Wikipedia cebwiki https://ceb.wikipedia.org/wiki/Unang_Panid MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Medya Espesyal Hisgot Gumagamit Hisgot sa Gumagamit Wikipedia Hisgot sa Wikipedia Payl Hisgot sa Payl MediaWiki Hisgot sa MediaWiki Plantilya Hisgot sa Plantilya Tabang Hisgot sa Tabang Kategoriya Hisgot sa Kategoriya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 26039 37021954 32378656 2026-05-30T07:12:34Z JackyM59 135358 Photograph updated 37021954 wikitext text/x-wiki {{Komyun sa Pransiya |ngalan=Saint-Saulve |ngalang_pranses=Saint-Saulve |rehiyon=[[Hauts-de-France]] |departamento=[[Nord]] |latityud=50° 22' N |longhitud=3° 33' E |gihabogon=&nbsp; |langyab=12.04 |molupyo=1,122 |tuig=1999 |densidad=924 |insee=59544 |cap=59880 |nahimutangan=&nbsp;}} [[File:Hôtel_de_Ville_de_Saint-Saulve_(59880).jpg|thumb|alt=Ang Town Hall sa Saint-Saulove |Ang Town Hall sa Saint-Saulove]] Ang '''Saint-Saulve''' usa ka [[komyun]] sa [[Pransiya]]. Kini may 1,122 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa [[Nord]] sa rehiyon sa [[Hauts-de-France]]. [[Kategoriya:Mga komyun sa departamento sa Nord]] [[Kategoriya:Mga komyun sa rehiyon sa Hauts-de-France]] 1pl2j8z45xqjz6o4s7jhzqbxmcuhxoh 0 36832 37021955 35337088 2026-05-30T11:47:34Z Dr-Andr888 113770 /* */ 37021955 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | total_width = 220 | image1 = Flag of Russia.svg | alt1 = | caption1 = Bangyaw | image2 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | alt2 = | caption2 = Timailhan | footer = }} [[File:Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg|thumb|200px|Nahimutangan]] Ang '''Pederasyong Ruso''' ([[Rinuso]]: ''Российская Федерация'', "Rossijskaja Federacija") mao ang kinadak-ang nasod sa kalibotan nga adunay 17,075,400 kilometro kwadrado nga yuta. Ang teritoryong gingsakopan gikan sa [[Uropa]] hangtod sa Sidlakang [[Asya]]. Ang maong nasod may 142 milyones ka tao, ika-9 pinakadaghan sa tibook kalibutan. == Kaagi / Kasaysayan == === Karaang panahon === Sa ika-7 ug ika-9 nga siglo, ang mga tribo sa Sidlakang Slavic nagmando dinhi, ug ang pipila kanila milalin sa bulag nga mga grupo gikan sa teritoryo sa modernong [[Ukranya]] ngadto sa kasadpang bahin sa modernong Rusya. Sa Edad Medya, ang kayutaan sa duha ka nasod maoy bahin sa usa ka estado, ang kapital niini mao ang Kyiv. Aduna'y usa ka pangutana kon ang Kyiv gitukod sa mga Slav kun dili. Ang mga magsasaysay milalis gihapon bahin niining pangutana. Apan klaro nga usa kini ka lungsod sukad sa ika-10 nga gatosay, ug mao kini ang kaulohan sa labing kusgang nasod sa Uropa<ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref> Sa ika-12 nga siglo, ang estado sa Kyiv nagsugod sa pagkabungkag ngadto sa managlahing mga pamunoan. Sa ika-12 nga siglo, si Yuriy Dolgoruky, ang ika-6 nga anak ni Prinsipe sa Kyiv Volodymyr Monomakh, walay katungod sa trono ug busa misugod sa pagsakop sa kayutaan sa amihanan-sidlakan. Busa, sa tungatunga sa ika-12ng siglo, ang mga tribong Slavic nakaplagan sa kayutaan sa Sentral Rusya. Sa wala pa ang ilang pag-abot, ang mga tribo nga duol sa modernong Finns nagpuyo sa dapit sa Moscow, nga gitukod ni Dolgoruky isip usa ka gamay nga settlement. Usa ka gubat miulbo tali sa Volodymyr-Suzdal principality (sentral nga Rusya) ug Kyiv, nga misangpot sa iyang pagbulag gikan sa estado sa Kyiv [[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|200px|Alejandro Nevsky - amahan sa unang prinsipe sa Moscow]] Human sa pag-atake ni Batius niadtong 1240, ang lider sa amihanang gingharian, si Alejandro Nevsky, nahimong sinagop nga anak ni Batius, ug ang pag-apil ni Alejandro sa gubat sa kiliran sa Horde misangpot sa kamatuoran nga ang iyang 16-anyos nga anak nga si Daniil nahimong unang prinsipe sa Moscow, nga mitultol sa pag-uswag sa modernong [[Rusya]]. Ang laing siyudad sa Edad Medya sa teritoryo sa modernong Rusya mao ang Veliky Novgorod, nga kanunay nga nakig-away sa Moscow ug gipildi sa Moscow lamang sa 1478. Ang umaabot nga mga Ukrainian ug Belarusian nga mga tawo sa katapusan mibulag gikan sa umaabot nga Russia sa ika-14 nga siglo, nahimong bahin sa estado sa Lithuania (hangtod sa ika-18 nga siglo, kining duha ka mga tawo suod, ang mga pulong sa Ukranyan ug Belarusian nga mga pinulongan sa gihapon 84% susama karon). Sa katapusan sa ika-15 nga siglo, ang Golden Horde nabungkag ug ang usa sa mga legal nga manununod niini, ang Estado sa Moscow, nagpadayon sa pag-atake batok sa mga silingan niini, ilabina batok sa estado of Lithuania. Kanunay adunay mga gubat alang sa siyudad sa Smolensk. Ang Ruso mibulag sa mga tribo sa Sidlakang Slavic ug nahimong bulag nga nasod sa ika-16 nga siglo<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref> === Bag-ong panahon === [[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Mapa sa estado sa Moscow]] Ang modernong mga Ruso miadto sa Ukranyan nga kayutaan sa ika-17 nga siglo, ug sa panahon sa pakigbisog sa Ukranya alang sa kagawasan ug pagsupak niini sa pagsulong sa Poland niadtong 1648-1654, usa ka kasabutan sa alyansa ang gihimo uban sa Russia ubos sa pagpangulo ni Bogdan Khmelnytskyi niadtong 1654<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref><ref>[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]</ref>. Ang mga taga-Ukranya wala opisyal nga giihap sa ilang mga lungsuranon ug gipadala sa pinugos nga pagtrabaho sa lawom nga bahin sa Rusya, nga usa ka paglapas sa 1654 nga kasabutan. (10,000 ka Ukrainian ang namatay tungod sa dili maayo nga kondisyon sa panahon sa pagtukod sa Ladoga Canal). Misangpot kini sa pagrebelde ni Ivan Mazepa niadtong 1708, kinsa miputol sa relasyon sa Russia ug gusto nga ubos sa panalipod sa Sweden [[File:Продаж кріпаків з аукціону.jpg|thumb|250px|Pagbaligya sa ulipon taliwala sa mga halangdon sa Rusya]] Niadtong 1775, gilaglag sa Rusya ang Ukranya Cossacks ug ang ilang kuta - Sich, nga misangpot sa pagkaulipon sa Ukraine ug ang proseso sa Russification (rus. Русификации) - ang pagkaguba sa Rusya sa pinulongan ug kultura sa Ukranya. Ang Emsky decree (rus. Эмский указ) ug ang dekreto ni Minister Pyotr Valuyev (rus. Валуевский циркуляр) maoy tin-aw nga mga pananglitan sa maong polisiya, nga nagdili sa mga Ukranya sa paggamit sa ilang lumad nga pinulongan<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>. === Ika-20 nga siglo === 1914 Gidili ni Emperador Nicholas II ang pagsaulog sa ika-100 nga anibersaryo sa pagkahimugso sa talagsaong Ukranyan nga magsusulat nga si Taras Shevchenko sa Imperyo sa Russia<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref> Sa sayong bahin sa 1917, ang Rebolusyon sa Pebrero nga gipangulohan ni Alejandro Kerensky nagpukan sa monarkiya ug nahimong usa ka republika ang Rusya, nga naghatag sa daghang mga tawo kaniadto nga gidaugdaog sa oportunidad sa pagpakig-away alang sa ilang kagawasan<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>. Sa kataposan sa 1917, sa dihang si Lenin migahom, si Lenin mideklarar ug sibil nga gubat sa teritoryo sa kanhing republica sa Rusya, nga naglakip sa gubat sa 1917-1921. tali sa Ukranya ug Sobyet Rusya, nga misangpot sa pagkabahin sa Ukranya tali sa Poland ug Russia (sukad sa 1922, ang Unyon Sobyet)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref> Niadtong 1932-1933, ang mga awtoridad sa Sobyet ubos sa pagpangulo ni Joseph Stalin nagpahigayon sa Holodomor (organisado nga artipisyal nga kagutom), nga giila sa daghang mga nasud sa kalibutan nga usa ka genocide sa mga Ukrainians ug mikuha sa kinabuhi sa hangtod sa 10 ka milyon nga mga tawo. Kini nga hilisgutan gidid-an alang sa panaghisgot hangtod sa 1991<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>. [[File:Gulag Location Map.png|thumb|220px|Mapa sa mga kampo konsentrasyon sa Gulag]] Niadtong 1937, gipusil sa NKVD ang kadaghanan sa mga intelihente nga Ukranyan, kultural ug siyentipikanhong mga numero, ug sekretong gilubong ang nahibilin sa lasang sa Bikivnia, diin gitukod ang usa ka handumanan human sa pagkahugno sa Unyon Sobyet<ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>. Sa 1939, ang Unyon Sobyet, kauban ang Alemanya, miatake sa Poland, nga nagsugod sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, ug ang Unyon Sobyet mao ang labing suod nga kaalyado sa Alemanya hangtod sa pag-atake niini niadtong 1941. Sa 1960s ug 1980s, ang mga awtoridad sa Sobyet nagpatuman sa mga pagpanumpo batok sa mga masupilon, gipadala sila sa mga prisohan ug gibutang sila sa mga institusyon sa psychiatric<ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.</ref> <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>. Sa 1985-1991, ang Unyon Sobyet nahugno ingong resulta sa mga demokratikong reporma, ug niadtong. === Ika-21 nga siglo === Human sa ikatulo nga termino ni Vladimir Putin, nga milingkod sa gahum sa 2012, Rusya nagsugod sa usa ka seryoso nga crackdown sa kagawasan sa pagsulti, ug nagsugod sa mass tropa duol sa silangang mga rehiyon sa Ukranya ug gilunsad sa usa ka mayor nga kampanya sa impormasyon batok sa nasud. Aron mapadayon ang gahum, ang Presidente sa Ukranya nga si Viktor Yanukovych mihangyo kang Putin nga magpadala sa mga tropa ug sulongon ang Ukraine kaniadtong 2013, nga nagdala sa mga protesta nga nailhan nga Euromaidan. [[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Ang tugpahanan sa Donetsk gilaglag sa kasundalohan sa Russia niadtong 2014]] Niadtong Pebrero 20, 2014, sa dihang si Yanukovych didto sa Kyiv, gisugdan sa Rusya ang pag-okupar sa Crimean peninsula sa habagatang Ukranya, ug niadtong Abril 12, 2014, ang Rusya nagsugod ug gubat sa sidlakang Ukranya, sa dihang giatake sa mga tropa nga gipangulohan sa opisyal nga si Igor Girkin ang siyudad sa Slovyansk. Sa Abril 13, Ukranya nagsugod sa usa ka anti-terorista nga operasyon - ATO<ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>. Hangtud sa 2022, ang Rusya, pinaagi sa itoy nga "Donetsk republic", ang unang magmamando niini usa ka politiko gikan sa Moscow, Alejandro Borodai, nakiggubat sa sekreto batok sa Ukranya, nga sa 2022 nahimong bug-os nga gubat. Daghang mga protesta batok sa gubat ang gihimo sa tibuok Rusya, nga gipugngan sa mga espesyal nga serbisyo<ref>Laruelle M. Accusing Russia of fascism (англ.) // Russia in Global Affairs. — 2020. — Iss. 18, no. 4. — P. 100—123.</ref> <ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref> Sa Ukranya, ang Rusya naghimo og seryoso nga mga krimen sa gubat, sama sa pag-atake sa mga residential nga lugar, hingpit nga pagguba sa mga siyudad sama sa Mariupol, ug paglutos sa mga sibilyan tungod sa ilang pro-Ukranya nga baruganan, lakip na ang torture sa mga silong sa giokupar nga mga bilding sa Kherson. Ang labing makalilisang nga krimen batok sa sibilyan nga populasyon sa Ukranya mao ang pagpamusil sa Bucha, nga nahitabo kaniadtong Marso 2022<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref> [[File:Mariupol 20220323 004.jpg|thumb|250px|Mariupol. Gisunog sa mga tropang Ruso ang mga Ukrainiano nga buhi sa ilang kaugalingong mga apartment sa panahon sa pagpamusil sa gabii]] Sa giokupar nga mga teritoryo, ang mga Ruso nagsugod sa usa ka dako nga-scale kalaglagan sa Ukranyan literatura gikan sa edukasyon nga mga institusyon, museyo ug mga librarya nga wala sa pagsugat sa mga sumbanan sa Rusyan nga propaganda, ug gibuhat sa usa ka sistema sa "pagsala" kampo diin ang mga tawo gibilanggo ug gitortyur<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>. Ang artikulo sa Rusyan nga pilosopo ug politikal nga siyentista Timofey Sergeytsev "Unsa ang buhaton sa Rusya sa Ukranya?". (rus: Что Россия долуня с Украиной?) gitawag sa daghang mga peryodista nga usa ka "Rusyan nga libro sa genocide"<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>. == References == {{commons|Category:Russia}} {{Nasod-saha}} {{Pundoksa8}} [[Kategoriya:Rusya| ]] 4zk8cpe8q7f7z2c94zidf36e0eoqlh7 0 38813 37021942 36996889 2026-05-29T20:28:29Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37021942 wikitext text/x-wiki [[Payl:Google 2015 logo.svg|thumb|Logo nga Google sa niaging 2015.]] Ang '''Google LLC''' usa ka pampublikong [[korporasyon]] sa [[Estados Unidos]], kung diin kini gahalin gikan sa online ug mobile na [[advertising]] na may relasyon sa ilang [[Search sa Internet]], web-based [[e-mail]], video-sharing ug uban pa. Ang Headquarters sa Google, ang [[Googleplex]], naa sa [[Mountain View]], [[California]], ug ang kompanya adunay 19,156 nga full-time na mga empleyado (sa [[Marso 31]], [[2008]]). ==Etomolohiya== Ang pangalang "Google" nakuha sa komun nga mali sa pulong na "Googol" nga ga repera sa 10¹⁰⁰, ang numero nga ga representa ug 1 gikasundan ug usa ka gatos ka [[zero]]. Apan nakita ang maong pulong na ginagamit na sa pang-adlaw-adlaw na istorya ug hisgot, ang [[verb]] na "Google" gidugang sa mga [[Diksyunaryo]] na [[Merriam Webster Collegiate]] ug [[Oxford English]] sa tuig 2006, pasabot na "paggamit sa Google engine para makakuha ug impormasyon sa Internet". ==Kasaysayan== {{Pagpalapad|date=Enero 2022}} Nagsugod ang Google tuig 1996 sa Enero, nga usa ka proyekto ni [[Larry Page]], kung diin wala mag-dugay ni-apil ang usa pud ka [[Ph.D]] na estudyante sa tulunghaan sa [[Unibersidad sa Stanford]] sa [[California]] na si [[Sergey Brin]] sa maong proyekto. Ilang gi hypothesize nga ang [[search engine]] na maka analyze sa relasyon sa mga websayt makahimo ug mas maayo'g ranggong mga resulta kaysa sa mga ginagamit nga mga technique, kung diin gipan ranggo ang mga resulta base sa ikapila ang [[search term]] ninggawas sa isa ka panid.<ref>{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref> ==Mga Produkto ug Serbisyo== Ang Google gahimo ug mga serbisyo ug produkto para sa general na publiko ug komersyal; sumama sa mga aplikasyon sa [[Internet]], mga network sa advertising ug mga solusyon para sa mga negosyo. ===Advertising=== Kadaghanan sa mga halin sa Google gikan sa mga programa sa advertising. Sa tuig [[2006]], mukabat sa US$10.492 bilyones ang nabalita nga halin sa kumpanya sa advertising. Ang Google [[AdWords]] gatugot sa mga ga-advertise sa Internet mag sundayag ug mga Advertisement sa mga resulta sa Search sa Google, ug sa Google Content Network, pinaagi sa cost-per-click or cost-per-view. Mga Nanag-iya ug Google [[AdSense]] na maka sundayag pud ug mga advertisement sa ilang kaugalingong mga websayt, ug mukita ug kwarta kada naay mu-click sa mga ads. ===Web-based na Software=== Ang Google Web [[search engine]] ang pinakasikat na serbisyo sa kumpanya. Sa bulan sa [[Agosto]] sa tuig sa [[2007]], ang Google ang labaw na ginagamit na search engine sa Internet kung asa kini may 53.6% na market share, galabaw sa [[Yahoo!]](19.9%) ug [[Live Search]](12.9%). Ang search engine sa Google ga index ug bilyon-bilyon ka mga gambalayan, para maka-pangita ang mga gagamit niining serbisyo ug impormasyong ilang gi-tingoha, pinaagi sa paggamit ug mga [[keywords]] ug [[operators]]. Gigamit pud sa Google and ilang teknolohiya sa pag-pangita sa [[Internet]] o Web-search sa ubang mga pangpangita nga mga serbisyo, uban sa pagpangita ug mga Imahe o Image Search, [[Google News]], ang site pang-kumpara ug mga presyo [[Google Product Search]] ug uban pa. Sa tuig [[2004]], Gigawas sa Google ang ilang kaugalingong libre nga web-based [[e-mail]] na serbisyo, nga gi-ilhang [[Gmail]]. Ang Gmail may teknolohiya na ''spam-filtering'' o ang pag-sala sa mga walay hinungdan o wala gi gusto na mga mensahe sa e-mail na serbisyo ug ang capabilidad sa paggamit sa teknolohiya sa Google sa pagpangita ug e-mail. Ang serbisyo nagahalin pinaagi sa pag-sundayag ug mga advertisements ug mga link gikan sa serbisyo sa [[AdWords]] nga gipili sa gusto sa gumagamit sa serbisyo ug/o ang sulod sa mga mensahe sa e-mail nga nakasundayag sa screen. Sa mga unang semana sa tuig [[2006]], gigawas sa kumpanya ang [[Google Video]], nga kung diin dili lang maka-pangita ug tan-aw ug mga abelabol na videos nga libre kundi ga-hatag pud sa mga manggagamit ug mga media publishers ug abilidad sa pag-upload o publish sa ilang mga gusto, kauban ang mga salida sa [[telebisyon]] nga naa sa [[CBS]], mga dula sa [[NBA]], ug mga [[music video]]. ==Tan-awa usab== * [[Gmail]] * [[Search Engine]] * [[Google Search]] * [[Google Translate]] ==Mga Reference== * [https://www.google.com/ Google.com] ; [https://www.google.com/intl/en/about/company/ Corporate Homepage] ; [https://www.google.com/about/company/history/ Company History] * [https://www.google.com/doodles/ Archive of Google Doodles] ; [https://www.googleartproject.com/ Google Art Project] * [http://googlepress.blogspot.com/2006/01/google-to-launch-video-marketplace_06.html Google to launch video marketplace] * [https://investor.google.com/earnings/2008/Q1_google_earnings.html Google announces first quarter 2008 results] * [http://dbpubs.stanford.edu:8090/pub/1999-66 The PageRank Citation Ranking: Bringing Order to the Web] * [http://graphics.stanford.edu/~dk/google_name_origin.html Origin of the name Google] * [http://daily.stanford.org/article/2003/2/12/fromGoogolToGoogle From Googol to Google] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061214223016/http://daily.stanford.org/article/2003/2/12/fromGoogolToGoogle |date=2006-12-14 }} * [http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1288776/000119312507044494/d10k.htm Google Annual Report] * [http://money.cnn.com/2004/04/01/technology/google_email/index.htm Google launches e-mail service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917172748/http://money.cnn.com/2004/04/01/technology/google_email/index.htm |date=2008-09-17 }} [[Kategoriya:Google Inc.]] [[Kategoriya:Mga Dagkong Kompanya may kalabot sa Information Technology]] <!-- Interwiki links --> {{saha-Internet}} {{saha-Teknolohiya}} hz22jwl1jafuwwi0v5sbyeckiw76kh1 0 50499 37021934 27894548 2026-05-29T19:45:01Z Espandero 75883 37021934 wikitext text/x-wiki [[Payl:Welcome to Fabulous Las Vegas sign, Nevada - April 2026.jpg|thumb|300px|Ang ''iconic'' nga karatula sa Las Vegas]] Ang '''Las Vegas''' (Kinatsila sa ''The Meadows'') mao ang labing populoso nga [[dakbayan]] sa estado sa [[Nevada (estado)|Nevada]], sa [[Tinipong Bansa]]. Kini ang sede sa Clark County, ug nailhan isip dakbayang nga resort sa [[pagsugal]], pagpamalit (shopping), ''fine dining'', ug [[kalingawan]]. Ang Las Vegas, nga gianggaan og ''The Entertainment Capital of the World'', sikat sa kadaghanon sa casino resort ug uban pang kalingawan. Kini ang ika-28 nga labing populoso nga dakbayan sa U.S. (pop.: 603,093 sa tuig 2008). Ang populasyon sa metropolitan nga lugar miabot og 1,836,333 sa tuig 2007. [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Tinipong Bansa]] oj1bbyxqb8pnst69xhkbw17o2ag9p17 0 329688 37021924 35185149 2026-05-29T17:47:20Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021924 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mangungutkut|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Laonastes aenigmamus'' | status = LC | image = Laonastes aenigmamus - young male JP Hugot PLOS ONE.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Mangungutkut|Rodentia]] | familia = [[Diatomyidae]] | genus = [[Laonastes]] | species = '''Laonastes aenigmamus''' | binomial = Laonastes aenigmamus | binomial_authority = Jenkins, Kilpatrick, Robinson and Timmins, 2005 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[mangungutkut]] ang '''''Laonastes aenigmamus'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni Jenkins, Kilpatrick, Robinson ug Timmins ni adtong 2005.<ref name = "col35494540"/> Ang ''Laonastes aenigmamus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Laonastes]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Diatomyidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[nagtikapuo]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * habagatang [[Asya]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35494540|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35494540">Jenkins, Paulina D., C. William Kilpatrick, Mark F. Robinson, and Robert J. Timmins (2004) ''Morphological and molecular investigations of a new family, genus and species of rodent (Mammalia: Rodentia: Hystricognatha) from Lao PDR'' , Systematics and Biodiversity, vol. 2, no. 4</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 136474|title= Laonastes aenigmamus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Missing Rodentia.png </gallery> [[Kategoriya:Mangungutkut]] [[Kategoriya:Mangungutkut sa Asya]] [[Kategoriya:Laonastes (Diatomyidae)]] 0ikhamubf7h5fduar80qd8re1h0iss0 0 330246 37021923 35185150 2026-05-29T17:46:23Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021923 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mangungutkut|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Dinomys branickii'' | status = LC | image = Pacarana (Dinomys branickii).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Mangungutkut|Rodentia]] | familia = [[Dinomyidae]] | genus = [[Dinomys]] | species = '''Dinomys branickii''' | binomial = Dinomys branickii | binomial_authority = [[Peters (awtor)|Peters]], 1873 | range_map = Dinomys branickii range map.png | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[mangungutkut]] ang '''''Dinomys branickii'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Peters (awtor)|Peters]] ni adtong 1873.<ref name = "col35490801"/> Ang ''Dinomys branickii'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Dinomys]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Dinomyidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[madutlan]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Habagatang Amerika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35490801|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35490801">Woods, Charles A., and C. William Kilpatrick / Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds. (2005) ''Infraorder Hystricognathi Brandt, 1855'' , Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 3rd ed., vol. 2</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 6608|title= Dinomys branickii|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Dinomys branickii.JPG </gallery> [[Kategoriya:Mangungutkut]] [[Kategoriya:Dinomys]] qhnib19z8ck2mrcw7nrtxwphqxp75xm 0 331168 37021929 35184929 2026-05-29T17:56:34Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021929 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Ceratotherium'' | status = | image = Ceratotherium simum (male).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Perissodactyla]] | familia = [[Rhinocerotidae]] | genus = '''Ceratotherium''' | species = | binomial = Ceratotherium | binomial_authority = | range_map = Mapa distribuicao original white rhino.png | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga mamipero]] ang '''''Ceratotherium'''''<ref name = "COL"/>. Ang ''Ceratotherium'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Rhinocerotidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao<ref name = "COL"/>: {{Clade | label1 = [[Rhinocerotidae]]&nbsp; | 1={{Clade | label1 = '''''&nbsp;Ceratotherium&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Ceratotherium simum cottoni]]'' | 2=''[[Ceratotherium simum]]'' }} | 2=''[[Dicerorhinus]]'' | 3=''[[Diceros]]'' | 4=''[[Rhinoceros]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54831174|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mamipero]] [[Kategoriya:Ceratotherium]] cphi6mo8hap6tm2clz1ss7j398t8hm2 0 331171 37021927 17113967 2026-05-29T17:54:16Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021927 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2013-02}} {{Taxobox | name = ''Ceratotherium simum'' | status = NT | image = Rhinoceros in South Africa adjusted.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Perissodactyla]] | familia = [[Rhinocerotidae]] | genus = [[Ceratotherium]] | species = '''Ceratotherium simum''' | binomial = Ceratotherium simum | binomial_authority = ([[William John Burchell|Burchell]], 1817) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''C. s. cottoni'' * ''C. s. simum'' <!-- katapusan sa gisulat --> <!-- infobox here --> Espesye sa [[mamipero]] nga una nga gihulagway ni [[William John Burchell]] ni adtong 1817 ang '''''Ceratotherium simum'''''<ref name = "col728"/><ref name = "col734"/><ref name = "col738"/>. Ang ''Ceratotherium simum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Ceratotherium]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Rhinocerotidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang espesye sa [[duolang mibahad]].<ref name = "iucn"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/ceratotherium+simum/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> <ref name = "col728">Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds. (1992) , Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 2nd ed., 3rd printing</ref> <ref name = "col734"> (1998) , website, Mammal Species of the World</ref> <ref name = "col738">Wilson, Don E., and F. Russell Cole (2000) , Common Names of Mammals of the World</ref> <ref name = "source">''ITIS: The Integrated Taxonomic Information System''. Orrell T. (custodian), 2011-04-26</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2012|id= 4185|title= Ceratotherium simum|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Ceratotherium simum}} {{wikispecies|Ceratotherium simum|''Ceratotherium simum''}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Mapa distribuicao original white rhino.png Ceratotherium simum (portrait).jpg Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG White Rhino.jpg La Palmyre 106.jpg Pilansberg 154.jpg Pumpier Ti.JPG </gallery> [[Kategoriya:Mamipero]] [[Kategoriya:Ceratotherium]] fx0v039ae72rtklhsjett5q6dt9hs7m 37021928 37021927 2026-05-29T17:55:56Z ~2026-31916-26 143935 /* Matang nga nahiubos */ 37021928 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2013-02}} {{Taxobox | name = ''Ceratotherium simum'' | status = NT | image = Rhinoceros in South Africa adjusted.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Perissodactyla]] | familia = [[Rhinocerotidae]] | genus = [[Ceratotherium]] | species = '''Ceratotherium simum''' | binomial = Ceratotherium simum | binomial_authority = ([[William John Burchell|Burchell]], 1817) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} <!-- infobox here --> Espesye sa [[mamipero]] nga una nga gihulagway ni [[William John Burchell]] ni adtong 1817 ang '''''Ceratotherium simum'''''<ref name = "col728"/><ref name = "col734"/><ref name = "col738"/>. Ang ''Ceratotherium simum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Ceratotherium]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Rhinocerotidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang espesye sa [[duolang mibahad]].<ref name = "iucn"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''C. s. cottoni'' * ''C. s. simum'' <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/ceratotherium+simum/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> <ref name = "col728">Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds. (1992) , Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 2nd ed., 3rd printing</ref> <ref name = "col734"> (1998) , website, Mammal Species of the World</ref> <ref name = "col738">Wilson, Don E., and F. Russell Cole (2000) , Common Names of Mammals of the World</ref> <ref name = "source">''ITIS: The Integrated Taxonomic Information System''. Orrell T. (custodian), 2011-04-26</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2012|id= 4185|title= Ceratotherium simum|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Ceratotherium simum}} {{wikispecies|Ceratotherium simum|''Ceratotherium simum''}} == Galeriya sa hulagway == <gallery> Mapa distribuicao original white rhino.png Ceratotherium simum (portrait).jpg Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG White Rhino.jpg La Palmyre 106.jpg Pilansberg 154.jpg Pumpier Ti.JPG </gallery> [[Kategoriya:Mamipero]] [[Kategoriya:Ceratotherium]] l62ilq97va6zn0rgpfwp74956kls4vk 0 331523 37021926 37019690 2026-05-29T17:50:32Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021926 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|koneho|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Oryctolagus cuniculus'' | status = NT | image = Oryctolagus cuniculus Tasmania 2.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Koneho|Lagomorpha]] | familia = [[Leporidae]] | genus = [[Oryctolagus]] | species = '''Oryctolagus cuniculus''' | binomial = Oryctolagus cuniculus | binomial_authority = ([[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758) | range_map = Oryctolagus cuniculus distribution Map.png | range_map_caption = | image2 = Rabbit oinks and squeaks.wav | image2_caption =Tawag ng Koneho | subphylum = [[Vertebrata]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[koneho]] ang '''''Oryctolagus cuniculus'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758.<ref name = "col35489428"/> Ang ''Oryctolagus cuniculus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryctolagus]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Leporidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[duolang mibahad]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] * [[Ostralya]] * [[Habagatang Amerika]] * [[Oseyaniya]] * [[Amihanang Amerika]] * [[Uropa]] ug amihanang [[Asya]] == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''O. c. huxleyi'' * ''O. c. cuniculus'' * ''O. c. algirus'' * ''O. c. brachyotus'' * ''O. c. cnossius'' * ''O. c. habetensis'' <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489428|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489428">Banks, R. C., R. W. McDiarmid, and A. L. Gardner (1987) ''Checklist of Vertebrates of the United States, the U.S. Territories, and Canada'' , Resource Publication, no. 166</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 41291|title= Oryctolagus cuniculus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Oryctolagus cuniculus distribution Map.png Wild black Oryctologus cuniculus.jpg Kaninchen.jpg Wild rabbit.jpg RabbitMyxomatoseHead.JPG European Rabbit, Lake District, UK - August 2011.jpg </gallery> [[Kategoriya:Koneho]] [[Kategoriya:Koneho sa Aprika]] [[Kategoriya:Koneho sa Ostralya]] [[Kategoriya:Koneho sa Habagatang Amerika]] [[Kategoriya:Koneho sa Oseyaniya]] [[Kategoriya:Koneho sa Amihanang Amerika]] [[Kategoriya:Koneho sa Uropa]] [[Kategoriya:Oryctolagus]] qa11lx71pq513ntr2fdfrr1je68dcfp 0 336127 37021925 35194725 2026-05-29T17:48:58Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021925 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Oryx dammah'' | status = EN | image = Oryx dammah 1.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Artiodactyla]] | familia = [[Bovidae]] | genus = [[Oryx (mamipero)|Oryx]] | species = '''Oryx dammah''' | binomial = Oryx dammah | binomial_authority = ([[Philipp Jakob Cretzschmar|Cretzschmar]], 1827) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = | status_ref = | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[mamipero]] ang '''''Oryx dammah'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Philipp Jakob Cretzschmar]] ni adtong 1827.<ref name = "col35492179"/> Ang ''Oryx dammah'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryx (mamipero)|Oryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Bovidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35492179|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35492179">Wilson, Don E., and F. Russell Cole (2000) , Common Names of Mammals of the World</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> Scimitar-Horned Oryx.jpg Scimitar oryx1.jpg Oryx dammah Prag.jpg PikiWiki Israel 9611 Yotveta Hai-Bar.jpg Oryx dammah.png Oryx dammah 001.jpg </gallery> [[Kategoriya:Mamipero]] [[Kategoriya:Mamipero sa Aprika]] [[Kategoriya:Oryx]] hqmrxhd2in8gf2pju2eylilx54rx6r9 0 1708409 37021933 36565773 2026-05-29T19:44:02Z Xocolatl 48393 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Parrocchia Santa Eusemio.jpg]] → [[File:Chiesa di Sant'Eusebio - Pisano.