.org |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang sektor naggamit sa gibanabana nga 8.2% sa kinatibuk-ang trabahante sa isla.<ref>{{cite web |title=National Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Cyprus |url=https://www.fao.org/4/i1500e/Cyprus.pdf |website=fao.org |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga ebidensya sa [[arkeolohiya]] nagpakita nga ang olibo naa na sa Cipro sukad pa sa ika-6 nga milenyo a.K. sa panahon sa [[Neolitiko]].<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Nagsugod ang sistematikong paghimo og lana sa ika-2 nga milenyo a.K., diin ang mga karaan nga galingan gikan sa ika-13 nga siglo a.K. nakaplagan sa mga templo ug balay.<ref>{{cite web |title=Olive Oil Trading in Ancient Times |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/en/sylloges/trofima/olive-oil-trading-ancient-times |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Gihulagway ni] ang isla isip ''evelaios'' tungod sa kadaghan sa olibo nga naghimo og lana nga daling hilisun.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Atol sa pagmando sa mga] tali sa 1489 ug 1571, ang mga kahoy sa olibo kaylap na sa tibuok isla apan kasagaran niini nagpabiling ihalas.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang produksyon nagpadayon gamit ang tradisyonal nga mga pamaagi hangtod sa tunga-tunga sa ika-20 nga siglo.<ref>{{cite web |last=Egoumenidou |first=Euphrosyne |date=2025-02-01 |title=The Olive Tree |url=https://www.cyprusfoodmuseum.com/sites/default/files/2025-02/OliveTree_egoumenidou.pdf |website=Cyprus Food Museum |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga dapit sa pagpananom og olibo == Ang pagpananom og olibo makit-an sa tanang unom ka [[distretto|distrito]] sa isla: [[Nicosia]], [[Famagosta]], [[Larnaca]], [[Limassol]], [[Pafo]], ug [[Kyrenia]].<ref>{{cite web |title=Cipro |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Cipro |website=it.wikipedia.org |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Ang kadaghanan sa mga tamnanan nahimutang sa patag nga bahin sa [[Messaria]] ug sa mga dapit sa baybayon.<ref>{{cite web |title=National Report on the State of Plant Genetic Resources for Food and Agriculture: Cyprus |url=https://www.fao.org/4/i1500e/Cyprus.pdf |website=fao.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang kabukiran sa] adunay mga karaan nga punoan nga giprotektahan isip mga monumentong kahoy.<ref>{{cite web |title=Genetic rareness of centennial olive trees in Cyprus |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5675381/ |website=NCBI |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa bag-ohay nga katuigan, adunay pagbalhin sa produksyon ngadto sa mga dapit diin mahimo ang kontroladong [[irigasyon]].<ref>{{cite web |title=The Olive Production in Northern Cyprus |url=https://ishs.org/ishs-article/924_59 |website=ishs.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Klima == Ang klima sa Cipro kay [[clima mediterraneo|mediteranyo]] nga adunay init ug uga nga ting-init ug bugnaw nga tingtugnaw.<ref>{{cite web |title=Cipro |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Cipro |website=it.wikipedia.org |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Kini nga mga kondisyon paborable alang sa olibo, usa ka tanom nga daling maka-adjust sa kakuwang sa tubig.<ref>{{cite web |title=Climate Change Impacts on Agriculture in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/608 |website=mdpi.com |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Bisan pa, ang isla giisip nga dali rang maapektuhan sa [[cambiamento climatico|pagbag-o sa klima]], diin ang ulan sa ting-init mahimong mokunhod hangtod sa 50%.<ref>{{cite web |title=Climate Change Impacts on Agriculture in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/608 |website=mdpi.com |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang grabeng kainit mahimong hinungdan sa [[stress idrico|stress sa tubig]] ug makaapekto sa pagkahamtong sa bunga.<ref>{{cite web |title=Climate Change Impacts on Agriculture in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/608 |website=mdpi.com |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang mga yuta sa olibohan sa Cipro kasagaran [[calcare|anapogon]], kabos sa sustansya, ug batoon.<ref>{{cite web |title=Sustainable Management of Olive Cultivation |url=https://www.intechopen.com/chapters/1206905 |website=IntechOpen |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang mga matang sa yuta naglakip sa [[Leptosol]] sa mga bukid ug [[Cambisol]] sa mga patag.