Wikipedia cebwiki https://ceb.wikipedia.org/wiki/Unang_Panid MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Medya Espesyal Hisgot Gumagamit Hisgot sa Gumagamit Wikipedia Hisgot sa Wikipedia Payl Hisgot sa Payl MediaWiki Hisgot sa MediaWiki Plantilya Hisgot sa Plantilya Tabang Hisgot sa Tabang Kategoriya Hisgot sa Kategoriya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 48905 37021185 32464701 2026-05-18T00:18:32Z CommonsDelinker 192 Replacing Demuin_(2).JPG with [[File:Église_Saint-Ouen_de_Démuin,_Fr-80.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 37021185 wikitext text/x-wiki {{Komyun sa Pransiya |ngalan=Démuin |ngalang_pranses=Démuin |rehiyon=[[Hauts-de-France]] |departamento=[[Somme]] |maire=Alain Dovergne |mandat=2008-2014 |latityud=49° 49' N |longhitud=2° 32' E |gihabogon=60 m |langyab=11,23 |molupyo=431 |tuig=1999 |densidad=38 |insee=80237 |cap=80110 }} [[File:Église Saint-Ouen de Démuin, Fr-80.jpg|thumb|alt=Ang Simbahan sa Démuin |Ang Simbahan sa Démuin]] Ang '''Démuin''' usa ka [[komyun]] sa [[Pransiya]]. Kini may 431 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa [[Somme]] sa rehiyon sa [[Hauts-de-France]]. {{DEFAULTSORT:Demuin}} [[Kategoriya:Mga komyun sa departamento sa Somme]] [[Kategoriya:Mga komyun sa rehiyon sa Hauts-de-France]] mqpwiukh10vf42ivolmt3qvpjx8q6f0 0 48906 37021196 32464706 2026-05-18T07:34:20Z CommonsDelinker 192 Replacing Dernancourt_(4).JPG with [[File:Dernancourt_(FR-80),_la_mairie.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 37021196 wikitext text/x-wiki {{Komyun sa Pransiya |ngalan=Dernancourt |ngalang_pranses=Dernancourt |rehiyon=[[Hauts-de-France]] |departamento=[[Somme]] |maire=Lionel Lamotte |mandat=2008-2014 |latityud=49° 58' N |longhitud=2° 37' E |gihabogon=46 m |langyab=6,63 |molupyo=437 |tuig=1999 |densidad=65 |insee=80238 |cap=80300 }} [[File:Dernancourt (FR-80), la mairie.jpg|thumb|alt=Ang Town Hall sa Dernancourt |Ang Town Hall sa Dernancourt]] Ang '''Dernancourt''' usa ka [[komyun]] sa [[Pransiya]]. Kini may 437 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa [[Somme]] sa rehiyon sa [[Hauts-de-France]]. [[Kategoriya:Mga komyun sa departamento sa Somme]] [[Kategoriya:Mga komyun sa rehiyon sa Hauts-de-France]] cntsm7oez9ycbkpt20r2wgcix5sjtbe 0 334629 37021189 35195256 2026-05-18T04:52:11Z Aspergillus kogiooccg 141796 Spring Fling 37021189 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|balyenaglumod|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Mesoplodon bidens'' | status = DD | image = Mesoplodon bidens 2.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Balyenaglumod (mamipero)|Cetacea]] | familia = [[Hyperoodontidae]] | genus = [[Mesoplodon]] | species = '''Mesoplodon bidens''' | binomial = Mesoplodon bidens | binomial_authority = ([[Sowerby (awtor)|Sowerby]], 1804) | range_map = Cetacea range map Sowerbys Beaked Whale.png | range_map_caption = | image2 = Sowerby's_beaked_whale_size.svg | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Mesoplodon micropterus'' <small>G. Cuvier, 1829</small><br>''Mesoplodon dalei'' <small>[[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1827</small><br>''Mesoplodon sowerbensis'' <small>(de Blainville, 1817)</small> | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[balyenaglumod]] ang '''''Mesoplodon bidens'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Sowerby (awtor)|Sowerby]] ni adtong 1804.<ref name = "col35489711"/> Ang ''Mesoplodon bidens'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Mesoplodon]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Hyperoodontidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa kapos sa datos.<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: *kasadpang & sidlakang [[Kadagatang Atlantiko]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489711|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489711">Wilson, Don E., and F. Russell Cole (2000) , Common Names of Mammals of the World</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 13241|title= Mesoplodon bidens|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Cetacea range map Sowerbys Beaked Whale.png Mesoplodon bidens1.jpg Sowerby's beaked whale size.svg Head of male Mesoplodon bidens.jpg Sowerby's_beaked_whale_size.svg </gallery> [[Kategoriya:Balyenaglumod]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Atlantiko]] [[Kategoriya:Mesoplodon]] i5hr9q9p9f1q5e3sa3tdgpbyte3k6n4 37021190 37021189 2026-05-18T04:53:59Z Aspergillus kogiooccg 141796 37021190 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|balyenaglumod|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Mesoplodon bidens'' | status = DD | image = Mesoplodon bidens 2.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Balyenaglumod (mamipero)|Cetacea]] | familia = [[Hyperoodontidae]] | genus = [[Mesoplodon]] | species = '''Mesoplodon bidens''' | binomial = Mesoplodon bidens | binomial_authority = ([[Sowerby (awtor)|Sowerby]], 1804) | range_map = Cetacea range map Sowerbys Beaked Whale.png | range_map_caption = | image2 = Faroe stamp 197 Mesoplodon bidens.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Mesoplodon micropterus'' <small>G. Cuvier, 1829</small><br>''Mesoplodon dalei'' <small>[[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1827</small><br>''Mesoplodon sowerbensis'' <small>(de Blainville, 1817)</small> | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[balyenaglumod]] ang '''''Mesoplodon bidens'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Sowerby (awtor)|Sowerby]] ni adtong 1804.<ref name = "col35489711"/> Ang ''Mesoplodon bidens'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Mesoplodon]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Hyperoodontidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa kapos sa datos.<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: *kasadpang & sidlakang [[Kadagatang Atlantiko]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489711|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489711">Wilson, Don E., and F. Russell Cole (2000) , Common Names of Mammals of the World</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 13241|title= Mesoplodon bidens|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Cetacea range map Sowerbys Beaked Whale.png Mesoplodon bidens1.jpg Sowerby's beaked whale size.svg Head of male Mesoplodon bidens.jpg Sowerby's_beaked_whale_size.svg </gallery> [[Kategoriya:Balyenaglumod]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Atlantiko]] [[Kategoriya:Mesoplodon]] 3hxsd98u8jcfak0levgbyhis4q7oizw 0 334646 37021184 35195272 2026-05-18T00:16:19Z HIOFFGJK 142074 Lang Spring Fling May 11-June 19 37021184 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|balyenaglumod|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Mesoplodon traversii'' | status = DD | image = Mesoplodon traversii.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Balyenaglumod (mamipero)|Cetacea]] | familia = [[Hyperoodontidae]] | genus = [[Mesoplodon]] | species = '''Mesoplodon traversii''' | binomial = Mesoplodon traversii | binomial_authority = ([[Gray (awtor)|Gray]], 1874) | range_map = Mesoplodon traversii distribution.png | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Mesoplodon bahamondi'' <small>Reyes, Van Waerebeek, Cárdenas and [[Alvaro Barragán Yáñez|Yáñez]], 1996</small> | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[balyenaglumod]] ang '''''Mesoplodon traversii'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Gray (awtor)|Gray]] ni adtong 1874.<ref name = "col35491682"/> Ang ''Mesoplodon traversii'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Mesoplodon]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Hyperoodontidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa kapos sa datos.<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: *sidlakang [[Kadagatang Pasipiko]] * [[Kadagatang Indyan]] ug [[Kadagatang Pasipiko]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35491682|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35491682">Mead, James G., and Robert L. Brownell, Jr. / Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds. (2005) ''Order Cetacea'' , Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 3rd ed., vol. 1</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 41760|title= Mesoplodon traversii|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Mesoplodon traversii distribution.png Ocean currents 1943.png </gallery> [[Kategoriya:Balyenaglumod]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Pasipiko]] [[Kategoriya:Balyenaglumod sa Kadagatang Indyan]] [[Kategoriya:Mesoplodon]] nu42qi4wpr4p20d8rdfqr8faxhh153h 0 1781629 37021183 35704387 2026-05-17T23:12:40Z Geoffroi 56986 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Catathelasma imperiale 107604.jpg]] → [[File:Catathelasma sp 107604.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · According to current knowledge, C. imperiale is not known from USA, since DNA sequencing of US specimens determined as "C. imperiale" have proven to belong to C. evanescens or C. ventricosum. (https://en.wikipedia.org/wiki/Catathelasma_imperiale) 37021183 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|uhong|date=2021-10}} {{Taxobox | name = ''Catathelasma imperiale'' | status = | image = Catathelasma sp 107604.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Fungi]] | divisio = ''[[incertae sedis]]'' | classis = [[Agaricomycetes]] | ordo = [[Agaricales]] | familia = [[Tricholomataceae]] | genus = ''[[Catathelasma]]'' | species = '''''Catathelasma imperiale''''' | binomial = ''Catathelasma imperiale'' | binomial_authority = ([[Petter Adolf Karsten|P. Karst.]]) [[Rolf Singer|Singer]], 1940 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | phylum = [[Basidiomycota]] | synonyms = ''Catathelasma imperialis'' <small>([[Petter Adolf Karsten|P. Karst.]]) [[Günther von Mannagetta und Lërchenau Beck|Beck]], 1922</small><br>''Catathelasma nobilis'' <small>[[William Alphonso Murrill|Murrill]], 1914</small><br>''Catathelasma imperialis'' <small>([[Petter Adolf Karsten|P. Karst.]]) [[Adalbert Ricken|Ricken]], 1914</small><br>''Catathelasma imperialis'' <small>([[Petter Adolf Karsten|P. Karst.]]) [[Lucien Quélet|Quél.]], 1886</small><br>''Catathelasma imperialis'' <small>[[Petter Adolf Karsten|P. Karst.]], 1879</small><br>''Catathelasma imperialis'' <small>N. Lund, 1845</small> }} Kaliwatan sa [[uhong]] ang '''''Catathelasma imperiale'''''.<ref name = "COL"/> sakop sa [[punoan (biolohiya)|ka-ulo]] nga [[Basidiomycota]], ug Una ning gihulagway ni [[Petter Adolf Karsten]], ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni [[Rolf Singer]] ni adtong 1940.<ref name = "col42226030"/> Ang ''Catathelasma imperiale'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Catathelasma]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Tricholomataceae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Suwesya]] * [[Alemanya]] * [[Italya]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 42226030|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col42226030">Singer, R. (1940) , In: <i>Revue Mycol.</i>, Paris 5:9.</ref> <ref name = "source">Kirk P.M. (2019). Species Fungorum (version Oct 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> File:Catathelasma imperiale.JPG File:Catathelasma imperiale2.JPG </gallery> [[Kategoriya:Abungawg-uhong]] [[Kategoriya:Abungawg-uhong sa Alemanya]] [[Kategoriya:Abungawg-uhong sa Italya]] [[Kategoriya:Catathelasma]] [[Kategoriya:Abungawg-uhong sa Sweden]] slgmx83ci4v9paum10au3a0bsgxbg44 10 2794473 37021187 5593256 2026-05-18T02:45:27Z Milenioscuro 16083 updated map 37021187 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Mali | top = 25.5 | bottom = 9.7 | left = -12.6 | right = 4.8 | image = Mali adm location map 2023.svg | image1 = Mali relief location map.jpg }}<noinclude><!-- -- The above switch-statement branches by text in parameter #1, -- returning the associated value after each equals sign ("="). -->{{Location map/Info}}{{Documentation}} [[Category:Location map by country templates|Mali]] </noinclude> ccv5z0cofkadn6c5yysegt7s18m3iyo 0 3116867 37021211 24763824 2026-05-18T09:47:46Z Red Winged Duck 17076 Red Winged Duck moved page [[Vozyera Vaslyepna]] to [[Vasliepna]] 24763824 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Belarus|date=2015-11}} {{geobox | 1 = Lake <!-- *** Header *** --> | name = Vozyera Vaslyepna | native_name = Возера Васлепна | other_name = Ozero Voslepno | category = Lanaw | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Belarus}} | country_flag = | state = [[Vitebsk Oblast]] | state_type = Voblast | region = | region_type = | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | river = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source_confluence = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | area = 1.20 | length = | width = | depth = | elevation = 152 | volume = | watershed = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 55.4931 | long_d = 30.3488 | timezone_label = Europe/Minsk | utc_offset = +3 | timezone = [[Further-eastern European Time|FET]] | geonames = 8331176 }} <!--H.LK-->[[Lanaw]] ang '''Vozyera Vaslyepna''' ([[Pinulongang Byeloruso]]: '''Возера Васлепна''') sa [[Belarus]].<ref name = "gn8331176"/> Nahimutang ni sa voblast sa <!--ADM1-->[[Vitebsk Oblast]], sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:250}} km sa amihanan-sidlakan sa [[Minsk (ulohang dakbayan sa Belarus)|Minsk]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:152}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Vozyera Vaslyepna.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Naglangkob kin og {{formatnum:1.2}} ka kilometro kwadrado. Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:180}} ka metro ug {{formatnum:1.1 }} km sa habagatan-kasadpan sa Vozyera Vaslyepna.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Naglukop ni og 1.9 km gikan sa amihanan ngadto sa habagatan ug 2.1 km gikan sa sidlakan ngadto sa kasadpan. Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Vozyera Vaslyepna: * [[Ryabinka (suba sa Belarus)|Ryabinka]] (<!--H.STM-->[[suba]]) {{Location map|Belarus |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Vozyera Vaslyepna sa Belarus. | label = Vozyera Vaslyepna|position=right|background=white|lat=55.4931|long=30.3488}} Hapit nalukop sa [[lasang]] nga [[sagolsagol]] ang palibot sa Vozyera Vaslyepna.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:65}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Vozyera Vaslyepna medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[hemiboreal]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:3}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:18}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Pebrero, sa {{formatnum:-12}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn8331176">[{{Geonameslink|gnid=8331176|name=vozyera%20vaslyepna}} Vozyera Vaslyepna] sa [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-06-07; database download sa 2015-06-27</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lanaw sa Vitebsk Oblast]] [[Kategoriya:Mga lanaw sa Belarus nga mas dako pa kay sa 1 ka mga kilometro kwadrado]] {{KML|from=Biyelorusya/Vozyera_Vaslyepna}} tdjea5132eu89466cpsi9g9bqhf86k7 0 4874240 37021176 31607289 2026-05-17T16:43:31Z Carsten Steger 80265 Aerial image of Ston inserted. 