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 37021933 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|bakukangon|date=2021-04}} {{Taxobox | name = ''Eusemio'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | familia = [[Curculionidae]] | genus = '''Eusemio''' | species = | binomial = Eusemio | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Curculionoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga bakukangon]] ang '''''Eusemio'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Eusemio'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Curculionidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao<ref name = "COL"/>: {{Clade | label1 = '''''Eusemio&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Eusemio efraimi]]'' | 2=''[[Eusemio fluminensis]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54876825|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> == Galeriya sa hulagway == <gallery> Chiesa di Sant'Eusebio - Pisano.jpg </gallery> [[Kategoriya:Bakukangon]] [[Kategoriya:Eusemio]] 18zwzjhc62jn9hh8as4txdmgoai0pfq 2 7230451 37021952 21487205 2026-05-30T02:52:58Z CommonsDelinker 192 Replacing Blason_ville_fr_Obermodern-Zutzendorf_Bas-Rhin.svg with [[File:Blason_ville_fr_Obermodern_Bas-Rhin.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: arms of the former commune). 37021952 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pransiya|date=2017-02}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Obermodern-Zutzendorf | native_name = | other_name = | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Obermodern rModer 56 (2).jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = Blason ville fr Obermodern Bas-Rhin.svg | country = {{flag|Pransiya}} | country_flag = | state = | state_type = | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = 14.46 | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 1631 | population_date = 2016-02-18 | population_density = auto | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code = {{#property:P281}} | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 48.8448 | long_d = 7.541 | elevation = 177 | population_note = <ref name = "gn6617420"/> | timezone_label = Europe/Paris | map2 = Map commune FR insee code 67347.png }} '''Obermodern-Zutzendorf''' maoy <!--A.ADM4-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pransiya|munisipyo]] sa [[Pransiya]].<ref name = "gn6617420"/> Siya nahimutang sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:400}} km sa sidlakan sa ulohang dakbayan [[Paris]]. Adunay <!--pop-->{{formatnum:1631}} ka molupyo.<ref name = "gn6617420"/> Ang dapit sa Obermodern-Zutzendorf mao ang {{formatnum:14.5}} ka mga kilometro kwadrado. Obermodern-Zutzendorf mopakigbahin sa usa ka utlanan sa [[Buswiller]], [[Buswiller]], [[Kindwiller]], [[Kindwiller]], [[Menchhoffen]], Val-de-Moder, [[Ringendorf]], [[Schalkendorf]], [[Schillersdorf]], [[Uhrwiller]], ug [[Uttwiller]]. Ang yuta sa Obermodern-Zutzendorf kay kasagaran patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang klima [[baybayon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:10}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:21}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-2}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1255}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:155}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:38}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {{Location map|France |float = right |width=300 | caption = Mga dapit nga gitawag Obermodern-Zutzendorf sa Pransiya. | label = Obermodern-Zutzendorf|position=right|background=white|lat=48.8448|long=7.541}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6617420">[{{Geonameslink|gnid=6617420|name=obermodern-zutzendorf}} Obermodern-Zutzendorf] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2016-02-18; database download sa 2017-02-07</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Obermodern-Zutzendorf|Obermodern-Zutzendorf}} <nowiki> [[Kategoriya:Mga subdibisyon sa Pransiya]] </nowiki> [[Kategoriya:Pransiya duplicates]] qfksmrekx2mup7fm407hf4jwgzmmfsk 0 8737253 37021951 28041216 2026-05-30T02:51:28Z CommonsDelinker 192 Replacing Reno,_Nevada_photo_D_Ramey_Logan.jpg with [[File:Reno,_Nevada_photo_Don_Ramey_Logan.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request)). 37021951 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Tinipong Bansa|date=2017-08}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Reno]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Reno | native_name = | other_name = | category = Kapital sa kondado | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Reno, Nevada photo Don Ramey Logan.jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = Flag of Reno, Nevada.svg | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Tinipong Bansa}} | country_flag = | state = [[Nevada (estado)|Nevada]] | state_type = Estado | region = [[Washoe County]] | region_type = Kondado | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 1373 | lat_d = 39.52963 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = -119.8138 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 225221 | population_date = 2012-02-20 | population_note = <ref name = "gn5511077"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Pacific Standard Time|PST]] | utc_offset = -8 | timezone_DST = [[Pacific Daylight Time|PDT]] | utc_offset_DST = -7 | postal_code = {{#property:P281}} | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = RNO | free_type = [[IATA]] | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = America/Los_Angeles | map2 = Washoe County Nevada Incorporated and Unincorporated areas Reno Highlighted.svg }} <!--P.PPLA2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Tinipong Bansa|Kapital sa kondado]] ang '''Reno''' sa [[Tinipong Bansa]].<ref name = "gn5511077"/> Ang Reno nahimutang sa kondado sa <!--ADM2-->[[Washoe County]] ug estado sa <!--ADM1-->[[Nevada (estado)|Nevada]], sa kasadpang bahin sa nasod, {{formatnum:3700}} km sa kasadpan sa ulohang dakbayan [[Washington, D.C.]] {{formatnum:1373}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Reno<ref name = "gn5511077"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:225221}} ka molupyo.<ref name = "gn5511077"/> Ang yuta palibot sa Reno kay kabungtoran sa kasadpan, apan sa sidlakan nga kini mao ang patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Kinahabogang dapit sa palibot ang [[Peavine Peak]], {{formatnum:2504}} ka metros ni kahaboga ibabaw sa dagat, {{formatnum:11.9}} km sa amihanan-kasadpan sa Reno.{{efn|group=saysay|Ang punto nga labing taas sa ibabaw sa mga lokal nga kapunawpunawan, sumala sa gihabogon data sa GeoNames.<ref name = "gn5511077"/>}} Dunay mga {{formatnum:129}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Reno medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Reno ang kinadak-ang lungsod sa maong dapit. Hapit nalukop sa [[kabalayan]] ang palibot sa Reno.<ref name = "nasalandcover"/> Sa rehiyon palibot sa Reno, mga walog, mga kanal, ug mga kapanguhaan talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn5511077"/>}} Ang klima bugnaw nga [[ugahon]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:14}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:31}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:-2}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:227}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Disyembre, sa {{formatnum:40}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Hunyo, sa {{formatnum:3}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Reno | -6| 4| 29 | -6| 9| 38 | -2| 17| 23 | 2| 26| 14 | 7| 31| 16 | 13| 40| 3 | 18| 44| 9 | 15| 41| 15 | 13| 36| 9 | 6| 25| 4 | -2| 12| 27 | -8| 3| 40 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|United States |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Reno sa Tinipong Bansa. | label = Reno|position=right|background=white|lat=39.52963|long=-119.8138}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn5511077">[{{Geonameslink|gnid=5511077|name=reno}} Reno] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2012-02-20; database download sa 2017-02-28</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Reno, Nevada|Reno}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Nevada (estado)]] [[Kategoriya:Mga lungsod sa Tinipong Bansa nga mas dako pa kay sa 100,000 ka mga tawo]] l01iuoupoejppgvpaffgtjrquoy6k5p 0 9028191 37021913 37005286 2026-05-29T12:12:33Z ~2026-32083-77 143919 /* Kasaysayan */ 37021913 wikitext text/x-wiki [[File:CEB A320 in New Livery.jpg|thumb|RP-C4107 in new colors arrives in Davao City.]] '''Cebu Air, Inc.''' naglihok isip '''Cebu Pacific''' ({{Pse|CEB}}), usa ka [[low cost airline]] sa Pilipinas samput sa [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Ninoy Aquino]] (NAIA Terminal 3), [[Pasay City]], [[Metro Manila]], sa [[Pilipinas]]. <ref>"[http://www.cebupacificair.com/contact/index.html Call Center / Guest Services / Product Ideas] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100401203408/http://www.cebupacificair.com/contact/index.html |date=2010-04-01 }}." Cebu Pacific. Retrieved on March 31, 2010.</ref> Nagtanyag kini sa mga naka-iskedyul nga flights ngadto sa mga domestic ug international [[Tugpahanang Pangkalibotanon sa Mactan-Sugbo]], [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Clark]], [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Kalibo]]<ref> [http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/06192007.html ''CEB eyes Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113222744/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/06192007.html |date=2008-01-13 }}</ref> [[Francisco Bangoy International Airport]] <ref name="FI">{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 62 | date= 2007-04-03}}</ref>, [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Iloilo]] <ref>{{cite press release |title=CEB launches direct flights from Iloilo to Hong Kong, Singapore, Palawan, Gensan |url=http://www.cebupacificair.com/pages/PressReleases.aspx?pid=795 |publisher=Cebu Pacific |date=July 16, 2012 |accessdate=July 16, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120721192231/http://www.cebupacificair.com/pages/PressReleases.aspx?pid=795 |archivedate=July 21, 2012 |df= }}</ref>, ug [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Laguindingan]] <ref>{{cite press release |title=Cebu Pacific Launches Laguindingan as 7th Hub |url=http://www.cdodev.com/2017/10/20/cebu-pacific-launches-laguindingan-as-7th-regional-hub/ |publisher=CDODev |date=October 20, 2017 |accessdate=October 20, 2017}}</ref>. Ang airline usa ka subsidiary sa [[JG Summit Holdings]]. Ang Cebu Pacific sa pagkakaron gipangulohan ni Lance Gokongwei, panguna nga manununod na si [[John Gokongwei]], ang tsirman nga emeritus sa JG Summit. Kutob sa Enero 2013, ang kompaniya adunay 3,297 ka mga empleyado. 2,565 ang gikan sa mga operasyon, 429 gikan sa mga departamento sa komersyo, ug 303 gikan sa mga departamento sa suporta.<ref>{{cite web |url= http://www.interaksyon.com/business/90199/layoffs-begin-at-tigerair-amid-takeover-by-cebu-pacific |title=Layoffs begin at Tigerair amid takeover by Cebu Pacific |first=Darwin |last=Amojelar |work=InterAksyon |date=June 30, 2014 |accessdate=2 July 2014}}</ref> Niadtong Oktubre 2010, ang airline nakahuman sa IPO nga 30.4% sa mga outstanding shares.<ref>{{cite web |url= http://atwonline.com/news/cebu-pacific-now-largest-lcc-ipo-offered-globally |title=Cebu Pacific now largest LCC IPO offered globally |first=Linda |last=Blachly |work=ATWOnline |date=October 26, 2010 |accessdate=10 June 2013}}</ref> Niadtong 2010, ang Cebu Pacific nahimong pinakadakong airline sa Pilipinas base sa gidaghanon sa mga pasahero nga gibiyahe sa mga domestic ug international routes. Sumala sa datos sa [[Civil Aeronautics Board (Philippines)|Civil Aeronautics Board]], ang Cebu Pacific milupad sa 2.45 milyon nga total nga mga pasahero sa unang kwarter sa 2010, dul-an sa 110,000 nga labaw pa sa Philippine Airlines, nga nagdala sa 2.34 milyon nga sistema sa panahon sa sama nga panahon.<ref>{{cite web |first=Geoffrey |last=Thomas |title=Cebu Pacific now Philippines’ largest airline |url=http://atwonline.com/news/cebu-pacific-now-philippines-largest-airline |date=9 June 2010 |publisher=''[[Air Transport World]]'' |accessdate=9 September 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Philippine Airlines struggling as Cebu Pacific becomes largest carrier |url=http://centreforaviation.com/analysis/philippine-airlines-struggling-as-cebu-pacific-becomes-largest-carrier-in-the-philippines-34300 |date=3 September 2010 |publisher=Center for Aviation |accessdate=9 September 2016}}</ref> ==Kasaysayan== [[File:Cebu Pacific Air ATR ATR-72-500 (ATR-72-212A) Prasertwit-1.jpg|thumb|One of Cebu Pacific's ATR 72-500 aircraft in 2011.]] Ang eroplano gitukod niadtong 26 sa Agosto 1988, ug nagsugod nga operasyon niadtong Marso 8, 1996. Ang Republic Act No. 7151, nga naghatag og franchise sa Cebu Air, Inc. gi-aprubahan niadtong Agosto 30, 1991. Ang Cebu Air, Inc. sa pagkakaron gipalit ni JG Summit Holdings (gipanag-iya sa [[John Gokongwei]]). Nagsugod ang serbisyo sa sulod nagsunod sa deregulasyon sa merkado sa gobyerno sa Pilipinas. Kini temporaryo nga mihunong sa mga operasyon niadtong Pebrero 1998 human gibase sa gobyerno tungod sa usa ka [[Cebu Pacific Flight 387 | aksidente]], apan gisugdan ang mga serbisyo sa ulahi sa sunod nga bulan human sa re-sertipikasyon sa mga eroplano. <ref name="FI"/> Nagsugod kini sa 24 ka domestic flights kada adlaw sa [[Metro Manila]], [[Metro Cebu]] ug [[Metro Davao]]. Sa katapusan sa tuig 2001, ang iyang mga operasyon miuswag ngadto sa 80 ka adlaw-adlaw nga mga biyahe ngadto sa 18 ka mga domestic nga destinasyon. Sa 2000s (dekada), ang Cebu Pacific gihatagan ug mga katungod sa pagpadagan sa mga international flights ngadto sa rehiyon, lakip ang Malaysia, Indonesia, Singapore, Thailand, South Korea, Hong Kong, ug Guam. Ang internasyonal nga mga biyahe gilunsad niadtong 22 sa Nobyembre 2001, nga dunay duha ka adlaw nga serbisyo sa Hong Kong.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2001/2001-11-22.html ''Cebu Pacific Flies to Hongkong''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413063101/http://cebupacificair.com/aboutus/press/2001/2001-11-22.html |date=2008-04-13 }}</ref> Niadtong Marso 1, 2002, nagsugod ang tulo ka beses nga mga biyahe ngadto sa [[Seoul]].<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2002/2002-03-02.htm '' Cebu Pacific takes off for Seoul''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415045512/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2002/2002-03-02.htm |date=2008-04-15 }}</ref> Ang uban pang mga regional flights gipaila ug gisuspinde sa ulahi; apil ang mga pagbiyahe ngadto sa Singapore (gikan sa Nobyembre 6, 2002 hangtod sa Enero 2003) ug gikan sa Manila pinaagi sa [[Subic Bay International Airport|Subic]] ngadto sa Seoul (gikan sa Disyembre 2002) tungod sa bahin sa mga epekto sa [[SARS]] epidemya.<ref>{{Cite journal|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2003/02142003.html|title=Flying between Subic Seoul|publisher=Cebu Pacific|accessdate=31 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424032406/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2003/02142003.html|archivedate=24 April 2008|df=}}</ref> Ang airline mibalik sa Manila-to-Singapore flights niadtong Agosto 31, 2006<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/07192006.html ''Flies Manila-Singapore''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413063115/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/07192006.html |date=2008-04-13 }}</ref> ug gilusad ang direktang paglupad gikan sa Cebu paingon sa Singapore niadtong Oktubre 23, 2006, ang una nga airline sa ubos nga serbisyo sa Cebu-Singapore-Cebu sector,<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/09052006a.html ''Cebu Pacific Flies direct flight to Singapore from Cebu''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409222805/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/09052006a.html |date=2008-04-09 }}</ref> ug sa direkta nga kompetisyon uban sa [[Singapore Airlines]] 'subsidiyaryo [[SilkAir]], ang CEB mao lamang ang Philippine carrier sa pag-alagad sa Cebu-Singapore-Cebu nga rota alang sa tuig hangtud nga ang [[Philippine Airlines|PAL]] nagpadayon sa ilang direkta nga pag-alagad sa 2017. Ang airline naglihok sa direktang mga biyahe gikan sa Cebu ngadto sa Hong Kong nga gisugdan niadtong Oktubre 2, 2006, nga naghimo usab nga ang Cebu Pacific ang bugtong Philippine carrier nga nagsilbi sa Cebu-Hong Kong-Cebu nga ruta human sa [[Philippine Airlines|PAL]] natapos ang direktang serbisyo niini ug karon ang code-sharing sa Cathay Pacific alang niining rota.<ref>{{Cite web|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/08082006a.html|title=Cebu Pacific Flies from Cebu to Hongkong|accessdate=31 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424032411/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/08082006a.html|archivedate=24 April 2008|df=}}</ref> Niadtong Disyembre 2006, human sa usa ka bulan o duha nga nag-operate sa bag-ong direktang mga paglupad, ang Cebu Pacific mipahibalo nga kini makadugang sa flight frequency alang sa Cebu-Hong Kong-Cebu gikan sa upat ngadto sa lima ka beses matag semana ug Cebu-Singapore-Cebu nga mga flight gikan sa upat ngadto sa unom matag semana nga epektibo sa Enero 25, 2007. Niadtong Enero 2008, kini naglihok sa regional flights ngadto sa Busan, Hong Kong, Singapore, Seoul-Incheon, Taipei ug Bangkok sugod Abril 6, 2008 gikan sa Cebu hub niini; ug Bangkok, Guangzhou, Hong Kong, Jakarta, Kuala Lumpur, Macau, Singapore, Taipei, Seoul-Incheon, Shanghai ug Xiamen gikan sa Manila. Ang mga plano sa Cebu Pacific nga magsugod sa mga internasyonal nga paglupad gikan sa [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Clark|Clark]] sa sinugdanan wala molampos sa dihang gipangayo ang hangyo niini. Ang mga nasud nga nalambigit nakahimo sa usa ka kasabutan nga ang Cebu Pacific mahimo lamang nga mag-operate sa mga charter flights gikan sa Clark ngadto sa mga airport(s) sa mga nasod. Ang [[Singapore]] sa sinugdanan miuyon nga tugotan ang Cebu Pacific sa pagpalupad sa naka-schedule nga mga biyahe gikan sa Clark ngadto sa Singapore.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/10222007b.html ''Lack of reciprocal flight privileges keeps Cebu Pacific international flights grounded at Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224233017/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/10222007b.html |date=2007-12-24 }}</ref> Ang Cebu Pacific karon naglihok sa mga rota gikan sa Clark ngadto sa Bangkok, Cebu, Hong Kong, Macau ug Singapore.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/10202006a.html ''Cebu Pacific now flying Cebu – Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211180611/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/10202006a.html |date=2007-12-11 }}</ref> [[File:Cebu (Lapu-Lapu) - Mactan International (Gen Benito Ebuen AB) (CEB - RPVM) AN2256521.jpg|250px|thumb|A Mactan-Cebu International Airport, registered office]] Niadtong Mayo 25, 2005, ang Cebu Pacific mipahibalo sa usa ka han-ay sa usa ka 14 ka bag-o nga [[ATR 72 | ATR 72-500]] nga eroplano, nga adunay unom ka lig-ong mando ug walo ka mga kapilian. Kini nagplano nga sa sinugdanan maghalad sa mga byahe sa [[Boracay]], gamit ang [[Godofredo P. Ramos Airport]] sa Boracay.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/05202007.html ''Cebu Pacific orders up to 14 brand new ATR72-500 aircraft''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227010601/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/05202007.html |date=2007-12-27 }}</ref> Sa ika-12.Noybreme 2007, gipahibalo sa Pacific Pacific ang [[Francisco Bangoy International Airport]] sa Davao isip ikaupat nga [[Airline hub|hub]]. Ang Cebu Pacific mipahibalo nga kini una nga molupad gikan sa [[Davao City]] ngadto sa Singapore, Hong Kong ug molupad usa ka domestic flight ngadto sa Iloilo. Ang duha nga direktang serbisyo gikan sa Davao ngadto sa Singapore ug Iloilo gisugdan niadtong Mayo 8, 2008, samtang ang serbisyo sa Hong Kong gisugdan niadtong Mayo 9, 2008.<ref>{{cite press release|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/11122007.html|title=Cebu Pacific to make Davao its 3rd hub|publisher=Cebu Pacific|date=2007-11-12|accessdate=2007-11-12|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071117173016/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/11122007.html|archivedate=2007-11-17|df=}}</ref> Niadtong ulahing bahin sa 2007, ang Cebu Pacific naghisgot nga kini nagtinguha nga makatabok sa Pasipiko ug maglunsad sa walay-hunong nga mga biyahe ngadto sa [[West Coast sa Estados Unidos]], [[Houston, Texas]] ug [[Chicago, Illinois]] sa tunga- 2009.<ref name="manilastandardtoday.com">{{cite news | title= Directory: CebuPac’s next meal: Regional, US routes | url=http://www.manilastandardtoday.com/?page=business5_sept17_2007}}</ref> Niadtong Setyembre 1, 2007, gipahibalo sa Cebu Pacific nga kini magamit sa mga kapilian sa bag-o nga ATR 72-500 turboprop order (sa sinugdanan unom ka kompanya) aron madugangan ang lig-on nga order ngadto sa 10.<ref name="CEBATR">{{cite web|url=https://www.forbes.com/feeds/afx/2007/12/18/afx4451048.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604012049/http://www.forbes.com/feeds/afx/2007/12/18/afx4451048.html|title=Philippines' Cebu Pacific to buy 4 more ATR turbo-prop planes - Forbes.com|archivedate=4 June 2011|publisher=|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Enero 1, 2008, ang Cebu Pacific Air nakadawat sa unang bag-ong bag-ong ATR 72-500 ug gilauman nga mokuha sa laing lima ka ATRs gikan sa> Pebrero hangtud Disyembre 2008.<ref>{{Cite journal |url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/02192008a.html |title=Cebu Pacific takes delivery of first ATR 72-500 aircraft |publisher=Cebu Pacific |accessdate=22 March 2008 |postscript=<!--None--> |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080330181805/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/02192008a.html |archivedate=30 March 2008 |df= }}</ref> Ang unang duha ka ATRs molupad sa mga rota sama sa Manila ngadto sa Caticlan Airport, Boracay noong Marso 2008. Ang Cebu Pacific nagdala sa 16th brand-new, 179-seater [[Airbus A320 family|Airbus A320]] nga eroplano niadtong Marso 20, 2008. Ang bag-ong eroplano nagsuporta sa pagpalapad sa CEB sa internasyonal ug lokal nga mga operasyon nga naglakip sa mga flights ngadto sa 12, sa wala madugay mahimong 15, internasyonal nga mga destinasyon.<ref>{{Cite web|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/03192008.html|title=Cebu Pacific expects new Airbus arrival|accessdate=29 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080330030052/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/03192008.html|archivedate=30 March 2008|df=}}</ref> Niadtong Mayo 28, 2008, ang Cebu Pacific ginganlan isip numero unong airline sa kalibutan tungod sa pagtubo. Ang airline usab nahimutang sa ikalimang bahin sa Asia alang sa mga pasahero sa Budget Airline nga gidala ug ika-23 sa kalibutan. Ang airline nagdala sa kinatibuk-an nga 5.5 milyones nga mga pasahero niadtong 2007, nga 57.4 porsyento gikan sa 2006 <ref>[http://au.news.yahoo.com/080528/3/171ia.html '' Philippines Budget Carrier Cebu Pacific World No. 1 In Growth'']{{dead link|date=December 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} </ref> Niadtong Hulyo 22, 2008, ang Cebu Pacific mao ang unang airline nga naggamit sa bag-ong Terminal 3 sa Ninoy Aquino International Airport uban ang pagpalupad niini ngadto sa Caticlan nga una nga mibiya sa 0515 sa lokal nga panahon. Niadtong Agosto 1, 2008, gipalihok niini ang internasyonal nga mga operasyon sa terminal; sa ingon, nahimong unang airline nga adunay regular nga international commercial flights gikan sa bag-ong terminal. Niadtong Agosto 2009, ang Cebu Pacific nahimong unang airline sa Pilipinas nga naggamit sa [[social media]]. Ang airline nakahimo og fanpage sa [[Facebook]] ug [[Twitter]].<ref>{{cite web|url=http://simpliflying.com/2009/why-time-is-running-out-for-the-singapore-airlines-brand-to-get-into-web-20/|title=Why time is running out for the Singapore Airlines brand to get into Web 2.0|work=SimpliFlying - The Leading Airline Marketing Consultancy|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Enero 6, 2011, ang Cebu Pacific milupad sa 50 ka milyon nga pasahero, gikan sa Manila ngadto sa Beijing. Ang airline nagtinguha nga makaabot sa 100 milyon nga pasahero nga marka sa 2015.<ref>[http://www.airline-philippines.com/674/cebu-pacific-reaches-50-million-passengers-mark/ ''Cebu Pacific Reaches 50 Million Passengers Mark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316232819/http://www.airline-philippines.com/674/cebu-pacific-reaches-50-million-passengers-mark/ |date=2012-03-16 }}</ref> Ang Cebu Pacific nagplano nga magsugod sa internasyonal nga long-haul nga mga biyahe ngadto sa Middle-East, Estados Unidos, Australia, ug pipila ka bahin sa Europa nga naggamit sa [[Airbus A330|Airbus A330-300]].<ref name="FV"> Ang "Cebu Pacific maglunsad sa budget nga mga long-haul flights sa Q3 2013"]{{webarchive|url=https: //web.archive.org /web/20120202200412/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2012/01312012.html|date=2012-02-02}} Cebu Pacific. Gikuha 31 Enero 2012.</ref> Ang unang taas nga pagsakay sa eroplano nagsugod sa Dubai, United Arab Emirates sa 7 sa Oktubre 2013. Ang Cebu Pacific nag-aplay usab alang sa mga katungod alang sa inadlaw nga serbisyo sa Auckland, New Zealand.<ref>{{cite web|url =http://www.stuff.co.nz/travel/news/9970707/Plans-for-direct-flights-from-the-Philippines|title=Mga plano alang sa mga direktang biyahe gikan sa Pilipinas|work=Stuff|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Pebrero 12, 2018, ang Pacific Pacific mipahibalo nga ang ilang subsidiary, Cebgo, molupad matag adlaw gikan sa Manila ngadto sa Batanes sugod sa Marso 25, 2018 hangtod sa Oktubre 27, 2018.<ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/business/195855-cebu-pacific-cebgo-manila-basco-batanes-flights|title=Cebu Pacific nga molupad diretso sa Batanes|work=Rappler|access-date=2018-02-13|language=en}}</ref> Niadtong Pebrero 27, 2018, ang Cebu Pacific, kauban ang Department of Tourism of Victoria nagpahibalo sa paglunsad sa 3x nga seremonyas sa semana tali sa Manila ug Melbourne, sugod sa 14 sa Agosto 2018. ==Mga Subsidyaryo== Niadtong Mayo 2015, alang sa ikaupat nga higayon, ang Tigerair Philippines mibalik sa Cebgo aron ipakita ang relasyon tali sa Tigerair Philippines isip usa ka hingpit nga gipanag-iya nga airline sa iyang ginikanan nga Cebu Pacific. Niadtong Oktubre 2015, gibalik sa Cebgo ang 5 Airbus A320 ngadto sa Cebu Pacific ug human niadto gipadagan ang usa ka puro turboprop nga panon sa ATR 72 - 500. ==Destinasyon== [[Cebu Pacific destinations]] Ang Cebu Pacific kasamtangang nagpadulong ngadto sa 37 ka mga domestic nga destinasyon ug 26 ka internasyonal nga destinasyon sa 15 ka nasud sa tibuok Asia Pacific. Kini adunay pinakalapdan nga network sa ruta sa Pilipinas. ==Sagpang== Niadtong Oktubre 2006, ang Cebu Pacific nahingpit ang pagretiro sa DC-9 ug ang 757 ug nahimo nga usa ka tanan nga Airbus nga kustomer. Niadtong Abril 2018, ang ilang mga ayroplano naglangkob sa mosunod nga mga eroplano:<ref>{{cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/CEBU-Pacific-Air|title=CEBU Pacific Air Fleet Details and History|website=Planespotters|date=14 November 2016|access-date=17 November 2016}}</ref> <!--NOTE: Do not include Routes, IFE, Passenger Capacity, or EIS into "NOTES". Only indicate relevant information such as Fleet orders or deliveries.--> <center> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ Cebu Pacific Fleet |- !Aircraft !In <br>Service !Orders !Passengers !Notes |- |[[Airbus A320-200]] |36 |— |180<ref>http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbus.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527101013/http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbus.html |date=2018-05-27 }}</ref> | |- |[[Airbus A321-200]] |5 |2<ref>https://www.ch-aviation.com/portal/news/56688-cebu-pacific-adds-a321ceo-to-offset-a321neo-order-deferral</ref> |230 |Deliveries to arrive from March 2018. |- |[[Airbus A321neo]] |&mdash; |32 |236<ref>https://centreforaviation.com/insights/analysis/philippines-domestic-market-airport-constraints-restrict-growth-409812</ref> |Deliveries to arrive from Q4 2018 until 2022. |- |[[Airbus A330-300]] |8 |&mdash; |436<ref>http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbusA330.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527182459/http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbusA330.html |date=2018-05-27 }}</ref> | |- !Total !48 !35 ! colspan="2" | |} </center> <center> {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto" |+ Cebgo fleet |- ! Aircraft ! In service ! Orders ! Passengers ! Notes |- |[[ATR 72-500]]||align=center|8||align=center|—||align=center|72||align=center|— |- |[[ATR 72-600]]||align=center|9<ref>{{Cite web|url=https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=CEBU-Pacific-Air&manufacturer=ATR&type=ATR-42&fleetStatus=current|title=Production List Search|website=www.planespotters.net|language=en|access-date=2018-03-11}}</ref>|| align="center" |7|| align="center" |78||These will replace the ATR 72-500s. Deliveries will take place until 2020. |- !Total !17 !7 !colspan=2| |} </center> Niadtong Hunyo 2011, gipahibalo sa Cebu Air Inc. nga kini ang pagpalit sa 30 [[Airbus A320neo family|Airbus A321neos]] ug pito nga [[Airbus A320 family|Airbus A320]] alang sa $ 3.8 bilyon, 2021 ug pagpalapad sa internasyonal nga mga rota niini. Ang A320s ipadala sa tuig 2015 ug 2021, samtang ang A321neo fleet moabut gikan sa 2017 ngadto sa 2021. Ang airline usab mikuha sa 10 ka mga dugang [[opsyon (pagpalit sa ayroplano)|opsyon]] alang sa Airbus 321neos. Ang mga una nga natapos nga mga order alang sa 18 ka mga A320s nga ipadala sa tuig 2014 nagdala sa total nga order sa Airbus sa 55.<ref>[http://www.flightglobal.com/articles/2011/06/16/358075/cebu-pacific-orders-30-a321neos-firms-seven-a320-options.html "Cebu Pacific orders 30 A321neos, firms seven A320 options"] By Ghim-Lay Yeo, [[FlightGlobal]]. 16 June 2011</ref> Niadtong Hunyo 16, 2015 sa 2015 [[Paris Air Show]], gipahibalo sa airline ang usa ka order alang sa 16 ka mga [[ATR 72|ATR 72-600]] nga eroplano alang sa iyang sanga sa rehiyon nga [[Cebgo]] aron sa pagtagbo sa nagkataas nga panginahanglan sa Pilipinas alang sa mga serbisyo sa inter-island. Ang airline usab mao ang customer nga maglunsad sa bag-o nga high density nga Armonia cabin.{{cn|date=May 2018}} Niadtong Enero 22, 2016 ang airline nakadawat sa unang Airbus A320 nga adunay bag-ong livery. Ang eroplano gihatud-bag-o gikan sa pabrika sa Airbus sa Toulouse, France.<ref>{{cite web|url=https://www.cebupacificair.com/about-us/pages/news.aspx?id=1047|title=Cebu Pacific Air - Why everyone flies|publisher=|accessdate=7 Mayo 2016}}</ref> ===Daan nga naoperahan=== [[File:Cebu Pacific Boeing 757 Manila livery Tang.jpg|thumb|A Cebu Pacific Boeing 757-200 at [[Hong Kong International Airport]] before retirement in October 2006]] [[File:Douglas Curtis - 9 Cebu-Pacific PH.jpg|thumb|right|A Cebu Pacific DC-9 during its last flight to [[Mactan-Cebu International Airport]] in 2006]] {| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ Cebu Pacific Retired Fleet |- !Aircraft !Year Introduced !Year Retired !Replacement |- |[[McDonnell Douglas DC-9|McDonnell Douglas DC-9-30]] |1996 |2006 |ATR 72-500 |- |[[Boeing 757-200]] |2000 |2006 |Airbus A319 |- |[[Airbus A319-100]] |2004 |2018 |Airbus A320/A321 |} ==Pagpakig-alayon== Ang Cebu Pacific mao lamang ang usa ka airline nga nakabase sa Pilipinas sa [[Northwest Airlines]] 'nga programa sa travel program sa WorldPerks. Naghatag ang WorldPerks og regular nga mga magpapanaw ang abilidad sa pag-angkon og libre nga mga tiket, una nga klase nga pag-upgrade sa mga biyahe ug uban pang mga matang sa mga ganti. Niadtong Agosto 1, 2006, ang Northwest ug Cebu Pacific natapos ang ilang mileage-akrual nga kasabutan. Ang Cebu Pacific codeshares flights uban sa Garuda Indonesia pinaagi sa Jakarta ngadto sa Manila. Niadtong Mayo 16, 2016, ang Cebu Pacific nahimong tigpasiugda nga membro sa kinadak-ang alyansa sa low cost carrier, [[Value Alliance]].