<ref>{{cite web |title=Relazione Suolo-Vegetazione |url=https://pascolando.crea.gov.it/images/Documenti/schede_informative-suolo-vegetazione.pdf |website=crea.gov.it |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Ang grano sa yuta kasagaran gikan sa loamy-clayey hangtod sa loamy-silty.<ref>{{cite web |title=Progettazione e Impianto dell'Oliveto |url=https://www.accademiaolivoeolio.com/img2/file/famiani-f-et-al-progettazione-e-impianto_201804161125928_8q7inekroi7lxq1et4uxzbbss.pdf |website=accademiaolivoeolio.com |access-date=2026-05-16 |language=it}}</ref> Sa pipila ka mga dapit sa baybayon, ang yuta daling maasin tungod sa pagsulod sa tubig dagat sa mga underground [[aquifer]].<ref>{{cite web |title=Agricultural Water Vulnerability in Cyprus |url=https://www.mdpi.com/2073-4433/11/6/648 |website=mdpi.com |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga matang sa olibo == Ang nag-unang lokal nga matang sa olibo mao ang "Ladoelia" o "Kypriaki", nga gigamit alang sa lana ug alang sa pagkaon.<ref>{{cite web |title=Sustainable Management of Olive Cultivation |url=https://www.intechopen.com/chapters/1206905 |website=IntechOpen |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Kini nga matang nailhan tungod sa pagka-lig-on niini batok sa [[siccità|hulaw]] ug sa parat nga tubig.<ref>{{cite web |title=The Olive Production in Northern Cyprus |url=https://ishs.org/ishs-article/924_59 |website=ishs.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Gidugangan usab kini og mga langyaw nga matang sama sa [[Koroneiki]] ug [[Picual]] aron mapalambo ang komersyal nga produksyon.<ref>{{cite web |title=Sustainable Management of Olive Cultivation |url=https://www.intechopen.com/chapters/1206905 |website=IntechOpen |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Sa amihanang bahin sa isla, ang matang nga [[Gemlik]] gikan sa Turkey kay komon usab.<ref>{{cite web |title=The Olive Production in Northern Cyprus |url=https://ishs.org/ishs-article/924_59 |website=ishs.org |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Mga lana sa olibo == Ang produksyon sa lana sa olibo sa Cipro moabot sa aberids nga 5,220 ka tonelada kada tuig, samtang ang konsumo moabot sa mga 6,130 ka tonelada.<ref>{{cite web |title=Cyprus - Statistics |url=https://www.thegardenofpeace.org/thegarden/cyprus-statistics/ |website=The Garden of Peace |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Ang konsumo sa lana sa olibo matag tawo sa isla giisip nga usa sa labing taas sa tibuok kalibutan, nga moabot sa 3.8 kg matag tawo.<ref>{{cite web |title=Per capita olive oil consumption |url=https://www.internationaloliveoil.org/olive-sector-statistics-march-2025/ |website=International Olive Council |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Bisan pa niana, ang dako nga bahin sa produksyon gipadala sa gawas ngadto sa [[Italya]].<ref>{{cite web |last=Netien |first=Nicolas |date=2026-01-25 |title=Cyprus olive oil losing out to patchy EU regulations |url=https://cyprus-mail.com/2026/01/25/cyprus-olive-oil-losing-out-to-patchy-eu-regulations |website=Cyprus Mail |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> Permangono gihapon ang mga hagit bahin sa [[tracciabilità]] sa produksyon alang sa gagmay nga mga mag-uuma.<ref>{{cite web |title=EU auditors cite weaknesses in olive oil quality controls |url=https://www.kiprinform.com/en/cyprus_news/eu-auditors-cite-weaknesses-in-olive-oil-quality-controls-affecting-cyprus-and-other-producers/ |website=Cyprus Inform |access-date=2026-05-16 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 13a4le6fqr5efxpehlw0g1q4sgb3al5 828 11354299 37021098 2026-05-16T10:24:46Z DinkaLWP 142109 Created page with "return { name = 'Nigeria', top = 14.0, bottom = 4.0, left = 2.0, right = 15.0, image = 'Nigeria location map.svg', image1 = 'Nigeria relief location map.jpg' }" 37021098 Scribunto text/plain return { name = 'Nigeria', top = 14.0, bottom = 4.0, left = 2.0, right = 15.0, image = 'Nigeria location map.svg', image1 = 'Nigeria relief location map.jpg' } njpyb0nfxgub1eprgv86l08wss37ssy 828 11354300 37021099 2026-05-16T10:27:37Z DinkaLWP 142109 Created page with "return { name = 'Curaçao', top = 12.7, bottom = 11.7, left = -69.5, right = -68.5, image = 'Curaçao location map.svg' }" 37021099 Scribunto text/plain return { name = 'Curaçao', top = 12.7, bottom = 11.7, left = -69.5, right = -68.5, image = 'Curaçao location map.svg' } ownvbzib8m29dh4xjzwfavcb3h5xjbi 828 11354301 37021100 2026-05-16T10:28:28Z DinkaLWP 142109 Created page with "return { name = 'Indonesia', top = 6.5, bottom = -11.5, left = 94.5, right = 141.5, image = 'Indonesia location map.svg', image1 = 'Indonesia relief location map.jpg' }" 37021100 Scribunto