37021176 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Krowatiya|date=2016-07}} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Ston | native_name = Стон | other_name = Stagno | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Aerial image of Ston (view from the southwest).jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Krowatiya}} | country_flag = | state = [[Dubrovačko-Neretvanska Županija]] | state_type = Lalawigan | region = | region_type = | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 4 | lat_d = 42.83861 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 17.69639 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 3000 | population_date = 2012-01-19 | population_note = <ref name = "gn3189810"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Europe/Zagreb }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Ston''' ([[Pinulongang Serbyo]]: '''Стон''') sa [[Krowatiya]].<ref name = "gn3189810"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM1-->[[Dubrovačko-Neretvanska Županija]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:400}} km sa habagatan sa [[Zagreb]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:4}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Ston{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:3000}} ka molupyo.<ref name = "gn3189810"/> Ang yuta palibot sa Ston medyo bungtoron. Sa habagatang-kasadpan, dagat ang pinakaduol sa Ston.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:296}} ka metro ug {{formatnum:1.0 }} km sa sidlakan sa Ston.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Blato (lungsod)|Blato]], {{formatnum:19.4}} km sa kasadpan sa Ston. Sa rehiyon palibot sa Ston, mga bungtod, ug mga luuk talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn3189810"/>}} Ang klima [[kasarangan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:16}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Pebrero, sa {{formatnum:7}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:2071}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Pebrero, sa {{formatnum:319}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Hulyo, sa {{formatnum:63}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Ston | 6| 12| 247 | 4| 10| 319 | 10| 11| 207 | 10| 14| 196 | 17| 18| 119 | 20| 22| 81 | 24| 28| 63 | 21| 29| 63 | 20| 23| 196 | 16| 16| 151 | 16| 16| 221 | 10| 14| 209 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|Croatia |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Ston sa Krowatiya. | label = Ston|position=right|background=white|lat=42.83861|long=17.69639}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn3189810">[{{Geonameslink|gnid=3189810|name=ston}} Ston] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2012-01-19; database download sa 2015-05-23</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Ston|Ston}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Dubrovačko-Neretvanska Županija]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Krowatiya nga mas dako pa kay sa 3000 ka mga tawo]] 2g3mk4lms8b4todfa5vl956w7gs1b5l 0 5497739 37021209 34834673 2026-05-18T08:50:40Z -wuppertaler 52674 Commons 37021209 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Lyektenstayn|date=2016-09}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Triesenberg]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Triesenberg | native_name = | other_name = Triesenberg / Steg / Malbun | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Lyektenstayn}} | country_flag = | state = | state_type = | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 2689 | population_date = 2014-03-05 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Gemeinde Triesenberg | other_name2 = | lat_d = 47.12663 | long_d = 9.55962 | elevation = 1522 | population_note = <ref name = "gn3042034"/> | timezone_label = Europe/Vaduz | geonames = 3042034 }} <!--A.ADM1-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Lyektenstayn|Munisipyo]] ang '''Triesenberg''' sa [[Lyektenstayn]].<ref name = "gn3042034"/> Nahimutang ni sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:3}} km sa habagatan-sidlakan sa [[Vaduz (ulohang dakbayan)|Vaduz]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:2689}} ka molupyo.<ref name = "gn3042034"/> Mga lungsod sa Triesenberg: * [[Triesenberg (kapital sa munisipyo)|Triesenberg]] Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Triesenberg: * [[Augstenberg (tumoy sa bukid sa Lyektenstayn)|Augstenberg]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) * [[Brandeggakopf]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) * [[Hahnenspiel (tumoy sa bukid)|Hahnenspiel]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) * [[Ochsenkopf (tumoy sa bukid sa Lyektenstayn)|Ochsenkopf]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) * [[Silberhorn (tumoy sa bukid sa Lyektenstayn)|Silberhorn]] (<!--T.PK-->[[tumoy sa bukid]]) {{Location map|Liechtenstein |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Triesenberg sa Lyektenstayn. | label = Triesenberg|position=right|background=white|lat=47.12663|long=9.55962}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn3042034">[{{Geonameslink|gnid=3042034|name=triesenberg}} Triesenberg] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2014-03-05; database download sa 2015-05-23</ref> </references> {{Commonscat|Triesenberg}} [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Lyektenstayn]] [[Kategoriya:Triesenberg (munisipyo)| ]] fid68x0mxur2pb5se0nuawdbiwew85o 0 7035393 37021210 32912372 2026-05-18T09:19:58Z Sadrettin 11495 Redirected page to [[Esenler (distrito)]] 37021210 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Esenler (distrito)]] 5fr1pfjyp4wd0lcaldp90o3ek33qdee 0 7772343 37021200 34381558 2026-05-18T08:44:07Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Opoutama Stream (suba, lat -39,07, long 177,83)]] to [[Opoutama Stream]]: wala kinahanglana 34381558 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nuzeland|date=2017-04}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Opoutama Stream]].'' {{geobox | 1 = River <!-- *** Header *** --> | name = Opoutama Stream | native_name = | other_name = Opoutama | category = Suba | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Nuzeland}} | country_flag = | state = | region = | district = | municipality = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source1 = | source1_location = | source1_region = | source1_country = | source1_elevation = | source1_lat_d = | source1_lat_m = | source1_lat_s = | source1_lat_NS = | source1_long_d = | source1_long_m = | source1_long_s = | source1_long_EW = | source_confluence = | source_confluence_location = | source_confluence_region = | source_confluence_country = | source_confluence_elevation = | source_confluence_lat_d = | source_confluence_lat_m = | source_confluence_lat_s = | source_confluence_lat_NS = | source_confluence_long_d = | source_confluence_long_m = | source_confluence_long_s = | source_confluence_long_EW = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | length = | width = | depth = | volume = | watershed = | watershed_decimals = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = -39.06667 | long_d = 177.83333 | elevation = 55 | timezone_label = Pacific/Auckland | utc_offset = +13 | utc_offset_DST = +12 | timezone = [[Tonga Time|TOT]] | timezone_DST = [[|]] | geonames = 2185496 }} <!--H.STM-->[[Suba]] ang '''Opoutama Stream''' sa [[Nuzeland]].<ref name = "gn2185496"/> Nahimutang ni sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:400}} km sa amihanan-sidlakan sa [[Wellington (ulohang dakbayan)|Wellington]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|New Zealand |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Opoutama Stream sa Nuzeland. | label = Opoutama Stream|position=left|background=white|lat=-39.06667|long=177.83333}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2185496">[{{Geonameslink|gnid=2185496|name=opoutama%20stream}} Opoutama Stream] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 1993-12-30; database download sa 2016-11-12</ref> </references> [[Kategoriya:Mga suba sa Nuzeland]] sml3xg4g9oqdenoz6oj8sxjcj321jof 37021202 37021200 2026-05-18T08:44:23Z Qu0404 31119 -Alang sa 37021202 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nuzeland|date=2017-04}} {{geobox | 1 = River <!-- *** Header *** --> | name = Opoutama Stream | native_name = | other_name = Opoutama | category = Suba | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Nuzeland}} | country_flag = | state = | region = | district = | municipality = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source1 = | source1_location = | source1_region = | source1_country = | source1_elevation = | source1_lat_d = | source1_lat_m = | source1_lat_s = | source1_lat_NS = | source1_long_d = | source1_long_m = | source1_long_s = | source1_long_EW = | source_confluence = | source_confluence_location = | source_confluence_region = | source_confluence_country = | source_confluence_elevation = | source_confluence_lat_d = | source_confluence_lat_m = | source_confluence_lat_s = | source_confluence_lat_NS = | source_confluence_long_d = | source_confluence_long_m = | source_confluence_long_s = | source_confluence_long_EW = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | length = | width = | depth = | volume = | watershed = | watershed_decimals = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = -39.06667 | long_d = 177.83333 | elevation = 55 | timezone_label = Pacific/Auckland | utc_offset = +13 | utc_offset_DST = +12 | timezone = [[Tonga Time|TOT]] | timezone_DST = [[|]] | geonames = 2185496 }} <!--H.STM-->[[Suba]] ang '''Opoutama Stream''' sa [[Nuzeland]].<ref name = "gn2185496"/> Nahimutang ni sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:400}} km sa amihanan-sidlakan sa [[Wellington (ulohang dakbayan)|Wellington]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|New Zealand |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Opoutama Stream sa Nuzeland. | label = Opoutama Stream|position=left|background=white|lat=-39.06667|long=177.83333}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2185496">[{{Geonameslink|gnid=2185496|name=opoutama%20stream}} Opoutama Stream] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 1993-12-30; database download sa 2016-11-12</ref> </references> [[Kategoriya:Mga suba sa Nuzeland]] f0aja5iob4sc2bo1rmb7z26od0l8wn9 0 7785500 37021203 26448344 2026-05-18T08:45:39Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Turanga Creek (suba, lat -36,96, long 174,96)]] to [[Turanga Creek]]: wala kinahanglana 26448344 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nuzeland|date=2017-04}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Turanga Creek]].'' {{geobox | 1 = River <!-- *** Header *** --> | name = Turanga Creek | native_name = | other_name = | category = Suba | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Nuzeland}} | country_flag = | state = [[Auckland (rehiyon)|Auckland]] | region = | district = | municipality = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source1 = | source1_location = | source1_region = | source1_country = | source1_elevation = | source1_lat_d = | source1_lat_m = | source1_lat_s = | source1_lat_NS = | source1_long_d = | source1_long_m = | source1_long_s = | source1_long_EW = | source_confluence = | source_confluence_location = | source_confluence_region = | source_confluence_country = | source_confluence_elevation = | source_confluence_lat_d = | source_confluence_lat_m = | source_confluence_lat_s = | source_confluence_lat_NS = | source_confluence_long_d = | source_confluence_long_m = | source_confluence_long_s = | source_confluence_long_EW = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | length = | width = | depth = | volume = | watershed = | watershed_decimals = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = -36.9582 | long_d = 174.96019 | state_type = Rehiyon | elevation = 64 | timezone_label = Pacific/Auckland | utc_offset = +13 | utc_offset_DST = +12 | timezone = [[Tonga Time|TOT]] | timezone_DST = [[|]] | geonames = 6231903 }} <!--H.STM-->[[Suba]] ang '''Turanga Creek''' sa [[Nuzeland]].<ref name = "gn6231903"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Auckland (rehiyon)|Auckland]], sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:500}} km sa amihanan sa [[Wellington (ulohang dakbayan)|Wellington]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|New Zealand |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Turanga Creek sa Nuzeland. | label = Turanga Creek|position=right|background=white|lat=-36.9582|long=174.96019}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6231903">[{{Geonameslink|gnid=6231903|name=turanga%20creek}} Turanga Creek] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2006-03-04; database download sa 2016-11-12</ref> </references> [[Kategoriya:Mga suba sa Auckland (rehiyon)]] n0tiggbvu7q0hdo9r0l6qstogrvejx3 37021205 37021203 2026-05-18T08:45:56Z Qu0404 31119 -Alang sa 37021205 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nuzeland|date=2017-04}} {{geobox | 1 = River <!-- *** Header *** --> | name = Turanga Creek | native_name = | other_name = | category = Suba | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Nuzeland}} | country_flag = | state = [[Auckland (rehiyon)|Auckland]] | region = | district = | municipality = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source1 = | source1_location = | source1_region = | source1_country = | source1_elevation = | source1_lat_d = | source1_lat_m = | source1_lat_s = | source1_lat_NS = | source1_long_d = | source1_long_m = | source1_long_s = | source1_long_EW = | source_confluence = | source_confluence_location = | source_confluence_region = | source_confluence_country = | source_confluence_elevation = | source_confluence_lat_d = | source_confluence_lat_m = | source_confluence_lat_s = | source_confluence_lat_NS = | source_confluence_long_d = | source_confluence_long_m = | source_confluence_long_s = | source_confluence_long_EW = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | length = | width = | depth = | volume = | watershed = | watershed_decimals = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = -36.9582 | long_d = 174.96019 | state_type = Rehiyon | elevation = 64 | timezone_label = Pacific/Auckland | utc_offset = +13 | utc_offset_DST = +12 | timezone = [[Tonga Time|TOT]] | timezone_DST = [[|]] | geonames = 6231903 }} <!--H.STM-->[[Suba]] ang '''Turanga Creek''' sa [[Nuzeland]].