<ref>{{cite web|url=https://www.cebupacificair.com/about-us/pages/news.aspx?id=1066|title=CEB miduyog sa unang pan-rehiyonal nga alyansa sa LCC|date=16 May 2016|publisher=CebuPacificAir.com|accessdate=9 Septiyembre 2016}}</ref> Kini kauban sa ubang mga miyembro sa pioneer [[Singapore Airlines]] '[[Scoot]], [[Jeju Air]], [[Nok Air]] ug [[NokScoot]], [[Tigerair]], [[Tigerair Australia]], ug [[Vanilla Air]] sa low cost carrier network.<ref>{{cite web|url=http://www.rappler.com/business/industries/171-aviation-tourism/133280-budget-airlines-value-alliance-asia-pacific|title=Cebu Pacific, laing 7 ka mga airlines sa budget ang nagporma sa alyansa|author=Agence France Presse|date=16 May 2016|accessdate=Septiyembre 9, 2016}}</ref> Ang Cebu Pacific mao usab ang kasamtangang Philippine carrier nga miyembro sa alyansa sa airline. ==Mga insidente ug mga aksidente== * Niadtong Pebrero 2, 1998, [[Cebu Pacific Flight 387]], usa ka [[Douglas DC-9|DC-9-32]] nga naglupad gikan sa [[Manila]] ngadto sa [[Cagayan de Oro]], nahagsa sa mga bakilid sa [[Mount Sumagaya]] sa [[Misamis Oriental]], nga nagpatay sa tanang 104 ka mga tawo nga nagsakay sa agianan paingon sa [[Lumbia Airport]].<ref>{{cite web|url=http://aviation-safety. net/database/record.php?id=19980202-0|title=Description sa aksidente|publisher=[[Aviation Safety Network]]|accessdate=9 Septiyembre 2016}}</ref> * Niadtong Hunyo 2, 2013, ang Cebu Pacific Flight 971, usa ka [[Airbus A320-200]] nga nakarehistro nga RP-C3266 ug nagdala sa 165 ka mga pasahero nga gikan sa Manila, nagsakay sa runway sa Francisco Bangoy International Airport] ug nakita sa mga imbestigador ang hinungdan mao ang tawo nga sayop sa tawo. Walay namatay; Apan, ang eroplano grabe nga naguba, ug ang mga pasahero nag-antus sa mga samad, sa 2014, ang eroplano nahibalik sa serbisyo.<ref>{{cite news|last=Manlupig|first=Karlos|title=Cebu Pacific plane overshoots Davao airport runway|=http://www.rappler.com/nation/30462-cebu-pacific-plane-overshoots-davao-airport-runway|accessdate=3 June 2013|date=2 June 2013}}</ref> ==Mga tinubdan== {{Reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== *[https://www.cebupacificair.com Official website] {{En icon}} {{Airlines of the Philippines}} {{PSEi}} {{JG Summit Holdings}} [[Kategoriya:Cebu Pacific| ]] [[Kategoriya:Airlines of the Philippines]] [[Kategoriya:Airlines established in 1988]] [[Kategoriya:Philippine brands]] [[Kategoriya:Low-cost carriers]] [[Kategoriya:Companies based in Pasay]] [[Kategoriya:Companies listed on the Philippine Stock Exchange]] [[Kategoriya:Value Alliance]] c4oqdl7oe03lmsfu13jv40qlyhmatd1 37021916 37021913 2026-05-29T12:53:35Z ~2026-32083-77 143919 /* Kasaysayan */ 37021916 wikitext text/x-wiki [[File:CEB A320 in New Livery.jpg|thumb|RP-C4107 in new colors arrives in Davao City.]] '''Cebu Air, Inc.''' naglihok isip '''Cebu Pacific''' ({{Pse|CEB}}), usa ka [[low cost airline]] sa Pilipinas samput sa [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Ninoy Aquino]] (NAIA Terminal 3), [[Pasay City]], [[Metro Manila]], sa [[Pilipinas]]. <ref>"[http://www.cebupacificair.com/contact/index.html Call Center / Guest Services / Product Ideas] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100401203408/http://www.cebupacificair.com/contact/index.html |date=2010-04-01 }}." Cebu Pacific. Retrieved on March 31, 2010.</ref> Nagtanyag kini sa mga naka-iskedyul nga flights ngadto sa mga domestic ug international [[Tugpahanang Pangkalibotanon sa Mactan-Sugbo]], [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Clark]], [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Kalibo]]<ref> [http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/06192007.html ''CEB eyes Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113222744/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/06192007.html |date=2008-01-13 }}</ref> [[Francisco Bangoy International Airport]] <ref name="FI">{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 62 | date= 2007-04-03}}</ref>, [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Iloilo]] <ref>{{cite press release |title=CEB launches direct flights from Iloilo to Hong Kong, Singapore, Palawan, Gensan |url=http://www.cebupacificair.com/pages/PressReleases.aspx?pid=795 |publisher=Cebu Pacific |date=July 16, 2012 |accessdate=July 16, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120721192231/http://www.cebupacificair.com/pages/PressReleases.aspx?pid=795 |archivedate=July 21, 2012 |df= }}</ref>, ug [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Laguindingan]] <ref>{{cite press release |title=Cebu Pacific Launches Laguindingan as 7th Hub |url=http://www.cdodev.com/2017/10/20/cebu-pacific-launches-laguindingan-as-7th-regional-hub/ |publisher=CDODev |date=October 20, 2017 |accessdate=October 20, 2017}}</ref>. Ang airline usa ka subsidiary sa [[JG Summit Holdings]]. Ang Cebu Pacific sa pagkakaron gipangulohan ni Lance Gokongwei, panguna nga manununod na si [[John Gokongwei]], ang tsirman nga emeritus sa JG Summit. Kutob sa Enero 2013, ang kompaniya adunay 3,297 ka mga empleyado. 2,565 ang gikan sa mga operasyon, 429 gikan sa mga departamento sa komersyo, ug 303 gikan sa mga departamento sa suporta.<ref>{{cite web |url= http://www.interaksyon.com/business/90199/layoffs-begin-at-tigerair-amid-takeover-by-cebu-pacific |title=Layoffs begin at Tigerair amid takeover by Cebu Pacific |first=Darwin |last=Amojelar |work=InterAksyon |date=June 30, 2014 |accessdate=2 July 2014}}</ref> Niadtong Oktubre 2010, ang airline nakahuman sa IPO nga 30.4% sa mga outstanding shares.<ref>{{cite web |url= http://atwonline.com/news/cebu-pacific-now-largest-lcc-ipo-offered-globally |title=Cebu Pacific now largest LCC IPO offered globally |first=Linda |last=Blachly |work=ATWOnline |date=October 26, 2010 |accessdate=10 June 2013}}</ref> Niadtong 2010, ang Cebu Pacific nahimong pinakadakong airline sa Pilipinas base sa gidaghanon sa mga pasahero nga gibiyahe sa mga domestic ug international routes. Sumala sa datos sa [[Civil Aeronautics Board (Philippines)|Civil Aeronautics Board]], ang Cebu Pacific milupad sa 2.45 milyon nga total nga mga pasahero sa unang kwarter sa 2010, dul-an sa 110,000 nga labaw pa sa Philippine Airlines, nga nagdala sa 2.34 milyon nga sistema sa panahon sa sama nga panahon.<ref>{{cite web |first=Geoffrey |last=Thomas |title=Cebu Pacific now Philippines’ largest airline |url=http://atwonline.com/news/cebu-pacific-now-philippines-largest-airline |date=9 June 2010 |publisher=''[[Air Transport World]]'' |accessdate=9 September 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Philippine Airlines struggling as Cebu Pacific becomes largest carrier |url=http://centreforaviation.com/analysis/philippine-airlines-struggling-as-cebu-pacific-becomes-largest-carrier-in-the-philippines-34300 |date=3 September 2010 |publisher=Center for Aviation |accessdate=9 September 2016}}</ref> ==Kasaysayan== [[File:Cebu Pacific Air ATR ATR-72-500 (ATR-72-212A) Prasertwit-1.jpg|thumb|One of Cebu Pacific's ATR 72-500 aircraft in 2011.]] Ang eroplano gitukod niadtong 26 sa Agosto 1988, ug nagsugod nga operasyon niadtong Marso 8, 1996. Ang Republic Act No. 7151, nga naghatag og franchise sa Cebu Air, Inc. gi-aprubahan niadtong Agosto 30, 1991. Ang Cebu Air, Inc. sa pagkakaron gipalit ni JG Summit Holdings (gipanag-iya sa [[John Gokongwei]]). Nagsugod ang serbisyo sa sulod nagsunod sa deregulasyon sa merkado sa gobyerno sa Pilipinas. Kini temporaryo nga mihunong sa mga operasyon niadtong Pebrero 1998 human gibase sa gobyerno tungod sa usa ka [[Cebu Pacific Flight 387 | aksidente]], apan gisugdan ang mga serbisyo sa ulahi sa sunod nga bulan human sa re-sertipikasyon sa mga eroplano. <ref name="FI"/> Nagsugod kini sa 24 ka domestic flights kada adlaw sa [[Metro Manila]], [[Metro Cebu]] ug [[Metro Davao]]. Sa katapusan sa tuig 2001, ang iyang mga operasyon miuswag ngadto sa 80 ka adlaw-adlaw nga mga biyahe ngadto sa 18 ka mga domestic nga destinasyon. Sa 2000s (dekada), ang Cebu Pacific gihatagan ug mga katungod sa pagpadagan sa mga international flights ngadto sa rehiyon, lakip ang Malaysia, Indonesia, Singapore, Thailand, South Korea, Hong Kong, ug Guam. Ang internasyonal nga mga biyahe gilunsad niadtong 22 sa Nobyembre 2001, nga dunay duha ka adlaw nga serbisyo sa Hong Kong.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2001/2001-11-22.html ''Cebu Pacific Flies to Hongkong''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413063101/http://cebupacificair.com/aboutus/press/2001/2001-11-22.html |date=2008-04-13 }}</ref> Niadtong Marso 1, 2002, nagsugod ang tulo ka beses nga mga biyahe ngadto sa [[Seoul]].<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2002/2002-03-02.htm '' Cebu Pacific takes off for Seoul''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415045512/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2002/2002-03-02.htm |date=2008-04-15 }}</ref> Ang uban pang mga regional flights gipaila ug gisuspinde sa ulahi; apil ang mga pagbiyahe ngadto sa Singapore (gikan sa Nobyembre 6, 2002 hangtod sa Enero 2003) ug gikan sa Manila pinaagi sa [[Subic Bay International Airport|Subic]] ngadto sa Seoul (gikan sa Disyembre 2002) tungod sa bahin sa mga epekto sa [[SARS]] epidemya.<ref>{{Cite journal|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2003/02142003.html|title=Flying between Subic Seoul|publisher=Cebu Pacific|accessdate=31 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424032406/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2003/02142003.html|archivedate=24 April 2008|df=}}</ref> Ang airline mibalik sa Manila-to-Singapore flights niadtong Agosto 31, 2006<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/07192006.html ''Flies Manila-Singapore''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413063115/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/07192006.html |date=2008-04-13 }}</ref> ug gilusad ang direktang paglupad gikan sa Cebu paingon sa Singapore niadtong Oktubre 23, 2006, ang una nga airline sa ubos nga serbisyo sa Cebu-Singapore-Cebu sector,<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/09052006a.html ''Cebu Pacific Flies direct flight to Singapore from Cebu''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409222805/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/09052006a.html |date=2008-04-09 }}</ref> ug sa direkta nga kompetisyon uban sa [[Singapore Airlines]] 'subsidiyaryo [[SilkAir]], ang CEB mao lamang ang Philippine carrier sa pag-alagad sa Cebu-Singapore-Cebu nga rota alang sa tuig hangtud nga ang [[Philippine Airlines|PAL]] nagpadayon sa ilang direkta nga pag-alagad sa 2017. Ang airline naglihok sa direktang mga biyahe gikan sa Cebu ngadto sa Hong Kong nga gisugdan niadtong Oktubre 2, 2006, nga naghimo usab nga ang Cebu Pacific ang bugtong Philippine carrier nga nagsilbi sa Cebu-Hong Kong-Cebu nga ruta human sa [[Philippine Airlines|PAL]] natapos ang direktang serbisyo niini ug karon ang code-sharing sa Cathay Pacific alang niining rota.<ref>{{Cite web|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/08082006a.html|title=Cebu Pacific Flies from Cebu to Hongkong|accessdate=31 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424032411/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/08082006a.html|archivedate=24 April 2008|df=}}</ref> Niadtong Disyembre 2006, human sa usa ka bulan o duha nga nag-operate sa bag-ong direktang mga paglupad, ang Cebu Pacific mipahibalo nga kini makadugang sa flight frequency alang sa Cebu-Hong Kong-Cebu gikan sa upat ngadto sa lima ka beses matag semana ug Cebu-Singapore-Cebu nga mga flight gikan sa upat ngadto sa unom matag semana nga epektibo sa Enero 25, 2007. Niadtong Enero 2008, kini naglihok sa regional flights ngadto sa Busan, Hong Kong, Singapore, Seoul-Incheon, Taipei ug Bangkok sugod Abril 6, 2008 gikan sa Cebu hub niini; ug Bangkok, Guangzhou, Hong Kong, Jakarta, Kuala Lumpur, Macau, Singapore, Taipei, Seoul-Incheon, Shanghai ug Xiamen gikan sa Manila. Ang mga plano sa Cebu Pacific nga magsugod sa mga internasyonal nga paglupad gikan sa [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Clark|Clark]] sa sinugdanan wala molampos sa dihang gipangayo ang hangyo niini. Ang mga nasud nga nalambigit nakahimo sa usa ka kasabutan nga ang Cebu Pacific mahimo lamang nga mag-operate sa mga charter flights gikan sa Clark ngadto sa mga airport(s) sa mga nasod. Ang [[Singapore]] sa sinugdanan miuyon nga tugotan ang Cebu Pacific sa pagpalupad sa naka-schedule nga mga biyahe gikan sa Clark ngadto sa Singapore.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/10222007b.html ''Lack of reciprocal flight privileges keeps Cebu Pacific international flights grounded at Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224233017/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/10222007b.html |date=2007-12-24 }}</ref> Ang Cebu Pacific karon naglihok sa mga rota gikan sa Clark ngadto sa Bangkok, Cebu, Hong Kong, Macau ug Singapore.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/10202006a.html ''Cebu Pacific now flying Cebu – Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211180611/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/10202006a.html |date=2007-12-11 }}</ref> [[File:Cebu (Lapu-Lapu) - Mactan International (Gen Benito Ebuen AB) (CEB - RPVM) AN2256521.jpg|250px|thumb|A Mactan-Cebu International Airport, registered office]] Niadtong Mayo 25, 2005, ang Cebu Pacific mipahibalo sa usa ka han-ay sa usa ka 14 ka bag-o nga [[ATR 72 | ATR 72-500]] nga eroplano, nga adunay unom ka lig-ong mando ug walo ka mga kapilian. Kini nagplano nga sa sinugdanan maghalad sa mga byahe sa [[Boracay]], gamit ang [[Godofredo P. Ramos Airport]] sa Boracay.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/05202007.html ''Cebu Pacific orders up to 14 brand new ATR72-500 aircraft''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227010601/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/05202007.html |date=2007-12-27 }}</ref> Sa ika-12.Noybreme 2007, gipahibalo sa Pacific Pacific ang [[Francisco Bangoy International Airport]] sa Davao isip ikaupat nga [[Airline hub|hub]]. Ang Cebu Pacific mipahibalo nga kini una nga molupad gikan sa [[Davao City]] ngadto sa Singapore, Hong Kong ug molupad usa ka domestic flight ngadto sa Iloilo. Ang duha nga direktang serbisyo gikan sa Davao ngadto sa Singapore ug Iloilo gisugdan niadtong Mayo 8, 2008, samtang ang serbisyo sa Hong Kong gisugdan niadtong Mayo 9, 2008.<ref>{{cite press release|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/11122007.html|title=Cebu Pacific to make Davao its 3rd hub|publisher=Cebu Pacific|date=2007-11-12|accessdate=2007-11-12|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071117173016/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/11122007.html|archivedate=2007-11-17|df=}}</ref> Niadtong ulahing bahin sa 2007, ang Cebu Pacific naghisgot nga kini nagtinguha nga makatabok sa Pasipiko ug maglunsad sa walay-hunong nga mga biyahe ngadto sa [[West Coast sa Estados Unidos]], [[Houston, Texas]] ug [[Chicago, Illinois]] sa tunga- 2009.<ref name="manilastandardtoday.com">{{cite news | title= Directory: CebuPac’s next meal: Regional, US routes | url=http://www.manilastandardtoday.com/?page=business5_sept17_2007}}</ref> Niadtong Setyembre 1, 2007, gipahibalo sa Cebu Pacific nga kini magamit sa mga kapilian sa bag-o nga ATR 72-500 turboprop order (sa sinugdanan unom ka kompanya) aron madugangan ang lig-on nga order ngadto sa 10.<ref name="CEBATR">{{cite web|url=https://www.forbes.com/feeds/afx/2007/12/18/afx4451048.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604012049/http://www.forbes.com/feeds/afx/2007/12/18/afx4451048.html|title=Philippines' Cebu Pacific to buy 4 more ATR turbo-prop planes - Forbes.com|archivedate=4 June 2011|publisher=|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Mayo 1, 2005, ang Cebu Pacific Air nakadawat sa unang bag-ong bag-ong ATR 72-500 ug gilauman nga mokuha sa laing lima ka ATRs gikan sa> Mayo hangtud Disyembre 2005.<ref>{{Cite journal |url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/02192008a.html |title=Cebu Pacific takes delivery of first ATR 72-500 aircraft |publisher=Cebu Pacific |accessdate=22 March 2008 |postscript=<!--None--> |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080330181805/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/02192008a.html |archivedate=30 March 2008 |df= }}</ref> Ang unang duha ka ATRs molupad sa mga rota sama sa Manila ngadto sa Caticlan Airport, Boracay noong Hunyo 2005. Ang Cebu Pacific nagdala sa 16th brand-new, 179-seater [[Airbus A320 family|Airbus A320]] nga eroplano niadtong Marso 20, 2008. Ang bag-ong eroplano nagsuporta sa pagpalapad sa CEB sa internasyonal ug lokal nga mga operasyon nga naglakip sa mga flights ngadto sa 12, sa wala madugay mahimong 15, internasyonal nga mga destinasyon.<ref>{{Cite web|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/03192008.html|title=Cebu Pacific expects new Airbus arrival|accessdate=29 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080330030052/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/03192008.html|archivedate=30 March 2008|df=}}</ref> Niadtong Mayo 28, 2008, ang Cebu Pacific ginganlan isip numero unong airline sa kalibutan tungod sa pagtubo. Ang airline usab nahimutang sa ikalimang bahin sa Asia alang sa mga pasahero sa Budget Airline nga gidala ug ika-23 sa kalibutan. Ang airline nagdala sa kinatibuk-an nga 5.5 milyones nga mga pasahero niadtong 2007, nga 57.4 porsyento gikan sa 2006 <ref>[http://au.news.yahoo.com/080528/3/171ia.html '' Philippines Budget Carrier Cebu Pacific World No. 1 In Growth'']{{dead link|date=December 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} </ref> Niadtong Hulyo 22, 2008, ang Cebu Pacific mao ang unang airline nga naggamit sa bag-ong Terminal 3 sa Ninoy Aquino International Airport uban ang pagpalupad niini ngadto sa Caticlan nga una nga mibiya sa 0515 sa lokal nga panahon. Niadtong Agosto 1, 2008, gipalihok niini ang internasyonal nga mga operasyon sa terminal; sa ingon, nahimong unang airline nga adunay regular nga international commercial flights gikan sa bag-ong terminal. Niadtong Agosto 2009, ang Cebu Pacific nahimong unang airline sa Pilipinas nga naggamit sa [[social media]]. Ang airline nakahimo og fanpage sa [[Facebook]] ug [[Twitter]].<ref>{{cite web|url=http://simpliflying.com/2009/why-time-is-running-out-for-the-singapore-airlines-brand-to-get-into-web-20/|title=Why time is running out for the Singapore Airlines brand to get into Web 2.0|work=SimpliFlying - The Leading Airline Marketing Consultancy|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Enero 6, 2011, ang Cebu Pacific milupad sa 50 ka milyon nga pasahero, gikan sa Manila ngadto sa Beijing. Ang airline nagtinguha nga makaabot sa 100 milyon nga pasahero nga marka sa 2015.<ref>[http://www.airline-philippines.com/674/cebu-pacific-reaches-50-million-passengers-mark/ ''Cebu Pacific Reaches 50 Million Passengers Mark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316232819/http://www.airline-philippines.com/674/cebu-pacific-reaches-50-million-passengers-mark/ |date=2012-03-16 }}</ref> Ang Cebu Pacific nagplano nga magsugod sa internasyonal nga long-haul nga mga biyahe ngadto sa Middle-East, Estados Unidos, Australia, ug pipila ka bahin sa Europa nga naggamit sa [[Airbus A330|Airbus A330-300]].<ref name="FV"> Ang "Cebu Pacific maglunsad sa budget nga mga long-haul flights sa Q3 2013"]{{webarchive|url=https: //web.archive.org /web/20120202200412/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2012/01312012.html|date=2012-02-02}} Cebu Pacific. Gikuha 31 Enero 2012.</ref> Ang unang taas nga pagsakay sa eroplano nagsugod sa Dubai, United Arab Emirates sa 7 sa Oktubre 2013. Ang Cebu Pacific nag-aplay usab alang sa mga katungod alang sa inadlaw nga serbisyo sa Auckland, New Zealand.<ref>{{cite web|url =http://www.stuff.co.nz/travel/news/9970707/Plans-for-direct-flights-from-the-Philippines|title=Mga plano alang sa mga direktang biyahe gikan sa Pilipinas|work=Stuff|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Pebrero 12, 2018, ang Pacific Pacific mipahibalo nga ang ilang subsidiary, Cebgo, molupad matag adlaw gikan sa Manila ngadto sa Batanes sugod sa Marso 25, 2018 hangtod sa Oktubre 27, 2018.<ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/business/195855-cebu-pacific-cebgo-manila-basco-batanes-flights|title=Cebu Pacific nga molupad diretso sa Batanes|work=Rappler|access-date=2018-02-13|language=en}}</ref> Niadtong Pebrero 27, 2018, ang Cebu Pacific, kauban ang Department of Tourism of Victoria nagpahibalo sa paglunsad sa 3x nga seremonyas sa semana tali sa Manila ug Melbourne, sugod sa 14 sa Agosto 2018. ==Mga Subsidyaryo== Niadtong Mayo 2015, alang sa ikaupat nga higayon, ang Tigerair Philippines mibalik sa Cebgo aron ipakita ang relasyon tali sa Tigerair Philippines isip usa ka hingpit nga gipanag-iya nga airline sa iyang ginikanan nga Cebu Pacific. Niadtong Oktubre 2015, gibalik sa Cebgo ang 5 Airbus A320 ngadto sa Cebu Pacific ug human niadto gipadagan ang usa ka puro turboprop nga panon sa ATR 72 - 500. ==Destinasyon== [[Cebu Pacific destinations]] Ang Cebu Pacific kasamtangang nagpadulong ngadto sa 37 ka mga domestic nga destinasyon ug 26 ka internasyonal nga destinasyon sa 15 ka nasud sa tibuok Asia Pacific. Kini adunay pinakalapdan nga network sa ruta sa Pilipinas. ==Sagpang== Niadtong Oktubre 2006, ang Cebu Pacific nahingpit ang pagretiro sa DC-9 ug ang 757 ug nahimo nga usa ka tanan nga Airbus nga kustomer. Niadtong Abril 2018, ang ilang mga ayroplano naglangkob sa mosunod nga mga eroplano:<ref>{{cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/CEBU-Pacific-Air|title=CEBU Pacific Air Fleet Details and History|website=Planespotters|date=14 November 2016|access-date=17 November 2016}}</ref> <!--NOTE: Do not include Routes, IFE, Passenger Capacity, or EIS into "NOTES". Only indicate relevant information such as Fleet orders or deliveries.--> <center> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ Cebu Pacific Fleet |- !Aircraft !In <br>Service !Orders !Passengers !Notes |- |[[Airbus A320-200]] |36 |— |180<ref>http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbus.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527101013/http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbus.html |date=2018-05-27 }}</ref> | |- |[[Airbus A321-200]] |5 |2<ref>https://www.ch-aviation.com/portal/news/56688-cebu-pacific-adds-a321ceo-to-offset-a321neo-order-deferral</ref> |230 |Deliveries to arrive from March 2018. |- |[[Airbus A321neo]] |&mdash; |32 |236<ref>https://centreforaviation.com/insights/analysis/philippines-domestic-market-airport-constraints-restrict-growth-409812</ref> |Deliveries to arrive from Q4 2018 until 2022. |- |[[Airbus A330-300]] |8 |&mdash; |436<ref>http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbusA330.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527182459/http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbusA330.html |date=2018-05-27 }}</ref> | |- !Total !48 !35 ! colspan="2" | |} </center> <center> {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto" |+ Cebgo fleet |- ! Aircraft ! In service ! Orders ! Passengers ! Notes |- |[[ATR 72-500]]||align=center|8||align=center|—||align=center|72||align=center|— |- |[[ATR 72-600]]||align=center|9<ref>{{Cite web|url=https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=CEBU-Pacific-Air&manufacturer=ATR&type=ATR-42&fleetStatus=current|title=Production List Search|website=www.planespotters.net|language=en|access-date=2018-03-11}}</ref>|| align="center" |7|| align="center" |78||These will replace the ATR 72-500s. Deliveries will take place until 2020. |- !Total !17 !7 !colspan=2| |} </center> Niadtong Hunyo 2011, gipahibalo sa Cebu Air Inc. nga kini ang pagpalit sa 30 [[Airbus A320neo family|Airbus A321neos]] ug pito nga [[Airbus A320 family|Airbus A320]] alang sa $ 3.8 bilyon, 2021 ug pagpalapad sa internasyonal nga mga rota niini. Ang A320s ipadala sa tuig 2015 ug 2021, samtang ang A321neo fleet moabut gikan sa 2017 ngadto sa 2021. Ang airline usab mikuha sa 10 ka mga dugang [[opsyon (pagpalit sa ayroplano)|opsyon]] alang sa Airbus 321neos. Ang mga una nga natapos nga mga order alang sa 18 ka mga A320s nga ipadala sa tuig 2014 nagdala sa total nga order sa Airbus sa 55.<ref>[http://www.flightglobal.com/articles/2011/06/16/358075/cebu-pacific-orders-30-a321neos-firms-seven-a320-options.html "Cebu Pacific orders 30 A321neos, firms seven A320 options"] By Ghim-Lay Yeo, [[FlightGlobal]]. 16 June 2011</ref> Niadtong Hunyo 16, 2015 sa 2015 [[Paris Air Show]], gipahibalo sa airline ang usa ka order alang sa 16 ka mga [[ATR 72|ATR 72-600]] nga eroplano alang sa iyang sanga sa rehiyon nga [[Cebgo]] aron sa pagtagbo sa nagkataas nga panginahanglan sa Pilipinas alang sa mga serbisyo sa inter-island. Ang airline usab mao ang customer nga maglunsad sa bag-o nga high density nga Armonia cabin.{{cn|date=May 2018}} Niadtong Enero 22, 2016 ang airline nakadawat sa unang Airbus A320 nga adunay bag-ong livery. Ang eroplano gihatud-bag-o gikan sa pabrika sa Airbus sa Toulouse, France.<ref>{{cite web|url=https://www.cebupacificair.com/about-us/pages/news.aspx?id=1047|title=Cebu Pacific Air - Why everyone flies|publisher=|accessdate=7 Mayo 2016}}</ref> ===Daan nga naoperahan=== [[File:Cebu Pacific Boeing 757 Manila livery Tang.jpg|thumb|A Cebu Pacific Boeing 757-200 at [[Hong Kong International Airport]] before retirement in October 2006]] [[File:Douglas Curtis - 9 Cebu-Pacific PH.jpg|thumb|right|A Cebu Pacific DC-9 during its last flight to [[Mactan-Cebu International Airport]] in 2006]] {| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ Cebu Pacific Retired Fleet |- !Aircraft !Year Introduced !Year Retired !Replacement |- |[[McDonnell Douglas DC-9|McDonnell Douglas DC-9-30]] |1996 |2006 |ATR 72-500 |- |[[Boeing 757-200]] |2000 |2006 |Airbus A319 |- |[[Airbus A319-100]] |2004 |2018 |Airbus A320/A321 |} ==Pagpakig-alayon== Ang Cebu Pacific mao lamang ang usa ka airline nga nakabase sa Pilipinas sa [[Northwest Airlines]] 'nga programa sa travel program sa WorldPerks. Naghatag ang WorldPerks og regular nga mga magpapanaw ang abilidad sa pag-angkon og libre nga mga tiket, una nga klase nga pag-upgrade sa mga biyahe ug uban pang mga matang sa mga ganti. Niadtong Agosto 1, 2006, ang Northwest ug Cebu Pacific natapos ang ilang mileage-akrual nga kasabutan. Ang Cebu Pacific codeshares flights uban sa Garuda Indonesia pinaagi sa Jakarta ngadto sa Manila. Niadtong Mayo 16, 2016, ang Cebu Pacific nahimong tigpasiugda nga membro sa kinadak-ang alyansa sa low cost carrier, [[Value Alliance]].<ref>{{cite web|url=https://www.cebupacificair.com/about-us/pages/news.aspx?id=1066|title=CEB miduyog sa unang pan-rehiyonal nga alyansa sa LCC|date=16 May 2016|publisher=CebuPacificAir.com|accessdate=9 Septiyembre 2016}}</ref> Kini kauban sa ubang mga miyembro sa pioneer [[Singapore Airlines]] '[[Scoot]], [[Jeju Air]], [[Nok Air]] ug [[NokScoot]], [[Tigerair]], [[Tigerair Australia]], ug [[Vanilla Air]] sa low cost carrier network.<ref>{{cite web|url=http://www.rappler.com/business/industries/171-aviation-tourism/133280-budget-airlines-value-alliance-asia-pacific|title=Cebu Pacific, laing 7 ka mga airlines sa budget ang nagporma sa alyansa|author=Agence France Presse|date=16 May 2016|accessdate=Septiyembre 9, 2016}}</ref> Ang Cebu Pacific mao usab ang kasamtangang Philippine carrier nga miyembro sa alyansa sa airline. ==Mga insidente ug mga aksidente== * Niadtong Pebrero 2, 1998, [[Cebu Pacific Flight 387]], usa ka [[Douglas DC-9|DC-9-32]] nga naglupad gikan sa [[Manila]] ngadto sa [[Cagayan de Oro]], nahagsa sa mga bakilid sa [[Mount Sumagaya]] sa [[Misamis Oriental]], nga nagpatay sa tanang 104 ka mga tawo nga nagsakay sa agianan paingon sa [[Lumbia Airport]].<ref>{{cite web|url=http://aviation-safety. net/database/record.php?id=19980202-0|title=Description sa aksidente|publisher=[[Aviation Safety Network]]|accessdate=9 Septiyembre 2016}}</ref> * Niadtong Hunyo 2, 2013, ang Cebu Pacific Flight 971, usa ka [[Airbus A320-200]] nga nakarehistro nga RP-C3266 ug nagdala sa 165 ka mga pasahero nga gikan sa Manila, nagsakay sa runway sa Francisco Bangoy International Airport] ug nakita sa mga imbestigador ang hinungdan mao ang tawo nga sayop sa tawo. Walay namatay; Apan, ang eroplano grabe nga naguba, ug ang mga pasahero nag-antus sa mga samad, sa 2014, ang eroplano nahibalik sa serbisyo.<ref>{{cite news|last=Manlupig|first=Karlos|title=Cebu Pacific plane overshoots Davao airport runway|=http://www.rappler.com/nation/30462-cebu-pacific-plane-overshoots-davao-airport-runway|accessdate=3 June 2013|date=2 June 2013}}</ref> ==Mga tinubdan== {{Reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== *[https://www.cebupacificair.com Official website] {{En icon}} {{Airlines of the Philippines}} {{PSEi}} {{JG Summit Holdings}} [[Kategoriya:Cebu Pacific| ]] [[Kategoriya:Airlines of the Philippines]] [[Kategoriya:Airlines established in 1988]] [[Kategoriya:Philippine brands]] [[Kategoriya:Low-cost carriers]] [[Kategoriya:Companies based in Pasay]] [[Kategoriya:Companies listed on the Philippine Stock Exchange]] [[Kategoriya:Value Alliance]] qnbtzt99hr2e0z934gjn811hw62iwql 37021917 37021916 2026-05-29T12:59:42Z ~2026-32083-77 143919 /* Kasaysayan */ 37021917 wikitext text/x-wiki [[File:CEB A320 in New Livery.jpg|thumb|RP-C4107 in new colors arrives in Davao City.]] '''Cebu Air, Inc.''' naglihok isip '''Cebu Pacific''' ({{Pse|CEB}}), usa ka [[low cost airline]] sa Pilipinas samput sa [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Ninoy Aquino]] (NAIA Terminal 3), [[Pasay City]], [[Metro Manila]], sa [[Pilipinas]]. <ref>"[http://www.cebupacificair.com/contact/index.html Call Center / Guest Services / Product Ideas] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100401203408/http://www.cebupacificair.com/contact/index.html |date=2010-04-01 }}." Cebu Pacific. Retrieved on March 31, 2010.</ref> Nagtanyag kini sa mga naka-iskedyul nga flights ngadto sa mga domestic ug international [[Tugpahanang Pangkalibotanon sa Mactan-Sugbo]], [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Clark]], [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Kalibo]]<ref> [http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/06192007.html ''CEB eyes Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113222744/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/06192007.html |date=2008-01-13 }}</ref> [[Francisco Bangoy International Airport]] <ref name="FI">{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 62 | date= 2007-04-03}}</ref>, [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Iloilo]] <ref>{{cite press release |title=CEB launches direct flights from Iloilo to Hong Kong, Singapore, Palawan, Gensan |url=http://www.cebupacificair.com/pages/PressReleases.aspx?pid=795 |publisher=Cebu Pacific |date=July 16, 2012 |accessdate=July 16, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120721192231/http://www.cebupacificair.com/pages/PressReleases.aspx?pid=795 |archivedate=July 21, 2012 |df= }}</ref>, ug [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Laguindingan]] <ref>{{cite press release |title=Cebu Pacific Launches Laguindingan as 7th Hub |url=http://www.cdodev.com/2017/10/20/cebu-pacific-launches-laguindingan-as-7th-regional-hub/ |publisher=CDODev |date=October 20, 2017 |accessdate=October 20, 2017}}</ref>. Ang airline usa ka subsidiary sa [[JG Summit Holdings]]. Ang Cebu Pacific sa pagkakaron gipangulohan ni Lance Gokongwei, panguna nga manununod na si [[John Gokongwei]], ang tsirman nga emeritus sa JG Summit. Kutob sa Enero 2013, ang kompaniya adunay 3,297 ka mga empleyado. 2,565 ang gikan sa mga operasyon, 429 gikan sa mga departamento sa komersyo, ug 303 gikan sa mga departamento sa suporta.<ref>{{cite web |url= http://www.interaksyon.com/business/90199/layoffs-begin-at-tigerair-amid-takeover-by-cebu-pacific |title=Layoffs begin at Tigerair amid takeover by Cebu Pacific |first=Darwin |last=Amojelar |work=InterAksyon |date=June 30, 2014 |accessdate=2 July 2014}}</ref> Niadtong Oktubre 2010, ang airline nakahuman sa IPO nga 30.4% sa mga outstanding shares.