text/plain return { name = 'Indonesia', top = 6.5, bottom = -11.5, left = 94.5, right = 141.5, image = 'Indonesia location map.svg', image1 = 'Indonesia relief location map.jpg' } 2ljzup7kvrrlz7my9pkzv3ks17szb09 828 11354302 37021101 2026-05-16T10:35:23Z DinkaLWP 142109 Created page with "return { name = 'Malta', top = 36.1, bottom = 35.7833333, left = 14.1666667, right = 14.6, image = 'Malta location map.svg', image1 = 'Malta relief location map.png' }" 37021101 Scribunto text/plain return { name = 'Malta', top = 36.1, bottom = 35.7833333, left = 14.1666667, right = 14.6, image = 'Malta location map.svg', image1 = 'Malta relief location map.png' } 5w5vni4czixvj5xm2x5119jzeqxauqq 0 11354303 37021110 2026-05-16T11:23:05Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Buckland (parokya sa Hiniusang Gingharian, Inglatera, Hertfordshire, lat 51,98, long -0,02)]] to [[Buckland and Chipping]]: https://mapit.mysociety.org/area/61733.html 37021110 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Buckland and Chipping]] 36laoeaij82fiwc6azjazr5zl0xnq71 0 11354304 37021113 2026-05-16T11:25:39Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Stapleford (parokya sa Hiniusang Gingharian, Hertfordshire)]] to [[Stapleford and Waterford]]: https://mapit.mysociety.org/area/63565.html 37021113 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Stapleford and Waterford]] 99048n38iuiodmzvkxs90hhatobs57b 0 11354305 37021118 2026-05-16T11:33:25Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[High Roothing]] to [[High Roding]]: https://mapit.mysociety.org/area/60395.html 37021118 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[High Roding]] 30qvnctrpcgmfwjhq6puqybgz084jky 0 11354306 37021121 2026-05-16T11:37:01Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[White Roothing]] to [[White Roding]]: https://mapit.mysociety.org/area/54320.html 37021121 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[White Roding]] bj5m63bods0rr19xfhg3vu8oaqqidoz 0 11354307 37021125 2026-05-16T11:41:14Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Laysters]] to [[Leysters]]: https://mapit.mysociety.org/area/53658.html 37021125 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Leysters]] bfn8o2c0z09fdwmckjr0gznp6kwvpqm 0 11354308 37021128 2026-05-16T11:44:30Z Qu0404 31119 gimugna nga panid 37021128 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Middleton on the Hill]] 95h8asqkigl8h3iw1ch0apl1sspoomt 0 11354309 37021130 2026-05-16T11:58:59Z Qu0404 31119 gimugna nga panid 37021130 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Duggleby | native_name = | other_name = | category = Parokya | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Hiniusang Gingharian}} | country_flag = | state = [[Inglatera]] | state_type = Apil sa nasod | region = [[North Yorkshire]] | region_type = Kondado | district = [[North Yorkshire (distrito)|North Yorkshire]] | district_type = | municipality = | municipality_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = 2026 | date = 1 Abril | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Coordinate Universal Time|UTC]] | utc_offset = +0 | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +1 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 54.0923 | long_d = -0.6590 | elevation = | population_note = | timezone_label = Europe/London }} [[Parokya]] ang '''Duggleby''' sa [[North Yorkshire (distrito)]], [[North Yorkshire]], [[Inglatera]], [[Hiniusang Gingharian]],<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://mapit.mysociety.org/area/187179.html|title=Duggleby|website=Mapit| last=|access-date=2026-05-16}}</ref><ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://www.lgbce.org.uk/sites/default/files/2026-01/Grindalythe%20and%20Duggleby%20Parish%20Council.pdf|title=The North Yorkshire Council (Reorganisation of Community Governance) Kirby Grindalythe and Duggleby Parish Council Order 2025|website=Local Government Boundary Commission for England| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> sa sentro nga bahin sa nasod, {{formatnum:290}} km sa amihanan sa [[London]] ang ulohan sa nasod.<ref>{{en icon}} {{cite web|url=https://www.distance.to/Duggleby,North-Yorkshire,England,GBR/London,Greater-London,England,GBR|title=Duggleby, North-Yorkshire, England, GBR → London, Greater-London, England, GBR|website=Distance Calculator| last=|access-date=2026-05-16}}</ref> == Ang mga gi basihan niini == <references /> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Duggleby}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Inglatera (apil sa nasod sa Hiniusang Gingharian)]] c0vkccvwsyocbjocagoyta1k7r3ye0k