<ref name = "gn6231903"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Auckland (rehiyon)|Auckland]], sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:500}} km sa amihanan sa [[Wellington (ulohang dakbayan)|Wellington]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|New Zealand |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Turanga Creek sa Nuzeland. | label = Turanga Creek|position=right|background=white|lat=-36.9582|long=174.96019}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6231903">[{{Geonameslink|gnid=6231903|name=turanga%20creek}} Turanga Creek] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2006-03-04; database download sa 2016-11-12</ref> </references> [[Kategoriya:Mga suba sa Auckland (rehiyon)]] co73aorfqdc376k4nkk88pvz37e3di4 0 7785577 37021186 26448343 2026-05-18T01:30:01Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Turanga Creek (suba, lat -36,96, long 174,96)]] 37021186 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Turanga Creek (suba, lat -36,96, long 174,96)]] hqn5jcec8cxa9nnfa790rd70eql83wj 0 7791606 37021199 34388981 2026-05-18T08:40:33Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Opoutama Stream (suba, lat -39,07, long 177,83)]] 37021199 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Opoutama Stream (suba, lat -39,07, long 177,83)]] kdwfvhsn2bpq17b2ivii1iq5a0nnn04 0 8428385 37021206 37021151 2026-05-18T08:46:43Z Qu0404 31119 -Alang sa 37021206 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Tinipong Bansa|date=2017-06}} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Waelder | native_name = | other_name = | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Tinipong Bansa}} | country_flag = | state = [[Texas (estado)|Texas]] | state_type = Estado | region = [[Gonzales County]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 116 | lat_d = 29.69523 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -97.2986 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 997 | population_date = 2006-01-17 | population_note = <ref name = "gn4739574"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central Standard Time|CST]] | utc_offset = -6 | timezone_DST = [[Central Daylight Time|CDT]] | utc_offset_DST = -5 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = America/Chicago | geonames = 4739574 }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Waelder''' sa [[Tinipong Bansa]].<ref name = "gn4739574"/> Ang Waelder nahimutang sa kondado sa <!--ADM2-->[[Gonzales County]] ug estado sa <!--ADM1-->[[Texas (estado)|Texas]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:2100}} km sa habagatan-kasadpan sa ulohang dakbayan [[Washington, D.C.]] {{formatnum:116}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Waelder{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:997}} ka molupyo.<ref name = "gn4739574"/> Ang yuta palibot sa Waelder kay patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:131}} ka metro ug {{formatnum:1.8 }} km sa amihanan sa Waelder.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:4}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Waelder may kaayo gamay nga populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Flatonia]], {{formatnum:18.3}} km sa sidlakan sa Waelder. Hapit nalukop sa [[kasagbotan]] ang palibot sa Waelder.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[umogon]] ug [[subtropikal]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:20}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:11}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1000}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Mayo, sa {{formatnum:163}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Agosto, sa {{formatnum:35}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Waelder | 5| 17| 84 | 3| 20| 66 | 10| 23| 72 | 14| 28| 66 | 19| 31| 163 | 22| 33| 59 | 23| 32| 94 | 23| 34| 35 | 20| 31| 138 | 16| 28| 79 | 12| 23| 101 | 6| 18| 43 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United States |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Waelder sa Tinipong Bansa. | label = Waelder|position=right|background=white|lat=29.69523|long=-97.2986}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn4739574">[{{Geonameslink|gnid=4739574|name=waelder}} Waelder] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2006-01-17; database download sa 2017-02-28</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lungsod sa Texas (estado)]] qtvuyqe9q5iel6fpf7e3adiojtm0ne6 37021207 37021206 2026-05-18T08:47:10Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Waelder (lungsod sa Tinipong Bansa)]] to [[Waelder]]: wala kinahanglana 37021206 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Tinipong Bansa|date=2017-06}} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Waelder | native_name = | other_name = | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Tinipong Bansa}} | country_flag = | state = [[Texas (estado)|Texas]] | state_type = Estado | region = [[Gonzales County]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 116 | lat_d = 29.69523 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -97.2986 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 997 | population_date = 2006-01-17 | population_note = <ref name = "gn4739574"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central Standard Time|CST]] | utc_offset = -6 | timezone_DST = [[Central Daylight Time|CDT]] | utc_offset_DST = -5 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = America/Chicago | geonames = 4739574 }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Waelder''' sa [[Tinipong Bansa]].<ref name = "gn4739574"/> Ang Waelder nahimutang sa kondado sa <!--ADM2-->[[Gonzales County]] ug estado sa <!--ADM1-->[[Texas (estado)|Texas]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:2100}} km sa habagatan-kasadpan sa ulohang dakbayan [[Washington, D.C.]] {{formatnum:116}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Waelder{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:997}} ka molupyo.<ref name = "gn4739574"/> Ang yuta palibot sa Waelder kay patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:131}} ka metro ug {{formatnum:1.8 }} km sa amihanan sa Waelder.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:4}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Waelder may kaayo gamay nga populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Flatonia]], {{formatnum:18.3}} km sa sidlakan sa Waelder. Hapit nalukop sa [[kasagbotan]] ang palibot sa Waelder.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[umogon]] ug [[subtropikal]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:20}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:11}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1000}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Mayo, sa {{formatnum:163}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Agosto, sa {{formatnum:35}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Waelder | 5| 17| 84 | 3| 20| 66 | 10| 23| 72 | 14| 28| 66 | 19| 31| 163 | 22| 33| 59 | 23| 32| 94 | 23| 34| 35 | 20| 31| 138 | 16| 28| 79 | 12| 23| 101 | 6| 18| 43 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United States |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Waelder sa Tinipong Bansa. | label = Waelder|position=right|background=white|lat=29.69523|long=-97.2986}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn4739574">[{{Geonameslink|gnid=4739574|name=waelder}} Waelder] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2006-01-17; database download sa 2017-02-28</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lungsod sa Texas (estado)]] qtvuyqe9q5iel6fpf7e3adiojtm0ne6 0 11111177 37021175 35766162 2026-05-17T14:49:14Z JackyM59 135358 Photograph updated 37021175 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|tanom nga bulak|date=2021-12}} {{Taxobox | name = ''Leucanthemum maximum'' | status = | image = Grande marguerite à Monchecourt (Leucanthemum maximum).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Tanom nga bulak (tanom)|Magnoliopsida]] | ordo = [[Asterales]] | familia = [[Asteraceae]] | genus = ''[[Leucanthemum]]'' | species = '''''Leucanthemum maximum''''' | binomial = ''Leucanthemum maximum'' | binomial_authority = ([[Louis François Ramond de Carbonnière|Ramond]]) DC. | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Leucanthemum maximus'' <small>([[Louis François Ramond de Carbonnière|Ramond]]) [[Christian Friedrich Lessing|Less.]]</small><br>''Leucanthemum ceratophylloides'' <small>([[Carlo Allioni|All.]]) [[Christian Friedrich Lessing|Less.]]</small><br>''Leucanthemum maxima'' <small>([[Louis François Ramond de Carbonnière|Ramond]]) [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]</small><br>''Leucanthemum ceratophylloides'' <small>([[Carlo Allioni|All.]]) [[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]</small><br>''Leucanthemum vulgare maximum'' <small>([[Louis François Ramond de Carbonnière|Ramond]]) O. de Bolòs & J. Vigo</small><br>''Leucanthemum lawatum'' <small>Nym.</small><br>''Leucanthemum ceratophylloides tenuifolium'' <small>([[Giovanni Gussone|Guss.]]) Brazzichelli & Marchi</small><br>''Leucanthemum grandiflorum'' <small>[[Philippe Picot de Lapeyrouse|Lapeyr.]]</small><br>''Leucanthemum ceratophylloides'' <small>[[Carlo Allioni|All.]]</small><br>''Leucanthemum burbankii'' <small>[[Tomitaro Makino|Makino]]</small> }} Kaliwatan sa [[tanom nga bulak]] ang '''''Leucanthemum maximum'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Louis François Ramond de Carbonnière]], ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Dc..<ref name = "col53627826"/> Ang ''Leucanthemum maximum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Leucanthemum]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Asteraceae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * Pyrenees ** [[Pransiya]] ** [[Andorra]] ** [[Espanya]] * [[Inglatera]] * [[Italya]] * [[Polskowa]] * [[Pangmasang Republika sa Tsina]] * [[Belarus]] * [[Puerto Rico]] * [[Ecuador]] * [[Bolibiya]] * [[Mehiko]] * [[Miyanmar]] * [[Viyetnam]] * [[Costa Rica]] * [[Cuba]] * [[Colombia]] * [[Tinípong Bángsà]] ** [[Alabama]] ** [[California]] ** [[Wyoming]] * [[Chatham Islands (rehiyon)]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53627826|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col53627826">DC. (1838) , In: Prodr. 6: 46</ref> <ref name = "source">Hassler M. (2019). World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Tanom]] [[Kategoriya:Tanom sa Pransiya]] [[Kategoriya:Tanom sa Espanya]] [[Kategoriya:Tanom sa Inglatera]] [[Kategoriya:Tanom sa Italya]] [[Kategoriya:Tanom sa Polskowa]] [[Kategoriya:Tanom sa Pangmasang Republika sa Tsina]] [[Kategoriya:Tanom sa Belarus]] [[Kategoriya:Tanom sa Puerto Rico]] [[Kategoriya:Tanom sa Bolibiya]] [[Kategoriya:Tanom sa Mehiko]] [[Kategoriya:Tanom sa Viyetnam]] [[Kategoriya:Tanom sa Cuba]] [[Kategoriya:Tanom sa Tinípong Bángsà]] [[Kategoriya:Tanom sa Alabama]] [[Kategoriya:Tanom sa California]] [[Kategoriya:Tanom sa Wyoming]] [[Kategoriya:Tanom sa Chatham Islands (rehiyon)]] [[Kategoriya:Leucanthemum]] [[Kategoriya:Tanom sa Kostarika]] [[Kategoriya:Tanom sa Igwador]] [[Kategoriya:Tanom sa Kolombiya]] [[Kategoriya:Tanom sa Andora]] [[Kategoriya:Tanom sa Burma]] liycqpmik95x2gudyp31ryjubnyee79 0 11354319 37021177 2026-05-17T17:32:17Z ~2026-29465-28 143347 bag-ong panid 37021177 wikitext text/x-wiki Ang '''viticultura sa [[Italya]]''' usa sa labing karaan ug hinungdanon nga kalihokan sa agrikultura sa [[Peninsulang Italyano]], nga ang kagikan nagsugod pa sa prehistoriko nga panahon ug naugmad sa tibuok kasaysayan, kultura, ug tradisyon. Ang [[Italya]] mao karon ang nanguna nga prodyuser sa [[bino]] sa tibuok kalibutan, nga adunay mga 728,000 [[ektarya]] nga luna sa ubasan ug produksyon nga hapit na 44 milyong [[ektolitro]] niadtong 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang patrimonyo sa ubasan sa Italya ilado sa talagsaong [[biodibersidad]], nga adunay kapin sa 350 ka opisyal nga giila nga lumad nga [[ubas nga barayti|barayti sa ubas]], labaw pa kaysa bisan unsang nasod sa kalibutan, ug 528 ka DOP ug IGP nga denominasyon nga nagpanalipod sa kagikan ug kalidad sa nasudnong produksyon.<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Kasaysayan== Ang kasaysayan sa viticultura sa Italya naapil sa labing karaan nga sibilisasyon sa [[Mediteraneo]]. Ang mga unang inumon nga gihimo gikan sa fermentadong katas sa ubas nagsugod sa usa ka panahon tali sa 5000 ug 1000 BC, sa mga lugar sa [[Menor nga Asya]] ug sa mga rehiyon nga nag-atubang sa [[Dagat Mediteraneo]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa Peninsulang Italyano, ang [[ubas]] gitanom na sa daghang siglo sa wala pa ang pagkatawo ni [[Hesu-Kristo]]; base sa mga arkeolohikal nga nakit-an, ang sinugdanan sa viticultura gisangputanan sa mga [[Fenisyo]], nga nagpaila sa pagpatubo niini sa [[Sardinia]] ug [[Sisilia]], samtang ang mga [[Karaang Griyego|Griyego]] nagdala og bag-ong mga barayti, gidumestika kini ug gibuhat ang una nga tinuod nga mga eksperimento sa ubas.<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/storia-del-vino-in-italia-2|title=La storia del vino in Italia. Come e quando abbiamo iniziato a produrre vino|website=Antico Colle|date=2017-12-09|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa Italya, ang viticultura naugmad pinaagi sa [[Etrusco|mga Etrusco]] ug [[Mga Romano|mga Romano]], nga responsable sa pagpakatap sa pagtanom sa ubas sa mga lugar sa [[Pransya]] ug [[Alemanya]] ug sa mga kagikan sa modernong [[enolohiya]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga Etrusco, sugod sa [[Emilia-Romagna|Emilia]], nagtabang sa anam-anam nga pagpalapad sa viticultura sa tibuok [[Padana Plain|Cisalpine]] nga adunay mga inobasyon nga pamaagi, sama sa pagpatubo sa ubas sa buhing punoan-suporta (gitawag og «vite maritata all'albero» sa Italyano).<ref>{{cite web|url=https://lastoriaviva.it/storia-della-vite-e-del-vino-dalla-preistoria-a-roma/|title=Storia della vite e del vino dalla Preistoria a Roma|website=La Storia Viva|date=2020-11-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-19 nga siglo, ang viticultura sa Italya nakaagi og makisusog nga pagtaas sa kalidad, uban ang mga personalidad sama ni [[Camillo Benso di Cavour]] sa pagpalambo sa [[Barolo]], ug ni [[Bettino Ricasoli]] sa pagmugna sa resipe alang sa [[Chianti]], ug ang pagpanganak sa uban pang bantog nga mga bino sama sa [[Marsala]] ug [[Vermouth]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Bisan pa man, sa ikaduha nga katunga sa ika-19 nga siglo, dihang ang viticultura nag-uswag na sa teknikal ug sa kalidad, ang mga tanum gisakmit sa [[phylloxera]], usa ka insekto nga nagpapatay sa mga ubasan; ang epidemya nagresulta sa pagkaguba sa hapit tanan nga mga ubasan sa [[Europa]], ug human lamang sa pipila ka tuig nakit-an ang solusyon pinaagi sa pagbabag-is sa mga lumad nga ubas sa mga tangkal sa [[Vitis labrusca|Amerikanhong ubas]], nga dili mahulog sa phylloxera.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-20 nga siglo lamang nakasaksi ang Europa og pagsaka pag-usab sa produksyon sa bino.