<ref>{{cite web |url= http://atwonline.com/news/cebu-pacific-now-largest-lcc-ipo-offered-globally |title=Cebu Pacific now largest LCC IPO offered globally |first=Linda |last=Blachly |work=ATWOnline |date=October 26, 2010 |accessdate=10 June 2013}}</ref> Niadtong 2010, ang Cebu Pacific nahimong pinakadakong airline sa Pilipinas base sa gidaghanon sa mga pasahero nga gibiyahe sa mga domestic ug international routes. Sumala sa datos sa [[Civil Aeronautics Board (Philippines)|Civil Aeronautics Board]], ang Cebu Pacific milupad sa 2.45 milyon nga total nga mga pasahero sa unang kwarter sa 2010, dul-an sa 110,000 nga labaw pa sa Philippine Airlines, nga nagdala sa 2.34 milyon nga sistema sa panahon sa sama nga panahon.<ref>{{cite web |first=Geoffrey |last=Thomas |title=Cebu Pacific now Philippines’ largest airline |url=http://atwonline.com/news/cebu-pacific-now-philippines-largest-airline |date=9 June 2010 |publisher=''[[Air Transport World]]'' |accessdate=9 September 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Philippine Airlines struggling as Cebu Pacific becomes largest carrier |url=http://centreforaviation.com/analysis/philippine-airlines-struggling-as-cebu-pacific-becomes-largest-carrier-in-the-philippines-34300 |date=3 September 2010 |publisher=Center for Aviation |accessdate=9 September 2016}}</ref> ==Kasaysayan== [[File:Cebu Pacific Air ATR ATR-72-500 (ATR-72-212A) Prasertwit-1.jpg|thumb|One of Cebu Pacific's ATR 72-500 aircraft in 2011.]] Ang eroplano gitukod niadtong 26 sa Agosto 1988, ug nagsugod nga operasyon niadtong Marso 8, 1996. Ang Republic Act No. 7151, nga naghatag og franchise sa Cebu Air, Inc. gi-aprubahan niadtong Agosto 30, 1991. Ang Cebu Air, Inc. sa pagkakaron gipalit ni JG Summit Holdings (gipanag-iya sa [[John Gokongwei]]). Nagsugod ang serbisyo sa sulod nagsunod sa deregulasyon sa merkado sa gobyerno sa Pilipinas. Kini temporaryo nga mihunong sa mga operasyon niadtong Pebrero 1998 human gibase sa gobyerno tungod sa usa ka [[Cebu Pacific Flight 387 | aksidente]], apan gisugdan ang mga serbisyo sa ulahi sa sunod nga bulan human sa re-sertipikasyon sa mga eroplano. <ref name="FI"/> Nagsugod kini sa 24 ka domestic flights kada adlaw sa [[Metro Manila]], [[Metro Cebu]] ug [[Metro Davao]]. Sa katapusan sa tuig 2001, ang iyang mga operasyon miuswag ngadto sa 80 ka adlaw-adlaw nga mga biyahe ngadto sa 18 ka mga domestic nga destinasyon. Sa 2000s (dekada), ang Cebu Pacific gihatagan ug mga katungod sa pagpadagan sa mga international flights ngadto sa rehiyon, lakip ang Malaysia, Indonesia, Singapore, Thailand, South Korea, Hong Kong, ug Guam. Ang internasyonal nga mga biyahe gilunsad niadtong 22 sa Nobyembre 2001, nga dunay duha ka adlaw nga serbisyo sa Hong Kong.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2001/2001-11-22.html ''Cebu Pacific Flies to Hongkong''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413063101/http://cebupacificair.com/aboutus/press/2001/2001-11-22.html |date=2008-04-13 }}</ref> Niadtong Marso 1, 2002, nagsugod ang tulo ka beses nga mga biyahe ngadto sa [[Seoul]].<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2002/2002-03-02.htm '' Cebu Pacific takes off for Seoul''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415045512/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2002/2002-03-02.htm |date=2008-04-15 }}</ref> Ang uban pang mga regional flights gipaila ug gisuspinde sa ulahi; apil ang mga pagbiyahe ngadto sa Singapore (gikan sa Nobyembre 6, 2002 hangtod sa Enero 2003) ug gikan sa Manila pinaagi sa [[Subic Bay International Airport|Subic]] ngadto sa Seoul (gikan sa Disyembre 2002) tungod sa bahin sa mga epekto sa [[SARS]] epidemya.<ref>{{Cite journal|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2003/02142003.html|title=Flying between Subic Seoul|publisher=Cebu Pacific|accessdate=31 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424032406/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2003/02142003.html|archivedate=24 April 2008|df=}}</ref> Ang airline mibalik sa Manila-to-Singapore flights niadtong Agosto 31, 2006<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/07192006.html ''Flies Manila-Singapore''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413063115/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/07192006.html |date=2008-04-13 }}</ref> ug gilusad ang direktang paglupad gikan sa Cebu paingon sa Singapore niadtong Oktubre 23, 2006, ang una nga airline sa ubos nga serbisyo sa Cebu-Singapore-Cebu sector,<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/09052006a.html ''Cebu Pacific Flies direct flight to Singapore from Cebu''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409222805/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/09052006a.html |date=2008-04-09 }}</ref> ug sa direkta nga kompetisyon uban sa [[Singapore Airlines]] 'subsidiyaryo [[SilkAir]], ang CEB mao lamang ang Philippine carrier sa pag-alagad sa Cebu-Singapore-Cebu nga rota alang sa tuig hangtud nga ang [[Philippine Airlines|PAL]] nagpadayon sa ilang direkta nga pag-alagad sa 2017. Ang airline naglihok sa direktang mga biyahe gikan sa Cebu ngadto sa Hong Kong nga gisugdan niadtong Oktubre 2, 2006, nga naghimo usab nga ang Cebu Pacific ang bugtong Philippine carrier nga nagsilbi sa Cebu-Hong Kong-Cebu nga ruta human sa [[Philippine Airlines|PAL]] natapos ang direktang serbisyo niini ug karon ang code-sharing sa Cathay Pacific alang niining rota.<ref>{{Cite web|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/08082006a.html|title=Cebu Pacific Flies from Cebu to Hongkong|accessdate=31 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424032411/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/08082006a.html|archivedate=24 April 2008|df=}}</ref> Niadtong Disyembre 2006, human sa usa ka bulan o duha nga nag-operate sa bag-ong direktang mga paglupad, ang Cebu Pacific mipahibalo nga kini makadugang sa flight frequency alang sa Cebu-Hong Kong-Cebu gikan sa upat ngadto sa lima ka beses matag semana ug Cebu-Singapore-Cebu nga mga flight gikan sa upat ngadto sa unom matag semana nga epektibo sa Enero 25, 2007. Niadtong Enero 2008, kini naglihok sa regional flights ngadto sa Busan, Hong Kong, Singapore, Seoul-Incheon, Taipei ug Bangkok sugod Abril 6, 2008 gikan sa Cebu hub niini; ug Bangkok, Guangzhou, Hong Kong, Jakarta, Kuala Lumpur, Macau, Singapore, Taipei, Seoul-Incheon, Shanghai ug Xiamen gikan sa Manila. Ang mga plano sa Cebu Pacific nga magsugod sa mga internasyonal nga paglupad gikan sa [[Tugpahanang Pangkalibutanon sa Clark|Clark]] sa sinugdanan wala molampos sa dihang gipangayo ang hangyo niini. Ang mga nasud nga nalambigit nakahimo sa usa ka kasabutan nga ang Cebu Pacific mahimo lamang nga mag-operate sa mga charter flights gikan sa Clark ngadto sa mga airport(s) sa mga nasod. Ang [[Singapore]] sa sinugdanan miuyon nga tugotan ang Cebu Pacific sa pagpalupad sa naka-schedule nga mga biyahe gikan sa Clark ngadto sa Singapore.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/10222007b.html ''Lack of reciprocal flight privileges keeps Cebu Pacific international flights grounded at Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224233017/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/10222007b.html |date=2007-12-24 }}</ref> Ang Cebu Pacific karon naglihok sa mga rota gikan sa Clark ngadto sa Bangkok, Cebu, Hong Kong, Macau ug Singapore.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/10202006a.html ''Cebu Pacific now flying Cebu – Clark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211180611/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2006/10202006a.html |date=2007-12-11 }}</ref> [[File:Cebu (Lapu-Lapu) - Mactan International (Gen Benito Ebuen AB) (CEB - RPVM) AN2256521.jpg|250px|thumb|A Mactan-Cebu International Airport, registered office]] Niadtong Mayo 25, 2005, ang Cebu Pacific mipahibalo sa usa ka han-ay sa usa ka 14 ka bag-o nga [[ATR 72 | ATR 72-500]] nga eroplano, nga adunay unom ka lig-ong mando ug walo ka mga kapilian. Kini nagplano nga sa sinugdanan maghalad sa mga byahe sa [[Boracay]], gamit ang [[Godofredo P. Ramos Airport]] sa Boracay.<ref>[http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/05202007.html ''Cebu Pacific orders up to 14 brand new ATR72-500 aircraft''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227010601/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/05202007.html |date=2007-12-27 }}</ref> Sa ika-12.Noybreme 2007, gipahibalo sa Pacific Pacific ang [[Francisco Bangoy International Airport]] sa Davao isip ikaupat nga [[Airline hub|hub]]. Ang Cebu Pacific mipahibalo nga kini una nga molupad gikan sa [[Davao City]] ngadto sa Singapore, Hong Kong ug molupad usa ka domestic flight ngadto sa Iloilo. Ang duha nga direktang serbisyo gikan sa Davao ngadto sa Singapore ug Iloilo gisugdan niadtong Mayo 8, 2008, samtang ang serbisyo sa Hong Kong gisugdan niadtong Mayo 9, 2008.<ref>{{cite press release|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/11122007.html|title=Cebu Pacific to make Davao its 3rd hub|publisher=Cebu Pacific|date=2007-11-12|accessdate=2007-11-12|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071117173016/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2007/11122007.html|archivedate=2007-11-17|df=}}</ref> Niadtong ulahing bahin sa 2007, ang Cebu Pacific naghisgot nga kini nagtinguha nga makatabok sa Pasipiko ug maglunsad sa walay-hunong nga mga biyahe ngadto sa [[West Coast sa Estados Unidos]], [[Houston, Texas]] ug [[Chicago, Illinois]] sa tunga- 2009.<ref name="manilastandardtoday.com">{{cite news | title= Directory: CebuPac’s next meal: Regional, US routes | url=http://www.manilastandardtoday.com/?page=business5_sept17_2007}}</ref> Niadtong Setyembre 1, 2007, gipahibalo sa Cebu Pacific nga kini magamit sa mga kapilian sa bag-o nga ATR 72-500 turboprop order (sa sinugdanan unom ka kompanya) aron madugangan ang lig-on nga order ngadto sa 10.<ref name="CEBATR">{{cite web|url=https://www.forbes.com/feeds/afx/2007/12/18/afx4451048.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604012049/http://www.forbes.com/feeds/afx/2007/12/18/afx4451048.html|title=Philippines' Cebu Pacific to buy 4 more ATR turbo-prop planes - Forbes.com|archivedate=4 June 2011|publisher=|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Mayo 1, 2005, ang Cebu Pacific Air nakadawat sa unang bag-ong bag-ong ATR 72-500 ug gilauman nga mokuha sa laing lima ka ATRs gikan sa> Mayo hangtud Disyembre 2005.<ref>{{Cite journal |url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/02192008a.html |title=Cebu Pacific takes delivery of first ATR 72-500 aircraft |publisher=Cebu Pacific |accessdate=22 March 2008 |postscript=<!--None--> |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080330181805/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/02192008a.html |archivedate=30 March 2008 |df= }}</ref> Ang unang duha ka ATRs molupad sa mga rota sama sa Manila ngadto sa Caticlan Airport, Boracay noong Hunyo 2005. Cebu Pacific officially introduced its first Airbus A321 aircraft In 2008 as Cebgo A320 Peach Mango Pie Yellow And Orange Livery, and it was Later Upgraded as an A321ceo in 2018 and A321neo in 2019, Ang Cebu Pacific nagdala sa 16th brand-new, 179-seater [[Airbus A320 family|Airbus A320]] nga eroplano niadtong Marso 20, 2008. Ang bag-ong eroplano nagsuporta sa pagpalapad sa CEB sa internasyonal ug lokal nga mga operasyon nga naglakip sa mga flights ngadto sa 12, sa wala madugay mahimong 15, internasyonal nga mga destinasyon.<ref>{{Cite web|url=http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/03192008.html|title=Cebu Pacific expects new Airbus arrival|accessdate=29 March 2008|postscript=<!--None-->|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080330030052/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2008/03192008.html|archivedate=30 March 2008|df=}}</ref> Niadtong Mayo 28, 2008, ang Cebu Pacific ginganlan isip numero unong airline sa kalibutan tungod sa pagtubo. Ang airline usab nahimutang sa ikalimang bahin sa Asia alang sa mga pasahero sa Budget Airline nga gidala ug ika-23 sa kalibutan. Ang airline nagdala sa kinatibuk-an nga 5.5 milyones nga mga pasahero niadtong 2007, nga 57.4 porsyento gikan sa 2006 <ref>[http://au.news.yahoo.com/080528/3/171ia.html '' Philippines Budget Carrier Cebu Pacific World No. 1 In Growth'']{{dead link|date=December 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} </ref> Niadtong Hulyo 22, 2008, ang Cebu Pacific mao ang unang airline nga naggamit sa bag-ong Terminal 3 sa Ninoy Aquino International Airport uban ang pagpalupad niini ngadto sa Caticlan nga una nga mibiya sa 0515 sa lokal nga panahon. Niadtong Agosto 1, 2008, gipalihok niini ang internasyonal nga mga operasyon sa terminal; sa ingon, nahimong unang airline nga adunay regular nga international commercial flights gikan sa bag-ong terminal. Niadtong Agosto 2009, ang Cebu Pacific nahimong unang airline sa Pilipinas nga naggamit sa [[social media]]. Ang airline nakahimo og fanpage sa [[Facebook]] ug [[Twitter]].<ref>{{cite web|url=http://simpliflying.com/2009/why-time-is-running-out-for-the-singapore-airlines-brand-to-get-into-web-20/|title=Why time is running out for the Singapore Airlines brand to get into Web 2.0|work=SimpliFlying - The Leading Airline Marketing Consultancy|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Enero 6, 2011, ang Cebu Pacific milupad sa 50 ka milyon nga pasahero, gikan sa Manila ngadto sa Beijing. Ang airline nagtinguha nga makaabot sa 100 milyon nga pasahero nga marka sa 2015.<ref>[http://www.airline-philippines.com/674/cebu-pacific-reaches-50-million-passengers-mark/ ''Cebu Pacific Reaches 50 Million Passengers Mark''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316232819/http://www.airline-philippines.com/674/cebu-pacific-reaches-50-million-passengers-mark/ |date=2012-03-16 }}</ref> Ang Cebu Pacific nagplano nga magsugod sa internasyonal nga long-haul nga mga biyahe ngadto sa Middle-East, Estados Unidos, Australia, ug pipila ka bahin sa Europa nga naggamit sa [[Airbus A330|Airbus A330-300]].<ref name="FV"> Ang "Cebu Pacific maglunsad sa budget nga mga long-haul flights sa Q3 2013"]{{webarchive|url=https: //web.archive.org /web/20120202200412/http://www.cebupacificair.com/aboutus/press/2012/01312012.html|date=2012-02-02}} Cebu Pacific. Gikuha 31 Enero 2012.</ref> Ang unang taas nga pagsakay sa eroplano nagsugod sa Dubai, United Arab Emirates sa 7 sa Oktubre 2013. Ang Cebu Pacific nag-aplay usab alang sa mga katungod alang sa inadlaw nga serbisyo sa Auckland, New Zealand.<ref>{{cite web|url =http://www.stuff.co.nz/travel/news/9970707/Plans-for-direct-flights-from-the-Philippines|title=Mga plano alang sa mga direktang biyahe gikan sa Pilipinas|work=Stuff|accessdate=7 May 2016}}</ref> Niadtong Pebrero 12, 2018, ang Pacific Pacific mipahibalo nga ang ilang subsidiary, Cebgo, molupad matag adlaw gikan sa Manila ngadto sa Batanes sugod sa Marso 25, 2018 hangtod sa Oktubre 27, 2018.<ref>{{Cite news|url=https://www.rappler.com/business/195855-cebu-pacific-cebgo-manila-basco-batanes-flights|title=Cebu Pacific nga molupad diretso sa Batanes|work=Rappler|access-date=2018-02-13|language=en}}</ref> Niadtong Pebrero 27, 2018, ang Cebu Pacific, kauban ang Department of Tourism of Victoria nagpahibalo sa paglunsad sa 3x nga seremonyas sa semana tali sa Manila ug Melbourne, sugod sa 14 sa Agosto 2018. ==Mga Subsidyaryo== Niadtong Mayo 2015, alang sa ikaupat nga higayon, ang Tigerair Philippines mibalik sa Cebgo aron ipakita ang relasyon tali sa Tigerair Philippines isip usa ka hingpit nga gipanag-iya nga airline sa iyang ginikanan nga Cebu Pacific. Niadtong Oktubre 2015, gibalik sa Cebgo ang 5 Airbus A320 ngadto sa Cebu Pacific ug human niadto gipadagan ang usa ka puro turboprop nga panon sa ATR 72 - 500. ==Destinasyon== [[Cebu Pacific destinations]] Ang Cebu Pacific kasamtangang nagpadulong ngadto sa 37 ka mga domestic nga destinasyon ug 26 ka internasyonal nga destinasyon sa 15 ka nasud sa tibuok Asia Pacific. Kini adunay pinakalapdan nga network sa ruta sa Pilipinas. ==Sagpang== Niadtong Oktubre 2006, ang Cebu Pacific nahingpit ang pagretiro sa DC-9 ug ang 757 ug nahimo nga usa ka tanan nga Airbus nga kustomer. Niadtong Abril 2018, ang ilang mga ayroplano naglangkob sa mosunod nga mga eroplano:<ref>{{cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/CEBU-Pacific-Air|title=CEBU Pacific Air Fleet Details and History|website=Planespotters|date=14 November 2016|access-date=17 November 2016}}</ref> <!--NOTE: Do not include Routes, IFE, Passenger Capacity, or EIS into "NOTES". Only indicate relevant information such as Fleet orders or deliveries.--> <center> {| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ Cebu Pacific Fleet |- !Aircraft !In <br>Service !Orders !Passengers !Notes |- |[[Airbus A320-200]] |36 |— |180<ref>http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbus.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527101013/http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbus.html |date=2018-05-27 }}</ref> | |- |[[Airbus A321-200]] |5 |2<ref>https://www.ch-aviation.com/portal/news/56688-cebu-pacific-adds-a321ceo-to-offset-a321neo-order-deferral</ref> |230 |Deliveries to arrive from March 2018. |- |[[Airbus A321neo]] |&mdash; |32 |236<ref>https://centreforaviation.com/insights/analysis/philippines-domestic-market-airport-constraints-restrict-growth-409812</ref> |Deliveries to arrive from Q4 2018 until 2022. |- |[[Airbus A330-300]] |8 |&mdash; |436<ref>http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbusA330.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527182459/http://cebupacificaircorporate.com/Fleet/airbusA330.html |date=2018-05-27 }}</ref> | |- !Total !48 !35 ! colspan="2" | |} </center> <center> {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto" |+ Cebgo fleet |- ! Aircraft ! In service ! Orders ! Passengers ! Notes |- |[[ATR 72-500]]||align=center|8||align=center|—||align=center|72||align=center|— |- |[[ATR 72-600]]||align=center|9<ref>{{Cite web|url=https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=CEBU-Pacific-Air&manufacturer=ATR&type=ATR-42&fleetStatus=current|title=Production List Search|website=www.planespotters.net|language=en|access-date=2018-03-11}}</ref>|| align="center" |7|| align="center" |78||These will replace the ATR 72-500s. Deliveries will take place until 2020. |- !Total !17 !7 !colspan=2| |} </center> Niadtong Hunyo 2011, gipahibalo sa Cebu Air Inc. nga kini ang pagpalit sa 30 [[Airbus A320neo family|Airbus A321neos]] ug pito nga [[Airbus A320 family|Airbus A320]] alang sa $ 3.8 bilyon, 2021 ug pagpalapad sa internasyonal nga mga rota niini. Ang A320s ipadala sa tuig 2015 ug 2021, samtang ang A321neo fleet moabut gikan sa 2017 ngadto sa 2021. Ang airline usab mikuha sa 10 ka mga dugang [[opsyon (pagpalit sa ayroplano)|opsyon]] alang sa Airbus 321neos. Ang mga una nga natapos nga mga order alang sa 18 ka mga A320s nga ipadala sa tuig 2014 nagdala sa total nga order sa Airbus sa 55.<ref>[http://www.flightglobal.com/articles/2011/06/16/358075/cebu-pacific-orders-30-a321neos-firms-seven-a320-options.html "Cebu Pacific orders 30 A321neos, firms seven A320 options"] By Ghim-Lay Yeo, [[FlightGlobal]]. 16 June 2011</ref> Niadtong Hunyo 16, 2015 sa 2015 [[Paris Air Show]], gipahibalo sa airline ang usa ka order alang sa 16 ka mga [[ATR 72|ATR 72-600]] nga eroplano alang sa iyang sanga sa rehiyon nga [[Cebgo]] aron sa pagtagbo sa nagkataas nga panginahanglan sa Pilipinas alang sa mga serbisyo sa inter-island. Ang airline usab mao ang customer nga maglunsad sa bag-o nga high density nga Armonia cabin.{{cn|date=May 2018}} Niadtong Enero 22, 2016 ang airline nakadawat sa unang Airbus A320 nga adunay bag-ong livery. Ang eroplano gihatud-bag-o gikan sa pabrika sa Airbus sa Toulouse, France.<ref>{{cite web|url=https://www.cebupacificair.com/about-us/pages/news.aspx?id=1047|title=Cebu Pacific Air - Why everyone flies|publisher=|accessdate=7 Mayo 2016}}</ref> ===Daan nga naoperahan=== [[File:Cebu Pacific Boeing 757 Manila livery Tang.jpg|thumb|A Cebu Pacific Boeing 757-200 at [[Hong Kong International Airport]] before retirement in October 2006]] [[File:Douglas Curtis - 9 Cebu-Pacific PH.jpg|thumb|right|A Cebu Pacific DC-9 during its last flight to [[Mactan-Cebu International Airport]] in 2006]] {| class="wikitable" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ Cebu Pacific Retired Fleet |- !Aircraft !Year Introduced !Year Retired !Replacement |- |[[McDonnell Douglas DC-9|McDonnell Douglas DC-9-30]] |1996 |2006 |ATR 72-500 |- |[[Boeing 757-200]] |2000 |2006 |Airbus A319 |- |[[Airbus A319-100]] |2004 |2018 |Airbus A320/A321 |} ==Pagpakig-alayon== Ang Cebu Pacific mao lamang ang usa ka airline nga nakabase sa Pilipinas sa [[Northwest Airlines]] 'nga programa sa travel program sa WorldPerks. Naghatag ang WorldPerks og regular nga mga magpapanaw ang abilidad sa pag-angkon og libre nga mga tiket, una nga klase nga pag-upgrade sa mga biyahe ug uban pang mga matang sa mga ganti. Niadtong Agosto 1, 2006, ang Northwest ug Cebu Pacific natapos ang ilang mileage-akrual nga kasabutan. Ang Cebu Pacific codeshares flights uban sa Garuda Indonesia pinaagi sa Jakarta ngadto sa Manila. Niadtong Mayo 16, 2016, ang Cebu Pacific nahimong tigpasiugda nga membro sa kinadak-ang alyansa sa low cost carrier, [[Value Alliance]].<ref>{{cite web|url=https://www.cebupacificair.com/about-us/pages/news.aspx?id=1066|title=CEB miduyog sa unang pan-rehiyonal nga alyansa sa LCC|date=16 May 2016|publisher=CebuPacificAir.com|accessdate=9 Septiyembre 2016}}</ref> Kini kauban sa ubang mga miyembro sa pioneer [[Singapore Airlines]] '[[Scoot]], [[Jeju Air]], [[Nok Air]] ug [[NokScoot]], [[Tigerair]], [[Tigerair Australia]], ug [[Vanilla Air]] sa low cost carrier network.<ref>{{cite web|url=http://www.rappler.com/business/industries/171-aviation-tourism/133280-budget-airlines-value-alliance-asia-pacific|title=Cebu Pacific, laing 7 ka mga airlines sa budget ang nagporma sa alyansa|author=Agence France Presse|date=16 May 2016|accessdate=Septiyembre 9, 2016}}</ref> Ang Cebu Pacific mao usab ang kasamtangang Philippine carrier nga miyembro sa alyansa sa airline. ==Mga insidente ug mga aksidente== * Niadtong Pebrero 2, 1998, [[Cebu Pacific Flight 387]], usa ka [[Douglas DC-9|DC-9-32]] nga naglupad gikan sa [[Manila]] ngadto sa [[Cagayan de Oro]], nahagsa sa mga bakilid sa [[Mount Sumagaya]] sa [[Misamis Oriental]], nga nagpatay sa tanang 104 ka mga tawo nga nagsakay sa agianan paingon sa [[Lumbia Airport]].<ref>{{cite web|url=http://aviation-safety. net/database/record.php?id=19980202-0|title=Description sa aksidente|publisher=[[Aviation Safety Network]]|accessdate=9 Septiyembre 2016}}</ref> * Niadtong Hunyo 2, 2013, ang Cebu Pacific Flight 971, usa ka [[Airbus A320-200]] nga nakarehistro nga RP-C3266 ug nagdala sa 165 ka mga pasahero nga gikan sa Manila, nagsakay sa runway sa Francisco Bangoy International Airport] ug nakita sa mga imbestigador ang hinungdan mao ang tawo nga sayop sa tawo. Walay namatay; Apan, ang eroplano grabe nga naguba, ug ang mga pasahero nag-antus sa mga samad, sa 2014, ang eroplano nahibalik sa serbisyo.<ref>{{cite news|last=Manlupig|first=Karlos|title=Cebu Pacific plane overshoots Davao airport runway|=http://www.rappler.com/nation/30462-cebu-pacific-plane-overshoots-davao-airport-runway|accessdate=3 June 2013|date=2 June 2013}}</ref> ==Mga tinubdan== {{Reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== *[https://www.cebupacificair.com Official website] {{En icon}} {{Airlines of the Philippines}} {{PSEi}} {{JG Summit Holdings}} [[Kategoriya:Cebu Pacific| ]] [[Kategoriya:Airlines of the Philippines]] [[Kategoriya:Airlines established in 1988]] [[Kategoriya:Philippine brands]] [[Kategoriya:Low-cost carriers]] [[Kategoriya:Companies based in Pasay]] [[Kategoriya:Companies listed on the Philippine Stock Exchange]] [[Kategoriya:Value Alliance]] 5i21dz77ibfe118fu22wfrw0pgeecp6 0 9869092 37021921 31346306 2026-05-29T17:27:09Z ~2026-31069-64 143694 37021921 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Plesiadapiformes | fossil_range = {{Fossilrange|66|55}} [[Paleocene]] - [[Eocene]] | image = Plesiadapis NT.jpg | image_width = 250px | image_caption = ''[[Plesiadapis]]'' | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = †'''Plesiadapiformes''' | ordo_authority = Simons & [[Ian Tattersall|Tattersall]], 1972 }} Ang '''Plesiadapiformes''' usa ka han-ay sa [[Primates]]. Samtang wala sa mga grupo nga sagad nga direkta nga gitudlo sa kini nga grupo ang makaluwas, ang grupo sa tinuud dili literal nga mapuo (sa kahulugan nga wala’y buhi nga mga kaliwatan) tungod kay ang nahabilin nga mga primata nagpakita nga nakuha nga Plesiadapiformes, ingon igsoon. Ang pulong nga Plesiadapiformes mahimo pa magamit alang sa tanan nga mga primata nga dili mga puro nga korona, apan kini nga paggamit klaro nga paraphyletic. {{saha}} [[kategoriya:Plesiadapiformes]] [[kategoriya:Mammalia]] 6fxjpmp1kwjempg1ypuu61tr3lpwgq7 0 9874185 37021930 29828582 2026-05-29T17:57:52Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021930 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Ceratotherium cottoni'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Perissodactyla]] | familia = [[Rhinocerotidae]] | genus = [[Ceratotherium]] | species = '''Ceratotherium cottoni''' | binomial = Ceratotherium cottoni | binomial_authority = [[Richard Lydekker|Lydekker]], 1908 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Ceratotherium simum cottoni'' <small>[[Richard Lydekker|Lydekker]], 1908</small> }} Kaliwatan sa [[mamipero]] ang '''''Ceratotherium simum cottoni'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Richard Lydekker]] ni adtong 1908.<ref name = "col35499451"/> Ang ''Ceratotherium simum cottoni'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Ceratotherium]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Rhinocerotidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> bpe7c07q8olzzetqpu97lwxzet7mys0 37021931 37021930 2026-05-29T17:59:44Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021931 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Ceratotherium simum cottoni'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Perissodactyla]] | familia = [[Rhinocerotidae]] | genus = [[Ceratotherium]] | species = [[Ceratotherium simum]] | subspecies = '''Ceratotherium simum cottoni''' | binomial = Ceratotherium simum cottoni | binomial_authority = [[Richard Lydekker|Lydekker]], 1908 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Ceratotherium simum cottoni'' <small>[[Richard Lydekker|Lydekker]], 1908</small> }} Kaliwatan sa [[mamipero]] ang '''''Ceratotherium simum cottoni'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Richard Lydekker]] ni adtong 1908.<ref name = "col35499451"/> Ang ''Ceratotherium simum cottoni'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Ceratotherium]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Rhinocerotidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> irl4qidujiz7372zii39geg4iun74mv 37021932 37021931 2026-05-29T18:00:46Z ~2026-31916-26 143935 /* */ 37021932 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|mamipero|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Ceratotherium simum cottoni'' | status =CR | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Perissodactyla]] | familia = [[Rhinocerotidae]] | genus = [[Ceratotherium]] | species = [[Ceratotherium simum]] | subspecies = '''Ceratotherium simum cottoni''' | binomial = Ceratotherium simum cottoni | binomial_authority = [[Richard Lydekker|Lydekker]], 1908 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | infraclassis = [[Eutheria]] | synonyms = ''Ceratotherium simum cottoni'' <small>[[Richard Lydekker|Lydekker]], 1908</small> |status_system=IUCN3.1}} Kaliwatan sa [[mamipero]] ang '''''Ceratotherium simum cottoni'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Richard Lydekker]] ni adtong 1908.<ref name = "col35499451"/> Ang ''Ceratotherium simum cottoni'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Ceratotherium]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Rhinocerotidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> mj4fu4qesb66srt55ulnjkdvqxye0f5 0 10676885 37021940 36899044 2026-05-29T20:14:11Z ~2026-28142-06 143050 37021940 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|bakukangon|date=2021-07}} {{Taxobox | name = ''Silpha tristis'' | status = | image = Silpha_tristis.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | familia = [[Silphidae]] | genus = [[Silpha]] | species = '''Silpha tristis''' | binomial = Silpha tristis | binomial_authority = [[Johann Karl Wilhelm Illiger|Illiger]], 1798 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Silpha tristis larvae.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Staphylinoidea]] | synonyms = ''Silpha franzi'' <small>Schweiger, 1967</small><br>''Silpha dalmatina'' <small>Küster, 1851</small><br>''Silpha granulata'' <small>[[Carl Peter Thunberg|Thunberg]], 1794</small> }} Kaliwatan sa [[bakukangon]] ang '''''Silpha tristis'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Johann Karl Wilhelm Illiger]] ni adtong 1798.<ref name = "col53259320"/> Ang ''Silpha tristis'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Silpha]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Silphidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Uropa]] * [[Rusya]] ** [[Rusya]] sa [[Asya]] * [[Maruwekos]] * [[Turkeya]] * [[Georgia (pagklaro)]] * [[Armenya]] * [[Aserbaiyan]] * [[Iran]] * [[Khasakstan]] * intro Canada Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53259320|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col53259320">Illiger, J. K. W. (1798) ''Verzeichniss der Käfer Preussens. Entworfen von Johann Gottlieb Kugelann.'' , J. J. Gebauer, Halle. xlii + 510 pp.</ref> <ref name = "source">Newton A.F. (2019). StaphBase: Staphyliniformia world catalog database (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Bakukangon]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Uropa]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Rusya]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Turkeya]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Georgia (pagklaro)]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Armenya]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Iran]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Khasakstan]] [[Kategoriya:Silpha (Silphidae)]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Moroko]] [[Kategoriya:Bakukangon sa Aserbayjan]] 7cky026f4aq1fvehwz378668jqa7ljt 0 11346309 37021953 37016565 2026-05-30T05:06:13Z ~2026-32141-12 143966 /* Eclesiastikál nga Probinsya sa Capiz */ 37021953 wikitext text/x-wiki {{short description|None}} {{multiple image|width=200|image1=Roman Catholic Archdioceses in the Philippines.png|caption1=Mapa sa Pilipinas nga nagpakita sa matag usa sa 16 ka lalawigan sa Simbahang Latin. Ang matag diyosesis gipangulohan sa usa ka obispo. Sa Pilipinas, ang tanang mga arkobispo mao ang mga metropolitanong pangulo sa lalawigan. Ang matag kolor nagrepresentar sa usa sa 16 ka lalawigan sa Simbahang Latin.|alt1=Map of the ecclesiastical provinces of the Catholic Church in the Philippines|image2=Roman Catholic Apostolic Vicariates in the Philippines.png|caption2=Mapa sa mga [[apostolikong bikaryato]] sa Simbahang Katoliko sa Pilipinas. Ang tanang apostolikong bikaryo anaa ubos sa hurisdiksyon sa Dicastery for Evangelization, pinaagi sa apostolikong nuncio.