<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-20 nga siglo, ang unang espesipikong mga balaod alang sa pagdumala sa produksyon sa bino gipagawas: una ang Royal Decree Law No. 497 niadtong Marso 7, 1924, mahitungod sa pagpanalipod sa tipikal nga mga bino, ug dayon ang sukaranan nga Presidential Decree (D.P.R.) No. 930 niadtong Hulyo 12, 1963, nga nagpaila sa sistema sa [[Denominazione di Origine Controllata|Controlled Designation of Origin (DOC)]] base sa Pranses nga modelo sa ''[[appellation d'origine contrôlée|appellations]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino|title=La normativa sul vino|website=Hello Taste|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Lugar nga Nagpatubo og Ubas== Sa matag usa sa [[Rehiyon sa Italya|20 rehiyon]] sa Italya, ang viticultura gihimo, nga gihulagway, depende sa mga tipikal nga kinaiya sa rehiyon, pinaagi sa usa ka talagsaon nga kalainlain ug pagkaorisinal sa mga produkto sa bino.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Lakip sa labing hinungdanon nga lugar sa produksyon mao ang [[Toscana]], [[Piemonte]], [[Veneto]], [[Sisilia]], [[Apulia|Puglia]], [[Abruzzo]], ug ang [[Franciacorta]]. ===Amihanang Italya=== Sa Amihanang Italya, ang viticultura giprotektahan sa amihanan sa [[Mga Alpes|kadena sa Alpes]], nga nagpanalipod sa mga ubasan gikan sa bugnaw nga mga agos sa hangin, ug naghatag og mga kondisyon nga angay kaayo alang sa produksyon sa mga bino nga pula ug puti nga adunay dakog istruktura ug elegansya.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Piemonte]] usa sa pinakadako nga tradisyon sa enolohiya nga rehiyon sa Italya, bantog sa mga bino nga mapula ug dugay nga dugayan sama sa [[Barolo]] ug [[Barbaresco]], nga gihimo gikan sa [[Nebbiolo]], ug mga eleganteng puti sama sa [[Arneis]] ug [[Gavi]].<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Veneto]] usa ka rehiyon nga dato sa kalainlain, gikan sa [[Valpolicella]] hangtod sa [[Prosecco]], ug sa 11.6 milyong ektolitro nga giprodusir niadtong 2024 nagpabilin kini nga unang rehiyon sa Italya sa dako sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Lombardia]] bantog sa [[Franciacorta]] [[DOCG]], ang Italian classic method sparkling wine, ug sa mga pulang bino sa [[Valtellina]], nga gihimo labi na gikan sa Nebbiolo. Ang [[Trentino-Alto Adige]], nga adunay kadaghanan nga bulubunbon nga teritoryo, naghatag og mga arom nga puting bino sama sa [[Gewürztraminer]] ug [[Pinot Bianco]], ug mga istrukturadong pula sama sa [[Lagrein]].<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Sentral nga Italya=== Ang Sentral nga Italya, uban ang iyang Mediteraneanong klima, angay kaayo alang sa pagpatubo og mga ubas nga mapula ang kolor.<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Toscana]], inahan sa [[Sangiovese]], mao ang yuta sa bantog nga mga pula sama sa [[Chianti Classico]], ang [[Brunello di Montalcino]], ug ang [[Vino Nobile di Montepulciano]]. Ang [[Umbria]] naila sa [[Sagrantino]] sa Montefalco ug sa [[Grechetto]], samtang ang [[Marche]] dugay nang sinonimo sa [[Verdicchio]] ug nagpabibo usab sa pagpalambo sa [[Pecorino]] ug mga pulang bino base sa [[Montepulciano (ubas)|Montepulciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.greenwine.it/it/info/regioni/|title=Vini italiani per regione|website=GreenWine|date=2021-08-17|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Habagatan nga Italya ug mga Isla=== Ang Habagatan nga Italya ug mga isla nakalingkawas sa init ug hayag nga klima nga nagpaluyo sa produksyon sa mga bino nga dato, istrukturado ug adunay taas nga grado sa alkohol. Ang [[Apulia|Puglia]], ang ikaduhang rehiyon sa Italya sa dako sa produksyon nga 7.6 milyong ektolitro niadtong 2024, mao ang pinuy-anan sa [[Primitivo]] ug sa [[Negroamaro]].<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Campania]] naila sa mga karaan kaayo nga lumad nga ubas sama sa [[Aglianico]], ang [[Fiano]], ug ang [[Greco di Tufo]]. Ang Sisilia, uban sa iyang bolkanong yuta sa [[Etna]] ug ang mga passito nga bino sa [[Pantelleria]], nagpakita og halapad nga kalainlain sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.bitofwine.it/blog/principali-regioni-vinicole-italiane/|title=Le principali regioni vinicole italiane: da Nord a Sud|website=Bit of Wine|date=2024-12-21|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Klima== Ang taas ug hait nga porma sa Italya naghatag og lapad nga mga kondisyon sa [[pedoklima|pedoklimatik]], uban ang dato ug lainlaing produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/|title=Ecosistema vitivinicolo, la vigna|website=Tannina|date=2026-01-19|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang nasod hapit sa katunga sa [[ika-42 nga paralelo|ika-42 nga paralelo]], nga giisip nga labing paborableng klima alang sa viticultura sa tibuok Europa, ug wala'y bisan usa ka rehiyon sa Italya nga wala nagprodusir og bino.<ref>{{cite web|url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche|title=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura|website=InVinoVegan|date=2024-08-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa [[northern hemisphere|amihananong hemisphere]], ang ubas nag-uswag sa pinakamaayo kung gitanom tali sa ika-40 ug ika-50 nga paralelo sa latitud, ug ang Italya adunay pribilehiyado nga posisyon niini.<ref>{{cite web|url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/|title=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico?|website=xtraWine Blog|date=2018-12-05|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang klima naimpluwensiyahan labi na sa [[Dagat Mediteraneo]] ug sa mga kadena sa bukid: sa Amihanang Italya, ang [[Mga Alpes]] nagpanalipod sa tanawin gikan sa bugnaw nga hangin, samtang ang [[Apennines|Appenines]] nagpahigawas sa Botas gikan sa amihanan-kasadpan hangtod sa habagatan-sidlakan, nagmugna og makisusog nga meteorolohikal nga utlanan tali sa Tyrrhenian ug Adriatic nga bahin.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga lugar nga init kaayo sa Habagatan naghatag og mga ubas nga taas ang sulod nga asukar ug ubos ang asididad, nga angay usab alang sa produksyon sa mga fortified wine; ang mga mas bugnaw nga lugar sa Amihanan naghatag og mga ubas nga adunay ubos nga asukar ug mas taas nga asididad, nagmugna og mga bino nga dili kaayo alkohol apan adunay maayong kalidad; ang mga lugar nga adunay intermediate nga klima naila sa produksyon sa mga bino nga pula ug puti nga adunay bug-os nga lawas.<ref>{{cite web|url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/|title=Ecosistema vitivinicolo, la vigna|website=Tannina|date=2026-01-19|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Yuta== Ang yuta sa Italya gikinaiya sa daghang kalainlaing heolohiya, uban ang presensya sa limestone, bolkanong [[tufo]], ug [[clay|argila]] nga adunay gagmayng bato, nga nagpaini niini nga nagkalainlain ug produktibo para sa nagkalainlaing lugar sa ubasan.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga ubasan sa Italya nag-uban labi na sa bungtod ug bukid: ang 60% sa viticultura naugmad sa mga bungtod, ang 32% sa patag nga yuta, ug ang 8% lamang sa mga bukid.<ref>{{cite web|url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/|title=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico?|website=xtraWine Blog|date=2018-12-05|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche|title=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura|website=InVinoVegan|date=2024-08-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang pagpauswag sa kahimsog sa yuta ug sa kalihokan sa gamot adunay hinungdanong kahimoan sa mga kabtangan sa ubas: ang hustong pagpili ug pagdumala sa mga pamaagi sa kultibasyon base sa mga pedoklimatik nga kinaiya sa mga lugar sa ubasan gikonsiderar nga sukaranan alang sa katapusang kalidad sa produkto.<ref>{{cite web|url=https://creafuturo.crea.gov.it/3856/|title=Prendersi cura del suolo in viticoltura|website=CREA Futuro|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Barayti== Ang Italya mao ang nasod nga adunay labing daghang lumad nga barayti sa ubas sa tibuok kalibutan. Ang mga barayti sa ubas alang sa bino nga naka-rehistro sa Nasudnong Rehistro sa mga Barayti sa Ubas hapit na 600, ug ang 75% sa luna sa ubasan gipuno sa kapin sa 80 nagkalainlaing barayti, mga numero nga nagpamatuod nga ang Italya mao ang nanguna sa tibuok kalibutan sa biodibersidad sa ubasan.<ref>{{cite web|url=https://www.altroconsumo.it/alimentazione/vino/speciali/vitigni-italiani|title=Guida ai vitigni più diffusi e coltivati in Italia|website=Altroconsumo|date=2025-09-04|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga opisyal nga giila nga lumad nga barayti moabot sa kapin sa 350.<ref>{{cite web|url=https://drinkaly.com/blogs/vini-vitigni-e-enocultura/italia-il-paradiso-del-vino-campione-mondiale-di-vitigni-autoctoni|title=Italia, il Paradiso del Vino: Campione Mondiale di Vitigni Autoctoni|website=Drinkaly|date=2024-05-22|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Nag-una nga mga Barayti sa Itom nga Ubas=== * [[Sangiovese]]: ang labing kaylap nga barayti sa Italya, nagtabon sa hapit 11% sa nasudnong luna sa ubasan. Gitanom labi na sa Toscana, kini ang sukaranan sa mga bino sama sa [[Chianti]], ang [[Brunello di Montalcino]], ang [[Morellino di Scansano]], ug ang [[Vino Nobile di Montepulciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani|title=I principali vitigni autoctoni italiani|website=Deliziosooo|date=2023-09-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Nebbiolo]]: usa ka ulahi nga pagkahinog nga barayti, simbolo sa Piemonte ug pipila ka lugar sa Lombardia. Nagmugna og dugay na dugayan nga mga bino sama sa [[Barolo DOCG|Barolo]] ug [[Barbaresco DOCG|Barbaresco]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Barbera]]: kaylap labi na sa Piemonte ug Lombardia, nagmugna og mga bino nga adunay buhi ug taas nga asididad.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Montepulciano (ubas)|Montepulciano]]: sentral sa Abruzzo ug sa daghang bahin sa Sentral-Habagatan nga Italya, naghatag og mga bino nga dato sa kolor ug prutas, nga adunay katunhayan nga mga tannin.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Aglianico]]: barayti sa Habagatan nga Italya, kaylap sa Campania ug Basilicata, diin nagmugna kini sa bantog nga [[Aglianico del Vulture]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Primitivo]]: tipikal sa Puglia, labi na sa lugar sa Manduria, nagmugna og mga bino nga adunay intense ruby ​​color nga nagduol sa garnet.<ref>{{cite web|url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani|title=I principali vitigni autoctoni italiani|website=Deliziosooo|date=2023-09-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Nero d'Avola]]: pula nga ubas sa [[Sisilia]], sukaranan sa pipila sa pinaka-giila nga mga bino sa isla sa internasyonal nga lebel.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Sagrantino]]: gigikanan sa Montefalco sa Umbria, usa ka itom nga ubas nga barayti nga adunay talagsaong potensyal sa tannin.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Corvina Veronese|Corvina]]: nag-una nga barayti sa Veneto, nag-una nga karakter sa mga bino sama sa [[Valpolicella]] ug [[Amarone della Valpolicella|Amarone]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Lagrein]]: tipikal sa Alto Adige, nagmugna og mga pulang bino nga adunay maayong istruktura ug intense nga kolor.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Dolcetto]]: gitanom labi na sa Piemonte, naghatag og humok ug andam na nga mga bino alang sa pag-inom.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Nag-una nga mga Barayti sa Puting Ubas=== * [[Glera]]: sukaranan sa bantog nga [[Prosecco]] DOC ug sa [[Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG]], usa sa labing naila nga sparkling wine sa tibuok kalibutan.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Garganega]]: nag-una nga puting ubas sa Veneto, sukaranan sa [[Soave DOC|Soave]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Verdicchio]]: tipikal sa Marche, naghatag og mga puting bino nga adunay maayong istruktura ug pagka-asin.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Vermentino]]: gitanom sa Liguria, Sardinia, ug Toscana, nagmugna og presko ug arom nga mga puting bino.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Fiano]]: karaan nga barayti sa Campania, sukaranan sa [[Fiano di Avellino DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Greco (ubas)|Greco]]: gikan usab sa Campania, nagmugna sa [[Greco di Tufo DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Moscato bianco]]: kaylap sa Piemonte, sukaranan sa [[Asti DOCG|Asti Spumante]] ug sa [[Moscato d'Asti DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Falanghina]]: puting ubas gikan sa Campania, nagmugna og fragrant nga mga bino nga adunay maayong asididad.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Ribolla Gialla]]: tipikal sa Friuli-Venezia Giulia, naila sa mga buhi ug arom nga mga puti.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Albana]]: barayti gikan sa Emilia-Romagna, ang unang puting ubas sa Italya nga nakakuha sa DOCG.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Lambrusco]]: barayti gikan sa Emilia sa nagkalainlaing porma (di Sorbara, Grasparossa, Salamino), nagmugna og mga sparkling nga pula ug pula-pula nga mga bino nga kaylap kaayo.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Produksyon== ===Bino=== Ang Italya mao ang nanguna nga prodyuser sa bino sa kalibutan niadtong 2024: uban ang produksyon nga hapit na 44 milyong ektolitro (43,959,424.91 hl sumala sa pinal nga datos sa Agea) ug ang luna sa ubasan nga 728,000 ektarya, kini ang bugtong nasod sa mga mayor nga ubasan sa kalibutan nga nagpakita og makisusog nga pagtaas, sa kasukwahi sa pagkunhod nga nagparakot sa ubang nag-una nga mga nasod sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Sumala sa datos sa ISTAT niadtong 2024, ang produksyon nakaabot sa 48 milyong ektolitro, usa ka 13% nga pagtaas kaysa sa miaging tuig, susama sa dekanal nga aberids nga 48.7 milyong ektolitro.<ref>{{cite web|url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html|title=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT|website=I Numeri del Vino|date=2025-04-13|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga bino sa DOC mikuha og 8% sa pagtaas sa 21.9 milyong ektolitro, samtang ang mga bino sa IGT mikuha og 21% nga pagtaas sa 13.8 milyong ektolitro.<ref>{{cite web|url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html|title=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT|website=I Numeri del Vino|date=2025-04-13|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa rehiyonal nga lebel, ang tulo ka rehiyon nga adunay labing dako nga produksyon sa ubasan mao ang Veneto (11.6 milyong hl), Puglia (7.6 milyong hl), ug Emilia-Romagna (7.1 milyong hl). Alang sa mga bino nga DOP, ang nag-una sa produksyon mao ang Veneto (8.7 milyong hl), gisundan sa Piemonte (2.3 milyon) ug Toscana (1.8 milyon).<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Mga Denominasyon=== Ang sistema sa mga denominasyon sa kagikan nagkonstitusyon sa usa sa mga sukaranan nga elemento sa viticultura sa Italya. Ang klasipikasyon sa mga bino sa Italya mahimong representahan isip usa ka «piramide» diin sa sukaranan naa ang mga bino nga walay denominasyon sa kagikan, nga ubos sa mas diyutayng mga pagdili, samtang sa taas naa ang mga bino sa DOCG, nga napailalom sa labing hait nga mga kontrol.<ref>{{cite web|url=https://www.vinicartasegna.it/classificazione-dei-vini-doc-e-docg/|title=Classificazione dei vini in Italia: DOC - DOCG - IGT|website=Vini Cartasegna|date=2023-03-20|access-date=2026-05-17}}</ref> Niadtong 2024 ang Italya adunay 528 nga DOP ug IGP nga mga pagdawat, ang kinatas-an nga numero sa Europa.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref> Sumala sa Coldiretti, sa 70% sa mga kaso ang mga bote sa bino nga giprodusir sa Italya nagdala og mga label nga DOCG, DOC, ug IGT.<ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga giila nga kategorya mao ang mosunod: * [[Table wine|Vino da tavola]] (table wine): sa sukaranan sa piramide, walay espesipikong geographic o varietal nga reperensya. Ang label mahimong adunay kolor lamang ug, opsyonal, ang vintage.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Indicazione Geografica Tipica]] (IGT) (Typical Geographical Indication): mga bino nga giprodusir sa lapad nga geographic nga mga lugar, nga adunay dili kaayo hait nga mga kinahanglanon kaysa mga denominasyon sa kagikan. Sukad sa 2010, ang klasipikasyon sa IGT giapil sa Komunidad nga kategorya sa IGP (Protected Geographical Indication). Ang mga bino sa IGT mahimong magtudlo sa label, gawas sa kolor, sa barayti o mga barayti sa ubas ug ang vintage.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata]] (DOC) (Controlled Designation of Origin): mga bino nga giprodusir sa usa ka limitado nga territorial area, nga adunay maayo nga gihulagway nga kemikal ug organoleptiko nga kinaiya, nga gitakda sa mga production specification. Kini naghulagway sa mga tipo sa bino nga gitugotan, ang mga kantidad sa ubas matag ektarya, ang mga gitugotan nga barayti, ang conversion yield, ang minimum nga grado sa alkohol, ug ang posible nga mga pamaagi sa pag-aging. Adunay karon 331 ka DOC denominasyon sa Italya.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata e Garantita]] (DOCG) (Controlled and Guaranteed Designation of Origin): ang pinakataas nga antas sa kalidad sa sistema sa Italya. Ang mga bino sa DOCG kinahanglan nga giila isip DOC sulod sa labing menos lima ka tuig sa wala pa maabut niining kategorya. Ang mga bino sa DOCG sa Italya karon nagbaligya 79 (gi-update niadtong 2026). Ang Piemonte, Veneto, ug Toscana, sa ilang kaugalingon, nagkonsentrar og kapin sa 56% sa nasudnong mga DOCG; ang Piemonte ug Veneto lamang adunay 31 ka DOCG nga denominasyon, hapit katunga sa nasudnong total.<ref>{{cite web|url=https://webfoodculture.com/vini-docg-elenco-aggiornato/|title=Vini DOCG Italiani: Elenco Completo e Aggiornato 2026|website=Web Food Culture|date=2026-03-08|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Mga Regulasyon=== Ang balangkas sa regulasyon sa Italya sa viticultura gitukod sa tibuok ika-20 nga siglo sa mga magkakasunod nga layer, nga nagtipon sa panahon sa mga direktibo sa Komunidad sa Europa. Usa ka unang punto sa reperensya mao ang Royal Decree Law No. 497 sa Marso 7, 1924, mahitungod sa pagpugong sa panlimbong sa paghimo ug pagpamaligya sa mga bino, nga nag-una nga nagtumong sa pagpanalipod sa pagkaawtentiko sa produkto ug sa pagbatok sa mga adulterasyon.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang tinuod nga mahinungdanong pagbag-o sa regulasyon mao ang D.P.R. No. 930 niadtong Hulyo 12, 1963, nga opisyal nga nagpaila sa sistema sa DOC ug nagbutang sa pundasyon sa legal nga kahusay sa viticultura sector: ang «tradisyon» isip tinubdan sa dili nasulat nga balaod (mga pamaagi sa produksyon ug paggamit sa ngalan), ang «teritoryo» nga gihubad sa halapad nga diwa (mga environmental factor nga may kalabutan sa yuta, klima, ug mga barayti sa ubas), ug ang «kalidad» isip usa ka partikular nga kinaiya.<ref>{{cite web|url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino|title=La normativa sul vino|website=Hello Taste|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/|title=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia)|website=WineSommelier|date=2020-02-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang nilalaman sa DPR 930 gi-update niadtong 1992 sa Balaod No. 164, nga nagsunod sa mga direktibo sa Komunidad ug nagpaila sa kategorya sa mga bino sa IGT (Indicazione Geografica Tipica) sa unang higayon.<ref>{{cite web|url=https://www.entevinibresciani.it/la-normativa-vitivinicola-italiana-storia/|title=Normativa Vitivinicola Italiana - Storia|website=Ente Vini Bresciani|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php|title=Legislazione del vino|website=Dalla Vite al Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Niadtong 2008, ang European Community nag-reporma sa tibuok sektor uban ang EC Regulation No. 479/2008, nga nagpasimple sa «piramide sa bino» pinaagi sa pagpaila sa mga kategorya sa DOP (Protected Designation of Origin) ug IGP (Protected Geographical Indication). Sa Italya, kini nga reporma gidawat sa Decreto Legislativo No. 61 sa Abril 8, 2010, nga nagtipon sa tradisyonal nga Italyanong DOCG ug DOC nga denominasyon sa Komunidad nga kategorya sa DOP ug ang IGT sa IGP, samtang nagpadayon gihapon sa paggamit sa tradisyonal nga Italyanong mga sigla.<ref>{{cite web|url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/|title=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia)|website=WineSommelier|date=2020-02-16|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php|title=Legislazione del vino|website=Dalla Vite al Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Footnote== <references /> [[Kategorya:Viticultura sa Italya]] [[Kategorya:Agrikultura sa Italya]] [[Kategorya:Bino sa Italya]] bvrtaz4i84vqi911h9ux9er8b0k3f65 37021181 37021177 2026-05-17T17:38:21Z ~2026-29465-28 143347 kat 37021181 wikitext text/x-wiki Ang '''viticultura sa [[Italya]]''' usa sa labing karaan ug hinungdanon nga kalihokan sa agrikultura sa [[Peninsulang Italyano]], nga ang kagikan nagsugod pa sa prehistoriko nga panahon ug naugmad sa tibuok kasaysayan, kultura, ug tradisyon. Ang [[Italya]] mao karon ang nanguna nga prodyuser sa [[bino]] sa tibuok kalibutan, nga adunay mga 728,000 [[ektarya]] nga luna sa ubasan ug produksyon nga hapit na 44 milyong [[ektolitro]] niadtong 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang patrimonyo sa ubasan sa Italya ilado sa talagsaong [[biodibersidad]], nga adunay kapin sa 350 ka opisyal nga giila nga lumad nga [[ubas nga barayti|barayti sa ubas]], labaw pa kaysa bisan unsang nasod sa kalibutan, ug 528 ka DOP ug IGP nga denominasyon nga nagpanalipod sa kagikan ug kalidad sa nasudnong produksyon.<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Kasaysayan== Ang kasaysayan sa viticultura sa Italya naapil sa labing karaan nga sibilisasyon sa [[Mediteraneo]]. Ang mga unang inumon nga gihimo gikan sa fermentadong katas sa ubas nagsugod sa usa ka panahon tali sa 5000 ug 1000 BC, sa mga lugar sa [[Menor nga Asya]] ug sa mga rehiyon nga nag-atubang sa [[Dagat Mediteraneo]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa Peninsulang Italyano, ang [[ubas]] gitanom na sa daghang siglo sa wala pa ang pagkatawo ni [[Hesu-Kristo]]; base sa mga arkeolohikal nga nakit-an, ang sinugdanan sa viticultura gisangputanan sa mga [[Fenisyo]], nga nagpaila sa pagpatubo niini sa [[Sardinia]] ug [[Sisilia]], samtang ang mga [[Karaang Griyego|Griyego]] nagdala og bag-ong mga barayti, gidumestika kini ug gibuhat ang una nga tinuod nga mga eksperimento sa ubas.<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/storia-del-vino-in-italia-2|title=La storia del vino in Italia. Come e quando abbiamo iniziato a produrre vino|website=Antico Colle|date=2017-12-09|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa Italya, ang viticultura naugmad pinaagi sa [[Etrusco|mga Etrusco]] ug [[Mga Romano|mga Romano]], nga responsable sa pagpakatap sa pagtanom sa ubas sa mga lugar sa [[Pransya]] ug [[Alemanya]] ug sa mga kagikan sa modernong [[enolohiya]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga Etrusco, sugod sa [[Emilia-Romagna|Emilia]], nagtabang sa anam-anam nga pagpalapad sa viticultura sa tibuok [[Padana Plain|Cisalpine]] nga adunay mga inobasyon nga pamaagi, sama sa pagpatubo sa ubas sa buhing punoan-suporta (gitawag og «vite maritata all'albero» sa Italyano).<ref>{{cite web|url=https://lastoriaviva.it/storia-della-vite-e-del-vino-dalla-preistoria-a-roma/|title=Storia della vite e del vino dalla Preistoria a Roma|website=La Storia Viva|date=2020-11-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-19 nga siglo, ang viticultura sa Italya nakaagi og makisusog nga pagtaas sa kalidad, uban ang mga personalidad sama ni [[Camillo Benso di Cavour]] sa pagpalambo sa [[Barolo]], ug ni [[Bettino Ricasoli]] sa pagmugna sa resipe alang sa [[Chianti]], ug ang pagpanganak sa uban pang bantog nga mga bino sama sa [[Marsala]] ug [[Vermouth]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Bisan pa man, sa ikaduha nga katunga sa ika-19 nga siglo, dihang ang viticultura nag-uswag na sa teknikal ug sa kalidad, ang mga tanum gisakmit sa [[phylloxera]], usa ka insekto nga nagpapatay sa mga ubasan; ang epidemya nagresulta sa pagkaguba sa hapit tanan nga mga ubasan sa [[Europa]], ug human lamang sa pipila ka tuig nakit-an ang solusyon pinaagi sa pagbabag-is sa mga lumad nga ubas sa mga tangkal sa [[Vitis labrusca|Amerikanhong ubas]], nga dili mahulog sa phylloxera.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-20 nga siglo lamang nakasaksi ang Europa og pagsaka pag-usab sa produksyon sa bino.<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-20 nga siglo, ang unang espesipikong mga balaod alang sa pagdumala sa produksyon sa bino gipagawas: una ang Royal Decree Law No. 497 niadtong Marso 7, 1924, mahitungod sa pagpanalipod sa tipikal nga mga bino, ug dayon ang sukaranan nga Presidential Decree (D.P.R.) No. 930 niadtong Hulyo 12, 1963, nga nagpaila sa sistema sa [[Denominazione di Origine Controllata|Controlled Designation of Origin (DOC)]] base sa Pranses nga modelo sa ''[[appellation d'origine contrôlée|appellations]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino|title=La normativa sul vino|website=Hello Taste|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Lugar nga Nagpatubo og Ubas== Sa matag usa sa [[Rehiyon sa Italya|20 rehiyon]] sa Italya, ang viticultura gihimo, nga gihulagway, depende sa mga tipikal nga kinaiya sa rehiyon, pinaagi sa usa ka talagsaon nga kalainlain ug pagkaorisinal sa mga produkto sa bino.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Lakip sa labing hinungdanon nga lugar sa produksyon mao ang [[Toscana]], [[Piemonte]], [[Veneto]], [[Sisilia]], [[Apulia|Puglia]], [[Abruzzo]], ug ang [[Franciacorta]]. ===Amihanang Italya=== Sa Amihanang Italya, ang viticultura giprotektahan sa amihanan sa [[Mga Alpes|kadena sa Alpes]], nga nagpanalipod sa mga ubasan gikan sa bugnaw nga mga agos sa hangin, ug naghatag og mga kondisyon nga angay kaayo alang sa produksyon sa mga bino nga pula ug puti nga adunay dakog istruktura ug elegansya.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Piemonte]] usa sa pinakadako nga tradisyon sa enolohiya nga rehiyon sa Italya, bantog sa mga bino nga mapula ug dugay nga dugayan sama sa [[Barolo]] ug [[Barbaresco]], nga gihimo gikan sa [[Nebbiolo]], ug mga eleganteng puti sama sa [[Arneis]] ug [[Gavi]].<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Veneto]] usa ka rehiyon nga dato sa kalainlain, gikan sa [[Valpolicella]] hangtod sa [[Prosecco]], ug sa 11.6 milyong ektolitro nga giprodusir niadtong 2024 nagpabilin kini nga unang rehiyon sa Italya sa dako sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Lombardia]] bantog sa [[Franciacorta]] [[DOCG]], ang Italian classic method sparkling wine, ug sa mga pulang bino sa [[Valtellina]], nga gihimo labi na gikan sa Nebbiolo. Ang [[Trentino-Alto Adige]], nga adunay kadaghanan nga bulubunbon nga teritoryo, naghatag og mga arom nga puting bino sama sa [[Gewürztraminer]] ug [[Pinot Bianco]], ug mga istrukturadong pula sama sa [[Lagrein]].<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Sentral nga Italya=== Ang Sentral nga Italya, uban ang iyang Mediteraneanong klima, angay kaayo alang sa pagpatubo og mga ubas nga mapula ang kolor.<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Toscana]], inahan sa [[Sangiovese]], mao ang yuta sa bantog nga mga pula sama sa [[Chianti Classico]], ang [[Brunello di Montalcino]], ug ang [[Vino Nobile di Montepulciano]]. Ang [[Umbria]] naila sa [[Sagrantino]] sa Montefalco ug sa [[Grechetto]], samtang ang [[Marche]] dugay nang sinonimo sa [[Verdicchio]] ug nagpabibo usab sa pagpalambo sa [[Pecorino]] ug mga pulang bino base sa [[Montepulciano (ubas)|Montepulciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.greenwine.it/it/info/regioni/|title=Vini italiani per regione|website=GreenWine|date=2021-08-17|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Habagatan nga Italya ug mga Isla=== Ang Habagatan nga Italya ug mga isla nakalingkawas sa init ug hayag nga klima nga nagpaluyo sa produksyon sa mga bino nga dato, istrukturado ug adunay taas nga grado sa alkohol. Ang [[Apulia|Puglia]], ang ikaduhang rehiyon sa Italya sa dako sa produksyon nga 7.6 milyong ektolitro niadtong 2024, mao ang pinuy-anan sa [[Primitivo]] ug sa [[Negroamaro]].<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Campania]] naila sa mga karaan kaayo nga lumad nga ubas sama sa [[Aglianico]], ang [[Fiano]], ug ang [[Greco di Tufo]]. Ang Sisilia, uban sa iyang bolkanong yuta sa [[Etna]] ug ang mga passito nga bino sa [[Pantelleria]], nagpakita og halapad nga kalainlain sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.bitofwine.it/blog/principali-regioni-vinicole-italiane/|title=Le principali regioni vinicole italiane: da Nord a Sud|website=Bit of Wine|date=2024-12-21|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Klima== Ang taas ug hait nga porma sa Italya naghatag og lapad nga mga kondisyon sa [[pedoklima|pedoklimatik]], uban ang dato ug lainlaing produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/|title=Ecosistema vitivinicolo, la vigna|website=Tannina|date=2026-01-19|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang nasod hapit sa katunga sa [[ika-42 nga paralelo|ika-42 nga paralelo]], nga giisip nga labing paborableng klima alang sa viticultura sa tibuok Europa, ug wala'y bisan usa ka rehiyon sa Italya nga wala nagprodusir og bino.<ref>{{cite web|url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche|title=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura|website=InVinoVegan|date=2024-08-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa [[northern hemisphere|amihananong hemisphere]], ang ubas nag-uswag sa pinakamaayo kung gitanom tali sa ika-40 ug ika-50 nga paralelo sa latitud, ug ang Italya adunay pribilehiyado nga posisyon niini.