|alt2=Map of the apostolic vicariates of the Catholic Church in the Philippines}} Ang mosunod mao ang '''lista sa mga obispo sa Simbahang Katoliko sa Pilipinas'''. Ang Simbahang Katoliko sa Pilipinas naglangkob sa: 75 ka [[Simbahang Latin]] nga mga diyosesis nga gipangulohan sa mga obispo 7 ka [[apostolikong bikaryato]] nga gipangulohan sa mga [[apostolikong bikaryo]] 4 ka [[teritoryal nga prelatura]] nga gipangulohan sa Obispo-Prelado Ang [[Ordinariyato Militar sa Pilipinas]], alang sa mga kasundalohan == Organisasyon == Ang Simbahang Katoliko sa Pilipinas nabahin sa 75 ka diyosesis sulod sa 16 ka [[eklesyastikong lalawigan]], ingon man usab sa 7 ka [[apostolikong bikaryato]], 4 ka [[teritoryal nga prelatura]], ug usa ka [[ordinariyato militar]]. Ang matag lalawigan adunay usa ka [[Metropolitanong luklukan|metropolitanong arkidiyosesis]] nga gipangulohan sa usa ka [[arkobispo]], ug labing menos usa ka [[sufragan nga diyosesis]]. Sa kadaghanan nga arkidiyosesis ug dagkong diyosesis, adunay usa o labaw pang [[Auxiliary bishop|obispong katabang]] nga nagserbisyo kauban sa arkobispo ug obispo sa diyosesis. Ang papa ang nagtudlo sa tanang mga arkobispo ug obispo, nga kinahanglan nga usa ka naordinahang pari. Gipili sa papa ang mga obispo gikan sa lista sa mga kandidato nga gihatag sa papal nga nuncio sa Pilipinas ngadto sa Congregation of Bishops sa Roma. Ang kadaghanan sa mga arkidiyosesis ug dagkong diyosesis adunay usa o labaw pang [[Auxiliary bishop|obispong katabang]], nga nagserbisyo ubos sa direksyon sa arkobispo o obispo. Human sa konsultasyon sa Papal Nuncio sa Pilipinas, ang papa ang magtudlo sa tanang mga obispong katabang. Ang pipila ka mga arkidiyosesis ug diyosesis adunay [[Coadjutor Archbishop|coadjutor nga arkobispo]] o coadjutor nga obispo. Ang coadjutor motabang sa usa ka tigulang o masakitong arkobispo o obispo sa ilang mga administratibong katungdanan. Kung ang arkobispo o obispo mopahulay o mamatay, ang coadjutor kasagaran mopuli kanila nga walay bag-ong pagtudlo sa papa. Ang papa usab ang nagtudlo sa tanang mga coadjutor. Ang tanang aktibo ug [[Bishop emeritus|retirado nga (ark)obispo]] sa Pilipinas, lakip ang [[Coadjutor bishop|coadjutor]] ug auxiliary, mga miyembro sa [[Catholic Bishops Conference of the Philippines]] (CBCP). == Mga Kardinal == {{Main|List of Filipino cardinals}} {{As of|2024|December|8|df=US}}, usa ka metropolitanong arkobispo sa Simbahang Latin ang usa ka [[Kardinal (Katolisismo)|kardinal]]: ([[Jose Advincula|Jose F. Advincula Jr.]]) - Arkidiyosesis sa Maynila Usa ka sufragan nga diyosesis ang gipangulohan sa usa ka kardinal: ([[Pablo Virgilio David|Pablo Virgilio S. David]]) - Diyosesis sa Kalookan Duha ka arkidiyosesis ang adunay retiradong mga arkobispo nga nagserbisyo isip kardinal-arkobispo sa ilang arkidiyosesis: Maynila ([[Gaudencio Rosales|Gaudencio B. Rosales]]) - Arkidiyosesis sa Maynila Cotabato ([[Orlando Quevedo|Orlando B. Quevedo]]) - Arkidiyosesis sa Cotabato Usa ka kardinal nga kaniadto usa ka metropolitanong arkobispo ang gi-assign sa Roman Curia: [[Luis Antonio Tagle|Luis Antonio G. Tagle]] - Arkidiyosesis sa Maynila ==Listahan sa mga Kasamtangang Obispos== {{Hatnote|This list is complete and up-to-date {{As sa|2026|February|4|lc=y|df=mdy|post=.}}}} {| class="wikitable sortable" ! class="unsortable"|Ecclesiastical<br> province map !! Eskudo sa luklukan sa Episkopo !! class="unsortable" |Luklukan sa Episkopo !! Obispo !!Titulo !! class="unsortable"|Eskudo sa Obispo |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Cáceres === |- | rowspan="7" |[[Payl:RC Archdiocese of Nueva Caceres.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Nueva Caceres (Naga) coat of arms.svg|center|146x146px]] |[[Arkidyosesis sa Cáceres]] | [[Rex Andrew Alarcon|Rex Andrew C. Alarcon]] | [[Arkidyosesis sa Cáceres|Arsobispo sa Cáceres]] |[[Payl:Coat of arms of Rex Andrew Clement Alarcon (Caceres).svg|160x160px]] |- |[[Payl:Diocese of Daet coat of arms.svg|center|143x143px]] |[[Dyosesis sa Daet]] |[[Herman Abcede|Herman G. Abcede]], RCJ |[[Dyosesis sa Daet|Obispo sa Daet]] |[[Payl:Coat of arms of Herman Guinto Abcede.svg|159x159px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Legazpi.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Legazpi]] | [[Joel Z. Baylon]] | [[Dyosesis sa Legazpi|Obispo sa Legazpi]] | [[Payl:Coat of arms of Joel Zamudio Baylon (Legazpi).svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Libmanan (2025).svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Libmanan]] | [[José Rojas Rojas|José R. Rojas Jr.]] | [[Dyosesis sa Libmanan|Obispo sa Libmanan]] | [[Payl:Coat of arms of Jose Rojas Rojas Jr. (2025).svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Masbate coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Masbate]] | [[Sede Vacante|''Sede vacante'']] | [[Dyosesis sa Masbate|Obispo sa Masbate]] | |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Sorsogon.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Sorsogon]] | [[Jose Alan V. Dialogo]] | [[Dyosesis sa Sorsogon|Obispo sa Sorsogon]] | [[Payl:Coat of arms of Jose Alan Verdejo Dialogo.svg|center|159x159px]] |- |[[Payl:Coat of arms of the Diocese of Virac.svg|center|153x153px]] |[[Dyosesis sa Virac]] |[[Luisito Occiano|Luisito A. Occiano]] |[[Dyosesis sa Virac|Obispo sa Virac]] |[[Payl:Coat of arms of Luisito Audal Occiano.svg|center|159x159px]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Cagayan de Oro === |- | rowspan="6" | [[Payl:RC Archdiocese of Cagayan de Oro.png|150px]] | rowspan="1" |[[Payl:Archdiocese of CDO coat of arms 1950.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Cagayan de Oro]] | [[Jose Cabantan|Jose A. Cabantan]] |[[Arkidyosesis sa Cagayan de Oro|Arsobispo sa Cagayan de Oro]] | [[Payl:Coat of arms of Archbishop Jose Cabantan.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Butuan.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Butuan]] | [[Cosme Almedilla|Cosme Damian R. Almedilla]] | [[Dyosesis sa Butuan|Obispo sa Butuan]] | [[Payl:Coat of arms of Cosme Damian Racines Almedilla (Butuan).svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Malaybalay.svg|center|152x152px]] | [[Dyosesis sa Malaybalay]] | [[Noel Pedregosa|Noel P. Pedregosa]] | [[Dyosesis of Malaybalay|Obispo sa Malaybalay]] | [[Payl:Coat of arms of Noel Pedregosa.svg|150px|]] |- |[[Payl:Diocese of Prosperidad.svg|center|143x143px]] |[[Dyosesis sa Prosperidad]] |[[Ruben Labajo|Ruben C. Labajo]] |[[Dyosesis sa Prosperidad|Obispo sa Prosperidad]] |[[Payl:Coat of arms of Ruben Caballero Labajo (Prosperidad).svg|159x159px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Surigao.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Surigao]] | [[Antonieto Cabajog|Antonieto D. Cabajog]] | [[Dyosesis sa Surigao|Obispo sa Surigao]] | [[Payl:Coat of arms of Antonieto Dumagan Cabajog (Surigao).svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Tandag.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Tandag]] | [[Raul Dael|Raul B. Dael]] | [[Dyosesis sa Tandag|Obispo sa Tandag]] | [[Payl:Coat of arms of Raul Bautista Dael (Tandag).svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Capiz === |- | rowspan="3" | [[Payl:RC Archdiocese of Capiz.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Capiz coat of arms Philippine Studies version.svg|center|143x143px]] | [[Arkidyosesis sa Capiz]] | [[Victor Bendico|Victor B. Bendico]] |[[Arkidyosesis sa Capiz|Arsobispo sa Capiz]] |[[Payl:Coat of arms of Victor Barnuevo Bendico (Capiz).svg|160x160px]] |- | [[Payl:Diocese of Kalibo coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Kalibo]] | [[Cyril Villareal|Cyril B. Villareal]] | | [[Dyosesis sa Kalibo|Obispo sa Kalibo]] | |- | [[Payl:Coat of Arms of the Diocese of Romblon.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Romblon]] | [[Narciso Abellana|Narciso V. Abellana]], MSC | [[Dyosesis sa Romblon|Obispo sa Romblon]] | [[Payl:Coat of arms of Narciso Villaver Abellana.svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Cebu === |- | rowspan="5" | [[Payl:RC Archdiocese of Cebu.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Cebu 2022.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Sugbo]] | [[Alberto S. Uy]] | [[Arkidyosesis sa Sugbo|Arsobispo sa Sugbo]] |[[Payl:Coat of arms of Alberto Sy Uy (archbishop).svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of Arms of the Diocese of Dumaguete.svg|center|152x152px]] | [[Dyosesis sa Dumaguete]] | [[Julito Cortes|Julito B. Cortes]] | [[Dyosesis sa Dumaguete|Obispo sa Dumaguete]] | [[Payl:Coat of arms of Julito Cortes.svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Maasin.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Maasin]] | [[Precioso D. Cantillas]], SDB | [[Dyosesis sa Maasin|Obispo sa Maasin]] | [[Payl:Coat of Arms of Precioso Cantillas.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Tagbilaran.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Tagbilaran]] | colspan="2" |[[Sede Vacante|''Sede vacante'']] | [[Dyosesis sa Tagbilaran|Obispo sa Tagbilaran]] | |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Talibon.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Talibon]] |[[Daniel Parcon|Patrick Daniel Y. Parcon]] | [[Dyosesis sa Talibon|Obispo sa Talibon]] | [[Payl:Coat of arms of Daniel Patrick Yee Parcon.svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Cotabato === |- | rowspan="3" | [[Payl:RC Archdiocese of Cotabato.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Cotabato Coat of Arms 2025.svg|center|153x153px]] | [[Arkidyosesis sa Cotabato]] | [[Charlie Inzon|Charlie M. Inzon, OMI]] | [[Arkidyosesis sa Cotabato|Arsobispo sa Cotabato]] | [[Payl:Coat of arms of Charlie Malapitan Inzon (archbishop).svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Kidapawan Coat of Arms 2025.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Kidapawan]] | [[Jose Colin Bagaforo|Jose Colin M. Bagaforo]] | [[Dyosesis sa Kidapawan|Obispo sa Kidapawan]] | [[Payl:Coat of arms of Jose Colin Mendoza Bagaforo (2025).svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Marbel.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Marbel]] | [[Cerilo U. Casicas]] | [[Dyosesis sa Marbel|Obispo sa Marbel]] | [[Payl:Coat of arms of Cerilo Uy Casicas.svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Davao === |- | rowspan="5" | [[Payl:RC Archdiocese of Davao.png|150px]] | rowspan="2" | [[Payl:Archdiocese of Davao coat of arms.svg|center|146x146px]] | rowspan="2" |[[Arkidyosesis sa Davao]] | [[Romulo Valles|Romulo G. Valles]] | [[Arkidyosesis sa Davao|Arsobispo sa Davao]] | [[Payl:Coat of arms of Romulo Geolina Valles.svg|150px]] |- | [[George Beluso Rimando|George B. Rimando]] | [[Arkidyosesis sa Davao|Obispo Auxiliar sa Davao]] | [[Payl:Coat of arms of George Beluso Rimando.svg|159x159px]] |- | [[Payl:Diocese of Digos coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Digos]] | [[Guillermo Dela Vega Afable|Guillermo V. Afable]] | [[Dyosesis sa Digos|Obispo sa Digos]] | [[Payl:Coat of arms of Guillermo Dela Vega Afable.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Mati coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Mati]] | [[Abel Apigo|Abel C. Apigo]] | [[Dyosesis sa Mati|Obispo sa Mati]] | [[Payl:Coat of arms of Abel Cahiles Apigo.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Tagum Coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Tagum]] | [[Medel S. Aseo]] | [[Dyosesis sa Tagum|Obispo sa Tagum]] | [[Payl:Coat of arms of Medil Sacay Aseo (Tagum).svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Jaro === |- | rowspan="5" | [[Payl:RC Archdiocese of Jaro.png|150px]] | [[Payl:Coat of arms of the Archdiocese of Jaro.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Jaro]] | [[Midyphil B. Billones]] | [[Arkidyosesis sa Jaro|Arsobispo sa Jaro]] | [[Payl:Coat of arms of Midyphil Bermejo Billones (Jaro).svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Bacolod.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Bacolod]] | [[Patricio Buzon|Patricio A. Buzon]], SDB | [[Dyosesis sa Bacolod|Obispo sa Bacolod]] | [[Payl:Coat of arms of Patricio Abella Buzon.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Kabankalan.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Kabankalan]] | [[Louie P. Galbines]] | [[Dyosesis of Kabankalan|Obispo sa Kabankalan]] | [[Payl:Coat of Arms of Louie Galbenez.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of San Carlos (Philippines).svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa San Carlos (Philippines)|Dyosesis sa San Carlos]] | [[Gerardo A. Alminaza]] | [[Dyosesis sa San Carlos (Philippines)|Obispo sa San Carlos]] | [[Payl:Coat of arms of Gerardo Alimane Alminaza as Bishop of San Carlos.svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of San Jose de Antique.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa San Jose de Antique]] | [[Marvyn A. Maceda]] | [[Dyosesis sa San Jose de Antique|Obispo sa San Jose de Antique]] | [[Payl:Coat of arms of Marvyn Abrea Maceda.svg|150px]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Lingayen-Dagupan === |- | rowspan="7" | [[Payl:RC Archdiocese of Lingayen-Dagupan.png|150px]] | rowspan="2" |[[Payl:Archdiocese of Lingayen-Dagupan coat of arms 1953.svg|center|146x146px]] | rowspan="2" |[[Arkidyosesis sa Lingayen-Dagupan]] | [[Socrates Villegas|Socrates B. Villegas]] | [[Arkidyosesis sa Lingayen-Dagupan|Arsobispo sa Lingayen-Dagupan]] | [[Payl:Coat of Arms Archbishop Socrates Villegas.svg|150px]] |- | [[Fidelis B. Layog]] | [[Arkidyosesis sa Lingayen-Dagupan|Obispo Auxiliar sa Lingayen-Dagupan]] | [[Payl:Coat of arms of Fidelis Bautista Layog.svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Alaminos.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Alaminos]] | [[Napoleon Sipalay|Napoleon B. Sipalay Jr.]], OP |[[Dyosesis sa Alaminos|Obispo sa Alaminos]] | [[Payl:Coat of arms of Napoleon Balili Sipalay Jr 2.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Cabanatuan.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Cabanatuan]] | [[Prudencio Andaya Jr.|Prudencio P. Andaya, Jr.]], CICM | [[Dyosesis sa Cabanatuan|Obispo sa Cabanatuan]] |[[Payl:Coat of arms of Prudencio Padilla Andaya Jr. (Cabanatuan).svg|159x159px]] |- | [[Payl:Diocese of San Fernando Coat of Arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa San Fernando de La Union]] | [[Daniel O. Presto]] | [[Dyosesis sa San Fernando de La Union|Obispo sa San Fernando de La Union]] | [[Payl:Coat of arms of Daniel Oca Presto.svg|150px|]] |- | |[[Payl:Diocese of San Jose Nueva Ecija coat of arms.svg|center|152x152px]] | [[Dyosesis sa San Jose (Nueva Ecija)]] | [[Samuel Agcaracar|Samuel N. Agcaracar]], SVD | [[Dyosesis sa San Jose (Nueva Ecija)|Obispo sa San Jose (Nueva Ecija)]] | [[Payl:Coat of arms of Samuel Naceno Agcaracar.svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Urdaneta coat of arms.svg|center|163x163px]] | [[Dyosesis sa Urdaneta]] | [[Jacinto A. Jose]] | [[Dyosesis sa Urdaneta|Obispo sa Urdaneta]] | [[Payl:Coat of Arms of Jacinto Jose.svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Lipa === |- | rowspan="5" | [[Payl:RC Archdiocese of Lipa.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Lipa coat of arms.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Lipa]] | [[Gilbert Garcera|Gilbert A. Garcera]] | [[Arkidyosesis sa Lipa|Arsobispo sa Lipa]] | [[Payl:Coat of arms of Gilbert Armea Garcera as Archbishop of Lipa.svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Boac coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Boac]] | [[Edwin Panergo|Edwin O. Panergo]] |[[Dyosesis sa Boac|Obispo sa Boac]] | [[Payl:Coat of arms of Edwin Oracion Panergo.svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Gumaca (2024).svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Gumaca]] | [[Euginius Cañete|Euginius L. Cañete]], MJ |[[Dyosesis sa Gumaca|Obispo sa Gumaca]] | [[Payl:Coat of arms of Euginius Longakit Cañete.svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Lucena Coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Lucena]] | [[Mel Rey M. Uy]] | [[Dyosesis sa Lucena|Obispo sa Lucena]] | [[Payl:Coat of Arms of Mel Rey Uy.svg|150px|]] |- | [[Payl:Prelature of infanta coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Prelatura Teritoryal sa Infanta]] | [[Dave Capucao|Dave D. Capucao]] | [[Territorial Prelature sa Infanta|Obispo Prelatura sa Infanta]] |[[Payl:Coat of arms of Dave Dean Capucao.svg|160x160px]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Manila === |- | rowspan="11" | [[Payl:RC Archdiocese of Manila.png|150px]] | [[Payl:Coat of Arms of the Archdiocese of Manila Vectorized.svg|center|159x159px]] | [[Arkidyosesis sa Manila]] | [[Jose Advincula|'''Jose Cardinal Advincula Jr.''']] | [[Arkidyosesis sa Manila|Arsobispo sa Manila]] | [[Payl:Coat of arms of Jose Fuerte Advincula (Manila).svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of Arms Diocese of Antipolo.svg|center|153x153px]] | |[[Dyosesis sa Antipolo]] | [[Ruperto Santos|Ruperto C. Santos]] | [[Dyosesis sa Antipolo|Obispo sa Antipolo]] | [[Payl:Coat of arms of Ruperto Cruz Santos (Antipolo).svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Cubao coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis of Cubao]] | [[Elias Ayuban|Elias L. Ayuban Jr.]], CMF | [[Dyosesis sa Cubao|Obispo sa Cubao]] | [[Payl:Coat of arms of Elias Lumayog Ayuban Jr.svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Imus coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Imus]] | [[Reynaldo G. Evangelista]] | [[Dyosesis sa Imus|Obispo sa Imus]] | [[Payl:Coat of arms of Reynaldo Evangelista.svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Kalookan.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Kalookan]] | [[Pablo Virgilio David|'''Pablo Virgilio Cardinal David''']] | [[Dyosesis sa Kalookan|Obispo sa Kalookan]] | [[Payl:Coat of arms of Pablo Virgilio David (cardinal).svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Malolos coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Malolos]] | [[Dennis Villarojo|Dennis C. Villarojo]] | [[Dyosesis sa Malolos|Obispo sa Malolos]] | [[Payl:Coat of arms of Dennis Villarojo as Bishop of Malolos.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Novaliches coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Novaliches]] | [[Roberto Gaa|Roberto O. Gaa]] | [[Dyosesis sa Novaliches|Obispo sa Novaliches]] | [[Payl:Coat of arms of Roberto Orendain Gaa.svg|159x159px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Parañaque gradient.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Parañaque]] | [[Jesse Mercado|Jesse E. Mercado]] | [[Dyosesis sa Parañaque|Obispo sa Parañaque]] | [[Payl:Coat of Arms of Jesse Eugenio Mercado.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Pasig (miter and shield).svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Pasig]] | [[Mylo Hubert Vergara|Mylo Hubert C. Vergara]] | [[Dyosesis sa Pasig|Obispo sa Pasig]] | [[Payl:Coat of arms of Mylo Hubert Vergara.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of San Pablo (original).svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa San Pablo]] | [[Marcelino Antonio Maralit|Marcelino Antonio M. Maralit Jr.]] | [[Dyosesis sa San Pablo|Obispo sa San Pablo]] | [[Payl:Coat of arms of Marcelino Antonio Malabanan Maralit (San Pablo).svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Military Ordinariate of the Philippines.svg|center|153x153px]] | [[Ordinariato Militar sa Philippines]]<ref>Statutes of the Military Ordinariate of the Philippines (28 April 1989), Art. III, Section 1, n. 4.</ref> | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio|Oscar Jaime L. Florencio]] | [[Military Ordinariate of the Philippines|Military Ordinario of Ordinariato Militar sa Pilipinas]] |[[Payl:Coat of arms of Oscar Jaime Llaneta Florencio (Military Ordinariate).svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Nueva Segovia === |- | rowspan="4" | [[Payl:RC Archdiocese of Nueva Segovia.png|150px]] | [[Payl:Coat of arms of the Archdiocese of Nueva Segovia.svg|center|143x143px]] | [[Arkidyosesis sa Nueva Segovia]] | [[David William Antonio|David William V. Antonio]] | [[Arkidyosesis sa Nueva Segovia|Arsobispo sa Nueva Segovia]] | [[Payl:Coat of arms of David William Antonio (archbishop).svg|150px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Baguio.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Baguio]] | [[Rafael T. Cruz]] |[[Dyosesis sa Baguio|Obispo sa Baguio]] |[[Payl:Coat of arms of Rafael Tambao-an Cruz.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Bangued coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Bangued]] | [[Leopoldo Jaucian|Leopoldo C. Jaucian]] | [[Dyosesis sa Bangued|Obispo sa Bangued]] | [[Payl:Coat of arms of Leopoldo Corpuz Jaucian.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Laoag original.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Laoag]] | [[Renato P. Mayugba]] | [[Dyosesis sa Laoag|Obispo sa Laoag]] | [[Payl:Coat of arms of Renato Pine Mayugba (Laoag).svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Ozamis === |- | rowspan="5" | [[Payl:RC Archdiocese of Ozamiz.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Ozamiz.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Ozamis]] | | [[Martin Jumoad|Martin S. Jumoad]] | [[Arkidyosesis sa Ozamis|Arsobispo sa Ozamis]] | [[Payl:Coat of Arms of Martin Jumoad.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Dipolog Coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Dipolog]] | [[Severo Caermare|Severo C. Caermare]] | [[Dyosesis sa Dipolog|Obispo sa Dipolog]] | [[Payl:Coat of arms of Severo Cagatan Caermare.svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Iligan Coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Iligan]] | [[Jose Rapadas III|Jose R. Rapadas III]] | [[Dyosesis sa Iligan|Obispo sa Iligan]] | [[Payl:Coat of Arms of Jose R. Rapadas III.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Pagadian (before 2018).svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Pagadian]] | [[Ronald Anthony Timoner|Ronald Anthony P. Timoner]] |[[Dyosesis sa Pagadian|Obispo sa Pagadian]] |[[Payl:Coat of arms of Ronald Anthony Parco Timoner.svg|160x160px]] |- |[[Payl:Coat of arms of the Territorial Prelature of Marawi.svg|center|143x143px]] |[[Prelatura Teritoryal sa Marawi]] |[[Edwin de la Peña|Edwin A. de la Peña]], MSP |[[Territorial Prelature sa Marawi|Obispo Prelatura sa Marawi]] |[[Payl:Coat of arms of Edwin de la Peña y Angot.svg|150px|]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Palo === |- | rowspan="5" | [[Payl:RC Archdiocese of Palo.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Palo Leyte coat of arms.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Palo]] | [[John F. Du]] | [[Arkidyosesis sa Palo|Arsobispo sa Palo]] |[[Payl:Coat of arms of John Forrosuelo Du.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Borongan.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Borongan]] | [[Crispin Varquez|Crispin B. Varquez]] | [[Dyosesis sa Borongan|Obispo sa Borongan]] | [[Payl:Coat of Arms of Crispin Barrete Varquez.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Calbayog Coat of arms corrected version.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Calbayog]] | [[Isabelo C. Abarquez]] | [[Dyosesis sa Calbayog|Obispo sa Calbayog]] | [[Payl:Coat of arms of Isabelo Caiban Abarquez.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Catarman Coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Catarman]] | [[Nolly C. Buco]] | [[Dyosesis sa Catarman|Obispo sa Catarman]] | [[Payl:Coat of arms of Nolly Camingue Buco (Catarman).svg|159x159px]] |- | [[Payl:Coat of arms of Diocese of Naval.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Naval]] | [[Rex Ramirez|Rex C. Ramirez]] | [[Dyosesis sa Naval|Obispo sa Naval]] | [[Payl:Coat of arms of Rex Cullingham Ramírez (Naval).svg|150px]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa San Fernando === |- | rowspan="4" | [[Payl:RC Archdiocese of San Fernando.png|150px]] | [[Payl:Coat of arms of the Archdiocese of San Fernando.svg|center|153x153px]] | [[Arkidyosesis sa San Fernando]] | [[Florentino Lavarias|Florentino G. Lavarias]] | [[Arkidyosesis sa San Fernando|Arsobispo sa San Fernando]] | [[Payl:Coat of Arms of Florentino Lavarias.svg|150px|]] |- ||[[Payl:Diocese of Balanga coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Balanga]] | [[Rufino Sescon|Rufino C. Sescon Jr.]] |[[Obispo sa Balanga]] | [[Payl:Coat of arms of Rufino Coronel Sescon Jr.svg|159x159px]] |- | [[Payl:Diocese of Iba coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Iba]] | [[Bartolome G. Santos|Bartolome G. Santos Jr.]] | [[Dyosesis sa Iba|Obispo sa Iba]] | [[Payl:Coat of arms of Bartolome Gaspar Santos.svg|150px|]] |- | [[Payl:Diocese of Tarlac coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Dyosesis sa Tarlac]] | [[Roberto Mallari|Roberto C. Mallari]] |[[Dyosesis sa Tarlac|Obispo sa Tarlac]] | [[Payl:Coat of arms of Roberto Calara Mallari (Tarlac).svg|150px]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Tuguegarao === |- | rowspan="4" | [[Payl:RC Archdiocese of Tuguegarao.png|150px]] | [[Payl:Archdiocese of Tuguegarrao coat of arms 1986.svg|center|146x146px]] | [[Arkidyosesis sa Tuguegarao]] | [[Ricardo Baccay|Ricardo L. Baccay]] | [[Arkidyosesis sa Tuguegarao|Arsobispo sa Tuguegarao]] | [[Payl:Coat of Arms of Ricardo Baccay.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Bayombong.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Bayombong]] | [[Jose Elmer Mangalinao|Jose Elmer I. Mangalinao]] | [[Dyosesis sa Bayombong|Obispo sa Bayombong]] | [[Payl:Coat of arms of Jose Elmer Imas Mangalinao (Bayombong).svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Diocese of Ilagan.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Ilagan]] | [[Sede Vacante|''Sede vacante'']] | [[Dyosesis sa Ilagan|Obispo sa Ilagan]] | |- | [[Payl:Coat of arms of the Territorial Prelature of Batanes.svg|center|153x153px]] | [[Prelatura Teritoryal sa Batanes]] | [[Danilo Ulep|Danilo B. Ulep]] | [[Territorial Prelature sa Batanes|Obispo Prelatura sa Batanes]] |[[Payl:Coat of arms of Danilo Bangayan Ulep (Batanes).svg|159x159px]] |- ! colspan="6" | === Eclesiastikál nga Probinsya sa Zamboanga === |- | rowspan="3" |[[Payl:RC Archdiocese of Zamboanga.png|150px]] |[[Payl:Archdiocese of Zamboanga coat of arms.svg|center|146x146px]] |[[Arkidyosesis sa Zamboanga]] | [[Julius Sullan Tonel|Julius S. Tonel]] |[[Arkidyosesis sa Zamboanga|Arsobispo sa Zamboanga]] |[[Payl:Coat of Arms of Julius S Tonel (Zamboanga).svg|150px]] |- | [[Payl:Diocese of Ipil coat of arms.svg|center|143x143px]] | [[Dyosesis sa Ipil]] | [[Glenn Corsiga|Glenn M. Corsiga]] |[[Dyosesis sa Ipil|Obispo sa Ipil]] |[[Payl:Coat of arms of Glenn Montebon Corsiga.svg|160x160px]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Territorial Prelature of Isabela.svg|center|143x143px]] | [[Prelatura Teritoryal sa Isabela]] | [[Leo M. Dalmao]], CMF | [[Territorial Prelature sa Isabela|Obispo Prelatura sa Isabela]] | [[Payl:Coat of arms of Leo Magdugo Dalmao.svg|150px|]] |- ! colspan="6" | ===Bikaryo Apostoliko=== |- | rowspan="8" |[[Payl:Roman Catholic Apostolic Vicariates in the Philippines.png|100px]] |[[Payl:Coat of arms of the Apostolic Vicariate of Tabuk.svg|center|152x152px]] | [[Bikaryo Apostoliko sa Tabuk]] | colspan="2" |[[Sede Vacante|''Sede vacante'']] | Bikaryo Apostoliko sa Tabuk | |- | [[Payl:Coat of arms of the Apostolic Vicariate of Bontoc-Lagawe.svg|center|153x153px]] | [[Bikaryo Apostoliko sa Bontoc-Lagawe]] | [[Valentin Cabbigat Dimoc|Valentin C. Dimoc]] | Bikaryo Apostoliko sa Bontoc-Lagawe | [[Payl:Coat of arms of Valentin Cabbigat Dimoc.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Apostolic Vicariate of Calapan.svg|center|143x143px]] | [[Bikaryo Apostoliko sa Calapan]] |[[Moises M. Cuevas]] |Bikaryo Apostoliko sa Calapan | [[Payl:Coat of arms of Moises Magpantay Cuevas (Calapan).svg|150px|]] |- |[[Payl:Coat of arms of the Apostolic Vicariate of San Jose in Mindoro.svg|center|153x153px]] | [[Bikaryo Apostoliko sa San Jose in Mindoro]] |[[Pablito M. Tagura]], SVD |Bikaryo Apostoliko sa San Jose in Mindoro | [[Payl:Coat of arms of Pablito Martinez Tagura.svg|150px|]] |- | [[Payl:Apostolic Vicariate of Taytay coat of arms.svg|center|153x153px]] | [[Bikaryo Apostolikoiate sa Taytay]] | [[Broderick Pabillo|Broderick S. Pabillo]] |Bikaryo Apostoliko sa Taytay | [[Payl:Coat of arms of Broderick Pabillo, Apostolic Vicar of Taytay.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Apostolic Vicariate of Puerto Princesa.svg|center|153x153px]] | [[Bikaryo Apostolikoiate sa Puerto Princesa]] | [[Socrates C. Mesiona]], MSP | Bikaryo Apostoliko sa Puerto Princesa | [[Payl:Coat of arms of Socrates Calamba Mesiona.svg|150px|]] |- | [[Payl:Coat of arms of the Apostolic Vicariate of Jolo.svg|center|153x153px]] | [[Bikaryo Apostoliko sa Jolo]] | colspan="2" |[[Sede Vacante|''Sede vacante'']] | Bikaryo Apostoliko sa Jolo | |} == Retirado nga mga obispo-emerito == {| class="wikitable sortable" !Ecclesiastical province !Archbishop/Bishop !Title !Archdiocese/Diocese !Coat of arms |- | rowspan="4" |'''Caceres''' |[[Rolando Tirona|Rolando J. Tria Tirona, OCD]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Cáceres|Arkidiyosesis sa Cáceres]] |[[File:Coat_of_arms_of_Rolando_Octavus_Joven_Tria_Tirona.svg|159x159px]] |- |Nestor C. Cariño |Obispo Emerito | rowspan="2" |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Legazpi|Diyosesis sa Legazpi]] |[[File:Coat_of_arms_of_Nestor_Celestial_Cariño.svg|159x159px]] |- |Lucilo B. Quiambao |Auxiliary Obispo Emerito |[[File:Coat_of_arms_of_Lucilo_Barrameda_Quiambao.svg|160x160px]] |- |[[Manolo de los Santos|Manolo A. de los Santos]] |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Virac|Diyosesis sa Virac]] |[[File:Coat_of_arms_of_Manolo_Alarcon_de_los_Santos.svg|159x159px]] |- |'''Cagayan de Oro''' |[[Antonio Ledesma|Antonio J. Ledesma, SJ]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Cagayan de Oro|Arkidiyosesis sa Cagayan de Oro]] |[[File:Coat of arms of Antonio Javellana Ledesma.svg|160x160px]] |- | rowspan="3" |'''Cebu''' |Antonio R. Rañola | rowspan="2" |Auxiliary Obispo Emerito | rowspan="2" |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Cebu|Arkidiyosesis sa Cebu]] |[[File:Coat_of_arms_of_Antonio_Racelis_Rañola.svg|160x160px]] |- |[[Emilio Bataclan|Emilio L. Bataclan]] |[[File:Coat_of_arms_of_Emilio_Layon_Bataclan.svg|158x158px]] |- |Leonardo Y. Medroso |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Tagbilaran|Diyosesis sa Tagbilaran]] |[[File:Coat_of_arms_of_Leonardo_Yuzon_Medroso_as_Bishop_of_Tagbilaran.svg|160x160px]] |- |'''Cotabato''' |[[Orlando B. Quevedo|'''Orlando B. Quevedo, OMI''']] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Cotabato|Arkidiyosesis sa Cotabato]] |[[File:Coat_of_arms_of_Orlando_Beltran_Quevedo.svg|160x160px]] |- |'''Davao''' |Wilfredo D. Manlapaz |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Tagum|Diyosesis sa Tagum]] |[[File:Coat_of_arms_of_Wilfredo_Dasco_Manlapaz.svg|160x160px]] |- | rowspan="2" |'''Jaro''' |[[Jose Romeo Lazo|Jose Romeo Juanito O. Lazo]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Jaro|Arkidiyosesis sa Jaro]] |[[File:Coat_of_arms_of_Jose_Romeo_Juanito_Orquejo_Lazo.svg|160x160px]] |- |[[Vicente Navarra|Vicente M. Navarra]] |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Bacolod|Diyosesis sa Bacolod]] |[[File:Coat of arms of Vicente Macanan Navarra (Bacolod).svg|160x160px]] |- | rowspan="2" |'''Lingayen-Dagupan''' |Jesus A. Cabrera |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Alaminos|Diyosesis sa Alaminos]] |[[File:Coat_of_arms_of_Jesus_Aputen_Cabrera_as_Bishop_of_Alaminos.svg|160x160px]] |- |[[Sofronio Bancud|Sofronio A. Bancud]], [[Congregation of the Blessed Sacrament|SSS]] |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Cabanatuan|Diyosesis sa Cabanatuan]] |[[File:Coat_of_arms_of_Sofronio_Aguirre_Bancud_(Cabanatuan).svg|160x160px]] |- | rowspan="2" |'''Lipa''' |[[Ramon Arguelles|Ramon C. Arguelles]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Lipa|Arkidiyosesis sa Lipa]] |[[File:Coat_of_arms_of_Ramon_Cabrera_Argüelles_as_Archbishop_of_Lipa.svg|160x160px]] |- |[[Emilio Z. Marquez]] |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Lucena|Diyosesis sa Lucena]] |[[File:Coat_of_arms_of_Emilio_Zurbano_Marquez_as_Bishop_of_Lucena.svg|160x160px]] |- | rowspan="11" |'''Manila''' |[[Luis Antonio Tagle|'''Luis Antonio G. Tagle''']] | rowspan="2" |Arsobispo Emerito | rowspan="2" |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Manila|Arkidiyosesis sa Manila]] |[[File:Coat of arms of Luis Antonio Gokim Tagle (Manila).svg|160x160px]] |- |[[Gaudencio Rosales|'''Gaudencio B. Rosales''']] |[[File:Coat_of_arms_of_Gaudencio_Rosales.svg|160x160px]] |- |[[Crisostomo Yalung|Crisostomo A. Yalung]] | rowspan="3" |Obispo Emerito | rowspan="3" |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Antipolo|Diyosesis sa Antipolo]] |[[File:Coat_of_arms_of_Crisostomo_Ayson_Yalung_(Antipolo).svg|160x160px]] |- |[[Gabriel V. Reyes]] |[[File:Coat_of_arms_of_Gabriel_Villaruz_Reyes_(Antipolo).svg|160x160px]] |- |[[Francisco M. de Leon]] |[[File:Coat_of_arms_of_Francisco_Mendoza_de_Leon_(Antipolo).svg|frameless|160x160px]] |- |[[Honesto Ongtioco|Honesto F. Ongtioco]] |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Cubao|Diyosesis sa Cubao]] |[[File:Coat_of_arms_of_Honesto_Flores_Ongtioco.svg|160x160px]] |- |Deogracias S. Iñiguez Jr. |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Kalookan|Diyosesis sa Kalookan]] |[[File:Coat_of_arms_of_Deogracias_Soriano_Iñiguez,_Jr._as_Bishop_of_Kalookan.svg|160x160px]] |- |[[Teodoro Bacani Jr.