<ref>{{cite web|url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/|title=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico?|website=xtraWine Blog|date=2018-12-05|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang klima naimpluwensiyahan labi na sa [[Dagat Mediteraneo]] ug sa mga kadena sa bukid: sa Amihanang Italya, ang [[Mga Alpes]] nagpanalipod sa tanawin gikan sa bugnaw nga hangin, samtang ang [[Apennines|Appenines]] nagpahigawas sa Botas gikan sa amihanan-kasadpan hangtod sa habagatan-sidlakan, nagmugna og makisusog nga meteorolohikal nga utlanan tali sa Tyrrhenian ug Adriatic nga bahin.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga lugar nga init kaayo sa Habagatan naghatag og mga ubas nga taas ang sulod nga asukar ug ubos ang asididad, nga angay usab alang sa produksyon sa mga fortified wine; ang mga mas bugnaw nga lugar sa Amihanan naghatag og mga ubas nga adunay ubos nga asukar ug mas taas nga asididad, nagmugna og mga bino nga dili kaayo alkohol apan adunay maayong kalidad; ang mga lugar nga adunay intermediate nga klima naila sa produksyon sa mga bino nga pula ug puti nga adunay bug-os nga lawas.<ref>{{cite web|url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/|title=Ecosistema vitivinicolo, la vigna|website=Tannina|date=2026-01-19|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Yuta== Ang yuta sa Italya gikinaiya sa daghang kalainlaing heolohiya, uban ang presensya sa limestone, bolkanong [[tufo]], ug [[clay|argila]] nga adunay gagmayng bato, nga nagpaini niini nga nagkalainlain ug produktibo para sa nagkalainlaing lugar sa ubasan.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga ubasan sa Italya nag-uban labi na sa bungtod ug bukid: ang 60% sa viticultura naugmad sa mga bungtod, ang 32% sa patag nga yuta, ug ang 8% lamang sa mga bukid.<ref>{{cite web|url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/|title=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico?|website=xtraWine Blog|date=2018-12-05|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche|title=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura|website=InVinoVegan|date=2024-08-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang pagpauswag sa kahimsog sa yuta ug sa kalihokan sa gamot adunay hinungdanong kahimoan sa mga kabtangan sa ubas: ang hustong pagpili ug pagdumala sa mga pamaagi sa kultibasyon base sa mga pedoklimatik nga kinaiya sa mga lugar sa ubasan gikonsiderar nga sukaranan alang sa katapusang kalidad sa produkto.<ref>{{cite web|url=https://creafuturo.crea.gov.it/3856/|title=Prendersi cura del suolo in viticoltura|website=CREA Futuro|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Barayti== Ang Italya mao ang nasod nga adunay labing daghang lumad nga barayti sa ubas sa tibuok kalibutan. Ang mga barayti sa ubas alang sa bino nga naka-rehistro sa Nasudnong Rehistro sa mga Barayti sa Ubas hapit na 600, ug ang 75% sa luna sa ubasan gipuno sa kapin sa 80 nagkalainlaing barayti, mga numero nga nagpamatuod nga ang Italya mao ang nanguna sa tibuok kalibutan sa biodibersidad sa ubasan.<ref>{{cite web|url=https://www.altroconsumo.it/alimentazione/vino/speciali/vitigni-italiani|title=Guida ai vitigni più diffusi e coltivati in Italia|website=Altroconsumo|date=2025-09-04|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga opisyal nga giila nga lumad nga barayti moabot sa kapin sa 350.<ref>{{cite web|url=https://drinkaly.com/blogs/vini-vitigni-e-enocultura/italia-il-paradiso-del-vino-campione-mondiale-di-vitigni-autoctoni|title=Italia, il Paradiso del Vino: Campione Mondiale di Vitigni Autoctoni|website=Drinkaly|date=2024-05-22|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Nag-una nga mga Barayti sa Itom nga Ubas=== * [[Sangiovese]]: ang labing kaylap nga barayti sa Italya, nagtabon sa hapit 11% sa nasudnong luna sa ubasan. Gitanom labi na sa Toscana, kini ang sukaranan sa mga bino sama sa [[Chianti]], ang [[Brunello di Montalcino]], ang [[Morellino di Scansano]], ug ang [[Vino Nobile di Montepulciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani|title=I principali vitigni autoctoni italiani|website=Deliziosooo|date=2023-09-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Nebbiolo]]: usa ka ulahi nga pagkahinog nga barayti, simbolo sa Piemonte ug pipila ka lugar sa Lombardia. Nagmugna og dugay na dugayan nga mga bino sama sa [[Barolo DOCG|Barolo]] ug [[Barbaresco DOCG|Barbaresco]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Barbera]]: kaylap labi na sa Piemonte ug Lombardia, nagmugna og mga bino nga adunay buhi ug taas nga asididad.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Montepulciano (ubas)|Montepulciano]]: sentral sa Abruzzo ug sa daghang bahin sa Sentral-Habagatan nga Italya, naghatag og mga bino nga dato sa kolor ug prutas, nga adunay katunhayan nga mga tannin.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Aglianico]]: barayti sa Habagatan nga Italya, kaylap sa Campania ug Basilicata, diin nagmugna kini sa bantog nga [[Aglianico del Vulture]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Primitivo]]: tipikal sa Puglia, labi na sa lugar sa Manduria, nagmugna og mga bino nga adunay intense ruby ​​color nga nagduol sa garnet.<ref>{{cite web|url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani|title=I principali vitigni autoctoni italiani|website=Deliziosooo|date=2023-09-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Nero d'Avola]]: pula nga ubas sa [[Sisilia]], sukaranan sa pipila sa pinaka-giila nga mga bino sa isla sa internasyonal nga lebel.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Sagrantino]]: gigikanan sa Montefalco sa Umbria, usa ka itom nga ubas nga barayti nga adunay talagsaong potensyal sa tannin.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Corvina Veronese|Corvina]]: nag-una nga barayti sa Veneto, nag-una nga karakter sa mga bino sama sa [[Valpolicella]] ug [[Amarone della Valpolicella|Amarone]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Lagrein]]: tipikal sa Alto Adige, nagmugna og mga pulang bino nga adunay maayong istruktura ug intense nga kolor.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Dolcetto]]: gitanom labi na sa Piemonte, naghatag og humok ug andam na nga mga bino alang sa pag-inom.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Nag-una nga mga Barayti sa Puting Ubas=== * [[Glera]]: sukaranan sa bantog nga [[Prosecco]] DOC ug sa [[Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG]], usa sa labing naila nga sparkling wine sa tibuok kalibutan.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Garganega]]: nag-una nga puting ubas sa Veneto, sukaranan sa [[Soave DOC|Soave]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Verdicchio]]: tipikal sa Marche, naghatag og mga puting bino nga adunay maayong istruktura ug pagka-asin.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Vermentino]]: gitanom sa Liguria, Sardinia, ug Toscana, nagmugna og presko ug arom nga mga puting bino.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Fiano]]: karaan nga barayti sa Campania, sukaranan sa [[Fiano di Avellino DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Greco (ubas)|Greco]]: gikan usab sa Campania, nagmugna sa [[Greco di Tufo DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Moscato bianco]]: kaylap sa Piemonte, sukaranan sa [[Asti DOCG|Asti Spumante]] ug sa [[Moscato d'Asti DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Falanghina]]: puting ubas gikan sa Campania, nagmugna og fragrant nga mga bino nga adunay maayong asididad.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Ribolla Gialla]]: tipikal sa Friuli-Venezia Giulia, naila sa mga buhi ug arom nga mga puti.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Albana]]: barayti gikan sa Emilia-Romagna, ang unang puting ubas sa Italya nga nakakuha sa DOCG.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Lambrusco]]: barayti gikan sa Emilia sa nagkalainlaing porma (di Sorbara, Grasparossa, Salamino), nagmugna og mga sparkling nga pula ug pula-pula nga mga bino nga kaylap kaayo.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Produksyon== ===Bino=== Ang Italya mao ang nanguna nga prodyuser sa bino sa kalibutan niadtong 2024: uban ang produksyon nga hapit na 44 milyong ektolitro (43,959,424.91 hl sumala sa pinal nga datos sa Agea) ug ang luna sa ubasan nga 728,000 ektarya, kini ang bugtong nasod sa mga mayor nga ubasan sa kalibutan nga nagpakita og makisusog nga pagtaas, sa kasukwahi sa pagkunhod nga nagparakot sa ubang nag-una nga mga nasod sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Sumala sa datos sa ISTAT niadtong 2024, ang produksyon nakaabot sa 48 milyong ektolitro, usa ka 13% nga pagtaas kaysa sa miaging tuig, susama sa dekanal nga aberids nga 48.7 milyong ektolitro.<ref>{{cite web|url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html|title=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT|website=I Numeri del Vino|date=2025-04-13|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga bino sa DOC mikuha og 8% sa pagtaas sa 21.9 milyong ektolitro, samtang ang mga bino sa IGT mikuha og 21% nga pagtaas sa 13.8 milyong ektolitro.<ref>{{cite web|url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html|title=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT|website=I Numeri del Vino|date=2025-04-13|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa rehiyonal nga lebel, ang tulo ka rehiyon nga adunay labing dako nga produksyon sa ubasan mao ang Veneto (11.6 milyong hl), Puglia (7.6 milyong hl), ug Emilia-Romagna (7.1 milyong hl). Alang sa mga bino nga DOP, ang nag-una sa produksyon mao ang Veneto (8.7 milyong hl), gisundan sa Piemonte (2.3 milyon) ug Toscana (1.8 milyon).<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Mga Denominasyon=== Ang sistema sa mga denominasyon sa kagikan nagkonstitusyon sa usa sa mga sukaranan nga elemento sa viticultura sa Italya. Ang klasipikasyon sa mga bino sa Italya mahimong representahan isip usa ka «piramide» diin sa sukaranan naa ang mga bino nga walay denominasyon sa kagikan, nga ubos sa mas diyutayng mga pagdili, samtang sa taas naa ang mga bino sa DOCG, nga napailalom sa labing hait nga mga kontrol.<ref>{{cite web|url=https://www.vinicartasegna.it/classificazione-dei-vini-doc-e-docg/|title=Classificazione dei vini in Italia: DOC - DOCG - IGT|website=Vini Cartasegna|date=2023-03-20|access-date=2026-05-17}}</ref> Niadtong 2024 ang Italya adunay 528 nga DOP ug IGP nga mga pagdawat, ang kinatas-an nga numero sa Europa.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref> Sumala sa Coldiretti, sa 70% sa mga kaso ang mga bote sa bino nga giprodusir sa Italya nagdala og mga label nga DOCG, DOC, ug IGT.<ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga giila nga kategorya mao ang mosunod: * [[Table wine|Vino da tavola]] (table wine): sa sukaranan sa piramide, walay espesipikong geographic o varietal nga reperensya. Ang label mahimong adunay kolor lamang ug, opsyonal, ang vintage.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Indicazione Geografica Tipica]] (IGT) (Typical Geographical Indication): mga bino nga giprodusir sa lapad nga geographic nga mga lugar, nga adunay dili kaayo hait nga mga kinahanglanon kaysa mga denominasyon sa kagikan. Sukad sa 2010, ang klasipikasyon sa IGT giapil sa Komunidad nga kategorya sa IGP (Protected Geographical Indication). Ang mga bino sa IGT mahimong magtudlo sa label, gawas sa kolor, sa barayti o mga barayti sa ubas ug ang vintage.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata]] (DOC) (Controlled Designation of Origin): mga bino nga giprodusir sa usa ka limitado nga territorial area, nga adunay maayo nga gihulagway nga kemikal ug organoleptiko nga kinaiya, nga gitakda sa mga production specification. Kini naghulagway sa mga tipo sa bino nga gitugotan, ang mga kantidad sa ubas matag ektarya, ang mga gitugotan nga barayti, ang conversion yield, ang minimum nga grado sa alkohol, ug ang posible nga mga pamaagi sa pag-aging. Adunay karon 331 ka DOC denominasyon sa Italya.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata e Garantita]] (DOCG) (Controlled and Guaranteed Designation of Origin): ang pinakataas nga antas sa kalidad sa sistema sa Italya. Ang mga bino sa DOCG kinahanglan nga giila isip DOC sulod sa labing menos lima ka tuig sa wala pa maabut niining kategorya. Ang mga bino sa DOCG sa Italya karon nagbaligya 79 (gi-update niadtong 2026). Ang Piemonte, Veneto, ug Toscana, sa ilang kaugalingon, nagkonsentrar og kapin sa 56% sa nasudnong mga DOCG; ang Piemonte ug Veneto lamang adunay 31 ka DOCG nga denominasyon, hapit katunga sa nasudnong total.<ref>{{cite web|url=https://webfoodculture.com/vini-docg-elenco-aggiornato/|title=Vini DOCG Italiani: Elenco Completo e Aggiornato 2026|website=Web Food Culture|date=2026-03-08|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Mga Regulasyon=== Ang balangkas sa regulasyon sa Italya sa viticultura gitukod sa tibuok ika-20 nga siglo sa mga magkakasunod nga layer, nga nagtipon sa panahon sa mga direktibo sa Komunidad sa Europa. Usa ka unang punto sa reperensya mao ang Royal Decree Law No. 497 sa Marso 7, 1924, mahitungod sa pagpugong sa panlimbong sa paghimo ug pagpamaligya sa mga bino, nga nag-una nga nagtumong sa pagpanalipod sa pagkaawtentiko sa produkto ug sa pagbatok sa mga adulterasyon.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang tinuod nga mahinungdanong pagbag-o sa regulasyon mao ang D.P.R. No. 930 niadtong Hulyo 12, 1963, nga opisyal nga nagpaila sa sistema sa DOC ug nagbutang sa pundasyon sa legal nga kahusay sa viticultura sector: ang «tradisyon» isip tinubdan sa dili nasulat nga balaod (mga pamaagi sa produksyon ug paggamit sa ngalan), ang «teritoryo» nga gihubad sa halapad nga diwa (mga environmental factor nga may kalabutan sa yuta, klima, ug mga barayti sa ubas), ug ang «kalidad» isip usa ka partikular nga kinaiya.<ref>{{cite web|url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino|title=La normativa sul vino|website=Hello Taste|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/|title=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia)|website=WineSommelier|date=2020-02-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang nilalaman sa DPR 930 gi-update niadtong 1992 sa Balaod No. 164, nga nagsunod sa mga direktibo sa Komunidad ug nagpaila sa kategorya sa mga bino sa IGT (Indicazione Geografica Tipica) sa unang higayon.<ref>{{cite web|url=https://www.entevinibresciani.it/la-normativa-vitivinicola-italiana-storia/|title=Normativa Vitivinicola Italiana - Storia|website=Ente Vini Bresciani|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php|title=Legislazione del vino|website=Dalla Vite al Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Niadtong 2008, ang European Community nag-reporma sa tibuok sektor uban ang EC Regulation No. 479/2008, nga nagpasimple sa «piramide sa bino» pinaagi sa pagpaila sa mga kategorya sa DOP (Protected Designation of Origin) ug IGP (Protected Geographical Indication). Sa Italya, kini nga reporma gidawat sa Decreto Legislativo No. 61 sa Abril 8, 2010, nga nagtipon sa tradisyonal nga Italyanong DOCG ug DOC nga denominasyon sa Komunidad nga kategorya sa DOP ug ang IGT sa IGP, samtang nagpadayon gihapon sa paggamit sa tradisyonal nga Italyanong mga sigla.