|Teodoro C. Bacani Jr.]] | rowspan="2" |Obispo Emerito | rowspan="2" |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Novaliches|Diyosesis sa Novaliches]] |[[File:Coat_of_arms_of_Teodoro_Cruz_Bacani,_Jr.svg|159x159px]] |- |Antonio R. Tobias |[[File:Coat_of_arms_of_Antonio_Realubin_Tobias_as_Bishop_of_Novaliches.svg|160x160px]] |- |[[Leo M. Drona]] | rowspan="2" |Obispo Emerito | rowspan="2" |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa San Pablo|Diyosesis sa San Pablo]] |[[File:Coat_of_arms_of_Leo_Murphy_Drona_as_Bishop_of_San_Pablo.svg|159x159px]] |- |[[Buenaventura M. Famadico]] |[[File:Coat_of_arms_of_Buenaventura_Malayo_Famadico_(San_Pablo).svg|159x159px]] |- |'''Nueva Segovia''' |[[Ernesto A. Salgado]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Nueva Segovia|Arkidiyosesis sa Nueva Segovia]] |[[File:Coat of arms of Ernesto Antolin Salgado (archbishop).svg|160x160px]] |- | rowspan="2" |'''Ozamiz''' |Jose R. Manguiran |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Dipolog|Diyosesis sa Dipolog]] |[[File:Coat_of_arms_of_Jose_Ricare_Manguiran_as_Bishop_of_Dipolog.svg|160x160px]] |- |Emmanuel T. Cabajar, CSsR |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Pagadian|Diyosesis sa Pagadian]] |[[File:Coat_of_arms_of_Emmanuel_Treveno_Cabajar.svg|159x159px]] |- | rowspan="4" |'''Palo''' |[[Pedro R. Dean]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis sa Palo|Arkidiyosesis sa Palo]] |[[File:Coat_of_arms_of_Pedro_Rosales_Dean_as_Archbishop_of_Palo.svg|160x160px]] |- |Ricardo P. Tancinco |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Calbayog|Diyosesis sa Calbayog]] | |- |[[Emmanuel Trance|Emmanuel C. Trance]] |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Catarman|Diyosesis sa Catarman]] |[[File:Coat_of_arms_of_Emmanuel_Celeste_Trance.svg|160x160px]] |- |Filomeno G. Bactol |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Naval|Diyosesis sa Naval]] |[[File:Coat_of_arms_of_Filomeno_Gonzales_Bactol_as_Bishop_of_Naval.svg|160x160px]] |- | rowspan="2" |'''San Fernando''' |[[Paciano B. Aniceto]] |Arsobispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis San Fernando|Arkidiyosesis San Fernando]] |[[File:Coat_of_arms_of_Paciano_Basilio_Aniceto_as_Archbishop_of_San_Fernando.svg|159x159px]] |- |Florentino F. Cinense |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Tarlac|Diyosesis sa Tarlac]] |[[File:Coat_of_arms_of_Florentino_Ferrer_Cinense.svg|159x159px]] |- | rowspan="3" |'''Tuguegarao''' |[[Diosdado Talamayan|Diosdado A. Talamayan]] | rowspan="2" |Arsobispo Emerito | rowspan="2" |[[Romano Katolikanhong Arkidiyosesis Tuguegarao|Arkidiyosesis Tuguegarao]] |[[File:Coat_of_arms_of_Diosdado_Aenlle_Talamayan.svg|159x159px]] |- |[[Sergio Utleg|Sergio L. Utleg]] |[[File:Coat_of_arms_of_Sergio_Lasam_Utleg_as_Archbishop_of_Tuguegarao.svg|159x159px]] |- |Ramon B. Villena |Obispo Emerito |[[Romano Katolikanhong Diyosesis sa Bayombong|Diyosesis sa Bayombong]] |[[File:Coat_of_arms_of_Ramon_Barrera_Villena_as_Bishop_of_Bayombong.svg|158x158px]] |- | rowspan="3" |'''Apostolic Vicariate''' |Pedro D. Arigo | rowspan="3" |Bikaryo Apostoliko Emerito |[[Apostolic Vicariate of Puerto Princesa]] |[[File:Coat_of_arms_of_Pedro_Dulay_Arigo.svg|160x160px]] |- |[[Edgardo S. Juanich]] |[[Apostolic Vicariate of Taytay]] |[[File:Coat_of_arms_of_Edgardo_Sarabia_Juanich.svg|159x159px]] |- |[[Warlito I. Cajandig]] |[[Romano Katolikanhong Apostolic Vicariate of Calapan|Apostolic Vicariate of Calapan]] |[[File:Coat_of_arms_of_Warlito_Itucas_Cajandig.svg|frameless|160x160px]] |- |'''Apostolic Nuncio''' |[[Osvaldo Padilla|Osvaldo M. Padilla]] |Apostolic Nuncio Emeritus |[[Apostolic Nunciature to Korea|Korea]] and [[Apostolic Nunciature to Mongolia|Mongolia]] |[[File:Coat_of_arms_of_Osvaldo_Montecillo_Padilla.svg|160x160px]] |- |} == Filipino bishops serving outside of the Philippines == === Bishop serving in the Roman Curia === {| class="wikitable sortable" !Ngalan !Pagtudlo !Coat of arms |- |[[Luis Antonio Tagle|'''Luis Antonio G. Tagle''']] |[[Cardinal-Bishop]] |[[Dicastery for Evangelization|Pro-Prefect sa Seksyon alang sa Unang Ebanghelyo ug Bag-ong Partikular nga mga Simbahan sa Dicastery alang sa Ebanghelyo]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Luis_Antonio_Tagle_(cardinal).svg|160x160px]] |- |} === Bishops in the Vatican Diplomatic Corps === {| class="wikitable sortable" !Ngalan !Pagtudlo !Petsa sa pagtudlo !Coat of arms | |- |[[Bernardito Auza|Bernardito C. Auza]] |[[Bishops in the Catholic Church|Archbishop]] |[[Apostolic Nunciature to European Union|Apostolic Nuncio to European Union]] |{{dts|March 22, 2025|abbr=on}} <small>({{ayd|2025|03|22}})</small> |[[Payl:Coat_of_arms_of_Bernardito_Cleopas_Auza.svg|160x160px]] |- |[[Arnaldo Catalan|Arnaldo S. Catalan]] |[[Bishops in the Catholic Church|Archbishop]] |[[Apostolic Nunciature to Rwanda|Apostolic Nuncio to Rwanda]] |{{dts|January 31, 2022|abbr=on}} <small>({{ayd|2022|01|31}})</small> |[[Payl:Coat_of_arms_of_Arnaldo_Sanchez_Catalan.svg|159x159px]] |- |[[Francisco Montecillo Padilla|Francisco M. Padilla]] |[[Bishops in the Catholic Church|Archbishop]] |[[Apostolic Nunciature to Guatemala|Apostolic Nuncio to Guatemala]] |{{dts|April 17, 2020|abbr=on}} <small>({{ayd|2020|04|17}})</small> | |- |[[Adolfo Tito Yllana|Adolfo Tito C. Yllana]] |[[Bishops in the Catholic Church|Archbishop]] |[[Apostolic Nunciature to Israel|Apostolic Nuncio to Israel]] [[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]] |{{dts|June 03, 2021|abbr=on}} <small>({{ayd|2021|06|03}})</small> |[[Payl:Coat_of_arms_of_Adolfo_Tito_Yllana.svg|160x160px]] |} === Mga Obispo nga nag-alagad sa langyaw nga mga diyosesis === {| class="wikitable sortable" !Ngalan !Pagtudlo !Petsa sa pagtudlo !Escudo |- |[[Alejandro Dumbrigue Aclan|Alejandro D. Aclan]] |[[Roman Catholic Archdiocese of Los Angeles|Arkidyosesis sa Los Angeles]] ([[United States|USA]]) |[[Roman Catholic Archdiocese of Los Angeles|Obispong Katabang sa Los Angeles]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Alejandro_Dumbrigue_Aclan.svg|160x160px]] |- |Pedro C. Baquero, SDB |[[Roman Catholic Diocese of Kerema|Dioyosesis sa Kerema]] ([[Papua New Guinea]]) |[[Roman Catholic Diocese of Kerema|Obispo sa Kerema]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Pedro_Centeno_Baquero.svg|158x158px]] |- |[[Reynaldo Bersabal|Reynaldo B. Bersabal]] |[[Roman Catholic Diocese of Sacramento|Dioyosesis sa Sacramento]] ([[United States|USA]]) |[[Roman Catholic Diocese of Sacramento|Obispong Katabang sa Sacramento]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Reynaldo_Bendijo_Bersabal.svg|157x157px]] |- |[[Anthony Celino|Anthony C. Celino]], CICM |[[Roman Catholic Diocese of El Paso|Dioyosesis sa El Paso]] ([[United States|USA]]) |[[Roman Catholic Diocese of El Paso|Obispong Katabang sa El Paso]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Anthony_Cerdan_Celino.svg|158x158px]] |- |[[Romeo Duetao Convocar|Romeo D. Convocar]] |[[Roman Catholic Diocese of Chalan Kanoa|Dioyosesis sa Chalan Kanoa]] ([[Northern Mariana Islands]]) |[[Roman Catholic Diocese of Chalan Kanoa|Obispo sa Chalan Kanoa]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Romeo_Duetao_Convocar.svg|157x157px]] |- |[[Joseph Durero|Joseph T. Durero]] |[[Roman Catholic Diocese of Daru-Kiunga|Dioyosesis sa Daru-Kiunga]] ([[Papua New Guinea]]) |[[Roman Catholic Diocese of Daru-Kiunga|Obispo sa Daru-Kiunga]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Joseph_Tarife_Durero.svg|159x159px]] |- |[[Efren V. Esmilla]] |[[Roman Catholic Archdiocese of Philadelphia|Arkidyosesis sa Philadelphia]] ([[United States|USA]]) |[[Roman Catholic Archdiocese of Philadelphia|Obispong Katabang sa Philadelphia]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Efren_Veridiano_Esmilla.svg|159x159px]] |- |[[Edgar Cuntapay Gacutan|Edgar C. Gacutan, CICM]] |[[Roman Catholic Diocese of Sendai|Dioyosesis sa Sendai]] ([[Japan]]) |[[Roman Catholic Diocese of Sendai|Obispo sa Sendai]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Edgar_Cuntapay_Gacutan.svg|158x158px]] |- |Reynaldo B. Getalado, MSP |[[Roman Catholic Diocese of Rarotonga|Dioyosesis sa Rarotonga]] ([[Cook Islands]]) |[[Roman Catholic Diocese of Rarotonga|Obispo sa Rarotonga]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Reynaldo_Bunyi_Getalado.svg|159x159px]] |- |[[Ryan Jimenez|Ryan P. Jimenez]] |[[Roman Catholic Archdiocese of Agaña|Arkidioyosesis sa Agaña]] ([[Guam]]) |[[Roman Catholic Archdiocese of Agaña|Arsobispo sa Agaña]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Ryan_Pagente_Jimenez_(Agaña).svg|159x159px]] |- |Rene A. Ramirez, RCJ |[[Roman Catholic Archdiocese of Melbourne|Archdiocese of Melbourne]] ([[Australia]]) |[[Roman Catholic Archdiocese of Melbourne|Obispong Katabang sa Melbourne]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Rene_Ramirez.svg|157x157px]] |- |Rolando C. Santos |[[Roman Catholic Diocese of Alotau-Sideia|Dioyosesis sa Alotau-Sideia]] ([[Papua New Guinea]]) |[[Roman Catholic Diocese of Alotau-Sideia|Obispo sa Alotau-Sideia]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Rolando_Crisostomo_Santos.svg|160x160px]] |- |[[Oscar A. Solis]] |[[Roman Catholic Diocese of Salt Lake City|Dioyosesis sa Dakbayan sa Salt Lake]] ([[United States|USA]]) |[[Roman Catholic Diocese of Salt Lake City|Obispo sa Dakbayan sa Salt Lake]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Oscar_Solis_(Salt_Lake_City).svg|160x160px]] |} == Papal Nuncio to the Philippines == {| class="wikitable sortable" !Ngalan !Pagtudlo !Coat of arms |- |[[Charles John Brown]] |[[Apostolic Nunciature to the Philippines|Apostoliko nga Nunsyo sa Pilipinas]] |[[Payl:Coat_of_arms_of_Charles_John_Brown.svg|160x160px]] |} == Tan-awa usab == [[Catholic Church in the Philippines]] [[Historical list of the Catholic bishops of the Philippines]] [[List of Roman Catholic archdioceses]] [[List of Roman Catholic dioceses]] [[List of Catholic dioceses in the Philippines]] == Mga Notas == {{notelist}} == Mga Reperensya == {{Reflist}} [http://www.catholic-hierarchy.org Catholic Hierarchy] [http://www.gcatholic.org G Catholic] [http://www.cbcponline.org Catholic Bishop's Conference of the Philippines] egvw75lkdnvecn7gwxmaqnkipgitsme 0 11350525 37021914 37001677 2026-05-29T12:22:03Z ~2026-32014-93 143920 /* */ page removed for harassment and misleading information 37021914 wikitext text/x-wiki DOWN [[Kategoriya:Mga tawo gikan sa Illinois]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong musikero]] [[Kategoriya:Mga kontrobersiya sa internet]] [[Kategoriya:Trap Metal]] [[Kategoriya:Mga artista gikan sa Tinipong Bansa]] 9b1mihaf25i5w418oa04vcg0uk9xoll 37021915 37021914 2026-05-29T12:23:38Z NDG 127751 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-32014-93|~2026-32014-93]] ([[User talk:~2026-32014-93|talk]]) to last version by Maretu49: unexplained content removal 37001677 wikitext text/x-wiki Si '''RejectedReyna''' (natawo isip '''Ryan Reyna''' kaniadtong Agosto 5, 2004) usa ka Amerikanong musikero ug "internet persona" gikan sa [[West Chicago]], [[Illinois]]. Nailhan siya sa genre nga "Trap Metal" ug isip lider sa grupong GORE STREET. == Biograpiya == Si Reyna nagdako sa Chicago suburbs ug niundang sa pag-eskwela kaniadtong tungatunga sa iyang pagkabatan-on. Ang iyang estilo, nga gitawag niya og "New Age Horrorcore," nailhan sa mga tema sa bayolente ug misanthropy. === Mga Kontrobersiya === Ang karera ni Reyna nabalita tungod sa daghang mga isyu sa "digital ethics." Kaniadtong 2021, giakusar siya sa pag-"doxx" sa usa ka 12-anyos nga archivist nga ginganlag Venxm (Rudy) human sa usa ka panaglalis sa internet. Ang dokumentasyon sa insidente nagpakita nga si Reyna naggamit sa personal nga impormasyon sa menor de edad aron mahunong ang mga pagsaway sa iyang musika. Nailhan usab si Reyna sa iyang koneksyon sa mga online extremist groups sama sa "[[764]]" pinaagi sa iyang kanta nga ''SICKFUQ-NATION''. Bisan pa nga iyang gipanghimakak ang mga koneksyon, ang iyang "metadata" ug mga karaan nga kanta nagpabilin nga ebidensya sa iyang pag-apil sa maong mga subculture. === Pinansyal nga Kapakyasan === Kaniadtong 2025, si Reyna gi-audit sa mga archivists tungod sa iyang pagkapakyas sa paghuman sa iyang film project nga ''When We Die''. Ang proyekto giingon nga usa ka "exit scam" human nakakuha og $1,954 nga utang gikan sa iyang mga sumusunod ug mga kauban. Kini nga kantidad, nga nailhan nga "1954 debt," nahimong simbolo sa iyang pag-us-os sa reputasyon. == Estilo sa Kinabuhi == Si Reyna nailhan usab sa iyang "[[NEET]]" (Not in Education, Employment, or Training) nga kinabuhi, diin siya nagsalig sa suporta sa iyang pamilya samtang nagpuyo sa mga suburb. Ang mga kritiko naghulagway kaniya isip usa ka "suburban tourist" nga nagpaka-aron-ingnon nga peligroso apan nagpuyo sa usa ka komportable ug luwas nga palibot. == Mga Reperensya == <references /> [[Kategoriya:Mga tawo gikan sa Illinois]] [[Kategoriya:Mga Amerikanong musikero]] [[Kategoriya:Mga kontrobersiya sa internet]] [[Kategoriya:Trap Metal]] [[Kategoriya:Mga artista gikan sa Tinipong Bansa]] n4dy5oh88cuwc0w69tlwi366dxf2bzk 0 11354319 37021918 37021181 2026-05-29T15:40:19Z ~2026-32007-37 143930 kat 37021918 wikitext text/x-wiki Ang '''viticultura sa [[Italya]]''' usa sa labing karaan ug hinungdanon nga kalihokan sa agrikultura sa [[Peninsulang Italyano]], nga ang kagikan nagsugod pa sa prehistoriko nga panahon ug naugmad sa tibuok kasaysayan, kultura, ug tradisyon. Ang [[Italya]] mao karon ang nanguna nga prodyuser sa [[bino]] sa tibuok kalibutan, nga adunay mga 728,000 [[ektarya]] nga luna sa ubasan ug produksyon nga hapit na 44 milyong [[ektolitro]] niadtong 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang patrimonyo sa ubasan sa Italya ilado sa talagsaong [[biodibersidad]], nga adunay kapin sa 350 ka opisyal nga giila nga lumad nga [[ubas nga barayti|barayti sa ubas]], labaw pa kaysa bisan unsang nasod sa kalibutan, ug 528 ka DOP ug IGP nga denominasyon nga nagpanalipod sa kagikan ug kalidad sa nasudnong produksyon.<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Kasaysayan== Ang kasaysayan sa viticultura sa Italya naapil sa labing karaan nga sibilisasyon sa [[Mediteraneo]]. Ang mga unang inumon nga gihimo gikan sa fermentadong katas sa ubas nagsugod sa usa ka panahon tali sa 5000 ug 1000 BC, sa mga lugar sa [[Menor nga Asya]] ug sa mga rehiyon nga nag-atubang sa [[Dagat Mediteraneo]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa Peninsulang Italyano, ang [[ubas]] gitanom na sa daghang siglo sa wala pa ang pagkatawo ni [[Hesu-Kristo]]; base sa mga arkeolohikal nga nakit-an, ang sinugdanan sa viticultura gisangputanan sa mga [[Fenisyo]], nga nagpaila sa pagpatubo niini sa [[Sardinia]] ug [[Sisilia]], samtang ang mga [[Karaang Griyego|Griyego]] nagdala og bag-ong mga barayti, gidumestika kini ug gibuhat ang una nga tinuod nga mga eksperimento sa ubas.<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/storia-del-vino-in-italia-2|title=La storia del vino in Italia. Come e quando abbiamo iniziato a produrre vino|website=Antico Colle|date=2017-12-09|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa Italya, ang viticultura naugmad pinaagi sa [[Etrusco|mga Etrusco]] ug [[Mga Romano|mga Romano]], nga responsable sa pagpakatap sa pagtanom sa ubas sa mga lugar sa [[Pransya]] ug [[Alemanya]] ug sa mga kagikan sa modernong [[enolohiya]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga Etrusco, sugod sa [[Emilia-Romagna|Emilia]], nagtabang sa anam-anam nga pagpalapad sa viticultura sa tibuok [[Padana Plain|Cisalpine]] nga adunay mga inobasyon nga pamaagi, sama sa pagpatubo sa ubas sa buhing punoan-suporta (gitawag og «vite maritata all'albero» sa Italyano).<ref>{{cite web|url=https://lastoriaviva.it/storia-della-vite-e-del-vino-dalla-preistoria-a-roma/|title=Storia della vite e del vino dalla Preistoria a Roma|website=La Storia Viva|date=2020-11-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-19 nga siglo, ang viticultura sa Italya nakaagi og makisusog nga pagtaas sa kalidad, uban ang mga personalidad sama ni [[Camillo Benso di Cavour]] sa pagpalambo sa [[Barolo]], ug ni [[Bettino Ricasoli]] sa pagmugna sa resipe alang sa [[Chianti]], ug ang pagpanganak sa uban pang bantog nga mga bino sama sa [[Marsala]] ug [[Vermouth]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Bisan pa man, sa ikaduha nga katunga sa ika-19 nga siglo, dihang ang viticultura nag-uswag na sa teknikal ug sa kalidad, ang mga tanum gisakmit sa [[phylloxera]], usa ka insekto nga nagpapatay sa mga ubasan; ang epidemya nagresulta sa pagkaguba sa hapit tanan nga mga ubasan sa [[Europa]], ug human lamang sa pipila ka tuig nakit-an ang solusyon pinaagi sa pagbabag-is sa mga lumad nga ubas sa mga tangkal sa [[Vitis labrusca|Amerikanhong ubas]], nga dili mahulog sa phylloxera.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-20 nga siglo lamang nakasaksi ang Europa og pagsaka pag-usab sa produksyon sa bino.<ref>{{cite web|url=https://www.vogadorivini.it/storia-del-vino/|title=Storia del vino: le origini della vite e del vino in Italia e nel mondo|website=Vogadori Vini|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa ika-20 nga siglo, ang unang espesipikong mga balaod alang sa pagdumala sa produksyon sa bino gipagawas: una ang Royal Decree Law No. 497 niadtong Marso 7, 1924, mahitungod sa pagpanalipod sa tipikal nga mga bino, ug dayon ang sukaranan nga Presidential Decree (D.P.R.) No. 930 niadtong Hulyo 12, 1963, nga nagpaila sa sistema sa [[Denominazione di Origine Controllata|Controlled Designation of Origin (DOC)]] base sa Pranses nga modelo sa ''[[appellation d'origine contrôlée|appellations]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino|title=La normativa sul vino|website=Hello Taste|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Lugar nga Nagpatubo og Ubas== Sa matag usa sa [[Rehiyon sa Italya|20 rehiyon]] sa Italya, ang viticultura gihimo, nga gihulagway, depende sa mga tipikal nga kinaiya sa rehiyon, pinaagi sa usa ka talagsaon nga kalainlain ug pagkaorisinal sa mga produkto sa bino.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Lakip sa labing hinungdanon nga lugar sa produksyon mao ang [[Toscana]], [[Piemonte]], [[Veneto]], [[Sisilia]], [[Apulia|Puglia]], [[Abruzzo]], ug ang [[Franciacorta]]. ===Amihanang Italya=== Sa Amihanang Italya, ang viticultura giprotektahan sa amihanan sa [[Mga Alpes|kadena sa Alpes]], nga nagpanalipod sa mga ubasan gikan sa bugnaw nga mga agos sa hangin, ug naghatag og mga kondisyon nga angay kaayo alang sa produksyon sa mga bino nga pula ug puti nga adunay dakog istruktura ug elegansya.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Piemonte]] usa sa pinakadako nga tradisyon sa enolohiya nga rehiyon sa Italya, bantog sa mga bino nga mapula ug dugay nga dugayan sama sa [[Barolo]] ug [[Barbaresco]], nga gihimo gikan sa [[Nebbiolo]], ug mga eleganteng puti sama sa [[Arneis]] ug [[Gavi]].<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Veneto]] usa ka rehiyon nga dato sa kalainlain, gikan sa [[Valpolicella]] hangtod sa [[Prosecco]], ug sa 11.6 milyong ektolitro nga giprodusir niadtong 2024 nagpabilin kini nga unang rehiyon sa Italya sa dako sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Lombardia]] bantog sa [[Franciacorta]] [[DOCG]], ang Italian classic method sparkling wine, ug sa mga pulang bino sa [[Valtellina]], nga gihimo labi na gikan sa Nebbiolo. Ang [[Trentino-Alto Adige]], nga adunay kadaghanan nga bulubunbon nga teritoryo, naghatag og mga arom nga puting bino sama sa [[Gewürztraminer]] ug [[Pinot Bianco]], ug mga istrukturadong pula sama sa [[Lagrein]].<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Sentral nga Italya=== Ang Sentral nga Italya, uban ang iyang Mediteraneanong klima, angay kaayo alang sa pagpatubo og mga ubas nga mapula ang kolor.<ref>{{cite web|url=https://www.anticocolle.it/it/blog/le-regioni-vinicole-italiane-scopri-i-tesori-enologici-del-bel-paese-230|title=Le migliori regioni vinicole in Italia da Nord a Sud|website=Antico Colle|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Toscana]], inahan sa [[Sangiovese]], mao ang yuta sa bantog nga mga pula sama sa [[Chianti Classico]], ang [[Brunello di Montalcino]], ug ang [[Vino Nobile di Montepulciano]]. Ang [[Umbria]] naila sa [[Sagrantino]] sa Montefalco ug sa [[Grechetto]], samtang ang [[Marche]] dugay nang sinonimo sa [[Verdicchio]] ug nagpabibo usab sa pagpalambo sa [[Pecorino]] ug mga pulang bino base sa [[Montepulciano (ubas)|Montepulciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.greenwine.it/it/info/regioni/|title=Vini italiani per regione|website=GreenWine|date=2021-08-17|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Habagatan nga Italya ug mga Isla=== Ang Habagatan nga Italya ug mga isla nakalingkawas sa init ug hayag nga klima nga nagpaluyo sa produksyon sa mga bino nga dato, istrukturado ug adunay taas nga grado sa alkohol. Ang [[Apulia|Puglia]], ang ikaduhang rehiyon sa Italya sa dako sa produksyon nga 7.6 milyong ektolitro niadtong 2024, mao ang pinuy-anan sa [[Primitivo]] ug sa [[Negroamaro]].<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang [[Campania]] naila sa mga karaan kaayo nga lumad nga ubas sama sa [[Aglianico]], ang [[Fiano]], ug ang [[Greco di Tufo]]. Ang Sisilia, uban sa iyang bolkanong yuta sa [[Etna]] ug ang mga passito nga bino sa [[Pantelleria]], nagpakita og halapad nga kalainlain sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.bitofwine.it/blog/principali-regioni-vinicole-italiane/|title=Le principali regioni vinicole italiane: da Nord a Sud|website=Bit of Wine|date=2024-12-21|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Klima== Ang taas ug hait nga porma sa Italya naghatag og lapad nga mga kondisyon sa [[pedoklima|pedoklimatik]], uban ang dato ug lainlaing produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/|title=Ecosistema vitivinicolo, la vigna|website=Tannina|date=2026-01-19|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang nasod hapit sa katunga sa [[ika-42 nga paralelo|ika-42 nga paralelo]], nga giisip nga labing paborableng klima alang sa viticultura sa tibuok Europa, ug wala'y bisan usa ka rehiyon sa Italya nga wala nagprodusir og bino.<ref>{{cite web|url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche|title=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura|website=InVinoVegan|date=2024-08-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa [[northern hemisphere|amihananong hemisphere]], ang ubas nag-uswag sa pinakamaayo kung gitanom tali sa ika-40 ug ika-50 nga paralelo sa latitud, ug ang Italya adunay pribilehiyado nga posisyon niini.<ref>{{cite web|url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/|title=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico?|website=xtraWine Blog|date=2018-12-05|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang klima naimpluwensiyahan labi na sa [[Dagat Mediteraneo]] ug sa mga kadena sa bukid: sa Amihanang Italya, ang [[Mga Alpes]] nagpanalipod sa tanawin gikan sa bugnaw nga hangin, samtang ang [[Apennines|Appenines]] nagpahigawas sa Botas gikan sa amihanan-kasadpan hangtod sa habagatan-sidlakan, nagmugna og makisusog nga meteorolohikal nga utlanan tali sa Tyrrhenian ug Adriatic nga bahin.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga lugar nga init kaayo sa Habagatan naghatag og mga ubas nga taas ang sulod nga asukar ug ubos ang asididad, nga angay usab alang sa produksyon sa mga fortified wine; ang mga mas bugnaw nga lugar sa Amihanan naghatag og mga ubas nga adunay ubos nga asukar ug mas taas nga asididad, nagmugna og mga bino nga dili kaayo alkohol apan adunay maayong kalidad; ang mga lugar nga adunay intermediate nga klima naila sa produksyon sa mga bino nga pula ug puti nga adunay bug-os nga lawas.<ref>{{cite web|url=https://www.tannina.it/ecosistema-vitivinicolo-la-vigna/|title=Ecosistema vitivinicolo, la vigna|website=Tannina|date=2026-01-19|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Yuta== Ang yuta sa Italya gikinaiya sa daghang kalainlaing heolohiya, uban ang presensya sa limestone, bolkanong [[tufo]], ug [[clay|argila]] nga adunay gagmayng bato, nga nagpaini niini nga nagkalainlain ug produktibo para sa nagkalainlaing lugar sa ubasan.<ref>{{cite web|url=https://www.casadelvino.ch/it/mondo-enologico/paese/italia|title=Le regioni vinicole in Italia|website=Casa del Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga ubasan sa Italya nag-uban labi na sa bungtod ug bukid: ang 60% sa viticultura naugmad sa mga bungtod, ang 32% sa patag nga yuta, ug ang 8% lamang sa mga bukid.<ref>{{cite web|url=https://blog.xtrawine.com/cosa-si-intende-con-ambiente-pedoclimatico/|title=Cosa si intende con ambiente pedoclimatico?|website=xtraWine Blog|date=2018-12-05|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://invinovegan.com/blogs/invinovegan/vino-vegan-e-condizioni-pedoclimatiche|title=Vino e Condizioni Pedoclimatiche: L'Armonia tra Natura e Viticoltura|website=InVinoVegan|date=2024-08-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang pagpauswag sa kahimsog sa yuta ug sa kalihokan sa gamot adunay hinungdanong kahimoan sa mga kabtangan sa ubas: ang hustong pagpili ug pagdumala sa mga pamaagi sa kultibasyon base sa mga pedoklimatik nga kinaiya sa mga lugar sa ubasan gikonsiderar nga sukaranan alang sa katapusang kalidad sa produkto.<ref>{{cite web|url=https://creafuturo.crea.gov.it/3856/|title=Prendersi cura del suolo in viticoltura|website=CREA Futuro|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Barayti== Ang Italya mao ang nasod nga adunay labing daghang lumad nga barayti sa ubas sa tibuok kalibutan. Ang mga barayti sa ubas alang sa bino nga naka-rehistro sa Nasudnong Rehistro sa mga Barayti sa Ubas hapit na 600, ug ang 75% sa luna sa ubasan gipuno sa kapin sa 80 nagkalainlaing barayti, mga numero nga nagpamatuod nga ang Italya mao ang nanguna sa tibuok kalibutan sa biodibersidad sa ubasan.<ref>{{cite web|url=https://www.altroconsumo.it/alimentazione/vino/speciali/vitigni-italiani|title=Guida ai vitigni più diffusi e coltivati in Italia|website=Altroconsumo|date=2025-09-04|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga opisyal nga giila nga lumad nga barayti moabot sa kapin sa 350.<ref>{{cite web|url=https://drinkaly.com/blogs/vini-vitigni-e-enocultura/italia-il-paradiso-del-vino-campione-mondiale-di-vitigni-autoctoni|title=Italia, il Paradiso del Vino: Campione Mondiale di Vitigni Autoctoni|website=Drinkaly|date=2024-05-22|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Nag-una nga mga Barayti sa Itom nga Ubas=== * [[Sangiovese]]: ang labing kaylap nga barayti sa Italya, nagtabon sa hapit 11% sa nasudnong luna sa ubasan. Gitanom labi na sa Toscana, kini ang sukaranan sa mga bino sama sa [[Chianti]], ang [[Brunello di Montalcino]], ang [[Morellino di Scansano]], ug ang [[Vino Nobile di Montepulciano]].<ref>{{cite web|url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani|title=I principali vitigni autoctoni italiani|website=Deliziosooo|date=2023-09-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Nebbiolo]]: usa ka ulahi nga pagkahinog nga barayti, simbolo sa Piemonte ug pipila ka lugar sa Lombardia. Nagmugna og dugay na dugayan nga mga bino sama sa [[Barolo DOCG|Barolo]] ug [[Barbaresco DOCG|Barbaresco]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Barbera]]: kaylap labi na sa Piemonte ug Lombardia, nagmugna og mga bino nga adunay buhi ug taas nga asididad.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Montepulciano (ubas)|Montepulciano]]: sentral sa Abruzzo ug sa daghang bahin sa Sentral-Habagatan nga Italya, naghatag og mga bino nga dato sa kolor ug prutas, nga adunay katunhayan nga mga tannin.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Aglianico]]: barayti sa Habagatan nga Italya, kaylap sa Campania ug Basilicata, diin nagmugna kini sa bantog nga [[Aglianico del Vulture]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Primitivo]]: tipikal sa Puglia, labi na sa lugar sa Manduria, nagmugna og mga bino nga adunay intense ruby ​​color nga nagduol sa garnet.<ref>{{cite web|url=https://www.deliziosooo.it/bere/i-principali-vitigni-autoctoni-italiani|title=I principali vitigni autoctoni italiani|website=Deliziosooo|date=2023-09-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Nero d'Avola]]: pula nga ubas sa [[Sisilia]], sukaranan sa pipila sa pinaka-giila nga mga bino sa isla sa internasyonal nga lebel.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Sagrantino]]: gigikanan sa Montefalco sa Umbria, usa ka itom nga ubas nga barayti nga adunay talagsaong potensyal sa tannin.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Corvina Veronese|Corvina]]: nag-una nga barayti sa Veneto, nag-una nga karakter sa mga bino sama sa [[Valpolicella]] ug [[Amarone della Valpolicella|Amarone]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Lagrein]]: tipikal sa Alto Adige, nagmugna og mga pulang bino nga adunay maayong istruktura ug intense nga kolor.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Dolcetto]]: gitanom labi na sa Piemonte, naghatag og humok ug andam na nga mga bino alang sa pag-inom.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Nag-una nga mga Barayti sa Puting Ubas=== * [[Glera]]: sukaranan sa bantog nga [[Prosecco]] DOC ug sa [[Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG]], usa sa labing naila nga sparkling wine sa tibuok kalibutan.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Garganega]]: nag-una nga puting ubas sa Veneto, sukaranan sa [[Soave DOC|Soave]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Verdicchio]]: tipikal sa Marche, naghatag og mga puting bino nga adunay maayong istruktura ug pagka-asin.<ref>{{cite web|url=https://blog.vinbacco.com/vitigni-italiani-guida-completa-con-elenco-caratteristiche-e-regioni/|title=Vitigni italiani: autoctoni, profili aromatici e regioni|website=Vinbacco|date=2026-02-19|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Vermentino]]: gitanom sa Liguria, Sardinia, ug Toscana, nagmugna og presko ug arom nga mga puting bino.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Fiano]]: karaan nga barayti sa Campania, sukaranan sa [[Fiano di Avellino DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Greco (ubas)|Greco]]: gikan usab sa Campania, nagmugna sa [[Greco di Tufo DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Moscato bianco]]: kaylap sa Piemonte, sukaranan sa [[Asti DOCG|Asti Spumante]] ug sa [[Moscato d'Asti DOCG]].<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Falanghina]]: puting ubas gikan sa Campania, nagmugna og fragrant nga mga bino nga adunay maayong asididad.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Ribolla Gialla]]: tipikal sa Friuli-Venezia Giulia, naila sa mga buhi ug arom nga mga puti.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Albana]]: barayti gikan sa Emilia-Romagna, ang unang puting ubas sa Italya nga nakakuha sa DOCG.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Lambrusco]]: barayti gikan sa Emilia sa nagkalainlaing porma (di Sorbara, Grasparossa, Salamino), nagmugna og mga sparkling nga pula ug pula-pula nga mga bino nga kaylap kaayo.<ref>{{cite web|url=https://www.fisar-livorno.it/i-vitigni-autoctoni-italiani-tesori-da-scoprire/|title=I Vitigni Autoctoni Italiani: Tesori da Scoprire|website=FISAR Livorno|date=2024-09-26|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Produksyon== ===Bino=== Ang Italya mao ang nanguna nga prodyuser sa bino sa kalibutan niadtong 2024: uban ang produksyon nga hapit na 44 milyong ektolitro (43,959,424.91 hl sumala sa pinal nga datos sa Agea) ug ang luna sa ubasan nga 728,000 ektarya, kini ang bugtong nasod sa mga mayor nga ubasan sa kalibutan nga nagpakita og makisusog nga pagtaas, sa kasukwahi sa pagkunhod nga nagparakot sa ubang nag-una nga mga nasod sa produksyon.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> Sumala sa datos sa ISTAT niadtong 2024, ang produksyon nakaabot sa 48 milyong ektolitro, usa ka 13% nga pagtaas kaysa sa miaging tuig, susama sa dekanal nga aberids nga 48.7 milyong ektolitro.<ref>{{cite web|url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html|title=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT|website=I Numeri del Vino|date=2025-04-13|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga bino sa DOC mikuha og 8% sa pagtaas sa 21.9 milyong ektolitro, samtang ang mga bino sa IGT mikuha og 21% nga pagtaas sa 13.8 milyong ektolitro.<ref>{{cite web|url=https://www.inumeridelvino.it/2025/04/produzione-di-vino-italia-2024-dati-istat.html|title=Produzione di vino Italia 2024 – dati ISTAT|website=I Numeri del Vino|date=2025-04-13|access-date=2026-05-17}}</ref> Sa rehiyonal nga lebel, ang tulo ka rehiyon nga adunay labing dako nga produksyon sa ubasan mao ang Veneto (11.6 milyong hl), Puglia (7.6 milyong hl), ug Emilia-Romagna (7.1 milyong hl). Alang sa mga bino nga DOP, ang nag-una sa produksyon mao ang Veneto (8.7 milyong hl), gisundan sa Piemonte (2.3 milyon) ug Toscana (1.8 milyon).<ref>{{cite web|url=https://askanews.it/2025/07/01/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Askanews|date=2025-07-01|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Mga Denominasyon=== Ang sistema sa mga denominasyon sa kagikan nagkonstitusyon sa usa sa mga sukaranan nga elemento sa viticultura sa Italya. Ang klasipikasyon sa mga bino sa Italya mahimong representahan isip usa ka «piramide» diin sa sukaranan naa ang mga bino nga walay denominasyon sa kagikan, nga ubos sa mas diyutayng mga pagdili, samtang sa taas naa ang mga bino sa DOCG, nga napailalom sa labing hait nga mga kontrol.<ref>{{cite web|url=https://www.vinicartasegna.it/classificazione-dei-vini-doc-e-docg/|title=Classificazione dei vini in Italia: DOC - DOCG - IGT|website=Vini Cartasegna|date=2023-03-20|access-date=2026-05-17}}</ref> Niadtong 2024 ang Italya adunay 528 nga DOP ug IGP nga mga pagdawat, ang kinatas-an nga numero sa Europa.<ref>{{cite web|url=https://www.qualivita.it/news/agea-nel-2024-produzione-vino-italia-a-439-mln-di-ettolitri/|title=Agea: nel 2024 produzione vino in Italia a 43,9 mln di ettolitri|website=Qualivita|date=2025-07-02|access-date=2026-05-17}}</ref> Sumala sa Coldiretti, sa 70% sa mga kaso ang mga bote sa bino nga giprodusir sa Italya nagdala og mga label nga DOCG, DOC, ug IGT.<ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang mga giila nga kategorya mao ang mosunod: * [[Table wine|Vino da tavola]] (table wine): sa sukaranan sa piramide, walay espesipikong geographic o varietal nga reperensya. Ang label mahimong adunay kolor lamang ug, opsyonal, ang vintage.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Indicazione Geografica Tipica]] (IGT) (Typical Geographical Indication): mga bino nga giprodusir sa lapad nga geographic nga mga lugar, nga adunay dili kaayo hait nga mga kinahanglanon kaysa mga denominasyon sa kagikan. Sukad sa 2010, ang klasipikasyon sa IGT giapil sa Komunidad nga kategorya sa IGP (Protected Geographical Indication). Ang mga bino sa IGT mahimong magtudlo sa label, gawas sa kolor, sa barayti o mga barayti sa ubas ug ang vintage.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata]] (DOC) (Controlled Designation of Origin): mga bino nga giprodusir sa usa ka limitado nga territorial area, nga adunay maayo nga gihulagway nga kemikal ug organoleptiko nga kinaiya, nga gitakda sa mga production specification. Kini naghulagway sa mga tipo sa bino nga gitugotan, ang mga kantidad sa ubas matag ektarya, ang mga gitugotan nga barayti, ang conversion yield, ang minimum nga grado sa alkohol, ug ang posible nga mga pamaagi sa pag-aging. Adunay karon 331 ka DOC denominasyon sa Italya.<ref>{{cite web|url=https://www.federdoc.com/la-piramide-dei-vini-italiani/|title=La piramide dei vini italiani|website=Federdoc|date=2025-09-11|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> * [[Denominazione di Origine Controllata e Garantita]] (DOCG) (Controlled and Guaranteed Designation of Origin): ang pinakataas nga antas sa kalidad sa sistema sa Italya. Ang mga bino sa DOCG kinahanglan nga giila isip DOC sulod sa labing menos lima ka tuig sa wala pa maabut niining kategorya. Ang mga bino sa DOCG sa Italya karon nagbaligya 79 (gi-update niadtong 2026). Ang Piemonte, Veneto, ug Toscana, sa ilang kaugalingon, nagkonsentrar og kapin sa 56% sa nasudnong mga DOCG; ang Piemonte ug Veneto lamang adunay 31 ka DOCG nga denominasyon, hapit katunga sa nasudnong total.<ref>{{cite web|url=https://webfoodculture.com/vini-docg-elenco-aggiornato/|title=Vini DOCG Italiani: Elenco Completo e Aggiornato 2026|website=Web Food Culture|date=2026-03-08|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.key4biz.it/vini-pregiati-il-70-della-produzione-e-igt-doc-e-docg/475211/|title=Vini pregiati: il 70% della produzione è IGT, DOC e DOCG|website=Key4biz|date=2024-01-16|access-date=2026-05-17}}</ref> ===Mga Regulasyon=== Ang balangkas sa regulasyon sa Italya sa viticultura gitukod sa tibuok ika-20 nga siglo sa mga magkakasunod nga layer, nga nagtipon sa panahon sa mga direktibo sa Komunidad sa Europa. Usa ka unang punto sa reperensya mao ang Royal Decree Law No. 497 sa Marso 7, 1924, mahitungod sa pagpugong sa panlimbong sa paghimo ug pagpamaligya sa mga bino, nga nag-una nga nagtumong sa pagpanalipod sa pagkaawtentiko sa produkto ug sa pagbatok sa mga adulterasyon.<ref>{{cite web|url=https://www.quattrocalici.it/conoscere-il-vino/legislazione-e-norme/|title=Le leggi e le norme sul vino|website=Quattrocalici|date=2026-02-11|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang tinuod nga mahinungdanong pagbag-o sa regulasyon mao ang D.P.R. No. 930 niadtong Hulyo 12, 1963, nga opisyal nga nagpaila sa sistema sa DOC ug nagbutang sa pundasyon sa legal nga kahusay sa viticultura sector: ang «tradisyon» isip tinubdan sa dili nasulat nga balaod (mga pamaagi sa produksyon ug paggamit sa ngalan), ang «teritoryo» nga gihubad sa halapad nga diwa (mga environmental factor nga may kalabutan sa yuta, klima, ug mga barayti sa ubas), ug ang «kalidad» isip usa ka partikular nga kinaiya.<ref>{{cite web|url=https://www.hellotaste.it/vino/vino-in-italia/la-normativa-sul-vino|title=La normativa sul vino|website=Hello Taste|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/|title=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia)|website=WineSommelier|date=2020-02-16|access-date=2026-05-17}}</ref> Ang nilalaman sa DPR 930 gi-update niadtong 1992 sa Balaod No. 164, nga nagsunod sa mga direktibo sa Komunidad ug nagpaila sa kategorya sa mga bino sa IGT (Indicazione Geografica Tipica) sa unang higayon.<ref>{{cite web|url=https://www.entevinibresciani.it/la-normativa-vitivinicola-italiana-storia/|title=Normativa Vitivinicola Italiana - Storia|website=Ente Vini Bresciani|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php|title=Legislazione del vino|website=Dalla Vite al Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> Niadtong 2008, ang European Community nag-reporma sa tibuok sektor uban ang EC Regulation No. 479/2008, nga nagpasimple sa «piramide sa bino» pinaagi sa pagpaila sa mga kategorya sa DOP (Protected Designation of Origin) ug IGP (Protected Geographical Indication). Sa Italya, kini nga reporma gidawat sa Decreto Legislativo No. 61 sa Abril 8, 2010, nga nagtipon sa tradisyonal nga Italyanong DOCG ug DOC nga denominasyon sa Komunidad nga kategorya sa DOP ug ang IGT sa IGP, samtang nagpadayon gihapon sa paggamit sa tradisyonal nga Italyanong mga sigla.<ref>{{cite web|url=https://winesommelier.it/differenza-doc-docg-igt-dop-con-un-po-di-storia/|title=Differenza DOC, DOCG, IGT, DOP (con un po' di storia)|website=WineSommelier|date=2020-02-16|access-date=2026-05-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spazioprever.it/salabar/vino/legisla.php|title=Legislazione del vino|website=Dalla Vite al Vino|access-date=2026-05-17}}</ref> ==Mga Footnote== <references /> [[Kategoriya:Viticultura sa nasud]] [[Kategoriya:Viticulture sa Italya]] pi1i0zillk432jhqmnmspwmp5trcgrm 0 11354465 37021947 37021794 2026-05-29T22:41:42Z Youravreageavaitor 141554 37021947 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ !Unternehmen !Medien !Anmerkungen !Lebensdauer |- |Aerolus Air | |2012-2013 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/aeolus-air/</ref> |- |[[Afrinat International Airlines]] | |2002-2003 | |- |[[Air Charter Africa]] | |2007-2009 | |- |[[Air Dabia]] |[[Payl:Air Dabia Boeing 747-100 Lengkeek.jpg|thumb|152x152px]] |1996-1998 | |- |[[Air Gambia]] |[[Payl:Boeing 707-323B, Air Gambia JP39170.jpg|thumb|146x146px]] |1990-1994 | |- | rowspan="2" |[[Air Teranga]] | |1993-1994 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/air-teranga-i/</ref> |- | |2009-2009 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/air-teranga-ii/</ref> |- | African Alliance Airlines | |2009-2009 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/african-alliance-airlines/</ref> |- |[[Continental Wings]] | |2002-2002 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/continental-wings/</ref> |- |[[Euro Atlantic Air]] | |1993-1993 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/euro-atlantic-air/</ref> |- |[[Fly Mid Africa]] | |2017-2020 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/fly-mid-africa/</ref> |- |[[Gamair]] |[[Payl:N910R - Douglas DC-8-55 - Gamair with G-BOKB - Piper PA-28-161 Warrior II Manston 280488 (51891467346).jpg|thumb|178x178px]] |1987-1987 | |- |[[Gambcrest Enterprises]] | |1990-1992 |<ref>https://aviation-safety.net/wikibase/325596</ref> |- |[[Gambia Airways]] |[[Payl:NAMC YS-11, Gambia Airways AN0435480.jpg|thumb|184x184px]] |1964-1996 | |- |[[Gambia Air Shuttle]] |[[Payl:1958 Vickers V813 Viscount G-AZNA, Zomergem 131015 front (22121046136).jpg|thumb|188x188px]] |1987-1990 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/gambia-air-shuttle/</ref> |- |[[Gambia Bird Airlines]] |[[Payl:Gambia Bird A319 (8972076126).jpg|thumb|196x196px]] |2012-2014 | |- |[[Gambia International Airlines]] |[[Payl:Boeing 737-86N, Futura International Airways (Gambia International Airlines) AN0445468.jpg|thumb]] |1996-2007 | |- |[[Gambia New Millenium Air]] |[[Payl:Ilyushin Il-62M, Gambia - Government AN2283292.jpg|thumb|195x195px]] |1990s-2000s | |- |Gambian Airlines | |1996-1996 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/gambian-airlines/</ref> |- |[[Ibis Air]] | |2002-2002 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/ibis-air-2/</ref> |- |[[Intercontinental Airways]] | |2008-2009 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/intercontinental-airways/</ref> |- |Jupiter Airlines | |1996-2000s |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/jupiter-airlines/</ref> |- |[[Lennox Airlines Gambia]] | |1991-1992 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/lennox-airlines/</ref> |- |[[Mahfooz Aviation]] |[[Payl:Boeing 727-228 AN0707781.jpg|thumb|192x192px]] |1992-2018? | |- |[[Magic Air]] |[[Payl:Airbus A330-321, Onur Air JP6924548.jpg|thumb|209x209px]] |2020s-2020s |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/magic-air-2/</ref> |- |[[Mid Africa Aviation]] | |2011-? | |- |[[RedAir]] | |2002-2002 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/redair/</ref> |- |[[Rudad International Aviation Services]] | |2007-2009 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/rudad-international-aviation-services/</ref> |- |[[Slok Air International]] |[[Payl:Slok Air 0004.jpg|thumb|191x191px]] |1996-2007 | |- |[[Su Airlines]] | |2021-2021 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/su-airlines/</ref> |- | [[VIP Royal Air]] | |1990s-2000 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/vip-royal-air/</ref> |- |[[West African Link]] | |2004-2007 | |- |[[World Airline Gambia]] | | |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/world-airline-gambia/</ref> |- |[[World Air Leasing]] | |2004-2006 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/world-air-leasing/</ref> |} == Mga tinubdan == dfd8h1miqg3ny13hjssv1yodpha8vy4 0 11354478 37021949 37021842 2026-05-30T00:43:45Z Derk29 80674 37021949 wikitext text/x-wiki [[Payl:Kaogma Festival 2026.jpg|thumb|Pista sa Kaogma tuig 2026]] Ang '''Kaogma Festival''' nagtimaan sa adlaw sa pagkatukod (Mayo 27, 1569) sa [[Camarines Sur]] sa [[Pilipinas]] . Nakaplagan sa mga tigdukiduki nga ang petsa sa pagkatawo sa probinsya mao ang Mayo 27, 1589. Naggikan kini sa Naga City, ug sulod sa pipila ka tuig. Ang Pista sa Kaogma usa ka semana nga pasundayag sa mga mabulukon nga kalihokan. Ang titulo sa ''Pista sa'' ''Kaogma'' giusab ngadto sa "Kaogma Mardi Gras: the World's Hottest Festival". ''Ang Kaogma'' gihubad ngadto sa "usa ka maayong panahon" sa lokal nga diyalekto .<ref>https://web.archive.org/web/20070624200403/http://eyp.ph/complete.jsp?page=660&content=2002%2F0506_summerfest.html&rel=buyer_rel.html#5</ref> Ang pista unang gisaulog niadtong Mayo 15, 1989. Apan kaniadto, usa lang kini ka adlaw nga selebrasyon. Ang selebrasyon niini niadtong Mayo 2005 nagpakita sa nagkalain-laing mga kalihokan sama sa "Hot Banda Jam", "Hot Buys", ''Buruntolan'', "Hot Kids Starquest", ang "Hot New Singing Star Search", "Miss Camarines Sur 2005", "Camarines Sur bids for Guinness World Record", "Silliest Plaza Contest", usa ka misa sa pagpasalamat, "Hot Grand Parade", ug usa ka "Hot Party". Mao kadto ang unang higayon nga ang tanang pangunang kalihokan sa Pista sa Kaogma gipahigayon sulod sa Kapitolyo ng Probinsya sa Complex sa Cadlan, [[Pili|Pili, Camarines Sur]] . Ang pista adunay daghang mga kalihokan sa kultura sama sa mga eksibisyon, mga kalihokan sa paugnat sa kusog, mga pasundayag sa katahum, kompetisyon sa pag-awit, prosesyonal nga grandeng parada ug mga kompetisyon sa sayaw sa kadalanan. Kini nga serye sa mga kalihokan gihimo aron makamugna og usa ka maayo kaayong oportunidad ug plataporma alang sa talento, kahanas, ug pagkamamugnaon sa Camsur. Sukad sa 2017, ang libre nga pista gisaulog na sulod sa napulo (10) ka adlaw matag katapusang semana sa Mayo, nga gipahigayon sa Pili [[Freedom Sports Complex]], nga adunay mga live band, mga konsiyerto sa mga pangunahing artista, ug mga carnival rides. == Mga Reperensya == <references /> == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.camarines.com.ph / Opisyal nga Website sa Camarines Sur] {{stub}} 6w33jzhoilrxngbvreo86uftd7xr8x8 0 11354487 37021919 2026-05-29T15:41:38Z ~2026-32007-37 143930 Created page with "{{Paghimo}} Ang '''pagtanom ug ubas sa Lombardia''' (Italyano: ''viticoltura in Lombardia'') mao ang tibuok kalidad sa mga kalihokan sa pagtubo sa ubas ug paghimo ug bino sa rehiyon sa [[Lombardia]], amihanan sa [[Italya]]. Ang teritoryo sa Lombardia, nga nagkaylap gikan sa Alpes hangtod sa kapatagan sa Po ug sa mga bungtod sa Apennine, adunay nagkalain-laing kondisyon sa yuta ug klima nga nagbuhat og daghang produktibong lugar.<ref name="BuonaLomb">{{cite web |url=http..." 37021919 wikitext text/x-wiki {{Paghimo}} Ang '''pagtanom ug ubas sa Lombardia''' (Italyano: ''viticoltura in Lombardia'') mao ang tibuok kalidad sa mga kalihokan sa pagtubo sa ubas ug paghimo ug bino sa rehiyon sa [[Lombardia]], amihanan sa [[Italya]]. Ang teritoryo sa Lombardia, nga nagkaylap gikan sa Alpes hangtod sa kapatagan sa Po ug sa mga bungtod sa Apennine, adunay nagkalain-laing kondisyon sa yuta ug klima nga nagbuhat og daghang produktibong lugar.<ref name="BuonaLomb">{{cite web |url=https://www.buonalombardia.regione.lombardia.it/wps/portal/site/buonalombardia/DettaglioRedazionale/vini-in-lombardia |title=Vini di Lombardia |publisher=Regione Lombardia |website=BuonaLombardia |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang rehiyon adunay 5 [[Denominazione di origine controllata e garantita|DOCG]], 22 [[Denominazione di origine controllata|DOC]], ug 15 [[Indicazione geografica tipica|IGT]].<ref name="Disciplinare">{{cite web |url=https://www.disciplinare.it/vini-lombardia.html |title=Tutte le DOP, IGP della Regione Lombardia |website=Disciplinare.it |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> == Kasaysayan == Ang labing daan nga mga timaan sa pagtubo sa ubas sa teritoryo sa Lombardia gikan sa panahon sa Neolitiko: nakit-an ang mga binhi sa ubas sa mga arkeolohikong kabungbonan sa mga lugar sa palaypayan sa alpino duol sa [[Lawa ng Garda|Lawa nga Garda]] ug sa mantovana nga lugar.<ref name="WikiItVitLomb">{{cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Viticoltura_in_Lombardia |title=Viticoltura in Lombardia |website=Wikipedia (it) |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang ika-7 nga siglo BCE nahibiling panahon sa unang mga sudlanan sa bino sa lugar sa Varese, sa baybayon sa [[Lawa ng Maggiore|Lawa nga Maggiore]].<ref name="WikiItVitLomb" /> Ang unang dokumentadong makasaysayanong impormasyon bahin sa paghimo ug bino nagagikan sa mga pinagkukunan sa Romano. Sa ika-1 nga siglo BCE, gipakita ni [[Virgilio]] sa iyang ''[[Bukolika|Bucolics]]'' ang pagtubo sa ''vitis labrusca''; gihulagway ni [[Estrabon]] ang mga bino sa [[Oltrepò Pavese]] ug ang gitawag og «mga bino nga Retic» sa lawa sa Como; gipamatuod ni [[Plinio ang Tigulang]] ang pagtubo sa ubas sa mga bungtod sa Bergamo gikan sa ika-1 nga siglo CE.<ref name="WikiItVitLomb" /> Sa ika-3 nga siglo, ang pagpili sa Milano ingon nga kabisera sa [[Romano nga Imperyo]] nagtukmod sa pagpalapad sa mga ubasan sa lugar sa Milan.<ref name="WikiItVitLomb" /> Ang unang dokumentaryong pakisayod bahin sa paghimo ug bino sa [[Valtellina]] naggikan sa ika-9 nga siglo, may kalabutan sa lugar sa Morbegno.<ref name="WikiItVitLomb" /> Sa ika-10 ug ika-11 nga siglo, ang mga monghe nga Benediktino ug ang ''magistri comacini'' nag-organisar ug nagpadayon sa pagtubo sa ubas sa lugar.<ref name="PlozzaValt">{{cite web |url=https://valtellinamobile.it/le-origini-della-viticoltura-in-valtellina/ |title=Le origini della viticoltura in Valtellina |website=Valtellinamobile.it |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Adunay dokumentasyon nga ang Monasteryo sa Sant'Ambrogio sa Milano naghupot og mga ubasan sa walog bisan pa sa wala pa ang tuig 1000.<ref name="PlozzaValt" /> Tali sa 1550 ug 1797, sa panahon sa pagdumala sa [[Gri nga Liga]] (unya [[Kanton ng Graubünden|Kanton sa Grisons]]), ang viticultura sa Valtellina nakadawat og desisibong kusog pinaagi sa pag-eksport ngadto sa mga korte sa Sentral ug Amihanan nga Europa.<ref name="PlozzaValt" /><ref name="WikiValtSup">{{cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Valtellina_superiore |title=Valtellina Superiore |website=Wikipedia (it) |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa [[Franciacorta]], ang viticultura gidokumentaryo sukad sa ika-13 nga siglo, sa dihang ang lugar gitawag og ''corte franca'' tungod sa kagawasan gikan sa mga buwis.<ref name="Quattrocalici">{{cite web |url=https://www.quattrocalici.it/regione/lombardia/ |title=Il Vino in Lombardia |website=Quattrocalici |date=2021-05-07 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa tunga-tunga sa ika-19 nga siglo, ang daghang mga sakit sa ubas — lakip ang [[Oidium|oidyo]], ang [[Peronospora|peronospera]], ug ang [[Phylloxera|phylloxera]] — nakapakunhod pag-ayo sa produksyon sa rehiyon. Ang mga magamit nga datos nagpakita nga ang giprodusir nga hektolitro sa Lombardia nahulog gikan sa 1,520,000 niadtong 1838 ngadto sa 550,000 niadtong 1852.<ref name="WikiAltoMil">{{cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Storia_della_viticoltura_nell%27Alto_Milanese |title=Storia della viticoltura nell'Alto Milanese |website=Wikipedia (it) |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang pagbangon nahitabo sa hinay-hinay pinaagi sa paggamit sa Amerikanong mga rootstock ug sa pagpabuti sa agronomikal ug enolojikal nga mga teknik.<ref name="Quattrocalici" /> == Mga lugar sa viticultura == Ang rehiyon sa Lombardia, nga adunay wanang nga mga 24,000 km², nagpakita og dakong pagkalain-lain sa teritoryo: mga 50% patag, 40% kabungtoran, ug labing menos sa 10% mabungtod; kini nga katapusang mga zona mao ang labing angay para sa kalidad nga viticultura.<ref name="Quattrocalici" /> === Valtellina === Ang [[Valtellina]] nahimutang sa [[Lalawigan ng Sondrio|Probinsya sa Sondrio]], sa labing amihanang bahin sa rehiyon. Ang mga ubasan nagkaylap sa mga 40 kilometro sa mga banghig sa tuo nga bahin sa suba sa [[Adda]], kasagarang sa mga terasa nga gisuportahan sa mga pader nga bato, usahay hangtod sa 800–1,000 metro ang gitas-on.<ref name="ImpetoDivino">{{cite web |url=https://www.impetodivino.it/vini/regioni/lombardia |title=Lombardia – La storia e le origini del Vino |website=ImpetoDiVino |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang mga kondisyon sa orograpo nagbuhat niini nga lugar nga representatibo sa gitawag og «heroic viticulture» tungod sa kalisod sa mga trabahong kamot sa hilit na daplin.<ref name="ImpetoDivino" /> === Franciacorta === Ang [[Franciacorta]] nahimutang sa [[Lalawigan ng Brescia|Probinsya sa Brescia]], sa mabungtod nga lugar sa habagatan sa [[Iseo (lawa)|Lawa nga Iseo]]. Gilangkob niini ang teritoryo sa 19 ka munisipyo ug naglibot sa mga 3,000 hectare nga ubasan.<ref name="Quattrocalici" /> Kini ang nag-unang lugar sa paghimo sa espumante pinaagi sa [[klasikong pamaagi]] sa Italya. === Oltrepò Pavese === Ang [[Oltrepò Pavese]] nagsaklaw sa mabungtod nga bahin sa [[Lalawigan ng Pavia|Probinsya sa Pavia]], sa habagatan sa suba sa [[Po]]. Kini ang labing produktibong lugar sa Lombardia ug nagpadayon ang mga kasaysayanon ug varietal nga koneksyon sa viticultura sa Piamonte sa Monferrato.<ref name="Drinkabile">{{cite web |url=https://drinkabile.cdaweb.it/vini-lombardi-zone-produzione-doc-docg/ |title=Vini lombardi: zone di produzione, Doc e Docg |website=Drinkabile |date=2020-02-05 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> === Ubang mga lugar === Lakip sa ubang mga lugar sa paghimo sa bino sa rehiyon: ang [[Valcalepio]] (Probinsya sa Bergamo), kansang tradisyon sa viticultura nagsugod sa panahon sa Romano;<ref name="Quattrocalici" /> ang munisipyo sa [[Scanzorosciate]], diin gihimo ang [[Moscato di Scanzo]] DOCG; ang lugar sa [[Lawa ng Garda]] ug ang Colli Mantovani; ang San Colombano al Lambro, tali sa mga probinsya sa Pavia ug Milan; ug daghang mga denominasyon sa Ubos nga Brescia ([[Botticino]], [[Cellatica]], [[Capriano del Colle]]).<ref name="Disciplinare" /> == Klima == Ang mga kondisyon sa klima lainlain depende sa lugar. Sa Valtellina, ang mga kadena sa Alpes nagsilbing panalipod batok sa amihanan nga mga hangin nga bugnaw; ang mga bakilid sa tuo nga bahin sa Adda nakadawat og dako nga kahayag sa adlaw.<ref name="Assovini">{{cite web |url=https://www.assovini.it/italia/lombardia/item/86-i-vini-della-regione-lombardia |title=I Vini della Regione Lombardia |website=Assovini.it |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa Franciacorta, ang mga hangin gikan sa Lawa nga Iseo nagpugong sa paglambo sa mga uhong ug ang mga pagbag-o sa temperatura sa tibuok adlaw nagpalambo sa paghinog sa mga aromatikong baryedad.<ref name="ImpetoDivino" /> Sa Oltrepò Pavese, ang eksposisyon sa habagatan sa mga bungtod ug ang mga pag-usab sa temperatura tali sa adlaw ug gabii nagmugna og paborableng mga kondisyon, ilabi na alang sa produksyon sa mga ubas alang sa espumante.<ref name="Assovini" /> == Yuta == Ang mga tipo sa yuta nagkalainlain sa matag lugar. Sa Valtellina, nag-uswag ang mga balas nga yuta nga gikan sa pagka-desintegrasyon sa granit nga bato, nga adunay gamayng pagtipig sa tubig.<ref name="ImpetoDivino" /> Sa Franciacorta, ang mga yuta may gigikanan sa morena, adunay sagol sa arsilya, limo, balas, ug kuto nga naghatag og maayong drainage.<ref name="ImpetoDivino" /> Sa Oltrepò Pavese, ang mga yuta panagsa ug balas nga adunay mga layer sa apog ug balas.<ref name="Assovini" /> == Mga Baryedad == === Pula/Itom nga mga Baryedad === * [[Nebbiolo]] (gitawag og ''Chiavennasca'' sa Valtellina)<ref name="Quattrocalici" /> * [[Barbera]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Croatina]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Bonarda]]<ref name="Quattrocalici" /> * Uva Rara<ref name="Quattrocalici" /> * [[Pinot noir|Pinot Nero]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Groppello]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Marzemino]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Sangiovese]]<ref name="Quattrocalici" /> * Pignola Valtellinese<ref name="ViviIlVino">{{cite web |url=https://www.viviilvino.it/guida-ai-vini-della-lombardia/ |title=Vini della Lombardia: guida completa |website=ViviIlVino.it |date=2024-02-29 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> * Rossola<ref name="ViviIlVino" /> * Brugnola<ref name="ViviIlVino" /> * Moscato di Scanzo<ref name="Quattrocalici" /> === Puti nga mga Baryedad === * [[Chardonnay]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Pinot blanc|Pinot Bianco]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Riesling Italico]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Trebbiano di Lugana]]<ref name="QuattroCaliciDenom">{{cite web |url=https://www.quattrocalici.it/regione/lombardia/denominazioni/ |title=Le Denominazioni di Origine della Lombardia |website=Quattrocalici |date=2023-12-19 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> * [[Pinot gris|Pinot Grigio]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Muscat blanc à petits grains|Moscato]] puti<ref name="Quattrocalici" /> * [[Malvasia]]<ref name="Quattrocalici" /> == Produksyon == === Kinatibuk-ang datos === Ang ubasan nga wanang sa Lombardia mga 21,670 hectare niadtong 2021 pinauyon sa datos sa [[ISTAT]].<ref name="InumeriISTAT">{{cite web |url=http://www.inumeridelvino.it/2022/11/lombardia-produzione-di-vino-e-superfici-vitate-2021-dati-istat.html |title=Lombardia – produzione di vino e superfici vitate 2021 – dati ISTAT |last=Baccaglio |first=Marco |website=I Numeri del Vino |date=2022-11-29 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang kinatibuk-ang produksyon sa bino nianang tuig mga 1.4 milyong hektolitro, nga adunay proporsyon sa DOP nga mga 50.5%.<ref name="InumeriISTAT" /> Ang produksyon nagkonsentrar sa mga probinsya sa Pavia ug Brescia, nga kauban nagrepresentar sa 85% sa kinatibuk-ang rehiyon.<ref name="InumeriISTAT2019">{{cite web |url=http://www.inumeridelvino.it/2020/09/lombardia-produzione-di-vino-e-superfici-vitate-2019-dati-istat.html |title=Lombardia – produzione di vino e superfici vitate 2019 – dati ISTAT |last=Baccaglio |first=Marco |website=I Numeri del Vino |date=2020-09-03 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa dami, ang Lombardia ika-walo sa mga rehiyon sa Italya sa paghimo ug bino.<ref name="Drinkabile" /> Ang proporsyon sa mga DOC ug DOCG nga denominasyon sa kinatibuk-ang produksyon sa rehiyon mga 60%, nga hapit doble sa nasyonal nga abereyds.<ref name="BuonaLomb" /> === Mga Bino ug Denominasyon === ==== DOCG ==== * [[Franciacorta (vino)|Franciacorta]] DOCG – puti o rosado nga espumante pinaagi sa [[klasikong pamaagi]], gikan sa Chardonnay, Pinot Nero ug/o Pinot Bianco, sa Probinsya sa Brescia.<ref name="CaliceDiVino">{{cite web |url=https://calicedivino.com/vini-docg-lombardia/ |title=Vini DOCG Lombardia: i disciplinari della regione Lombardia |website=CaliceDiVino.com |date=2022-11-24 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> * [[Moscato di Scanzo]] DOCG – matam-is nga pula nga bino gikan sa gipuga nga ubas, giprodusir ra sa munisipyo sa [[Scanzorosciate]] (Bergamo).<ref name="Quattrocalici" /> * [[Oltrepò Pavese Metodo Classico]] DOCG – puti o rosado nga espumante base sa Pinot Nero, sa Probinsya sa Pavia.<ref name="Disciplinare" /> * [[Sforzato di Valtellina]] DOCG (o Sfursat di Valtellina) – uga nga pula nga bino gikan sa pinauga ng bahin sa Nebbiolo nga ubas, sa Probinsya sa Sondrio.<ref name="QuattroCaliciDenom" /> * [[Valtellina Superiore]] DOCG – uga nga pula nga bino gikan sa Nebbiolo, kauban ang mga subzona nga Sassella, Grumello, Inferno, Valgella ug Maroggia, sa Probinsya sa Sondrio.<ref name="Quattrocalici" /> ==== DOC (pagpili) ==== * [[Bonarda dell'Oltrepò Pavese]] DOC * [[Botticino (vino)|Botticino]] DOC * [[Curtefranca]] DOC * [[Garda (vino)|Garda]] DOC * [[Lambrusco Mantovano]] DOC * [[Lugana]] DOC * [[Oltrepò Pavese]] DOC * [[Riviera del Garda Classico]] DOC * [[Valcalepio]] DOC * [[Valtellina Rosso]] DOC<ref name="Disciplinare" /> ==== IGT (pagpili) ==== * Alto Mincio IGT * Benaco Bresciano IGT * Bergamasca IGT * Provincia di Pavia IGT * Sebino IGT * Terre Lariane IGT<ref name="Disciplinare" /> === Mga Regulasyon === Sa Italya, ang lehislatibong balangkas alang sa mga denominasyon sa gigikanan sa bino gihubit sa [[Legislative Decree No. 61 of 2010|Decree-Law No. 61 sa 2010]], nga nagtapos sa Regulation (EC) No. 479/2008 bahin sa kinatibuk-ang organisasyon sa merkado sa bino. Ang mga disiplina sa produksyon sa matag denominasyon nagtino sa heograpikong lugar, mga pinarlan nga baryedad sa ubas, labing taas nga kita sa matag hectare, mga teknik sa pagpahinog ug pagpang-edad, ug labing ubos nga organoleptikong mga kinaiya. Ang mga bino sa DOCG kinahanglan magpasa sa analitikal ug organoleptikong eksaminasyon sa wala pa ang komersyalisasyon.<ref name="CaliceDiVino" /> == Mga Pakisayran == {{reflist}} [[Kategoriya:Pagtikad ug ubas sa Italya]] 9wir952liy7n77piz0f4821eiq1qfem 37021920 37021919 2026-05-29T15:41:49Z ~2026-32007-37 143930 37021920 wikitext text/x-wiki Ang '''pagtanom ug ubas sa Lombardia''' (Italyano: ''viticoltura in Lombardia'') mao ang tibuok kalidad sa mga kalihokan sa pagtubo sa ubas ug paghimo ug bino sa rehiyon sa [[Lombardia]], amihanan sa [[Italya]]. Ang teritoryo sa Lombardia, nga nagkaylap gikan sa Alpes hangtod sa kapatagan sa Po ug sa mga bungtod sa Apennine, adunay nagkalain-laing kondisyon sa yuta ug klima nga nagbuhat og daghang produktibong lugar.<ref name="BuonaLomb">{{cite web |url=https://www.buonalombardia.regione.lombardia.it/wps/portal/site/buonalombardia/DettaglioRedazionale/vini-in-lombardia |title=Vini di Lombardia |publisher=Regione Lombardia |website=BuonaLombardia |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang rehiyon adunay 5 [[Denominazione di origine controllata e garantita|DOCG]], 22 [[Denominazione di origine controllata|DOC]], ug 15 [[Indicazione geografica tipica|IGT]].<ref name="Disciplinare">{{cite web |url=https://www.disciplinare.it/vini-lombardia.html |title=Tutte le DOP, IGP della Regione Lombardia |website=Disciplinare.it |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> == Kasaysayan == Ang labing daan nga mga timaan sa pagtubo sa ubas sa teritoryo sa Lombardia gikan sa panahon sa Neolitiko: nakit-an ang mga binhi sa ubas sa mga arkeolohikong kabungbonan sa mga lugar sa palaypayan sa alpino duol sa [[Lawa ng Garda|Lawa nga Garda]] ug sa mantovana nga lugar.<ref name="WikiItVitLomb">{{cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Viticoltura_in_Lombardia |title=Viticoltura in Lombardia |website=Wikipedia (it) |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang ika-7 nga siglo BCE nahibiling panahon sa unang mga sudlanan sa bino sa lugar sa Varese, sa baybayon sa [[Lawa ng Maggiore|Lawa nga Maggiore]].<ref name="WikiItVitLomb" /> Ang unang dokumentadong makasaysayanong impormasyon bahin sa paghimo ug bino nagagikan sa mga pinagkukunan sa Romano. Sa ika-1 nga siglo BCE, gipakita ni [[Virgilio]] sa iyang ''[[Bukolika|Bucolics]]'' ang pagtubo sa ''vitis labrusca''; gihulagway ni [[Estrabon]] ang mga bino sa [[Oltrepò Pavese]] ug ang gitawag og «mga bino nga Retic» sa lawa sa Como; gipamatuod ni [[Plinio ang Tigulang]] ang pagtubo sa ubas sa mga bungtod sa Bergamo gikan sa ika-1 nga siglo CE.<ref name="WikiItVitLomb" /> Sa ika-3 nga siglo, ang pagpili sa Milano ingon nga kabisera sa [[Romano nga Imperyo]] nagtukmod sa pagpalapad sa mga ubasan sa lugar sa Milan.