<ref>{{cite web|url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/|title=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia)|website=WineSommelier|date=2020-02-16|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php|title=Legislazione del vino|website=Dalla Vite al Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Footnote== <references /> [[Kategoriya:Viticultura sa nasud]] lel758svytaifg9o99vkthq9qk3vep7 0 11354320 37021178 2026-05-17T17:35:08Z ~2026-29465-28 143347 kat 37021178 wikitext text/x-wiki [[Kategorya:Viticultura]] 3wmd8vn8hhn406naipsd8nc6v1dc2vn 14 11354321 37021179 2026-05-17T17:36:36Z ~2026-29465-28 143347 kat 37021179 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Agrikultura]] cay8nrk4c2bvmfzi05r0bodf9mfoqb0 14 11354322 37021180 2026-05-17T17:37:41Z ~2026-29465-28 143347 kat 37021180 wikitext text/x-wiki [[Kategoriya:Viticultura]] 4bhzg23ngc5tkoc9kpf1hke75ja8prh 0 11354323 37021182 2026-05-17T17:47:28Z ~2026-29698-71 143348 b 37021182 wikitext text/x-wiki Ang '''[[pagpananom og olibo sa Hapon]]''' usa ka limitado nga sektor sa [[agrikultura]], nga nag-una sa [[Prepektura sa Kagawa]] ug sa mga baybayon duol sa].<ref>{{cite web |title=オリーブの収穫量（令和4年産） |url=https://www.pref.kagawa.lg.jp/tokei/sogo/udonken/1001.html |website=Kagawa Prefecture |access-date=May 17, 2026 |language=ja}}</ref> Gisugdan ingon nga usa ka eksperimento sa ikaduhang tunga sa [[ika-19 nga siglo]], ang pagpananom og [[olibo]] (''[[Olea europaea]]'') nakakaplag sa isla sa] ingon nga nag-unang sentro sa pagpahiangay ug pagpalapad sa [[agronomya]] sa nasod.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Bisan tuod gamay ra ang produksiyon sa nasod kon itandi sa mga nasod sa Mediteraneo, ang sektor nailhan sa paggamit sa mga piho nga protocol alang sa kalidad ug pagsusi sa gigikanan, ingon man sa mga panukiduki sa teknolohiya alang sa [[sirkular nga ekonomiya]] sa mga byproduct.<ref>{{cite web |title=Kagawa Olive Oil Quality Labeling System |url=https://www.kensanpin.org/en/olive/kagawa-oliveoil/ |website=Kagawa Kensanpin |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang lokal nga panginahanglan sa [[lana sa olibo]] hapit sa hingpit natubag pinaagi sa mga pag-import gikan sa gawas sa nasod, ilabi na gikan sa [[Espanya]] ug [[Italya]].<ref>{{cite web |title=Market Newsletter No 124 – February 2018 |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/12/NEWSLETTER-FEBRUARY-2018-ENGLISH.pdf |publisher=International Olive Council |date=February 2018 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Kasaysayan == Ang unang mga pagsulay sa pagpahiangay sa mga kahoyng olibo sa Hapon nahitabo niadtong 1862 ug 1879 pinaagi sa pag-import sa mga tanom gikan sa [[Pransiya]], isip bahin sa usa ka programa sa gobyerno alang sa pagkalain-lain sa mga tanom sa agrikultura.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Usa ka estado nga umahan nga gipahinungod sa kini nga mga eksperimento gitukod sa siyudad sa [[Kobe]], apan ang kalihokan hingpit nga nahunong niadtong 1896 human sa usa ka panahon sa pribadong pagdumala.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang pagsugod sa pagpananom og olibo isip usa ka organisado nga industriyal nga sektor nahitabo niadtong 1908, ang tuig diin ang Ministry of Agriculture and Commerce nag-import og mga seedling sa olibo gikan sa [[Estados Unidos]] ug sa [[Europa]].<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang tumong sa gobyerno mao ang pagbaton og lokal nga lana sa utanon nga magamit isip likido sa pagpreserba sa [[de-lata nga isda]] aron matubag ang panginahanglan sa mga panon sa [[pangingisda sa lawod]].<ref>{{cite web |title=Olive cultivation on Shodoshima |url=https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/common/001565446.pdf |publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism of Japan |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang mga pagsulay sa pagpananom gisugdan sa mga prepektura sa Kagawa, [[Prepektura sa Kagoshima|Kagoshima]], ug [[Prepektura sa Mie|Mie]], apan ang tanom lamang sa isla sa Shōdoshima ang nagpakita og maayong resulta.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Sukad niadtong 1965, ang lokal nga produksiyon sa olibo miusos pag-ayo tungod sa liberalisasyon sa komersyal nga pag-import sa lana sa olibo.<ref>{{cite web |title=Shodoshima Town Regional development based on locally grown olives |url=https://www.greendestinations.org/wp-content/uploads/2022/11/Shodoshima-Town-Regional-development-based-on-locally-grown-olives.pdf |publisher=Green Destinations |date=November 2022 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Sukad sa katapusan sa [[ika-20 nga siglo]], gisugdan ang mga proyekto sa pagbawi ug pagpalambo sa mga dapit sa olibo pinaagi sa [[turismo sa kabanikanhan]] ug pagkalain-lain sa mga produkto sa pagkaon ug kosmetiko.<ref>{{cite web |title=A Photogenic Roadside Station on Japan's Olive Island |url=https://www.gov-online.go.jp/eng/publicity/book/hlj/html/202308/202308_05_en.html |website=Government of Japan |date=August 2023 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Mga dapit sa pagpananom == Ang prepektura sa Kagawa mao ang nag-unang dapit sa produksiyon sa olibo sa nasod, nga naghatag sa kasaysayan og mga 84.6% sa kinatibuk-ang ani sa prutas nga adunay gidaghanon nga 373.7 ka tonelada nga narehistro niadtong 2022.<ref>{{cite web |title=オリーブの収穫量（令和4年産） |url=https://www.pref.kagawa.lg.jp/tokei/sogo/udonken/1001.html |website=Kagawa Prefecture |access-date=May 17, 2026 |language=ja}}</ref> Ang Kagawa naghupot sa mga 42% sa yuta nga gigamit alang sa pagpananom og olibo sa Hapon, nga nagpakita og mas taas nga produktibidad matag ektarya kon itandi sa ubang mga prepektura.<ref>{{cite web |title=オリーブ di耕作面積と収穫量の推移 |url=https://note.com/fkj___uuu/n/n6faf84e6f592 |website=Note.com |access-date=May 17, 2026 |language=ja}}</ref> Ang ubang mga dapit sa pagpananom og olibo anaa sa mga baybayon ug kapupud-an sa Dagat Inland sa Seto, sama sa [[Ushimado]] sa [[prepektura sa Okayama]].<ref>{{cite web |title=Ushimado Olive Garden |url=https://www.japan.travel/en/spot/908/ |website=Japan Travel |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang laing importante nga dapit sa pagpananom nahimutang sa isla sa [[Etajima]], nga anaa sulod sa [[prepektura sa Hiroshima]].<ref>{{cite web |title=Aki No Shima No Mi Etajima Shibori |url=https://bestoliveoils.org/producer/yamamoto-club/brand/aki-no-shima-no-mi--etajima-shibori |website=Best Olive Oils |date=2026 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Dugang nga mga eksperimento sa agronomya aron sulayan ang pagkamaagwanta sa katugnaw ug pagpahiangay sa klima sa tanom gisugdan sa dapit sa [[Hachioji]], sulod sa metropolitan nga dapit sa], ug sa pipila ka dapit sa amihanang isla sa [[Hokkaidō]] sama sa Yoichi.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Klima == Ang mga dapit nga tradisyonal nga gipahinungod sa pagpananom og olibo sa Hapon, nga nahimutang sa palibot sa Dagat Inland sa Seto, nakabenepisyo gikan sa usa ka malumo nga microclimate ug adunay kasarangan nga ulan matag tuig.<ref>{{cite web |title=About Shodoshima |url=https://www.town.tonosho.kagawa.jp/gyosei/soshiki/shoko/4/518.html |website=Town of Tonosho |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Kini nga mga kondisyon sa klima lahi sa umog nga [[klima nga monson]] nga kasagaran sa kadaghanang isla sa Hapon ug adunay mga pagkaparehas sa mga temperatura sa planggana sa [[klima nga Mediteraneo|Mediteraneo]].<ref>{{cite web |title=Olive cultivation on Shodoshima |url=https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/common/001565446.pdf |publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism of Japan |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Sa mga dapit sa gawas niini nga distrito, ang taas nga umog sa ting-init ug ang kusog nga ulan panahon sa [[bagyo]] nagbutyag sa mga tanom sa stress sa tubig ug mga pag-atake sa mga peste nga fungus, nga naglimite sa abot sa mga umahan.<ref>{{cite web |title=A Father and Son's Quest to Produce World-Class Olive Oil on a Shodoshima Farm |url=https://wabunka-lux.jp/stories/takao-nouen/ |website=Wabunka |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Dugang pa, ang pagpalapad paingon sa amihanan gilimitahan sa mga temperatura sa tingtugnaw nga, kung moubos sa -7 ka digri [[Celsius]], hinungdan sa pagkamatay sa mga tanom nga walay panalipod sa init.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Yuta == Ang yuta nga gitagana alang sa pagpananom og olibo sa Hapon nagkinahanglan og maayo nga pag-andam sa pisikal nga aspeto aron masiguro ang bentilasyon ug malikayan ang pagpundo sa tubig nga makadaot sa gamut sa mga tanom.<ref>{{cite web |title=Growing Olives - Soil Preparation |url=https://www.takao-olives.com/eng/growing-olives/ |website=Takao Olives |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Sa prepektura sa Hiroshima, ilabi na sa Etajima, ang mga mag-uuma naggamit sa mga nadugmok nga kabhang sa [[talaba]], usa ka lokal nga basura gikan sa [[akwakultura|industriya sa pangisda]], isip natural nga [[kondisyoner sa yuta]] aron sa pagtulid sa asidong lebel sa yuta ug pagpalambo sa drainage sa yuta.<ref>{{cite web |title=Aki No Shima No Mi Etajima Shibori |url=https://bestoliveoils.org/producer/yamamoto-club/brand/aki-no-shima-no-mi--etajima-shibori |website=Best Olive Oils |date=2026 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang pagdumala sa yuta kasagaran wala naglakip sa paggamit sa mga kemikal nga herbicide ug nag-una sa kanunay nga pagputol sa sagbot pinaagi sa kamot, nga ibilin lamang sa yuta ingon nga natural nga [[mulch]] aron madugangan ang porsiyento sa [[organikong butang]] ug mapadayon ang kaumog sa ibabaw nga bahin sa yuta.<ref>{{cite web |title=A Father and Son's Quest to Produce World-Class Olive Oil on a Shodoshima Farm |url=https://wabunka-lux.jp/stories/takao-nouen/ |website=Wabunka |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Mga cultivar == Ang pagpananom og olibo sa Hapon nag-una sa upat ka lain-laing klase nga kasaysayan nga gipaila sa nasod.<ref>{{cite web |title=6 Can't-Miss Experiences on This Olive-Obsessed Japanese Island |url=https://www.afar.com/magazine/6-cant-miss-experiences-on-this-olive-obsessed-japanese-island |website=AFAR |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang [[cultivar]] nga ''[[Mission (olibo)|Mission]]'', nga gikan sa [[Estados Unidos]], mao ang labing kaylap nga gigamit sukad sa unang mga dapit sa pagpananom sa isla sa Shōdoshima.<ref>{{cite web |title=Olive cultivation on Shodoshima |url=https://www.mlit.go.jp/tagengo-db/common/001565446.pdf |publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism of Japan |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Kauban niini, gigamit usab ang mga cultivar nga ''[[Manzanilla (olibo)|Manzanillo]]'', ''Nevadillo Blanco'', ug ''Lucca'', nga gigamit alang sa paggama og lana ug alang usab sa pagkaon isip [[oliba sa lamesa|mga olibo sa lamesa]].<ref>{{cite web |title=6 Can't-Miss Experiences on This Olive-Obsessed Japanese Island |url=https://www.afar.com/magazine/6-cant-miss-experiences-on-this-olive-obsessed-japanese-island |website=AFAR |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang lokal nga merkado sa nursery, nga gidumala sa usa ka gamay nga grupo sa mga espesyalista nga kompanya, nag-import matag tuig og mga bag-ong seedling gikan sa gawas sa nasod aron mapalapdan ang mga magamit nga cultivar sa lokal nga lebel.<ref>{{cite web |title=Olive Growing in Japan |url=https://olea.press/olive-growing-in-japan/ |website=Olea Press |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Mga lana == Ang lana sa olibo nga gigama sa Hapon moabot sa kasagarang gidaghanon nga mga 600 ka tonelada matag tuig, kon itandi sa mga pag-import gikan sa gawas sa nasod nga moabot sa mga 60,000 ka tonelada matag tuig.<ref>{{cite web |title=Japan and the IOC |url=https://www.internationaloliveoil.org/1132-japan-and-the-ioc/ |website=International Olive Council |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang mga pag-import sa lana sa olibo sa Hapon nag-una gikan sa Espanya ug Italya, nga naglangkob sa hapit tanan nga lokal nga merkado.<ref>{{cite web |title=Market Newsletter No 135 – March 2019 |url=https://www.internationaloliveoil.org/wp-content/uploads/2019/12/2019-03_en_NEWSLETTER_135_ENGLISH.pdf |publisher=International Olive Council |date=March 2019 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang prepektura sa Kagawa nagpaila niadtong 2014 og usa ka boluntaryo nga protocol nga gitawag og ''Kagawa Olive Oil Quality Labeling System'' alang sa sertipikasyon sa kalidad sa lokal nga mga lana.<ref>{{cite web |title=Kagawa Olive Oil Quality Labeling System |url=https://www.kensanpin.org/en/olive/kagawa-oliveoil/ |website=Kagawa Kensanpin |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Kini nga giya nagbahin sa mga produkto sa duha ka kategorya: "Standard" ug "Premium", diion ang Premium nagkinahanglan og limitasyon sa [[asidong lebel]] nga katumbas o mas ubos sa 0.30%, usa ka sumbanan nga mas estrikto kon itandi sa 0.80% nga gitakda sa tibuok kalibotan sa [[Consiglio oleicolo internazionale|International Olive Council]].<ref>{{cite web |title=Kagawa Olive Oil Quality Labeling System |url=https://www.kensanpin.org/en/olive/kagawa-oliveoil/ |website=Kagawa Kensanpin |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> Ang mga kemikal nga pag-analisar sa mga lana nga nakuha sa isla sa Shōdoshima nagpakita og porsiyento sa [[oleic acid]] nga lig-on tali sa 66% ug 78%, nga walay mahinungdanong kalainan sa nagkalain-laing cultivar nga gipatubo sa maong dapit.<ref>{{cite web |title=Fatty Acid, Phenol, and Tocopherol Composition of Olive Oils from Shodo Island |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/fstr/11/3/11_3_254/_article/-char/en |website=J-STAGE |date=November 25, 2006 |access-date=May 17, 2026 |language=en}}</ref> == Referencias == {{reflist}} [[Kategoriya:Nagtubo nga olibo sa nasud]] 0a66inrmorc0li7er6c83x8da67d1ix 0 11354324 37021188 2026-05-18T02:55:19Z MadayawDavao 140869 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330692773|Subanen languages]]" 37021188 wikitext text/x-wiki Ang mga '''pinulongan nga Subanen''' (gitawag usab '''nga Subanon''' ug '''Subanun''' ) maoy usa ka grupo [[Mga pinulongang Awstronesyo|sa mga pinulongan nga Austronesian]] nga soud nga nalambigit nga sakop sa subgroup sa Greater Central Philippine .  