<ref name="WikiItVitLomb" /> Ang unang dokumentaryong pakisayod bahin sa paghimo ug bino sa [[Valtellina]] naggikan sa ika-9 nga siglo, may kalabutan sa lugar sa Morbegno.<ref name="WikiItVitLomb" /> Sa ika-10 ug ika-11 nga siglo, ang mga monghe nga Benediktino ug ang ''magistri comacini'' nag-organisar ug nagpadayon sa pagtubo sa ubas sa lugar.<ref name="PlozzaValt">{{cite web |url=https://valtellinamobile.it/le-origini-della-viticoltura-in-valtellina/ |title=Le origini della viticoltura in Valtellina |website=Valtellinamobile.it |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Adunay dokumentasyon nga ang Monasteryo sa Sant'Ambrogio sa Milano naghupot og mga ubasan sa walog bisan pa sa wala pa ang tuig 1000.<ref name="PlozzaValt" /> Tali sa 1550 ug 1797, sa panahon sa pagdumala sa [[Gri nga Liga]] (unya [[Kanton ng Graubünden|Kanton sa Grisons]]), ang viticultura sa Valtellina nakadawat og desisibong kusog pinaagi sa pag-eksport ngadto sa mga korte sa Sentral ug Amihanan nga Europa.<ref name="PlozzaValt" /><ref name="WikiValtSup">{{cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Valtellina_superiore |title=Valtellina Superiore |website=Wikipedia (it) |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa [[Franciacorta]], ang viticultura gidokumentaryo sukad sa ika-13 nga siglo, sa dihang ang lugar gitawag og ''corte franca'' tungod sa kagawasan gikan sa mga buwis.<ref name="Quattrocalici">{{cite web |url=https://www.quattrocalici.it/regione/lombardia/ |title=Il Vino in Lombardia |website=Quattrocalici |date=2021-05-07 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa tunga-tunga sa ika-19 nga siglo, ang daghang mga sakit sa ubas — lakip ang [[Oidium|oidyo]], ang [[Peronospora|peronospera]], ug ang [[Phylloxera|phylloxera]] — nakapakunhod pag-ayo sa produksyon sa rehiyon. Ang mga magamit nga datos nagpakita nga ang giprodusir nga hektolitro sa Lombardia nahulog gikan sa 1,520,000 niadtong 1838 ngadto sa 550,000 niadtong 1852.<ref name="WikiAltoMil">{{cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Storia_della_viticoltura_nell%27Alto_Milanese |title=Storia della viticoltura nell'Alto Milanese |website=Wikipedia (it) |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang pagbangon nahitabo sa hinay-hinay pinaagi sa paggamit sa Amerikanong mga rootstock ug sa pagpabuti sa agronomikal ug enolojikal nga mga teknik.<ref name="Quattrocalici" /> == Mga lugar sa viticultura == Ang rehiyon sa Lombardia, nga adunay wanang nga mga 24,000 km², nagpakita og dakong pagkalain-lain sa teritoryo: mga 50% patag, 40% kabungtoran, ug labing menos sa 10% mabungtod; kini nga katapusang mga zona mao ang labing angay para sa kalidad nga viticultura.<ref name="Quattrocalici" /> === Valtellina === Ang [[Valtellina]] nahimutang sa [[Lalawigan ng Sondrio|Probinsya sa Sondrio]], sa labing amihanang bahin sa rehiyon. Ang mga ubasan nagkaylap sa mga 40 kilometro sa mga banghig sa tuo nga bahin sa suba sa [[Adda]], kasagarang sa mga terasa nga gisuportahan sa mga pader nga bato, usahay hangtod sa 800–1,000 metro ang gitas-on.<ref name="ImpetoDivino">{{cite web |url=https://www.impetodivino.it/vini/regioni/lombardia |title=Lombardia – La storia e le origini del Vino |website=ImpetoDiVino |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang mga kondisyon sa orograpo nagbuhat niini nga lugar nga representatibo sa gitawag og «heroic viticulture» tungod sa kalisod sa mga trabahong kamot sa hilit na daplin.<ref name="ImpetoDivino" /> === Franciacorta === Ang [[Franciacorta]] nahimutang sa [[Lalawigan ng Brescia|Probinsya sa Brescia]], sa mabungtod nga lugar sa habagatan sa [[Iseo (lawa)|Lawa nga Iseo]]. Gilangkob niini ang teritoryo sa 19 ka munisipyo ug naglibot sa mga 3,000 hectare nga ubasan.<ref name="Quattrocalici" /> Kini ang nag-unang lugar sa paghimo sa espumante pinaagi sa [[klasikong pamaagi]] sa Italya. === Oltrepò Pavese === Ang [[Oltrepò Pavese]] nagsaklaw sa mabungtod nga bahin sa [[Lalawigan ng Pavia|Probinsya sa Pavia]], sa habagatan sa suba sa [[Po]]. Kini ang labing produktibong lugar sa Lombardia ug nagpadayon ang mga kasaysayanon ug varietal nga koneksyon sa viticultura sa Piamonte sa Monferrato.<ref name="Drinkabile">{{cite web |url=https://drinkabile.cdaweb.it/vini-lombardi-zone-produzione-doc-docg/ |title=Vini lombardi: zone di produzione, Doc e Docg |website=Drinkabile |date=2020-02-05 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> === Ubang mga lugar === Lakip sa ubang mga lugar sa paghimo sa bino sa rehiyon: ang [[Valcalepio]] (Probinsya sa Bergamo), kansang tradisyon sa viticultura nagsugod sa panahon sa Romano;<ref name="Quattrocalici" /> ang munisipyo sa [[Scanzorosciate]], diin gihimo ang [[Moscato di Scanzo]] DOCG; ang lugar sa [[Lawa ng Garda]] ug ang Colli Mantovani; ang San Colombano al Lambro, tali sa mga probinsya sa Pavia ug Milan; ug daghang mga denominasyon sa Ubos nga Brescia ([[Botticino]], [[Cellatica]], [[Capriano del Colle]]).<ref name="Disciplinare" /> == Klima == Ang mga kondisyon sa klima lainlain depende sa lugar. Sa Valtellina, ang mga kadena sa Alpes nagsilbing panalipod batok sa amihanan nga mga hangin nga bugnaw; ang mga bakilid sa tuo nga bahin sa Adda nakadawat og dako nga kahayag sa adlaw.<ref name="Assovini">{{cite web |url=https://www.assovini.it/italia/lombardia/item/86-i-vini-della-regione-lombardia |title=I Vini della Regione Lombardia |website=Assovini.it |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa Franciacorta, ang mga hangin gikan sa Lawa nga Iseo nagpugong sa paglambo sa mga uhong ug ang mga pagbag-o sa temperatura sa tibuok adlaw nagpalambo sa paghinog sa mga aromatikong baryedad.<ref name="ImpetoDivino" /> Sa Oltrepò Pavese, ang eksposisyon sa habagatan sa mga bungtod ug ang mga pag-usab sa temperatura tali sa adlaw ug gabii nagmugna og paborableng mga kondisyon, ilabi na alang sa produksyon sa mga ubas alang sa espumante.<ref name="Assovini" /> == Yuta == Ang mga tipo sa yuta nagkalainlain sa matag lugar. Sa Valtellina, nag-uswag ang mga balas nga yuta nga gikan sa pagka-desintegrasyon sa granit nga bato, nga adunay gamayng pagtipig sa tubig.<ref name="ImpetoDivino" /> Sa Franciacorta, ang mga yuta may gigikanan sa morena, adunay sagol sa arsilya, limo, balas, ug kuto nga naghatag og maayong drainage.<ref name="ImpetoDivino" /> Sa Oltrepò Pavese, ang mga yuta panagsa ug balas nga adunay mga layer sa apog ug balas.<ref name="Assovini" /> == Mga Baryedad == === Pula/Itom nga mga Baryedad === * [[Nebbiolo]] (gitawag og ''Chiavennasca'' sa Valtellina)<ref name="Quattrocalici" /> * [[Barbera]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Croatina]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Bonarda]]<ref name="Quattrocalici" /> * Uva Rara<ref name="Quattrocalici" /> * [[Pinot noir|Pinot Nero]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Groppello]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Marzemino]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Sangiovese]]<ref name="Quattrocalici" /> * Pignola Valtellinese<ref name="ViviIlVino">{{cite web |url=https://www.viviilvino.it/guida-ai-vini-della-lombardia/ |title=Vini della Lombardia: guida completa |website=ViviIlVino.it |date=2024-02-29 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> * Rossola<ref name="ViviIlVino" /> * Brugnola<ref name="ViviIlVino" /> * Moscato di Scanzo<ref name="Quattrocalici" /> === Puti nga mga Baryedad === * [[Chardonnay]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Pinot blanc|Pinot Bianco]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Riesling Italico]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Trebbiano di Lugana]]<ref name="QuattroCaliciDenom">{{cite web |url=https://www.quattrocalici.it/regione/lombardia/denominazioni/ |title=Le Denominazioni di Origine della Lombardia |website=Quattrocalici |date=2023-12-19 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> * [[Pinot gris|Pinot Grigio]]<ref name="Quattrocalici" /> * [[Muscat blanc à petits grains|Moscato]] puti<ref name="Quattrocalici" /> * [[Malvasia]]<ref name="Quattrocalici" /> == Produksyon == === Kinatibuk-ang datos === Ang ubasan nga wanang sa Lombardia mga 21,670 hectare niadtong 2021 pinauyon sa datos sa [[ISTAT]].<ref name="InumeriISTAT">{{cite web |url=http://www.inumeridelvino.it/2022/11/lombardia-produzione-di-vino-e-superfici-vitate-2021-dati-istat.html |title=Lombardia – produzione di vino e superfici vitate 2021 – dati ISTAT |last=Baccaglio |first=Marco |website=I Numeri del Vino |date=2022-11-29 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Ang kinatibuk-ang produksyon sa bino nianang tuig mga 1.4 milyong hektolitro, nga adunay proporsyon sa DOP nga mga 50.5%.<ref name="InumeriISTAT" /> Ang produksyon nagkonsentrar sa mga probinsya sa Pavia ug Brescia, nga kauban nagrepresentar sa 85% sa kinatibuk-ang rehiyon.<ref name="InumeriISTAT2019">{{cite web |url=http://www.inumeridelvino.it/2020/09/lombardia-produzione-di-vino-e-superfici-vitate-2019-dati-istat.html |title=Lombardia – produzione di vino e superfici vitate 2019 – dati ISTAT |last=Baccaglio |first=Marco |website=I Numeri del Vino |date=2020-09-03 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> Sa dami, ang Lombardia ika-walo sa mga rehiyon sa Italya sa paghimo ug bino.<ref name="Drinkabile" /> Ang proporsyon sa mga DOC ug DOCG nga denominasyon sa kinatibuk-ang produksyon sa rehiyon mga 60%, nga hapit doble sa nasyonal nga abereyds.<ref name="BuonaLomb" /> === Mga Bino ug Denominasyon === ==== DOCG ==== * [[Franciacorta (vino)|Franciacorta]] DOCG – puti o rosado nga espumante pinaagi sa [[klasikong pamaagi]], gikan sa Chardonnay, Pinot Nero ug/o Pinot Bianco, sa Probinsya sa Brescia.<ref name="CaliceDiVino">{{cite web |url=https://calicedivino.com/vini-docg-lombardia/ |title=Vini DOCG Lombardia: i disciplinari della regione Lombardia |website=CaliceDiVino.com |date=2022-11-24 |language=it |access-date=2026-05-25}}</ref> * [[Moscato di Scanzo]] DOCG – matam-is nga pula nga bino gikan sa gipuga nga ubas, giprodusir ra sa munisipyo sa [[Scanzorosciate]] (Bergamo).<ref name="Quattrocalici" /> * [[Oltrepò Pavese Metodo Classico]] DOCG – puti o rosado nga espumante base sa Pinot Nero, sa Probinsya sa Pavia.<ref name="Disciplinare" /> * [[Sforzato di Valtellina]] DOCG (o Sfursat di Valtellina) – uga nga pula nga bino gikan sa pinauga ng bahin sa Nebbiolo nga ubas, sa Probinsya sa Sondrio.<ref name="QuattroCaliciDenom" /> * [[Valtellina Superiore]] DOCG – uga nga pula nga bino gikan sa Nebbiolo, kauban ang mga subzona nga Sassella, Grumello, Inferno, Valgella ug Maroggia, sa Probinsya sa Sondrio.<ref name="Quattrocalici" /> ==== DOC (pagpili) ==== * [[Bonarda dell'Oltrepò Pavese]] DOC * [[Botticino (vino)|Botticino]] DOC * [[Curtefranca]] DOC * [[Garda (vino)|Garda]] DOC * [[Lambrusco Mantovano]] DOC * [[Lugana]] DOC * [[Oltrepò Pavese]] DOC * [[Riviera del Garda Classico]] DOC * [[Valcalepio]] DOC * [[Valtellina Rosso]] DOC<ref name="Disciplinare" /> ==== IGT (pagpili) ==== * Alto Mincio IGT * Benaco Bresciano IGT * Bergamasca IGT * Provincia di Pavia IGT * Sebino IGT * Terre Lariane IGT<ref name="Disciplinare" /> === Mga Regulasyon === Sa Italya, ang lehislatibong balangkas alang sa mga denominasyon sa gigikanan sa bino gihubit sa [[Legislative Decree No. 61 of 2010|Decree-Law No. 61 sa 2010]], nga nagtapos sa Regulation (EC) No. 479/2008 bahin sa kinatibuk-ang organisasyon sa merkado sa bino. Ang mga disiplina sa produksyon sa matag denominasyon nagtino sa heograpikong lugar, mga pinarlan nga baryedad sa ubas, labing taas nga kita sa matag hectare, mga teknik sa pagpahinog ug pagpang-edad, ug labing ubos nga organoleptikong mga kinaiya. Ang mga bino sa DOCG kinahanglan magpasa sa analitikal ug organoleptikong eksaminasyon sa wala pa ang komersyalisasyon.<ref name="CaliceDiVino" /> == Mga Pakisayran == {{reflist}} [[Kategoriya:Pagtikad ug ubas sa Italya]] gnb6714axedfn03pv40d16r9khb1yo4 0 11354488 37021922 2026-05-29T17:38:27Z ~2026-31069-64 143694 Created page with "{{Taxobox | name = ''Plesiadapis'' | fossil_range = {{fossil_range|Paleocene}} | image = Plesiadapis NT.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = †[[Plesiadapiformes]] | familia = †Plesiadapidae | genus = †'''''Plesiadapis''''' | genus_authority = [[Paul Gervais|Gervais]], 1877 | subdivision_ranks = Mga species | subdivision_ref = Tan-awa nga teksto }} Ang '''''Plesiadapis''''' usa ka napuo nga g..." 37021922 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''Plesiadapis'' | fossil_range = {{fossil_range|Paleocene}} | image = Plesiadapis NT.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = †[[Plesiadapiformes]] | familia = †Plesiadapidae | genus = †'''''Plesiadapis''''' | genus_authority = [[Paul Gervais|Gervais]], 1877 | subdivision_ranks = Mga species | subdivision_ref = Tan-awa nga teksto }} Ang '''''Plesiadapis''''' usa ka napuo nga genus sa [[mammal]] nga suod nga kadugtong sa mga [[primata]], nga makit-an sa [[North America]] ug kasadpang [[Europe]]. Espesye sa matang, ''P. tricuspidens'', nga gihulagway ni [[François Louis Paul Gervaise]] ni adtong 1877, base sa partial left mandible (ubos nga apapangig) nga nadiskubrehan sa [[France]]. Napulog-upat ka balido nga mga espisye sukad nga ginganlan. ==Mga espesyes== †''Plesiadapis walbeckensis'' <small>Russell, 1964</small><br/> †''Plesiadapis remensis'' <small>Lemoine, 1887</small><br/> †''Plesiadapis tricuspidens'' <small>[[Paul Gervais|Gervais]], 1877</small><br/> †''Plesiadapis russelli'' <small>Gingerich, 1976</small><br/> †''Plesiadapis insignis'' <small>(Piton, 1940)</small><br/> †''Plesiadapis praecursor'' <small>Gingerich, 1975</small><br/> †''Plesiadapis anceps'' <small>[[George Gaylord Simpson|Simpson]], 1936</small><br/> †''Plesiadapis rex'' <small>(Gidley, 1923)</small><br/> †''Plesiadapis gingerichi'' <small>Rose, 1981</small><br/> †''Plesiadapis churchilli'' <small>Gingerich, 1975</small><br/> †''Plesiadapis fodinatus'' <small>Jepsen, 1930</small><br/> †''Plesiadapis dubius'' <small>([[William Diller Matthew|Matthew]], 1915)</small><br/> †''Plesiadapis simonsi'' <small>Gingerich, 1975</small><br/> †''Plesiadapis cookei'' <small>Jepsen, 1930</small><br/> †''Plesiadapis ploegi'' <small>De Bast, Gagnaison & Smith, 2018</small><br/> †''Plesiadapis berruensis'' <small>Jehle ''et al.'', 2018</small> {{saha}} [[Kategoriya:Mananap]] 6dc0jszzlydsrqeyiodfyycdk80tnx1 0 11354489 37021935 2026-05-29T19:47:03Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "{| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !gitukod |- |[[ATA Airlines]] |[[Payl:EP-TAC A320 ATA Airlines VKO UUWW (41859332785).jpg|thumb|170x170px]] |2010 | |- |[[Caspian Airlines]] |[[Payl:Ep-car.jpg|thumb|211x211px]] |1992 | |- |[[Chabahar Airlines]] |[[Payl:EP SAP.jpg|thumb|185x185px]] |1999 | |- |[[Iran Aseman Airlines]] |[[Payl:Boeing 727-228-Adv, Iran Aseman Airlines AN1003609.jpg|thumb|183x183px]] |1980 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/iran-as..." 37021935 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !gitukod |- |[[ATA Airlines]] |[[Payl:EP-TAC A320 ATA Airlines VKO UUWW (41859332785).jpg|thumb|170x170px]] |2010 | |- |[[Caspian Airlines]] |[[Payl:Ep-car.jpg|thumb|211x211px]] |1992 | |- |[[Chabahar Airlines]] |[[Payl:EP SAP.jpg|thumb|185x185px]] |1999 | |- |[[Iran Aseman Airlines]] |[[Payl:Boeing 727-228-Adv, Iran Aseman Airlines AN1003609.jpg|thumb|183x183px]] |1980 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/iran-aseman-airlines/</ref> |- |[[Iranair]] |[[Payl:Fokker 100 Iranair - EP-CFR.jpg|thumb|204x204px]] |1961 | |- |[[Iranair Cargo]] |[[Payl:EP-ICE (7988670024).jpg|thumb|212x212px]] |1961 | |- |[[Kish Air]] |[[Payl:Kishmd80.jpg|thumb|210x210px]] |1992 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/kish-air/</ref> |- |[[Meraj Airlines]] |[[Payl:MerajAirA306PersianCheetah.JPG|thumb|208x208px]] |2009 | |- |[[Mahan Air]] |[[Payl:Mahan Air Airbus A320 KvW.jpg|thumb|185x185px]] |1992 | |- |[[Pars Air]] | |2016 | |- |[[Qeshm Air]] |[[Payl:EP-FQO (42339139350).jpg|thumb|197x197px]] |1993 | |- |[[Saha Airlines]] |[[Payl:Saha Air Boeing 707-3J9C EP-SHK 20060924.jpg|thumb|219x219px]] |1992 | |- |[[Sahhand Asia Airline]] | |2009 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/sahand-asia-airline/?swcfpc=1</ref> |- |[[Sephahan Airlines]] |[[Payl:Sepehran Airlines Boeing 737-500 at Shiraz Airport.jpg|thumb|193x193px]] |2017 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/sepehran-airlines/</ref> |- |[[Taban Airlines]] |[[Payl:Taban Airlines, EP-TBH, Airbus A310-304 (21354873782).jpg|thumb|204x204px]] |2006 | |- |[[Varesh Airlines]] | |2017 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/varesh-airlines/</ref> |- |[[Yazd Airways]] | |2023 | |- |[[Zagros Airlines]] |[[Payl:Isfahan International Airport 06.jpg|thumb|212x212px]] |2006 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/zagros-airlines/</ref> |} == Mga tinubdan == a5sr5suk3urn4a4vofwwan4i27s0dg9 37021937 37021935 2026-05-29T19:53:33Z Youravreageavaitor 141554 37021937 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !timan-i |- |[[ATA Airlines]] |[[Payl:EP-TAC A320 ATA Airlines VKO UUWW (41859332785).jpg|thumb|170x170px]] |2010 | |- |[[Caspian Airlines]] |[[Payl:Ep-car.jpg|thumb|211x211px]] |1992 | |- |[[Chabahar Airlines]] |[[Payl:EP SAP.jpg|thumb|185x185px]] |1999 | |- |[[Iran Aseman Airlines]] |[[Payl:Boeing 727-228-Adv, Iran Aseman Airlines AN1003609.jpg|thumb|183x183px]] |1980 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/iran-aseman-airlines/</ref> |- |[[Iranair]] |[[Payl:Fokker 100 Iranair - EP-CFR.jpg|thumb|204x204px]] |1961 | |- |[[Iranair Cargo]] |[[Payl:EP-ICE (7988670024).jpg|thumb|212x212px]] |1961 | |- |[[Kish Air]] |[[Payl:Kishmd80.jpg|thumb|210x210px]] |1992 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/kish-air/</ref> |- |[[Meraj Airlines]] |[[Payl:MerajAirA306PersianCheetah.JPG|thumb|208x208px]] |2009 | |- |[[Mahan Air]] |[[Payl:Mahan Air Airbus A320 KvW.jpg|thumb|185x185px]] |1992 | |- |[[Pars Air]] | |2016 | |- |[[Qeshm Air]] |[[Payl:EP-FQO (42339139350).jpg|thumb|197x197px]] |1993 | |- |[[Saha Airlines]] |[[Payl:Saha Air Boeing 707-3J9C EP-SHK 20060924.jpg|thumb|219x219px]] |1992 | |- |[[Sahhand Asia Airline]] | |2009 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/sahand-asia-airline/?swcfpc=1</ref> |- |[[Sephahan Airlines]] |[[Payl:Sepehran Airlines Boeing 737-500 at Shiraz Airport.jpg|thumb|193x193px]] |2017 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/sepehran-airlines/</ref> |- |[[Taban Airlines]] |[[Payl:Taban Airlines, EP-TBH, Airbus A310-304 (21354873782).jpg|thumb|204x204px]] |2006 | |- |[[Varesh Airlines]] | |2017 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/varesh-airlines/</ref> |- |[[Yazd Airways]] | |2023 | |- |[[Zagros Airlines]] |[[Payl:Isfahan International Airport 06.jpg|thumb|212x212px]] |2006 |<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/zagros-airlines/</ref> |} == Mga tinubdan == 4a3kldtlequ9uojmfupsffk01pgjgho 0 11354490 37021936 2026-05-29T19:52:46Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "[[Payl:EP-FQO (42339139350).jpg|thumb|Qeshm Air Airbus A300]] Ang Qeshm Air usa ka airline nga nakabase sa Qeshm, Iran, nga nag-operate og serbisyo para sa mga pasahero. Ang airline gitukod niadtong 1993 isip Faraz Qeshm Airline sa wala pa kini nahimong Qeshm Air niadtong 1996.<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/qeshm-airlines/</ref> == Tan-awa usab == [[Lista sa mga nag-operate nga airline sa Iran]] == Mga tinubdan ==" 37021936 wikitext text/x-wiki [[Payl:EP-FQO (42339139350).jpg|thumb|Qeshm Air Airbus A300]] Ang Qeshm Air usa ka airline nga nakabase sa Qeshm, Iran, nga nag-operate og serbisyo para sa mga pasahero. Ang airline gitukod niadtong 1993 isip Faraz Qeshm Airline sa wala pa kini nahimong Qeshm Air niadtong 1996.<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/qeshm-airlines/</ref> == Tan-awa usab == [[Lista sa mga nag-operate nga airline sa Iran]] == Mga tinubdan == pie9n7q312rbcnnw5two3at30jkosrq 0 11354491 37021938 2026-05-29T20:11:32Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "{| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !timan-i |- |[[ACS Air Charter]] |[[Payl:Boeing 727-30, ACS - Air Charter Service AN0207910.jpg|thumb|196x196px]] |1985-2000 | |- |Air Africa | |1991-1996 | |- |[[Air Zaire]] |[[Payl:Fokker F27-600 Friendship, Air Zaire JP57493.jpg|thumb|191x191px]] |1961-1996 | |- |[[Blue Airlines]] |[[Payl:Blue Air Lines Boeing 727-100 Potters-1.jpg|thumb|215x215px]] |1984-2000s | |- |[[Congo Airlines]] |Payl:Congo Airlines B707-366..." 37021938 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !timan-i |- |[[ACS Air Charter]] |[[Payl:Boeing 727-30, ACS - Air Charter Service AN0207910.jpg|thumb|196x196px]] |1985-2000 | |- |Air Africa | |1991-1996 | |- |[[Air Zaire]] |[[Payl:Fokker F27-600 Friendship, Air Zaire JP57493.jpg|thumb|191x191px]] |1961-1996 | |- |[[Blue Airlines]] |[[Payl:Blue Air Lines Boeing 727-100 Potters-1.jpg|thumb|215x215px]] |1984-2000s | |- |[[Congo Airlines]] |[[Payl:Congo Airlines B707-366C 9Q-CKB (8518607025).jpg|thumb|195x195px]] |1994-2000 | |- |[[CO-ZA Airways]] | |2004-2007 | |- |[[Filair]] |[[Payl:Filair kikwit.jpg|thumb|210x210px]] |?-2015 | |- |[[Hewa Bora Airways]] |[[Payl:Hewa Bora Airways TriStar Menten-2.jpg|thumb|219x219px]] |1998-2011 | |- |[[Inter Fret Transport Arien]] | |?-1985 | |- |[[Scibe Airlift]] |[[Payl:McDonnell Douglas DC-10-10 AN0672727.jpg|thumb|212x212px]] |1976-1996 | |- |[[Shuttle Air Cargo]] | | | |- |Will Airlift | |2010-2020 | |- |[[Zaire Airlines]] | |?-2000 | |- |[[Zaire Express]] | |?-2000 | |} f3ppdio0itz5weccjpp3uhxn8fewsb4 37021939 37021938 2026-05-29T20:12:10Z Youravreageavaitor 141554 37021939 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !timan-i |- |[[ACS Air Charter]] |[[Payl:Boeing 727-30, ACS - Air Charter Service AN0207910.jpg|thumb|196x196px]] |1985-2000 | |- |Air Africa | |1991-1996 | |- |[[Air Brousse]] | |1955-1966 | |- |[[Air Zaire]] |[[Payl:Fokker F27-600 Friendship, Air Zaire JP57493.jpg|thumb|191x191px]] |1961-1996 | |- |[[Blue Airlines]] |[[Payl:Blue Air Lines Boeing 727-100 Potters-1.jpg|thumb|215x215px]] |1984-2000s | |- |[[Congo Airlines]] |[[Payl:Congo Airlines B707-366C 9Q-CKB (8518607025).jpg|thumb|195x195px]] |1994-2000 | |- |[[CO-ZA Airways]] | |2004-2007 | |- |[[Filair]] |[[Payl:Filair kikwit.jpg|thumb|210x210px]] |?-2015 | |- |[[Hewa Bora Airways]] |[[Payl:Hewa Bora Airways TriStar Menten-2.jpg|thumb|219x219px]] |1998-2011 | |- |[[Inter Fret Transport Arien]] | |?-1985 | |- |[[Scibe Airlift]] |[[Payl:McDonnell Douglas DC-10-10 AN0672727.jpg|thumb|212x212px]] |1976-1996 | |- |[[Shuttle Air Cargo]] | | | |- |Will Airlift | |2010-2020 | |- |[[Zaire Airlines]] | |?-2000 | |- |[[Zaire Express]] | |?-2000 | |} n4qp2sfkm4h6pxunfxl42mj7igf4mw7 37021944 37021939 2026-05-29T20:41:49Z Youravreageavaitor 141554 37021944 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |+ !Kompanya !Larawan !gitukod !timan-i |- |[[ACS Air Charter]] |[[Payl:Boeing 727-30, ACS - Air Charter Service AN0207910.jpg|thumb|196x196px]] |1985-2000 | |- |Air Africa | |1991-1996 | |- |[[Air Brousse]] | |1955-1966 | |- |[[Air Zaire]] |[[Payl:Fokker F27-600 Friendship, Air Zaire JP57493.jpg|thumb|191x191px]] |1961-1996 | |- |[[Blue Airlines]] |[[Payl:Blue Air Lines Boeing 727-100 Potters-1.jpg|thumb|215x215px]] |1984-2000s | |- |[[Congo Airlines]] |[[Payl:Congo Airlines B707-366C 9Q-CKB (8518607025).jpg|thumb|195x195px]] |1994-2000 | |- |[[CO-ZA Airways]] | |2004-2007 | |- |[[Filair]] |[[Payl:Filair kikwit.jpg|thumb|210x210px]] |?-2015 | |- |[[FlyCongo]] |[[Payl:FlyCongo B767-266ER 9Q-CPD (8613386639).jpg|thumb|212x212px]] |2012-2013 | |- |[[Hewa Bora Airways]] |[[Payl:Hewa Bora Airways TriStar Menten-2.jpg|thumb|219x219px]] |1998-2011 | |- |[[Inter Fret Transport Arien]] | |?-1985 | |- |[[Scibe Airlift]] |[[Payl:McDonnell Douglas DC-10-10 AN0672727.jpg|thumb|212x212px]] |1976-1996 | |- |[[Shuttle Air Cargo]] | | | |- |Will Airlift | |2010-2020 | |- |[[Zaire Airlines]] | |?-2000 | |- |[[Zaire Express]] | |?-2000 | |} 224ba8wygxcmdp4gplhg6fe2kjzgj98 0 11354492 37021941 2026-05-29T20:20:47Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "[[Payl:Filair kikwit.jpg|thumb|[[LET 410]] Filair]] Ang Filair usa ka airline nga nakabase sa Demokratikong Republika sa Kongo nga mihunong sa pag-eksister niadtong 2015. Ang airline gitukod ni Daniel Philemotte ug ang punong buhatan nahimutang sa Avenue Tabora. Niadtong 2010, ang kompanya nalambigit sa usa ka fatal nga aksidente nga nakapatay sa 20 ka tawo, lakip na ang tag-iya; busa, pagkahuman lang sa lima ka tuig, nagsira ang airline.<ref name=":0">https://www.aero..." 37021941 wikitext text/x-wiki [[Payl:Filair kikwit.jpg|thumb|[[LET 410]] Filair]] Ang Filair usa ka airline nga nakabase sa Demokratikong Republika sa Kongo nga mihunong sa pag-eksister niadtong 2015. Ang airline gitukod ni Daniel Philemotte ug ang punong buhatan nahimutang sa Avenue Tabora. Niadtong 2010, ang kompanya nalambigit sa usa ka fatal nga aksidente nga nakapatay sa 20 ka tawo, lakip na ang tag-iya; busa, pagkahuman lang sa lima ka tuig, nagsira ang airline.<ref name=":0">https://www.aerotransport.org/php/go.php?query=operator&qstring=&where=53851&orderby=&luck=1</ref> == Mga suspensyon == Gisuspinde sa airline ang operasyon niadtong 1996, 2000 ug 2004 tungod sa dili klaro nga mga rason. Sama sa daghang mga airline nga nakabase sa DRC, lagmit nga dili nato gayud mahibal-an ngano nga gisuspinde nila ang operasyon.<ref name=":0" /> == Mga tinubdan == 6rbusb96ddkaa1xt9kjyhqbb8o3qzq4 0 11354493 37021943 2026-05-29T20:40:24Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "Ang Hewa Bowa Airways mao ang nasudnong airline sa Demokratikong Republika sa Congo. Naglungtad kini gikan sa 1998 hangtod 2011 sa wala pa kini mapugos sa pagsira tungod sa daghang mga aksidente. Usa pang airline nga gitawag og FlyCongo ang nakuha sa mga kabtangan niini ug mipuli sa operasyon, apan unom ka bulan lang pagkahuman, mihunong usab kini sa operasyon. == Kasaysayan == Ang Hewa Bowa Airways gitukod niadtong 1998.<ref>https://airlinehistory.co.uk/?s=Hewa+Bowa+..." 37021943 wikitext text/x-wiki Ang Hewa Bowa Airways mao ang nasudnong airline sa Demokratikong Republika sa Congo. Naglungtad kini gikan sa 1998 hangtod 2011 sa wala pa kini mapugos sa pagsira tungod sa daghang mga aksidente. Usa pang airline nga gitawag og FlyCongo ang nakuha sa mga kabtangan niini ug mipuli sa operasyon, apan unom ka bulan lang pagkahuman, mihunong usab kini sa operasyon. == Kasaysayan == Ang Hewa Bowa Airways gitukod niadtong 1998.<ref>https://airlinehistory.co.uk/?s=Hewa+Bowa+Airways</ref> == Mga bangga == * Ang [[Hewa Bora Airways Flight 952]] nahugno sa Kisangani pagkahuman kini milupad sa yuta, nga nakapatay sa 77 ka pasahero.<ref>https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/democraticrepublicofcongo/8626848/127-feared-dead-in-Democratic-Republic-of-Congo-plane-crash.html</ref> * Ang [[Hewa Bora Airways Flight 122]] nahugno sa usa ka puy-anan ug merkado sa Goma.<ref>https://www.mprnews.org/story/2008/04/16/congoplanecrash</ref> == FlyCong0 == [[Payl:FlyCongo B767-266ER 9Q-CPD (8613386639).jpg|thumb|FlyCongo Boeing 767]] Ang FlyCongo gitukod niadtong 2012 pagkahuman nga mihunong sa operasyon ang Hewa Bowa Airways; gipapas sa airline ang mga eroplano sa Hewa Bora, apan unom ka bulan lang pagkahuman gisagol ang airline.<ref>https://www.allvoices.co/contributed-news/11790533-flycongo-replaces-hewa-bora-in-congolese-heaven</ref> Ang airline pagahiuson sa airline nga [[FlyCAA]], usa ka airline nga nakabase sa Kinshasa ug sa daghang uban pang mga lugar. Ang airline nagpadagan og mga rehiyonal ug internasyonal nga mga biyahe. == Mga tinubdan == koftfxtf1urj80a87364q6fe95sbcry 0 11354494 37021945 2026-05-29T22:21:14Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "[[Payl:A310 Mahan Air THR January 2011.jpg|thumb]] Ang Mahan Air usa ka airline nga nakabase sa Tehran, Iran nga nagpadagan og daghang widebody nga eroplano; niadtong 2025 nakapalit kini og lima ka Boeing 777.<ref>https://www.meforum.org/mef-observer/irans-mahan-air-defies-sanctions-acquires-u-s-built-boeing-777s</ref> == Kasaysayan == Ang Mahan Air gitukod niadtong 1992. Niadtong 1999, nakapalit ang airline og Airbus A300. Tulo ka Boeing 747-400 ang ilegal nga gikuha g..." 37021945 wikitext text/x-wiki [[Payl:A310 Mahan Air THR January 2011.jpg|thumb]] Ang Mahan Air usa ka airline nga nakabase sa Tehran, Iran nga nagpadagan og daghang widebody nga eroplano; niadtong 2025 nakapalit kini og lima ka Boeing 777.<ref>https://www.meforum.org/mef-observer/irans-mahan-air-defies-sanctions-acquires-u-s-built-boeing-777s</ref> == Kasaysayan == Ang Mahan Air gitukod niadtong 1992. Niadtong 1999, nakapalit ang airline og Airbus A300. Tulo ka Boeing 747-400 ang ilegal nga gikuha gikan sa Bluesky Airlines niadtong 1999.<ref>https://web.archive.org/web/20150923210933/http://www.bailii.org/ew/cases/EWCA/Civ/2011/544.html</ref> == Mga tinubdan == mg6eizkmi7ahotk60mrukw51xw1lv5x 0 11354495 37021946 2026-05-29T22:36:56Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "[[Payl:Boeing 737-86N, Futura International Airways (Gambia International Airlines) AN0445468.jpg|thumb|Boeing 737-800]] Ang Gambia International Airlines usa ka airline nga nakabase sa Gambia; gitukod kini niadtong 1992 aron pulihan ang [[Gambia Airways]].<ref>https://www.accessgambia.com/information/gambia-airlines.html</ref> Niadtong 2000, ang airline nakab-ot ang unang kauban nga naglupad og eroplano ilawom sa iyang ngalan, ang Air Namibia. Niadtong 2003 nakarekord..." 37021946 wikitext text/x-wiki [[Payl:Boeing 737-86N, Futura International Airways (Gambia International Airlines) AN0445468.jpg|thumb|Boeing 737-800]] Ang Gambia International Airlines usa ka airline nga nakabase sa Gambia; gitukod kini niadtong 1992 aron pulihan ang [[Gambia Airways]].<ref>https://www.accessgambia.com/information/gambia-airlines.html</ref> Niadtong 2000, ang airline nakab-ot ang unang kauban nga naglupad og eroplano ilawom sa iyang ngalan, ang Air Namibia. Niadtong 2003 nakarekord ang airline og ganansya, apan bisan pa niini nakasinati kini og mga problema ug niadtong 2007 mihunong kini sa tanang operasyon. Sa wala pa kini hingpit nga isira, gisuspinde sa airline ang operasyon niadtong 2004.<ref>https://www.airticketshistory.com/WEB/F55GAMBIAINTERNATIONALAIRLINES.htm</ref> == Flota == Ang GIA, nga usa ka virtual airline sa iyang katapusang mga tuig, wala'y eroplano nga narehistro sa ilawom sa iyang ngalan; usa ka Boeing 737-200 ang naa sa flota sa wala pa magsugod ang independyenteng operasyon sa paglupad. == Tan-awa usab == [[Listahan sa mga non-operational airlines sa Gambia]] == Mga tinubdan == 5hhwvt6c4h5tin2lspa1ylehkrslyl9 0 11354496 37021948 2026-05-29T22:43:21Z Youravreageavaitor 141554 Created page with "Ang Air Teranga usa ka airline nga nakabase sa Gambia. == Kasaysayan == Ang airline gitukod niadtong 1993 ug gisirado niadtong 1994.<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/air-teranga-i/</ref> Niadtong 2009 gibanhaw pag-usab ang airline apan wala kini magsugod sa operasyon.<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/air-teranga-ii/</ref> == Tan-awa usab == [[Listahan sa mga non-operational airlines sa Gambia]] == Mga tinubdan ==" 37021948 wikitext text/x-wiki Ang Air Teranga usa ka airline nga nakabase sa Gambia. == Kasaysayan == Ang airline gitukod niadtong 1993 ug gisirado niadtong 1994.<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/air-teranga-i/</ref> Niadtong 2009 gibanhaw pag-usab ang airline apan wala kini magsugod sa operasyon.<ref>https://airlinehistory.co.uk/airline/air-teranga-ii/</ref> == Tan-awa usab == [[Listahan sa mga non-operational airlines sa Gambia]] == Mga tinubdan == 6zo6bc57kqnjdik766cyxe8vtp4in3r 2 11354497 37021950 2026-05-30T00:46:49Z If x greater than 100 143956 Created page with "{{kon||{{x}}>100|{{Usuario:If x greater than 100/Borradores/Imprimir|What a big number!}}|{{Usuario:If x greater than 100/Borradores/Imprimir|That's not very big.}}}}" 37021950 wikitext text/x-wiki {{kon||{{x}}>100|{{Usuario:If x greater than 100/Borradores/Imprimir|What a big number!}}|{{Usuario:If x greater than 100/Borradores/Imprimir|That's not very big.}}}} 8txlou6lfx571kcoq74xvjol6gedpja