Ang mga pinulongan nga Subanen maoy gigamit sa nagkalain - laing lugar sa [[Lawisnong Zamboanga|Peninsula sa Zamboanga]], nga mao kini ang [[Lalawigan (Pilipinas)|mga probinsya]] sa [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Norte]] ug [[Zamboanga del Sur]], ug sa [[Misamis Occidental]] sa [[Amihanang Mindanao]] . Adunay usab usa ka dako nga komunidad sa Subanen sa [[Misamis Oriental]] ug [[Lanao del Norte]] . Kadaghanan sa mga mamumulong sa pinulogan nga Subanen naggamit sa ngalan nga <nowiki><i id="mwGg">Subanen</i></nowiki>, <nowiki><i id="mwGw">Subanon</i></nowiki> o <nowiki><i id="mwHA">Subanun</i></nowiki>, samtang kadtong nagsunod sa [[Islam sa Pilipinas|Islam]] nagtawag sa ilang kaugalingon nga ''Kolibugan'', ''Kalibugan'', ''Tewlet'' o ''Telet'' . == Internal nga klasipikasyon == Gilista ni Lobel (2013:308) ang mosunod nga mga inobasyon o mga nahinumduman taliwala sa matag usa sa mosunod nga mga subgroup. * Nuclear Subanen: *k > Ø * Kasadpang Subanen: *k > /k/ (pagpabilin) * East Nuclear Subanen: *r > /l/ * West Nuclear Subanen: *r > /r/ (retention) * Western Subanen: *r > /l/ (independente nahitabo, lagmit tungod sa kontak sa Tausug, Maguindanaon, Butuanon, Cebuano, ug/o Ilonggo, nga nakaagi usab sa *r > /l/ shift nga independente sa usag usa) == Proto-Subanen == Ang mosunod nga imbentaryo sa ponema mahimong matukod pag-usab alang sa Proto-Subanen: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Mga Bokal ! ! Atubangan ! Sentral ! Balik |- ! Sira | *ako | | *u |- ! Tunga-tunga | | *ə | |- ! Ablihi | | *usa ka | |} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Mga Konsonante ! colspan="2" | ! Bilabial ! Alveolar ! Palatal ! Belar ! Glottal |- ! rowspan="2" | Hunong ! <small>walay tingog</small> | *p | *t | | *k | *ʔ |- ! <small>gipalanog</small> | *b | *d | | *g | |- ! colspan="2" | Fricative | | mga | | | |- ! colspan="2" | Ilong | *m | *n | | *ŋ | |- ! colspan="2" | Lateral | | *l | | | |- ! colspan="2" | Gibana-bana | *w | | *y | | |} sx9udb5vf93mjd65dn82ar549vw0sws 0 11354325 37021191 2026-05-18T06:19:07Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021191 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. a6n1eyurqv65vlyxefcdmgoslix351i 37021192 37021191 2026-05-18T06:21:16Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021192 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. Opisyal nga gikumpirma sa ICC Apppeals Chamber ang ilang hurisdiksyon sa kaso batok sa kanhi Presidente Rodrigo Duterte, ug gisalikway ang mga apela sa depensa nga nagtinguha nga mapahunong ang mga proseso sa korte. 46l6qxqer0kdcwtwbz1wpcl8c6wc7wt 37021193 37021192 2026-05-18T06:38:21Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021193 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. Opisyal nga gikumpirma sa ICC Apppeals Chamber ang ilang hurisdiksyon sa kaso batok sa kanhi Presidente Rodrigo Duterte, ug gisalikway ang mga apela sa depensa nga nagtinguha nga mapahunong ang mga proseso sa korte. Nagpabilin ang posisyon sa gobyernp sa Pilipinas nga walay hurisdiksyon ang ICC sa nasod, ug ilang gipangatarungan nga adunay independente ug epektibong sistema sa hustisya ang Pilipinas. Dugang pa, giingon sa mga awtoridad sa Pilipinas nga ang mga warrant sa ICC walay awtomatikong legal nga gahum sulod sa teritoryo sa Pilipinas ug nga dili kini ipatuman sa nasod ibh9alujdyqys3iolnib0ipa8nazau3 37021194 37021193 2026-05-18T06:44:08Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021194 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. Opisyal nga gikumpirma sa ICC Apppeals Chamber ang ilang hurisdiksyon sa kaso batok sa kanhi Presidente Rodrigo Duterte, ug gisalikway ang mga apela sa depensa nga nagtinguha nga mapahunong ang mga proseso sa korte. Nagpabilin ang posisyon sa gobyernp sa Pilipinas nga walay hurisdiksyon ang ICC sa nasod, ug ilang gipangatarungan nga adunay independente ug epektibong sistema sa hustisya ang Pilipinas. Dugang pa, giingon sa mga awtoridad sa Pilipinas nga ang mga warrant sa ICC walay awtomatikong legal nga gahum sulod sa teritoryo sa Pilipinas ug nga dili kini ipatuman sa nasod. Si Duterte giakusahan og mga kasong krimen batok sa katawhan, lakip na ang extrajudicial kiling atol sa iyang termino isip Mayor sa Davao City ug isip Presidente sa Pilipinas, hangtod sa pag-atras sa nasod gikan sa Rome Statute niadtong 2019. Siya anga ikalimang presidente sa Pilipinas nga giakusahan ug gidakop, sunod nila Emilio Aguinaldo (1945), Jose P. Laurel (1945), Joseph Estrada (2001), ug Gloria Macapagal Arroyo (2011). Siya usab ang unang presidente sa Pilipinas nga moatubang sa usa ka internasyonal nga tribunal ug ang unang lider gikan sa Asya nga husayon sa ICC. g2ntaq3acs0y1hx4xqlwx1ncjcyenci 37021195 37021194 2026-05-18T07:03:11Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021195 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. Opisyal nga gikumpirma sa ICC Apppeals Chamber ang ilang hurisdiksyon sa kaso batok sa kanhi Presidente Rodrigo Duterte, ug gisalikway ang mga apela sa depensa nga nagtinguha nga mapahunong ang mga proseso sa korte. Nagpabilin ang posisyon sa gobyernp sa Pilipinas nga walay hurisdiksyon ang ICC sa nasod, ug ilang gipangatarungan nga adunay independente ug epektibong sistema sa hustisya ang Pilipinas. Dugang pa, giingon sa mga awtoridad sa Pilipinas nga ang mga warrant sa ICC walay awtomatikong legal nga gahum sulod sa teritoryo sa Pilipinas ug nga dili kini ipatuman sa nasod. Si Duterte giakusahan og mga kasong krimen batok sa katawhan, lakip na ang extrajudicial kiling atol sa iyang termino isip Mayor sa Davao City ug isip Presidente sa Pilipinas, hangtod sa pag-atras sa nasod gikan sa Rome Statute niadtong 2019. Siya anga ikalimang presidente sa Pilipinas nga giakusahan ug gidakop, sunod nila Emilio Aguinaldo (1945), Jose P. Laurel (1945), Joseph Estrada (2001), ug Gloria Macapagal Arroyo (2011). Siya usab ang unang presidente sa Pilipinas nga moatubang sa usa ka internasyonal nga tribunal ug ang unang lider gikan sa Asya nga husayon sa ICC. Si Duterte gidakop taliwala sa nagkagrabeng panagbangi tali sa mga pamilyang politikal nga Marcos ug Duterte, bisan pa nga si Presidente Bongbong Marcos mismo mipadayag og kasubo bahin sa pagdakop. Gihulagway sa mga analista ang pagdakop ug pagtugyan kang Duterte ngadto sa ICC isip talagsaong paspas ug walay daghang kagubot, ingon man usa ka "seismic" o makabungog nga hitabo nga mahimong ehemplo kung giunsa posibleng dakpon ang ubang mga lider sa kalibotan nga giakusahan og krimen. llwfy3fuxp2ycis6fnh036x77bnb8kw 37021197 37021195 2026-05-18T07:38:38Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021197 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. Opisyal nga gikumpirma sa ICC Apppeals Chamber ang ilang hurisdiksyon sa kaso batok sa kanhi Presidente Rodrigo Duterte, ug gisalikway ang mga apela sa depensa nga nagtinguha nga mapahunong ang mga proseso sa korte. Nagpabilin ang posisyon sa gobyernp sa Pilipinas nga walay hurisdiksyon ang ICC sa nasod, ug ilang gipangatarungan nga adunay independente ug epektibong sistema sa hustisya ang Pilipinas. Dugang pa, giingon sa mga awtoridad sa Pilipinas nga ang mga warrant sa ICC walay awtomatikong legal nga gahum sulod sa teritoryo sa Pilipinas ug nga dili kini ipatuman sa nasod. Si Duterte giakusahan og mga kasong krimen batok sa katawhan, lakip na ang extrajudicial kiling atol sa iyang termino isip Mayor sa Davao City ug isip Presidente sa Pilipinas, hangtod sa pag-atras sa nasod gikan sa Rome Statute niadtong 2019. Siya anga ikalimang presidente sa Pilipinas nga giakusahan ug gidakop, sunod nila Emilio Aguinaldo (1945), Jose P. Laurel (1945), Joseph Estrada (2001), ug Gloria Macapagal Arroyo (2011). Siya usab ang unang presidente sa Pilipinas nga moatubang sa usa ka internasyonal nga tribunal ug ang unang lider gikan sa Asya nga husayon sa ICC. Si Duterte gidakop taliwala sa nagkagrabeng panagbangi tali sa mga pamilyang politikal nga Marcos ug Duterte, bisan pa nga si Presidente Bongbong Marcos mismo mipadayag og kasubo bahin sa pagdakop. Gihulagway sa mga analista ang pagdakop ug pagtugyan kang Duterte ngadto sa ICC isip talagsaong paspas ug walay daghang kagubot, ingon man usa ka "seismic" o makabungog nga hitabo nga mahimong ehemplo kung giunsa posibleng dakpon ang ubang mga lider sa kalibotan nga giakusahan og krimen. == Kaagi == === Pagsugod sa imbestigasyon sa ICC === SI Rodrigo Duterte giimbestigahan sa International Criminal Court tungod sa giingon mga krimen batok sa katawhan. Ang imbestigasyon naglangkob sa koneksiyon ni Duterte sa Davao Death Squad, nga gibanabana nga nakapatay og dili maoubos sa usa ka libo ka tawo sukad sa dekada 1990, ingon man sa mga taho sa extrajudicial killings batok sa giakusahan nga mga drug dealer ug drug user sa panahon sa iyang pagkapresidente. Ang imbestigasyon limitado lamang sa panahong sa wala pa mibulag ang Philippines gikan sa ICC niadtong 2019. In 2017, ang Pilipinong abogado nga si Jude Sabio misumite og 77 ka pahinnang dokumeento ngadto sa International Criminal Court nga giulohan og "The Situation of Mass Murder in the Philippines", nga nag-asukar kang Rodrigo Duterte ug 11 pa ka mga opisyal sa mass murder ug mga krimen batok sa Katawhan. Sa susamang paagi, ang kanghing senador nga si Antonio Trillanes Ug mga miyembro sa Magdalo Party-List, nga gipangulohan sa kanhing representante nga si Gary Alejano, nagsang-at usab og 45 ka pahinang supplemental coplaint nga nangayo og mga kaso sa krimen batok sa katawhan, isip suporta sa naunang reklamo nga gisang-at ni Sabio. 34h76w9t462k19rim910y7c2cykyf7v 37021198 37021197 2026-05-18T07:50:21Z Jhe098 134117 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354493534|Arrest of Rodrigo Duterte]]" 37021198 wikitext text/x-wiki   Niadtong Marso 11,2025, ang kanhi presidente sa Pilipinas nga si Rodrigo Duterte gidakop sa Philippine National Police ug Interpol pinaagi sa Operation Pursuit ubos sa warrant sa International Criminal Court (ICC) nga nagpasangil kaniya og krimen batok sa katawhan nga may kalabutan sa gubat kontra droga sa Pilipinas. Miabot si Duterte sa Ninoy Aquino International Airport sa Metro Manila niadtong Marso 11 human motambong sa usa ka political rally sa Hong Kong. Human maipatuman ang warrant, gipriso siya sa duol nga Villamor Air Base ug dayon gidalasa Netherlands, diin gilauman nga moatubang siya sa husay sa The Hague. Ang operasyon kadaghanang giplano sa police general nga si Nicolas Torre. Ang Pilipinas miyembro sa Rome Statute gikan Nobyembre 1, 2011 hangtod nga nahimong epektibo ang pag-atras niini niadtong Marso 17, 2019. Ubos sa Artikulo 127 sa Rome Statute, nagpabilin ang hurisdiksyon sa ICC alang sa mga krimen nga nagitabo samtang miyembro pa ang nasod, bisan pa sa ulahing pag-atras niini. Opisyal nga gikumpirma sa ICC Apppeals Chamber ang ilang hurisdiksyon sa kaso batok sa kanhi Presidente Rodrigo Duterte, ug gisalikway ang mga apela sa depensa nga nagtinguha nga mapahunong ang mga proseso sa korte. Nagpabilin ang posisyon sa gobyernp sa Pilipinas nga walay hurisdiksyon ang ICC sa nasod, ug ilang gipangatarungan nga adunay independente ug epektibong sistema sa hustisya ang Pilipinas. Dugang pa, giingon sa mga awtoridad sa Pilipinas nga ang mga warrant sa ICC walay awtomatikong legal nga gahum sulod sa teritoryo sa Pilipinas ug nga dili kini ipatuman sa nasod. Si Duterte giakusahan og mga kasong krimen batok sa katawhan, lakip na ang extrajudicial kiling atol sa iyang termino isip Mayor sa Davao City ug isip Presidente sa Pilipinas, hangtod sa pag-atras sa nasod gikan sa Rome Statute niadtong 2019. Siya anga ikalimang presidente sa Pilipinas nga giakusahan ug gidakop, sunod nila Emilio Aguinaldo (1945), Jose P. Laurel (1945), Joseph Estrada (2001), ug Gloria Macapagal Arroyo (2011). Siya usab ang unang presidente sa Pilipinas nga moatubang sa usa ka internasyonal nga tribunal ug ang unang lider gikan sa Asya nga husayon sa ICC. Si Duterte gidakop taliwala sa nagkagrabeng panagbangi tali sa mga pamilyang politikal nga Marcos ug Duterte, bisan pa nga si Presidente Bongbong Marcos mismo mipadayag og kasubo bahin sa pagdakop. Gihulagway sa mga analista ang pagdakop ug pagtugyan kang Duterte ngadto sa ICC isip talagsaong paspas ug walay daghang kagubot, ingon man usa ka "seismic" o makabungog nga hitabo nga mahimong ehemplo kung giunsa posibleng dakpon ang ubang mga lider sa kalibotan nga giakusahan og krimen. == Kaagi == === Pagsugod sa imbestigasyon sa ICC === SI Rodrigo Duterte giimbestigahan sa International Criminal Court tungod sa giingon mga krimen batok sa katawhan. Ang imbestigasyon naglangkob sa koneksiyon ni Duterte sa Davao Death Squad, nga gibanabana nga nakapatay og dili maoubos sa usa ka libo ka tawo sukad sa dekada 1990, ingon man sa mga taho sa extrajudicial killings batok sa giakusahan nga mga drug dealer ug drug user sa panahon sa iyang pagkapresidente. Ang imbestigasyon limitado lamang sa panahong sa wala pa mibulag ang Philippines gikan sa ICC niadtong 2019. In 2017, ang Pilipinong abogado nga si Jude Sabio misumite og 77 ka pahinnang dokumeento ngadto sa International Criminal Court nga giulohan og "The Situation of Mass Murder in the Philippines", nga nag-asukar kang Rodrigo Duterte ug 11 pa ka mga opisyal sa mass murder ug mga krimen batok sa Katawhan. Sa susamang paagi, ang kanghing senador nga si Antonio Trillanes Ug mga miyembro sa Magdalo Party-List, nga gipangulohan sa kanhing representante nga si Gary Alejano, nagsang-at usab og 45 ka pahinang supplemental coplaint nga nangayo og mga kaso sa krimen batok sa katawhan, isip suporta sa naunang reklamo nga gisang-at ni Sabio. Ang hurisdiksiyon sa International Criminal Court sa Philippines nag-aplikar lamang sa panahon nga ang nasod miyembro pa sa Rome Statue (Nobyembre 1, 2011 – Marso 16, 2019). Naglakip kini sa hapit tulo ka tuig sa pagkapresidente ni Rodrigo Duterte, diin ang gubat batok sa droga sa Pilipinas anaa sa kinatumyan niini. Ang Supreme Court of the Philippines, sa usa ka desisyon niadtong 2021, mikomento bahin sa pag-atras gikan sa Rome Statute ug miingon nga ang Pilipinas adunay obligasyon gihapon nga mokooperar sa mga proseso sa ICC. hiu3sv31kdvy7gw3t8tjaht169xwll7 0 11354326 37021201 2026-05-18T08:44:08Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Opoutama Stream (suba, lat -39,07, long 177,83)]] to [[Opoutama Stream]]: wala kinahanglana 37021201 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Opoutama Stream]] hqbtk7rlnjllu07s76afmofdxoe25xv 0 11354327 37021204 2026-05-18T08:45:41Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Turanga Creek (suba, lat -36,96, long 174,96)]] to [[Turanga Creek]]: wala kinahanglana 37021204 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Turanga Creek]] t2dcyheqpdpg4p4clrcv46863ds4dg0 0 11354328 37021208 2026-05-18T08:47:12Z Qu0404 31119 Qu0404 moved page [[Waelder (lungsod sa Tinipong Bansa)]] to [[Waelder]]: wala kinahanglana 37021208 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Waelder]] jl5v0euednfsz50qx9gifyl0nkvkri7 0 11354329 37021212 2026-05-18T09:47:46Z Red Winged Duck 17076 Red Winged Duck moved page [[Vozyera Vaslyepna]] to [[Vasliepna]] 37021212 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Vasliepna]] gno8via9oosx2wkoqns1mwm9j5h4ffm